Google This is a digital copy of a book that was preserved for générations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online. It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose légal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. Marks, notations and other marginalia présent in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you. Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. We also ask that you: + Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use thèse files for Personal, non-commercial purposes. + Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's System: If you are conducting research on machine translation, optical character récognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for thèse purposes and may be able to help. + Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. + Keep it légal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is légal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any spécifie use of any spécifie book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. About Google Book Search Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web at http://books.qooqle. corn/ Google A propos de ce livre Ceci est une copie numérique d'un ouvrage conservé depuis des générations dans les rayonnages d'une bibliothèque avant d'être numérisé avec précaution par Google dans le cadre d'un projet visant à permettre aux internautes de découvrir l'ensemble du patrimoine littéraire mondial en ligne. Ce livre étant relativement ancien, il n'est plus protégé par la loi sur les droits d'auteur et appartient à présent au domaine public. L'expression "appartenir au domaine public" signifie que le livre en question n'a jamais été soumis aux droits d'auteur ou que ses droits légaux sont arrivés à expiration. Les conditions requises pour qu'un livre tombe dans le domaine public peuvent varier d'un pays à l'autre. Les livres libres de droit sont autant de liens avec le passé. Ils sont les témoins de la richesse de notre histoire, de notre patrimoine culturel et de la connaissance humaine et sont trop souvent difficilement accessibles au public. Les notes de bas de page et autres annotations en marge du texte présentes dans le volume original sont reprises dans ce fichier, comme un souvenir du long chemin parcouru par l'ouvrage depuis la maison d'édition en passant par la bibliothèque pour finalement se retrouver entre vos mains. Consignes d'utilisation Google est fier de travailler en partenariat avec des bibliothèques à la numérisation des ouvrages appartenant au domaine public et de les rendre ainsi accessibles à tous. Ces livres sont en effet la propriété de tous et de toutes et nous sommes tout simplement les gardiens de ce patrimoine. Il s'agit toutefois d'un projet coûteux. Par conséquent et en vue de poursuivre la diffusion de ces ressources inépuisables, nous avons pris les dispositions nécessaires afin de prévenir les éventuels abus auxquels pourraient se livrer des sites marchands tiers, notamment en instaurant des contraintes techniques relatives aux requêtes automatisées. Nous vous demandons également de: + Ne pas utiliser les fichiers à des fins commerciales Nous avons conçu le programme Google Recherche de Livres à l'usage des particuliers. Nous vous demandons donc d'utiliser uniquement ces fichiers à des fins personnelles. Ils ne sauraient en effet être employés dans un quelconque but commercial. + Ne pas procéder à des requêtes automatisées N'envoyez aucune requête automatisée quelle qu'elle soit au système Google. Si vous effectuez des recherches concernant les logiciels de traduction, la reconnaissance optique de caractères ou tout autre domaine nécessitant de disposer d'importantes quantités de texte, n'hésitez pas à nous contacter. Nous encourageons pour la réalisation de ce type de travaux l'utilisation des ouvrages et documents appartenant au domaine public et serions heureux de vous être utile. + Ne pas supprimer l'attribution Le filigrane Google contenu dans chaque fichier est indispensable pour informer les internautes de notre projet et leur permettre d'accéder à davantage de documents par l'intermédiaire du Programme Google Recherche de Livres. Ne le supprimez en aucun cas. + Rester dans la légalité Quelle que soit l'utilisation que vous comptez faire des fichiers, n'oubliez pas qu'il est de votre responsabilité de veiller à respecter la loi. Si un ouvrage appartient au domaine public américain, n'en déduisez pas pour autant qu'il en va de même dans les autres pays. La durée légale des droits d'auteur d'un livre varie d'un pays à l'autre. Nous ne sommes donc pas en mesure de répertorier les ouvrages dont l'utilisation est autorisée et ceux dont elle ne l'est pas. Ne croyez pas que le simple fait d'afficher un livre sur Google Recherche de Livres signifie que celui-ci peut être utilisé de quelque façon que ce soit dans le monde entier. La condamnation à laquelle vous vous exposeriez en cas de violation des droits d'auteur peut être sévère. À propos du service Google Recherche de Livres En favorisant la recherche et l'accès à un nombre croissant de livres disponibles dans de nombreuses langues, dont le français, Google souhaite contribuer à promouvoir la diversité culturelle grâce à Google Recherche de Livres. En effet, le Programme Google Recherche de Livres permet aux internautes de découvrir le patrimoine littéraire mondial, tout en aidant les auteurs et les éditeurs à élargir leur public. Vous pouvez effectuer des recherches en ligne dans le texte intégral de cet ouvrage à l'adresse |http : //books . qooqle . corn \ Digitized by Digitized by Google Digitized by Google Digitized by Google RERUM GALLICARUM ET F R A N G ICA RU M S C R I F TORE S T O MU S N O N U S. RECUEIL DES HISTORIENS DES GAULES E T DE LA FRANGE. TOME NEUVIEME. Digitized by Google A PARIS, Gabriel Martin, Chez { H. L. Guerin & L. FY Delatour. Antoine Boude t. Digitized by Google REÇU El L HISTORIENS DES GAULES DE LA FRANCE. TOME NEUVIEME. CONTENANT CE QUI RESTOIT A PUBLIER DES MONUMENS de la féconde Race des Rois de France , depuis le commencement du règne de Louis le Bègue fils de Charles le Chauve , jufqu'aux premières années du règne de Hugues Capet , chef de la troifieme Race : c'eft-à-dire, depuis l'an dccclxxvii jufqu'à Tan dccccxci. Par des Religieux Bénédictins de la Congrégation de S. Maur* A PARIS, AUX DÉPENS DES LIBRAIRES ASSOCIÉS. M D C C L V I I. AVEC APPROBATION ET PRIVILEGE DU ROI, Digitized by Google Digitized by Google PREFACE. P R.E F AT IO. CE neuvième Tome de la Col- IKTOnus hic Colleclorum lection des Hiftoriens de Fran- JL V Franciœ Hiftoricorum To- ce , contient ce qui reftoit à pu- mus , vulgandum quidquid fuper- blier des monumens de la féconde erat ex Regiœ ftirpis fecundœ race de nos Rois. Il eft en même monumentis , compleclitur. La- tents le terme fatal, ou finiflent borum Jîmul eruditi Autloris j les travaux du fçavant Auteur, dont cujus nomen édita ante Volumina le nom eft confacré à l'immortalité immortalitate donarunt , fatalis par les Volumes précédens. La eft meta. Vix enim typis exeufa moitié de celui-ci étoit à peine im- erat hujufce dimidia pars , càm è primée, lorfquc la mort enleva vita cedens Domnus Bouquet Dom Bouquet, à notre Con- ereptus eft , Congregationi noftra grégation, où il remplaçoit les mal- in qua , ipfe à quibus olim in- ires qui l'avoient formé > à la fo- formatas , magiftros exprimebat ; ciété , où les qualités de fon efprit focietati , cujus prœcellentes quofe & de fon cœur lui avoient procuré que viros Jîbi ingenii & anime d'illuftres amis j à la République des dotibus devinxerat ; Reipublicœ, lettres , qui apprit de lui que la litterariœ t quœ ex ipfo didicit non jnode&W & le içavoir ne font point morari femper in diverfa fede mo- incompatiblcs. deftiam & eruditionem. Dans ce peii dé mots qui échap His lineis parco duBis penicil- pent à la tendre reconnoiflance que lo,merita quo grati animi amanter nous lui devons , nous venons pref- erumpit teftificatio y Auctor jam- que d'ébaucher fon portrait : c'eft jampenè adumbratur. At, unius tout ce que nous olons nous per- ejufdemque militiez facramento , mettre. Membres d'un même corps, ac ipfe , obftriàTi , ejufdem per alTociés pendant plufïeurs années au plurimos annos laboris confortes ^ même travail , appellés à continuer neenon acciti poft illius môrtem après lui le grand ouvrage qu'il a ad grande opus , tanto cum plaufu commencé avec tant de fuccès } ab eo fufeeptum , longiùs dedu- l'intérêt perfonnel que nous fem- cendum ; à tabula pleniori hœfi- blons avoir à la gloire de notre tantem manum cito retrahimus. Confrère , affoibliroit nos éloges $ Privata etenim res noftra , quam & peut-être , fi nous nous attachions in Sodalis noftri laudibus agere à relever ici le prix de fes fervices , videremur, laudes ipfas detereret; nous foupçonneroit-on de travail- ac fortajfis , ipftus mérita extol- ler d'avance à faire valoir les nôtres; lentes, noftra jam nunc prœme-* ditari ftudioftàs putaremun Mais la fonction dont nous fom- Sed munus injunBum nobis , Tome IXt a ij ï> R JE F A T ï O. divèrfi aliquid vecligalis exigit , mes chargés , exige de nous un au- quod alterum memoria hujus pen- tre genre de tribut , qui pourra fup- dendum , fed rigida condecentia pléer en partie à celui qu'une ri- prohibimm , quodammodo fup- goureufe bienféance nous défend plere poterit. Domni quippe de payer à fa mémoire. Les Succef- Bouquet Succeffores in Jynopfi feurs de Dom Bouquet doivent au vitœ tam illuflris Defuncti , cujus Public un abrégé de la vie de fil— vicem implent , omnibus exhi- luftre Mort dont ils prennent la benda enitantur necejfe efl. Hoc place. Nous nous acquitterons donc igitur trijli minijlerio fungemur, de ce trifte devoir ; non avec la non pane gyrici pompam , fed hi- pompe du panégyrifte , mais avec florm Jimplicitatem ufurpantes. la fimplicité de l'hiftorien : & la fa- Interim voluptas intima qua per- tisfa&ion de rendre ce dernier hom- fundemur, magiflro,duci &amico mage à notre maître , à notre gui- Jic parentantes , jufium ipjius le- de , à notre ami , fera une forte d'a- niet aliquatenus dejiderium. doucûTement à nos juftes regrets, synopfi* Domnus Martinus Bouquet, Dom Martin Bouquet naquit à riMmSi GAuguflianni l68$, Ambiant Amiens , le C Août 1685, de pa- Bouquet. orms e ji parendbus maxima in- rens refpe&ables par une grande in- tegritate morum incorruptaque nocence de mœurs , & par une probitate confpicuis. Non magni- exacte probité. Son éducation , af- fica , fed fimplex illius fuit in* fortie à fa naiflance & à fa fortune, flitutio , plane ad natales avi- n'eut rien que de fimple Ôc de mo- tamque fortunam accommodata. defte. Un cœur droit , un efprit Reclus animas , folida mens ,fà- pénétrant , un jugement folide , gax ingenium , divina nafeenti dons précieux qu'il avoit apportés impertitœ opes , utilifjima ipfi en naiflant , le préparèrent à pro- prœbuerunt , cum exempla illa fiter des exemples qu'il puifa dans qua à chrijlianœ familiœ Jinu le fein d'une famille chrétienne , haujît, tùm documenta, prœpofitis & des leçons, qu'il reçut des maî- ipfi , à folertioribus magiflris pro- très habiles à qui il fut confié. Avec pinata. His natum dotibus exi- de û heureulw difpofitions & de miis inflru3us,tantifque nixus ad- pareils fecours , on juge aifément jumentis, litterarum in fludio, ut qu'il fit les progrès les plus rapides nemo non videt , pm aliis eni- dans la carrière des lettres & dans mit, & in fèçtanda virtute rapi- le chemin de la vertu. 4iffimos habuit progreffus. Dès fa plus tendre jeunefTe , il Deo fe inter Clericos devovert forma le delTein de fe confacrer à a teneris annis cogitavit : dehinc Dieu , dans l'état Eccléfiaftique : perfections vitœ cupidus , huma-* mais enfuite touché du defir d'une na in pericula tutius ubi qwzre- plus grande perfection , il réfolut ret perfugium , decrevit in foli^ de chercher dans la folitude un afyle tudines difeedere. Acheriorum , encore plus fur contre les dangers Mabilloniorum , Ruinartorum , du monde. Les noms des d'Ache- aliorumque pmfiantium doclrina ris, des Mabillons, desRuinarts , & fànclitate Beneditlinorum na- & de plufieurs autres faints & fça- minibus ea mm œtate Europa tota vans Bénédictins, retentuToient circumfonabat. Quantum hoc in-* alors dans toute l'Europe. Quel at- çitamenmm juveni litterarum ftu- trait pour un jeune homme , que Digitized by P R JE F A t I O. ij fon inclination entrainoit vers l*é- His inhianii , & in pietatem di- tude , & que la ^race déterminoit vinitùs jlexo ! Sibimetipjî Jîmul à la pieté ! 1} obéit à la fois & à & voci Jupernœ intus trahenti fon penchant & à la voix intérieure morem gefiit , cùm San&i Mauri qui l'appelloit , en fe préfentane Congregationem ,fiipendia in Ma pour être admis dans la Congréga- faSturus , Jubiit. Experimentis tion de S. Maur. Sa vocation ayant fat infpeSus , inMeldenfi Sanctt été éprouvée , il fut reçu dans l'Ab- Faronis Monafierio cooptatus efi, baye de Saint Faron de M eaux ; & ibique y annum agens unum & à 1 âge de 1 1 ans , il prononça fes vigejîmum , i G Augufii anni vœux, le i6 Août 1706. i/o G vota emifit. Après le cours des études ordi- Pofi folitas fludiorum vices , naires , auxquelles il avoit joint quas linguarum Hebraïc* &Grœ- celle des langues Hébraïque & cœ difciplina illujlraverat , ad Grecque , fes Supérieurs ne l'eu- facram vix Sacerdotii dignitatem rent pas plutôt fait promouvoir au juffu Superiorum evechts efi, cùm Sacerdoce , qu'ils le jugèrent di- iidem ipfum , qui Domno Ber- gne d'être aûocié aux travaux lie- nardo deMontjaucon in litterariis téraires de Dom Bernard de Mont- elucubrationibus foetus adjunge- faucon. Ceft , proprement , fous retur, dignum judicarunt. Tanto ce grand homme , que Dom Bou- pmfertim aufpice viro > ad me- cjuet prit le goût de la véritable lioris nota eruditionem Domnus érudition. Des foins donnés à l'im- Bouquet fe finxit. Plurium ma- preflion de plufieurs ouvrages du gifin à procuranda editione ma* maître , furent le prélude de ce huferiptorum exorjus , Us , quoi qu'un jour le Difciple devoit faire proprio marte olim ejfet conditu- par lui-même : & bientôt il fe vit rus , fie prœlufit Difcipulus ; ac en état d'entreprendre feul une édi- Jofephi editionem non multb pofi tion de 3oCeçhe. L'entreprife étoie ipfemet folus> haud rudis , mo- digne de fon a«\e & de les talens : litur. Arduum eratopus ,fed nec déjà il avoit lieu de s*en promet- animo impar nec viribus. FeLi* tre le plus heureux fuccès , lorf- tem Jibi omninb hujus exitum qu'il apprit qu'un Sçavantde Hol- fpmdere jampoterat , cùm nun- lande fe difpofoit à faire ineeflam- ciatur ipfi graviffimum Hifiori- ment paraître cet important Hifto- cum à litterato ex Batavis ho- rien. Un événement lî peu atten- mine ad proximam editionem or- du , qui déconcertoit fes projets , dinari. Quem è vulgo non corn aurait affligé une ame vulgaire : trijiajfet cafiis Me improvifus , pour lui , il n'en fut touche , que tantaque eludens conjilia F Do- parce qu'il y perdoit une occafion luit quidem Domnus Bouquet , d'être utile ; & fe perfuadant , par at ideb tantùm doluit quod alio- une fuite de fa modeftie naturelle \ rum commodis inferviendi anfd que Ve Public ne pouvoit que ga- excideret ipfi avulfa : nec dubi- gner, à recevoir le même ouvrage tans , pro nativa qua pollebat d'une autre main que la fienne , il modeftia , quin ad publicam rem fe confola d'avoir été prévenu. Il fit maxime accederet , fi idem opus plus : pour ne pas rendre infru&ueu- ab altero elaboratum vulgaretur , fe la peine qu'il avoit prife de con- in prœoccupàta Ma ediiioné ac- ferer plufieurs manuLerits de Jo- quievit. Imo ut ad nihilum non Digitized by Google ïv PRjEFATKX recideret data a fe componendis fephe , & dans la vue de concourir Jofephi pluribus manufcriptis co- au bien commun , il envoya le fruit dicibus opéra , atque etiam ut ad de fes veilles à l'Editeur Hollan- commune borwm confpiraret ,fuas dois. Oferions-nous remarquer ici mifitBaiavo elucubrationes. In- que les exemples d'un tel abandon folentia admodùm occurrunt , ve^ de fon propre travail , ne font pas nia fit notaxioni , tant eximiœ In communs > & que dans la Républi- proprio jure cejfionis exempla , que des lettres il eft peu de ci- nec multos ita generofo afflatos toyens capables d'un pareil défîn- Jpiritu inRepublica litteraria re- térelTement i perire efi. Pratenfis Sancti Germàni Bi- Dom Bouquet étoit alors Biblio- hliothecœ munia tune Prœpofiti thécaire de Saint Germain - des-> apud Sanger- Seguier , qui manenfes priùs depofita , pottmo- dépôt dans notre Abbaye , & qui dùm ipfis ab illufirijfîmo JDuce depuis nous a été léguée par l'illu- Coifiino , Epifcopo Mettenfi , lire Evêque de Metz, M. le Duc de tefiamento relicla. Tarn pretiojk Coiflin. A la vue d'un fi riche tré- Jùppelleclilis ajpeclus , alterifor- for, qu'un autre eût pû envifager fan gravions inde ob curas ini- comme un furcroît d'embarras, l'in- pendentes non fat gratus , Cufiodi fatigable Bibliothécaire fentit re- indefejfo novos fecit animos. Et doubler fon ardeur : il lut prefque verb , omnibus ferè manufcriptis tous les manuferits y & fe propofa çodicibus perlectis ,Jigillatim ex- d'en drelTer un catalogue détaillé, penfum de Us artifex fedulus ea- qui feroit devenu , s'il l'eût fini talogum excogitavit : luculen- comme il l'avoit commencé, un tum fane monumentum & inter des plus précieux monumens de la potiora Bibliothecœ reponendum, Bibliothèque. Mais il fut obligé de fi jambene incœptum , idad um- l'interrompre , pour fe livrer fans bilicum perduxijfeu At filum partage à un travail qui méritoit de abrumpere coaclus fuit , dum , l'occuper tout entier , & auquel amotis etiam cœteris quibujlibet , tout ce qu'il avoit fait jufques-là , 7 incubuit labori fiiia omni con- fembloit l'avoir préparé par degrés. tentione digno ,& ad quem pm- Nous parlons de la Collection des viis hucujque ftudiis fenfim di- Hiftonens de France, dont le pro- reclus ejfe videbatur. De Côlli- jet , ainfi qu'il s'exprime dans la gendisrranciœ Hifioria Scripto- Préface du premier Volume , formé ribus hic agitur. Quod quidem depuis long - tenu par les perfonnes opus , ut AuBoris ipfius verbis les plus capables de le porter à fa in Prafatione primi Voluminis perfection 3 & préfenté fuccejfive^ utamur , à vins non vulgariter ment à differens Minifires qui do&is jam diu tentatum , va- avoient crû s'honorer en le favori- riis fubinde probatumRegniMi- font, avoit toujours été arrêté par niftris, qui ei patrocinium im- quelque nouveau genre d'obfiacles* pertire honori duxerunt , novis On peut lire dans le morceau que lemper impedimentis fuerat re- nous citons, l'hiftoire des divers tardatum. Letlores ad citatum incidens qui ont traverfé ou fuf* pendu Digitized by Google P R JE F A T I O. y pendu cette grande entreprife , de- revocamus locum : ibi enim nar- puis Tannée 1676, que l'immortel rantur diverji cafus quibus pra- Colbert invita les Sçavans à y tra- peditum ejl autfufpenfum tantez vailler , jufqua Tannée 172.1 , que molis œdificium , abanno iGyG, mourut le laborieux Pere Le Long quo vir immortalis ColbertusEru- de l'Oratoire , qui s'en étoit char- ditos ad idem extruendum aile- gé. xit , ad annum ijzi , quo labo- ris patiens Oratorii Presbyter Ja- cobus Le Long , pojl in Je recep- tas panes , mord occubuit. Dans ces circonftances Dom De- Intérim Dionyfius de Sainte- nys de Sainte-Marthe fit agréer au Marthe à Regni Adminiftris ob- Miniftere , que la Congrégation de tinuitut in Congregatione Sancti Saint Maur ,dont il etoit Général, Mauri, cujus erat Praepofitus Ge- Je faisît d'un projet qu'on av 'oit lieu neralis , operi quod quafi dere- de regarder comme abandonné ; & li&um videbatur, manus admo- Texécution en fut confiée à Dom verentun commijjufque ejl labor Bouquet. Défions nous de fa mo- Domno Bouquet. Hujus equi- deftie , quand il dit dans la Préface dem verbis cave ne nimiàm cre- dont nous venons de rappeller quel- das , cùm elatiùs haud fefe ge- ques traits , qu'il ne pouvoit jufiifier rens ait, in Pmfadone cujus pau- le choix de tes Supérieurs , que par ca queedam mox jubtexuimus , fe l'excès de Jon qele : mais n'hélitons nulla alia re quam flagrantilfimo point à le croire , quand il ajoute in laborem midio fpem de fe que l'ardeur avec laquelle il em- cpneeptam implere pofTe : ve- trajfa le travail qui lui étoit impo- rùm fides tuto ejl aahibenda ipfi je, ne s' ejl jamais ralentie. Elle fut addenti , ex quo id onerisimpo- telle en effet , qu'avant la fin de fîtumeft, nunquam ardoremil- ijx*> , W fe trouva prêt à donner lum deferbuûTe. Sic quippe in- deux Volumes. Cependant, comme caluit ut , elapfo nondum anno fi c'eût été la deftinée de cet ou- 1/2C) , typis parata jam ejfent vrage , d'effuyer toujours de nou- priora duo Volumina, Sed auaji veaux contretems , Timpreffion opus natum ejfet in hoc fatum des deux Volumes fut retardée , par infelix , ut Tiovis femperque ad- l'ordre fubit que reçut Dom Bou- verfis jactaretur vends , remota quet de paffer de l'Abbaye de Saint funt à prelis duo hx&c Volumina, Germain des Prés à celle de Saint AuSore juffb cidùs ex Monaj- Jean de Laon. 11 obéit fans fe plain- terio Sanélli Germani à Prads in dre , emportant le feul regret de ne Laudunenfe S. Johannis tranf- pouvoir remplir les engagemens migrare. Paruit vir docilis , nec que notre Congrégation avoit pris fortem exul acerbe tulit , nifi quia avec le Public. Peu d'années après , publicis Congregadonis nojlr* ce même ordre dont perfonne n'a promiffis ipjè jam jlare non po- oublié le motif, fut révoqué } & ds effet. At verb juffum ijlud , Dom Bouquet eut la fatisfacîrion de cujus caufa neminem edamnum n'en être redevable qu'au befoin latet , rejcijfum ejl. Senjît tune, qu'on avoit de lui dans la Capitale. & quidem jucundijjîmè fenfit D'illuftres Protecteurs qu'il fuffit de Domnus Bouquet , revocanonem nommer pour faire fon éloge, M. le Jiiam , utpote Urbi valdè op- TomelX* b Digitized by Google vj PRiFATIO. portunam , in Reipublicat corn- , Chancelier d'Aguefleau , M. Chau- moda folummodè rejundendam. velin alors Garde de$ Sceaux, M. le Patroni illuftres , quos appel- Maréchal de Noailles, M. le Comte lajft,ipfùmlaudaj/e eJt,D.d'A- d'Argenfon, aujourd'hui Miniftre guefleau Cancellarius , D. Chau- & Secrétaire d'Etat , s'intéreflerent vehn Sigillorum Regiorum Cuf- pour lui , & obtinrent fon rappel. tos ,D. marefcallus de Noailles, D. d'Argenjon nunc Regni Ad- minifter & finclioris Confilii Commentarienjîs, prxfentibus cu- ris ipji impenjis , reditûs viam patefecerunt. Anno igitur 173 5 redux s primb II revint donc en 1 7 3 j, d'abord appulit ad nofiram de Argentolio à notre Prieuré d'Argenteuil , qui Domum, copiojiùs ad labores ne- le mettoit plus à portée des Ic- cejjaria porreauram ; mox Pa- cours néceflaires pour fon ouvrage i rijîos , in Monaflerio Alborum^ enfuite à Paris , où il fut fixé dans Mantellorum flabilem fedem oc- le Monaftere des Blancs-Manteaux, cupaturus, Hinc prodierunt , quœ C'eft de-là cjue font fortis les huit hactenus in lucem édita Jiint ex Volumes qui ont paru jufqu'ici de Collectis Franciœ. Hifioricis^ oclo la Collection des Hiftoriens de Volumina ; primum feilicet & France > les deux premiers en 1738 àlterum annis 1/38 <& l 739 * & 1735, le huitième en 17/*. octavumautem anno ï?$2> S in- Dom Bouquet a eu l'honneur de gula quoique Régi» L,udovicoXK les préfenter tous fuççeffivement au nuncûpafa , ojferre Auçlori fuit Roi , à qui ils font dédies \ & nous perhonorificum. Quant vero be- avons été nous-mêmes témoins de nigne a fiiprema Ma Majejiate la bonté avec laquelle il étoip reçu fuerit exceptus , tejles & proxi- de Sa Majefté. Cette diftin&ien mi vidimus nojmetipfi : nec ho- fîngulière ne fut pas la feule ré- nos ijle Jîngularis unica juit la* compenfe de fes travaux : M. de borum merces. Prudens nempe Machault , Juge éclairé du mérite optimorum œftimator , regiorum^ & fage difpenfateur des grâces 5 lui que donorum fagax difpenfator , procura une penfion fur le Trefor ï).de Machault , annua ex Re- Royal. C'eût été pour un autre un gis œrario gratifieatione ipfum nouveau motif, qui auroit pu l'ex- recreare curayiu Cui flimuli de- citer au travail : entre les mains de fuijfent , novos hœc addidijfet Dom Bouquet , elle ne fut fouvent Jlimulos : at JapiàsDomno Bou- qu'un moyen de plus pour prati- quet majorent tantùm , pro in- quer une vertu que la bienfaifance natabenignitate , peculiaris exer- de fon caractère lui rendoit natu- cendee virtuùs copiam fecit. Sat relie. Nous penfons expliquer aflez inde , ut nobis videtur , quif- par-là quel ufage il fit de ce qu'il quam potefl intelligere quos in pouvoit dérober à fes befoins per- ufus verterit quidquid Jîbi & Jlu- îbnnels & aux frais 4e fon ouvrage» diorum Jumptibus valebat fubri- pere. Eo fere tempore Ambianifuit Vers ce même tems une Acadé- injlituta , Scientiarum , Bona- demie des Sciences , Belles-Lettres Digitized by P R JE F A T I O. vij & Arts y s'établit dans la Ville d'A- rum Litterarum & Artium Aca- miens : Dom Bouquet la vit naître demia. Coalefcentem vidit Dom- avec cette complaifance fecrète que nus Bouquet non fine Mo inti- re/Tent un bon citoyen , quand il fe mo voluptatis fenfu , quo probus forme dans fa patrie un établilTe- quilibet afficitur , cùm utiliffi- ment utile : & bientôt la nouvelle mis devotam artibus patriam cer- Société qui avoit fur lui des droits nit. Fallere verb diu haud po- trop légitimes pour qu'il échappât mit vota novce, Sodalitatis , qu correp- il fut attaqué d'une maladie très- tus ejl morbo acerbijfimo. At douloureufe : il la foutint avec un vero hune ita pertulit ut animi courage , une patience , une piété , conflantia , patientia ac pietate qui excitoient en nous autant d'ad- non minorent moveret nobis ad- miration , que fes fouffrances nous mirationem , quant fuis dolori- caufoient d'attendriflement. S'il bus commiferationem. Animos to- nous voyoit difpofés à nous inquié- ties noftros erigebat , quoties ad ter, il nous rafluroiti fi des larmes anxietatem pronos videbat. Si que nous tâchions de lui dérober , malè tectos inter fletus timor nof- trahiflbient nos craintes , il nous ter eminuiffet , Jblaretur nos ; confoloit ; fi nous hazardions de le cûmque ipjius dolere vicem fortè plaindre , il nous faifoit prefque un colliberet , vitio propè dabat hanc crime d'une pitié qu'il traitoit de y élut indecoram miferationem , foiblefle , & fembloit nous aceufer nofque fidei expertes criminari de peu de foi. Ne fuis-je pas , di- videbatur. Nonne mihi bene eft foit-il , trop heureux de Jbuffïir ? pati, inquiebat? Solo hoc fimi- C'ejl le feul trait de conformité que Iitudinis modulo ad divinum ac- je puijfe avoir avec notre divin cedo exemplar. Grates bonitati Maître. Grâces /oient rendues à la fummae Dei , qui me velut au- miféricorde infinie de mon Dieu , rum in fornace probat , igneque qui m éprouve comme l'or dans la purgat,ut fubeam dignus «terna jburnai/è, & qui me purifie par le cabernacula. feu, pour me rendre digne d'entrer dans les tabernacles éternels. Ita piè & intimé affecTus , Zt- Plein de ces pieux fentimens ; €et,PauliinJlar,Jùicorporisdif s'il n'ofa pas dejirer 3 comme Saint folutionemeoncupifeerenonfitau- Paul, la diffolution de fin corps, fus ; attamen placida mente fub- il l'attendoit fans trouble , parce Jlitit : nullis jiquidem angebatur que fon ame n'étoit agitée d'aucun confeientiœ Jlimulis. Sexta ejuf remords. Le fîx du même mois , fes demmenjis die , fignum proximœ douleurs cefTcrent tout-à-coup : ce mords apparuit fubita dolorum fut-là le fignai de fa fin prochaine. intefmifjîo. Abfcijfam etenim Les Médecins en prononcèrent l'ar~ fpem omnem pronunciarunt Me- rêt : il l'entendit avec cette féré- dici. Impavidus manet moribun- nité de vifage , qui durant toute dus , auditque fereno illo vultu fa vie , avoit été l'expreffion de la quo exprejfam femper mentis tranquillité de fon ame ; & pour tranquillitatem prcetulerat. Mox mettre à profit le peu de momens exiguum vitœ fpatium vertens qui lui reftoient , il nous pria de in falutem , facra Cœli effiagi- lui adminiftrer les Sacremens, qu'il tôt pignora ; quee oblata perce- reçut avec les difpofitions d'un fi- pit ea fide eaque pietate , quee dele difciple de Jefus-Chrift. Que verum décent Chrijli difeipulum. ce fpe&acle fut édifiant , & que les Quam ad exemplum ejficax fpec- derniers inftans d'une vie fi chré- taculum ! quam accepta Deo tienne furent précieux devant le extrema tam chrijliance vitœ mo- Seigneur ! Dom Bouquet conferva menta ! Halitum ufque ad ul- jufqu à la fin la faculté de penfer timum Domnus Bouquet mentis & de parler , & ne l'employa qu'à & vocis compos , lis haud ufus s'occuper dç l'éternité > ou à réciter les Digitized by PRiF ATIO. ix les endroits les plus touchans des ejl nijî ad cœlejlium meditatio- Pfeaumes. C'eft dans ce faint exer- nem & ad eximios quofque reti- cice qu'il mourut , le 6 Avril fur tandos Pfalmorum verjiculos : les neuf heures du foir , au Monaf- quibus JanBiffimè yacans , effla- tere des Blancs-Manteaux. vit animant , 6 Aprilis circa ho- ram nonam vefperi , in Monajle- rio Alborum-Mantellorum. Fort peu de tems avant fa mort , Non Longé ante mortem exar- il avoit eu à foutenir une petite ferat inter ipfum & Clarijjimum guerre littéraire contre le célèbre CardinalemQuerini bellum quod- Cardinal Querini. Il s'agifToit de la dam litterarium. Moverat iftud tranflation du corps de Saint Be- tran/latio corporis Sancti Bene- noît en France - y & des deux côtés dicti in Qaltiam ; & ab utroque il y eut des lettres écrites à ce fu- plures confcripœ epijlolœ ad hune jet. Tout efprit de prévention à eventum pertinentes. Seclufaau- part , nous croyons pouvoir aflurer tem omni jam ante injita menti que l'avantage fut du côté duBéné- opinione^penet Benedi&inumGal- di&in François : du moins ce neu- tum viBoriam fuijfe à nobis , ut viéme Volume lui fournnlbit des credimus , affirmaripotefl. Huic armes vi&orieufes contre fon Ad- filtem noftro prœfens Volumen verfaire. vi&ricia arma in Adverjhtorem minijlrabat. Dom Bouquet avoit une de ces Sortitus erat Domnus Bou- phylîonomies heureufés qui an- quet felicijfimum oris habitum> noncent une belle ame. La can- quo generoja mens haud temerè deur, la franchife , la droiture', deprenenditur. Popularium fuo- dont on fait, communément , hon- rum propriis maxime coloribus , neur à ceux de fon pays , formoient ingenuitate , candore , integritate fon cara&ère. Ses manières étoient omni colorabatur. Simplex & /impies & urnes , fon commerce unus erat vitee illius ténor , fa- étoit facile Se sûr. Né fenfible , il cilis nec infida cum ipfo focie- étoit capable d'amitié & digne d'en tas. Teneris ornatus à natura afi infpirer. Ami de l'humanité , rien feclibus , qui amaret & qui ama- de ce qui arrivoit aux autres nom- retur, erat plane digniffimus. Eo- mes ne lui étoit indifférent. Un ef- rum nihil, quee aîiis hominibus prit folide , un jugement fain , une eveniebant , ipji alienum homini critique fage , une connoiffance très perhumano. Inter eruditijffimos étendue des livres, un grand amour noflrœ atatis viros infignem , ac de l'étude, l'avoient rendu l'un des Francicœ Hifioria peritijjimum plus fçavans hommes de ce fïecle , effecerant Jhlida mens, exquifi- lurtout dans l'Hîftoire de notre tum judicium ,prudens cenjhra , Nation j & l'afTemblage de toutes immenja librorum notitia , non les vertus de fon état , qu'il a conf- modica litterarum famés. Indivi- tâmment pratiquées , avec une telle duus tandem nexus omnium Clau- fidélité, que jamais fes études n'ont Jlri virtutum , quas ita ajjidue fi~ rien pris fur fes obligations, en deliterque amplexus efl , ut ne la- avoient fait un modèle de la vie tumquidem ab Us unguem difeef Religieufe. ferit , ipfum vit* Monaftic* exemplar prœftiterant. lom. IX, c none ta. x P R i F AT I O* Infperjis tumulo Sodalis noftri Après avoir jette ce* peu de fleuri his pauculis ftoribûs , jamjam , fur fon tombeau , nous paflbns aux quoe, in hoc V&lumine componun* Pièces contenues dans ce Volume, tur , Inftrumenta excurrimus. if Barcî In jffi limine fefe offçrunt I. D'abord s'offrent deux rela- cap ~ duce narrationes de Barcinone tions de la prife de Barcelone par capta a Sarracenis. In utraque les Sarrazins. Dans Tune & dans heee urbs capta dicitur anno l'autre cette ville eft dite avoir été Chrifti()86 ', Lotharii Régis Ji. prife l'an de Jefus-Chrift 986 , du InGeftis tamen Comitum Bar- Roi Lothaire 31. Cependant dans cinonenftum ( infià pag. 6k) ) il- les Geftes des Comtes de Barcelone lud refertur ad annum $8 $ , qui cet événement eft rapporté à l'an quidem annus meliùs componi- 9%$ y lequel s'accorde mieux avec tur cum anno Lotharii 31. Porro le 3 1 de Lothaire. Barcelone au- Barcino urbs eft Catalonia , quoi refte eft une ville de la Catalogne > à temporibus Caroli Magni pa-r laquelle dès les tems de Charles rebat Regibus Francorum. magne obéifToit aux Rois de France, ^endk II. Hujus Appendicis AuHor 1 1. L'Auteur de cette Appendice Fontanel. ftorebat anno lOpl }, ut ipfemet ileurhîoit l'an 1053, comme lui r Pag. j. evidentijftmè indigitat. lbi inter même le fait voir clairement. R^- alia Richardus ÏDux Norman,- chard I Duc de Normandie y eft dit, nia dicitur Cananicos è Monte entré autres chofes , avoir chaffé du Michaêlis eliminàfle , coque Mont Saint-Michel les Chanoines», Monachos introduxiffe , quibus &cy avoir introduit des Moines, dont pmfecit Mainardum Abbatem- il confia le gouvernement à Mai r Fontanelle n/çm. Id anno nard Abbé de Saint Wandrille. Se- contigiffè tradit domefticus Auc- Ion un Auteur du lieu , Robert tor, Roberms de Monte Abbas in Abbé du Mont dans fes Additions AcceJJionibus ad Sigebertum. à Sigebert , ce changement fe fit l'an 966. ExLibro III In ifioLibro, cujus eft III. Dans ce Livre, dont Ek- bu S Mon. ouBot Ekkehardus Monachus kéhard Moine de Saint Gai eft au- s.Gaiii. $ % Galli, narratur Conradus Rex teur , il eft rapporté que Conrad Germanice mord proximus fratri Roi de Germanie étant fur le point Jiio Eberhardo , qui ad regni de mourir , ordonna à fon frère gubernàcula afpirabat , pwee- Eberhard qui afpiroit à la Royauté, pifje ut coronam & feeptrum ad de porter la couronne & le feeptre Henricum Saxonipe Ducem de- à Henri Duc de Saxe. Conrad lui^ ferret. Ipfe Conradus Rex Ger- même avoit été proclamé Roi de mania renunciatusjuerat an. giz Germanie l'an 911 parle confeil conjîlio Othonis Henrici patris, d'Othoh , pere de Henri , qui avoit qui coronam oblatam rejpuerat. refufé la couronne lorfqu'elle lui Ibidem yidere licet quo aftu ufus avoit été offerte. On peut voir dans eft Conradus Rex Arelatenfts ut la même pièce quelle rufe em- à fe amoveret Hungaros & Sar- ploya Conrad Roi d'Arles , pour fe racenos , qui regnum fuum de- délivrer des Hongrois & des Sarra- populabantur. zins , qui ravageoient fes Etats, de^cafib! IV. Auclor hujus Libri M* IV. L'Auteur de ce Livre Moine Digitized by Google P R JE ? A T I O. xj de Monder en-Der , fleuriuoit au nackus Dervenfis florebatfeculo Mon-Der- onziéme fîede. Si on l'en croit , le undecimo. Carolus flex, fi îpfi*^ é% Roi Charles fut furnommé le Sim- fides eft , Simplex dzchis eft ,> pie , non tant à caufe de fa droiture,: non tam innocentia cjuàm igna* qu'à caufe de fin peu d'application via rei ciyilis_ & mitons , om-i • aux affaires civiles & militaires,, nino referens mores Ludovici- reffemblant tout-à-fait à Louis fin genitoris , qui ob nimiam v©\ pere , qui pour fa trop grande indo - cordiam yociratus eft Nihil- fai lence fut appelle le Fainéant. Il eft ciens. Hîc obfervare juvat hoc .-. bon de remarquer ici que ce fur- cognomen , quod ab omnibus fer^ nom , donné par prefque tous les Scriptoribus fkculorum undecimi Ecrivains des onzième & douzième & duodecimi Ludovico Balbo ad^ fiecles à Louis le Bègue , eft attri- fçribitur , refundi à Noftratibus. bué par nos Hiftoriens modernes à recentioribus in Ludoyicum pofi \ Louis dernier Roi de la féconde tremum fecundai ftiifis Regem * race, à qui aucun des Anciens , que cui à nullo V '.tere , quod fciamust nous Sachions , ne le donne. Les tribuitur. Normanni non Wifigor Pag. u Normands n'ont point été appel- thi vocati funt ,fedBigothi. Fi- lés Wifi^Oths, mais Bigoths. Voyez de Tomum nojlrum octavum pag< le Tome VIIL page 31^, La Règle 31S. S. BenediQi Régula non de S. Benoît n'a pbint été intro- Rodulfi Régis induftriâ invecla duite dans les Monafteres des Gau- eft in Qalliarum Monafteria 1 les par les foins du Roi Rbdolfe : eam enim jam à longo tempore, car le P. Mabillon dans fes Prefa- in Galliis viguifft probat Ma- ces des premier & fécond fiéçles billonius in Pmjatwnibus primi Béhédi&ins prouve qu'il y avoir ac fecundi fieculi Benedictini : déjà long-tems qu'elle y étoit pra- quod etiam confiât ex Inftrumen- tiqué.e. Une Charte de Louis le Dé- to Ludovici Fit anno 815 con- Wnaire, accordée l'an 8 1 $ au Mo- ceffo Dervenfi Monafterio. naftere deMontier-en-Der, ne per- met aucun doute \a-deuus. V. Cette Chronique communé- V. Chronicon iftud , quod à ment dite de Mallezais par Befli , Beflio , Chefnio aliifque vulgb ùMaxea- duCheme& d'autres, attendu qu'on malleacenfe dicitur , quia quce- j y a joint des chofes , qui regardent dam fubnexa funt , quce, adfun- particulièrement la fondation du datiohem Malleacenfis Cœnobii Monaftere de Mallezais , & laquelle propiùs pertinere videntur, quod- s étend jufqu'à l'an 1 140 , eft com-i que ad annum ufque 1140 pro- pofét de différentes Chroniques , tenditur , ex variis Chronicis & furtout de celle d'Ademar. Les conflatum.ejl , pracipuè ex Ade- faits y font rapportés fans aucun mari Chronico. Res nullo fervato ordre des tems. Nous les avons ran- temporum ordirie narrantur : eas, gcs à leurs places en fupprimant ce fuo ordini reftituimus , omiffis qui eft tiré de la Chronique d'Ade- Us quce ex Ademari Chronico de- mat. Odon Abbé de Clugny n'eft fcripm funù Odo Cluniacenjîs- point mort l'an p 3 8, mais l'an 541. Abbas non obiit anno gj8 , fi& anno g^Z. V I. Orderic Vital Moine de VI. Ordericus Vitalis Uti- r ^°J^- $aintEvroul.> qui conduit fon Hift cenfis Monàchus , qui Hifioriam. u. Digitized by Goo xij î> R JE F A T I O. Jîiam à natali Chrifti ufque ad toire depuis la naiflance de Jefus- annum 1141 produxit , non tan- Chrift jufqual'an 1 141, pèche non- tum in 0 . plius regnavit , non fex tantùm. Lothaire régna trente ans & plus , Carolus frater erat Éotharii , non & non pas iix ans feulement : Char- filius : nec captus efl cum aliis les étoit frère de Lothaire , non fon Pag. 16. Lotharii filiis. JO°. Formofus fils ; & il ne fut point pris avec les Portuenfis Epifc non venit in autres fils de Lothaire. io°. Formo- Gallias cum fohanne Papa. u°. fe Evêque de Porto ne vint point en Ludovicus Balbus moriens Caro- France avec le Pape Jean. 1 1°. Louis lum filium fuum , qui nondum le Bègue en mourant ne mit point noms erat , non reliquit cum Re- fon fils Charles avec l'Etat fous la gno in euftodia Odonis Principis. garde du Prince Eudes , ce fils nc- 12°. Rodulfus non fuit Rex créa- tant point encore né. 1 2 0 . Rodol- tus cum confenfu Caroli. 13°. Lu- fe ne fut point créé Roi du con- dovicus Tranfmarinus ad pa- fentement de Charles. 1 3 0 . Louis truum fuum Angliœ Regem con- d'Outremer s'étoit réfugié chez fon Jùgerat, non ad patrem. Seriùs oncle ,& non chez fonpere, Roi animadvertit D. Martinus Bou- d'Angleterre. Dom Bouquet s'eft quet ea , qua ex Libro feptimo apperçu trop tard que ce qu'il a extrait Digitized by Google PRvEFATIO. xiij extrait du Livre VII d'Orderic , a Orderici excerpjît , ad verbum été copié mot pour mot delaChro- tranfcripta ejffê ex Chronico Hu- nique de Hugues Moine de Fleuri* gonis Floriaç. Monachi , quod qu'il a publiée dans le Tome pré- edidit Tomo pracedenti , p. 32t. cèdent, page 311. VII. Ce qui regarde les affaires VII. In hoC Chronico èa , | x f ch ^ n ' de France dans cette Chronique fe quœ res Galllcas fpeilant , toti-^ e ue .trouve en termes femblables dans dem verbis reperiuhtur in Chro- Pa 8' xo ' celle de S. Bénigne. Il y eft dit que nico S* BenignL Befuèhfes Mo- is* Moines de Beze furent égorgés nachi à Normannis jugulati di- par les Normands l'an 888 \ il faut cuntur anno 888 , fed reponen-* fubftituer l'an 8? 8 : car il eft dit dus annus 898. Nampaulbpbfi un peu après que Richard Duc de Richardus Burgundiœ Dux eofi Bourgogne tailla en pièces ces me- dem Normannos dicitur dele- mes Normands dans un lieu appelle viffè in loco Argentoilo vocato : Argenteuil ; or cette défaite doit quœ quidem cœdes ad annum être rapportée à l'an 8«>8 k 898 referenda eft. VIII. Richard de Poitiers , Moi- ^ VIII. Richardus Pitlavenfa, £* chT & ne de Clugny, avance dans fa Chro- Cluniacenfis Monachus , in fuo chardi. nique plufîeurs chofes également Chronico multa habet non tan- contraires à la chronologie & à la tum chronologie , fed & veri- vérité. i°. Les Auteurs contempo- tati contraria. i°. De Monacha rains ne difent pas un mot de cette Calenji , quam Ludovicus Bal- **» Religieufe de Chelle que Louis le bus in uxorem duxiffe perhibe- Bègue époufa , félon lui. z°. Eble tur , filent Auctores œqilales. Comte de Poitiers prit pour femme, 2°. Eblus Piclavenfis Cornes uxo- non Adèle fille de Rollon Duc de rem duxit , non Adelam Rollo- Normandie , mais Adèle fille d'E- nis Normannorum Ducis filiam , douard Roi d'Angleterre. 3 0 . Char- fed Adelam filiam Eduardi An- les ne naquit qu'après la mort de glorum Régis. jf. Càrolus non- v.i*. fon pere. 4 0 . Eudes , fans réfiftance nifi poft mortem patris natus efl. de fa part , fut déclaré , non tuteur 4 0 . Odo nec reluclans , nec tutor de Charles , ni Régent du Royau- Caroli , nec Règni gubernator ; me , mais Roi de France ; & cela fed Rex Francorum renuntiatus fans qu'il rut aucunement quef- eft, nulla habita Caroli ratione. tion de Charles. 5 0 . Guillaume le 5 0 . tVillelmus Plus , Bernardi Pieux, fils de Bernard Comte d'Au- Arverniœ Comitis &GothiœMar- vergne & Marquis de Gothie mort chionis anno 886 mortui filius y l'an 886 , fondateur du Monaftere & conditor Cœnobii Cluniac. con- de Clr.gny, eft confondu avec Guil- funditur cum fVillelmo Bernardi laume , fils de Bernard Duc de Sep- Septimaniœ Ducis ac Tolofœ Co- ;timanie & Comte de Touloufe tué mitis anno 844 cœfi filio , qui l'an 844 , lequel fut tué lui-même ipfe apud B arcinonem occifus efl devant Barcelone l'an 850. 6°. Le anno 8^0. 6°. Odo Rex non Roi Eudes ne rendit point le Carolo , cum adolevit , Regnum Royaume à Charles lorfcju'il fut en reddidit ; fed Carolus , eo inviro, âge , mais Charles fut déclaré Roi, Rex renuntiatus eft. y°. Ficli- malgré lui. 7 0 . Cet Evêque Arbert , dus eft Me Arbertus Epifcopus , qui , félon notre Auteur , facra qui Carolum poft Odonis mortem Tome IX. * d Digitized by xiv ï> R JE F A T I O. inRègèmuhxijfe dicitur. 8°.Ro- Charles après la mort d'Eudes , eft dulfus , inconfulto Carolo , Rex un nom luppofé. 8°. Rodolfe fut Francorum electus eft. £)°. Albe- élu Roi de France fans la partici- ricus Romanorum erat Patricius, pation de Charles. 6x. id°. Les nec corrupto nomine BigothL Normands ne furent point du tout appelles Wifigoths , m Bigoths feu-* lement par corruption. o>n&ium Auâoriflorum Geftorum, IX. L'Auteur de ces Geftes,qui Jndeg. qui Monachus erat Majoris-Mo- étoit Moine de Marmoutier , & qui »«? ** nafterii , & ftorebat fieculo duo- fleurilTbit au douzième fiécle , don- decimo , cognomen Nihil - fecit ne à Louis le Bègue le furnom dé tribuit Ludovico Balbo. Tracta- Fainéant. Il attribue faulTement à tum de reverjione SanSi Martini Odon Abbé de Clugny le Traité falsb adfcribitOdoni AbbatiClu- fur le retour de S. Martin. Ingel- p.** niac. lngelgerius Cornes Andeg. ger Comte d'Anjou, mourut l'an mortuus eft anno888 , non tem- 888, non du tems de Louis le Bègue pore Ludovici Balbi 9 qui novem qui étoit mort neuf ans auparavant. ante annis obierat. Hugo Dux Hugues Duc de Bourgogne & de Burgundiœ & Neuftri/B non fi- Neuftrie n'étoit point fils d'un au- lius erat alterius Hugonis , Jed tre Hugues , mais de Conrad Com- Conradi Altorfienjis & Autijfiod. te d' Altorf & d'Auxerre , frère de Comitis, jratr'is Judithœ matris Judith mere de Charles le Chauve. Caroli Calvi. D'ucatumNeuftria II n'obtint point la Duché de Neuf- non adeptus efl volente & con- trie du confentement de Charles fentiente Carolo Simpl. qui qua- le Simple, qui n'avoit pour lors que tuor aut quinque annos natus quatre ou cinq ans. Ce Hugues erat. Is Hugo mortuus an. 88 G, mort l'an 886 ne put rien donner nihil dare potuit Fulconi Ande- à Foulques Comte d'Anjou , qui ne gav. Comiti , qui nonniji anno fucceda a fon pere Ingelger qu'en 888patri fuo Ingelgerio fuccef- l'année 88 8. Gui Evêque de Soif- *• 3 °' fit. Wido Sueftion. Epijc. Fui- fons , fils du Comte Foulques , ne conis Comitis filius , non datus fut point donné en otage pour eft obfes pro Carolo Simpl. Jed Charles le Simple , mais pour Louis pro Ludovico Tranfin. à JVor- d'Outremer pris par les Normands. mannis capto. Quœ, narrantur de Ce qui eft raconté de Foulques le Fulcone Bono, nonniji patri ejus Bon , ne peut convenir qu'à fon p - i li Fulconi Rufo convenire poffunt. pere Foulques le Roux. Les faits at- Falfa fiint etiam quœ, Goffridus tribués fous le Roi Robert à Geof- mortuus anno $87 , fecijfe per- froi , mort l'an 5*87, font égale- hibetur fub principatu Roberti ment faux. Régis. ExLibro X. Sœculo pariter duodecimo X. L'Auteur de ce Livre écrivoit ïnSr feribebat Juclor hujus Libri. In pareillement au douzième fiecle. Digitized by P R F A T î Ô. xv Dans le peu de chofes que nous «$ & quidem paucis , quœ ex eà cirons de lui * il y a prefqu autant excerpimus , tôt f ère junt mendar de fautes que de mocs. i°; Charles quot verbai 1°. Non regnabat * • »*V le Simple ne regnoit point , lorf- Carolus Simplex , cùm Odo Rex fV qu'Eudes fut déclaré Roi. i°. Ghar- renuntiatus ejl. z°. Carolus Cal- - 1 ; les le Chauve ne rapporta point la vus non e Ëy^antio , quo nun^ chemife delà Sainte Vierge, de By- quant abiit, retulit camijîam B* zance où il n'alla jamais. 3 0 . Ro- Maria. 3 0 . Rodulfus regnavii dolfe régna treize ans , & non annos tredecim , non quindecim. 3uinze. 4 0 . Othon & Henri , fils 4 0 . Otho & Henricus filii Hu- e Hugues le Grand , font con- gonis Magni bis conjunduntuf fondus deux fois avec Othon & cum Othone & Henrico filiis Henri , fils de Henri l'Oifeleur Roi Henrici Aucupis Germaniœ Re~ de Germanie. 5 0 . Hugues le Grand, gis. j°. Hugo Magnus , qui jani déjà Abbé de S* Martin de Tours erat Abbas S. Martini Turon* l'an 93 8 , & mort l'an p^6 , y eft anno 938 , qui obier at annà dit avoir eu cette Abbaye après que ,9^6* , dicitur hac Abbatia do- Hugues Capet fon fils fut devenu natus vojlquam Hugo Capetus Roi de Francei ejus Jilius factus ejl Rex Front ciœ. XI. Clarius d'abord Moine de XL Clarius primum Flària- Ëxdirè-i Fleuri , puis de S. Pierre-le-Vif , cenfis, deinde S. Pétri ViviMo-tàvwu* fleuriflbit dans le douzième fiécle. nachus , florebat feculo duodeci- II emprunte plufieurs chofes de la mo. Multa mutuatur ex Chroni-* Chronique de Hugues de Fleuri & co Hugonis Floriac. & ex Chrà- de celle d'Odoran. Il fe trompe nico Odorânni. Nonnulli éjus quelquefois. i° m Formofe ne vint èrrores. l°. Formojus in Gallias point en France. x°i Charles le non venit. 2?. Nondum natus Simple n'étoit point encore né , * erat Carolus Simplex j cùm obiit lorfque Louis le Bègue mourut. Ludovicus Balbus. 3°. Anfegijî La mort d'Anfcgife Archevêque Arch. Senon. obitus malè conjun- de Sens eft mal rapportée à l'année gitur cum anno quo dejunclus ejl que mourut Louis le Bègue. 4 0 . Ro- Ludovicus Balbus. 4 . Robertus ? bert ne fut point facré Roi par Gaul- non unctus ejl in Regem à Wal- ' ,4 * tier Archevêque de Sens* $°. La terio Arch. Senon. $°. Lotharii p mort du Roi Lothaire s'accorde mal Régis mors malè componitur cum ' *'* avec l'année 277 que mourut Anaf- anno gyy quo mortuus ejl Anaf tafe Archevêque de Sens. tajius Arch. Senon. XII. Dans cette Chronique qui XI L. In hoc Chron. quod in ÉxChrom finit à l'année 11 88 , les faits font anno 1188 définit, res ut pluri- Saxomco ' le plus fouvent déplacés. Nous a- mum narrantur annis non fuis : vons mis à la marge les années qui veros annos in margine rejlitui- leur conviennent. Louis fils de Louis mus. Ludovicus Ludovici Balbi le Béçue eft confondu avec Louis filius confunditur cum Ludovico Roi de Germanie^ Adelberon ou Germam fatis accura- i ipo, eftaflcz exa&. Il met la more tus ejt. Lotharii Régis mortem du Roi Lothaire à l'année 9% $, qui copulat cum anno 98 & , qui fie étoit ainfi comptée jufqua la Pâ- numerabatur ufque adPaJcha an- que de la fuivante. ni fequentis. FxChron. XIV. Hoc Chronicon ufque ad XIV. Cette Chronique s'étend fi, annum ll<)3 fefe extendit. Ibi jufqua Tan 1193. Il n'yeft point non dicitur , ut in Chronico Cla- dit , comme dans celle de Clarius , rii , Formofum in Gallias veniffè que Formofe vint en France l'an p. 40. anno 8 y 8 cum Johanne Papa ; 878 avec le Pape Jean, mais feu- fed tantum Reliquias , quœ anno lement que les Reliques reçues l'an 882. Jufcepm Junt in Ecclefia 88 1 dans l'Eglife de Sainte Colom- S. Columba , allatas fuijfe à For- be , furent apportées par Formofe , mojb , cujus memoria in locello , dont la mémoire fe conferve foi- quo condita Junt , diligenter ha- gneufement dans la petite bourfe ùetur. Hugo Abbas Monaflerii où ces mêmes Reliques furent ren- S. Columba frater erat Conradi fermées. Hugues Abbé de Sainte Comitis , non confbbrinus. Ro- Colombe , étoit frère du Comte bertus unelus ejl in Regem ab Conrad , non fon coufin germain. Heriveo Archiep. Rem. non à Le facre du Roi Robert le fit par Walterio Archiep. Senon. Hervé Arch. de Reims , & non par Gaultier Archevêque de Sens. Êxiîifto- XV, Hujus Hifioriœ , quœ XV. L'Auteur de cette Hiftoire Francf 101 ex variis Chronicisfàt malè con- qui n'eft qu'une aflez mauvaife p. 41. flata efly Auctor florebat fub prin- compilation de différentes Chroni- cipatu Philippi Augujli. Prater ques , fleuruToit fous le règne de errores , quos in aliis Chronicis Philippe- Augufte. Outre les fautes notavimus , alios admittit. Obfi- que nous avons relevées dans les dionem urbis Parifiac* faaam pièces précédentes , il en fait en- annis 885 & 88 G , collocat in core d'autres. Il place en Tannée anno quo mortuus ejl Ludovicus que mourut le Roi Louis , c'eft-a- Rex , ideflan. 88 Z. Obfidio- dire en 88 1 , le liège de la ville nem urbis Senon. qux fatta ejl de Paris fait en 88 j & 886. Il rap- p.4j. anno 88 G y récitât anno 888. porte aufli en 888 lefiége de la ville In recenfendis pojleris Rollonis de Sens, fait en S 8 6. Dans l'énu- , Normannorum Ducis omittitRi- mération des defeendans de Rollon chardum II & Richardum * III. Duc de Normandie , il omet Ri- Non Dux Burgundia y Jèd Wil- chard II & Richard III. Ce ne fut lelmus Plus AquitanUDux, Clu- point un Duc de Bourgogne , mais niacum concejjit Abbati B ernoni. Guillaume le Pieux , qui accorda Clugny à l'Abbé Bernon. adonis 0 Gervafius Tilleberienfis XVI. Gervais deTilberi, Ma- imperiai. Marefiallus Regni Arelat. Li- réchal du Royaume d'Arles, dédie Pag.4f. brum fuum nuncupat Othoni , fon Livre à Othon , qui fut cou- qui anno 120 () Rom* coronatus ronné Empereur à Rome l'an 1 1 op. ejl Imperator. Pauca, quœ ex hoc Le peu que nous prenons dans ce Libro excerpimus , fcatznt erro- Livre , eft plein de fautes. Hugues ribus. Hugo Capetus SS. wala- Capet transféra les corps de S. Va- rici & Richarii corpora tranjlu- len & de S. Riquier l'an p8 1 , non en Digitized by P a ifi/F A T I Ô. xvij en 987 , que mourut le Roi Louis; Ut anno ,<)8i , non 987 , ^tftf Outre cela ce qui eft raconté -dit mortuus ejlLudovicus Rex. Pra± Roi Louis & de Hugues Capet \ éft sêreà Jaljiffima juiït quee dé Lu\ très faux i fçavoir que Louis étant ilovico Rege & Hugone Capêto fur le point de mourir , obligea par narrantur ; Ludovicum ïiempè ferment? Blanche & Hugues à ûfé* tnord proximum uxorem fuûm cuter fes volontés ; & qu'après la Blanchiam <& Hugoném jurejw- mort de ce Prince , Hugues épouft. rando ad mandata Jua exfèquen* Blanche, & ne voulue point êtrè da adégiffè; Hugonem verb pofi facré Roi. ! -ejus mortem BLanchiam matri- moniofibi copulaffe , nec voluiffe in Regem inungl. XVIL Cette Chronique a pour XpIL HocChronieon Auc- Jffifâ. Auteur un Chanoine de l'Eglife de torem hâbet Turon. Ecclejia «£»,roa. S. Martin de Tours, qui la conduit Martini Canonicum > qui illudà depuis la création du monde jufqua creatione mundi adan.i 2x6, quo l'an izi6 auquel il vivoit. Outre vivébat , protraxit. Hic Auclor que cet Ecrivain ne fuit aucune- pmterquàm qubd nullam tempo- ment l'ordre des tems , il fourmille rum râtionem Jervat , erroribus de fautes. i°. Après avoir rapporté featet. J°. Narratis Rollonis in p -4*. l'entrée de Rollon en Normandie , Normanniam ingreffu , objidione le fiege de Paris , la deftru&ion de Parijienjî, Baiocenfîs urbis ever- la ville de Bayeux > la prife de Jîone , Meldarum expugnatione > Meaux, le parfàge des Normands Normannorum in Angliam tran- en Angleterre , & leur traité avec Jitu , eorumque fœdere cum E- le Roi Edouard, qui ne commença à duardo Rege , qui nonnijî anno régner qu'en 900 , il parle de la goo regnare cœpit, récitât mor- mon de Louis le Bègue , qu'il place tem Ludovici Balbi , quam per- mal- à- propos à l'année 88i. Il peram collocat anno 882, Ei donne à Louis le nom de Fainéant, cognomen dat Nihil - fecit , eb parce qu'il ne ht rien de mémora- qubd nihil dignum memoria ope- ble ; & il ajoute que ce Prince , ratus fit ; eumque dicit otiis , ci- tout plongé qu'il étoit dans l'oiii- bo & potui deditum ,fed erga Ec- veté & dans les plaifirs de la table , clejias largum & benevolum. 2°. fut cependant généreux & libéral Hiftoriam erratis plenam de re- envers les Egliles. x°. Il tire d'un verfione corporis o . Martini Au- Traité, fauflement attribué à Odon tijfiodoro luronos mutuatur ex Abbé de Clugny , une hiftoire fort Tractatu qui falsb attribuitur défectueufe du retour du corps de Odoni Cluniac. Abbati. J°. Lu- p » S.Martin, d'Auxerre à Tours. 3 0 . dovicus Ludovici Balbi filius Louis , fils de Louis le Bègue , mort mortuus anno 882 , non fuccejjit l'an 88 a. , ne fuccéda point à fon jratri fuo Carlomanno mortuo an. frère Carloman mort l'an 884. 4 0 . 884. 4 0 . Fi&itium ejl pa&um C'eft une fable que le traité par quo dicitur Odo Francis Rex lequel il eft dit qu'Eudes ne fut prœfechis ea conditione , ut pofi Roi de France, qu'à condition qu'au feptem annos Carolo puero Reg- bout de fept ans il lailferoit le num relinqueret, & Regni infig- Royaume au jeune Charles, &que, nibus depofitis , Dux in pojte- -dépouillé des marques de la Royau- rum rémanent , mémo nomine Tome IX. e Digitized by Google xviïj P R JE F A T I O. «Régis cum honore. $°.Quœ gefta té, dans la fuite il ne fcroit que funt ab Arnulfo Rege, nuLla tem- Duc en confervant toujours le nom porum ratione fervata narrantur , de Roi & les honneurs qui y font adeo ut quœ aclafunt annis 8()l attachés* %°< Les Geftes du Roi #94 , referantur pojl annurn Arnoul font rapportés fans aucun 89 G. Ita fere de alïis Regibus, égard à l'ordre des tems ; de forte 6°. CawLus CaLvus à Bj^antio , que les événcmens des années 8pi quo numquam petiit , camifiam .& 894 font placés après Tan 8ptf. B . Maria afferre non potuiu il en eft à peu près de même pour Non Gila , fed Hermengar* les autres Rois* 6°. Charles le Chau- ds mater fait Ludovici Bojonis ve ji a pu rapporter > de C. P. où il JlUL 8°. Henricus Germ. Rex n'alla jamais, la chemife de la Sainte non à Rodulfo Francorum Rege , Vierge. 7 0 . Hermengarde , & non fid à Rodttlfo Rege Burgundiat, Gile , fut mere de Louis fils de Bo- Transjuranœ lanceam Ùomini fon. 8°. Ce ne fut point de Rodol- obtinuit. ^9°. Non in medio Se- fe Roi de France , mais de Rodolfe ; Othd fes droits fur elle , niais il la don- III non coronatas ejl Irhperàtor ha feulement en fief à l'Empereur à Jôhanne XVI Papà y Jed à : Othon. Le même rendit feulement Gregorio V , anno 99 o* îy°^ ^ »J* à l'Empereur la ville de Verdun, & Nullibi legitur Ludovicum Ré- non le Comte Godefroi; 16 °.Othon gem pmlia gejjiffe contra Hu- ÏII ne fut point couronné Empe- gonem Capttum , ntc ab èo vic- ient par le Pape Jean XVI, mais par tum*, Grégoire V, l'an 996. 17 0 . On ne lit nulle part (jue le Roi Louis ait fait la guerre a Hugues Gapet, ni qu'il ait été vaincu par lui. XVIII. Dans cette Chronique XVI II. In hoc Chvonvco\ Eidubflj qui s'étend depuis l'an jufqu a qùod ab anno ygg adannuni uf fu. F1 ° rcn * l'an 113 s» les faits ne s'accordent que 1235 perducitur , res gefià pas toujours bien avec les années non femper bene copulantur cum de J. C. Carlorrian fils de Louis le annis ChrifiL Carlomannus La- Bégue , dont la mort eft mal placée dovici Balbijilius ,■ cujus morl à Tan 926 , eft confondu avec Car- perperam refertur âd aniu 88 S loman Clerc , fils de Charles le confundiiurcunt CariàmàmwCk- Chauve , qui, ayant été rendu aveu- rico Caroli Calvi Jilio, qui ànnô gle l'an 873 , mouruÉ peu de tems 873 oçulis privatus , paulb pbjl après* Robert ne fucceda point à obiit. Rabértus fidtri fuo Odoni fon frère Eudes Roi de France. FranCorunt Régi non Jiiccefjiti Charles, fils de Louis le Bègue, eft Carolus Ludovici Balbi Jilius appcllé Fol ou Capet $ mais les au- vocatàr Stultus vel Capet , quû très Hiftoriens ne lui donnent point ultimô cognomine ab aliis non ce dernier furnom. donatur. XIX. Cette Chronique, qui va XIX* Hoc Çhfonicdn ) qaod ^àhnUi jufqu'en 1141, pèche dans plufieurs ad annum 1241 Jefe extendit , ^ MedttI " endroits contre la chronologie, multis in lods peccat in chrqno- P %t Nous avons mis à la marge les an- logiam. Veros annos in margihe nées comme elles doivent être pour rejîituimus* être bien. XX. Cette Chronique depuis le XX* Hoc Chronicon* auoddb ExChr<* commencement du monde julqua origine mandi ujque ad annum rici. l'an 1141 , eft communément attri- iz^i producitur , vulgo tribui- buée à Alberic Moine de Trois-Fon* tur Alberico Trium - Fontium taines. En effet cinq MIT. portent Monachà. Et certe quinque MJJl le nom d'Alberic. De plus, l'Auteur Codices Albèrici nomen prœ fe à l'an 1 000 donne le nom de Cî- ferunu Pratereà AuBor ad dn± teaux à fon Ordre. Il y a cependant num 1000 fuum vocat Ordinem d'autres preuves alfez fortes pour Ciftéràènfem* Sunt tdmen atià Digitized by Google xx PRiïF A T I O. momenta non levia , quœ Chro- qu'Alberic ne foit point regardé: nicon huic Alberico abjudicant. comme l'Auteur de cette pièce. Quidquid fit de Auctore , Chro- Quoi refque jamais rap- ferè nunquam fuis annis narran- portés aux années qui leur convien- tur : multa quoque Jiint falfa. nent. On y avance aufli bien des p. î7 . l°. Ludovicus Balbus , cui tri- chofes faurfes. i°. Louis le Béeue buitureognomenNihil-fecit, ciim à qui on donne le furnom de Fai- vix duobus annis fuperjies fuerit néant , ayant à peine furvécu deux patri fuo Carolo Calvo , ejus cor- ans à Charles le Chauve fon pere , poris , quod nonnifi pofi feptem n'a pu faire tranfporter dans f'Egli- annos à morte tranjlatum eft > in fe de Saint Denis le corps de ce Ecclefiam S. Dionyfii tranfla- Prince, qui ne la véritablement été P. $9» tionem procurare non potuit. Z°. que fept ans après fa mort. i°. Il eft Falfum eft quod dicitur de Ca- faux que l'Empereur Charles le rolo Crajjo Imper, eumnimirùm, Gros , fe fentant trop foible pour cùm Je videret imparem Regno gouverner le Royaume , l'ait confié gubernando , tutelam pueri Ca- à Eudes avec la tutelle de Charles roli cumRegni gubernatione Odo- encore enfant. Car dans l'Affem- ni commifijfe. Nam in Conventu blée de Tribur les Allemands, après Triburienfi Germani experti Ca,- avoir éprouvé combien Charles le rolum Crajjum rébus tractandis Gros étoit peu propre au maniment parum idoneum effe , ab eo dif- des affaires , fe détachèrent de lui , cefterunt, eique^ Arnulfum Jùfi- & mirent Arnoul en fa place. 3 0 . cerunt. j°. Odo non fuit frater Eudes ne fut point frère de mere exmatre Hugonis Abb.filii Ca- de l'Abbé Hugues fils de Char- roli Magni : nam ifte Hugo in lemagne : car ce Hugues fut tué prœlio occifus eft anno 844 ; dans une bataille l'an 844 , & Ro- & Robertus Fortis pater Odonis bert le Fort pere -d'Eudes n'a pû é- non potuit iftius Hugonis ma- poufer la mere de ce même Hu- trem conjugio fibi copulare. 4 0 . gues. 4 0 . Le couronnement d'Eudes Odonis coronatio aCarolo Craffo n'a pû être confirmé par Charles le confirmari non potuit , utpote Gros \ celui-ci étant déjà mort lorf- qui jam obiijfet , cùm Odo une- qu'Eudes fut facré par Gaultier Ar- tus eft in Regem à Walterio Se- chevêque de Sens. j°. Rodolfe Roi P. *>. non. Archiep. 5°. Rodulfus Bur- de la Bourgogne Transj. fils de gundiaTra/isj.Rex , Conradifi- Conrad, eft confondu mal-à-pro- Lius , perperàm confunditur cum pos avec Rodolfe ou Raoul , Roi Rodulfo Fr. Rege , filio Richar- de France , fils de Richard Duc de di Burg. Ducis. 6°. Hugo Ri- Bourgogne 6°. Hugues , fils de Ri- chardi filius non Capito , fed chard , ne fut point appellé le Têtu, t. tu Niger vocatus eft. y°. Arnulfus mais le Noir. 7 0 . Le Roi Arnoul Rex corpus S. Dionyfii è Cal- ne tranfporta point le corps de Saint liis Ratisbonam ad Mon. S. Em- Denis , de France à Ratisbonne meramni non tranftulit. Mabil- dans le Monaftere de S. Emmeran. lonius Lïb. 39 Annal. Bened. D. Mabillon , Liv. 3<> des Ann. Num. 29 ad refellendam liane Bénéd. Nomb. *p , réfute cette fable Digitized by Google p k Je £ à f i ô. . xxj fable en recourant aux Auteurs Al- fabelldm utitur Auçloribus Ùef* lemands Witichinde , Ditmar ôc manicis Witichindd , Ditmèrà Arnoul Moine de Saint Emmeràn , & Arnulfo Monacho S. Ernme- qui tous trois ont écrit fur là fin ranrii , qui omnes fub finèm de- du dixième fiecle. 8 Ô . Hugues le cimi fizeuli fcripferùnt. 8 6 . Hic- p;«*» Grand , fils de Robert , eft faufle- go Magnus Roberti filius falsâ ment dit avoir été appelle Cappâ- dicitur appellatus Cappatus à tus , à caufe de la enappe ou du cappa Domini , quam de Terra manteau de N. S. qu'on prétend Promiflionis trarîjvexijfe fertur qu'il apporta de la Terre-Sainte en in Franciam. Hujus mater Bea- France. Sa mere Béatrix n'étoit trix noneràtfilià Hugonis Burg. point fille de Hugues Duc de Bour- Ducis, fed Hèribérti Virornand. gogne , mais d'Heribert C. de Comitis.'g°.P'alteriû$Sènàn.Ar- Vermandois* p°. Gaultier Arch. de chiep. Rodulfum unxit in Re- Sens facra le Roi Raoul , non du gem , non permittente , fed invité confentement de Charles le Simple ■> Carolo Simpl. io 0 . Erlèbaldus Ca- rnés malgré ce Prince*, io°. Le mes Caftricenjis non fuit àbfolu*- Comte Erïebald ne fut point abfous tus ab excommunicaùone in Con- de l'excommunication dans le Con- èilio Trofleiènf habito an.QZA cilede Trofley , tenu Tan ^14 par àSëulfb Arch. Rèm. fed in Com Seulfe Arch. de Reims , mais dans cilio ibidem celébrato an. QZi ab un autre tenu au même endroit l'an Heriveo Archiep. ÏI°. Hèribertui pi 1 par l'Archevêque Hervé. n 6 . //. Viromand. Cornes , qui Cdra* Heribert II, qui prit Charles le Sim- lum Simpl. dolo cepitb reclujît pie partrahifon &le renferma dans in carèere , non erat filius Pip- une prifon, n'étoit point fils de pini, fed Heribefti I, neposPip* Pépin , mais d'Heribert I , & petit- pini. m°. Carolus Simplex noii fils de Pépin* n°. Charles le Sim- obiit biennio pôftquàm ab Heri- pie ne mourut point deux ans après berto captus fuerâi : nam captus avoir été pris par Heribert : car il eft an. $23, &obiitan.<)2g.l3 0 i fut pris l'an pt$ , & il ne mourut Sumrhus Pontifex Léo VIÏ ânno que l'anpxp. 13°* te Pape Léon 936 ' non Principibus Fr.fub ex- VII en pi 6 n'enjoignit point par communicatiônis intermindtione lettres aux Seigneurs François , fous per litteras fignifiedvit Ut Lu- peine d'excommunication , de rap- dovicûm Carôli Simpl. filium ex peller d'Angleterre Louis fils de Anglid revocarehi , é in folio Charles le Simple , &dele mettre collocdrènt : fed Stephanus VIII fur le thrône : mais le Pape Etienne P. Legatiirh mijit in Franciam , VIII envoya en France un Légat , nomine Damafùm , éiim littèris nommé Damafe , avec des lettres ad Frdncoriim Principes, qui Lu- adreflfées aux Grands qui avoient dovicum è Regnô expulefant.l^°i obligé Louis à fortir du Royaume. Ivo Carhùt.Epifc. ihEpift. 18$, 1 4 0 . Ives Evêque de Chartres , Let* Gefta Frdncoriim citât, in quibus i8p, cite des Geftes de France , dicitur Ludovicus per willelmuni dans lefquels il eft dit que Louis fut Arch. Senon. reduclus ab Anglid ramené d'Angleterre par Guillaume in Franciam, & xiij kal.julii un-^ Arch.de Sens, & qu'il fut couronné élus in Regém apudLaudunum i à Laon le 1 9 Juillet ; mais Ives ne fed non tejtdtur Ivo hanc uricliô- dit point que le facre ait été. fait par nem faBam fuijfè per Wdlelmurrit Tome IX. f Digitized by Google xxij H 1 F A T 1 O. P.«. Heribertus II Viromand. Guillaume. i j°.Heribcrt II Comte Cornes in Ecclejia S. Quintini, deVermandois fut enterré dans l'E- non inAbbatiaWalcidior.Jepulr glife de S. Quentin, & non dans tus eft. Confunditur cum Elberto l'Abbaye de Waflbr. Il eft confondu Comité , Ebroini C. filio , qui avec le C. Elbert, fils du Ç. Ebroin, cumuxore fua Herfende Abia- quiavoit fondé avec fa femme Her- tiam W îlciodor.Jùndaverat. 16°. fende l'Abbaye de WalTor. 1 6 °. Hu- Hugo Magnus Hawidem foro- gués le Grand avoir époufé Hawide rem Othoms matrimonio Jibi co- lœur d'Othon un an avant que le pulaveratunoannoantequàmLu- Roi Louis épousât Gerberge. Ainfi dovicus Rex Gerbergam duceret le mariage de Louis n'occafîonna uxorem. Non igitur Ludovici point celui de Hugues. nuptiœ Hugonis nuptiarum eau- fa juerunt. Com?tSS s XXL Balu^ius , quihatc Gefta XXI. M. Baluze , qui a tiré ces Barcin. ex veteri codice Mf. Monafterii Geftes d'un vieux Mf. du Monaf- RivipuL eruit , ajferit ea and- tere de Riupoly, allure que ce font quiora ejfe , qua quidem hodie les plus anciens monumens , qui exfient monumenta hiflorice & exiltent aujourd'hui , de l'hiftoire genealogiae Barcinon. Comitum ; & de la généalogie des Comtes de fiait à Scriptoribus. IniisBar- ont rapporté jufqi cino expugnata dicitur à Sarra-< de Barcelonne & de leurs enfans. çenis anno 88$ ; quçd quidenx II eft dit dans ces Geftes que Bar- ad an. 88 S refertur in duabus celonne fut prife par les Sarrazins narrationibus huic Tomo prœfi- l'an 88/ j ce qui eft marqué à I'an- xis. née 886 dans deux relations pla- cées au commencement de ce Vo- lume. skiSX* XXII. Johannes Iperius Mo- XXII. Jean Iperius Moine de nachus Sith. fuum Chronicon uf- S. Bertin , qui a poulTé fà Chroni- que ad an. 1294 produxit. In que jufqua l'an 1x5*4 , eft aflez fu- eo errores non pauci deprehen- jet à fe tromper. i°. Le Roi Louis, 71. duntur. l°. Ludovicus Rex , Lu- fils de Louis le Bègue , ne fit point dovici B albi films , pactum non de traité avec les Normands ; car egit cum Normannis : nam obie- il étoit mort dès l'an 88x : Carlo- rat anno 88 Z ; & hœc paBio à man feul traita avec eux l'an 884. folo Carlomanno faBa eft anno x°. Hincmar Arch. de Rheimsmou- 884. 2.°. Carolus Cray us Mo- rut l'an 8&x ; ce ne fut donc point narchiam Francorum obtinuit an. la première année du règne de 88$ : Hincmarus Arch. Kern. Charles , qui ne monta fur le thrô- mortuus eft anno 882; non igi- ne que l'an 88 j. 3 0 . L'Empereur tur anno primo Monarchies Ca- Charles n'envoya pas de Louvain , roli. 3°. Carolus Imp. anno 883 mais à Louvain, une armée l'an 8 8 j. non de Lovanio , fed ad Lova- Il n'alla point à Soûlons pour évi- nium mijit exercitum.Non Suef- ter de partager le Royaume avec Jionas perrexit , ne cum fratribus fes frères } il n'en avoit aucun pour Regnumdivideret,quippequinul- lors. 4 0 . Le Monaftcre de Clugny Digitized by PRjEFATÎÔ* xxiij ne fut point fondé par Hugclin Duc lum tune fràtrèm habebât. 4°» de Bourgogne , mais par Guillaume Cluniac* Monafterium non fuh- Duc d'Aquitaine» Èugelin eft un datam eft per Hugelinum Burg> nom fuppofé, ou plutôt D. Mar- Ducem , fed per IPillelmum A* tene a mal lû , & il faut mettre à la quiu Ducem, Hugelinus nomeit place Guillaume , comme portent efl fiBitium , vel potiùs mole le* quelques Chroniques» 5 0 . Charles gît Martenius,& reponendusWik le Simple l'an 894 demanda contre lelmus Cum quibufdam ChrônU le Roi Eudes du fecours à Arnoul cis. Car 0 lus Simplex auxi* Roi de Germanie , mais qui n etoit lium contra Eudonem Regem an- pas encore Empereur. 6°> Le pre- no 8g 4 pojlulavit ab Arnulfo mier voyage d 'Arnoul en Italie, Germ. Rege , fed qui nondum erat Tan 8*4 , eft confondu avec le fe- lmperator. 6*>. Prior Arnulfiin ï'W cond de Tan 8«> non ejus films ma- fut point fon fils aîné qui fut donné jor datus efl ob/es , fed minon en otage, mais le cadet. Othon Roi Otho Germ. Rex , qui in Fran- de Germanie , qui étoit venu en çiam venerat ad liberandum Lu* France pour délivrer le Roi Louis , dovicum Regem , Laudunum non ne prit point Laon. 1 3 0 . La mort de P. 80. cepit. 13°. Mors HugonisMagni, Hugues le Grand , qui. arriva l'an quœacciditannogsGymalè col- $$6 , eft mal placée après celle locatur pojl obitum Arnulfi Flan- d* Arnoul Comte de Flandres , c'eft- driœ Comitis , feu pofi an. g 64. à-dire après l'an 964. Henri ne fuc- Henricus non Juccejffit in Bur- céda point dans la Bourgogne à gundia Hugoni patri , fed fratri Hugues fon pere , mais a Othon Othoni. 14?. Lotharius Rex non fon frère. 1 4 0 . Le Roi Lothaire ne obiit paucis diebus pojlquàm fie- mourut point peu de jours après dus iniit cum Othone Imp. fed avoir traité avec l'Empereur Othon> fex pofi annis. Ludovico Régi mais fix ans plus tard. Le Roi Louis non fuccefjit patruus ejus Caro- n'eut point pour fuccefTeur Charles lus y fed Hugo Capetus. fon oncle , mais Hugues Capet. ExChron. XXI II. ubiitw'dlelmus Nan- XXIII. Guillaume de Nangis Nangu. ^ 1302.. Godefiidus Vir- mourut l'an 1301. Godefroi Comte E,8l# dun. Cornes non redditus efi à de Verdun ne fut point relâché par Lothario Rege anno $8$ : nam le Roi Lothaire l'an 98 j : car ce ne nonniji pofi ejus mortem è car- fut qu'après la mort de ce Prince cere libérants efl , ut fidem facit qu'il recouvra fa liberté , comme le queedam Gerberti Epiftola. prouve une Lettre de Gerbert. chrodS. XXI K EaÛa in variis Chro- XXty . Ici font ralTemblés , par nids & aius monumentis difper- ordre chronologique , des faits é-< fa fimul colliguntur ordine chro- pars dans différentes Chroniques ôc nplogico. Quœdatn Cenfurâ digna dans d'autres monumens. Quel- reperiuntur , queedam notatione. ques - uns méritent d être relevés , P.gz. 7°. Formofus Portuenjis Epifc, d'autres d'être remarqués. i°. For- ut jam monuimus,inGallias cum mofe Evêque de Porto , comme Johanne VIII Papa non venit : nous en avons déjà averti, ne vint quin immb in Concilio Trecenfi point en France avec le Pape Jean ad laicam redaclus efl commu- VIII ; au contraire dans le Concile nionem. 2°. Carolus Simplex an. de Troyes il fut réduit à la com- %7S non fuccejjit patri fio Lu- munion laïque. i°. Charles le Sim- dovico Balho , quippe qui pofi pie , n'étant né qu'après la mort de ejus mortem natus ejl : anno tan- fon pere Louis le Bègue , ne lui p.gtf. tùm 8<)3 regnare cœpit. 3 0 . Cor- fucceda point l'an 879^ & il ne pus S. Remigii relatum dicitur commença à régner qu'en 893. 3 0 . in fuam Ecclefiam anno <)Ol, Il eft dit que le corps de S. Remi iv . kal. Jan. fecundaque Sab- fut rapporté dans l'Eglife de fon bati. S ci Sigloardus Monachus nom l'an ?gi , le lundi zj> de Dé- autlor hujusïnfcriptionis inchoat cembre : mais le Moine Sigloard annum ab o&avo kal. Jan. idefl auteur de cette Infcription , com- à Natali Domini ; ideôque fe- mence l'année au x$ de Décembre , cundum noflrum calculum hœc re- c'eft à-dire à Noël } & par confé- latio contigitfubfineman.goo , quent félon notre calcul cette cé- quo feria fecunda in iv kal. Jan. rémonie ne fe fit que fur la fin de Digitized by P r Je ï A t i ô. *** l'ail pbd , auquel le lundi tomboit incidebdt. Non ergo femper Galli le t£ de Décembre; Les François tune temporis novi ànni initium alors ne commençaient donc pas à Pàfchàte dejumebànt. 4 0 . Pag. toujours là nouvelle année à Pâ- 88 in Nota i a nefeimus quo pac- ques. 4 0 . A la page 88 Noce pre- to faclum fit ut legatur nùmèn miere , on lit , fans que nous fça- Garoli pro Rollonis nomine. £0. k chions comment cela a pûfefaire> Auctor Chronici Walciôdor. per- le nom de Charles pour celui de peràm cônfundit Eilbertum, Ab- Rollon. j ô . L'Auteur de la Chrô- batias Walciod. fundàtorém filiiim nique de Waflbr confond mal-à- Ebroini , cum Alberto filio He- pos Eilbert, fondateur de l'Abbaye ribertill Viromànd. Çomitis. 6°. P->3* de WafTor & fils d'Ebroin , avec Hugo Lothàrii Italiœ Régis pa- Albert fils d'Héribert II Comte de ter non Mediolani humatus efl , Vermandôis. 6°. Hugues pere de fed in Monafterio à Je in Éur- Lothaire Roi d'Italie , ne fut point gundia conjfruclo. y 6 . Monachi enterré à Milan j mais dans un Mo- non mifji Junt anno 9 66 ih Ec- nafterequH avoitconftruitenBour- clejiam S antU Albini à Fulcone gogne. Les Moines ne furent Bono , qui obierat anno g $8 , qui mais pat Geoffroi Grife- gonelle, tem ab Acherio édité 10m. VI comme on le lit dans la Chronique Spicil. pdg. qzu de S* Aubin , & comme l'atteftent des Lettres de Geoffroi publiées par Di Luc d'Acheri au V I Tome de fon Spicilege \ page 4*. s XXV. Ces Vers Teutônîques , XtV. ffûnd Rhytmum Teu- jjjjgjjj chantés en l'honneur de Louis fils ionicûm , qui acclamants efl Lu- «««• de Louis le Bccue * ldrfqu'en 881 dovico Ludovici Bàlbi filio , cum il eut vaincu les Normands , ont Nomtànnos anno 881 vicijfet i été trouvés par D. Mabillon dans reperit MaoUlànius in Càdice un Mf. de S* Amand, & traduits eh Mf. Einonenji , eumqué in Lad- p '*' Latin par le fçavant Schilter. Ha- hum fermônem tranjtulit S chiite^ riulfe clans la Chronique de S. Ri- rus vir eruditifjîmus. Dé hacLu- quier , Liv. 3 ch. io , parle ainfi de dovici victoria & de hoc Càntico cette victoire de Louis & du Can- fie hahet Hariulfus in Chrônico tique en queftion i Cet événement CentulenfiLib.3, cap. zù : Quo- avec fis circonflances efl non feulé- modo fit fa&um non folùm Hif- tnent configné dans les Hifloires , tôriis , fed etiam Pàtriertfium mais le fouvenir s'en cônferve parmi memoriâ quotidie recolitur &é les gens du pays, qui le chantent cantatun encore tous Us jours* XXVI. Il eft dit dans l'Epitaphe XXVl. Arnulfiis împerator in ^g** de l'Empereur Arnoul qu'il donna' fuo Epitaphio dicituf Librum un Livre magnifique à TEglife de fplendidum dedijfe EcciefiœSanc- p,ï01i S. Emmerah , & qu'il y transporta ti Ëmmerdmmi, in eamque tranf- de France lé corps de S. Denis. Ce tulijjè è Galliis corpus Sancli Livre magnifique eft un Manufcrit Dioriyfii. Liber ille fplendiduè Tom* IX* g Digitized by Google xxvj P R JE F A T I O. tft Codex "Evangeliorum litteris des Evangiles écrit en lettres d or* aureis exaratus, qui hodieque ftu- On le conferve encore aujourd'hui diofijfime afiervatur in eadem Ec- très précieufement dans la même clefia, qualem nujquam fi vidijfe Eglile, & D. Mabillon, Liv. 32 des leftaturMabilloniusLihsgAn- Annal. Bénéd. N. 74, avoue qu'il nal. Bened. Num. Idem ibi n'a vu ailleurs rien d'aufïi beau dans dèm Num.zgfabulam deS.Dio- ce genre. Cependant le même D. nyfii corpore fiurtim fiublato , & Mabillon > au Nombre i<> du même Katijponam in Bajilicam SànBi Livre , réfute la fable du corps de S. Emmerammi tranfportato refiellit. Denis enlevé furtivement, & tranf- Ex argumentis quibus utitur , il- porté à Ratilbonne dans l'Eglife de lud palmare , licet abnutivum , Saint Emmeran. Des preuves qu'il tantum refieremus. Àrnoldus ex allègue nous ne rapporterons que Comité Monachus SanBi Emme- celle-ci , laquelle , pour être néga- mmmi , qui fiib annum millefi- tive , n'en eft pas moins fans répli- mum Jcrilebat, Arnulfi Imper, in que : Arnoul , de Comte Moine SanaumEmmerammum benefacta de S. Emmeran , cjui écrivoit vers Jingillatim commemorans , pmdia l'an 1 000, faifant l'enumération des ab ipfio data , prœclarum illum bienfaits d' Arnoul envers S* Em- Codicem Evangeliorum dono con- meran, & des terres que le même ceffum refert ; nullam verb cor-* EmpereurdonnaàcetteEglife,parle poris Sancli Dionyjii mentionem du beau Livre des Evangiles, donné facit. en préfent ; mais il ne fait aucune mention du corps de Saint Denis. Ludovicus Arnulfi Imper, filius Louis fils de l'Empereur Arnoul eft in fiuo Epitaphio Rex à Romanis dit dans fori Epitaphe avoir été élu eleclus dicitur. Quod falfijfimum Roi par les Romains \ mais cela eft eft: namArnulfus in Ludovicum, très faux : car Arnoul tranfmit feu- Germania Regnum , non Roma- lement à Louis le Royaume de Ger- num Imperiumtranftulit. Et certe manie, & non l'Empire Romain. ipfi Ludovicus in fuis Diplomad- Aulfi ce Prince lui-même dans fes bus fie Regem duntaxat vocat, non Diplômes fe qualifie-t-il feulement Imperatorem. Prœtereà tune tem- Roi , & non Empereur. D'ailleurs poris nullus vocatus fuit Impera- dans ces tems ceux qui eurent le ti- tor, qui à Romano Pontifice ccro- tre d'Empereur , reçurent tous du nam Imperialem non acceperit. Pape la couronne Impériale. ^Verfiu de XXV 11. Laudunum , fi fides XXVII. Si l'on en croit l'Auteur Pa^ ioj. eft iftorum Ver/hum AutlorijMa- de ces Vers, Laon fut bâtie parle crobium Prœtorem fiundatorem ha- Préteur Macrobe, & eft le Bibrac , huit ,& eft B 'ibrax Remorum op- ville du pays Remois, dont parle pidum , de quo CœfarLib. z de Céfar au L. 1 de la Guerre des Gau- Bello Gallico cap. G. Sed potior les ch. 6. Mais le fentiment de M. eft opinio D. Abbatis Lebeufi, l'Abbé Lebeuf, qui place Bibrac fur qui BibraBis fitum collocat in le fommet de la montagne de Bie- vertice montis Bievre dicli. vre , doit être préféré. I^vws XXVI 11. Ludovicum , cujus XXVIII. Dom Bouquet dans fon «m. fit mentio in Libro de Miraculis feptiéme Volume p. 566, avoit cru Pag. iotf. Sanciœ Opportune , Ludovicum avec Dom Mabillon &Hcnfchenius ejfie Germania Regem firatrem Ca- que Louis , dont il eft fait mention Digitized by dàns le Livre des Miracles de Sainte Opportune ^ étoit Louis Roi de Germanie, frère de Charles leChau- ve. Mais comme Louis Roi de Ger- manie n'étoit le maître ni de la Neuftrie ou Normandie d'aujour- d'hui , d'où les Reliques de Sainte Opportune furent apportées dans le territoire de Paris ; ni de cette ville même ou de fon territoire $ il penfe ici avec le P. Pagi , que ce Louis n'eft autre que Louis le Bè- gue qui regnbit à Paris ,& que par- le nom de Charles Empereur, il faut entendre Charles le Gros. Le P. Ma- billon a foin de nous faire remar^- quer deux chofes à l'article i i de ce Livre $ la première, que cette mon- tagne qui domine fur Paris du côté du Nord, étoit appellée Mont-mar- tre au ix fiecle ; la féconde, que dans le même tems il y avoit déjà à Paris une Eglife de Sainte Opportune , dont Hildebrand Evêque de Seez eut le gouvernement; La Vie de Saint Théodârcl Arch. de Narbonne n'eft pas ancienne ■> cependant elle paroît avoir été ti- rée d'une qui l'etoit & plus fimplc. Car , quoiqu'il y ait plulieurs cho- fes controuvées , faunes & peu con- formes à l'Ordre des tems , il s'en trouve cependant quelques-unes qui s'accordent avec la venté de VHiC- toire & avec des mortUmens au- thentiques. Les Evêques , qui font dits avoir affilié au Concile de Por- tes , occupoient les fieges qui leur font affignés -, & un faufTaire ri'au- roit pû inventer leurs noms. Le Livre des Miracles de S. Bef- tin nous apprend qu'au IX fiecle il y avoit des Monafteres de Moines & de Chanoines, &que les Moines ainfî que les Chanoines étoient ap- pellés Frères; Dans la Vie de jean Abbé de Gorze il eft dit que ce Jean entra dans le Monaftere de Gorze l'an F À f I Ô. . xxVij roli Calvi curit Màbillânio Ô Henfichenio putaVerat £)• Bou- quet Tomo jîio VI î pag. $ 6& Verùm cùni Ludovicus Germa- nie Rex net Neàftriœ fia Noh mariniez hodiemœ y undê Reliquié San&œ Opportune in lèrritorium Pnrifienfè allatle fiait , hèC eidem territorio dut civiiatl d'ominàre- tur ; illùm noh edium effè à Lu- dovico Balbo , qui Parijiis feg- nabat, & Catôli Impèr. hômirie intelligendum ejfe Carolum Crafi fum hic exiftimat cum Pagio. Iri hujus Libri articulé IX , aii'o no* tàndà monet Mabillonius ; unum x £Pag. ïôjt Montèm illum , qui Parifiacà urbi db dquilone imminet , Mon- tem-Martyrum fiiijfe appellatuni jkculo nvno ; àlterum , Parijiis eodem tèmpore }dm Sdnélat Op- portun* exftitijfe Ecclejiam , eu* jus regimén Hildebrandus Sagien- 1 fis Epificopus kabueriu S. fkéodarJi Àrchièp, tfâr- bon, Vità non eft antiqua , èx^ prejja tameh videtùr ex Vetuftiorè auœ jîmplicior erat. Nam licèt in ea notinulLafint commentiiia , fiilfa & à fatione temporum ab- eïrantia , queedam tamen exfiani veritati hiftorica confina , & fin- ceris nionumentis congrueritia. Epificopi , quiPortenfi Côncilià ihterjùijje dicuntur , fiedés occu- pabant , qua Mis ajfignantur / eorumque nomina falfarius exee* gitare non potuiffeu Èx Libro miracutorum SanSli Pag. i» R JE F A T I O. -anno <)33 * règnantibus in Ger- «> 3 3 , lorfque Henri regnoit eh mania Henrico , & Ludovico in Germanie , & Louis en France. Bol- Francia. Quo ex loco Bollan- landus prend occafion de-là de re- dus argu.it eùs , qui Ludovici lever ceux, qui placent le commen- Tranfmarini regni initium fia- cernent du règne de Louis d'Outre- tuunt anno §36. At certa-eji mer à l'an 936» Cependant cette mort , Abbon Moine de Saint Ger- z de Obfidione Parif. Quod ad- main des Prez , au Liv. x du Siège dit Aimoinus , aliique pojl ip+ de Paris, l'appelle tout court le Bé- fum referunt , de Sanclimoniali guc. Ce qu'ajoute Aimoin, & ce Calenfi à Ludovico rapta&thoro que d'autres rapportent *après lui , fociata t non legitur apud vetuf touchant cette Religieufe de Chel- dores Autlores. Neque porrb qu'p. 3^2. Hcec tion ? C eft ainfî que raifonne Oom fane Domnus Bouquet Eminen- Mabillon dans une DiflTertation qui tiffimo Cardinali Queriniobjecit, fe trouve en tête de l'Hiftoire de la Jicut& alia teftimonia quœ ha- tranflation du corps de Saint Be- hentur hujus Tomi paginis IA2. noît en France , au Second Siècle n. IA3. b. 220. c. 222. b. 631.C. des Actes de l'Ordre de Saint Be- 660. a. & quibus manififtijjimè noît page 34t.. Dom Bouquet fans patet S. Benedicti corpus qutefce- doute n'a pas manqué d'employer re in Monaflerio Flonacenfi. Ex contre l'Eminentimme Cardinal P. «7P. Johannis Êpfl. 3 4 data lll No- Querini ce témoignage ainfî que nos Aprilis colligit Baronius Ca- plulieurs autres qui fe lifent dans rolum anno 8j$ Regem Longo- ce Volume aux pages i4i.n. 143. bardiœ appellatum effe. Verum b. zio. c. m. b. 63 1. c. 660. a. Qarolus ibi Rex nuncupatur, non & qui prouvent évidemment que qubd Italiam adminijlraret , fe d le corps de Saint Benoît repofe dans qadd Rex effet Alemanniœ. Et le Monaftere de Fleuri. Baronius in- ce rte Carlomannus adhuc hoc an- fere de la Lettre 3 4 du Pape Jean , no die y Junii Longobardice Reg- en date du ? d'Avril , que le Roi num adminiftrabat , ut patet ex Charles en 879 fut appelle Roi de Litteris ejufdem Papœadeumdem Lombardie. Mais ce Prince eft qua- Carlomannum. Prœtereà die oc- lifié Roi dans cette Lettre, non par- tavo Julii Carlomannus adhuc ce qu'il regnoit en Italie, mais parce Italiam regebat , ut docet Confti- qu'il étoit Roi de Germanie. Et tutio ai recitata Tomo II Bul- cènes Carloman le 7 Juin de cette larii Cajjinenfis. Verum quidem même année occupoit encore le eft anno SjQ Carolum Longo- Thrône de Lombardie , comme on cardia, Regnum adeptum effe , ut le voit par les Lettres du Pape Jean teftatur Annalifla Bertinianus , au même Carloman. D'ailleurs Car- p.ito. Jed pojl menfem Junium. In loman gouvernoit encore l'Italie le Epijtola 3 G Ludovicus Balbus , 8 Juillet , comme nous l'apprend la Imperator honoris caufa v ocatur, 41 e Conftitution inférée au To- nôn qubd Imperii coronam acce- me II du Bullaire du Mont Carlin. périt. Et certè in ijlo Privilegio A la véfité Charles en 879 acquit ter Rex appellatur. Demùm ex le Royaume de Lombardie , comme P. x$i% Epifl. $<) pojl Pagium ad an- le marque FAnnalifte de S. Bertin } num 88 2 Num. 1 colligere juvat mais ce ne fut qu'après le mois de Carolum Crajfum in Ducatu Ro- Juin. Dans la Lettre 3 6 e Louis le mano & Exarchatu Ravennatenf Bègue eft appellé Empereur , mais juftitiam per Miffôs adminiftraf- c'eft par honneur , & fans qu'il ait je yUtante eum Carolus Magnus, jamais reçu la couronne Impériale. Ludovicus Plus & cateri ejus de- Cela eft il vrai , que* dans le même Privilège Digitized by Google P R A F A T I O. xxxiij Privilège il eft qualifié Roi par trois cejjores admini^lraverant. Eidem fois. Enfin on peut conclure de la etiam PrincipiCarolo Craffo jus , Lettre jp e , avec le P. Pagi à l'année Regni in iifdem partibus tri- W 88i. n. i, que Charles le Gros ren- buit Epijlolafixagefirna- quarta '■ dit la juftice par fes Envoyés dans Johannis VIII Papa. le Duché de Rome & dans l'Exar- • 7 : ' chat de Ravenne , comme l'avoient » fait avant lui Charlemagne , Louis le Débonnaire & fes autres prédé- ceûeurs. La Lettre 64. donne aufli au même Prince le droit de Royauté dans les mêmes provinces. La première Lettre du Pape Léon Leonis VII Papa Epijîola I > Pag. m* VII , par laquelle il avertit Hu- qua Hugonem Francorum Prin* gues , Prince de France & Abbé de cipem & MonafleriiSancti Mar^ S. Martin de Tours,de ne point don- tint Turon. Abbatem monei ne in ner entrée aux femmes dans fon Mo- fuum Monàflerium aditus detur naftere , fe reflent de la difcipline mulieribus , arcendarum à Mo- qui interdilbit aux femmes l'entrée najlicis etiâm Ecclefiis mulie-* même des Eglifcs des Monafteres. rum difciplinam Japit. Tempus Pag. «os Cette Lettre eft datée du règne du fcripta ejufdemÉpiflola àFran- Roi de France , & Dom Mabillon , corum Rege defignatum , utquid Livre 4$. des Annales Bénédi&i- infolitum notât Mabillonius Lib. nes,n. p t, remarque cela comme ,43. Annal. Bened. Num. <)22 une chofe qui n'ctoit point ufi- Dum vero idem Papa in Epifio- Pag. xm tée. Sur ce que le même Pape dans la 3. egregiumPatremDomnum fà troifiéme Lettre appelle Saint noftrum beatiflïmum Benedic- Benoît notre glorieux Pere , ce tum appellat , non dubitat Ma- Sçavant ne doute point que Léon , billonius ipfum ante Pontifica- avant fon Pontificat , n'ait été Bé- tum inflituto noflro fuijfe addic" nédiftin , d'autant qu'il avoit été tum , qui quidem fervus Dei Jùe- Jèrviteur de Dieu , qualité qui ca- rat, quo nomine Monachi cenferi ra&érife les Moines chez les An- folent apud Antiquos. Caterùm ciens. Au relie ces Letres prou- quantum doloris concepiffet Léo vent plus que fumTamment la gran- ex miferabili Ecclefia Jtatu , & de douleur que caufoit à Léon l'é- quàmJlrenuè,pro collata Jibi po- tat déplorable de l'Eglife , & le tejlate , grajjantibus malis mederi courage avec lequel il travailloit, conaretur , fatis fuperque vel ha autant qu'il étoit en lui , à remé- Littera probant. dier aux maux qui croiûoient tous les jours. XXX. Le Lecteur , au fujet XXX. Hincmari notionem , Hincmarf d'Hincmar , n'a qu'à confulter l'i- quam prima ejufdem Archiep'if- j^f^. dée qu'en donne Dom Bouquet au copi Epijîola juppofuit Domn. fto1 *. bas de la première Lettre de cet Ar- Bouquet , quamque integram ex Pag. if4. chevêque s & qu'il a prife toute en- Mabillonio haufit , con Julat Lec- tiere dans Dom Mabillon. Cepen- tor. Intérim nos monebimus Hinc- dant nous nous contenterons de marum agere de rébus gravions dire qu'Hincmar dans fes Lettres momenti in Litteris , ut affixa ip. Tome IX. i Digitized by Google *xxiv 1> R JE F A T î 0> j& fit intticant argumenta. traite des plus grandes affaires, com- me il paroît allez par les titres qui y 1 font joints ^£*2? ' XXXI. De Gerkrto &yària XXXÏ. Nous ne parlerons point Pag % 7 Î e J¥ s f ortuna P^riter hk filebi- ici non plus de Gerbert, ni des dif- mus. Utrumque Domnus Bou- fererts états par lefquels il a pafle. quet exhibet in Monito Epiftolis Dom Bouquet en a traité dans l'A- tjufdem Gerberti prafixo ; quod vertiflement , qui précède les Let- -adire profe&b Lector minus gra- très de ce même Gerbert, & que le vabitur , quant nos illud iterare Lecteur aura fans doute moins de gravaremur. Ibidem à quibus, un- peine à confulter , que nous n'en ■aè & quomodb in lucem édita Jint aurions nous à le répéter. Là mê- prœdictœ Epift&lce referait; nec me Dom Bouquet rapporte d'où, tacetur multas omita quee ad rem par qui & comment ces Lettres ont noflram nihil autparùm faciunt, été publiées, & il n'oublie jpoinc quafdam utpote quee ad tertiam de dire qu'il en a fupprime plu- jtirpem pertinent , in Tomum fi- fleurs qui ne font rien ou preique •quentem»rejiù. Porrb Gerberms rien à notre fujet , ni qu'il en a ren- trais nomine proprio > alias no- voyé d'autres au Tome fuivant, par- mine alterius firipût. Plemque ce qu'elles regardent la troifîeme multum lucis Hijtoriœ temporis. race. De ces Lettres au refte les fag.*7j* afferre poffunt.Sexta indicat,ver- unes font écrites au nom de Ger- bi gratià , tempus circiter quo bert , d'autres au nom de qui il ap- Adele'idem Hugo Capetus uxo- partient. La plupart peuvent jetter rem duxit: Quadragefimâ fipti- beaucoup de lumière fur l'Hiftoire mâ falfum deprehenditur quod du tems. Par exemple , la fixiéme ^ag. i8r. feribit Sigebertus & poft eum indique à peu près le tems auquel Nangius , Godefridum Virdun. Hugues Capet epoufa Adélaïde. La Comitem à Lothario redditum 47 e montre la fauffeté de ce qu'a- Lothaire. La feptiéme &c» XXXIII. Le Couronnement fait XXXIIIHœè ,qua àb tiihc ^*c«- par 1* Archevêque Hincmar le 8 maro Archièp. JhcTà eftûn. #7/, & Coaci- Dcc. de Tan 877 , & dont la céré* VI TdusDecembris , Scujusordô J00k monie eft décrite dans l*Aflemblée dejeribitur in Conventu Gompen- de Compiegne, eft le premier du dienfi , prior efl Ludovici Régis Roi Louis : carie Pape Jean , étant inauguratio : nam iterùm pojteà venu en France Tannée fuivante fequenti anno à Johanne Papa in p»our le Concile de Troies , le cou- Gallia , cùm ad Sjnodum Tri- ronna une féconde fois le 7 de Sep- cajfinam vèniffèt , coronatus efl tembre. Il v en a qui prétendent Vil Idus Sèptembris. Sunt autem que ce ne fut point la couronne qui Ludovicum ab Johanne co- Royale , mais l'Impériale, que Louis ronam hoc lùco non Regni , fed reçut du Pape dans cette ville ; & Impèrii , fufcepijjè mitant. Inde cfçft de là que la plupart des Ecri- emm Ludovicum É album intet vains , tant étrangers que François , Imperatores çlerique numerant, mettent Louis le Bègue au nombre cùm exteri,tum nofiri etiam S cri* des Empereurs. D. Bouquet , dans ptores. Quod mirum falfumque une Note qu'il emprunte du P. Sir- oftendit D. Bouquet in Nota mondjfatt voir l'étonnant & le faux quam à Sirmondo mutuatur. Sed de cela. 1\ conje&ure aufli d'après le & idem Conjectat pofl Sirmon- P« Sirmond que les Formules , qui dum > quœ nunc etiam in Regum font encore d'ufage dans les Sacres Francorum conficrationibus ufun. des Rois de France , ont été dreffées pantur , ab Hincmaro , cùm {>ar Hincmar lorfqu'il couronnoit ges Reginafque coronaret , con* es Rois & les Reines. ceptas fuijfe Formulas. Le Royaume qui fut donné à* Regnum quod BofohiinCon- Pag. 30^ Bofon dans l'Aflemblée de Maritale, ventu Mantalenfi delatum eft , 6c que peu d'années après on appella quodque poft paucos annoS An- le Royaume d'Arles ou de Bourgo- lads vel Éurgundice appellatum gne , comprenoit la Provence , le eft, continebat Proyinciam , Del- Dauphiné, la Savoie, le Lyonnois, phinatum , Sabaudiam, territo^ la Brefle 6c la Comté de Bourgo- rium Lugduneiife , Breftîam & gne. Comitatum Burgundiœ. On conjecture avec raifon que Carlomannus ad Carifiacum Pa s* 3 ° 8, Carloman , s'étant rendu au Palais Palatium profechis , convocanf- de Quicrfî , & y ayant convoqué que Epifèopis & Proceribus > in les Evcques 6c les Grands , fut cou- Regno Ludovici fratris rec7è Côn- ronné Roi des pays qui avoient ap- jicitur coronatus V IduS Septem* partenus à Louis fon frère, le neuf bris. Nam Ludovicus menje Au- Septcmbre. Car Louis mourut au gufto 88 z è vivis excejjit ; ê Digitized by Google xxxv) F R J F A T I O. Carlomannus juxta Annales Ber- mois d'Août de l'année 881 , & tinianos menfe Septembri ami Carloman , félon les Annales de S8zfuitinBelgica, idejl, in Saint Bertin, fe trouva, au mois Regno Ludovici fratris fui. Hinc de Septembre de l'année 8 8 1 , dan? regni exordium duxit fane Car- la Belgique, ceft-à-dire, dans le iomannus.QuareFebruariusmen- Royaume de Louis ion frère. Ce fis annifequentis , cùm promut- mois eft fans doute une des Epoques gatainCompendienfi faltuCapi- du règne de Carloman^ amfi le tula dicuntur, primo ejus in Fran- mois de Février de l'année fuivante, cia regni anno mérité adfcribi- auquel on dit que les Capitulaires tur. Alia autem ratio annorum furent promulgués dans la forêt de Cartomanni in Conventu apud Gompiegne, doit être placé dans Vernis palatium habito u/ùrpata, la première année de fon règne en plures ejufdem Régis Epochas France. La manière différente de adftruit admitundas , de quibus compter les années de ce Prince > aîifo Aiivie dans l'Anemblee tenue fi Vern , prouve qu'il faut admettre plufieurs Epoques de ce Prince, def- quelles nous parlerons ailleurs, ï^jif. Errât Èoucheus cùm ait no- Bouche fe trompe lorfqu'il die mine Caroli Imperatoris in Con- que parle nom de l'Empereur Char- venm Valentino Carolum Cal- les dans l'AfTemblee de Valence , il vum intelligendumefe ;namdu- faut entendre Charles le Chauve 5 bium efe non débet , ut optimè car il eft hors de doute , comme le probai Domnus Bouquet, quin prouve très bien Dom Bouquet , hic fermo fit de Carolo Crafo qu'il s'agit dans cet endroit de 1 Em- Imperatore. pereur Charles le Gros. Vag IM Suniariusin ConcilioJmcarien- Dom VauTette penfe que Su- ' fiannoQoaabfolutus&benedic- niaire abfous & beni avec les autres tus cumeiteris Comitibus filiis Comtes fes fils dans le Concile de fuis, Vaiffetio videtur efe Co- Jonquieres l'an 909 ,ncft autre que mesKufcLnenfis , cui jam in le Comte de Rouffillon a qui fes fils eumd.in Comitatum anno S i 5 Bencion & Gaufbert avoient de,a fuccejferant filii ejus Bencio & fuccédé dans la même Comte 1 an Gausbertus. . _ 0 ni. Duplex charaBer , faim ni- La marque du Lundi & celle du mirùm primœ & fa'uz quartœ, Mercredi, dont lun , 1 année du quarum altéra prldie Nvnas, al- Traité de Bonn , tomboit le 4, 1 au- tera vil Idus Novembris anno tre le 7 de Novembre , nous ap- PaaiBonnenfis incidit , docet prennent qu'il faut > avec Frodoard, hanc PaBionem cum Frodoardo rapporter ce Traite a 1 an ? 11. Ur referendam efe ad annum QZi : voici trois observations a 1 occafion porràcircaFaaumBonnenfehœc deceTraité. i°. Charles dans fes Di- tria obfervantur: i°. Carolus in plomes fait remonter le commen- Diplomatibus exordium regni cernent de fon règne cinq ans plus qulnquennio altiàs repetit quàm haut que ne le font la plupart de plenque rerum noftrarum AuBo- nos Ecrivains , qui ne le prennent res "qui illud Lunt ab obitu qu'à la mort du Roi Eudes, z . Eu- Odonis Régis. z\ Odone mortuo, des étant mort, Charles acquit les ° états Pag. 313. Digitized by Google P R JE F A T I O. xxxvij états qu'il pofledoit , & renouvella quce ab Mo pojfidèbantur rece* fon règne , & ajouta depuis , dans pit Carolus regnumque redinte* tous les A&es publics , les années gravit : atque hujus redintegra- de ce renouvellement à celles de tionis annos regnt fui annis dèin* ion premier règne. Ainfî les années ceps in publias tabulis fubjecit* de ce renouvellement font toujours Semper igitur redintegrationisan* de près de cinq ans moins nom- ni , regni annis folido fere quin* breufes que les années de fon pre- quenmo pauciores funt. 3 0 . Ca* mier règne. 3 0 . L'héritage de Char- rolus accejjione regni Lotharii t les fe trouva augmenté par la Lor- hereditatem Jiiam amplificavit : raine qui lui revint ; car non feule- quia non folum partent illam re- ment il eut cette partie qui avoit cepit quant avus olim & pater été pôlTédée autrefois par Ion ayeul ejus poffederant ; fed altérant , & par fon pere , mais encore l'autre quœ, Regum fuerat Tranfrhenano- 3 ui avoit appartenue aux Rois d'au- rum. Sigebertus anno giS Reg- elà du Rhin. Sigebert marque que num Lotharii à Carolo receptum la Lorraine échut à Charles l'an «m 6: notât: at ex Paclo Bonnenji & mais il eft aifé de voir par le Traité ex Caroli Diplomatibus facile de Bonn , ainfï que par les Diplo- eftvidere quadriennio anté , hoc mes de Charles , que cela eut lieu efi anno $12 , regni Caroli zo, quatre ans plutôt , ceft-à-dire , en receptum fuiffe. Qua quidem ont- $ 1 x , la vingtième année du règne nia fufius legenda funt in Notis , de Charles. C'eft ce qu'il faut lire quas Domno Bouquet Sirmon- plus au long dans les Notes que dus fuppeditavit. Dom Bouquet a empruntées du P. Sirmond. XXXIV. Nous ne donnons', des XXXiy. Ëx Carlomanni , Dipioma- Diplomes de Carloman , de Louis , Ludovici , Caroli Craffi & alio- de ChaiVes le Gros & des autres rum Germaniee Regum Diploma- Rc & um ' Rois de Germanie , que ceux qui tibus , ea tantum reprœfentantur , ont trait à l'état préfcnt de laFran- qua ad prœfentem Gallia Jlatum ce. Au refte dans ces Diplômes , pertinent. Cœterùm in his , ut in comme dans tous les autres , il eft aliis omnibus , pajffim videre eft fort ordinaire de voir de faints Eve- Epifcopos , fanclitate confpi- ques pieufement appliqués ou à bâ- cuos , Monafteriis aut conflruen tir , ou à doter , ou à réformer , ou dis , aut dotandis , aut reforman- à protéger des Monafteres. Hélas ! dis , aut defendendis piè inten* les tems font bien changés i Par tos. Eheu! quantum al Mis tem- quel malheur cela eft- il arrivé ? La poribus noflra mutata funtl Quo Religion n'a-t-elle plus befoin de fato iflud contigit ? Suis-ne Chri- fes plus précieux monumens , ou , Jliana Religio jam non eget pre* comme parlent les Anciens , de fes tiofioribus monumentis , aut va* plus forts boulevarts ? On veut tout lidioribus , ut loquuntur Veteres> fécularifer , c'eft la oaflîon de nos aggeribus ? Communi vitcs om- jours. Mais qu'il eft a craindre que nia pro arbitrio redduntur ; fie les remparts une fois emportés en efi voluptas hodie. At quis non France , le corps même de la place, timeat ne, avulfis tandem in Gai- ainfi qu'en Angleterre & ailleurs , lia munimentis , ipfa urbs tota n'y foit enfin tout-à-fait renverfé 1 interior fund'uùs ruat , quemad- Tom. IX. Je Digitized by Google xxxviij P R JE F AT I O. modum mit in Ânglia & in aliis L'ennemi , c'eft-à-dire l'irréligion; regionibus ? Hoflis , irreligioji- n'a déjà pénétré que trop avant. On tas nempè , jam nimio alriiis per- apperçoit aufli dans ces mêmes Di- meavit. Sed & in iifdem Diplo- plomes que les Monafteres é.t ient matibus Monafleria Jœpè fapiùs fouvent enrichis par ceux qui env his , qui Monaflicam vitam braflfoient la vie Religieufe. ampleSebantur , aitata effe de- prehenditur. Ludoviçi Ludovici GermanitB Régis Epo- L'Epoque du règne de Louis Roi itegb! 81 "* cna regni petenda tfl à morte pa- de Germanie doit fe prendre de la tris Ludovici , qua contigit anno mort de Louis fon pere , qui arriva S '7 '6. " Tan 8 7 Gros dans l'AlTemblée de Trebur , Germania Rex renuntiatus efi : il fut proclamé Roi de Germanie : fecundam ab anno ^94 , quo in La féconde à l'année 8^4 , lorfque, Italiam profectus Bergamum ce- s'étant rendu en Italie , il prit Ber- pit , & Regem Italia fe dixit ; game & fe dit Roi d'Italie i car tune enim annos regni in Ger- pour-lors il joignit les années de mania conjunxit cumannis regni fon règne en Germanie à celles de in Italia : tertiam ab an. 80 S, fon règne en Italie : La troifiéme quo Imperator coronatus fuit à à l'année 896, lorfqu'il fut cou- Formojb Papa, & quo annos im- ronné Empereur par le Pape For- perii copulavit cum annis regni mofe ,6c qu'il ajouta les années de Germania. Vide pag.3Gz. fon empire à celles de fon règne en Germanie. Voyez la page 3 61. Le commencement du re^ne de Initium regni Ludovici repe- Ludovki Louis doit être placé à l'année 8?<>, tendum eftab an. 8<)<) , quo Juc- ^^J*™* que ce Prince (uccéda à l'Empereur cejjit patrifuo Arnulfo Impera- Arnoul , fonpere , mort le *p No- tori, mortuo die 29 Novembris. vembre. Zuendebolde, fils naturel de l'Em- Zuendeboldus , filius nothus b z J? n ^ pereur Arnoul , fut créé Roi de Arnitlfi Imperatoris , à pâtre ante tharing» Lorraine par fon pere avant le mois menfem Junium anni 895 Rex Kc&s ' de Juin de l'an 895. Ceft delà qu'il Lotharingia creatus efi* Hinc faut partir dans fes Diplômes pour . regni E pocha ducenda efi in ejus avoir l'Epoque de fon règne. Diplomatibus. Othon I , fils de Henri l'Oife- Otho I , Henrici Aucupis fi- pAoai» leur, fuccéde en Germanie à fon lius, patri die Z Julii an. 93 6' ?mou pere > mort le 2. Juillet 9 3 6. Il s'em- mortuo in Germania fuccediu pare de l'Italie en p $ 1 . En <> 6 i il Anno 9 51 Italiam invadit. An- va à Rome où il reçoit de Jean XII no <)6z Romam petit , ubi à la couronne Impériale. Son règne Johanne XII coronam Imperia* doit fe commencer dans fes Di- lem accepit. In ejus Diplomatie plomes tantôt à la mort de fon bus initium regni repetendum mo* Î>ere , tantôt au commencement de db ab obitu patris, modo ab ineun- 'année 956. te anno 936. Othon II, fils d'Othonl , fut Otho II , filius Othonis I , Othomi déclaré Roi de Germanie , & cou- Germania Rex renunciatus efi & wm ronné à Aix-la-Chapelle le 16 Mai coronatus Aquifgrani die zS de l'an 961. Il fut couronné Em- Maii an. gGi.Roma die Natali pereur à Rome en 5)67 le jour de Domini an. 967 Imperator co~ Noël. Delà deux Epoques de fon ronatus efi. Hinc duplex regni règne , qu'il jéunit étant devenu E pocha , quam fimul conjunxit Empereur. Dans le fécond Diplo- fachis Imperator. In Diplomate Pag. m. — on lit de quoi réfuter pleine- il verba leguntur , qua plané re- it l'opinion de ceux de Ratif- fellunt opinionem Ratifponen- me ment D i q i t i zod by Pag. 403. x\ V R JE F A T I O. Jîum corpus SanÛi Dionyfii ini- bonne , qui publient que le corps tio feeculi decimi Rati/ponam ah de S. Denis fut tranfporté en leur Arnulfo Imper, tranjtatum effè ville par l'Empereur Arnoul au jaSitantium- commencement du dixième fiecle. othon» Otho III patri feuccejjit anno Othon III fuccéda à fon pere «tu. ^ q £ g Natali Domini l'an 5*83 , & fut couronné à Aix- Aquijgrani Rex coronatus efi. la-Chapelle le jour de Noël. jEdgardi JEdgardusAnglorum Rex Lit- Edgard Roi d'Angleterre or- »ef£ nun terasanniC) 6b , quibus in Regno donne à un ufurpateur de porter en feio qwzdam reftitui curât Mona- France , &' d'y pofer fur le tom- flerio Sancfi Dionyfii , in Gai- beau des Martyrs, des Lettres de Tan lias à pervaforc ferri & fuper fe- 960 , par lefquelles il fait reftituer pulcra Martyrum poni jubet. quelques biens au Monaftere de Pag.j*?. Sic Ludovicus Balbus quafdam Saint Denis. De même Louis le res , Pracepto fuper fepulcrum Bègue pofa de fa propre main fur Sancli Martini propria manu po- le tombeau de Saint Martin un Di- Jito yConfert ejufdem Sancli Mo- plome par lequel il donnoit quel- najîerio, Hujufemodi usûs exem- que chofe au Monaftere de ce Saint. pla pajjim reperire ejl. Les exemples de cette forte d'ufage ne font point rares. BÏw bvici Ludovici Balbi primus repli La première année du règne de annus defumendus efi in Diplo- Louis le Bègue dans fes Diplômes matibus à morte patris ejus Ca- doit fe compter de la mort de fon roli Calvi , qu* contigit 60cto- pere Charles le Chauve arrivée le **g.v>u bris anni 8 7 7* Ludovicus fe tan- 6 Octobre 877. Louis prend fim- tùm Regem appelldt in Diplo- pie ment le titre de Roi dans le xi mate Xl,dato die altero poficoro- Diplôme , donné le lendemain de nationem à Johanne faâam ; non fon couronnement qui fut fait par igitur Imperator ab hoc Papa co~ le Pape Jean. Il ne fut donc point r&natus .efi. Pmceptum XVI II couronné Empereur par ce Pape. in annum 8/8 rejiciendum vi- Le xvniDiplome paroît devoir être Pa g'4"4- detur , licet Hariulfus Auctor renvoyé àran]8 7 8,^uoiqu'Hariulfe > Chronici Centulenfis hoc revocet Auteur delaChronicjue de Saint Ri- ad an. 86? > tradatque Ludovi- quier , le place à 1 année 867 en cum a pâtre Regem conjlitutum avançant que Louis fut fait Roi par juiffean.8(>5' Hariulfum enim fon pere en 865 ; car le Pere Ma- errare probat Mabillonius L. z. billon, Liv. 2., Ch. 1 6,N. 7 de fa Di- de ReDiplom. c. z6*. n.j. plomatique , prouve qu'Hariulfe fe trompe. Carlo- Initium regni Carlomanni in Le commencement du règne de n ïB *" quibufdamejus Diplomatibus de- Carloman doit fe prendre, dans ducendum efi à morte Ludovici quelques Diplômes , de la mort de Balbi patris ejusfeilicet à die 8 Louis le Bègue fon pere, c'eft à- Aprilisan.8y<);inaliisabineun- dire du 8 d'Avril de l'année 87? ; Pag. 411. te eodem anno. Ex locis , ubi da- & dans les autres du commence- ra feint priora Diplomata ,fprte ment même de cette année. Les conjicièndumCarlomannum , r£- , lieux , où lés premiers Diplômes ont licta obfidione Viennenfi , ,non\ été donnés, doivent peut-être faire in Franciam rediijfe , fed Jub- conjecturer que Carloman , après avoir manniRe .gis. Digitized by P R JE F A T I O. xlj avoir abandonné le fiege deVien- fîitiffe in viciais regionibus. Et ne, ne revint point en France, mais certè anno 88 Z ad obfidionem 2u il s'arrêta dans les provinces voi- urbis redierat , eamque acriier ur- nes. Et certes il étoit de retour au gebat , càm fratris fui Ludovici fiege de cette Ville l'an 88x , & il mortem audivit. Prceceptum XX Pag.4j«< la preflbit vivement, lorfqu il apprit datum legitùr ivl dus Decembris la mort de fon frère. Le xo e Diplo- ànni 884 , & tamen plùribus in me eft datç du dix de Décembre Inftrumentis obitus Carlomanni de l'an 8 84 ; & cependant dans plu- reponitur viii Idus Decembris. fieurs Momimens , la mort de Car- Hinc Mabillonius notât hoc Pra^ loman fe trouve marquée au fix de ceptum vitiatum efte. Ât nullum Décembre. De-là Dom Mabillpn erit vitium,ft Carlomannus non infère que ce Diplôme a été al- mortuus eft niji pridie ldus De- téré : mais l'altération difparofcra , cembris , ut notatur in Necrola- fi Carloman n'çft mort que le ix gio Remigiano. Tune dies vm de Décembre , comme le marque le Iduum , dies effet quo Carloman- Néçrologe de S. Remi. Alors le fix nus inter venandum in Bafiu jyl- de Décembre feroit le jour auquel va vulneratus eft in tibia, 1 Carloman fut blefïe à la jambe en çha/Iànt dans la foret de Bézu. Eudes fils de Robert le Fort fut Odo Roberti Fortis filius odonû déclaré Roi par les François l'an anno 888 à Francis Rex renun- RegU * 388 , mais quel mois &qucl jour , ciatus eft ,fed quibus menfe & die c'eft ce qui refte à Ravoir. Il eft dit incertum. In Chronico tamen Si- Pag 7U cependant dans la Chronique de thienfiOdo dicitur coronam,Jibi Saint Bertin qu'Eudes , le jour de ab Ârnulfo per Legatos mijjam , Saint Brice , dans l'Eglife de Notre- Remis in Écclefta_B. Maria ca+ /Dame de Reims, mit fur fa tête la piti/uo impofuijje in die San&i couronne qu'Arnoul lui avoit en- Briccii , é ab omni populo in- voyée par fes Ambafladeurs ; & terim Rex acclamants. Poftpo- qu'alorstout le peuple le proclama Jita Mabillonii fententia, cum Roi. Laiflant la le fentiment de Vaijjetio duplicem Odonis Epo- Dom Mabillon, nous aimons mieux ckam admittimus , priorem ab admettre, avec Dom VaifTette, deux an.88y,pofteriorem aban. 888 Epoques de ce Roi , l'une prife de revocandam. Vide, rationes in l'année 887 , 1' autre de l'an 888. Alonito pag. 43g. In primo Di- Pag. 44©. Voyez nos raifons dans l'AvertifTe- plomate Odo Rex quemdam Ai- ment qui fe trouve page 43p. Le bertum manumittit , & ibihabes Roi Eudes, dans le premier Diplo- Pmceptum Denariale ,Jic voca- rne , met en liberté un certain Al- tum ob denarium in manumiffio- bert, & l'on voit là un Diplôme Dé- ne excujjum. Pmceptum xi II p a g. 4 ji. narial, ainfiappellé àcaufede Y ex- in Lernegia villa datum exhibe- euffion du denier qui fe faifoit dans mus : ita quoque legit Vaifjetius. l'acte de la manumiflïon. Lernégie , Hinc mirum videtur in nova édi- tion nous , eft le lieu ou fut donné tione ùloffarii Cangiani inter pa- le 1 3 e Diplôme. DomVaifTette aufli latia regia recenferi Lemegiam , a lû ainfi. De-là il parolt étonnant ejufque palatii vocabulum ex que dans la nouvelle édition du hoc Odonis Prœcepto , in Hifto- Glouaire de du Cange,Lémégie foit ria Occitania edito , deduci. In Tome IX, 1 Digitized by Google Diplomatis XXII > quod non ra- R< iplome d'Eudes, pi ionius: càm è contrario nonnun- ftoire du Languedoc. L'Invocation quant Invocadones quibufdam du zz* Diplôme a été omife dans le JDiplomatibus appofita Jînt à Cartulaire , ce qui n'eft point fans Chartariorum Scrimoribus , qui beaucoup d'exemples, comme le re- Autographorum Jcripturam ini* marque D. Mabillon > tandis qu'au tialem , quai leau dijjîcilis ejffê contraire dans certains Diplômes filet , perperàm interpretantur. les Invocations ont été ajoutées par ' les Copiftes des Chartes, qui inter- prètent mal l'écriture initiale des Autographes , pour l'ordinaire aflez difficile a lire. CaroH Très Epochas Caroli adfirui- Nous établirons trois Epoques ^ mus : primam a dit zy Januarii de Charles le Simple : une première ' anni 8§3 > quo Rex coronatus qui fe prend du zy Janvier 8 5*5 i efi: Jceundam à die 3 Januarii tems auquel il fut couronné : une anni 898 -> quo Odoni Régi fuc- autre du 3 Janvier 8«>8 , lorftju'il cefjit : tertiam ab exeunte anno fuccéda au Roi Eudes : une troifïé- gn , quo Carolus , mortuo Lu- me de la fin de l'année jn, lorf- dovico Germani* Rege , largio- qu'après la mort de Louis Roi de rem indepms efi kœreditatem ; & Germanie, Charles acquit un plus non h. die ZI Januarii anhi<}iz, ample héritage ; & non point du ut Mabillonius & PagiUs dedu* z 1 Janvier p 1 z , comme Dom Ma* cunt. VideMonitum pag.466. billon & le P. Pagi le prétendent; Quinque tantùm Caroli Diplo- Voyez l'Avertiflement page 46 6. mata deprehendimus annis In- Nous ne connoifïons que cinq Di- earnationis prœdita. An ifii anni plomes de Charles , qui portent les ab Amanuenjibus additijint défi- années de l'Incarnation. D'autres p«s«4*j. nire alii audeant. Diploma peuvent décider fi ces années ont XXix , Monafierio Sancti Ger- été ajoutées par les Copiftes. Le mani à Pratis concefiùm , Jbba- ip e Diplôme , donné en faveur de tem non fœcularem modo exhi- l'Abbaye de S. Germain des Prés, bet ,fed & uxoratum , nempe Ro- offre un Abbé non-feulement fé- bertum Comitem , quem alii ejuf- culîer , mais même marié , fçavoir modi fubfecuti Jiint. Sic ferebant le Comte Robert qui eut des fuc- tempora , ut patet etiam ex Pra- eefleurs de fa forte. Ainfi le per- cha lxxix , in quo Monafte- mettoient les tems, comme on voit ni Fratrum ac Monialium Mau- encore clairement par le 79 e Diplo* rinianœ - vallis titulum Abbatis me , dans lequel Robert , après le Robertus pofi Theodericum Co- Comte Thierry , prend le titre Pag. foi. mitem ufurpat. Nihil hoc, quod d'Abbé du Monaftere des Religieux occurrit in Diplomate XXXIV, & des Religieufes de Morienval. luculentius adafferendam corpo- Rien de plus décifîf , que ce qui fe ris fancliMarculji poffefiionem pe> lit dans le 3 4 e Diplôme, pour aflurer nés noftros Corbiniacenfes contra à nos Confrères de Corbeni la pof Meduntenfesoppidanos, qui ejuf- feflion du corps de S. Marcoul con- dem fanBi Confefibris reliquias tre les habitans de Mante , qui pré- Digitized by P R JE F A T I 0. xliij tendent que les reliques du faint ad fiiam ùrbem ea tempeflate Confefleur furent transportées pour- tranjlatas gloriantun Diplomata lors dans leur ville. Les Diplômes Xliv , xlv , XLVt , lxxiX 44 > 4J y 4& & 79 prouvent que la probant tertiam Caroli Epocham 3 e Epoque de Charles doit fe pren- ducendam effè ab exeùnte ànho dre de la fin de l'année pn.Dom 911. Intérim- ex Diplomate pag.jitji Mabillon penfe qu'on peut inférer XLVI colligi poffe cenjet Ma- du 4<> e Diplôme que les Moines billonius Monachos in TulUhJî ont été mêlés avec les Chanoines Ecclefia cum Canonicis permix- dans l'Eglifc de Toul. Le Diplôme tos fuiffe. Pmceptum Lxvn 6 7 e menace de l'excommunication, interminationem excommunica^ plutôt en conféquence du Décret tionis fin , poiiùs ex Dècreto du Pape Jean , que de la coutume Johannis Papa , quàm ex Regio de nos Rois. La formule initiale du more. Infotita èft ihiûalis for- Pag. Si y> 83» Diplôme eft contraire à l'ufage , mula Diploinatis LXXXIII , addi- & a été ajoutée $ car Charles ne taque eft : nam nufqùam fe Caro- Pag. jp; prend nulle part le furnom de le lus Simplicem vocat. Simple. On trouve expliqué au bas de la Cur hoc Pmceptum Roberto Roberd page/ jp, pourquoi nous attribuons Roberti Fortis filio , qui adver-**®** ce Diplôme à Robert,fils de Robert fus Carolum Simplicem rebella- it Fort , qui s'étoit révolté contre verat , adfcribamus , in ima ha- Charles le Simple. Du refte Robert bes pagina $$<). Cœterum Rober- Pag^j,; fut couronné Roi à Reims le ij> tus Remis die 29 Junii anni Juin j>i2,. gzz Rex coronatus eft. Le treizième jour de Juillet de D 'us 13 Juliianni ^23, quo 9 Roduifi l'an 913, auquel Charles le Simple Carolo Simplice capto , Rodul- ayant été pris , Raoul , fils de Ri- fus Richardi Burgundiœ Ducis : chard Duc de Bourgogne , fut facré filius à Walterio Archiep. Seno- & couronné Roi de France par nenfi Rex Francorum unchis eft Gaultier Archevêque de Sens , don- & coronatus, Epocham regni ejuf ne l'Epoque du règne de ce même dem Régis prcebet. Intérim ta- Roi. Cependant nous croyons & men credimus & oftendimus in nous faifons voir que dans quel- quibufdam Diplomatibus pri- ques Diplômes il faut prendre la mum regni kujus annum repe- premierc année de ce re^ne du tendum ab ineunte anno $23. commencement de l'année 9x3. VideMonitum pag. $61. Circa Pag. 57* Voyez PAvertuTement page $6\. Pmceptum xvm cum Mabil- Nous remarquons avec Dom Ma- lonio notamus Laiçis tum homi- billon, au fujet du 1 8 e Diplôme , nibus Abbatias in beneficium pef- qu'on donnoit alors à titre de bé- jimo exemplo conceffas , & hujus néfice, par un très-pernicieux exem- reiplura occurrere exempla, quàm pie , des Abbayes aux Laïcs ; & Religio poftularet. qu'on trouveplus d'exemples de cet abus , que la Religion n'en deman- derait. Nous prouvons que la première année du règne de Louis d'Outre- Primum re?ni Ludovici TranC Ludovici mer doit le compter , tantôt du 1 9 marini annum probamus modo mi. Digitized by Google *lrv niFATIO, numerandum à die i$ Junii anni de Juin de Tan p 3 6 , lorfque de re-' S 3 ^» f wa reduBus in Franciam tour en France il fut facré Roi ; tan- Rex inaugurants eft „• modo à tôt de la mort de Charles fon pere, morte Caroli patris , ideftaban- arrivée l'an 919 ; tantôt de la mort no g 29 ; modo à morte Rodulfi du Roi Raoul , c'eft-à-dire du 1; Régis, id eft à die 15 Januarii Janvier 956 , que les François rap- anni $369 auo Franci Ludovi- pellerent Louis d'Angleterre } tan- cum accerJîeruntexAnglia ; mo- tôt enfin du commencement de db tandem ab ineunte anno 037. l'année 9 3 7. Voyez la page /81*. Vide pag. $82. Quœdam Ludo- Quelques Diplômes de Louis , ainfï vici vficut & Rodulfi Régis, Di- que du Roi Raoul, font datés des plomata Incarnationis annis prœ- années de l'Incarnation. Nous ajou- dita reperiuntur. Addimus ex tons qu'il eft clair par la Charte de r " ChartaTheotolonis conftare Lu- Theotolon, que Louis porta, même -dovico Ultramarini cognomen e- de fon vivant, le furnom d'Outre- tiam viventi tributum effe. mer. ^Lotharii Hi C g i n Monito pag. 613 Au fujet du Rbi Lothaire , nous docemus , adductis rationibus , montrons aulïi dans un AvertilTe- Epocham regni Lotharii Régis ment qui fe trouve page 613, & repeti i". in Diplomatibus , jed où nous détaillons nos raifons, que rarb>, à morte Ludovici patris , l'Epoque du règne de ce Prince fe qua contigit die 10 Septembris prend i°. dans les Diplômes, mais anni ; 2°. & quidem fœpiùs, rarement, de la mort de Louis fon à die 12 Novembris ejufiem an- pere , arrivée le' 1 o Septembre 9 $4; ni , quo in Regem unaus eft Lo- i°. & cela fort fouvent , du 1 1 No- ( thanus; 3 0 . alias, ab ineunte an- vembre de la même année , auquel no 955 > ab ineunte anno Lothaire fut facré Roi j 3 0 . ailleurs, 334 i 3°' a nno S 37 f <5*« de- du commencement de l'année 9 $ $ ; mum ab anno g 51 , ubihaudobf- 4 0 . des premiers jours de l'année euro judicio colligitur Ludovi- 5)54; $°. de l'année 9/7 ; 6°. enfin cum Tranfmarinum paulb ante- de l'année 951 > & là nous con- quam in Aquitaniam proficifee- cluons , avec afTez de raifon , que retur , auteerû ciim in via refti- Louis d'Outremer , un peu avant tit gravi opprejjiis œgritudine , fon départ pour l'Aquitaine , ou du filium fuum Lotharium Regem moins lorfque furpns d'une violen- coronari jujffîffe , anno fiuicet te maladie , il s'arrêta en chemin , p«. 6%i» In Diplomate VIJI& alibi fit couronner Roi fon fils Lothaire, adverte Militis nomen jam tune c'eft-à-dire l'an 9$ 1 . Dans le Di- pro Nob 'di receptum, plome vm & ailleurs, obfervez que le mot de Miles étoit déjà em- ployé alors pour défigner un Noble. ^?$° su! Pagius & a tii putant Ludovi- Le P. Pagi & dautres penfent Lotharii. cum an. C)j8 h pâtre adfcitum in que Louis fut afTocié à la Royauté focietatem RegnL Verîim hanc par fon pere l'an P78. Mais deux emendandam Jentenàam fuadent Diplômes donnés àCompiegne l'an duo Diplomata Compendii data 9 75) , le 8 & le 9 de Juin , premier & annogyg, diebus 8 &<) Junii , fécond jours de fon couronnement, primo & fecundo ejus ordinatio- perfuadent le contraire. Il eft clair nis. Aliunde patet initium regni d'ailleurs que le commencement du règne Digitized by P R, JE F A T I O. xlv règne de ce Prince a été pris de la répétition quotpiè fuijft ab obitu mort de fon pere .Voyez la page 6 . patris. Vide pag. 6*^9 . XXXV. A la fuite des Diplo- * XXXV. Imperatorum & Re- JJflg, mes des Empereurs & des Rois nous gum Diplomata excipiunt Chat- piomata, plaçons des Chartes de Reines j fça- ta Reginatum - ? feilicet Ricardis voir de Ricarde femme de Charles Catoti Ctafti uxoris , Ermen» le Gros , d'Ermengarde qui avoit gardis qua nupferat Bofoni Pro~ époufé Bofon Roi de Provence , de vincia Régi , Richildis Caroli Richilde femme de Charles le Chau- Calvi uxoris, Gerberga uxoris ve , de Gerberge femme de Louis Ludovici Tranfinarini , demùm d'Outremer , enfin de Berthe fem- Bertha primo uxoris RodulfiH me , d'abord de Rodolphe Roi de Burgundia Régis , pofteà Hugo- Bourgogne, enfuite de Hugues Roi tris ltalia Régis. d'Italie. XXXVI. Bofon , frère de Ri- XXXVI. Bofi frater Richil fc jj£J childe femme de Charles le Chau- dis uxoris Caroli Calvi , mari- Regum ve , mari d'Hermengarde fille de tus Hermengardis filiez Ludovi- »! pl ° ma " l'Empereur Louis II, créé Duc de ci II Imperatoris , anno y 8 G Pavie l'an 876, fut proclamé Roi DuxTicinenfis conftitutus, Pro- de Provence dans l'Aflemblée de vincia Rex renunciatus eft in Mantale l'an 87P , le ij Octobre. Conventu Mantalenji anno 87g C'eft de-là qu'il compte dans fesDi- Idibus OBobris. Inde annos re- plomes les années de fon règne. gni numerat in Diplomatibus. La première Epoque de Louis , Prima Ludovici Bojbnis Are- Ludovici fils de Bofon Roi d'Arles, fe prend làtenfis Régis filii Epocha du- St 8 *^ de l'an 8«>o, auquel dans l'AfTem- citur ab anno 890, quo in Con- J? er * Wée de Valence il fut déclaré Roi cilio Valentino conjlitutus eft de Provence -, la féconde de Tan Rex ejufdem Regni ; fecunda 85 p , & cette Epoque fe tire de fon àb anno 899 , quam à Regno avènement au Royaume d'Italie , ltalia , unde pulfus à Berenga- d'où* il fut chafTé parBérengen la rio , ufurpavit ; tertia ab anno troifiémede l'an poo, auquel, de ,900, quo in Itatiam redux à retour en Italie , il fut couronné Benedicto IV coronatus eft Im- Empereur par le Pane Benoît IV perator fub finem ejufdem anni fur la fin de cette même année ou vel initio anni fequentis ; quarta au commencement de la fuivante } denique ab anno $04. Vide la quatrième enfin de l'an P04. pag. 67$, Voyez la page 6j $ . Le règne de Hugues , fils de Thi- Hugonis, Teutbaldi autLotharii Hugoni» baud ou deLothaire , doit fe com- filii, initium regni fumendum ab ComKc mencer à l'an pi6, auquel, aj>pellé anno <) zG, quo ab Italis invita- Ita " par les Italiens , il fe rendit a Ro- tusRomamvenit, ubi Rex ltalia me , & là fut créé Roi d'Italie. conftitutus. Rodolfel, fils de Conrad Duc Roduljus I , Conradi B urgun- RoduW de la Bourgogne Transjurane, com- dia Transjur.Ducis filius, annos tVS£. pte les années de fon règne de l'an regni computat ab anno 888 » Rc6is * 888, auquel, après la mort de Char- quo poft mortem Caroli Crajjife les le Gros , il prit le titre de Roi Burgundia Regem dixit. de Bourgogne. Tome IX. m Digitized by Google xlvj P R A F A T I O. *S£buÏ Conradus Rex Burgundiœ Conrad Roi de la Bourgogne Çundiat Transjur. initium regni fumit ab Transjurane prend le commence- iansJur * annoc^jy pofi menjem Junium , ment de fon règne de l'an $37 age 7 31, dans un Décret touchant te cUmentia S. Remenfis Eccte- a réforme du Monaftere de Mou* fia Arehiepifiopum ; quemadmo- zon , fe dit Archevêque de la fainte dum Adelelmus, pag.$ voca- Eçlife de Reims par la grâce de tur , AuBore Deo , L,ajidunen- Dieu y de même cju Adelelme, page fis Epificopus : in Çharta. Rod : j<»8 , eft appelle Evêque de laon garii Contins Carcajjonenfis pro par l'autorité de Dieu. Dans la Char- Momfterio S. Hilarii , p, 73$ , te de Roger Comte de Carcaffonne notandum quod Bernardus , Rod- pour le Monaftere de S. Hilaire > garii filins aker , wmen gereret page 755, il eft à remarquer que needumbapti^atus ; quates pofteri Bernard > fécond fils de Roger, por- paganos appellavere : deniqm toit un nom fans être baptifé } & Richardusl NormannorumDux, qu'on appella par la fuite ces fortes in Diplomate pro Monafterio- de perfonnes payens. Enfin Ri- S. Dionyfii , pag. 731 , irugo- chard I Duc de Normandie , dans nem Capetum Seniorem, feu Do- fon Diplôme pour le Monaftere de minum fiuum agnofeit ; nec mi- S. Denis , page 731, reconnoît Hu- rum , cùm Hugo MagnusCaveti gues Capet pour fon Seigneur j ce pater in Chronico Floriacenfi di- qui s'accorde avec la Chronique de catur Princeps Francorum, Bri- Flcuri, dans laquelle Hugues le tonum atque Nortmannorum. Grand , pere de Hugues Capet, eft qualifié Prince des François , des Bretons & des Normans. Du refte voici , autant que nous Gifomam autem Placiti , cu- pouvons le fçavoir , ce qui donna jus mentio in Charta Richardi , occafion à l'AfTemblée de Gifors , quantum fapimus , en caufia , en dont il eft fait mention dans la pafix&r fucceffus : cùm variis bel- Charte de Richard j voici én me- lis diù multàmque Franci Nor- me tems quel en fut le fucecs. Les mannos exagitaffent , hi Dano- François ayant long-tems & cruelle- rum copiis adjùti y firro fiammifi ment tourmenté les Normans par que regiones Francorum vaftave- différentes guerres , ceux-ci avec le runt : affliSis & deploratis rébus fecours des Danois ravagèrent des ut fiuccurrerent Franci , ad Ri- pays de France , & y mirent tout à chardum direxerunt Carnotenfiem feu & à fang. Les François voulant Epificopum induciarum aut pacis raccommoder leurs affaires , qui precatorem : rem Me fiagaciter étoient dans un déplorable état, provotis exfecutus eft : pacLe pri- députerent l'Evêque de Chartres à mum indue iœ , colîoquio dehinc Richard pour en obtenir une trêve inter utrofiaue communi dies & ou la paix : l'Evêque s'acquitta de locus condictuscft tinPlacito de- fa commiflîon en habile homme & mùmGiJbrtiano pacis & perpetui à la fatisfa&ion des fiens : d'abord fœderis leges Jàncita fiunt latrçyc fut arrêtée , on convint d'un xlviij Sic difpojita accedunt hujuf- te Voluminis inftrumenta. Quos reliquum eft ut deprecemur , me- minerint Ëruditi manus juas ad tanti 0 péris , quodjam humeris noftris incumbit,/uftinendam mo- îemmuîtb magis neceffarias no- Bis ejfe, quant olim Domno Bou- quet ; qui tanun datant ab iifdem jeliciter opem non una vice Jibi gratulatus ejl. Monitoribus haud •afperi , conjiliis , quibus nos pro jiia benignitate juvabunt , pare- bimus ; & ita memorem noftrum Jimul & obfervantiflimum ani- mum teftabimur. A T I O. jour & d'un lieu pourune entrevue ; enfin dans l'Aflemblée de Gifors on drefla & ligna les articles de la paix & d'une alliance durable. Tel eft letat des pièces qui com- pofent ce Volume. Il nous refte à iupplier les S Turonis. 402. X. Nonulla , Prtecepto . fuptr fepulcrun% S. Martini propria manu poftto , conce- dit ejufdem Sanfti Monafterio Juron, xi/ Kal. JuL ibid. in Monafterio SanSi Martini. 403. d. PiSavienfia SanSte Crucis & SanBx Radegundis Monafteria fub fua tuitiom fufcipit , quibufdam in- Juper datis , ir. Non. JuL ibid. 404. d. ■Qb magna infirmitatis necejjitatem con- fugio fa&to ad S. Martinum , Fratribus Monafterii ejufdem San&i immunitatem concedit, ix Kal. Aug. ibid. 40 j. d. lifdem Fratribus quafdam villas cum immunitatibus confirmât , Nonis Sept. Trecis . 406. c Immunitatem concedit Monafterio Arulenfi , ri Idus Sept. Tre- •cw.408. Ecclefiam Barcinon.fub fua tui- ■tione fufcipit , ipfique varia concedit , r Idus Sept. Trecis 409. c. Res &* manci- pia Ecclefiet Nivern. concejfa à Carolo Cal- vo confirmât , ir Idus Sept. Trecis. 410. ■d. Quetdam confert Ecclefiet Matifcon. ni Idus Sept. 411. c. Ad preces Bofo- nis Ducis Monafteria Nantoadenfe &* Sa- viniacenfe confirmât Ecclefiet Lugdun. 11. Idus Sept. Trecis. 4x2. c. Villas VI- vafiacum & Lovingum concedit Monafte- rio Trenorcienfi , n Idus Decemb. in Gf- fiaco fifeo. 412. d. Eidem Monafterio queedam à pâtre concejfa confirmât , ibid. Lr die quo fuprâ.a.1}. b. Rogatu Welfonis Abb. confanguinei Monafterio Centulenfi •concedit immunitatem de Civino-curte , m Kal. Jan. Compendii. 414. b. Ludovicus Gcrmaniot Rex feribit Lu- ■iovico Balbo , eique munufcula mittit. 393 . h. Immunitates quafdam Monafteria D E X bayes de S. Evre , de S. Germain & de S. Max* tin , le 9 Dec. à Compiegne. 398. e. Charles le Gros accorde aux Moines d« Morbac le droit d'élire un Abbé. 333. b. Le Pape Jean VIII écrivant à Carloman Roi de Bavière , déplore la mort de l'Empereur Charles : il promet d'envoyer des Légats : il envoie le Pallium à Théotmar Archevêque de Saltzbourg. 1J7. c. Fafquitan ayant été tué , Alain fort frère gouverne la Bretagne. 1 3 6. b. Van de J. C. 878. Louis le Bègue , afpirant à l'Empire , dé- libère trop long-tems Se tarde trop. $7. bi Il accorde quelques chofes à Hugues Abbé de S. Germain d'Auxerre, le 29 Janvier à Noyon. 399. c. Il accorde une immunité au Monaf- tere de Prom , le 24 de Mars à Sentis. 400. b. Il confirme à Wilegife Chevecier de S.Denis, les biens accordés par fon pere , le 30 Mars au Monaftere de S.Denis. 401. c. [Il confir- me à Ingelwin Evêque de Paris ,1'Abbaye de S. Eloy , & lui accorde la terre de Gentilly fous conditions , le 2 Avril à Paris. 402. a. ïl donne au Moine Widrad quelques chofes pour bâtir le Monaftere de S.Flavien, le 31 .Mai à Tours. 402. e. Il accorde plufieurs chofes eu Monaftere de S. Martin de Tours par un Diplôme qu'il pofe de fa propre main fur là tombeau du Saint , le 20 de Juin à Tours dans le Monaftere de S. Martin. 403. d. Il prend fous fa protedion les Monafteres de iainte Croix & de fainte Radegonde de Poi- tiers , en y joignant quelques dons , le 4 dd Juillet , au même endroit. 404. d. Ayant eu recours à. S. Martin dans le cas prenant d'une grande maladie , il accorde une immunité au Monaftere du même Saint, le 24 de Juillet , là- même. 405; . d. Il confirme au même quelques terres avec des immunités, le 5 Sept, à Troies, 406. c. Il accorde une immunité au Monaftere 'd'Arles , le 8 Sept, à Troies. 408. 11 prend fous fa protection l'Eglife de Barcelonne , & lui accorde différentes chofes , le 9 Sept, à Troies. 409. c. 11 confirme à l'Eglife de Ne- vers les biens. & les ferfs , qui lui avoient été accordéspar Charles le Chauve, le xo à Troies. 4x0. d. Il confère quelques chofes à l'Eglife de Mâcon , le 1 1 Sept. 41 1. c. A là prière du Duc Bofon il confirme à l'Eglife de Lyon les Monafteres deNantua &de Savigny , le 12 Sept, à Troies. 412. c. Il accorde au Mona- ftere de Tournus les terres d'Ulchifi Se de Louhan , le 12 Déc. à Cifpy. 412. d. Il con- firme au même Monaftere quelques chofes ac- cordées par fon pere, aux mêmes jour & en- droit que ci-deffus. 4x3. b. A la prière de l'Abbé Welfon fon parent, il accorde au Mo- naftere de S. Riquier l'immunité' de Chevin- court , le 30 Déc. à Compiegne. 414. b. Louis Roi de Germanie écrit à Louis le Bè- gue, 11 vient trou ver Louis. 41. t. Il eft reçu par lui honorablement , 41. c. 70. *. & envoyé àfroiesavec beaucoup de préfens. 41. c. Il va jufqu'à Troies, où ilaun pourparler avec le Roi Louis, 16. b. Sa. d. & avec Anfegife Archev. de Sens. 32. e . Il fait la dédicace des Monaftéres de Poutieres ât de Vezelay : delà il tient un Concile à Troies. 82. e. Pendant fon féjour en France il ac- corde le Pallium à Walon Evêque de Metz : Bertulfe Archev. de Trêves soppofe à cette faveur, p. b. Il eft reconduit à Rome com- blé des bienfaits de Louis. 70. b. Il retourne à Rome. 82. d. fam in colloquio duorumfratrum. 320. c. Mannes VIII P. Ludovicuth Baù bum vult Imperatorem coronare , fed à Romanis tmpeditur. 70. a. Imperium fa* tagens transferre ad Ludovicum B album , a Romanis carceri mancipatur. 4c. e. Ab Adalberto Spolet. Duce malè habetur 6* in carcerem conjiciiur. 70. b. In Galliat ventt, 16. b. 40. a. 41. c. 70. b. 82. d. ubiferè per ahnum moratur. 4f. e. Ai Ludovicum venit ,41. ci quo honorU ficè fufeipitur , 41. c. 70. b. &• cum multis donis Trecas mittitur. 41. C. Tre-i cas ufque accedit , ubi colloquium hdbet cumLudovico R. 16. b. 82. d. &• cum Anfegifo Senon. Archiep. 32. e. Mono- fier ia Pultarienfe b Veieliacenfe dedicat : indt Trecis Concilium habet. 82. e. Dum verfatut inFrancia, IValoni Mett. Epifc. Pallium concedit : cui conceffioni fe op- ponit Bertulfus Trevir. Archiep. y 7. b. Multis muneribus à Ludovico honoratut Romam deducitur. 70. b. Romam rêver* titur. 82. d. Johannes FUI P. ad diverfos feribit hoc anno. iy 7 . & feqq. Suas vices pet Galltam committit Roftagno Archiep. ei- que Pallium concedit. Epifcopos Gallite in- vitât ad Synodum Trecis habendam. 162. T Ai V~ i ; . ~, - * Le Pâpe Jean VII I écrit cette année à différentes perfonnes. 157. (s-fuiv. Il commet î*v i piace dans Ia Gaule Koftagne Archev. û Arles , & lui accorde lé Pallium. Il invite mes , devenirau Concile. 164. t. Il avertitle Marquis Bernard de procurer à Frotaire Ar- chevêque de Bourges le moyen de retourner a fon fiege. 164 e. Il ordoane àThéodoric Archevêque de Befançon de venir au plutôt, & détend d ordonner un Evêque dans l'Eglife de Laufane. 16$. b. Il prend fous fa protec- tion les biens de l'Eglife de Poitiers r4n h II avertit Frotaire ArcLvêque ^BoVSx de TpS """" f * veniat * venir au Concile, & déporter llSéte tri iT™ t mut T n purgat , &• jubente eo Mijfas célébrât. 70. b. Allocutio Summi Pontificis ad Epifcopos, 303. b. & ad Regem. 303. c. Excommunicatio Bernardi Gothix C. 303. d. &" Hugonis filii Lotharii R. 6* Emenonis fratris Bernardi. 304. a. Walo Mettenfis Epifc. Pallium obti- net à Johanne VIII P. 113. b. Gir- bertus Epifcopus Nemauf. Monajîerium S.Aïgidii , quod invaferat, Amelio Pref- bytero Gr Leoni Abbati reddere cogitur. itfj.&feqq. Conventio fatta Furonis Kalendis No* vembris inter Ludovicum filium Caroli Calvi £r Ludovicum filium Ludovici Ger- manie Régis. 304. b. Balduinus Odoa- cri filius obit ; cui fuccedit f rater Caro- lus. Hoc anno fol eclipfim patitur. 3 2. e. Trudgaudus Abbat Saxiacenfis Sancli Baudelii Ecdefiam renovatb" amplificat : à Bernardo Gothorum Principe pojlulat par- tem corporis S. Baudelii: ejus petit'toni an- nuenteBernardojluos Monaclios inGothiam mittit : hi à Sigebodo Archiepifc. Nar- bon. benignè excipiuntur , £r ab eo ac- cipiunt S. Pauli primi Narbon. Epifc. reliquias : Theodardus jujfu Archiepifcopi, Urfus Vicecomes Nemauf. juffu Bernardi, eos Nemaufum deducunt : Monachi fuf- cepii à Girberto Nemauf. Epifc. &• Vice- frido Ucetienfi > par tem praecipuamcorpo-. ris S. Baudelii accipiunt , quam fecum in Burgundiam deferunt. m. c. d. e. 112. a. b. Anno Chr. 87p. Ludovicus Balbus Aletramno Comiti propinquo fuo villas Refbacem ZrAltrip- piam concedit, Kalendis Jan. in Uriau fifco. '414. d. Beliniacum villam Eccle- Jiœ Mduenfi refiituit , x KaL Febr. in D E X. les Evêques de Bretagne , s'ils ne fe foumet* tent à la jurifdiftion de l'Archevêque de Tours. I74. a. Dans le Concile de Troies il ajoute aux Loix Gothiques une loi touchant les facrileges. 174. d. 11 recommande à Louis le Bègue le Comte Bofon &Agilmar Evêque de Clermont , qui l'avoient reconduit à Ro- me. 175. a. 11 prie Louis de Germanie que les biens des filles du Comte Bofon leur foient reftitués. 175. e. Il exhorte Hugues, Theodoric & Bernard à obferver le traité qu'ils ont fait avec le Comte Bofon. 176. b, Ï1 confirme le Privilège du Monafterè de Ve- zelay. 176. d. Il confirme à Adalgaire Evê- que d*Autun la terre de Tiligny. 177. e. Il accorde une immunité au Monafterè d'Arles. 178. e. Ouverture du Concile de Troies le onze Août , Louis le Bègue y vient le 1 Septembre. 161. n. Ce Prince eft couronné pour la fé- conde fois dans le Concile par le Pape Jean VIII , le 7 Septembre. 300. n. Les Aftes du Concile de Troies : plainte d'Hincmar qui avoit été Evêque de Laon. 302. c. Hincmar qui avoit été privé de la vue par Bofon , fe purge devant le Pape des crimes pour lefquels. il avoit été condamné , & célèbre des Méfies par ordre du Pape. 70. b. Difcours du Souve- rain Pontife aux Evêques, 303. b. & au Roi. 303. c. Excommunication de Bernard Comte de Gothie , 303. d. de Hugues fils du Roi Lo- thaire , & d'Emenon frère de Bernard. 304. a. Walon Evêque de Metz obtient du Papo Jean VIII le Pallium. 113. b. On oblige Gir- bert Evêque de Nifmes à rendre au Prêtre Amelius & à l'Abbé Léon le Monafterè de S. Gilles, qu'il avoit envahi, i ufyut Pero. l'Egiife d'Autun la terre de Tanai,le 30N0V. nom veniunt , cantique igne fucceniunt, à Néronde. 418 b. 109. c. Carlomannus Rex Taniacum villam rejîituit Ecclejïtz ALduenJi , pridia Kal. Decemb. apud Nerundam vilUm* 4*8. b. - Louis Roi de Germanie s'empare duRoyau- Ludovicus Germant* Rex Regnum in* me de Louis Roi de France, ion coufin ger- vadit Ludovici Fr. Régis confobrm fui* main. Eclipfe de foleil. 39. b. Louis Roi de Eclipfis folis. 3p. b. In Franciam venit Germanie vient en France, & enlevé aux Rois Ludovicus Germ. Rex , partemque Regm Louis & Carloman une partie du Royaume de Lotharii À Regibus Ludovico & . Carie . Lothaire : il combat les Normans à Tinnon manno extorquet : pugnat contra Nor- Se en fait un grand carnage. 10p. b. mannos in fifeo Tinnon , eofque magna ,eade profternit. 10p. b. • Carloman Roi de Bavière meurt, 36. d. . Carlomannus Rex Bajoar'm moritur , 57. d. Se eft enterre* à Odingues. 57. d. Louis, 36". d. 57. d. &- apud Odingas fepelitur, ayant appris la mort de fon frère , vient à $7. d. Ludovicus , audita fratris morte » Ratiïbone , & foumet à fa puifïànce tous les Ratijbonam venit , omnefque illius Opti- Grands. 36. d. $7. d. Il donne à Arnoul fils mates fute ditioni fubdit. 36. d. $7. d. de Carloman le Duché deCarinthie avec la Ludovicus Arnulpho Qirlomannifilio Du* fcttereffe de Mofeburg. 57. d. catum Carentani cum caftrt Mofeburg tradit. 57. d. Le Pape Jean VIII prie Charles le Gros de Joharm.es VIII Papa rogat Carolum permettre que Jérôme retienne en paix l'Evê- Crajfum ut Hieronymum permittat paci- tfhé de Laufannè, & d'ordonner que Hubon fiel Epifcopatum Laufannenfem retinere » reftitue les choies qu'il a enlevées à l'Egiife dé & Hubonem jubeat res Ecclejîat Bifunti-. Befançon. ipo. c. Il loue le relpeét de Char- née ablatas reddere. 190. c. Caroli erga, les envers l'Egiife Romaine , Se le prie d'en- Romanam Ecdejiam commendat obfer* voyer un Ambafladeur. ipi. 192. U attend vantiam, eumque rogat utLegatum mit-. l'arrivée de Charles pour les befoins prefians tôt. ipi. 192. Adventum Caroli pro. ét l'Egiife. 192. e. 11 lui annonce que les Sar- neceffitatibus Ecclefîx exfpeSat. 192. e* faz;«K ont été vaincus par les Grecs , & que lui Eidem nuntiat Sarracenos à Grands vie*. eft fort prefie par les Sarrazins Se par d'autres, tos , feque à Sarracenis & aliis valdè prc-. !tp3. c. mi. 193. c. Après la mort deLouis le Bègue , les Nor- Mortuo Ludovico Balbo , Normanni è rnans étant fortis de leur pays , entrent dans fuis finibus tgrejfi , in Gallias auront ; les Gaules , mettent à feu Se à fang les lieux loca mari proximiora igne ac ferro depo~ les plus voifins de la mer : les Moines de Saint pulantur .• Monachi Vedaftini , ajfumptâ Vaft , ayant chargé fur leurs épaules la chiffe in humeris locello , in quo ojfa S. Ve- S ai renlermoit les os de Saint Vaft , gagnent dafti étant recondita, Bellovacum petunt: eauvais : L'Evèque Eudes , autrefois Moine bas fanSas Reliquias cum fummo gau~ &Abbé de Corbie , reçoit avec beaucoup de dio fufeipit Odo Epifcopus, quondamCor- joie ces faintes Reliques. 112. c. Ge* riciy Monachi, Sandimoniales , ubipof- Junt apport ujuùs, habitant & SanQorum Retiquias abfcondunt. 70. e. Normanm Treviros intendant. 46. C. Normanm juxta Mo/km confidentes , Leodium, Tra- jeâum y Tungros , Coloniam , Bennam comburunt ■: Aquifgrani in Palatio equos Jlabulantes , oppidum, cum P-alàtio , Mo*- nafteria Stàbulenfe , Malmundarium , Indam & Prunùam face ferroque confu- munf. 71. a» Ludovicus Germ. Rex die 20 Jan> nd Franconofurt obit & in Monafierio Lauresham. fepelitur. 36. n. 58. c. 329. A. 330. m. Normanni, audita morte Ludovià , Treviros irrumpunt Nonis Apr. in ipfa QenaDomini, ac ibi ufque ad Pafiha morantes , tara ipfam quàm adjacentem regionem igne confumunt .* Metas ufque perveniunt , ibique conferto pmlio Walo Met. Epifc. occiditur , Ber- tulfus Trevir. Archiep. fauciatus de pra- lio fugit. Normanni prada onujii ad clajfem rêver tuntur. $$. d. 'Walo Met. Epifc. cum Normannis congrediens , ah eis occiditur in loco qui dicitur Remicha , in littore Mofella. 113. b. Johannes VU! P. Regibus Ludovico & Cariomanuo auxilium pollioetur. 196. e. Eos câmtnendat Hugoni Abbati & Regni Comkibus. 197. a. Carolttm Imper, ro- gat ut EcckfiamRomanamdefendat ad- verfus Widonem Marchionem. 197. c. Hugonem Abb, hortatur ut ad Je cum Ludovico Rege veniat ; monetque ut à quorumdam Epifcoporum communione ft Jeparet. 198. b. Moritur ij Decemb. I $7. n. Marinus prdinatur Summus Pon- tifexfub finem Decetnbris menfis. 198. n. Hincmar us fcribit ad Proceres Regni pro infiitutinne .Carlernatmi Régis , &* de Or- dinePalatii ex Adalardo. 263. & feqq. SunSti Remigii corpus Sparnocum tranf- fertur £r in Abbatiam Orbac. Hincmarus Archiep. Rem. apudSparnacum moritur » ejus corpus refertur in Ecclefiam SanSi Remigii .* ei fuccedit Fulco cognatus Wi- dorûs poftei ttaliet Régis. 58. c. Fulco Abbas Srfe. in Archkpifcopum Rem. pro- movetur. Ludovicus Fr. Rex , volais Normannos de fuoRegnp propellere , Hâf- tingum unum ex eorum Principibus in ami~ titia recipit ; fed antequamrem finiat, mo- ritur hoc modo: ipfe equo fedens , jocando ut juvenis , puellam infequitur ad domum patris fugientem : dum in ojlium intrare vult ffcapulas fuperliminari &pe8usftlla equi graviter atterit ; Jicque deportatur ad Monafteriutn Sancti Dionyfii ubi defun- gitur & fepelitur. 71. b. SS. Quimini ÇfCaJJiani corpota Katen- dis Ftbr. à Lauduno defcendentia , in die T) E X jusqu'à Metz , 76. e. ou en ètânt Venus aux mains avec les Chrétiens , ceux-ci font bat- tus , Walon EvêquedeMetz efttué. 46. c 70. e. Les Clercs , les Moines , les Religieufes demeurent où ils peuvent le faire plus com- modément , & cachent les Reliques des Saints» 70. e. LesNormans mettent le feu à Trêves. 46. c Les Normans campés fur les bords de la Meufe , mettent le feu à Liège , à Trêves 4 à Tongres , à Cologne , à Bonn : à Aix-la- Chapelle , Us font fervir le Palais d'écurie à leurs chevaux ; 6c portant le fer & le feu ils détruifent la ville avec le Palais , les Monaf- teres de Stavelo> de Malmedi , d'Inde & de Prom. 71. «. Louis Roi de Germanie meurt à Francfort le 20 Janv. & eft enterré dans le Monaftere de Lauresheim. 36. n. j8. c. 32p. m. 330. n. Les Normans ayant appris la mort de Louis, viennent fondre fur Trêves le j Avril jour du Jeudi-Saint , & demeurant là jufqu'à Pâques , ils réduifent en cendres le pays avec fes en- virons : ils vont jufqu'à Metz , où , le combat s'étant engagé , Walon Evêque de Metz eft tué , Bertulfe Archevêque de Trêves fe fen- tant bleffé , s'enfuit du combat. Les Normans chargés de butin regagnent leur flotte. j8. d. Walon Evêque de Metz , combattant contre les Normans , eft tué par eux dans un lieu ap- pelle Remiche , fur le bord de la Mofelle. ttj. b. Le Pape Jean VIII promet du fecours aux Rois Louis & Carloman. 196. e. Il les re- commande à l'Abbé Hugues & aux Comtes du Royaume. 197. a. Il prie l'Empereur Char- les de défendre l'Eglife Romaine contre le Marquis Gui. 197. c. Il exhorte l'Abbé Hu- gues à le venir trouver avec le Roi Louis , & l'avertit de fe féparer de la communion dé quelques Evêques. 198. £.11 meurt le 15 Déc. 157. n. Marin eft ordonné Pape fur la fin du même mois. 198. n. Hincmar écrit aux Grands du Royaume pour l'inftitution du Roi Carloman , & tou- chant l'Ordre du Palais d'après Adalard. 263. &• fuiv. Le corps de Saint Rémi eft transféré à Epernai & à l'Abbaye d'Orbais : Hincmar Archevêque de Reims meurt à Epernai : fon corps eft rapporté dans l'Eglife de Saint Remi : Foulques , coufin de Gui depuis Roi d'Italie , lui fuccede. j8. c. Foulques Abbé de Saint Bertin eft fait Archevêque de Reims. Louis Roi de France voulant chaflèr de fon Royaume les Normans , reçoit dans fon amitié Haftin- gue un de leurs Princes ; mais avant que de confommer l'affaire , 11 meurt de cette ma- nière : étant à cheval & folâtrant comme un jeune homme , il pourfuit une fille qui s'en- fuyoit dans la maifon de fon pere : comme il veut paffer le feuil pour y entrer , le linteau d'enhaut de la porte & la felle du cheval le froiffent rudement , l'un aux épaules , l'autre à la poitrine : dans cet état il eft porté au Monaftere de Saint Denis où il meurt & où il eft enterré. 71. b. Les corps de Saint Quentin & de Saint Caf- fien defcendent de Laon le 1 Févr. & font Digitized by Google CHRONOLOGICUS. Ii x rapportés dans leur propre Eglife le jour de la Purificationis B. Marix in propriam Ec- Punfkation. Tandis que Louis fe difpofe à ckfiam referuntur. Ludovicus , cùm dif- allcr à Angers , & à traiter avec Alftene , il ponit Andegavos ire & cum Alflenio pac- tombe malade: il revient donc à Saint Denis tum facere , in morbum incidit : inde redit où. il rend l'âme. Les François fcconnoiflent ad SanSum Dionyjîum , ibique fpiritunt Carloman pour leur Roi. Les Normans ayant exhalât. Franù Carlomannum Régent appris la mort de Louis , s'embarquent fur conjîituunt. Normanni , audita morte l'Efcaut , & viênnent jufqu-'à Condé. Les Ludovici, Scaldim navibus introeunt , £r corps de Saint Quentin Se de Saint Caffien ufqueCondatum perveniunt. SS. Q_uintini font rapportés pour la féconde fois à Laon. & CaJJiani corpora fecundb Laudunum Les Normans ayant palfé au fil de l'épée plu- referuntur. Normanni , pluribus gladio fleurs habitans, & ayant emmené beaucoup de interfetlis,multii captivis abduflis, Sancli captifs ,* mettent le feu à l'Eglife de Saint Quintini Ecclefiam fuccendunt. 105). c. Quentin. 100. c. d. d. Louis Roi de France açcablé des exceflîves Ludovicus Rex Fr. contra Guormun- fatigues qu'il avoit euuyées en combattant dum Norman . Regem dimicans , nimio contre Guormond Roi des Normans, tombe fratlus labore, in langorem incidit , &• dans un état de langueur & meurt. 58. b. moritur. 5$. b. ALgrotans déport atur uf- Etant malade il eft porté jufqu'à Saint Denis que ad fanflum Dionyjîum , ubi moritur où il meurt & où il eft enterré. 42. a. Louis , &fepelitur. 42. a. Ludovicus, Ludovici fils de Louis le Bègue , meurt , 36. n. 40. a. Balbi filius , moritur , 36. n. 40. a. 47. n. 5$. b. <)6.b.n. 83. d. 144. n. le 4 47. n. j j. b. f6\ b. n. 83. d. 144. Août, 58. a. 308. n. 309. n. & eft enterré n. pridie Nonas Aug. 58. a. 308. n. à Saint Denis. 58. a. Carloman fon frère re- 309. n. & apud Sanbtum Dionyjîum fe- çoit le Royaume de France. 83. d. Hincmar pelitur. j8. a. Carlomannus frater ejus Archev. de Reims meurt: Foulques lui fuc- Regnum Francix recipit. 83. d. Hinc- cede. 71. d. n. 83. e. marus Archiep. Rem. obit : ei fuccedit Fulco. 71. d. n. 83. e. Le Roi Carloman prend fous fa garde le Carlomannus Rex Bellilocenfe Monaf- Monaftere deBcaulieu , le 14 Juin à Lipfy. teriumfub fuà tuitione fufeipit , xvm 426. e. Tandis qu'il prefle vivement le fié- Kal. Jul. apud Lipfiacum. 426. e. Ob- ge de Vienne , il apprend la mort de fon frère, fidionem Viennenfem dum acriter urget , 418. n. auquel il luccede. 42. b. Environ la mortem fratris fui Ludovici audit, 418. même année il confirme les chofes qui avoient n. cui fuccedit. 42. b. Circa eumdem an- été accordées par fesprédécefleurs au Monaf- num res à prxdecefforibus Monafterio tere de Saint Martin de Tours. 427. d. Sanfti Martini Turon. conceffas confir- mât. 427. d. Affemblée de Kierfi dans laquelle Carlo- Carijïacenjîs Conventus in quo Carlo- man , après la mort de Louis fon frère , ob- mannus poft mortem fratris Ludovici in- tient le Royaume en entier, le 9 Sept. 308. tegrum Regnum fortitur y Idus Sept. 308. Les François & les Germains fe voyant ac- Franci & Germani videntes fe opprimï câblés par les Normans , appellent à leur fe- à Normannis , Carolum Imper, in auxi- cours l'Empereur Charles , 42. c. 46. c. le- lium convocant , 42. c. 45. c. qui in quel venant en Germanie , 46. d. aflîége les Germaniam venïens, 46. d. Normannos Normans. Godefroi Roi des Normans , ayant objîdet. Godefridus Norm. Rex, fafto fait un traité , ayant reçu la Frife , & ayant fœdere & accepta Frifia , & Gifla filia obtenu Gifle fille du Roi Lothaire en maria- Lotharii Régis in uxorem, bapti\atur , &• ge , reçoit le bâtême , & eft tenu fur les à Carolo Imper, de facro fonte fufeipitur. fonts par l'Empereur Charles. Sigefroi autre Sigefridus Rex alter Norm. muneribus do- Roi des Normans , moyennant les préfens natus recedit è RegnofeuGermania.42. c. 2u'on lui fait , fe retire du Royaume ou de la 46. d. Carolus Crafj'us à Principibus tam rermanie. 42. c. 46. d. Charles le Gros , ap- Galliœ quàm Germanix. invitatus , ab pellé par les Princes de la Gaule & par ceux Italia revertitur , 6r ajfumptis Longo- dc la Germanie, quitte l'Italie , &s'étant mis bar dis , Bajoariis , Saxonibus & aliis à la tête d'une armée compofée de Lombards, quàmplurimis , contra Normannos , qui in de Bavarois , de Saxons & de beaucoup d'au- Germania morabantur , copias movet : très , il marche contre les Normans qui fe Godefridum Norm. Regem , data ei filia tenoient dans la Germanie : ayant donné Gifle Lotharii Régis Gifla cum provincia Fri- fille du Roi Lothaire avec la province de Frife fia , Chriftianum facit b" de facro fonte à Godefroi Roi des Normans , il le fait Chré- fufeipit : tr fie ei fuadet ut è finibus Re- tien & le tient fur les fonts de bâtême : par gni abfcedat : Sigefridus quoque Rex alter ce moyen il lui perfuade de s'éloigner des muneribus cumulatus recedit. 58.C confins du Royaume : Sigefroi autre Roi fe retire aufli après avoir été comblé de prefens. 58. e. Bataille entre les François & les Normans Bellum inter Francos Gr Normannos in à Avaux. 39. b. Evrard Prévôt du Monaflere villa Avalle. 39. b. Roman Nonas Jul. de Sainte Colombe reçoit dans l'Eglife de Reliquix allatx à Formofo Portuenfi fe v I ;NrD E X Epifc. fufcipiuntur in Bafilicam. cette Sainte des Reliques apportées de Ronft Columba ab Evrardo Pr&pcfito htptf-, le 6Juil. par Formofe Evêque de. Porto. 404 Mànafteriu 40. a. Morkm ' Anf*g$W<\ ai Anfègife Archev. de Sens meurt le 25 No- Senon. Archkp. y// KàL Dec. & in JSe-u vembre ; & eft enterré dans 1'EgUfe de Sainç fiaSaniïi Pétri in tiworià &m&i Jkfi- Pierre dans -la chapelle de Saint Barthélémy tholonuti fepelitur. â» . . ., $$;-a. ,'/ .1 Anno Ghr. 885. x . Vin de J. £.-883* CorlomannUs Rex immunîtatim Cr Le Roi Carlôman accorde une immanitS 'Abbatem. concedit Arremarenjî Monafle~ & un Abbé au Monaflere de Montier-Raméy-^ «0, k JMuj Feir. api/J Compendium. le 9 Févr. à Compiegne. 429. c. Il promut 429. -c. Capitula promulgat Compendiï , : gue des Capitulaires a Compiegne le 22 Févr^ Kal. Mart. 300. a/b. Abbatiam 309. «. fr. 11 confirme à . l'Egltfe d'Auturt ■Flaviniac.& qttafdam villar confirmât Ec- l'Abbaye de'Flàvigny-& quelques terres , le (Sj défiât Auguftod. pridie Nonas Mort, . Mars à Trouoi. 430.fr. À la prière de l'Ab-: apudTtùpckiacum villam. 430. b. Ad bé Hugues fon tuteur qui avoit fouffert de Normannis gravia damna pkrpejfx^ Pri- grands dommages de la part des Normans, vilegia rénovât, Gr varia confirmât , 111 & lui confirme différentes le onze» Idus Aug.apudMelnàciàrrvillam.^p.a. Août à Mianai. 43 1. a. Marinus Papa Monachis S. ALgidii Le Pape Marin donne pour Supérieur aiuÇ Amd'utmPrejbytertmpttoficit. 198. d. Moines de Saint Gilles le Prêtre Amelius. 198. Danieli Abbati Soletnniac. Privilegium A. Il accorde un Privilège à Daniel Abbé de? concedit. t$8.t. Solignac. 198. e. Hugo ,filius Lotharii Régis Gr Wal- Hugues, fils du Roi Lothaire &deWaldra*-: dradet , Lotharii Regnum invadit : Go- de , envahit le Royaume de Lothaire : il faiç defridum Norm.Regem fibi fociat , Regni alliance avec Godefroi Roi des Normans , & medietate promiffk. 47. d. Wicbertum lui promet la moitié du Royaume. 47. d. 1% Comitem dolo trucidari curât : ejusuxo- fait égorger par trahifon le Comte Wicbert rem Frideradam , cujus pukhritudine cap- Se époufe fa femme Fridérade, ayant été épris tus er-at, matrimonio fibifociat. 36. e. de fa beauté. 36". e. Normanni in Condato fedem Jibi fa- Les Normans fe cantonnent £ Condé, pU-î v-am depopulantur , evertunt villas t in- renverfent les villages, bcûlent les bourgs* cendunt -cppida , Monafteria deftruunt : détruifent 'les Monaftec« : ils arrivent au; ddStabulenfe Monafterium veniunt : Mo- Monaflere de Stavelo :>les Moines , ayant en- nachi , fublatis B. Remacli Reliquiis , fu- levé les Reliques de Saint Remacle , prennent: g* fe mandant. 113. e. Monachi Sta- la fuite. 113. e. Les Moines de Stavelo fe ré- bulenfes cum corpore B. Remacli in vil- fugient avec le corps de Saint Remacle dans lam fuam Boviniacum confugiunt : pace leur terre de Bovigny : la paix s'étant faite , reddita, dum in fuum Monafterium re- & les Religieux voulant retourner à leur Mo- deunt , illud Jlammis abfumptum au- naftere , Us apprennent en 'chemin qu'il a été diunt : tandem prxdiolum Calcum adeunt, confumé par les flammes : enfin ils fe rendent quod folum eis relitlum erat : fed illic . à leur petite métairie de Calque , la feule qui tanta graffabatur lues , ut humandis vix leur reftoit ; mais la pefte y faifoit de tels ra» fuperjlites fujficerent eadaver-ibus. 114.8. vages , qu'à peine ceux qui reftoient, pou- voient-ils funire à mettre en terre les cada- vres. 1 14. a. Evr ardus Monachus b Vrxpofitus Evrard Moine & Prévôt de Sainte Colom- Sanfta Columbce fitArchiepifcopus Senon. be , eft fait Archevêque de Sens. 40. b. H 40. b. SucceditAnfegifo. 13$. d. Ordi- fuccede à Anfegife. 1 3 ^ . Il eft ordonné le natur iv Kal. Maii. 3 3 . a. Moritur Ber- 28 Avril. 3 3 . a. Bertulfe Archevêque de Tre- tulfus Archiepifcopus Trevir. Fulco Ar- ves meurt. Foulques Archevêque de Reims chiep.Rem. corpus SanBi Remigiide Or- ramené le corps de Saint Remi, d'Orbais à baco reducit Remos 4n Eeckjîam Santttz Reims dans l'Eglife de Sainte Marie. 58. -d. Mari*. 58. d, Mettenfi Ecclefia pratfi- Robert eft fait Evêque de Metz. j8. d. 83. e. titur Robertus. j8. ar Charles fonayeulà un certain Hildric, & equel enfuite, pour une faute du même Hil- dric qui le méritoit bien , avoit été confifqué & réuni au domaine du Roi ; le 4. Févr. au même endroit. 432. d. Il accorde une immu- nité au Monaftere deSainte Croix de Poitiers , au Palais de Vern. 43 3 . d. A la prière de l'Ab- bé Hugues , lequel pour fon inviolable fidé- lité il chéruToit comme fon pere , il confirme tous les biens & Privilèges du Monaftere de Saint Germain d'Auxerre , le 1 1 Juin àMeaux. 435. a. Il accorde deux métairies au Monaf- tere de Saint Crépin de Soiffons , le 1 1 Déc. au Monaftere d'Andeli. 438. a. Carloman fe rend dans la forêt de Baifieu pour y prendre le divertiffement de lachafle : comme il veut, percer un fanglier , un de fes gens , qui cher- choit à le fecourir , le blefle par hazard à la jambe : ainfi bleûe il vit encore fept jours , meurt au même endroit, de eft enterré dans l'Eglife de Saint Denis. 71. c. C'eft-à-dire, et Franciam fubjiciunt. yp. b. 71. c. 144. n. 'JJuodebertus Sacerdos Ecclejîx Pari» Jîacx San&i Mederici , corporis ejufdem San&i tranflationcm procurât in decentio- rem locum. III. a. Judcei Tolofani à Carlomamo Rege petunt fe abfolvi à jugo Jibi impojîtô ab Epifcopis Tolof. n<. Eis refpondet Carlomannus. Il 6. a. b. Tolofx habetur Concilium in quo cum Jit- ■dais difputatTheodardus. 110. c. Anno Chr. 88; . Catolus Crajfus Imper, obtenu Fran* tix Monarchia, contra Normannos ad Lovanium mittit exercitum , qui nihildi-^ ghum agit : inde Suejfionas vadit & in Monafterium San&i Medardi fe recipit. 71. d. Monafterio San&i Benigni Di- vion. quofdam manfos reftituit , xnz Kal. Jun. in Grania villa. 33 Confir- mat donationem à Ceilone Epifc. Lingon. fa&am Abbatix San&i Stephani Div'ion. xm Kal. Jun. Graniis. 336. Confir- mât bona Canonicorum Ecclejîx Cabilon. ipfifque Privilégia concedit, pridie Idus Jum apud Gundulphi-villam. 337. Ei- dem Ecclejîx CanonicamEpifcopotum elec- tionem concedit , die & in loco quibus fu* prà. 338. b. Vifqueriacumvillam refti- tuit Ecclejîx Tull. 11 Idus Jun. Tulli. 338. d. Quxdam confirmât Ecclejîx Lugdun. xii Kal. Jul. in Stirpiaco villa. 335). c. Confirmât reftitutionem Mona- chorum in Ccenobio San&i Apri , xi Kal. Jul. ibid. 340. c. Cùm pro diverjîs Im- perii negotiis devenijfet Leuchorum ur- bem , collegio Epifcoporum fibi afâflen- tium fuadente , Canonicis Tull. "San&i Stephani Ecclejîx villas confirmât , die & in loco quibus fuprà. 342. d. Eccle- jîx Lingon. Abbatiam San&i Johannis Conf. in loco Reumau rejlituit t y Kal. Sept, in Monafterio Lauresham. 344. Circa eumdem annum quafdam res Eccle- jîx Matifcon. reftituit. 34J.b. Adrianus III P.fcribit ad Sigebodum Archiep. Narbon. de Girberto Nemauf. Epifc. qui molejîiam inferebat Monafte- rio S. Algidii. 200. a. Moritur Adria- nus ; Zrfuccedit Stephanus V. 200. n. Normanni Rotomagum invadunt , Pa- rifîos objîdent. 46. a. Godefridus Norm. Rex jujfu Caroli Imper, perimitur „• Hugo Lotharii R. filius excœcatus in Prumix Monafterio tondetur, 47. d. Theodericus & Urfo filïus ejus Patri- ciacum villam folemni ritu refiituunt Mo- nafterio Floriac. 70 J. b. Ratholdus Ve- ron. Qiorepifc. venit ad Monafierium S. Galli , ubi feftivitatem Depojîtionis ejuf- D Ê X d. Les Normans ayant appris la mort de Carloman , remontent la Seine , & faccagent tous les pays qui fe trouvent fur leur paflà- ge. jp. b. Ceft pourquoi les François ap- {>ellent à leur fecours 1 Empereur Charles , & ui foumettent la France, y p. b. 71. c. 144. n» Le corps de Saint Merri eft tranfporté dans un lieu plus décent par les fouis de Théode- bert Prêtre de l'Eglife du même Saint à Paris» m. a. Les Juifs deTouloufe s'adrefTent au Roi Carloman pour être affranchis du joug que leur ont impofé les Evêques de Tou- loufe. iij. Carloman leur répond. 116. a. b, 11 fe tient à Touloufe un Concile dans lequel Theodard diipute avec les Juifs. 11 6. c. Van de J. C. 88£. L'Empereur Châties le Gros , ayant obtenu la Monarchie de France , envoie à Louvain contre les Normans une armée , qui ne fait rien d'important : il va de-lâ à SoûTons & fe •retire dans le Monaftere de Saint Medard. 71. d. Il reftitue quelques métairies au Monas- tère de Saint Bénigne de Dijon , le 20 Mai à Granies.33f. U confirme la donation faite à l'Abbaye de Saint Etienne de Dijon par Gei- lon Evêque deLangres ; le 20 Mai à Granies. 3 3 5. Il confirme les biens des Chanoines de l'Eglife de Châlons fur Saône, &leur accorde des Privilèges , le 12 Juin à Gondreville. 337. Le même jour & au même endroit, il accorde à la même Eglife l'éleâion canonique de fes Evêques. ? 3 8. b. Il reftitue à l'Eglife de Toul la terre de Vifquery , le 12 Juin à Toul. 338. d. Il confirme quelques chofes à l'Eglife de Lyon, le 20 Juin à Eftrepey.'33p. c. Il con- firme le rétablifiement des Moines dans le Monaftere de S.Evre , le 21 Juin au même endroit. 340. c. Etant venu à Toul pour dif- férentes affaires de l'Empire , de l'avis de tous les Evêques qui étoient a fa Cour, il confirme des terres aux Chanoines de l'Eglife de Saint Etienne de Toul , le jour & au lieu que ci-def- fus. 342. d. Il reftitue à l'Eglife deLangres l'Abbaye de Moutier- Saint- Jean , le 28 Août au Monaftere de Lauresheim. 344. Vers la même année il reftitue quelques chofes à l'E- glife de Mâcon. 34;-. b. Le Pape Adrien III écrit àSigebod Afchev. de Narbonne au fujet de Girbert Evêque de Nifmes, qui inquiétoit le Monaftere de Saint Gilles. 200. a. Adrien meurt , & a pour fuc- cefieur Etienne V. 200. n. Les Normans s'emparent de Rouen , affié- gent Paris. 46. a. Godefroi Roi des Normans eft tué par ordre de l'Empereur Charles. Hu- gues fils du Roi Lothaire, après avoir été aveu- glé , eft rafé dans le Monaftere de Prom. 47. d. Theoderic & Urfon fon fils reftituent fo- lemnellement au Monaftere de Fleuri la terre de Preffi. 705:. b. Rathold Chorévêque de Vérone vient au Monaftere de Saint Gai , où ' il célèbre la fête de la Dépofition du même Digitized by CHkÔNÔL Saint. 84. a. Sigcbod Archevêque de Nar- bonne étant mort, l'éle&ion tombe fur Théo- dard , lequel eft facré par les Evêques Gifle* ran de Carcaûonne , Agilbert de Beziers & Aufinde d'Elne. 11 6. d. e.j L'an deJ.G 886". L'Empereur Charles le Gros reftitUe à 1*Ea glife de Langres l'Abbaye de Saint Seine , lé 15 Janv. au Palais de Seleuftat. 34J. d. Le même jour Se au même endroit , il confirme la donation faite par Charles le Chauve aux Eglifes de Saint Mammès de Langres & de Saint Etienne de Dijon. 346. d. Il donne un Privilège auMonafiere de Couflày , qu'il fou- met à I'Evêque de Nevers , le 17 Août au Palais d'Attigny. 347. d. Il foumet à l'Eglife de Nevers l'Abbaye d'Ifeure Se le Prieuré de Saint Reverien , le 18 Août. 34p. a. Il con- firme les immunités & les biens de l'Eglife de Saint Martin de Tours , le 22 Août à Servais. 34p. e. Il confirme la donation faite à Ger- mond par Charles le Chauve; le 24 Oftobre à Paris. 3 ci. c. Il confirme à Adalaud Ar- chev. de Tours & à RainOn Evêque d'Orléans, la terre d'Appieres, le 27 Oâ. à Paris. 35 1. e. îl confirme les Privilèges du ( Monaftere de Saint Germain d'Auxerre , le 28 Oâ. à Paris. 35 2. d. 11 confirme les biens de l'Eglife de S. Maurice de Tours,le 29 Oâ. à Paris. 3 £4. e. Il (confirme les biens de les immunités de l'Eglife deGironne, le 1 er NoV. à Paris. $$6. c. Il prend fous fa défenfe le Monaftere deSiMaur desFoffez , le 6 Nov. à Paris. 3^7. e* 11 con- firme à l'Eglife de Nevers toutes fes Abbayes &tous fes biens, le 18 Décembre à Paris* 358. fr> Sigefroi Roi des t>ànois , étant entré dans l'Oile , met tout à feu & à fang : à cette nou- velle l'Empereur fe retire. Sigefroi entre dans le Monaftere de Saint Medard , détruit les Palais , les Monafteres Se tout le pays des en- virons. 7 1 * à. Sigefroi affiége Paris avec une armée de quarante mille Normans ; mais la réliftance de I'Evêque Gozlin Se du Comte Eudes l'oblige à fe retirer. 42. b. Les Nor- mans étant fortis de Louvain , affiégent Paris : Henri Duc de Saxe , étant tombé dans une fbffe couverte de brouflailles , eft tué paf les Normans. 47. «.Tandis que les Normans in- Veftiffent Paris pour en faire le fiége, l'Empe- reur Charles dont les François impioroient le fecours , envoie le Duc Henri avec une puif- fante armée contre les Normans. Henri tom- be avec fon cheval dans une foffe , Se eft tué par les Normans. L'Abbé HugUes , homme d'une grande puifiance & d'une prudence con- fommee , par le confeil duquel le Royaume de France avoit été gouverné pendant fépt ans , meurt, jo. c. Les Normans défefpérant de pouvoir prendre Paris , fe dlfpdfent à la re- traite : par Une manoeuvre inerôyâbleils font remonter par terre leurs bateaux St les re- mettent fur la Seine au-deflus de Paris ; ils par- courent le lit de cette rivière Se celui de la Marne; Se après avoir défolé les pays jufqu'à ) (j i C U Sv lxïij dem SanBi célébrât. 84. a. Mortuo Sige- bodo Archiepifc. Narbon. elig'uur Theo- dardus, qui ab Epifcopis Gifler ano Car- cajf. Agilberto Biterr. &• Aufind» Heknv confier atur. n6. d. e. Anno.Chr. Ô85. tkrblus Craffus Imper* Abbatiam San- Bi Sequani reftituit Ecclefix. Lingoni xvizx Kal. Febr. in Seleujiat Palatio* 34 J. d* Confirmât donationem à Carolo Calvo faBam EccleJHs SanBi Mammetis Lingon. & SanBi Stephani Divion. die &, in loco quibus fuprâ. 346*. d. Cucia- cenfi Monafterio dot Privilegium » illud- que fubjicit Epifiopo Nivern. xvi Kal. Sept, in Attiniaco Palatio. 347. d. Ifo- drenfem Abbatiam & Cellam SanBi Re- venant fubjicit Ecclefite Nivern. xrKal. Sept. 340. a. SanBi Martini Turon. Ec- clejiee immunitates & pqfejjiones confir- mât , xi Kal. Sept. Siluci. 340. e. Ger- mundo faBam à Car olo Calvo donationem confirmât , ix Kal. Novemb. Parifiisk 3ji. c. Adalaldo Archiep. Turon. Êr Rainom Epifc. Aurelian. villam AppiariaS confirmât , viKal. Nov. Parifiis. 3^14 e. Privilégia Ccenobii SanBi Germant AutiJJîod. confirmât , y Kal. Nov. Pari±. Jus. 3j 2. d. Pojfefiîônes Ecclefitt SanBi Mauricii Turon. confirmât , iv Kal. Novi Parifiis. 3^4. e. Ecclefùt Gerundenfii bona & immunitates confirmât, KaLNovi Parifiis. 356. c. MonafteriumFojfatenfk fub fua tuitione fufeipit > vm Idus Nov* Parifiis. 3 £7. e. Ûmnes Ecclefix Nivern. Abbatias & res confirmât , xv Kal. Jan. Parifiis 3J8. b. Sigefridus Danotum Rex ïfaram in- grejjus i omnia ferra 6* igne vaftat .• qui cognito Imper ator recedit. Sigefridus in- trat inMonafterium SanBi Medardi , Pa- latia , Monafteria & totam circumquaque regionem dejlruit. 71* d. Sigefridus curti 40 millibus Normannorum Parifiorum urbem obfidet .* fed refifientibus Go\lino Prafùle & Ôdone Comité recedere cogi- tât. 42. b. Normanni è Lovanio egtejji. Parifios obfident .- Henricus Dux Saxo- nia infoveam quifquiliis opertam lapfus *, à Normannis trucidatur. 47. e. Dum\ Normanni Parifios Obfidione circumdant , Carolus Imper, imploratus à Francis , Henricunt Ducem cutn valido exeroitu. contra Normannos mittit. Henricus cunt equo lapfus in foveam , à Normannis tru- cidatur. Hugo Abbas mirai potèfidtis & prudentix moritur , cujus confilio Reg-, num Fr. pef feptem annos commiffumfuit. y p. C. Normanni vidantes fe Parifios ca- pere non poffe , parant recedere , Cr per tertam arte incredibili naves fuas tranf^ frétant in fuperiora Sequana. fi. ultra Pa~ rifiôs , &* percurrentes alveos tam Sequa- HœquàmMatrona, defolatisadufque Cam- paniam &* Burgundiani regionibus , iti* nere quo vénérant verfus Oceanum rêver* la? î 1 tuntur; Jp. e. Nortitanni fugati Parifiis, Senonas veniunt. y p. -d.. Normanni n Kal. Sept, à Parijîis Senonas afcendunt. 40. c. C'J. b. Normanni Parifios expu- gnare non valentes , Burgundiam aggre* diuntur , Senonas oppugnant,fednonex~ pugnant. 4$.*. 48.4. ' Baiocg à Normannis evertuntur. >$6. a. Rollo Parifios obfidet quatuor annis (falfum ) , fed eam capere nequit. Baio- eas tapit, Berengarium Comitem inter fi- ât , ejus filiam Popam fibi matrimonio topulat. il. d. Monachi San&i Dhnyfii timoré Nor* mannorum Remos veniunt cùm corpore San8iDiony(ii.'6i. c. Vulgrinus Petra- goric. Cornes *>bit. Moritur quoque Hugo Abbas inclytus. Carolus Cr. Imper. Pari- fios venit contra Normannos. 84. b. Hu- go Abbas , filius Conradi Comitis , mori- tur, 2p. b. h. -47. b. yy. b.353. n. & Autifftodori fipelitur. 137. n. Synodus habetur in Ecclefia S. Mar- eilli in fuburbio CabUon. ip. d. Ptivïle- gium concejfum Monafterio Carilocenfi in Concilio Cabilon. 313. In Concilio incerti hci dux villa confirmantur Monafterio Sanfti Martini Turon. 313. e. SHva Clericus Hifpanus , ejeBo Ingo- herto Urgell. Epifc. ufurpat Epifcopatum, Ermenmirum in Ecclefia Gerund. ordinat inlocoServi-Deiy qui confècratusfaerat à Theodardo Narbon. Archiep. 117. a. He- r-ibertus Cornes Viromand. & Teutricus Abbas Ecclefiam S. Quintini reparant , in quam SS. Quintini Gr Cajfiani corpora re- vehuntur. 110. b. Anno Chr. 887. Normanni tnenfeMaio in Franciamte- deunt , jam defunBo Evrardo Senon. Ar- chiepif. Kalendis Apr. &* ordinato in ejus hco Walterio iv Non. Apr. 40. c. Evr ar- dus obit Kal. Febr* -anno ordinationis quinto ; cui fucceiit menfefequentifValte* rius. Normanni omnia vaftantes , Seno- nas veniunt , cafira, Ecclefias &Monaf- teria diruunt , Vallilienfe •San&i Remigii Monaflerium fuccendunt , Senonas oppu- gnant. 33. b. SanSi Romani Monafte- rium Senon. à Normannis incenditur & ad Jblum ufque diruitur. Hac urbs à Nor- mannis obfidetur. Mortuo Ebrardo Ar- chiep. fuccedit Walterius. Normanni ab nrbis obfidione recéder e coguntur. 1 35". d. Carolus Crajfus Imper, res Ecclefia SanSli Martini Turon. in Italia conftitu- tas confirmât t xri Kal. Jul. in Chir- ckeim. 3 y p. c. Confirmât manumijfionem cujufdam Leuthardi , xtr Kal. Jul. in Chircheim. 360. c. Villam de Donckerio eoncedit Monafterio fanfii Medardi , ix Kal. Jul. Ingelheim. 361. b. Uxorem fuam -Richardem ftupri fufpettam habet : cor* IDEX la Champagne &à la Bourgogne» ils retour- nent vers l'Océan par le même chemin qu'ils étoient venus. 5p. e. Les Norman», chafles de devant Paris , -viennent à Sens. 5p. d. Lcs Nor- mans remontent de Paris à Sens , le 3 1 Août.: 40. c. Les Normans ne pouvant venir à bout de prendre Paris , fe jettent fur k Bourgogne; ils attaquent Sens, mais fans l'emporter. 43. a^ 48.' a. La ville de Baveux eft détruite par 'les Nor- mans. 46. a. Rollon afliége Pajris pendant qua- tre ans ( faux ) , mais fans pouvoir la pren- dre, il s'empare de Bayeux, tue le Comte Bérenger , époufe Pope fille de ce Comte. 11. d. Les Moines de Saint Denis, crainte des Nor- mans , viennent à Reims avec le corps de leur Saint. 61 c. Vulgrin Comte de Perigueùx meurt. Lilluftre Abbé Hugues meurt auffi. L'Empereur Charles le Gros vient à Paris con- tre les Normans. 84. b. L'Abbé Hugues , fils du Comte Conrad , meurt, ap. b. n. 47. b» SS' ^353* «•& elt enterré à Auxerre. 137. «4 Il fe tient un Concile dans l'Eglife de Saint Marcel, fauxbourg de Châlons fur Saône. 19 d. Dans ce Concile on accorde un Privilège au Monaftere de Charlieu. 313. Dans utt Concile , dont le Heu eft incertain , on confir- me deux terres au Monaftere de Saint Martin de Tours. 313. e. Selve Clerc Efpagnol , ayant chafTé Ingo-î bert Evêque d'Urgel , s'empare de fon fiége^ il ordonne dans l'Eglife de Gironne Ermen- mir à la place de Servus - Dei , qui avoit été facré par Theodard Archev. de Narbonne. «7. a. Heribert Comte de Vërmandois & l'Abbé Teutric réparent l'Eglife de S. Quen-. tin, où le corps de ce Saint & celui de S. Caf- fien font rapportés. 1 10. b. Van de C. 887. Les Normans reviennent en France ai* mois de Mai , Evrard Archev. de Sens étant déjà mort le 1 Avril , & Wautier ordonné en fa place le 2 du même mois. 40. c. Evrard meurt le 1 Févr. la cinquième année de fon, ordination; Wautier lui fuccede le mois.fui- vant. Les Normans , ravageant tout , vien- nent à Sens, détruifent les châteaux, lesEgli- fes &les Monafteres , brûlent le Monaftere de Saint Remi de Vareilles , attaquent Sens. 33.' b. Le Monaftere de Saint Romain de Sens eft brûlé & rafé par les Normans. Cette ville eft affiégée par les Normans. L' Archev. Evrard étant môrt , Wautier lui fuccede. Les Nor- mans font obligés de lever le fiége de la ville de Sens. 1 3 J . d. L'Empereur Charles le Gros confirme les biens de l'Eglife de Saint Martin de Tours , fitués en Italie; le 16 Juin à Chircheim. 3jp«; c. il confirme l'affranchiflement d'un certain Leuthârd, le 17 Juin à Chircheim. 360. c. Il accorde au Monaftere de Saint Medard la terre de Donchery , le 23 Juin à Ingelheim. 361. b. Il foupçonne d'adultère fa femme Richarde z manquant des forces du corris & de l'efprit , ii Digitized by CHRONOLOGICUS- IxV eft rejette par les Grands du Royaume. 47. e. pore Gr animo dejiciens , ab Optimatibus Il tient un Parlement à Tribur. 37. a. Dans Regni rcjicitur. 47. e. Apud Triburias cette Aflemblée il eft abandonné par les fiens, Placuum habet. 37. a. InConventu Tri- c'eft-à-dire par les François Orientaux , qui burienfi à fuis feu à Francis Orientalibus clifent pour Roi Arnoul fils de Carloman. 37. deferitur , qui Arnulfum Carlomanni fi- a. 84. c. 362. t. m. Arnoul eft proclamé Roi. lium eligunt in Regem. 37. a. 84. c. 10. a. 48. a. Charles le Gros a une vifion. 362. b. m. Arnulfus Rex renunciatuû 60. a. lien eft malade de corps & defprit. 10. a. 48. a. Carolus Cr. vifioncm habet. Manquant de pain il obtient du Roi Arnoul 60. a. Unde agrotat corpore &■ animo. quelques fifes dans l'Allemagne pour fa fub- Pane egens , quofdam fifeos in Akmannia liftance. 60. d. adviclumebtinet ab Arnulfo Rege. 60. d. Les Germains, ayant éprouvé le peu d'ap- Germani in Conventu Iriburienfi cer- titude de Charles le Gros au maniement des perti Carolum Cr. in rébus traBandis pa- affaires , l'abandonnent dans l'Afiemblée de rùm idoneum effe , ab eo difeedunt , eique Tribure , & mettent à fa place Arnoul. 59. n. Arnulfum fufjiciunt. fp, n. 60. d. Fran- 60. d. Les François Méridionaux, Voyant l'in- ci Auftrales videntes Caroli vires invali- fuffifance de Charles au gouvernement de das ad regendum Imperium , eo ejeBo , l'Empire, le dépofent, & placent furie thrône Arnulfum filium fpurium Carlomanni Arnoul fils naturel de Carloman fon frere. fratris ejus in folio conjiituunt. Arnul- Arnoul accorde à Charles fon oncle, qui man- fus patruo fuo Carolo neccjfariis egenti quoit du néceflaire , quelques fifes en Aile- quofdam fifeos in Alemannia concedit. magne. 71. e. 7 i.e. Bofon Roi de Bourgogne & d'Aufonie ac- Bofo Rex Burgundi'ce b Àufonix Af~ corde , dans le Palais de Vienne , la huitième mundo Maurianenfi Epifc. cujus Ecclefia année de fon règne , le Fort d'Armafiol à Af- S. Joannis Bapt.favitiâ hojlium euntium mond Evêque de Morienne, dont il fçavoit & redeuntiumdeflituta effe cognofcebatur, que l'Eglife, fous lïnvocation de S. Jean Bap- Armariolum caflrum concedit , in aulet ti/îe, avoit été abandonnée à caufe de la fu- urbis Viennx. anno regni oftavo. 672. a. reur des ennemis qui alloient «5c qui reve- noient. 672. a. Ingeleer Comte d'Anjou reporte d'Au- Sanfti Martini corpus Autiffwdoro Tu* xerre a Tours le corps de Saint Martin. 28. ronos revehit Ingelgerius Cornes Ande- d. Le Monaftere de S. Germain d'Auxerre eft gav. 28. d. SanBi Germani Autiffod. brûlé par les Normans. 84. b. Guilbold Evê- Monafterium à Normannis incenditur. que d'Auxerre meurt. Le Concile tenu par 84. b. Moritur Guilboldus Epifc Autif- Àdâlaud Archev. de Tours & par les Evêques fiod. Feflum exceptions corporis S. Mar- te fa Province , ordonne de célébrer folem- tini celebriter agi Idibus Dec. fancivit nellement le 13 Décembre la fête de la Récep- Synodus habita ab Adalaudo Archiep. Tu- tion du corps de S. Martin. 84. c. ron. & Comprovincialibus Epifcopis. 84. c. Theodard Archev. de Narbonne aflemble Theodardus Narbon. Archiep. Concilium un Concile a Portes le 17 Novembre : Quel- cogit in villa Portu xv Kal. Dec. ibi z«- ques Evêques de Provence s'y trouvent avec terfunt quidam Elpifcopi Provinciales ; in- les Suffragans de l'Eglife de Narbonne , & là terfunt etiam Epifcopi fuffraganei Ecclt- îls excommunient Selve , Ermenmir & Fro- fia. Narbon. quiSelvam , Ermenmirum 6r doin : Godomar Evêque d'Alzone demande Frodoinum excommunicant. Godomarus grâce & l'obtient. 117. c. d. Suniaire Comte Au/on. Epifc. venïam petit & impetrati d'Urgel , qui avoit engagé Frodoin Se Gonde^ 1 17. c. d. Cornes Urgell. Suniarius , qui mar à ordonner Ermenmir , n'elt pas excom- Frodoinum & Gondemarum compulerat ad munié; mais on lui fait une députation. Su- ordinandum Ermenmirum, non excommu- niaire remercie l'Archevêque Theodard de ce nicatur : fed ad eum mittitur legatio. Su- qu'il n'avoit pas permis qu'il fût excommunié, niarius gratias agit Theodardo Archiep. 118. a. 313. n. quod fe excommunicari nonfiverit. 118. a. 313. m Van de J. C. 888. Ânno Chr. 888. LEmpereur Charles le Gros meurt , 10. a. Carolus Crajus Imper, moritur, 10. at 37. a. 48. a. 72. a. 84. d. ôc eft enterré au 37. a. 48. a. 72. a. 84. d. ac in Mo- Monaftere de Richenaw. 60. e. Quelques-uns najïerio Augienfi humatur. 60. e. A qui- prétendent qu'il fût étranglé par fes gens, bufdam dicitur firangulatus à fuis. Hujus Après fa mort l'Empire Romain ôc le Royaume pojl mortem Romanum Imperium & Reg- de France font mis en pièces miférablement. numFrancicc miferè difeerpuntur. In Ita- En Italie Berenger & Gui fe difputent la UaBerengarius & Wi'do de Regno conten- Royauté : en France quelques-uns , laifiant dunt: in Francia quidam ; negleElo vero là le véritable héritier Charles enfant , fils de herede puero Carolo filio Ludovici Balbi , Louis le Bègue, fe donnent pour Roi Eudes , Regem fibiftatuunt Éudonem filium Ro- fils de Robert Duc d'Anjou , qui n'étoit point berti Andegar. Ducis , alienum à génère Tome IX. i Caroti M. étatique in Palatio Comptai* inungi in Regem curant permanus Wal- teri Archiepifc. Senon. Fulco Rem. Ar- *hiepïfc eujus jus erat inungere Reget JFr. Eudoni manus confecrationis impo- nere renuit : cum Balduino Comité Wido- item in folio collocare geftit ; fed Wido y idem Eudonem jam coronatum, in Ita- iiam redit, Fulco Gr ejus parti faventes mittuntadArnulfum Germ. Regem , Gr ■invitant ut Regnum fufcipiat ; quod re- nuit. Eudo partim minis , partim blan- ditiis eos, qui Jîbi erant contrarii , at- trahit. 72. a. b. Pojl Caroli mortem Im- ptrium multis modis fcinditur, fingulù Provinciis Jîngulos Reges creare cupien- tibus: Arnulfo tamen pars maxima ce- dit. Occidentales Franci Odonem Ro~ berti Fortis Jiuum confenfu Arnulfi Re- fis Regem créant. 6b. e. Rodulfus Con» radi fitius, corona fibi impojîta, Rex Bur- guniite Transjur.jlatuitur. 48. a. 60. e. 692. n. Eudo Rex Normannos fuper Axonam vincit .• pojl hoc Vormatiam venitadAr- nulfum à quo honorificè fufcipitur. Ar- nulfus Remos coronam per Legatos mit- fit Odoni , qui eam in die SanBi Briccii fuo capiti imponit in Ecclefia Sanbtcc Ma- fia, tir ab omni populo Rex acclama- tur. 72. b. Odo Roberti filius à Francis reluBans ( falfum ) eligitur tutor Caroli Simpl. Regnique Gubernator. 1 37>b. Fran- ci , Burgundioncs Gr Aquitanenfes Pro- teres Odonem eligunt in Regem. 33.' b. Odo fit Rex Fr. feu eligitur à Francis. 32. a. 42. e. 47. c, jy. b. $6. b. 84. d. 144.11. 43p. a. m. Ungitur in Regem à Walterio Senon. Archiep. 22. c. 33. b. 40. c. 42. e. yp. d. Volunt nonnulli (pcrpcràm ) e um tantùm tuto- rem Caroli Gr Regni Gubernatoremfuiffe , (rnumquam unBumfuiJfe in Regem. 22. C. Odonis Régis promijjio quando unBus efi Rex à Wakerio Senon. Arch. 314. b. Odo R. quémdam Albertum manu- tnittit inconfpeBu fidelium Procerumque manu propria à manu fervi excutiendo denarium fecundum Legem Salicam , ir Idus Jan. Aurelianis. 440. e. Monafle- rium Bellilocenfe fub fua defenfione fufci- pit ,menfe Jun. in Mon. SanBi Maximini. 441. b. Monajlerio Solemniac. immuni- tatem concedit , Id. Jun. ibid. 442. c. Sub fua defenfione fufcipit Monafierium Mon- tis-olivi, die Gr in loco quibusfuprà. 443. b. Monafierium de Fonte-claro fub fua tuitione fufcipit , menfe Jun. 444. b. Privilegium fimilt concedit Monajlerio SanBi Polycarpi in diacefi Narbon. menfe Jun. 44 j. a. Ricbodoni fideli fuo ali- quotmanfosin villa Gaugiaco pofitos dot in beneficium, xn.Kal. Jul. in Monaf- terio SanBi Maximini. 446. a. Quœ- dam concedit Ecclefiat Aufon. vin Kal. Jul. Aurelianis. 446. d. Italiduos fuper fe Reges fiatuunt ,Be- D E X. de la race de Charleniftfnè > & le font facref Roi dans le Palais de Compiegne par Wau- tier Archev. de Sens. Foulques Archev. da Reims , à qui appartenoit le droit de facrer les Rois de France , refiife de faire la cérémo- nie du Sacre d'Eudes : de concert avec le Comte Baudouin , il veut mettre Gui fur le thrôneî mais celui-ci voyant qu'Eudes avoit déjà été couronné , s'en retourne en Italie. Foulques de ceux de fon parti envoient des députés à Arnoul Roi de Germanie , 8c l'in* vitent à recevoir la couronne ; Arnoul la re- fiife. Eudes gagne ceux qui lui étoient op- pofés, les uns par menaces , les autres par ca- rènes. 72. a. t. Après la mort de Charles l'Empire eft partagé de plufieurs façons , cha- que Province voulant fe donner un Roi par- ticulier : cependant la plus grande partie é- choit à Arnoul. Les François Occidentaux éli- fent pour Roi , du confentement d'Arnoul , Eudes fils de Robert le Fort. 6b. e. Rodolfe fils de Conrad , fe mettant la couronne fur la tête, eft établi Roi de la Bourgogne Transjur. 48. a. 60. e. 692. n. Le Roi Eudes défait les Normans fur l'Aif. ne : enfuite il fe rend à Wormes auprès d'Ar- noul , qui le reçoit honorablement. Arnoul envoie a Reims par des Ambaffadeurs une cou- ronne à Eudes , qui fe la met fur la tête dans l'Eglife de Notre Dame le jour de S. Brice, &eft proclamé Roi par tout le peuple. 72. b. Eudes fils de Robert eft élu par les François» malgré lui , tuteur de Charles le Simple , 8c Gouverneur du Royaume (.faux ). 137. b. Les Grands des Royaumes- de France, de Bour- gogne Se d'Aquitaine élifent Eudes pour leur Roi. 33. b. Eudes eft fait Roi de France, ou eft élu par les François. 32. a. 42. e. 47. c. y y. b. y 6. b. 84. d. 144. n. 43p. a. m. Il eft facré Roi par Wautier Archev. de Sens. 22. c. H. b. 40. c. 42. c. yp.i Quelques-uns veu- _ent ( mal-à-propos ) qu'il n'ait jamais été facré Roi , mais qu'il ait été feulement tuteur de Charles 8c Régent du Royaume. 22. c. Pro- mené du Roi Eudes quand il fut facré Roi pat Wautier Archev. de Sens. 3 14. b. Le Roi Eudes en préfence des va/Taux & des Grands affranchit un certain Albert, en faifant fauter lui-même avec la main de celle du ferf on denier conformément à la Loi Salique, le 10 Janv. à Orléans. 440. e. 11 prend fous fa pro- tection le Monaftere de Beaulieu , au mois do Juin dans le Monaftere de Saint Maximin. 441 . b. Il accorde une immunité au Monaftere de Solignac, le 13 Juin au même endroit. 442. c. Il prend fous fa garde le Monaftere de Montoliou , le jour & au même endroit que ci-deflûs. 443. b. Il fait la même chofe en faveur du Monaftere de Font- clair , au mois de Juin. 444. b. Il accorde la même fa- veur au Monaftere de Saint Polycarpe diocèfe de Narbonne , au mois de Juin. 445^. a. 11 donne en fief à Ricbodon fon vaflal quelques métairies fituées à Gaugy ; le 1 6 Juin au Mo- naftere de Saint Maximin. 446". a. 11 accorde Îuelquès chofes à l'Eglife d'Akone , le 24 uin à Orléans. 446. d. Ceux d'Italie fe donnent deux Rois , Bé- i Digitized by CHRONOLO renger Duc de Frioul Se Gui deSpolete. 6i.b. Après la mort de Charles le Gros Bérenger & Gui fedifputent la Royauté en Italie. 48. a. II fe tient un Concile à Metz dans l'Eglife de Saint Arnoul , le 1 Mai. 314. d. L'Ar- chev. Theodard & le Comte Suniaire vien- nent à Urgel : le lendemain ils fe rendent à l'Eglife de Notre-Dame , où Selve&Ermen- mir qu'il avoit ordonné , après qu'on leur a déchiré les habits Pontificaux & qu'on leur a arraché l'anneau qu'ils portent au doigt, font dégradés de tout ordre de Cléricature : Frodoin Evêque de Barcelonne n'eft point dépofé , parce qu'il demande pardon nuds pieds & à genoux. 118. b. c. Rodolfe Roi de la Bourgogne Transjur. accorde à fa fœur Adelaide l'Abbaye de Ro- man-moutier, le 10 Juin à Vabreville. 691. d. Le corps de Saint Denis , crainte des Nor- mans , eft transféré à Reims dans l'Eglife qui fut enfuite dédiée en l'honneur de ce Saint. 39. b. La ville de Meaux eft forcée par les Normans. 46. a. Guffroi le Velu Comte de Barcelonne , ayant chaffé les Sarrazins , bâtit le Monaftere de Riupoly , & lui donne des biens confidérables. 69. a. Ingelger Comte d'Anjou meurt : Foulques le Roux fon fils lui fuccede. 29. b. 47. c. Ingelger eft enterre dans I Egide de Saint Martin de Tours. 29. b. Thibauld eft. fait Evêque de Langres. 59. c. G I C U S» Ixviî renganum Forojal. Ducem Sr Widonem. Spoletanum. 61. b. Mortuo Carolo Cr. m Itaha Berengarius £r Wido de. Regn» contendunt. 48. a. Mettis in Ecclêfia Sanfti Arnulfi Sy nodus habetur Kal. Afaii. 314. d. Théo* dardus Archiepifc. & Suniarius Cornes Urgellum veniunt .- craftina die intrant in EcclefiamSantlx Mariai , ubitamSel- va , quàm qui ab eo ordinatus fuerat, Er~ menmirus , fcijjîs Epifcopalibus indumen- tis neenon annulis ab eorum digitis evul- fis, ab omni Clericatâs ordine dejiciun- tur î Frodoinus Barcinon. Epifcopus, quo+ niam nudis pedibus Gr genu fiexo veniam pojîulat, non deponitur. 1 18. b.c. Rodulfus Rex Burgundice Transjur. Abbatiam Romanenfem Adelaidi forori concedit , iv Idus Jun. apud Vabrevil- lam. 691. d. Sanfii Dionyfii corpus Normannorum metu Remos transfertur in Ecclejîam quai pofteà dedicata eft in ejus honore. 39. b. Meldenfis urbs à Nor- mannis expugnatur. 46. a. Guiffredus Pilofus , Cornes Barcinon. expuljis Sar- racenis , Rivipullenfe Mon. conftruit &• nobiliffîmè dotât. 69. a. Moritur Ingel- gerius Cornes Andegav. cui fuccedit Fulco Rufus ejusjilius. 29. b. 47. c. IngeU gerius fepelitur in Ecclêfia Santli Mar- tini Turon. 29. b. Theubaldus fit Epif- copus Lingonenfis. 59. c. Van deJ. C. 889. Anno Chr. 889. Bérenger Roi d'Italie livre bataille à Gui. 48. b. Zuendebold eft envoyé par Arnoul fon pere au fecours de Bérenger. 48. d. Arnoul Roi de Germanie accorde au Prêtre Amand quelques biens rcverfibles après fa mort à l'E- fhfe de Saint Arnoul de Metz ; le o Juill à rancfort. 364.^. Les Normans reviennent à Paris , d'où ayant été repouffés , ils remontent la Marne , brûlent Troies , & ravagent tout jufques à Verdun & Toul. 43. a. 48. a. Les Normans reviennent une féconde fois à Auxerre , & brûlent les fauxbourgs de cette ville. 84. d. Eudes Roi de France défait les Danois dans une bataille fur la rivière d'Aifne , 48. b. le 24 Juin auprès de Mont-Faucon. 447. n . Cette victoire eft rapportée à Vannée précédente dans la Chronique de Saint Bertin. 72. b. Eudes prend fous fa protection & fous fa garde tous les biens du Monaftere de Saint Germain d' Auxerre , le 1 1 Juill. à Paris , où il s'étoit rendu pour le fer- vice de Dieu & pour la défenfe du Royaume. YJ. c. Il confirme au Monaftere de Tournus poffeffions , entr'autres la monnoie & le teau fortifié à l'occafion des ravages des rmans ; le 16 Juillet àParis. 448. c. Il con- firme à l'Eglife de Langres fes biens avec fa monnoie auffi , le 14. Décemb. à Laon. 449. a II confirme quelques terres au Monaftere' de Saint Hilaire de Poitiers , le 30 Décembre a Chartres. 450. c. Berengarius Rex Italict pugnat cum Widone. 48. b. Zuendebaldus à patrt Arnulfo in auxilium mittitur Berenga- rio. 48. d. Arnulfus Rex Germ. quaf- dam res concedit Amando Prejb. poft ejus obitum ad Ecclejîam Sandti Arnulfi Mett. rêver fur as ; vu Idus Jul. Franchonofurd. 364. b. Normanni Parijîos repetunt ; &• inde repulfi , per Matronam fl. Trecas incen- dunt,bufque Virdunum ZrTullum cunc- ta depopulantur. 43. a. 48. a. Nor- manni iteratà Autiffîodorum repetentes , ejus fuburbia incendunt. 84. d. Odo Rex Fr. fuper Axonam fi. Da- ms bello vincit , 48. b. vm Kal. Jul. prope Montem-Falconis. 447. n. H«ec viftoria ad annum praecedentem re- fertur in Chronico Sithienfi. 72. b. Omnes res Cœnobii Sanfli Germant Au- tiftiod. fubfua proteBione Gr defenfwne Odofufcipit, y Idus Jul. Parifiis quo in Dei fervitium &- Regni defenfionem con- centrât. 447. c. Trenorcienfi Monafte- rio confirmât pojfejfiones, inter alias mo- netam , & caftellum cauf a Normannorum perfecutionis firmatum ; xvir Kal Aug. Parifiis 448. c. Lingonenfis Ecclêfia: pof- fejjiones , etiam monetœ. , confirmât, xix Kal. Jan. Lauduni Clavati. 449. a. Quafdam villas confirmât Monajlerio S. HilariiPiclav. ni Kal. Jan. Carnotis. 4JO. c. Digitized by Google txvuj I Sarracehi Traxinètum ealîrum Italie occupant , & Italiam devaftant. 48. a. Incurfiones in Provinciam faciunt. 31/. b. n. Sufc fincm hujus anni , utvidetut> Gilbertus Epifc. Nemauf. convertit Qdv- ntm Regem in forejîis Coyfa prope lâcum qui vocatur Audka , venationis Ë £ Les Sarrazins s'emparefit du Port de Frai* net en Italie , & ravagent l'Italie. 48. a. Ils font des incurfions en Provence. 315. b. n. Sur la fin de cette année , comme il paroit , Gilbert Evêque de Nifmes vint trouver le Roi Eudes dans la forêt de Cuhe auprès du lieu appelle Audita , où ce Prince étôit alors avec des Evêques & des Comtes ou Grands Vaffaux du Royaume, pour prendre le diveruûemenfc de la chafle. 4jo. c. 71. 706. b. Van de J. C. 890. Le Rbi Eudes confirme les polTefirons du Monaftere de la Grafie , lé 36. JanV. à Lerne- §ie. 4J1. b. Il fait la mêmechofe en faveur, u Monaftere de Saint Vaft, où, aveclaper- miflion dë l'Empereur , on avoit élevé un Fort à Toccafion des ravages des Normans ; le 21 Mai au palais de Verberie. 4J2. Il réftitue quelques biens à une femme nommée Lore , le 2i Juin au Monaftere de Meun. 454. a. U accorde à l'Eglife de Narbonne l'Abbaye do Saint Laurent , le 26 Juin à Orléans. 45-4. d. 11 confirme les Diplômes accordés par les Rois fes prédécefleurs au Monaftere de Jau- cels; le 21 Novemb. à Sentis. 4ÇJ. d. Vers le même tems il reftitue à l'Egufe d'Autun la terre deTiligny. 456. d. ■Les Normans reviennent à Paris , d'oùi ayant été repoufies , ils fe jettent fur la Bre- tagne : ils font d'abord. victorieux , enfuite ayant été vaincus deux fois par les Bretons, ils perdent douze mille des leurs. 48. t. Concile de Valence dans lequel le titre do Roi eft déféré à Louis fils de Bofôh par les Evêques & les Grands du Royaume d'Arles. 3 if. 573. c m. Au mois d'Avril le Comte Raimond pat Ordre du Roi Eudes tient une Cour dejuftice en faveur de Gibert Evêque à l'endroit nommé Sithiu : les ha- bitans fortant brufquement de la place , en font un horrible carnage dans le lieu appellé Windigame. i 19. Les Normans entrent dans la Lorraine : quelques-uns d'eux s'approchent du Fort de Sithiu : Leshabttans fçachantque ce n'étoit qu'un détachement de l'armée , for- tenc Digitized by Google gitta occifo , cxteri fugce fe committunt. 120. iai. Normanni Lotharingiam re- petentes, circa Leodium pugnant 6r vin- cunt ; Sunderoldum Archiep. Mogunt. trucidant. Arnulfus eos perfequens fuper fl.Thiliam , deiet ad interhecionem : re» CHRONOLOGICUS. Ixit tcnt en armes de la place , & tombant fur eux rum plus quâm 300 occijîs , reliques in à Windinghaèn, ils en tuent plus de 300 , & fugam vertunt. Normanni cum majori mettent le relie en fuite. Les Normans revien- redsunt multitudine , cajlrum oppugnant nent en plus grand nombre , Se attaquent le ufque ad vefperam; fed infetlo negoiio re- Fort jufqu'au loir; mais ils fe retirent fans cedunt , & Lotharingiam petunt. Arnul- fuccès & vont en Lorraine. Arnoul qui re- fus è Bajoaria rediens , eos adorfus fuper venoit de Bavière , les ayant attaqués fur la fiuvium ThUiam , magnam ex eis Jiragem rivière de Ti ( ou de Dile) , en fait un grand facit. 72. c. d. e. Normanni redeunt ad carnage. 72. c. d. e. Les Normans reviennent locum Sithiu, quibus artibus O machinis devant le Fort de Sithiu ( de S. Bertin ) , & pojfunt , Monajîerium oppugnant.- incolce attaquent le Monaltere en mettant en oeuvre &- Monachi viriliter rtfifiunt : uno è toutes les rufes Se toutes les machines dont Principibus Normannorum à Monacho fa- ils peuvent s'avifer : les habitans & les Moi- nes font une vigoureufe réfiflance : un des Princes des Normans ayant été tué d'un coup de flèche par un Moine , les autres prennent la fuite. 120. 121. Les Normans retournent en Lorraine , Se gagnent une bataille qu'ils livrent dans les environs de Liège : ils tuent "liqui , tranfua Mofa , Ripuariam & Ar- Sunderold Archevêque de Mayence. Arnoul dennam vajiantcs , trans mare recedunt. les pourfuit fur la rivière de Dile , Se les bat 48. C. Tullum eomburitur pridie Nonas à plate-couture : ceux qui échappent , paf- Aprilis. Arhulfo R. in Bajoaria moran- fent la Meufe , Se ravageant les pays des Ri- te , Normanni in Lotharingiam ingrejjî , berols & des Ardennes , ils fe retirent au-dela de la mer. 48. c. Toul eft brûlé le 4 Avril. Le Roi Arnoul étant occupé en Bavière , les Normans entrent en Lorraine , battent & mettent en fuite les Princes qui étoient venu tor in Bajoariam revertitur. 61. d. e. s'oppofer à leur paflage : ce qu' Arnoul ayant appris , il affemble une armée , va à la ren- contre des ennemis , Se leur ayant livré ba- taille , il les taille en pièces , Se s'en retour- ne viftorieux en Bavière. 61. d. t. Le Roi Arnoul défait l'armée des Nor- mans. 37. a. Sunderold Archev. de Mayence eft tué par les Normans : Hatton Abbé de Richenaw eft fait fon fucceffeur. 37. a. 84. e. rogatur Hatto Abbas Augienfis. 37. a. Ceux d'Arras reçoivent Baudouin Cômte de 84. e. Atrebatenfes Balduinum Fland. Flandre. 84. e. Arnoul Roi de Germ. con- Comitem fufcipiunt. 84. e. Arnulfus Principes qui eis occurrerant , cctdunt £r fugant .- quo audito , Arnulfus colligit exercitum , ad hoftes vadit , confertaque pugna, eos ad internecionemdelet , & vic~> Arnulfus Rex exercitum Normanno- rum delet. 37. a. Sunderoldus Archièp. Mogunt. àNormannis occiditur ',cui fub- proche la rivière de Meufe. 365. d. Quafdam res reftituit Tullenfii phani Ecclefiat , vu Idus OU. juxttt Mofamfi. 365. d. Odo Rex Vermeriam accedit , ibique Placitum habet , ( menfe Jun. ut videtur.) Le Roi Eudes vient à Verberie Se y tient un Parlement , ( au mois de Juin , à ce qu'il paroît. ) 4J9. d. Il accorde quelques biens au 459. d. Qucedam concedit Senonenfi San- Monaftere de Sainte Colombe de Sens , le £tx Columbx Monafteriô , xvr Kal. Jul. 16 Juin au Palais de Verberie. 477. d. Il apud Vermeriam Palau 4J7. d. Eccle^ Iirend fous fa protection l'Eglife de Gironne , fiam Gerund. fub fua defeûjione fufeipit , e IJ Juillet au Monaftere de Meun. 4J8. c. Dans le Concile tenu à Meun dans l'E- glife de S. Lifard il eft réglé que par la fuite xl n'y aura d'Abbé au Monaftere de S. Pierre de Sens , que celui que les Moines auront élu eux-mêmes. 315. b. Le Pape Etienne V meurt. 200. n. For- mofe Evêq. de Porto eft élu en fa place. 48. b. 202. n. Ce Pape accorde un Privilège au Monaftere de S. Chef, à la prière de Barnoin Archev. de Vienne , qui pour rebâtir ce Mo- naftere , avoit fait venir des Moines de Mon- tier-en-Der. 202. b. Lan de J. C. 892. Idib. Jul. in Maduino Monàft. 458. c. In Concilio Magduni habito in Ecclefîa Sanili Lifardi fatlcitur ne quis in pofte- rum Abbas otdinetur in Cxnobio S. Pétri Senon. nifi quem ipfi Monachi elegerint. 316. b. MorituY Stephanus V Papa. 200. n. For mofus Port. Epifc. in Papam eligitur. 48. b. 202. n. Formofus Privilegium concedit Monafie r io Santïi Theuderii , pe- tente Barnoino Archiep. Vienn. quiadillud rexdificandum Monachos Dervenfes ac* cerfîerat. 202. b. Anno Chr. 802; Pendant près de quatre-vingts jours il pa- Comètes vifus in cauda Scorpii per dies roît^à la queue du Scorpion une Comète , fermé 80 ; quem fubfequitur ftecitas va- iidijpm Wo Aprilib Maio.Quarto Idus Mou & xrzz Kal M. immenfum gelu vineas Grfecale decoquit. 8. b. Luiovicus Rex Prov.feu Burgundict fojfejpones Ecclejia Lugdun. confirmât , xr KaL Apr. Lugduni. 674. c. Arnul- fus Germ. Rex decem rnanfos regales in villa Arcs conxedit Mettenfi SanSi Ar- nulfi Monajlerio, rzz Kal. Maii Rega- nefiurc 366. b. Odo Rex Franc. Alfam Cellam in Placito Vermtr'ut habito ad" judicatam Arremarenfi Monajlerio , ei- dem ajferit , zz Kal. OBob. apud Conc*- dam. 4jp. c. Vient* in Ecclejia SanBi Salvatoris habetur Synodus jujfu FormofiPap in qua agitatur caufa Gerfredi Monachi Flaviniac. qui Adalgarium ALduorum Epifc. veneno necajfe dicebatur. 316. d. ' Quidam poternes viti Richardus , Afo- najfes &* Rampo Theubaldo Lingon. -Epifc. oçulos eruunt : eifuccedit Argrinus. 61. b. SanSi Audomari cafldlum igné con- fumitur. Fulco Archiep. Rem. Sithienfe Monafterium réparât. 73. b. C. Groa hune annum Haidericus Cornes ab Epifcopo Catalaun. Rodoardo impetrat ut SanSi Gibriani corpus , quod in Cojla villa Catalaun. diœcefeos requiefeebat , transférât Remos in Ecclejîam S.Remigii. $2. C. Anfio Chr. 8pJ. ■Gravis oritur . controverjîa inter ta* rolum & Odonem : Carolvs auxilium ab Arnulfo pofciu 61. e». Arnulfus Rex Wormatict Conventum célébrons * Zuendt- taldum filium fuum in Regno Lotharin- gie confirmât : OdpRéx Front, eum adit cum multis muneribus , & ab eo honori- ficè fufeeptus , omnibus pro quibus véné- rât impetratis , revertitur. 62. c. Arnulfus Zuendebaldam filium fuum ex concubina Regem Lotharingie facit. 37. b. 4*8. d. 85. c. 375. b. m.Zuen- debaldus aliquid concedit Monajlerio S. Michatlis in pago Virdun. xrui Kal. Sept. Drojlei. 375. e. Robertus Cornes & Abbas S. Martini Dociacum preedium Canonicis S. Martini "luron, per gantum rejiituit , 11 Kalend. April. in die Pafchx , Turonis coram cor- pore S. Martini. 707. c. Odo Rex. Franc. Sepmatumvillam An- degavenfi SanSi Mauricii Ecclejia con- cedit , // Id, Jul. Turonis. 464. d.Grca eumdem annum Abbatiam SanSi Hilaru PiSav. concedit Ecfredo Epifcopo PiSav. $6$- a. Richardus Burg. Dux Senonas reci- pit contra Walterium Archiep. &" Rober- tum Comitem , vi Id. Jun. 40. c. Illud in Chronico Odoran. refertur ad an. 896, Se loco Robert! Com. legitur Wamerius. Formofus Papa Privïlegiwm concedit Monajlerio Gigniac. 73. n. 203. b. 692. n. Obit Jordanus Proconful. Sf. c. Ludelmus fuccedit Arnaudo Tull. Epifc. jp. c. SS. WandregifiU. £r Anjberti cor- fora veniunt ad Carnotenam urbem xix KoL Dec & collocantur in Ecclejîa SanSi a: D E X celle &c , le 2 Mai au Monaftere de Saint Denis. 463. a. Il confirme à l'Eglife de Ne- vers une donation précaire , le 1 1 Juillet. 463. d. Louis Roi de Provence confirme les poùef- fions Se les droits d'Ifaac Evêque de Greno- ble, le 11 Aouft à Nice» 675-. d. On tient à Châlons fur Saône le 1 Mai un Concile , où l'on examine l'affaire de Ger- froi Moine de Flavigni , aceufé par la voix publique d'avoir empoifonné Adalgaire Eve* que a'Autun. 316. d. Quelques Grands- Seigneurs , Richard , Ma- nafsès & Rampon , arrachent les yeux à Teu* bald Evêque de Langres : Argrin lui fuc- cede. 61. b. Le Fort de Saint Orner eft ré- duit en cendres. Foulques Archev. de Reims répare le Monaftere de S. Bertïn. 73. b. c. Environ cette année le Comte Haidric obtient de Rodoard Evêque de Châlons-fur- Marne la permiflion de transférer à Reims dans l'Eglife de S. Remi , le corps de Saine Gibrien, qui repofoit dans un endroit du Diocèfe de Châlons , appellé Cofle. 62. c. L'an de J. G 89 J. Il s'élève un grand différend entre Charles & Eudes : Charles demande du fecours à Arnoul. 61. e. Arnoul , dans un Parlement u'il tenoit à Wormes , aflure le Royaume e Lorraine à fon fils Zuentibold : Eudes Roi de France vient avec de grands prefens trou- ver Arnoul , qui lui fait une réception ho- norable : Eudes s'en retourne après avoir obtenu tout ce qui faifoit le fujet de fon voyage. 62. c. Arnoul établit Roi de Lorraine fon fils Zuentibold qu'il avoit eu d'une concubine. 37. b, 48. 4. 8j. c. 37 J. b. m. Zuentibold ac- corde quelque chofe au Monaftere de S. Mi- chel dans le Verdunois , le 1$ Aouft à Drofly. . Robert Comte Se Abbé de S. Martin refti- tue par le gant la terre de Douzy aux Cha- noines de Saint Martin de Tours , le 3 1 Mars, jour de Pâques , à Tours devant le corps de Saint Martin. 707. c. Eudes Roi de France accorde à l'Eglife de Saint Maurice d'Angers la terre de Sep- mat , le 14 Juillet à Tours. 464. d. Vers la même année il accorde à Ecfroi Evêque de Poitiers l'Abbaye de Saint Hilaire de Poitiers. 465.4. Richard Duc de Bourgogne reprend la ville de Sens fur l'Archevêque Wautier & le Comte Robert , le 8 de Juin. 40. c. Ceci dans la Chronique £ Odoran eft rapporté à Vannée 89 6 , &• au lieu du Comte Robert on y UtWarnier. Le Pape Formofe accorde un Privilège au Monaftere de Gigni. 7.3. n. 203. b. 692. n. Le Proconful Jourdain meurt. 85. c. Ludelme fuccede à Arnoul Evêque de Toul. 59. c. Les corps de Saint Wandrille Se de Saint Anfbert arrivent à Chartres le 20 Novembre , Se font placés dans l'Eglife de Saint Cheron. 108. c. Helie Digitized by CHRONOLO Helie Abbé de Saint Bavon de Gand meurt à Laon dans le Monaftere de Saint Vincent le 10 Décembre , & y eft enterré. 85. b. mi 1; ' : însî&Tt. o!-tTï8 4- w6tc£> Lan de J. C. 8o6\ tflkt ^< 'tÊff fFlitrr «J- ->K jrjrfi "c — — :~'y ■ Zuentibold Roi de Lorraine confirme diffé- rentes pofleffions au Monaftere de S. Gré- goire en Alface , le 4 Janvier à Horbourg. 376. b. Il rend aux Moines de Saint Denis la petite Abbaye de Salone, le 22 Janv. àSwet- chulé. 377. b. Il accorde quelques chofes au Clerc Everheleme , le 3 Mai à Floringues. 378. a. Le Roi Arnoul vient à Rome & y eft fait Empereur : il fait trancher la tête aux prin- cipaux Seigneurs Romains qui avoient tour- menté le Pape Formofe. 37. b. Le Roi Ar- noul invité par le Pape Formofe vient à Ro- me qu'il afliége & qu'il prend : il fait décapi- ter ceux qui avoient inquiété le Pape , & il eft facré Empereur par ce même Pontife. 48. b. c. Le Roi Arnoul invité par le Pape For- mofe entre pour la féconde fois en Italie , & s'avance juiqu'à Rome , laquelle ayant prife par force, il eft couronné Empereur parle dit Pontife : les auteurs de la iédition excitée contre le Pape font décollés par fon ordre. 62. c. Arnoul fe préfentant devant Rome , l'entrée lui en eft refufée : il afliége cette ville & la prend : tous ceux qui avoient maltraité le Pape Formofe , perdent la tête par fon ordre. 7J. c. Arnoul eft couronné Empereur par le Pape Formofe. 10. n. 7J.C. 85. cf. 362. Le Pape Formofe meurt le jour de Pâque. 202. n. Etienne VI fon fuccefleur confirme les biens de l'Archevêché de Narbonne. 204. b. Louis Roi de Provence confère le lieu ap- pellé Monafteriol à l'Eglife d'Apt, qui avoit e/fuyé difterens malheurs tant de la part des Payens que de celle des Chrétiens ; au Mo- naftere des Curpetratiens. 676. d. 11 confir- me aux Moines de Tournus l'Abbaye de Don- zere , qu'il avoit déjà accordée pour les met- tre à couvert de la fureur des rïormans ; le 22 Juin à Sitillianes au Comtat d'Avignon. 677. b. 11 reftitue quelques biens à l'Eglife d'Uzès ; dans l'Eglife de S. Florent à Oran- ge. 678. Il prend fous fa proteftion le Mo- naftere de Saint Chef; à Lyon. 679. Une grande famine oblige les hommes à s'entremanger les uns les autres. 37. b. Les corps de S. Wandrille & de S. Anfbert font transférés de l'Eglife de S. Chcron dans l'en- ceinte de la ville de Chartres , le 16 Février. 108. d. Wautier Archevêque de Sens eft pris & mis en prifon par Richard Duc de Bourgo- gne. 3 3 . d. Voye\ Vannée précédente., Rodolfe Comte de Cambrai , frère de Bau- douin Comte de Flandre , tandis qu'il fait la guerre contre le Roi Eudes , qui lui avoit en- levé les Forts de S. Quentin & de Perrone , eft tué par Herbert Comte de Vermandois. 73. d. Baudouin Comte de Flandre s'empare de Perrone. 8j. d. Tome IX. G I C U S. Carauni. 108. c. Helias Abbas S.Bavo- nis Gand. obit Lauduni in Cœnobio SanSi Vincentii ir Id. Dec. £r ibi fepelitur. 85. Anno Zuendebaldus Lotkaringix Rex va- rias pofj'efjiones confirmât Monafterio S. Gregorii in Alfatia , 11 Non. Jan. Ar- gentarix. 376. b. Abbatiolam Salonam Monachis Dionyjianis reddit , xi Kal. Febr. in Swetchufa. 377. b. Quafdam res concedit Everhelemo Clerico , v Non. Maii apud Floringas. 378.8. Arnulfus Rex Romam veniens Impe- rator effeitur : Romanorum Principes , qui Formofum Papam afflixerant , de- collari jubet. 37. b. Arnulfus à For- mofo Papa invitatus , Romam venit , quam objidet &■ capit : eos qui Papx mo~ leftifuerant, decollari jubet, 6r à Papa in Imperatorem confecratur. 48. b. c. Arnulfus à Formofo Papa invitatus , Ita- liam fecundb ingreditur , & ufque Ro- mam progreditur : qua armis capta, à prxfato Pontift.ee Imperator coronatur .• eos qui adverfus Papam feditionem mo- verant , decollari jubet. 62. c. Arnul- fus Romam veniens , non admittitur eam obfidet £r capit : omnes qui Formo- fum Papam malt traSaverant , decollari jubet: 75. c. à Formofo Papa Imperator coronatur. 10. n. 75. c. 85. d. 362. Moritur Formofus Papa die Pafchatis: 202. n. EjusfucceJforStephanusVIbona Narbon. Archicpifcopatûs confirmât. 204. b. Ludovicus Rex Provincix locum Mo- nafleriolum diftum confert Ecclefix Ap- tenfi , variis cafibus tam Paganorum quàm Chriftianorum afftiftx ; apud Cur- petratenfium Monaflerium. 676. d. Do- fer am Abbatiam,quam advitandam Nor- mannorum rabiem jam concejjerat , con- firmât Trenorcienfî Monafterio , x Kal. Jul. in Sitillianis villa in Com. Avenion. 677. b. Quxdam reftituit Ecclefix Uce~ tienfi; apudEcclefiam Sanfti Florentii in Arauficenfi civitate. 678. S. Theuderii Monaflerium fub fua tuitione fufeipit , Lugduni. 670. . Magna famés homines fe invicem co- medere cogit. 37. b. SS. Wandregifili Qr Anfberti corpora ex Ecclefia S. Ca- rauni transferuntur intra muros urbis Car- notenx x 1 v Kal. Martii. 108. d. Wal- terius Archiep. Senon. à Richardo Burg. Duce capitur & in euftodia ponitur. 33. d. Vide annum praecedentem. Rodulfus Camerac. Cornes, f rater Bal- duini Comitis Fland. dum bellum gerit contra Odonem Regem , qui ei abftulerat caftella Sanfti Quintini ér Perronx , ab Heriberto Comité Viromand. occiditur. 73. d. Balduinus Flandrix Cornes Perro- naminvadit. 85. d. bxîy in Anno Chr. 8p7- Carolus Simplex Hunedeum Norman, Regem Jîbi amicum jïatuens , eum bapti- \ari curât , Êr de facro fonte levât. Bal- duinus Flandrix Contes contra Odonem Regem invadit Atrebaium , &* cajirum SanSi Vedafti capiu Multiplicatis Odoni iaimicis, Franci Carolo legitimo heredi adharent, 6* veneno vitam Odonis cx- tinguere moliuntur. 73. d. Odo Rexpojfefiîones Monajterii d* Monte- rotunio in Septimania confirmât. 4<5V. d. Zuendeboldus Lotharingie Rex vifitdt Monafterium Sanâi Apri , 6* ipfi qucedam concedit , y Kal. Jan. Tull. 378. d. Stephatlus VI Papa Privilegium Mo- nafteril Vtyeliac. confirmât. 205. c. Strangulatuf in carcere. 204. n. Roma- nus Papa Helenenjts Ecclefia poffcffiones roborat Privilegio. 206. Confirmât bona Ecclefia Gerund. 207. In loco , qui dicitur Portus , in pago Nemaufenji fit Conventus Epifcoporum xni Kal. Mali ; de querimonia Adal- fredi Prejbyteri contra Abbonem Maga- lon. Epijcopum. 317. e. In Lemovica ci- vitate Synodus habetur pridie Non. De- cemb. 464. n. fValterius Archiepifcopus Senon. datis cbfidibus Richardo , i cujlodia egreditur , &$tnonas revertitur. 33. d. Anno Chr. 898. Odo Rex venit ad cajirum Feram fu- per Jluvium Oyfiam, ubi in morbumin- cidit. Convocans Primates Francorum eos obtejiatur ut Carolum verum 6r legiti- mum heredem in Regno recipiant. Mo- ritur , ejus corpus ad SanSum Dionyfium defertur, ubi fepelitur. 73. d. Odo mo- riens obtejiatur Primates Regni ut Ca- rolum in Regno fufcipiant. 43. b. 4p. a. Terram fuam cum Ducatu Rurgundice fratri fuo Roberto Abbati Ecclejîce SanBi Martini relinquit. 4p. a. Odo Rex mo- ritur. 39. c. 40. c. jf. b. %6. b. 8j. d. 144. n. Moritur Odo Rex , filius ejus Arnulfus pauco tempore régnât .• Caro- lus intégré Regnum fujcipit. 22. d. Odo- ne mortuo , Franci Remos conveniunt, &* Carolum per Fulconem Archiep. Remen- Jem coronari curant. 73. e- Balduinus' Calvus Flandrix Cornes huic coronationi non interejl propter Heribertum , qui ejus fratrem occiderat ; nuncios tamen mitt'tt, qui Carolum certioremfaciunt fe illifore jfidelem : coronationi interejl Robertus Odonis frater. 74. a. Carolus Regnum recipit , id ejl folus régnât. 40. c. Caro- lus totum Regnum recipit. 85. d. Odone mortuo , frater ejus Robertus, quia pars Regni, quam Odo tenuerat, non ei red- debatur, tyrannidem invadit. 137. c. D E X Lan de J.C. 8p7. Charles le Simple voulant s'afsûrer un ami dans la perfonne de Hunedé Roi des Normans, a foin de le faire bâtifer, & le tient fur les fonts de bâtême : Baudouin Comte de Flandre enlevé Arras au Roi Eu- des , Se prend fur lui le Fort de S. Vaft. Les ennemis d'Eudes s'étant multipliés , les Fran- çois s'attachent à Charles le légitime héritier, Se cherchent à fe défaire d'Eudes par le poi- fon. 73. d. Le Roi Eudes confirme les pofleflions du Monaftere de Montredon en Septimanie.465. d. Zuentibold Roi de Lorraine vifite le Mo- naftere de Saint Evre , Se lui accorde quel- ques biens , le 28 Décembre à Toul. 378. - mitis & Abbatis quafdam res Abbatia San£ti Germani AutiJJîod. à beneficiariis poffeffas , Monachis ejufdem Monafterii concedit, x Kal. Maii Trecis. 490. a. Tedrico cuidam concedit Abbatiolam San- 3a Maria in caftro Milidunenfî , xn Kal. Sept, in Carmentuadi villa. 490. d. Quadam confirmât Canonicis Ecclefia Noviom. pridie Kal. Nov. in Villa-nova. 491. b. Grca eumdem annum fub fua tuitione fufcipit Ecclefiam Noviom. 492. c. Regum &* Epifcoporum Privilégia Corbeia collata approbat, immunitate in- térim caftelli , propriis fumptibus Mona- chorum infra ipjîus Monafterii mania tonftruBi , confirmata , v Id. Nov. in Fraxnido villa. 493. c. Mortuo Fulcone Abbate Sith. Bal- duinus Calvus Abbatiam hanc impetrat à Carolo Simplice : tenebat hic Cornes cum Abbatia fimul Comitatus Flandrenfem , Bolonienfem &• Tarruanenfem. 74. e. Baldùinus Abbas Sithienfis effeSus, Ber- gis Ecclefiam in honore SS. Martini &• ffinoci conftruit , Canonicos inftituit , &* corpus SanEti Winoci eà transfert ex Ec- tXefia Sithienfi. 75. a. SueJJionici SanSi Medardi corpus de- ferunt Divionem. 20. a. n. Corpus SanSi Medardi Noviom. Epifcopi ab Ademaro Comité 6r uxore ejus Lampadia ex con- finio urbis SueJJionica ad cafirum Di-- vion. defertur. iji. a. Herveus Archiep. Rem. corpus S. Remigii refert in ipfius Abbatiam. 6$ . d. Franco Leod. Epifco- pus obit ; cui fuccedit Stephanus. 37. c. 86. c. Anno Chr. 902. Carolus Simplex Malliacum fuper Icau- nct fluvium AutiJJiodorenfi Ecclefia ref- tituit &* confirmât , pridie Idus Martii Compendii. 49 J. a. Ludovicus Imper. Bofonis filius , dimifo milite , Veronam cum paucis fe confert Berengarius V trôna, cujîodibus pretio cor- ruptis, urbem ingreditur, & 1 Ludovicum D E X mérité d'être infcrit au nombre des deffervai» de l'Eglife d'Utrecht. 86. a. Betton prévôt de Sainte Colombe de Sens jette les tonde- mens d'un mur autour de fon Monaftere. Le Comte Ernulf fils d'Arnoul meurt. 86. b. Le corps de S. Remi eft reporté dans fon Eglife : un boiteux eft guéri fur le chemin. 86. c Le corps de Saint Winoch Abbé eft trans- féré par Baudouin le Chauve Comte de Flan- dre, du Monaftere de Saint Bertinà Bergues. 134; c. Edouard fuccede à fon pere Elfred Roi des Anglois. 46. n. Hecfroi Evêque de Poitiers meurt Se a pour fucceffeur Frotere. 8.*. Van de J. C 901. Charles le Simple à la prière de Richard Comte & Abbé accorde aux Moines du Mo- naftere de S. Germain d'Auxerre quelques biens de l'Abbaye qui avoient été poffédés par des bénéficiers ; le 22 Avril à Troies. 490. a. 11 accorde à un certain Tédrjc la pe- tite Abbaye de Sainte Marie dans le Fort de Melun , le 21 Août à Charmentray. 409. d. Il confirme quelques biens aux Chanoines de l'Eglife de Noyon , le 3 1 Octobre à Neu- ville. 491. b. Vers la même année il prend fous fa garde l'Eglife de Noyon. 924. c. Il approuve les Privilèges accordés à Corbie par les Rois Se par les Evêques , Se il con- firme en même-tems l'immunité du Fort que les Moines avoient conftruit à leurs propres dépens au bas des murs de leur Monaftere ; le 9 Novembre à Fraxnid. 493. c. Foulque Abbé de Saint Bertin étant mort, Baudouin le Chauve obtient de Charles le Simple cette Abbaye : ce Comte tenoit les Comtés de Flandre, de Boulogne Se de Te- rouanne, en même - tems que l'Abbaye. 74. e. Baudouin étant devenu Abbé de S. Ber- tin , bâtit à Bergues une Eglife en l'honneur de Saint Martin Se de Saint Winoch , y éta- blit des Chanoines , & y transfère de l'Egli- fe de Saint Bertin le corps de Saint Winoch. 75- *' Les habitans de Soiffons tranfportent à Di- jon le corps de S. Médard. 20. a. n. Le corps de S. Médard Evêque de Noyon eft trans- féré par le Comte Ademar & par Lampadie fa femme , de l'extrémité de la ville de Soif- fons au Fort de Dijon, ici. a. Hervé Ar- chevêque de Reims rapporte le corps de S. Remi en fon Abbaye. 63. d. Francon Evê- que de Liège meurt , & a Etienne pour fuc- ceffeur. 37. c. 86. c. Van de J. C. 902. Charles le Simple reftitue Se confirme à l'Eglife d'Auxerre JVÏailly fur la rivière d'Yon- ne , le 14 Mars à Compiegne 49 J. a. L'Empereur Louis , fils de Bofon , ayant laiffé fes troupes , fe rend à Vérone avec peu de monde : Bérenger ayant corrompu à force d'argent les gardes de Vérone , entre dans Digitized by Google CHRONOLO la ville , Se prend Louis. 63 . d. Louis eft pris à Vérone par Bérenger qui lui fait crever les yeux. jo. b. Il donne à Bernard Se à Teut- bert l'Abbaye d'Ambierle, le n Novembre à Vienne. 68 1. a. 11 fe tient un Concile à Attiliane dans le territoire de Narbonne, le 13 Juin. 31p. c. 467. b. m. Eble entre la nuit dans Poitiers. 8.b. Baudouin le Chauve entoure Bruges de murailles , fortifie Ipre , Se achevé le Fort de S. Orner commencé par Foulque. 7f.<*. Van de J. C. P03. Charles le Simple confirme les Diplômes accordés par fes prédécefieurs au Monaftere de S. Germain des Prés ; le aj Avril à Com- piegne. 49 j. d. Il confirme les pofleffions & les biens de S. Martin de Tours , le 30 Avril. 4P 6. d. Il confirme au Monaftere de S. Denis la petite Abbaye de Leberav fous Vofge, le } Juin à Metlage ( ou Marlen ). 4pp. b. L'Empereur Louis confirme quelques cho- fes au Prêtre Rigmond, à Vienne. 681. d. A la recommandation du Comte Teutbert & du brave Walon , fes vaflaux , il accorde la terre de Fret à Amelius Evêque d'Uzès , le 17 Septembre à Lyon. 68a. b. Rodolfe Roi de la Bourgogne Transjurane confère au Monaftere de Gigni le Prieuré de Baume Se quelques terres, le 10 Décembre à Neuville, opa. b. Le Pape Benoît IV meurt , ao. n. au com- mencement d'Octobre, an. n. Chriftophle, ayant chafTé le Pape Léon V , commence fon Pontificat fur la fin de Novembre, a 10. n. Il confirme les Privilèges du Monaftere de Cor- bie. aïo. b. L'Eglife de Saint Martin de Tours eft brû- lée le 30 Juin. 8. b. $$. b. LesNormans brû- lent cette Eglife avec xxviii autres & le Fort en enuer. 4p. d. L'Abbaye de Devre avec l'Abbé Raimond eft transférée à Vier- son. 86. d. GICUS. htlt capit. 63. d. Ludovicus à ÈerengarioVe* ronot capitur , &* oculis privatur. f o. b. Abbatiam Ambertam trâdit Bernardo & Teutberto , m Id.Nov. Vietinx. 681. a» Synodus habetur in villa Attiliano in territorio Narbon. Idib. Junii. 31p. c. 467. b. m. Eblus Piiïavos noSe ingre* dit ur. 8. b. Balduinus Calvus villam Brugas mur» cingit, Ipramvilham munit, cajirum SanSi Audomari à Fulcone inehoatum perfitit* Anno Chr. P03. Carolus Simplex Praecepta ab anteceffo* ribus fuis Monafterio SanSi Germani à Pratis concejfa confirmât , vu Kal. Mail Compendii. 4pj. d. PoJJèflionesù' immw nitates SanSi Martini Turon. confirmât , 11 Kal* Maii. 496. d. Abbatiolam Le- braham infra Vofagum confirmât Monaf* terio SanSi Dionyjîi, Non. Jun. in Met* lagio {feu Marlegio ) villa. 4pp. b. Ludovicus Imper, queedam confirmât Rigemundo Sacerdoti , apud Viennam. 681. d. Rogatus à Teutberto Comité & Wahne viro ftrenuo , fuis fidelibus, Fre* tum curtem concedit Amelio Ucetienji Epifcopo , xv Kalend. 08ob. Lugduni. 68a. b. Rodulfus Burgundix Transjur. Rex Balmam Cellam & quafdam villas con* fert Monafterio Gigniac. ir Id. Dec. apud Novam-villam. 6pa. b. BenediBus IV Papa motitut , ao. n. ineunte OBobri. ail.n. ChriJlophorus t expulfo Leone V Papa , fub finem Nov. Pontificatum ihit. al p. n. Monafterii Corbeienjis Privilégia confirmât. 310. b. SanBi Martini Turon. Ecclefia con- fumitur pridie Kal. Julii. 8. b, $ $. b. Cum xj^vni aliis Ecclejîis &toto caftr* incenditur à Normannis. 4p. d. Doveren- Jis AbbatiaVirJionem transfertur cum Ab-* bote Raimundo. 86. d. \ Van de J. G P04. Charles le Simple reftitue le fife de Patry dans le pays de Limoux aux Moines de Saint Denis, pour les dédommager du tort que leur avoient caufé les Normans j le p Févr. à Compiegne. tué Conrad, ayant été amené à Louis par la radian occiderat, dolo Hatonis Mogunt. Supercherie de Hatton Archevêque de Mayen- Archiepifcopi ad Ludovicum adduBus de* ce, eft décapité. 49. e. Il a la tête tranchée collatur. 4p. e. Jujfu Ludovici Germa- par ordre de Louis Roi de Germanie. 87. a. nie Régis capite pleBitur. 87. a. Ala- Alain Duc de Bretagne meurt. 136". n. nus Britannix Dux moritur. 136. n. Onaflèmble un Concile dans le Monaftere In Monafterio S. Tiberii in Diœcejt de Saint Tiberi au Diocè'fe d'Agde : là les Agath. congregatur Synodus, in qua Epif- Evêques décidant qu'un Evêque ne doit pas copis decermntibus Epifcopum non fie- être tributaire, Idalchaire gagne fa caufe. here effe tributafium , Idalcliarius eau- 320. d. L'Archevêque Alexandré ordonne la fam obtinet. 320. d. Vienne Synodus tenue d'un Concile à Vienne, dans lequel habetur jujju Akxandri Archiep. in qua on termine le différend qui exiftoit entre Âri- dirimitur altercatio, qua, eratinter Ari->- bert Abbé de Romans & Bernard Abbé de bertum Abbatem Romanenfem 6" Bernar- S. Maurice , au . fujet d'une certaine Chapelle dum Abb. S. Mauricii , de quadam Ca- de S. Sever : Aribert gagne fà caufe. 320. e. pella S.Severi : Aribertus caufam obti- . net. 320. e. L'an de J. G pô8; Anno Chr. po8. Les Hongrois en étant venus aux mains HungariyCommiJfocumBajoariisbelloi avec les Bavarois , tuent Leopold Duc ou Leopoldum eorumDucem, Arnoldi Ducis Chef de ces derniers , pere du Duc Arnoul. patrem,occidunt. 63. b. Liutboldus (Bur± 63 . b. Liutbold (Burchard ) Duc de Thu- chardus) DuxThuringorum ab Hungaris ringe eft tué par les Hongrois. 87. b. Bur- occiditur, 87. b. Burchardus ab Hunga- phard Duc de Thuringe périt fous les coups ris perimitur. 87. n. b. Burchardi ne- des Hongrois. 87. n. b. Herman rapporte la cem refert Hermannus ad an. pu, mort de Burchard à Vannée pi 1 , d'autres à. Van alii ad an. pop. 5>op. ••' . Charles le Simple confirme les Prieurés Se . Carolùs Simplex Cellas & alias res Jes autres biens qui avoient été donnés au Crajfenjî Monafterio datas confirmât, ixx. , Monaftere de la Graue; le 3 Novembre à Laon. Non. Novemb. Lauduni. 5 o j . e. 505. e. Célébration d'un Concile à Gironne près Gerunda. Synodus habetur circa por- de la porte de la ville. 321. a. Gui eft élu tam civitatis: 321. a» Wigo Gerund. Evêque de Gironne dans une Alfcmblée du Epifcopus eligitur in Conventu Clerico- Clergé Se du peuple devant la porte de la rum & populi ante portant Gerund» cii ville , lé 20 Novembre. 507. n. vuatis xu Kal. Dec. 5P7. n. Van de J. C pop. Anno Ghr; pop. L'Empereur Louis accorde la terre de Bî^ Ludovicus Impirator villam Bitorri-i- toritte à Remi Evêque d'Avignon , le 1 6 Mai à tam concedit Remigio Avenieh. Epifcopol .Vienne. 684. b. jtvjr/Kal. Jun. Vienne. 684. b. Charles le Simple , à la Sollicitation du ; Carolus Simplex , rogatu Raimundi Comte Raimond fon vaflal , confirme les pof- Com. &• fidelis , pojfeffiones & Privilégia feulons & les Privilèges des Monafteres de confirmât MonafteriorumPfalmodienJîs 6* Pfalmodi & deJaucels, le J JuinàCompiegné. JunceUeriJis , Non. Jun. Compendii. $0"f. { 07. c. Le même donné à l'Eglife de Paris et idem pontem Parifiac*. urbis cum ar± e pont de la ville avec les arches & les mou* cis &r molendinis largitur Ecclefia Parifi lins, le 1 6 Septembre, jop. a. xn Kal. 08. jop. a. Célébration d'un Concile âu lieu appellé In loco Juncatias diBo celebratur Sy~ Jonquieres, dans lequel Concile le Comte Su- nodus , in qua Suniarius Cornes cum fi~ nier avec fesfili eft abfous. 321. b. On cé- IHsfuh iabfblvitur; 321. b. In villa Trof- lebre à Trofli proche Noron dans, lè Soif- hio ptope Noiriomum in pago Sueffiort. fonnois un Concile, dans le fécond Article celebratur Synodus , in cujus Capitulo fe- duquel les Evêques s'expriment ainfi. ; * Nous cundo Epifcopi Jic loquuntur : » Pontifia » exerçons l'autorité Pontificale tellement que » caUm Jîc exerimus auBôritatem , ut non ■a nous n'oublions pas que lamajefté Royale *oblivifcamur Regiam ADeo conftitutaih • a été établie par Dieu: car comme la puif- »ejfe fublimitatem : Jicut enini Regalis » fancé Royale fefoumet dévotement à la re- vpoteftas Sacerdotali religioni fe dévote 9 ligion Sacerdotale, de même aufti l'autorité »fuimuiit ; JU & Sacerdotalis auBoritat Tome IXé x fenij INDEX . ctm «nuit pUutis tfjflrcw fi Regali dig- m Sacerdotale doit arec tout le refpeft poffi- mnitad fubden débet, m 321. d. e. Inzer- » ble fe foumettre à la dignité Royale. » 322. m Capktdo ubiCUrici & Monachi â Sx- d. e. Dans le troiûéme Chapitre où il eft dit eulartbus non jwUcandi perhibentur , kmc que les Clercs & les Moines ne doivent pas légère eft: » Nu*c in Mtnafteriis Mo- être juges par les Séculiers pu Laïcs , on lit • nachorum , Canenicorum & SanSimo* ces paroles : » Des Abbés laïcs avec 1ers m nialium , Abhates làeci cum fuis uxo- m femmes , leurs fils , leurs filles , des sens « ribut , jt&* & fititibus , cm militibiu » d'armes & des chiens demeurent aujourd'hui • moFOiumrù- ctmibm.» 322. b. ■ dans les Monafteres 'de Moines, de Char • noines Se de Religieufes. » 322. b. Hungari Alemtrmitm devaftanu 6$. Les Hongrois ravagent l'Allemagne. 63 . £. b. Burducrdus Dtuc Tkurvigorum ab Htm- Burchard Duc de Thuringe eft tué par les garis interfiàtur* 67. b. Hongrois. 87. b. Ragenurdia A*à$iod. Vicecomes , fra~ Ragenard Vicomte d'Auxerre , frère de ter MarmJJis, à Cxrolo Simplioe ebànet Manafsès , obtient de Charles le Simple que ut Geranmu Pontifex Autiffiod. éltgatur. Geran foit élu Evcque d'Auxerre. 132. b. 132. b. Odo Mujîats & Pracentor S. Odon Muficien Se Chantre de S. Martin de Martini Turon. fit Monachus fub Ber- Tours fe fait Moine fous l'Abbé Bernon. 48, none Abbott. 48. e, e. Anno Chr. pio. Lan de J. C 910. Hungari Cermaniam vaftant. 40. d. Les Hongrois ravagent la Germanie. 49 j Franciam Orientaient , Saxoniam & Thu- d. Ils fondent fur la France Orientale , la ringiam irrumjmnt. 63. b. Ludovicus Saxe & la Thuringe. 63. b. Louis Roi de Gerr Rex Germanix ab Hungaris vincitur. manie eft vaincu par les Hongrois. 87. c. 87- c- Roduljm Rex Rtergjtnd. Tramjur. vil- Rodolfe Roi de la Bourgogne Transju- Lan Prihoiam, qiuan Hugo &• Warnaius rane confirme à Hugues & à Warnier la terre fer preoâriam fub «enfthuto cenfu habe- de Pirrhois qu'ils tenoient précairement du bant de Monafterio Aguun. eifdem confir- Monaftere de Cannes, moyennant un cens mat y xviitr Kal. Mon in Mmaflerio marqué ; le 14 Avril dans le Mon fie re de Acaun. éfl- su Cannes. 69 3. «. Luiovicus Germ. Rex quafdamres » Louis Roi de Germanie donne à Bernard 4 Jîtas in Domi-Apri villa, Bernardo, Rat- à Ratfroi & à Reginard quelques biens fituésà Jrido ai Regiwrdo donat , Idib. OBob. Doroevre ; le 15 Ofibobre à Forcheim. 373.' Forckeim. 37g. b. Idem quvtdam conftr- b. Le même confirme quelques chofes aux mat Canmicis in Caprimome degenubus ; Chanoines de Chievremont , le 9 No m- y Id. Nov. Ingelenheim. 374. a. bre à Ingelenheim. 374. a. Richildis Regina varia confert Gor- La Reine Richilde donne au Monaftere de %ienfi Monajimo ,quOmfiam fibi intérim Gorze différentes chofes, en s'en réfervant refervaùs , jure precario in vita fub an- néanmoins quelques - unes , dont elle devoit nuo cenfu pojjidendis ; Mettis. 66a.. b. jouir précairement pendant là vie moyennant un cens annuel ;• à Metz. 66a,. b. Gerannus confecratur Epifcopus Au- Geran eft ordonné Evêque d Auxerre le 14 ùjf. die 14 Jan. 132.11. fVillelmus Pius Janvier. 132. n. Guillaume le Pieux Duc Dux Aquitan. Monafterium Cluniac. d'Aquitaine conftruit le Monaftere de Cluni , conftruit, 8. c 22. b. 48. n. 73. n. 8. c. 22. b. 48. n. 73. «. 87. c. 712. n. furfon 87. C. 72 t. n. in proprio fundo ,8. c propre fond , 8. c. & il le confie à l'Abbé illudque concedh Bernoni Abb. 43. e. Bernon, 43. c. qu'il y établit en qualité d'Ab- eique Abbatem pneficit Bernonem. ai. b. bé. 22. b. Teftament de Guillaume à ce fu- fVillelmi Tefiamentum hac de re. 700. e. jet. 709. c. Fundamenta murontm Monajîerii SaaSx Betton Moine Se Prévôt de Sainte Co« Columbtt Senon. jaciuntur r Kal. Jun. lombe de Sens jette les fondemens des murs À Bettone Monacho &Prxpofito. 33. d, de fon Monaftere le 28 Mai. 33. d. 40. c. 40. c Hoc alibi refertur ad annura Ceci eft rapporté ailleurs À Van 900. 900. Anno Chr. 921. Van de h C. 922. Ludovicus Germ. Rex Arnulfi Im- Louis Roi de Germanie fils de l'Empereur per.Jilius morkur ; 20. b. 37^.87. c Arnoul meurt. 20. b. 37. d. 87. c. 102. n. Il J02. n. cui fuceedit Conradus Cornes , a pour fuccelTeur le Comte Conrad , 87. c. 87. c Canradi ab Adelberto occift jilius. fils de Conrad tué par Adalbert. 37. î. Louis 37. d. Mortuo Ludovico Germ. Rege , Roi de Germanie étant mort , Charles le Sim- Carolus Simplex Regnum Lotharingie pie devient poûeûeur du Royaume de Lor- recipit. 7J. c. raine. 75. c. Ludovicus Imper, ad petitionem Hu- L'Empereur Louis , à la follicitation du gonit Ducis 6* Bofonis fratris iliius quaf- Duc Hugues & de Bofon frère de ce dernier , Digitized by Google CHRONOLOGICUS» Loodij donne quelques Eglîfes à Fouchcr Evêque dam EccUJjas dot Fulcherio Averùqn. d'Avignon , le 4 Avril. 68 $ Charles le Simple accorde aux Chanoines de Paris une immunité pour leur cloître de pour leurs maifons , le 17 Juin à Cangy ( ou Choifi). £12. d. Le même jouiflant pour-lors d'un puis ample héritage , renouvelle les Pri- vilèges des Clercs de ÎEglife de Cambrai , cette ville ayant été incendiée ; à Gruzenach le 20 Décembre. y 13. d. Les Normans affiégent la ville de Char- tres , 16. c. 20. c. 23. a. 40. d. 43. b. le 20 Juillet. 40. d. Ils font défaits par les Princes Richard Duc de Bourgogne de le Comte Ro- bert frère du Roi Eudes. 23. a. 40. d. 43. b. Ils font taillés en pièces par les Ducs Ri- chard Se Robert , ayant perdu des leurs fîx mille huit cens. 16. c. Ils font battus à plate- couture par Richard de par Robert ,20. c. un famedi 20 Juillet. 16. c. 20. c. Les Normans font vaincus par Richard Duc de Bourgogne Se par Robert Comte de Paris. 76. a. Ils font battus à plate-couture par le Duc Richard dans le pays Chartrain . 131. a. 132. e. Ri- chard Duc de Bourgogne Se le Duc Robert combattent contre les Normans à Chartres , 8. c. cy. b. un famedi. 5* j. b. Six mille fent ns de c f, Epifc. n Non. Apr. 68 j. Carolus Simplex immunitatem claujlri & domorum Canonicis Parijîenjîbus lar* gitur, xv Kal. M. in Cangiaco (feu Cauciaco) villa, y 13. d. Idtm largio* rem tune indeptus hareditatem , Privilé- gia ClericorumEcclefiaCamerac. rénovât, Camtraca urbe flagrata; xinKal. Jàn. in Crujtiaco villa, y 13. d. Normamù Carnot. urbem obfident, 16". c. 20. c. 23. a. 40. d. 43. b. xiix Kal. Aug. 40. d. Delentur à Principi- bus Richardo Duce Burg. & Roberto Com. Odonis Régis fratre. 23. a. 40. d. 43. b. Caduntur à Richardo Grfto- berto Ducibus, amiffîs 6800 è fuis. 16". c. Ad internecionem delentur à Richar- do 6r Roberto , 20. c. xnt Kal. Au- gufii Sabbato. 16. c. 20. C. Normanni à-Ricardo Duce Burg. & Roberto Par if. Comité devincuntur. 76*. a. Delentur ad internecionem in pago Carnot. à Richar- do Duce. 131. a. 132. e. Apud Car- notum Richardus Dux Burg. & Rober- tus Dux praliantur contra Normannos , 8. c. yy. b. die Sabbati : $$. b. ex quibus perimuntur 6700. 8. C. Paga- norum fex millia oBingenti occifa. ff. b. Normanni caduntur à Richardo Duce & Roberto Com. adduSis à Waltelmo> cens de ces derniers reftent fur la place. 8. c. Six taille huit cens de ces Payens font tués, j. b. Les Normans font taillés en pièces par _e Duc Richard & par le Comte Robert que l'Evêque Waltelme avoit amenés : fix mille . Epifcopo: ex eis 6800 perimuntur, 63. c. huit cens de ces Barbares périffent. 63. c. Rollon Duc des Normans afiiége Char- tres; 10. b. 63. c. 87. d. mais il eu mis en fuite par l'Evêque Waltelme qui portoit dans fes mains la tunique de la Sainte Vierge, Se 3m avoit appellé à fon fecours Richard Duc «Bourgogne dcEble Comte de Poitou. 20. b. 87. d. L'Evêque Waltelme met en fuite Rollon 8c délivre la ville : les Normans font tailles en pièces pat Richard Se par Robert , qui leur tuent 6800 hommes. 87. d. Rollon fait un traité avec Charles , qui lui donne fa fille Gifle en mariage de le pays qui s'appelle aujourd'hui Normandie , ajoutant, pourfup. pléer aux frais ,. la petite Bretagne , laquelle s'appelloit anciennement Létavie ou Axémo- rique. 87. d. Charles le Simple traite avec Rollon Duc des Normans: 63. d. 131. c. il lui promet , s'il veut recevoir le bâtême , fa fille Gifle en mariage de le pays maritime depuis la rivière d'Epte jufqu'aux confins de la Bretagne : 63. ab Ep%a flumine ufque ad limites Britan- d. u promet de lui donner , s'il èmbrafie le nicos : 63. d. promittit ei , fi Chriftia- Chriffianifme , toute la province de Norman- nom fidem perciperet, fe daturum totius die, de fa fille Gifle en mariage. 131. c. Le Normannia provinciam, Gr filiamfuam Roi Charles donne à Rollon fa fille Gifle en mariage, 11. e. 76. a. Se toute la Neuftrie , 12. b. 16. a. delui abandonne la polfeffion de tout le pays depuis la rivière d'Epte iufqu'à l'Océan, 11. e. de à Gerlon fécond Chef des Normans le Mont de Blois , à condition qu'ils dendam relinquit; 11. e. & Gerlon ffe- recevront le bâtême. 76. a. cundo Duci Montera Blefenfem , ea con» ditione ut baptifmum fufeipiant. "j6. a. En un lieu appellé Font-couvert au terri- In villa, cui nomen Fons - coopertus , toire de Narbonne il fe tient un Concile , in territorio Narbon. habetur Synodus , dans lequel Nantigife Evêque d'Urgel expofe in qua Nantigifus Urgell. Ep 'ifcopus que- Rollo Dux Normannorum Carnotum obfidet; 10. b. 63. c. 87. d. fed fuga- tur à Gualtelmo Epifcopo qui tunicam SanSa Mari» in manibus ferebat , qui- que ad auxilium provocaverat Richar- dum Burg. Ducem & Ebalum PiSav. Comitem. 10. b. 87 '. à.Waltelmus Epif- copus RoUonem fugat, & urbem libérât.' Normanni à Richardo & Roberto ca- duntur, occijîs i fuis 6800. 87. d. Rollo fadus mit cum Carolo, qui ei dot Giflant filiam in uxorem, & terram qua nune Normannia dicitur , addita ad fumptuum fupplementum tota Minori Britannia , quat antiquitus Leiavia feu Aremorica vocata efl. 87. d. Carolus Simplex fadus init cum Rol- lone Norm. Duce : 63 . d. 1 3 1 . c. ei pro- mittit , fi baptifmum fufeipere velit,fuam filiam in uxorem, 6r terram maritimam Giflam in uxorem. 131. c. Carolus Rex dat Rolloni Giflam filiam fuam in ma- trimonium, il. e. 76". a. (xtotamNeuf- triam , 12. b. j6. a. totamque terram â fiuvio Epta ufque ad Oceanum ei poffi- fcxxîv INDEX r'moniarhproponit adveffus AdulfumPal- fa plainte contre Adolfe pfemier Evêque de liarenfem primum Epifc. qui partent ip- Palliare qui avoit envahi une partie de fon fks diœcefeos invajijfet : litem dirimit Diocèfe : le Concile termine ce différend. Synodus. 322. c. 322. 0, Obit Sergius III Papa. fo. c. Anfche* Le Pape Sergius III meurt, jo. c. Anfche- rhis Epifc.Parifienfis obit. 512. n. Guar- rie Evêque de Paris meurt. J 12. n. Warnier nerus fit Epifcopus Lingon. Argrino prx* eft fait Evêque de Langres, Argrin fon prédé- •dtcejfore fuo Monacho facto. 63. c. cefleur s'étant fait Moine'. 63. c\ Anno Chrifti Qi2 k Lan de J. G 012. Xùtrolus Simplex quafdam tes confira Charles le Simple confirme quelques biens mat Monafterio S. Maximini , Kal. Jan. au Monaftere de S. Maximin , le 1 Janvier à Métis, j 14. d. Bodonis *■ Monajîerium Metz, j 14. d. 11 reftitue à l'Eglife de Toul rejlituit EccUJîee Tull. xm Kal. Febr. le Monaftere de Bon-Moutier , le 20 Janvier in Leuchùrum civitate. yif. b. Preca- à Toul. jiy. t. 11 confirme une donation riam donationemfabtam Ecdefict Tull. ab précaire faite à l'Eglife de Toul par l'Archi- Angilranno Archidiacono confirmât , // diacre Angilran ; le 12 Février à Ruffach. Id.Febr. in villa Rubac. y 16. a.Quctdam 516. a. 11 donne à Fulrad Prêtre «Se Moine largitur Fulrado Sacerdoti & Canobitx , quelques chofes reverfibles après fa mort au reverfura pofi ejus mortem ad Monajle- Monaftere de Stavelo; le 12 Avril à Nime- rium StabtiUnfe , si Id.Apr.in Neumag* gue. $16. c. Pal. fi6. e. Carolus Simplex inito cum Normannis Charles le Simple ayant fait un traité avec feedere , Rollonem bapti^ari curât, euni- les Normans , a loin de faire bâtifer Rollon , que de facro fonte fufeipit ; ei Giflam Se le tient fur les fonts : il lui unit fa fille filiam matrimonio copulat, concejfa Fran- Gifle par le nœud du mariage après lui avoir. chx parte , qux à Normannis Norman- accordé une partie de la France , appelléé nia dicta eft. 43. c. Medio menfe Maio Normandie du nom des Normans. 43. c. Il Comètes vifus. 16. Ci paroît une Comète à la mi-Mai. »i 6. x. ■Rollo Norman. Dux bapti^atur ,3. b. Rollon Duc des Normans eft bâtifé, 3. b, 63. d. 153. c. à Ftancone Archiep. Ro- .63. d. 153. c. par Francon Archevêque de tom. 12. a. 50. a. jj\ b. 88. a. 131. Rouen , 12. a. yo. a. $5. b. 88. a. 131. a\ d. cum toto fuo exercitu , 1 3 1 . d. &Ro- avec toute fon armée, 1 3 1 . i, & il eft nommé bertus m baptifmate vocatur : 50. a. Robert au batême : 50. a. 131. d. il eft tenu 131. dvé facro fonte fufzipitur , 63. d. fur les fonts, 63. d. 88. a. par Robert DuC 88. a. d Roberto Duce Fr. ejufque no- des François dont il veut porter le nom, 63. i. men fibi imponi vult; 63. d. à Roberto par Robert quilui donne fon nom: 88, a. yo. qui ei fuum nomen imponit .* 88. a. 50. a. a. il eft tenu fur les fonts de bâtêmè par Robert de facro fonte fufeipitur à Roberto Duce Duc de Bourgogne & par le Roi Charles : Burgundix &• à Carolo Rege : $0. a. jo. a. le refte des Normans eft bâtifé auffi. baptiiantur Grreliqui Normannorum. 63. 63. d. Francon Archevêque de Rouen bâtife d» Fratioo Rotomag. Archiep. Rollonem les Ducs Rollon Se Gerlon : Rollon eft tenu fir Gerlonem Norman. Duces baptisât : fur les fonts par le Comte Robert , qui lui Rollonem Robertus Cornes de facro fonte impofe fon nom. 7 6. a. Rollon fe fait Çhré- fufeipit) ùr fuum ei nomen imponit. j6. tien : 10. b. 30. d. il époufe Gifle fille de a. Rollo fit Chriftianus : 10. b. 30. d. Charles leSmple , & on lui donne la Nor- Gijlam filiam Caroli Simplicis uxorem raandie. 30. d. Charles lui donne en mariage ducit , Normanniam accïpiu 30. d. Ca- fa fille Gifle avec toute la Normandie , de- rolus ei filiam fuàm GiJlam dat in uxo- pins la rivière d'Andelle jufqu'à la mer , la rem cumvota Normaimia , à fluvio An- petite rivière d'Aure fervant de bornes , & dellx ufque ad mare , ponens metas Ar- avec toute la Bretagne à titre de fief. 50. a. 9*m fiuviolum , & cum ma Britannia Rollon fait hommage au Roi Charles de la mfeodum. jo. a. Rollo de Normanniaùr Normandie Se de la Bretagne ; mais il re- Britannia homagium facit Carolo Régi ; fufe de lui baifer le pied , à moins qu'il ne fid non dignatur pedem ejus ofculari , niji l'élevé jufqu'à fa bouche. 32. b. JO. a. ad os elevet. 32. b. $0. a. Conradus Conradi filius eligitur Rex Cûhradfils de Conrad eft élu Roi de Ger- Germ. 10. b. Rodulfus régnât inB«r- manie. 10. b. Rodolfe règne dans la Bout - gundia qux ejl inter Sequanam , Rhoda- gogne , qui eft entre la Seine , le Rhône Se num & Alpes. 23. d. n. Guiffredus Pilo- les Alpes. 23. d. n. Guffroi le Velu Comte de fus Cornes Barcinon. moritur , &• in Mo* Barcelone meurt, Se eft enterré au Monaftere nafterio Rivipull. fepelitur : ei fuccedit fi* de Riupoly : fon fils Miron lui fuccede. 6p. b< lius ejus Miro. <5p. b» Anno Chr. 013. Van de J.C 91$. Carolus Simplex rogatu Richuini C?- Charles le Simple à la prière du Comte Richuin Digitized by Google C H R O N O L Richuin accorde la terre de Freine à Uncrin Moine de S. Michel fur Meufe, le n Juin au Monaftere de S. Arnoul. fij. c Le même donne au Clergé & au peuple de Trêves la faculté d'élire par la fuite un Archevêque; le 13 Août à Thionville. 5-18. b. Grande famine par toute la Gaule. 16. i. ■ Van de J. C 014. Le Pape Jean X. eft élu Souverain Pontife fur la fin d'Avril. 214. n. Il confirme l'ordi- nation d'Agius Métropolitain de Narbonne , Se il lui envoie le Pallium : il condamne Gérald ufurpateur de l'Eglife de Narbonne. 214. a. Charles le Simple accorde la terre de Tri-, glet aux Frères du Monaftere de Saint Agnan d'Orléans , le 19 Juin à Ruy. J 19. a. Il con- firme quelques terres au même Monaftere, le jour Se au lien que ci-deflus. J20. a. Il ac- corde au Comte Hugues quelques biens de fon domaine, le 21 Juin à Collègue. $21. a. 11 accorde une terre & des moulins à l'Eglife de Saint Quentin de Narbonne > le 7 de Juil- let au Tour. $21. d. Otbert Evêque de Troies meurt le 1 Jan- vier , 6c Anfigife lui fuccede le 1 $ Mai. 40. d. Geran Evêque d'Auxerre meurt le 28 Juil- let. 132. n. Le peuple & le Clergé de l'Eglife d'Orange élifent pour Evêque le Prêtre Pon- fion. 88. b. Lan de J. C oiy. Charles le Simple accorde 80 quartiers de terre & d'autres chofes pour la conftruâion de la Chapelle de Saint Clément de Compie- gnej le 7 Juillet à Compiegne. $22. c. Il donne à l'Eglife de Liège une forêt, le 25 Août dans le Monaftere de S. Arnoul. J23. a. Il donne au Monaftere de Tournus l'Abbaye de Saint Valerien & d'autres chofes , le 10 Octobre à Gondreville. J23. e. 11 confirme aux Moines de Saint Michel dans le Verdu- nois une portion, que l'Empereur Lothaire leur avoit accordée , & ily ajoute pluûeurs biens , le 24 Novembre à Thionville. f2f.b. On tient à Châlons fur Saône dans l'Eglife de Saint Marcel un Concile, dans lequel Ro- culfe Comte de Mâcon eft obligé de reftituer les chofes qu'il avoit enlevées. 3 22. d. n. Betton Moine & Prévôt de Sainte Colombe de Sens eft ordonné Evêque d'Auxerre , 3 3. d. le 12 Mars. 40. d. Le corps de Saint Ouen Archevêque de Rouen eft rapporté de Val- moine au diocèfe de Trêves , en Norman- die. 88. b. Van de J. C. 916. Charles le Simple , le 19 Janvier à Herftal , confirme au Monaftere de Prom l'Abbaye de Sufteren , laquelle avoit été adjugée à ce Mo- naftere dans un Parlement général , ou dans une Affemblée de tout le Royaume tenue à Herftal. $26. b. Il renouvelle l'immunité du Monaftere deBanioles au diocèfe de Gironne, Tome IX» ) G I C U S. lxxxv mitis villam Fraxinum concedit Uncrino Monacho S. Micha'élis ad Mofam, ni Id. Jun. in Monajlerio S. Arnulfi. c. Idem Clero £r populo Trevir. datfaculta- tem eligendi in pojlerum Archiepifcopum ; Jd. Aug. apud Theudonis-villam. J 18. b. Famés magna per totam Galliam. 1 6. d. Anno Chr. 914. Johannes X Papa fub finem Aprilis eligitur Summus Pontifex. 214. n. Agit Metropol. Narbon. ordinationem confir- mât , ei Pallium mittit : Geraldum Ec- clefia Narbon. pervaforem damnât. 214 a. Carolus Simplex villam Trigletunt concedit Fratribus Monafterii S. Aniani Aurelian. xxxi Kal. Jul. in villa Ruio* J 19. a. Quafdam villas confirmât eidem Monajlerio , die 6* in loco quibus fuprâ» 5:20. a. Quafdam res fui juris concedit Hugoni Comiti, xi Kal. Jul. in villa Col- lega. 521. a. Terram & molendina con- cedit Ecclefice S. Quintini Narbon. Non. Jul. in villa Turnis. 5*21. d. Moritur Otbertus Epifcopus Trecenfis Kal. Jan. & Idib. Maii fucced.it Anfigifus. 40. d. Gerannus Epifc. AutiJJiod. obit die 28 Jul. 132. n. Populus (yClerus Arau- ficanx EccUfia Ponfionem Sacerdotem eli- gunt inEpifcopum. 88. b. Anno Chr. 91/» Carolus Simpl. terrx quadros 80 & alia concedit ad conftruendam Capellam S. dé- mentis apud Compendium ; Non. Jul. in Compend.Pal. $22. c. Foreftem largitur Ecclefia Leodicenji, vin Kal. Sept, in Monajlerio S. Arnulfi. $23. a. S.Vale- rioni Abbatiam Gr alia concedit Monajle- rio Trenorc. vi Id. OStob. in Gundulfi- villa. $23. e. Monachis S. Michaiiis in pago Virdun. portionem , quam eis con- cejjerat Lotharius Imper, confirmât , alia- que plurima bona aîdit , rxxx Kal. Dec. inTheodonis-villa. y 2f.b. Cabilone in Ecclefia S. Marcelli habetur Synodus, in qua Roculfus Cornes Matifcon. res ablatas rejlituere cogitur. 322. d. n* Betto Monachus &* Prxpofitus SanBce Colomba Senon. ordinatur Epifcopus Au- tiJJiod. 33. d. iv Id. Martii. 40. d. Corpus S. Audoëni Archiep. Rotom. ex Valle - Monachorum diœcefis Trevir, in Normanniam refertur. 88. b. Anno Chr, 916. Carolus Simplex Prumienfi Monajle- rio Suejlrenfem Abbatiam in gêner ali Pla- cito feu totius Regni Conventu apud Ha- rijlalliumhabito adjudicatam, eidem con- firmât , xi xxi Kal. Febr. apud Herifial- lium Palat. J26. b. Immunitatem ré- novât Monafterii Balneol. in diacefi Ge-r y hrxxvj I N rundenfi, y là. Apr. apud Herijlallium Palat. J27. b. Stephano Camerac. Epif- copo concedit in loco quodam omnem quant Regia Majtftas habet poteftatem ,/ci/i- cet Ugalis jujlitix difciplinam , excepto duntaxat Jiipite quo Comitis induftria mallo accerjito jujîitiam Dei £r Régis exkibere habet ; eidem infuper dat villam Lambras & alia, xi Kal. Jun. J28. b. Erigit £r dotât Ecclejiam S. Walburgis apud Attiniacum, vu Id.Jun. inAtli- niaco Palat. 529. a. Obit Robert us Mett. Epifcopus. 88, b. Roberto fuccedit Wigericus. 122. a. Charta Wïllelmi Ducis Aquit. pro condi- tione Canobii Celfinianenfis , menfe Nov. die Mercurii. 712. a. Armo Chr. $17. 'Carolus Simplex Corbiniacum conce- Ht Monafterio S. Remigii Rem. xn Kal. Mart. in Monafterio S. Remigii. J30. a. Res quafdam reftituit eidem Mo- nafterio, xv Kal. Mart. ibid. j 30. e. Idem adprecesRoberti Abbatis confanguineifut, ( Carolus pag. 489 in Diplomate pro Uticenfi Monafterio, Hugonem etiam Comicem pro confanguineoagnofcit), villam Latiniacum reftituit Caenobio Dio- nyfiano , y Kal. Jun. in Attiniaco Pa- lat. y 31. d. Inftaurat Abbatiam Corn- pendienfem, vu Kal. Aug. in Pal. Aquif- gran. 532. c. Rénovât Prcecepta com- bufta Gr donationes eidem Ecclejîa f atlas. 533. c. Pontigonis donationem Compen- àxenfiEcclefix à FrederunaReginafa&am confirmât, y u Kal. Aug. in Palat. Aquif- gran. 534. d. Hungari in Lotharingiam primùm in- grediuntur. 88. c. Alfatia & Lotharin- gia ab Hungaris vaftantur. 50. c. n. Hungari Rhenum primùm trajiciunt, & ufque in Burgundiam perveniunt. 56, b. Wigericus fit Epifcopus Mett. 88. c. Dolenfe Manafterium ab Ebbone Bituric. fundatur. ai. c. 88. c. 713. a. Ebbo Dominus Caftri - Radulfi fundat Cœno- bium Dolente , & multos Monachos à Britannia fugientes fufcipit ; & ibi cor- pora SS. Gildafii, Albini & Brigidte collocat. yo. c. Rainaldus Abb. Nobiliac. moritur : ei fiiccedit Rottardus. S. C. D E X le 9 Avril à Herftal. j 27. b. Il accorde à Etien- ne Evêque de Cambrai dans un certain endroit toute la puiffance qu'y a la Majefté Royale, fçavoir l'exercice & le maintien de la juftice légale, excepté feulement le gibet par lequel la vigilance du Comte , au moyen de la con- vocation d'une affemblée publique , doit re- préfenter la juftice de Dieu & du Roi ; il ac- corde en outre à cet Evêque la terre de Lam- bres Se d'autres chofes, le 22 Mai. J28. b. H érige •& dote l'Eglife de Sainte Walburge d'Attigny, le 7 Juin à Attigny. 529. a. Mort de Robert Evêque de Metz. 88. b: Wi geric fuccede à Robert. 122. n. Charte de Guillaume Duc d'Aquitaine pour la conftruc- tion du Monaftere de Soucillanges , au mois de Novembre un mercredi. 712. a. . Van de J. G 917. Charles le Simple accorde Corbeni au Mo- naftere de S. Remi , le 14 Février dans le Mo-, naftere de Saint Remi. c 30. a. Il reftitue quel- ques chofes au même Monaftere, le 15 Mars au même endroit, c 30. e. Le même à la priera de l'Abbé Robert ion parent, ( Charles , p. 489 dans un Diplôme pour le Monaftere de S. Evroulî reconnaît aujfî pour fon confanguin le Comte Hu- gues , ) reftitue au Monaftere de Saint Denis la terre de Lagny , le 28 Mai au Palais d'At- tigny. 5"3i. d. Il rétablit l'Abbaye de Com- piegne, le 26 Juillet à Aix-la-Chapelle, j 32. c. Il renouvelle les Diplômes brûlés, Se les do- nations faites à la même Eglife. j 3 3. c. U con- firme à l'Eglife de Compiegne la donation de Pontion faite par la Reine Frederone; le 26 Juillet à Aix-la-Chapelle. J34. d. Anno Chr. 918. Carolus Simplex Crucis S. Audo'êni Abbatiam Pratenfi S. Germant Monafte- rio donat, prater partent ipfius quam con- cejferat Normannis Sequanenfibus , vide- licet Rolloni fuifque comitibus pro tu- téla Regni , // Id. Mart. in Compend. Palat. J36. a. Surifnas , Boalfam&c. donat eidem Monafterio , die 6* in loco quibus fuprà. 537. a. S. Walburgit apud Attiniacum Capellam in qua dnodecim Prejbyterot fundaverat , fubjiçit Com- Les Hongrois entrent pour la première fois dans la Lorraine. 88. c. L Alface & la Lorraine font ravagées par les Hongrois, yo. c. n. Les Hongrois panent le Rhein pour la première fois , Se pénètrent jufques dans la Bourgo- gne. art la Flandre , Adalolfe les Comtés de Bou- ogne Se de Terouanne, Se- l'Abbaye de Saint Bertin. 75 . d. Arnoul le Grand eft fait Comte de Flandre. 133. n. i$yn. Charles le Simple fait rendre à Rollon le corps de Saint Ouen, lequel eft reporté de la ville de Condé à Rouen en l'Eglife de Saint Pierre, le 1 de Février. 131. d. Robert Ar- chevêque de Tours, le 13 Mai en préfence de Foulques le Roux Comte d'Anjou Se d'In- gelger fils de ce dernier , place le corps de S. Martin dans l'endroit où il eft actuellement révéré. 50. d. Des armées toutes en feu paroiflent dans le ciel le 1 jour de Février. 16. d. Mort de Bet- ton Evêque d'Auxerre, 33. d. le 10 Mars. 40. d. Teftament de Walon Evêque d'Autun en faveur de fon Eglifc. 71 5. a. Lan de hC pip. Conrad Roi de Germanie en mourant défi- gne pour fon fucceûeur Henri fils d'Othon Duc de Saxe Se de Liutgarde fille de l'Empe- reur Arnoul. 37. d. Mort de Conrad auquel fuccede Henri. 88. d, Henri Duc de Saxe eft élu Roi de Germanie, j . d. 23 . d. n. Les Hongrois pillent la Lorraine. 122. n. Ils fe répandent dans les Gaules. 125. b. n. Les Hongrois ravagent l'Italie Se une partie de la France , fçavoir le Royaume de Lothai- re. 6. n. Les Moines de Montier-en-Dcr fe re- tirent avec le corps de Saint Bercaire fur les bords de la Saône : ils font reçus gracieufe- ment par Rodolfe Duc de Bourgogne. 7. a. Les Normans, ayant tué & chaffé tous les Bretons , ravagent toute la petite Bretagne. Alors le corps de Saint Meineft tranfporté au > G I C U S* Ixxxvi} pendienfi Monafterto , xrir Kal. Mau apud Attiniaeum. fyj. d. Dotât Capel- lam Sanâi démentis apud Compendium , vu Kal. Dec apud Laudunum cajhum, J38. c. Caftrum circa Ecclefiam SanSi Martini Juron, confirmât eidcmEcclefia, KaL Dec. Lauduni. 540. b. Circa eum- dem annum Eptino fideli fuo eoncedit villam Coniacum in Comitatu Nivern. 540. e. Conradus Rex Gernu mord proxinuu, fratrem fuum Eberhardum , quem Regno inhabilem putabat , mittit ad Henrieum Saxonia Ducem ut et offerat coronam Gr fieptrum. j. c Moritur Conradus : yo. c. 56. b. eut fucctdit Henricus Auceps diSus exeunte anno. $6. b. 2p7.n. fViUebnus Pius Dux Aquitan. & Co- rnu Aryern. obit. 8. c. 88. d. 70p. n. Moriens Ducatâs Jui heredem reliquit Eblum P'iStav. Comitem. 21. C. Balduinus Calvus, Cornes Fl. & Abbas. Sitk. moritur : cumque corpus t jus pars aliqua militum in Sith. Monafterto juxta patrem vellet fepelire , ejus uxor Elftru- dis Comiùffa , cupiens cum Mo in eodem loco tumulari, illud ad Blandinium tranf- firri y ibique fepeliri curât : ejus Mar- chiam inttr fe dividunt filii : Arnulfus nàtu major Flandriam , Adalolfus Grnni- tatus Bolonienfem & Terruanenfem atque Abbatiam S. Bertini fufcipiunt. 7f. d* Arnulfus Magnus fit Cornes Fl. 133. n. 153. n. & Audoëni corpus reddi jubet Carolut Simplex Rolloni , quod i Condatenfi op» pido reportatur Rotomagum in Ecclefiam 5. Pétri Calendis Febr. 131. d.Robertut Archiep. Turon. m IL Mail corpus B, Martini reponit in loco ubi nunc adora- tur , prxfentibus FuUone Rufo Corn. An- deg. & Ingelgcrio ejus filio. y o. d. Ignea actes vif et in cotlo Kalendis Febr. 16. d. Moritur Betto Epifcop. Autiff. 33. d. vi. IL Mardi. 40. d. Teftamen- tum Walords ALduorum Epifcopi in gra* tiamEccleJîa fucCji6.Z. AnnoChr. pip. Conradus Rex Germ. moriens fuccef- forem defignat Henrieum filium Othonis Ducis Sax. & lÀutgardct fiUte Arnulfi Imper. 37. d. Conradus moritur, ci fuc- cedit Henricus. 88. d. Henricus Dux Sa- xon. eligiturRex Germ. $. d. 23. d. n. Hungari Lotharingiam depradantur, 122. n. In Gallias effunduntur. 125. b. n. Hungari Italiam partemque Francité , Regnum feilicet Lotharii , depradantur. 6. n. Dervenfes Monachi cum corpore S. Bercharii divertunt ad ripas Araris : benignè excipiuntur à Rodulfo Burgun- dia\ Duce. 7. a. Normanni omnem Britanniam mino- rem devaflant, cunSis occifis vel ejeEtis Britonibus. Tune corpora S. Mevenni in Ixxxvilj I Monajîerium S. Florentii , S. Judichaélis in Monajîerium S. Jovini afportantur. •88. d. Circa hune annum Normannorum claffis ad vicum Guerrandam appulfa ter- rorem injicit. S. Albinus incolas excitât ad certamen ineundum contra Norman~ nos: incolx ejufdem Sancli auxiliofreti , in Normannos impetum faciunt, eofque magna cxde profternunt. i J I . d. e. Carolus Simplex quadros terrx $6 confert Capellce S. démentis apud Com- pendium , Kal. Jun. J4I. c. Abbatiam S. Servatii , judicio ab Epifcopis, Comi- tibus ùrScabinis lato, rejiituit Rutgero Archiep. Trevir. Idib. Jun. apud Erijlal Palat. f 41. e. PoJJeffiones £r immunita- tes Juron. Ecclefix S. Martini confirmât , eique donat jus condendœ monetx , v Kal. Jul. in Herijlallo Palat. 54.2. c. abba- tiam S. Servatii reddi jubet Rutgero Ar- chiep. Trevir. vu Id. Jul. apud Theodo- nis-villam. 546. a. Johannes X Papa Ecclefix Augufiod. poffèjfîones confirmât. 214. d. Herveus Archiep. Rem. Erlebaldum Cajiricenfem Corn, qui Macerias firmaverat, & Alt- montem irruperat , excommunicat. 63. e. Tejiamentum Herivei ALduorum Epifcopi in gratiam Ecclefix fux. 717. C. Anno Chr. 920. Carolus Simplex res concejfas Monaf- terio Maurinianx-vallis confirmât , xiii Kal. Febr. in SueJJîonis caftro. J46. e. Privilégia Abbatix Prumienfi ab antecef- Jbribus concejfa confirmât , xrn Kal. Sept, in villa nuncupata Longramp in pa- go Arduennaria. f^S. a. Idem adpreces Comitum Haganonis 6* Rodulfi Abbatiun- ■culam Marellias confert Ecclefix Came- rac. vi Id. Sept, in Palat. Herijlallo. Ludovicus Imper. Manajfi Arelat. Ar- thiepife. Abbatias , portum Arelat. mo- netam Grt. confirmât , Kal. Febr. Viennx. 686. b. Abbatiolam S. Rufi reftuuit Ec- clefix Avenion. xv Kal. Sept. Viennx. 686. e. Magna dijfentio inter Carolum Regem 6r Principes. 16. d. Francorum Proce- res infenfi Haganoni quem Carolus Con- filiarium fecerat , ab eo deficiunt : non- nulles Herveus Rem. Archiep. in gratiam Caroli revocat. JO. d. Carolus Simplex à Francis penè omnibus deferitur propter Haganonem primarium fuum Miniftrum. 297. c. n. Carolus à fuis relinquitur. 8. c. yy. c. Stephanus Leod. Epifcop. moritur : et fuccedit Richarius. 37. d. 88. e. Do- lenfe Monafterium dedicatur. 8p. a. N D E X Monaftere de Saint Florent , Se celui de Saint! Judichaël au Monaftere de Saint Jouïn. 88. di Vers la même année une flotte de Norman; abordant au bourg de Guerrande, y jette 1» terreur. Saint Aubin excite les habitans à com-< battre les Normans : ceux-là s'appuyant fur le fecours du Saint , fondent avec impétuofite? fur les Normans & en font un grand carnage^ i$i.d.e. Charles le Simple confère 56 quartiers de terre à la Chapelle de Saint Clément de Com- piegne, le 1 Juin. J41. c. 11 reftitue l'Abbaye de Saint Servais à Rutger Archevêque de Trê- ves , le jugement des Evêques , des Comtes 6c des Echevins étant intervenu, le 13 Juin au Palais d'Herftal. 741. e. 11 confirme les pof-< feffions Se les immunités de Saint Martin de Tours j 8c il donne à cette Eglife le droit de battre monnoie , le 27 Juin au Palais d'Herf- tal. J42. c. 11 fait rendre l'Abbaye de Saint Servais à Rutger Archevêque de Trêves , le j> Juillet à Thionville. J46. a. Le Pape Jean X confirme les poffeffions dâ l'Eglife d'Autun. 214. d. Hervé Archevêque de Reims excommunie le Comte Erlebafd » qui avoit fortifié Maifieres , & forcé Aumont. 63. e. Tellament d'Hervé Evêque d'Autun en faveur de fon Eglife. 717. c. Lan de J. C. 020. Charles le Simple confirme les concédions faites au Monaftere de Morienval; le 20 Jan- vier à Soiffons. J46. e. 11 confirme les Privi- lèges accordés par fes prédéceffeurs à l'Ab- baye de Prom j le 20 Août à Longramp en Ardenne. J48. a. Le même à la recomman- dation des Comtes Haganon & Rodolfe con- fère à l'Eglife de Cambrai la petite Abbaye de Maroilles , le 8 Septembre au Palais d'Herf- tal. 54p. c. L'Empereur Louis confirme à Manafsès Ar- chevêque d'Arles, des Abbayes , le port d'Ar- les , la monnoie &c. le 1 Février à Vienne. 686. b. Il reftitue à l'Eglife d'Avignon la pe- tite Abbaye de Saint Ruf, le 18 Août à Vien- ne. 686. e. Grande diffention entre le Roi Charles Se les Princes. 16. d. Les Grands du Royaume, en haine d'Haganon que Charles avoit fait fon Confeiller, fe détachent de la perfonne de ce Monarque : Hervé Archevêque de Reims en raccommode quelques-uns avec Charles, jo. d. Charles le Simple eft abandonné par prefque tous les François à caufe d'Haganon fon principal Minillre. 297. c. n. Charles eft abandonné par les liens. 8. c. y y . c. Etienne Evêque de Liège meurt : Richer eft mis en fa place. 37. d. 88. e. Dédicace du Monaftere de Deols ( Bourg-Dieu ). 8p. a. Anno Chr. p2i. Franci , propter Haganonem, eu) us no- bïlitas ignorabatur , & quem Carolus cx- teris Confiliariis familiariùs honorabat , Lan de J. C. p2i. Les François, à caufe d'Haganon dont la nobleffe étoit inconnue, & lequel, par prédi- lection, Charles honoroit plus que les autres Çonfeillers , Digitized by Google CHRONOtÔGICtiS. lxxxk Confeillers , dreffent des embûches au Roi Régi tendunt injïdias , quas ilie prafen- qui en ayant preffentiment , les évite en fe tiens 6* déclinons , ad Regnum Lotharii retirant dans le Royaume de Lothaire. 76. e. fecedit. 76. e. Charles le Simple confirme quelques biens Carolus Simplex res quafdam confîr* au Monaftere de Maroilles, le 6 Janvier au mat Monafterio Maricolenfi, viijt Id. Palais de Laon. $$0. c. $ C 1 . a. 11 prend fous Jan. in Laudun. Falot. < $ o. c. 6* J Ç 1 . «i fa défenfe le Monaftere de Saint Maur des Sub fua tuitione fufiipit Fojfatenfe Cctno- Foffés , le 22 Avril au Palais de Compiegne, 5Ji. d. Il accorde au Monaftere de Saint Amand la terre de Scaldpont, le 1 1 Juin au Palais d'Attigny. y 5 2. c Les Rois Henri & Charles s'abouchent à bium, x Kal. Mou. in Compend, Palau 5 5 1. d. Scaldpontem villam concedit EU nonenfi Monafterio, m Id.Jun. inAtti* niaco Palat. rj2. c. Reges Henricus & Carolus Èonnam con- veniunt , 6*4. c. & tfri fadus ineunt. 37. d. 64. c. PaSum inter Carolum Re- gemFrancorum Octidentalium 6* Henri" gundia per fe Regem habente. 64. c. Jokannes X Papa prctcipit Herimanno Colon. Archiep. ut Romam veniat cum Hilduino & Richario , qui de Tungrenjî Bonn, 64. c. & là font un traité entr'eux. 37. d. 64. c. Traité pafîe entre Charles Roi de la France Occidentale & Henri Roi de la France Orientale , le 4 Novembre au château cum Regem Francorum Orientalium , 11 de Bonn fur le Rhein. 323. Le Roi Charles Non.Nov. apudBonnam caftrum adRhe- fait alliance avec Henri Roi de Germanie au- num. 323. Carolus Rex fàtdus init cum quel il foumet fa perfonne & la France, & Henrico Germ. Rege, cuifeùrFranciam. auquel en ligne d'une amitié durable il en- fubmittit .• £r et in fignum perpetui /ce- voie la main de Saint Denis Martyr , en- deris mittit manum S. Dionyfii Mort, au* chaffée dans de l'or enrichi de pierreries, ro gemmifque inclufam.. 77. a. Carolus 77. a. Charles rend à Henri le Royaume de reddit Henrico Regnum Lotharingie , 37» Lorraine. 37. d. 77. a. Les Evêques & les d» 77. a. Epifcopis fir Comitibus hoc Comtes de part & d'autre confirment par fer- Paâum utrinque jurejurando firmanti* ment leTraiti. 77. a. Henri a la Belgique ou bus. 77. a. Belgica feu Lotharingia cedit la Lorraine , Charles la Celtique feulement , Henrico ; Carolo Celtica tantùm & Aqui* l'Aquitaine & la partie Lyonnoife, la Bout- tania parfque Lugdunenjîs rémanent, Bur* gogne ayant un Roi par elle-même. 64. c. Le Pape Jean X enjoint à Heriman Arche- vêque de Cologne de fe rendre à Rome avec Hilduin & Riquier qui étoient en différend au fujet de l'Evêché de Tongres. 2 1 c . c. Il no- Epifcopatu contendebant. 2 1 J . c. Carolo tifie a Charles qu'il a écrit à Heriman. 216. c. Régi Jîgnificat fe Herimanno fcfipfiffè. Charles le Simple écrit aux Evêques de fon 21 6. c. Carolus Simplex fcribit adEpif* Royaume contre Hilduin ufurpateur de l'E- copos Regni fui adverfus Hilduinum Ec- glife de Tongres. 207. b. Heriman Arche- défiai Tungrenjîs pervaforem. 297. b* vêque de Cologne envoie à Riquier Abbé de Herimannus Colon. Archiep. Richario Prom les lettres du Pape Jean par lefquelles Prum. Abbati mittit Hueras Johannis il leur étoit enjoint à l'un & à l'autre de fe Papa quibits Romam unà venire juben-\ rendre à Rome. 208. d. tur. 208. d. Concile de Ttofli dans lequel le Comte Trqflei Synodus habetur , in quaErle* Erlebald , qui avoit été excommunié , eft ab- baldus Cornes Caflric. excommunicatus * fous après fa mort. 64. c. 323. a. poft mortem abfolvitur. 64. c. 323 . a. Mort de Richard Duc de Bourgogne, 8.c. Richardus Dux Burgundùe moritur , 16. d. 23. a. 33. e. 40. d. 43. c. Cf. c. 89. a. 8. c. 16. d. 23. a. 33. e. 40. d. 43. c. 1 3 j . n. le I de Septembre. 1 6. d. Il eft enterré 5 j . c. 80. a. 135. n. Kal. Sept. 1 6. d. dans l'Eglife de Sainte Colombe de Sens, &fepelitur in Ecclefia SanBee Columbat 16. d. 33. e. 43. c. en la Chapelle de Saint Senon. 16. d. 33. e. 43. c. in Oratorio Symphorien, 16. d. 33. e. le 1 de Septem- S. Symphoriani , 16*. d. 33. e. Kal. Sept. bre. 33. «. 33« Les Hongrois détruifent la Saxe , la Lor- Hungari Saxoniam , Lotharingiam 6* raine & la France. 121. n. Samfon fuccede à Franciam demoliuntur. 121. n. Samfon Aiglon Abbé de Saint Pierre de Sens. 135". n. fuccedit Aigloni Abbati S. Pétri Senon. 135. n. Lan deJ.C 922. Charles le Simple étant venu à Difborch pour différentes affaires d'Etat, confirme des biens & des terres aux Chanoines de l'Eglife de Toul , le 4 Mars à Emmerick fur le Rhein. 5 j 3 . a. Il accorde différentes chofes à Adroai* re, le 7 Juin à Neuville. CJ4. b. 11 accorde à l'Eglife de Narbonne l'Abbaye de Saint Lau- rent & d'autres chofes , le 7 Juin à Setic con- tre Torn. jjç. a. Il confirme & augmente les biens de TÉglife de Gironne, le jour & au lieu Tome IX. Anno Chr. 922. Carolus Simplex cùm adDiJborch lo~ cum pro diverfis Regni negotiis devenif". fet , Canonicis Ecclefia. Tull. res b" vil- las confirmât , iv Non. Mort, in villà Embrechafuper Rhenum. 553. a. Adroa- rio varia concedit , vu Id. Jun. apud Novam-villam. {5*4. b. Abbatiam SanSi Laurentii & alia concedit Ecclefia Nar* bon. vu Id. Jun. in Setico contra Torn. 5 Cf. a. Ecclefia. Gerundenfis tes confir* Digitized by Google mat 6r *ug«f , lie 6r in laco quibus fu- frà, $$6.c. Quafdam res concedit Théo* derico fideli fuo , xvit Kal. JuL in Bladdla. Jj8. a. Villas &* alialargitur Cœnobio Compend. mi KaL Aug. in Palat. Compend. $$8. dw Robertus Princeps rebellât contra Ca* rolum Simpl. 10. c. 16. d.23. a. 34. a. 45. d. je p. n. Ungitur in Regem, 10. c. 16. a. 34. a. 40. d. 43. d. jy. x:. 4 Walterio Archiep. Senen. 34.8. 40. d. 43. d. ab Heriveo Archiep. Remis apud S. Remigium, 34. n. iu KaL JuL 34. a. // KaL JuL i6 non. La femme de Charles à cette nouvelle prend la fuite avec Louis fon fils & fe retire en Angleterre. Les François proclament Roi Robert , qu'Hervé Archevêque de Reims fa- cre à Soifions : mais le Prélat meurt trois jours après, & Seulfe lui fuccede. yo. d. e. Concile de Coblents affemblé par ordre des deux Rois Charles de France, dit le Simple, & Henri de Germanie. 324. b. Rodolfe Roi de la Bourgogne Transju- rane époufe Berte fille du Duc Burchard. 8p. a. Gozlin fuccede à Warnier Evêque de Langres. Mort d'Hervé Archevêque de Reims. Gozlin elt fait Evêque de Toul. 64. a. Van de J.C $2$. L'Empereur Louis accorde quelques biens à Ingelbert fon vafial , le 6 Janvier a Vienne. 687. c. Il confère quelque chofe à Bonet fon vafial , à Vienne. 688. Le Roi Robert donne en faveur du Monaf- tere de Saint Denis un Diplôme, dans lequel il fait mention de fon élévation au thrône pat le fufFrage de tous les Princes , & de fon fils Hugues ; en date du 2 j Janvier au Monaftere de 5». Denis, yyp. b. Il fe livre à SoùTons un grand combat en- tre Charles & Robert, 16. d. 23. b. 43. d. 8p. b. le 1/ Juin. 16. d. 43. d. dans lequel Robert eft tué. 16. d. 23. b. 43. d. 8p. b* Comme Charles après cette fanglante ba- taille s'en retournoit viâorieux , Herberc Comte de VermariHois vient à fa rencontre, 16. e. 23. b. 43. d. Se fous la feinte d'une paix fimulée, il le force à fe détourner pour pren- dre l'hofpitalité au château de Perrone , Se l'ayant ainfi pris par trahifon , il le retient , 16. e. 43. e. & l'enferme dans une prifon : Digitized by Google CHRONOLO e. lequel. Herbert prend Charles par tra- hifon , & le tient, emprifbnné au château de Perrone. 23. b. Charles étant pris , fon fils Louis avec Edgive fa mère Te réfugie chez fon Qnçle Edçiftaji Roi d'Angleterre. 12. c. Louis s^hûiit en Angleterre avec fa mère Odgive. Charles le. Simple ayant paffé à la tête de$ t lorrains, un gué de la rivière d'Oife , atta- cMie Robert dans le SohTonnois , & le tue :. après quoi il s'en retourne en Lorraine. 77. a. Charles , ayant appelle les Lorrains à fon fe- cours , livre bataille auprès de SohTons à Rq- bert qu'il perce & tue à coups de lance : il oit cependant obligé de fuir avec les Lor- rains. Trompé par Herbert , il eft conduit à Pcrrone, & mis en prifon, d'abord à Saint Quentin, enfuite à Château-Thierry, 5*1. a. Charles fecouru par les Lorrains recouvre le Royaume ; il tombe fur Robert dans une plai- ne qui fe trouve devant la ville de Soiffons & le Fort de Saint Medard. Robert périt dans la mêlée : Les François conduits par Huguer fils de Robert , contraignent Charles à s en- fuir au-delà de la Meufe, Se défèrent la Royau- té à Raoul Duc de Bourgogne, 64. b. Charles tue Robert dans le combat : Robert ayant été tué , Hugues fon fils remporte la victoire : Herbert prend Charles par trahifon & l'en- ferme au château de Perrone. 12. c. Charles ayant été pris par lé Comte Herbert, eft mis dans une prifon a Perrone : il envoie un Am- baffadeur au Roi Henri. 37. d. Le Roi Robert eft tué par Charles le Sim- ple, 32. b. en combattant, j6. c. à Soifions. 10. c. Le Roi Robert, quoique fon armée fût viétorieufe , eft privé de la vie dans la plaine de SoifTons par les Généraux de Charles. Her- bert Comte de Vèrmandois s'étant rendu maî- tre de Charles par trahifon & lui ayant donné des chaînes , l'envoie à Perrone pour y être çnfermé dans une prifon. 13p. a. Hugues fils de Robert fe trouvant encore trop jeune, & Herbert étant univerfellement détefté, le gou- vernement de la Monarchie F rançoife eft con- fié à Raoul Bourguignon d'origine. 139. b. Charles le Simple ayant été mis en fuite & Robert étant mort, les François offrent le Royaume de France à Hugues le Grand qui le retufe : ce que voyant les François, ils élifent pour Roi Raoul fils de Richard Duc de Bourgogne, j 1. b. Le Roi Robert eft. tué par l'armée de Char- les le iy Juin dans le combat de SoifTons. Raoul eft élu Roi à SoifTons le 13 Juillet, Se eft facré par Wautier Archevêque de Sens qui meurt le 19 Novembre. 40. d. e. Herbert Comte de Champagne St de Vèr- mandois invite Charles le Simple à un pour- parler, le flattant de l'efpérance de recou- vrer le Royaume : Charles s'y étant rendu , eft pris & renfermé. 64. d. Herbert Comte de Vèrmandois , le plus méchant de tous les traîtres , dépêche des courriers à Charles , lui }>romettant que s'il revient , il remettra tout e Royaume fous fa puiffance : Charles fe fiant trop aux promeffes du Comte, vient au Fort de Saint Quentin : Herbert fe faifit de Char- G I C U S. capit Gr tenet in euftodia in Perrona 1 tro. 23. b. Capto Carolo Ludovkus ejus filius cum matrefua Edgiva confugic ad Eddftanum avunculum fuum Anglicz Re- gem. 12. c. Ludovicus cum macre Od^ Carolus Simple^ cum Lotfiarienjibus , vado Office tranftto , Roberiuja 1 n fiago, $ueJfionicp aggredi(ur , eum mrenmir. Poftf^àc m Lotharingiam reyertitur. 77. à. Çarolip -, in auxilium vocatis Lotha- riçnjîbus , contra Robertûm juxta. Sueffto- nas pugnat , eumque lanças pfrfpratum périrait .•fugere tamen cum Lptnfirienji- bus compellitur. Àb Heriberto deceptus r Ptrronam ducitur ', &• carce'ri. iraditur primo apud SanBum Quintj,num t pofteà apud Caftrum Theoderici. fi. a. Carolus auxilio Lotharenjîum Regnum récupérât^ irruit in Robertum in planitie prajacente^ civitati Suejjîonenjî & caftro S. Medardi. Robertus in bello cadit .• Franci cum Hugo-, ne Roberti filio Carolum trans Mofam fu- gere cogunt & Rodulfum Burg. Ducem[ Regem conjiituunu 64. b. Carolus Ro- bertum occidit in prxlioïRoberto occifo ^ Jilius ejus Hugo viBoriam obtinet : dolo' capitur Carolus ab Heriberto &• includi- tur in Perrona caftro. 12. C. Carolus â Com. Heriberto captus Perrona. in eufto- àiam traditur .- Henrico Régi Legatun) mittit. 37. d. Robertus Rex. à Carolo Simpl. occi~ ditur , 32. b. dimicans , y 6. c. SueJJîonis» 10. c. Robertus Rex SueJJîonicis in càm- pis à Ducibus Çaroli vita fpoliatus , ÎUiç ejus exercitus viBoriam obtinuerit. He- ribertus Viromanji. Cornes Carolum dolo captum & vinculis irretitum mittit Per- ronam in carcerè recludendum. 139. a. Çùm Hugonis filii Roberti tetas puerilis objîfteret , & Heribefti cunBos haberef oaium , Rodulfus Burgundia oriundus re~ gendx praficitur Francorum patrict. 1 39, b. Carolo Simpl. fugato , & Roberto mor- tuo , Franci Regnum Fr. offerunt Hu- goni Magno qui illud reculât : quod vi- dentes Franci Rodulfum filium Richardi Burg. Ducis Regem (ligunt. 51. b. Rohertus Rex xrzi Kal. Jul. perimitur in bèllo SueJJîon. ab exercitu Caroli. Ra~ dulfus in Regem eligitur SueJJîonis irz Id, Jul. & ungitur à Wàlterio Archiep. Senon. qui obit xui Kal.JDec.^0.d.e r Heribertus Campanix Cornes & Viro- mand. Carolum Simpl, ad colloquium in- vitât fpe recuperandi Regni : qui cùm yeniffet capitur Cr recluditur. 64. d. He- ribertus Cornes proditorum nequijpmus nuntios ad Carolum mittit , eipromittens, Jî reverteretur , fe totum Regnum in tp- Jius poteftatem reduBurum Carolus ni- pus ejus promiffis conjidens , venir ad caftrum SanBi Quintini : Heribertus Ca- rolum capit & ducit ad caftrum Perro- nam , uli eum inàufum tenet ufque ad diem mortis ejus. Ogiva Regina in An- gliam tranjit cum filio fuo Ludovko, 77» Rodulfus Richardi Burg. Ducisfilius, Rex Franc, creatur feu eCigitur. 7. b. 12. c. ai. c. 32. b. 8p. b. Francorum Proceres , quorum pratcipui Heriberlus Com. Virom. Gr Hugo Magnus Cornes Parif Rodulfum alienum à génère Ca- Toli Magni Regem fibi ftatuunt. 77. C. Rodulfus régnât , Carolus capitur. 5 6. C Rodulfus Rex ung'uur 111 Id. Jul. in SueJJton. civitate, 17. a. 44. a. à trai- ter io Senon. Archiep. 34. a. 64. b. 1 3 j . n. y 61. a. m. y 81. n. qui Walterius ipfo annoobit ,50. c. 64. b. x/uKal. Bec. & fepelitur in Bafilica Santli Pé- tri : 34. 2l. cui fuccedit alter Walterius nepos ejus , 34. a. 50. c. verfutus mo- ribus & ingenio callidus. 34. a. Remis celebratur Synodus , in qua poe- nitentia injungitur his qui bello SueJJîo- nico inter Robertum & Carolum afto in- terférant. 324. c. Trevirenfis Ecclefia quoi cumjuis Suf- fraganeis fuerat liucufque fub Regibus Francix , opéra Ruperti perpetrata pace , redditur Regibus Alemannix. 64. c. Atnulfus Magnus t frotte Adalolfo fine tiberis exftinSo, Bononia Tarvennaque potitur. 133. n. Dervenfes Monachi cum corpore SanSi Bercharii ai fua redeunt. Eodem tem- pore Fojfatenfes ad fuumMonaJîerium cum eorpore SanBi Mawri revertuntur.j. b. c. Anno Chr. 924. Rodulfus Rex Fr. quamdam Eccle- jîam reftituit ALduenfi SanSi Symphoria- ni Monafterio , pridie Kal. Mort. Au- ■guftoduni. $62. e. Res Qr villas ab an- tecejforibus conceffas Cœnobio S. Martini /Ed. confirmât , quibufdam additis , vuz Idus Apr. Cabilloni. $6%. d. Immuni- tatem concedit Anicienfi Ecclefiœ, vi Idus Apr. Cabilloni. y 64. d. Abbatiam S.Va- leriani Çycaftrum Trenorcium &c. Mo- nafterio Trenorc. confirmât , v Idus Apr. ibid. y6j.b. Ecclefiam S. Leobini con- fert Monafterio S. Launomari Blefenfi , Lugduni. j 66. b, Rodulfus Rex in Aquitaniam venit ; Wïllelmo Comiti Aquitanix dat Comita- tum Bituric. cum urbe Biturica, Herberto Virom. Comiti Perronam , & Hugoni Magno Cenomannicam urbem. b. Berengarius Rex Italia. occiditur : qub tempore mortuo Adelberto Marchions, Eporegise, uxor ejus Ermengarda per fuam incontinentiam augetfibi potentiam. Rodulfus Burg. Rex in Italiam rêver-, fus Regnum obtinet , fibi favente Lam- ierto Mediolan. Archiep. 64. e. Seulfus Archiep. Rem. Concilium ha- b E X les & le conduit en la Forterefie de Perf one où il le tient enfermé jufqu'au jour de là mort. La Reine Ogive pafie «n Angleterre avec fou fils Louis. 77. b. Raoul fils de Richard Duc de Bourgogne eft créé ou élu Roi de France. 7. b. 12. c. 21. c. 32. b. 8p. b. Les Grands Seigneurs de France , dont les principaux étoient Herbert Comte de Vermandois & Hugues le Grand Gomte de Paris , fe donnent pour Roi Raoul qui n'étoit point de la race de Charlemagne. 77. c. Raoul règne, Charles eft pris, y 6. c. Raoul eft facré Roi le 13 Juillet dans la ville de SoùTons , 17. a. 44. a. par Wautier Arche- vêque de Sens : 34. a. 64. a. 13^. n. lequel Wautier meutt la même année , yo. c. 64. b. le 19 Novembre, eft enterré dans la Bafilique de Saint Pierre : 34. a. auquel fuccfede un au- tre Wautier fon neveu , 34. a. jo. c. homme d'un caractère diflîmulé & d'un efprit fin & rufé. 34. a. A Reims célébration d'un Concile où l'on impofe une pénitence à ceux qui s'étoient trou- vés à la bataille donnée à SouTons entre Ro- bert & Charles.324. c. L'Eglife de Trêves laquelle avec fes Suf- fragans avoit été jufqu'alors fous la domina- tion des Rois de France , eft cédée aux Rois d'Allemagne, la paix s'étant faite par l'en- tremife de Rupert. 64. c. Arnoul le Grand entre en pofiefTton de Boulogne & de Térouanne, fon frère Ada- lolfe étant mort fans laifler d'enfans. 133. n. Les Moines de Montier-en-Der reviennent chez eux avec le corps de Saint Bercaire. Ceux de Saint Maur des Foffés dans le même- tems retournent à leur Monaftere avec le corps de Saint Maur. 7. b. c. Van de J. C. 924. Raoul Roi de France feftitué une certaine Eglife au Monaftere de S. Symphorien d'Au- tun, le 29 Février à Autun. $62. e. Il con- firme les biens & les terres accordés par fes prédéceflèurs au Monaftere de Saint Martin d' Autun, & y en ajoute quelques autres, le 6 Avril à Châlons fur Saône. $6^.d. Il accorde une immunité à l'Eglife du Puy en Vellay, le 8 Avril à Châlons fur Saône. 5 64. d. Il con- firme au Monaftere de Tournus l'Abbaye de Saint Valerien & le Fort de Tournus &c , le 9 Avril au même endroit. $6$.b. Il confère l'Eglife de Saint Lubin au Monaftere de Saint Laumer de Blois; à Lyon. $66. b. Le Roi Raoul vient en Aquitaine; il donne à Guillaume Comte d'Aquitaine la Comté du Berri avec la ville de Bourges , à Herbert Comte de Vermandois Perrone, & à Hugues le Grand la ville du Mans. ji.b. Bérenger Roi d'Italie eft tué : en ce tems Adelbert Marquis d'Ivrée étant mort , fa fem- me Ermengarde augmente fa puiflance par le moyen de fon incontinence. Rodolfe Roi de Bourgogne étant retourné en Italie , obtient le Royaume par la faveur de Lambert Arche- vêque de Milan. 64. e. Seulfe Archevêque de Reims tient un Concile à Trofli : Digitized by C H R O N O L ( 2t Trofli : là le Comte Ifaac fait fatisfac- tion à Etienne Evêque de Cambrai pour une Foaerefle qu'il lui avoit brûlée , & fe rac- commode avec lui. 64. d. 324. d. Les Hongrois ravagent la terre de Nif- «nes. 8p. b. Environ cette année Hugues Comte Se Marquis de Provence conftruit le Monaftere 4e S. Pierre de Vienne. 68p. Van de J. C $25. Raoul Roi de France accorde quelques biens-fonds au Monàftere de S» Amand , le 6 Avril à Laon. y 66. e. Vers la même année il accorde aux Chanoines de l'Eglife de Saint Vincent de Laon un Cloître Se une immunité. 568. a. Se trouvant à Autun Se allant à l'E- glife de Saint Symphorien pour y faire fa priè- re, il accorde aux Chanoines du lieu la terre de Saint Symphorien , en prenant un couteau Se le pofant fur l'autel, au mois de Juillet, dans le veuibule de S. Symphorien. y 6p. b. Rodolfe Roi de Bourgogne offenfe les Ita- liens à l'occafion d'Ermengarde. Lambert Ar- chevêque de Milan invite Hugues Comte d'Ar- les à venir fe mettre en poflemon du Royaume d'Italie. 64. e. - Berthe fille de Lothaire Roi de Lorraine, d'abord femme de Thibauld Comte d'Arles, enfuite d'Adalbert Comte de Tofcane , mère de Hugues Comte de Provence Se Roi d'I- talie , termine fa vie le 8 Mars. loy . a. n. Affemblée Synodique tenue à Tours , dans laquelle on termine par le jugement du feu un différend élevé au fujet de quelques déci- mes. 324. e. Bernuin eft fait Evêque de Verdun. 64. a. n. Mott de Seulfe Archevêque de Reims : Hu- gues fils d'Herbert, à peine âgé de cinq ans, eft nommé à fa place, 6y. a. 8p. b. par l'en- tremife des Evêques Abbon de SouTons Se Bo- von de Châlons fur Marne : on lui donne pour Vicaire Odelric Evêque d'Acqs lequel, ayant été chaflTé de fon fiege par les Sarrazins , de- meuroit à Reims. 6y. a. 11 fe donne un combat entre les Chrétiens les Normans, 50. c. à Montchal ; 34. a. <8p. c. où beaucoup de Chrétiens ayant pé- ri-, yo. c. où plufieurs milliers de Chré- tiens ayant perdu la vie , 34. a. Warnier Com- te de Sens eft tué. 34. a. yo. c. 8p. c. Les Payens ravagent la Bourgogne : ils taillent en pièces les Chrétiens à Montchal le 6 Dé* cembre. 17. a. 34. a. . Lan de J. C. 926. ■ Raoul Roi de France, ayant livré bataille aux Normans à Fauquemont, les défait, quoi- qu'avec perte des liens. 77. d. 11 confirme quel- ques poiieuions du Monaftere de Saint Béni- gne de Dijon , le 30 Mai à Arcey fur la ri- vière de Saône. y 69. e. Rodolfe Roi de Bourgogne prend la fuite & revient en Bourgogne : Hugues Comte • d'Arles fe rend en Italie : les Italiens vien- Tomc JX m ) G I C U S. Kii) bet in villa Troflegio : ibi Cornes Ifaac Jatisfacit Stéphane Camerac. Epifc. pro caftro , quoi ei fuecenderat, Gr cum e» redit in gratiam. 64. d. 324. d. Hungari terrant Nemaufenfem vaflant. 8p. b. Grca hune annum Hugo Cornes ô* Marchio Provinciœ. Monafterium San&i Pétri Vienn. condit. 68p. . . Anno Chr. 927. Rodulfus Rex fr» qutziam pr dédia wn- cedit Monafterio Elnonenfi , vin Id. Apr. in Laudun. cajiro. y 66. e. Grca hune annum Claujlrum & immunitatem concedit Canonicis Ecclejice S. Vincentiï Laudun. y 68. a. Cùm Augufloduni tf* fet, & orationis caufa adiret Ecclejiam S. Symphoriani , terrant S. Symphoriani , accepto cultello Çymijfo fuper altare , con- cedit Canonicis S. Symphoriani Augujlod. menfe Julio , in atrio SanbTi Symphoriani. j6p. b. Rodulfus Rex Burg. oceajîone Er- mengardis halos offendit. LambertusMe- diolan. Archiep. Hugonem Arelat. Comi- tem ad Regnum Italice obtinendum invi- tât. 64. e. Bertha,Jilia Lotharii Régis Lotha- ring, primo uxor Theobaldi Com. Arelat. pojieà AdalbertiTufciee Com. mater Hu- gonis Comitis Prov. &* Régit Italix , mi* grat è vita rm Idus Mort. ioy. a.n. Turonis Conventus Synodicus, in quo contentio de quibufdanï decimis per judi- cium ignis terminatur. 324. e. Bernuinus fit Epifcopus Virdun. 64. a. n.. Moritur Seulfus Archiep. Rem. in ejus locum nominatur Hugo Heriberti filius vix quinquennis , 6y. a. 8p. b. agentibus Epifcopis Abbone Suejfion. 6r Bovone Catalaun. dato ei Vicario Odel- rico Epifc. Aquenfi , qui de fua fede à Sarracenis expulfus , Remis habitahat. 65. a. . Fit preelium inter Chrijlianos 6* Pa- ganos , yo. c. in Monte-Chalo ; 34* a* 8p. c. ubi multis Chriftianorum perem- lis , yo. c. ubi peremtis ex Chriftianis multis millibus , 34. a. Warnerius.Comes Senon. inter ficitur. 34. a. yo. c. 89» c. Pagani Burgundiam .vaflant : in Monte- Chah cadunt Chrijiianos , rut Id. Dec* Anno Chr. 926. Rodulfus Rex Fr. in Faleobirga com- miffo pradio , Normannas cotdit licet çum damno fuorum. 77. d. Quafdam poffef- fiones Monafterii S. Benigni Divion. con- firmât , 111 Kal Jun. in Arciaco- villa fuper Ararim fi. y 6p. e. Rodulfus Rex Burg. fuglens in Bur- gundiam redit : Hugo Arelat. Cornes in Italiam venit : Italienfes ei apud Pifant a a «ci* IN occurrunt, ubi adfunt &NunciiJohannis 2apx quorum hortatu Hugo Papiam fer- gens Rex efficitur. 6$. a. 68p. n. In Carilocenjî Monafterio Synodus ha- betur ad fubveniendum necejjitatibus Ec- xlefiarum. 32J. d. Hungari Regnum Lotharii vaftant» 89. c. Ademarus Cornes PiSav. defun- gitur , 6* PiSavis fepelitur juxta Bafili- cam S. Hilarii, 34. b. irKal. Apr. 8. c. Tejlamentum Bernonis Abb. Cluniac 718. c Anno Chr. 027. Roiidfus Rex Fr. immunitatem ton- cedit Dolenfi Monafterio. 5-70. d. Idem concedit Majori Monafterio , Non. OQob. in Compend. Palat. /71. c. Heribertus Cornes Trecenfis Comitatum Laudun. à Rodulfo Rege dari poftulat Odoni filio fuo ; fed Rex eum concedit Rogerio filio Roger ii Com. 6f. b. In Trofleiana Synodo Herluinus Com. pœnitentiam fubit ob uxorem quam du- xerat alla vivente. 32J. d. Moritur Wigericus Mett. Epifc. 122. n. Benno fit Epifcopus Mett. 8p. c. Mo- ritur Berno Abb. Cluniac. 6* primus Ab~ bas Dolenfis. 21. c. $0. a. n. 8p. c. 5. Odo è Floriaco adduSus, j2. c. Mo- nafterio Cluniac. Abbas preeficitur. 30. n. j2. c. 8p. c. Anno Chr. pa8. . Rodulfus Rex Fr. dum ex confuetu- dine loca SanBorum Quadrageftmtdi tem- pore t caufa orationis , Auguftoduni re- Jîdens circumiret , Pr&cepta fuperiorum Regum Parthenoni S. Andochii concejfa rénovât , x Kal. Apr. apud Alduam ur- bem. 5-73. a. Heribertus Virom. Cornes Carolum Simpl. extràhit è carcere, & quafiRegno reftituendum omnibus demonftrat } fed viSus precibus & donis Rodulfi Régir Ca- rolum iterùm in carcerem conjicit , &* ne unquam equo infidere pojfet débilitât, 51. d. Johannes X Papa feribit ad Rodulfum Regem Fr. in gratiam Odonis Cluniac. Abb. 217. b. Qrca hune annumArchie- pifcopatàs Narbon. res omnes confirmât. 217. d. Mortuo Walterio II Archiep. Senon. fuccedit Adaldus. 34.. b. Rupertus Jeu Robertus , filius Theoderici Saxonia Du- els , fit Archiepifcopus Trevir. 64. a. Fit Tranjlatio corporis S. Folcuini Mo- rin. Epifc. Idib. Nov. pr «fente Adalolfo Abb. Sithienfi. 77. d. D E X nent au-devant de lui à Pile, où fe trouvent les Envoyés du Pape Jean : Hugues par l'ex- 1 ortation de ces derniers marchant à Pavie* eft proclamé Roi. 6y. a. 68p. n. Il fe tient un Concile au Monaftere de Charlieu dans la vûe de fubvenir aux befoins preûans des Eglifes. 32^. d. Les Hongrois défolent le Royaume de Lo* thaire. 8p. c. Ademar Comte de Poitou meurt» & eft enterré à Poitiers près de l'Eglife de Saint Hilaire, 24. b. le 2p Mars. 8. c. Teftar ment de Bernon Abbé de Cluni. 718. c. Lan de J. C 927. Raoul Roi de France accorde une immu- nité au Monaftere de Deols ( Bourg-Dieu ). 570. d. Il accorde la même chofe à Marmou- der , le 7 Octobre au Palais de Compiegne. SI 1 ' c ' Herbert Comte de Troies demande au Roi Raoul le Comté de Laon pour fon fils Eu- des ; mais le Roi l'accorde à Roger fils du Comte Roger. oy. b. Le Comte Herluin reçoit pénitence dans le Concile de Trofli au fujet de la femme qu'il avoit époufée du vivant de fa première» 32;. d. Mort de Wigeric Evêque de Metz. 122. m Bennon eft fait Evêque de Metz. 8p. c. Ber- non Abbé de Cluni & premier Abbé de Deols meurt. 21. c. jo. a. n. 8p. c. Saint Odon qui avoit été amené de Fleuri , y 2. c. eft prépofé en qualité d'Abbé au Monaftere de Cluni, 30. n. f 2. c. 8p. c. Lan deJ.C p28. Raoul Roi de France étant à Autun , êc y vifitant félon la coutume en tems de Carême les lieux confacrés à la mémoire des Saints, pour y foire fa prière , renouvelle les Diplô- mes accordés par les Rois fes prédécefléurs au Monaftere de Saint Andoche j le 23 Mars à Autun. 573. a. Herbert Comte de Vermandois tire de pri- fon Charles le Simple , & le fait voir à tout le monde comme pour le remettre fur le trô- ne ; mais vaincu par les prières & par les dons du Roi Raoul , il le met de rechef en prifon, & l'énervé afin qu'il ne pût plus jamais fe te-, nir à cheval, y 1 . d. Le Pape Jean X écrit à Raoul Roi de France en faveur d'Odon Abbé de Cluni. 217. b. Vers la même année il confirme tous les biens de l'Archevêché de Narbonne. 2 1 7. d. Wautier II Archevêque de Sens étant mort, Adald lui fuccede. 34. b. Rupert ou Robert fils de Thierri Duc de Saxe , eft fait Arche- vêque de Trêves. 64. a. Tranflation du corps de Saint Folcuin Evêque de Terouanne , le 1 3 Novembre en préfence d'Adalolfe Abbé de S. Bertin. 77. a. Anne Chr. p2p. Lan de J. C p2p. Carolus Shnplex poft longam carceris Charles le Simple après les ennuis fâcheux Digitized by C H R O N O L ( d'une longue prifon meurt à Perrone dans la prifon même. 16. e. Charles meure dans fa prifon, 10. b. 23. c. 37. e. yi. c. au châ- teau de Perrone, io. b. 44. a. 64. d. 77. a. Johannes XI Papa Marojict filius Ar- taldo Archiep. Rem: Palliummittit. 6$. c. Johannes XI Monajlerii Viieliac.Pri- vilegium confirmât. 218. c. Apud Caftrum Theoderici Synodus ha- ierur, cum Rodulfus Rex hanc munitio- nem obfideret. 325". c. Moritur Adaldus Archiep. Senon. vu Kal. OSob. cuifuccedit Wiïlelmus Mo- nachus S. Pétri. 34. b. Adalolfus Com. Bolon. &* AbbasSith. moritur inMonaf- terio Idib. Nov. £r ibi fepelitur. 78. a. Succedit ei in Abbatia Arnulfus frater tjus. 78. b. Hildegarius Belvac. & Fulbertus Ca- merac. ordinantur Epifcopi. 6f.c. Johan- D EX Martin , 5*7 5. n. prend fous fa garde les biens du Monaftere de ce Saint, le 24 Mars à Tours. J73. d. Le même confirme les terres & les Eglifes du Monaftere de Montoliou, le 10 Juin à Anfe. $76. a. 11 donne & confirme quel- 5[ues chofes au Monaftere de Cluni, le 21 uin à Anfe, $76. d. Se le 1 de Juillet à Boy. S71>d- Raoul Roi de France aftlege Se prend la ville de Reims , 65 . c. po. a. âc Hugues en ayant été chaffé , 6$. c. Artauld Moine de S. Remi eft facré Archevêque de Reims , oy. c. po. b. par le commandement de Raoul. 6f. c, Rollon Duc de Normandie meurt, 3. b, 12. a. n. y 1. a. 6$. c. 88. c. ôc eft enterré à Rouen : 6f. c. fon fils Guillaume lui fuccede, 3. b. 51. a. 65. c. 88. c. furnommé Longue- épée. jl. a. 6j\ c. Henri Roi de Germanie fubjugue les Abo- drites. po. a. Henri fait Chrétiens le Roi des Abodrites & celui des Danois. 38. a. Les Bre- tons , qui étoient reftés dans la Bretagne , tuent tous les Normans le jour de la fête de Saint Michel, ayant maffacré Félécan leur. Chef. po. a. Hugues le Grand enrichit le Monaftere de Saint Martin de Tours , le 1 Avril à Tours. 71p. e. 11 enlevé à l'Archevêque de Rouen la Fortereffe de Braîne fur Vêle. 6$. c. Jean XI obtient le fouverain Pontificat; 218. n. Van deJ. G P32. Arnoul Comte de Flandre fe rend maître de la Fortereffe d'Arras. po. b. Van de J. C. P33. Raoul Roi de France aflïege Château-' Thierri , qui appartenoit à Herbert. 6$. c. 11 ravage la terre du Comte Herbert , & lui enlevé des places fortes. Vienne eft rendue à Raoul. Guillaume Duc de Normandie lui fait hommage. J 1 . e. Raoul prend le Monaftere de Tulle fous fa défenfe & non fous fa domination , le 1 5 Décembre à Attigny. $78. a. 11 confirme quel- ques chofes à Adelard & à fa femme Flec- trude, le 28 Décembre à Auxerre. 57p. a. . Le Pape Jean XI , fils de Mar ofie , envoie le Pallium à Artauld Archevêque de Reims. 6$. 'c Il confirme le Privilège du Monaftere de Vezelay. 218. c. Il fe tient un Concile à Château-Thierri, tandis que le Roi Raoul affiégeoit cette For- tereffe. 325. e. Adald Archevêque de Sens meurt le 2f Septembre, & a pour fucceffeur Guillaume Moine de Saint Pierre. 34. b. Àdalolfe Comte de Boulogne ôc Abbé de Saint Bertin meure dans ce Monaftere le 13 Novembre , & y eft enterré. 78. a, Son frère Arnoul lui fuccede dans l'Abbaye. 78. b. Hildegaire Sf Fulbert font ordonnés Evê- ques , l'un de Beauvais & l'autre de Cambrai. 65. c. Digitized by CHRONOLO c. Jean entre au Monaftere de Gorze. Lan de J. C P34. Le Roi Raoul à la follicitation de Berte 'Abbefle de Notre-Dame de Soiflbns fait ré- tablir le Cloître de Saint Pierre de Soiflbns, Se le donne aux Clercs , le 5 Mars à Châ- teau-Thierri. 57p. d. Adèle , fille d'Herbert Comte de Verman- dois , eft mariée à Arnoul Comte de Flandre, if* n. Lan de J. C. 035*. Raoul Roi des François , des Aquitains Se des Bourguignons , jouiflànt de la Royauté pleinement par la foumiflîon volontaire tant des Goths que des Aquitains à fon Empire, accorde au Monaftere de Tulle la Forte- refle de Cahors pour la détruire; laquelle place , fituée où il y avdit autrefois une ville connue par un fiege des Romains, à caufe de la fituation avantageufe du lieu , avoit été élevée par fes prédéceffeurs contre les cour- fes des Normans qui dévaftoient les pays du Limoufin Se du Périgord : le 1 3 Septembre à Attigny. y 80. c. 11 confirme quelques ter- res à Tédalgrin Evêque de Nevers, le 12 Décembre à Auxerre. <8i. b. Première irruption des Hongrois , dans la- quelle périt Ebbon fondateur du Monaftere ce Deols , Se premier Seigneur du même en- droit. 00. c. Ebbon Seigneur de Château- roux , fondateur du Monaftere de Deols , mar- chant contre les Hongrois , éft tué par ces Barbares, Se eft enterré à Orléans. $0. c. Les Hongrois viennent en Bourgogne, po. c. Guillaume Longue-épée triomphe de Ri- thulfe d'Evreux dans un lieu appelle le Pré de la guerre. 10. c. Ingelger fils de Foulque le Roux Comte d'Anjou, eft pris Se tué par les Normans. 30. b. Il fe tient un Concile à Fîmes dans l'E- life de Sainte Màcre contre les ufurpateurs es biens Eccléfiaftiques. 326. a. Mort d'E- tienne Evêque de Terouanne : 77. c. û a pour fuccefleur Witfroi Moine Se Prévôt de Saint Bertin. 77. c. 1^4. n. Seconde dédicace du Monaftere de Riupoly. 6p. c. Lan de J. G p3Ô\ Le Fort Se le Monaftere de Sainte Co- lombe font confumés par les flammes le 8 Janvier. 34. b. n. 40. e. Le même mois le iy Janvier, 17. a. 34. b. le 14 Janvier, 40. e. le Roi Raoul meurt , 17. a. ff. c. |6. c. po. c. à Auxerre, 34. b. 40. e. 44. a. $2. a. Se eft enterré dans l'Eglife de Sainte Colombe de Sens : 17. a. 34. b. 40. e. 44. a. $2. a. po. d. Louis fils de Charles le Simple lui fuçcede, $6. c. po. c. étant rappellé d'Angleterre par Hugues le Grand Se par Herbert, po. c. Adcl- ftan Roi d'Angleterre fupplie Guillaume Duc de Normandie de rappeller Louis fils de Char- les au Royaume de ion père. 52. a. Les Fran- çois envoient en Angleterre Guillaume Ar- chevêque de Sens pour ramener Louis fils de Tome 1X % G I C U S. xcvij nés Manajlerium Gor^ienfe ingreditur. 127. e. Anno Ghr. P34. Rodulfus Rex intervenu Bertee Abba- tiffet SanSttz Mari* Sueff. Claujlrum S. Pétri apud Suejjionas refiitui jubet ^ 6* CUricis donat , xxx Non. Mart. in Caf- teïlo-Theoderico. fjç. d. Adela , filia Heriberti Com. Virom* nubit Arnulfo Çomiti Fland. 15-4. n» Anno Chr. P3J. Rodulfus Rex Francorum , Aquitano*- rum & Burgundionum , cùm, tara. Gothis quàm Aquitanis ipjîus Principatui fponte. fubjacentibus , ad plénum régnant , Caf- trum Uxellodunum trad.it Monafierio Tu- telenji dejlruendum ; quod cajlrum Jîtum ubi olim civitas Romanorum obfidione nota , ob eminentiam loci à pradecejfori- bus conJlruSum fuerat adverfus Norman- norum incurfus, qui Lemovicinum&Pe- tragoricenfem pagos devajlabant : Idib % Sept, apud Attiniacum. 5 80. c. Quafdam villas Tedalgrino Nivernenfi Epifc. con- firmât, xx Id. Dec. AutiJJîodori. 581. b. Prima Hungarorum irruptio , in qua occiditur Ebbo fundator DoUnfis Mo- nafterii £r primus Dominus Dolenlîs. po. c. Ebbo Dominus Cajlri-Rodulfi , fun- dator Dolenjts Cœnobii , contra Hunga- ros pergens, abeis occiditur, &Aurelia- nis fepelitur.fo. c. Hungari inBurgun- diam veniunt. po. c. WUlelmus Longa - Spata Rithulfum Ebroïc. in loco qui dicitur Pratum belli » vincit. 10. c. Ingelger tus filius Fulconis Rufi Com. Andegav. à Normannis capi- tur & occiditur.- 30. b. Apud Sanâam Macram Synodus ha- beturadvefus rerum Eccle/îafiicarum per- vafores. 326. a. Stephanus Morin. Epifc. obit ; 77. c. cui fuccedit Witfredus Sitk Monachus Gr Pra-pofitus. 77. c. 1^4. n. Secundo dedicatur MonaJleriumRivipull. op.c. Anno Chr. P36. Cajlrum SanSx Columbx cum ipfaCœ- nobio incendio comburitur vx Idus Jan. 34. b. n. 40. e. Eodem menfe xvxn Kal. Febr. 17. a. 34. b. xxx Kal. Febr. 40. e. Rodulfus Rex moritur , 17. a. y y. c. y 6. c. po. c. AutiJJîodori , 34. b. 40. e. 44. a. y 2. a. &* fepeli- tur in Ecclejîa SanBa. Columbct Senon % 17. a. 34. b. 40. e. 44. a. $2. a. po, d. ei fuccedit Ludovicus Caroli Simpl, filius, $6.c. po. c. revocatus ex An- glia ab Hugone Magno ZrHeriberto. po. c. Adeljlanus Rex Anglia. Wdlelma Norm. Duci fuppUeat ut Ludovicum Ca* roli filium in Regnum patris revocet. 52. a. Françi fPUlelmum ArcHep. Se-» xcviij î N D E X non. in Anglican mittunt ai reducendum Charles. $2. a. 77. d. Guillaume ramené Louis Ludovicum Caroli filium. $2. a. 77. d.. en France, c 2. b. Les Grands du Royaume Willelmus Ludovicum reducit. in Fran- Guillaume Duc de Normandie , Hugues le hanus VIII anno 942 per Damafum 942 envoya Damafe avec des lettres aux Princes itteras mifit Principibus qui Ludovi- qui avoient chajfé Louis , pour qu'ils le reçujfent. cum expulerant , ut eum reciperent. Ludovicus Tranfmar. Alduenfis Eccle- Louis d'Otremer confirme les pofleffions de fia poffeffiones , immunitate concejfa , con- l'Eglife d'Autun Se lui accorde une immu- firmat , r/ii Kal. Aug. Autiffîodori. nité, le 2$ Juillet à Auxerrc. 584. b. Par le J84. b. Varias Canobii Compend. res à confeil de Hugues Duc des François , qui dans Rothardo Meldenfi Epifcopo occupatas tous les Royaumes de Louis eft le fecond^après reftitui jubet, confilio Hugonis Fr. Du- lui, il fait reftituer au Monaftere de Compie- c« , qui in omnibus Regnis Ludovici fe- gne les biens ufurpés par Rothard Evêque de cundus dicitur : die Nativ. Domini in Meaux : le jour de Noël au Palais de Com- Compend. Palat. y8j\b. piegne. 5" 85". b. Henricus Germ. Rex moritur , 3 8. a. Henri Roi de Germanie meurt , 3 8. a. $ 1 . e. yi. e. 90. d. 144. n. die 2 Jul. 379, 90. d. 144. n. le a Juillet, 379- c. m. d'une Digitized by Google CHRONOLOGICUS. xcîx |*ralyfie : 38. a. (on fils Othon lui fuccede. c. m. paralyjt percujpts .• 38. a. si fuc- çi. e. 5)0. d. Gulebert Duc de Lorraine Se cedit filiusejus Otho. ji. e.90. d. Gif- plufieurs autres fe révoltent contre Othon : Ubertus Dux Lothar. fir multi alii re- ' Us font entendre à Henri que la Royauté lui bellant contra Othonem : Henrico fratri «ft dûe à plus jufte titre qu'à fon frère Othon. ejus fuggerunt Regnum ri magis compt- $2. a. tere quâm Othoni. y 2. a. Les Hongrois viennent en Bourgogne au Hungari in Burgundiam veniunt menfi mois de Juillet. 20. d. Les Bretons par le fe- Julio. 20. d. Britones ex Anglia Adel- jcours du Roi Adelftan reviennent d'Angle- ftani Régis prxfidio revertentes , terrant terre Se regagnent leur pays. Combat entre fuam repetunt. Fit pralium in loco qui Guillaume Duc de Normandie Se Riculfe dans diâus Pratum <• belli , inter IVillelmum un lieu appellé le Pré de la guerre. 90. d. Norm. Duccm &* Riculfum. 90. d. Teo- Téotolon Archevêque de Tours dédie TE- tolo Archiep. Turon. vice Froterii Epifc. glife de Saint Cyprien , en la place de Fro- PiSav. ditat Ecclejîam SanSi Cypriani. tere Evêque de Poitiers. 5)0. e. $>o. e. Van deJ.Cpsj. Anno Chrifti 937. Louis d'Outremer confirme des concevions Ludovicus Tranfmar. manufirmas fa- feites à l'Eglife de Saint Pierre de Paris , au- Sas Parijïenji S. Pétri , nunc S. Mede- jourd'hui de Saint Merri; le 1 Février à Laon. r'tci Bafilkx confirmât , KaU.Febr. Lug- ^85, c. Il confirme les biens du Monaftere duni Clavati. f 8 6. c. Res Monafterii de Saint Amand, le 21 Août dans le Mo- Elnon, confirmât , xn Kal. Sept, in Mo- naftere de Saint Orner. 5*87. a. najîerio S. Audomari. 587. a. : Des armées de couleur de fang paroiftent Sanguine* actes in cœlo apparent, 17. dans le ciel, 17. b. le 16 Avril. j2. b. Les b. xvx Kal. Maii. J2. b. Hungari ve- Hongrois fe répandent en France , en Bour- nientes per Franciam , Burgundiam &• cogné & en Aquitaine, Se ravagent tout. 20. d. Aquitaniam, omnia devaftant. 20. d. Ils défolent la Lorraine pour la troifieme fois. Lotharingiam tertid depopulantur. Bar~ Les Barbares fondent fur la Gaule. 90. e. Les bari Galliam invadunt. 90. e. Hungari Hongrois entrent dans la Gaule, je. c. Ils in Galliam veniunt. c. Devaftant dévaluent l'Europe, y 6. e. FAuftrafie, l'Ai- Europam, $6. c. Aujtrafiam , Aleman- Jemagne, y 2. b. la France, la Bourgogne niam, $2. b. Franciam , Burgundiam 6" & l'Aquitaine. 17. b. 20. d. 23. e. 44. b. y 2. b. Aquitaniam. 17. b. 20. d. 23. e. 44. x6î f» 121. n. Ils aflkgent Sens, pillent les b. $2. b. f<5. c. 121. ri. Senonas objt- £gliïes , brûlent la Baulique de Saint Pierre, dent, Ecclejias diripiunt , S. Pétri Bafili- >3|. a. b. Les Hongrois portent le fer & le cam incendunt. 135*. a. b. Hungari Fran- feu Se font des ravages en France , en Bour- ciam , Burgundiam & Aquitaniam ferro gOgne Se en Aquitaine. 34. c. S'avançant juf- &igne depopulantur. 34. c. Senonasper- qu'a Sens , ils brûlent l'Eglife Se le Monaf- venientes SanSi Pétri Vivi Monafterium tere de Saint Pierre le Vif. 34. c. 44. c. $2.b. &• Ecclefiam comburunt. 34. c. 44. c> J-'Abbé. Samfon transfère les corps de Saint y 2. b. Samfon Abbas corpora SS. Savi- Savinien &.de Saint Potentien en l'Eglife de niani &• Potentiani in Ecclefiam S. Pétri Saint Pierre dans l'intérieur de la ville de Sens, intra urbem Senon. defert. 34. c. Hun- 54. c. Les Hongrois s'en retournent par l'I- gari per Italiam redeunt. 121. n. talie. 121. n. Les Hongrois commencent leurs ravages Hungari Franciam, Burgundiam, Aqub- dans la France , dans la Bourgogne , dans taniam depopulari incipiunt : quos Ebbo l'Aquitaine : ils paflènt la Loire à Orléans, Nobilis Bituricus , fundator Cœnobii Do* forcés 'par Ebbon Seigneur du Berri , fonda- Unfis , Ligerim Aurelianis tranfire cogit, teur du Monaftcre de Deols , lequel ayant Gr ibi vulneratus admortem obit , &* fepe- été bleffé là dangereufement, meurt, Se eft litur in Ecclejîa S.Aniani. 23. e. Eb- çnterré dans l'Eglife de Saint Agnan. 23. e. bonis mortem cum Mabillonio in an* Nous avons déjà placé cette mort, avec Dom Ma- no 93^ jam collocavimus. bilion, à Von 935". Le Monaftere de Saint Gai eft brûlé le 26 Concrematur S. Galli Monafterium rr Avril, un -mercredi. Arnolfe Duc de Bavière Kal. Maii, fer ia zr. Arnolfus Dux Ba- meurt. Teotolon Archevêque de Tours prend joaria moritur. Teotolo Archiep. Turon. la réfolution de bâtir le Monaftere de Saint Monafterium S. Juliani reotdificare fia- Julien. 91. a. Mort de Rodolfe Roi de la tuit. 91. a. Moritur Rodulfus Rex Bur- Bourgogne Transjurane, 38. a. 6$. c. ». Se gundia Transjur. 38. a. 6$. c. n. ô* d'Arnolfe Duc de Bavière. 38. a. Conrad Arnolfus Dux Bajoariee. 38. a. Conra*- fuccede à fon père Rodolfe II Roi de la Bout- dus patri Rodulfo H Régi Burg. Transj. gogne Transjurane. $. n. 67. d. n. 695*. c. m. fuccedit. 6. n. 67. d. n. 695. c. m. Qm- Conrad le Pacifique règne dans la Bourgo- radus Pacificus régnai in Burgundia. gne. 24. b. "" 24. b. Les corps des Saints Savinien , Potentien, S S. Saviniani, Potentiani , Altinitf Altin Se Eodald , crainte des Hongrois , font Eodaldi corpora Hungarorum metu è Mo* * IN nafierio S. Pétri ttansferuntur in EccU- ■fiamhujus Monafierii propriam intra mu- ros Senon. a. Ordinatur Alboinus Epifc.PiQav. 2. / Id. No*. In Monafterio Ttihorc. $93. a. Idem tonationet fanas Cantogiltnft Monafterio tonfirmat , Non, Dec. /p4< c. Anno Chf. 942. Ludûvicus Rex Franc, pojfejjîones Ec- clefia. S. Hilarii PiBav. confirmât , Non. Jan. PiBavis ciyit. jpj. a. Monafte* rium Angeriac. Marlinofervo Dei ton* ftrt reformandum , ru Id. Jan. PiBavis civit.<$6. a. Circa eumdt annum jura €r poffeffionts Dolenfis Monafterii confira mat, cp<$. d. & Abbatiolas confirmât Monafterio S.EligiiNoviom.^"j. b. FrMcoY&m Procercs , imprimis Hugo Magnus , rebellant contra Ludovicum Re- gem. In ipfo anno famés valida per to- tamFraneium. 17. b. 34. d. Hugo Rek Itàlice , miffo fibi Grceco igne ab- Imper atore Greecorum , Fraxi- netum caftrum oppugnat, &* Sarraceno- rum navibus eXuftis , illud expugnat, in- dique eos fugat. J2. c. Arnulfus Cornes Fland. & Abbas Sith. S. Gtrardum Abb. Bron. ad fe vocat , eiqui AbbaiiàmSith. (y Monachorum re- gimen cohceiit. jS. e. In Italia Comètes mirée magh'uudinis apparet , famem por- teniens que inde fecuta eft. 7p. a. Co- mètes apparet in orientali parte cali ,8. tl. menfe OBobri per dies xxu , 8. d. per xx 1 dies , jf. c.pi. c. quem peftU lentid boum fubfequitur. ff. c. D E X Le Monaftere de Jumïeges cônftruît par Saint Philibert, Se détruit par Hafting ,12. a. eft rétabli par Guillaume Duc de Norman- die. 3. b. 12. a. Armée dure Se ftérile. pi. c. Lan de J.C P41. Othon ï Roi de Germanie confirme Tin- troduftion des Moines dans le Monaftere de Saint Arnoul de Metz ; le 10 Janvier à Franc- fort. 37p. e. Le Pape Etienne VIII confirme la fonda- tion du Monaftere de Bouxieres. 224. a. Le Comte Herbert, aidé par Hugues le Grand Se par Guillaume Duc de Normandie, chaffe Artauld du fiege de Reims , Se fait or- donner en fa place ibn fils Hugues, po. b. Artauld ayant été chaffé , Hugues hls du Com- te Herbert eft facré Archevêque de Reims en vertu d'un décret du Concde de Soiffons. 326. a. 11 parolt une Comète fuivie d'une famine Se de la mortalité des boeufs. Les Hongrois fondent fur l'Aquitaine pour la féconde fois. Gui eft élu Abbé de Vezelay. pi. c. Arnoul Comte de Flandre vient à Gand , chaffe les Clercs du Monaftere de Blandigni ( de Saint Pierre ) , & y rétablit l'obfervance de la dif- ciplineM0naftique.1j4.fl. Louis Roi de France confirme les biens St les droits du Monaftere de Tournus, le 8 Novembre dans le Monaftere de Tournus. j 93. a. Le même confirme les donations fai- tes au Monaftere de Chanteugcj le j Dé- cembre. yp4. c. Lan de J. C P42. Louis Roi de France confirme les poffef- fions de l'Eglife de Saint Hilaire de Poitiers, le j Janvier en la ville de Poitiers, jpj. a. Il donne à Martin ferviteur de Dieu le Monaf- tere de Saint Jean d'Angely à réformer; le 7 Janvier à Poitiers. 596". a. Environ la même année il confirme les droits Se les poffeflions du Monaftere de Deols, J96*. d. Se il con- firme de petites Abbayes au Monaftere de S. Eloy de Noyon. 597. b. Les Seigneurs François , principalement Hugues le Grand, fe révoltent contre le Roi Louis. Cette année même il y a une grande famine par toute la France. 17. b. 34. d. Hugues Roi d'Italie , ayânt reçu de l'Em- pereur des Grecs du feu Grégeois, aïfiege le Fort de Frainetôc l'emporte d'affaut , avant brûlé les vaifleaUx des Sarrazins qu'il chaffe de là. $2. c. Arnoul Comte de Flandre Se Abbé de Saint Bertin appelle auprès de fa perfonne Saint Gérard Abbé de Brogne , auquel il accorde l'Abbaye & le gouvernement des Moines de Saint Bertin. 78. e. Il paroit en Italie une Comète d'une merveillcufe grandeur, préft- geant une famine qui nè manque pas de fui- vre. 79. a. 11 pàrôît une Comète dans la par- tie orientale du ciel , 8. d. au mois d'Ûtfo- bre pendant xxu jours, 8. d. Tefpace de xxi CHRONOLC jours, fj. c. pi. c. laquelle eft fuivie d'une perte parmi les boeufs, j y . c. Les Bretons conduits par leurs Princes viennent trouver le Roi Louis à Rouen. p 1 . d. Saint Odon Abbé de Cluni meurt, 21. c. 30. n. J2. d. jp6\ n. à Tours, 8p. d. le 18 Novembre, Se il eft enterré à Tours dans le Monaftere de Saint Julien : 8. d.$2.i. 8p. i. Aimar lui fuccede. 8. d. Odon étant mort , Archembauld prend le gouvernement du Mo- naftere de Fleuri. 13 p. e. Mort de Saint Odon fécond Abbé de Deols. Gunhard Archevêque de. Rouen meurt , Se a pour fuccefleur le Morne Hugues, pi. 4. Le Pape Etienne VIII meurt au mois de Décembre. 224. n. Marin II lui fuccede. 22/ . n. Lan de J. C. 943. Conrad Roi de la Bourgogne Transjurane accorde au Monaftere de Cluni la terre de Thoufy , le 23 Avril , 69 j . e. & celle de Bou- ligny dans le Lyonnois. 696. c. 11 rend un jugement en faveur du même Monaftere en préfenec des Prélats & des Grands, le 27 Juin. 6p6. i. Louis Roi de France fait pendre à un ar- bre Herbert Comte de Vermandois. 78. a. Herbert Comte de Vermandois & de Troies meurt, 52. d. 6$. e. Se eft enterré à Saint Quentin. <2. d. Théotolon Archevêque de Tours dédie de nouveau l'Eglife de Saint Julien. 52 c. Louis Roi de France confirme les biens de ce même Monaftere qui fe trouvoit réparé; le 1 Août à Soiflons. jp8. a. Arnoul Comte de Flandre Se Guillaume Duc de Normandie ont une entrevue dans Ville de Péquigni. Guillaume retourne une féconde fois dans rifle, 78. c. Se par la tra- hifon d' Arnoul Comte de Flandre, 12. a. 13. a. par la trahifon du Comte Herluin , 3. b. il eft tué, 3. b. 12. a. 13. a. par Balzon Camerier d' Arnoul : 78. c. pi. e. p2. a. Guil- laume eft tué par Balzon le Court au milieu de la Somme, y 2. d. Arnoul Çomte de Flan- dre tue Guillaume Longue-épée le 17 Dé- cembre. 10. c. Richard fuccede à fon pere Guillaume. 3. b. 10. t. 12. a. 13. a. 78. c. ti. e. 92. a. Guillaume ayant été tué , le Roi ouis met en poflèffion de la Normandie Ri- chard que Guillaume avoit eu d'une concu- bine. $2. d. Combat fanglant entre Raoul Comte de Cambrai qui avoit envahi le Comté de Ver- mandois , Se les fils d'Herbert qui étoit déjà mort. Raoul périt au grand regret des deux partis Se principalement du Roi Louis dont il étoit neveu par fa mere. 66. a. Grande perte parmi les boeufs dans toute la Germanie, la France , la Bourgogne & l'I- talie. 8. d. Le Pape Marin II confirme un Privilège au Monaftere de Vezelay. 22 j. b. Van de J. C 944, IGÏCU& CM* Britones cum fuis Principihus Roto* magum veniunt ad Ludovicum Regcm* pi. d. S. Odo Abbas Clunitu. moritur, 2i. c. 30. n. 5:2. d. ypo*. n. Turonis , 8p. d. xir Kal. Dec. & Turonis feptr liturin Monafierio S. Juliani : 8. d. 52. d. 8p. d. ei fuccedit Aimarus. 8. dt Odone mortuo > Archembaldus Monajle- rii Floriac. regimen fufeipit. 13p. ç» Obit S. Odo fecundus Abbas ^Dolenfis. Obit Gunhardus Archiep. Rotom. cui fut* ceditHugo Monachus. pi. d. Obit Ste* phanus VIII Papa menfe Decemb. 224* n. ei fuccedit Marinus II. 225. si. Anno Chr. P43» Conradus Rex Burg. Transjur. Tho* Jiacum villam concedit Monafierio Clu- niac. vu ix Kal. Maii, opj. e. Cr Bo- liniacum villam in pago Lugdun. 696. •C. In gratiam ejufdtm Monajierii judi+ ciumfert adftantibus Prctfulibus & Pro- ceribus , y Kal. Jul. 696. d. Ludovicus Rex Fr. Heribertum Corn. Virom. in arbore fufpendi jubet. 78. a. Heribertus Corn. Virom. Êr Trec. obit* 52. d. 6f. e. &■ apud S. Quintinum fe" pelitur. j 2. d. Jkeotolo Archiep. Turon. S. Juliani £e- clejîam de novo dedicat. f 2. c. Ludovic eus Rex Fr. ejufdem Monajierii reftaurati res confirmât, Kal. Aug. SueJJionis. 598.3. Arnulfus Corn. Fl. 6r Willelmus Dux Norm. fimul conveniunt in infulam Pi- kiniacum. Willelmus iterùm redit in in-, fulam ,78. c. &* dolo Arnulfi Corn. FL 12. a. 13. a. fraude Herluini Com. 3. b. occiditur , 3. b. 12. a. 13. a. àBal- fone Arnulfi Corner ario interficitur .-78. c. pi. e. 92. a. à Balqone-Curto occi- ditur in medio Somena. $2. d. Arnulfus. Fl. Cornes WilUlmum Long, occidit xrz Kal. Jan. 10. c. Willelmo fuccedit fi- lius ejus Richardus. 3. b. 10. c. 12. a. 13. a. 78. c. pi. e. p2. a. Occifo Wil- lelmo , Ludovicus Rex Richardum fi- lium Willelmi ex concubina mittit in pof- fejfionem ejus terrât. 52. d. Magnum certamen inter Rodulfum Camerac. Comitem qui Comitatum Ver* mand. invaferat t & filios Heriberti jam defunSi. Cadix Rodulfus cum midto do* lore utriufque partis , prtzeipui Ludovici Régis , cujus nepos état ex forore. 66. a. Ingens pefiis boum per totam Germa- nium , Franciam, Burgundiam & ha-' liam. 8. d. Marinus II Papa Monafierio Viytliac* Pr'ivilegium confirmât. 22 f. b. Anno Chr. 944, Louis Roi de France prend fous fa défenfe Ludovicus Rex Fr. Tutelenfe Uonafie* rium fub fua tuitione fufcipit , ir Non. Apr. apud Burionem villam , $99. c.6* Monafierium SanSi Pétri Rodenfe, Non. lui. Lauduni. 600. a» Ludovicus Rex cum exereitu in Nor- manniam venit ; 13. a. Rotomagum in- vadity 12. d. puerumqucRichardum-Du- cemfecum Laudunum -durit , 12. d. 13. a. promittens quàd eum ut filiumfuum educaret ; 13 . a. eum ramen mirrir -in carcerem. 12. d. Ludovicus- inJUnSu^Ar" nulfi proditoris dtcrevit prafatum pue- rum occidere , vel amputatis membris ira debilitare , ut non pojfet ulterius arma gcjlares 13. b. fed eum Ofmundus nu- tritor ejus ex urbe educit. *2. d, Cf- mundus pueri padagogus eum fafciculis herbarum involutum fecum aufert , Codi- ciacum perducit- y & fub tutela Bernardi SilvancB. Com. dimittit. 13. b. Cùm Ludovicus Rex Richardum puerum,quem in cujlodia hàbebat , malè traSaret , et Rickardus furto aufertur , & parentibus rtdditur : inde multi Proceres Franco- ■ rum contra Regem rebellant , & maximi Hugo Magnus Parif. Cornes. $2. e. Ber- nardus verb Danus , qui Normanniam tuebatur , Legatos in Daciam mittit, & Haroldo Danorum Régi mortem Guillel- mi Ducis, &exheredationem polis ejufdem mandat. 1 3 . c. Ludovicus titnens ne Hugo Magnus Normannos adjuvet , ei donat Oximos Baiocas 'cum totà pago Conf- tantienfi. Hugo fœdera cum Normannis pa8a rumpit , & eorum regionem cum exereitu hojliliter invadit. 13. d. Hugo Magnus Oximos objidet : eifortitèr ob- Jîftunt oppidanU Ludovicus Rex Ebrâi>- cenfem pagum ingreditur , totamque Nor- manniam rapinis & incendus depopula- . tur. 13. e. Ludovicus Tranjmar. Fulconem Bâftum Com. Andegav. In Ecclefia S. Martini eum aliis Canonicis cantantem irridet .* Fulco ei hac verba litteris Jignificat : Jtex illiteratus eft afinus coronatus. 5 2. e. Hugo Magnus Ludovico Régi -adver- fatur , &* ab eo pervertit quotquot pd- ttft. 79. a. Bernardus Danus dolojis verbis Ludo- vicum decipit. Ludovicus Hugonem flo- lidè jubet ab objîdione Oximorum defif- tere. 14. Hugo ira exardefeit , jubet re- gionem devajlari; Etctejîas deftrui, do- mos concremari. Herluinus &* Radulfus omnia deprxdantur , in Uticenfe Monaf- terium irruunt, thefauros Ecclefia diri- piunt , SanSlorum Reliquias fecum aufe- runt , libres , veftes variamque fupellec- 'tilem rapiunt. 14. e. 15". a. b. SanEti Ebrulfi Reliquias inter fe difpertiunt Her- luinus & Radulfus. Sanài Ebremundi Abbatis ojjà Aarelianenfibus cedunt. OJfa SanSi Anjberti Mmachi Refbacum defe- runtur. 15. d. Herluinus Cancellarius Hugonis &" Ra- dulfus de Dragiaco Uticum divertunt , in D E X le Monaftere de Tulle, le a Avril à Burîott»; y 99. c. Il accorde la même faveur au Monafr tere de Saint Pierre de Rofes > le 7 Juillet à Laon. 600. a. Le Roi Louis «ntre en Normandie avec une armée î 13. a. fe rend maître de Rouen , 12. d. & emmené avec foi à Laon le jeune Duc Richard, 12. d. 13. a. promettant dû l'élever comme fon propre fils ; 13.4. cepen- dant Louis met l'enfant en prifon. 1 2. d. Louis réfolut, pouffé à cela par le traître Arnoul,de faire mourir l'enfant en quettion , ou de l'af- foiblir tellement par la mutilation des mem- bres , qu'il ne pût plus porter les armes pair la fuite : 13. b. mais Oimond qui'avoit foin de fon éducation le tire de la ville. 12. d. Ofmond gouverneur de l'enfant, l'ayant en- veloppé dans un .paquet d'herbes , l'enleva avec loi, le conduit à Couci, & le met fous la garde de Bernard Comte de Sentis. 13. b. Le Roi Louis traitant mal Richard qu'il te- noit en prifon, cet enfant loi eft enlevé fur- tivement , Se eft rendu à fes parens : plu- fieurs Seigneurs François , & fur -tout Hu- gues le Grand Comte de Paris , prennent oc- cafion de là de fe révolter contre le Roi. j 2. e. Quant à Bernard le Danois, qui dé- fendoit la Normandie, il fait partir des Am- baffadeurs pour la Dace , & mande à Hàrolcl Roi des Danois la mort du Duc Guillaume & l'exhérédation du fils de ce dernier. 13. c. Louis appréhendant que Huges le Grand no fe joigne aux Normans , lui donne Hiefmes de Bayeux avec tout lé Coteritin. Hugues là Grand rompt les traités faits aVec les Nor- mans , entre dans leur pays à main armée de leur fait la guerre. 13. d. Hugues le Grand affiege Hielmes : tes bourgeois lui font unô courageufe réfiftance. Le Roi Louis entre dans le pays d'Evreux , & défoie toute la Normandie par des dégâts & par le feu. 13. e.' Louis d'Outremer plaifante fur le compte de Foulques le Bon Comte d'Anjou qui chàntok avec les autres Chànoines dans l'E- glife de Saint Martin : Foulques lui répond par lettres en ces termes : Un Roi qui n'eft pas lettré, eft un âne couronné. £2. e. Hugues le Grand eft ennemi du Roi Louis, à qui iï débauche tôus ceux qu'il peut déta*> cher de fon fervice. 79. a. Bernard le Danois trompe Lôuis par dés pa-: rôles pleines d'artifice. Loùis ordonne fotte-: ment à Hugues d'abandonner le fiege d'Hief-; mes. 14. Hugues dévena furièux, ordonne de ravager le pays , de détruire les Eglifës & de brûler les maifons. Herluin & Raoul font le dégât par-tout , ils fe jettent fur le Monâf-: tere de Saint Evroul , pillènt les tréfors de l'Eglife , emportent les Reliques dès Saints y enlèvent les livres , les habits & toutes fortes, d'ornemens ou de meubles. 14. e. 1 j. a. frw Herluin & Raoul partagent entr'eux lés Re* tiques de. Saint Evroul. Les Ôrléannois ob- tiênnent lés Os dé Saint Evremond Abbé.' Ceux du Saint Moine Anfbert font tranfpor- tés à Rebais. l'y. d. Herluin Chancelier de Hugues & Raoul de D.... prennent leur route par Saint Evroul, logenç Digitized by CHRONOLO logent dans le Monaftere , où les Moines leur font une réception honorable & leur mon- trent tout ce qu'ils avoient de plus pré- cieux. 13. d. Le Roi Othon étant entré dans la Belgi- que, c'eft-à-dire dans la Lorraine, la réduit tonte entière fous fa puuTance. 66. b. - La ville de Sens eft livrée à fiainauld Comte de Reims» 34. d. Le Vicomte Frotmond entre dans la ville , égorge plufieurs perfonnes , met en fuite Rainauld, détruit une partie des murs de la Fortereffe de Sainte Colombe. 3 f . a. Arnoul Comte de Flandre transfère les corps de Saint Wandrille , de Saint Anfbert & de Saint Wulfran, de Boulogne à Gand dans le Monaftere de Blandigni ( de Saint Pierre ), 1^4. le 3 Septembre. 108. n. ■ Les Normans taillent en pièces les Bretons* & les obligent à fe difperfer en s'expatriant, ail tems de Bérenger & d'Alain. 92. a. Mort de Turpion Evêque de Limoges. Adalberon Evêque de Metz prend le gouvernement du Monaftere de Saint Tron. Le Comte Eilbert jette les fondemens du Temple de l'Abbaye de Vaflbr. 92. b. Un tremblement de terre fé fait fentir la troifieme fête de Pâques le 16 Avril. Cette même année il ne fait que pleu- voir pendant .fété. 92. c. Le premier de Mai les vignes font brûlées par la gelée. 8. e. Dans le même tems Aimon Abbé de Saint Jean d'Angely transfère le corps de Saint Révèrent , du Fort de N Qua- tre à Poitiers dans le Monaftere de Sainte JRadegonde. 9. a. L'an de /, C. 94 Le Roi Louis vient à Rouen & y eft reçu par les Normans. Haigrold Roi des Danois paffe en France au fecours de l'enfant Richard ion coufin, & appelle Louis à une entrevue. Louis trahi par les Princes eft fait prifonnier par les Normans : il obtient fa liberté en don- nant pour otages le plus jeune de fes fils Se Gui Evêque de Soiffons. Louis envoyé à Laon par le confeil de Hugues le Grand eft mis en prifon. J3. a. Carloman le plus jeune des fils de Louis d'Outremer, qui avoit été donné en otage aux Normans , meurt. 53. a. 79. b. m Louis d'Outremer eft pris par Thibauld Comte de Chartres : d'autres difent qu'il fut pris par les Normans à Bayeux. 24. a. Le Roi Louis eft pris à Bayeux par les Normans. 17. b. Haigrod Roi des Danois , appellépar Bernard, vient en Normandie : il livre ba- taille au Roi Louis : Herluin Comte de Mon- treuil, fon frère Lambert & feize autres Com- tes périffent dans ce combat fur la rivière de Dive. Le Roi Louis eft fait prifonnier , & eft envoyé dans la citadelle de Rouen. 12. d. 13. c. La Reine Gerberge par le confeil de Hugues le Grand fait un traité de paix avec les Normans ; & ayant donné en otage fon fils , les Evêques Hildere de Beauvais & Gui de Soiffons , le Roi Louis eft mis en liberté. 1 2. d. Le Roi Louis eft pris à Bayeux par les Normans , du confentement de Hugues le Tome IX. GICUS. CV Monafterio Sanâi Ebrulji hofpitàntur i honorificè excipiuntur à Monàchis , qui eis oftendunt omrùa qutc habebant pretio- fora. 13. d. Otho Rex Belgicam , id eft Lothàrin* giam y ingrejfus , totam in ditionem fuant accipit. 66. b. Senonenjis civitas traditut Rainaldo Com. Remenji. 34. d; Frotmundus Vice* com. urbem ingreditur, plurimos jugulât, Rainaldumfugat , partem murorum Cafi> telli San&âc Cblumba deftruit. 3 5 . a. Arnulfus Fland. Cornes corpora SS* Wandregifili , Anfberti Gr Vulfranni Bo- nonia Gandavum transfert in Monajle- rium Blandin. 154. 11 1 Non. Stptemb.. 108. n. Normanni Britones c&dunt , Gr è terra eorum difpergunt tempore Berengarii Gr Alani. 92. a. Obit Turpio Lemovic.Ep. Adalbero Epifcopus Metu Trudonenjîs Monafterii regimeh fufeipit. Fundamenta Templi Abbatix Valciodor. ab Eilbert* Com. jaciuntur. 92. b. Fit terrât motus tertia feria Pafckie xvi Kal. MaiL Eo- dem anno xjlas omnis verfa eft in plu», viam. 92. C. Kalendis Maii vineat eXuruntur à ge- la. 8. e. Eodem tempore Aimo Abbas Angeriac. corpus S. Reverentii à Noiaftro cajtro transfert Pi&avos in Monajlerium Sanfta Radegundis. 9. a. Anno Chr. 94J. Ludovicus Rex Rotomagum venit , Gr ibi à Normannis fufeipitur. Haigroldui RexDanorum inFranciam venit in auxi* lium Richard! pueri cognati fui , Gr Lu- dovicum ad colloquium evocat. Ludovicus à fuis Principibus deceptus , à Normannis capitur : liberatut , datis obfidibus Jilio fuo minore Gr Widone SueJJion. Epifcopo. Ludovicus Hugonis Magni conjîlio Lau- dunum miffus euftodia traditur. f 3 .a. Car* lomannus Jilius minor Ludovici Tranfm. datus obfes Normannis , moritur. a. 79. b. n. Ludovicus Tranfmar. àTheobaldo Car- not. Comité capitur : alii dicunt à Nor- mannis eum captum Baiocis. 24. a. Lu- dovicus Rex Baiocis capitur à Norman- nis. 17. b. Haigrodus Danorum Rex à Bernardo evocatus in Normanniam ve- nit : contra Ludovicum Regem pugnat .* in quo prxlio Herluinus Cornes Monaft. cum Lamberto fratre Gr aliis xvz Comi- tibus fupeê Divam fl. occiditur. Ludovi- cus Rex capitur , Gr in arcem Rotomagi mittitur. 12. d. 13. c. Gerberga Regina Hugonis Magni confilio ■ cum Normannis pacem facît; Gr datis obfidibus filio fuo » Hilderio Belvac. Gr Widone SueJJion. Ep. Ludovicus Rex liberatur. 12. d. Ludo- vicus Rex â Normannis apud Baiocas ca - pitur , confentiente Hugone Magno. 3$ . a* d d Digitized by Google cvj I N Hugo Magnus Cornes Parif. Theobaldus Carnot. & Regni Procens rebellant con- tra Ludovicum Rcgem , eumque Lauda- num retrudunt in carcerem. 44. b. Lu- dovicus Rex fafiitante Hugone Magno à Ducibus fuis proditus , à Normannis ca- pitur ; à Normannis redditus , confilio Hugonis Laudunum mittitur , & eufiodix Nix magna Idibus Mardi cadit. Lu* dovicus Rex à Normannis Rotomagi ca- pitur. Obit Richerius Epifc. Ltod. eut fuectiit Ubogo. 92, ç. Geraldus Archiep. faculo reliSo fe ipfum & omnes res fuas fitas in pago U\ttiço offert Monajierio Cluniac. 92. d. Theotolo Archiep. Turon. moritur: cui fuccedit Jofeph. $3. b. Hugo Archiep. advçcau Ercamboldo Abb. Flo- riac. Régulant SanQi BenediEli in Mo- najierio Sanfti Remigii reftituit, & Hinc- marum Monachum ejufdem Monajierii Abbatem conftituit. 66. c. Hugo Rex Italiam deferere cogitur. 689. n. Lotharius folus régnât in ha» lia. 23. d. n. Anno Chr. 946". LudovUus Tranfm. à fuis expulfut au* xilium petit ab Othont Rege & obtinet. Otho in Galliam intrat , Remet £r Lau~ dunum aliaque çafltlla Ludovico rejlitui curât : Rotomagum pervenit , &* omnibus penèy excepto Hugone Magno, Regni Pro- ceribus Régi fuo fubaHis, ad fua regre» ditur. 38. c. Otho Rex Germania cum xxxit le» gionibus in Franciam venit , £3. a. ad liberandum Ludovicum Regem : Franci metu Othonis Ludovicum libérant à euf- todia. 44. b. 79. c. Otho Laudunum tapit: 5%. a. Hugonem Magnum intra farifios condud.it, Remos capit, & Hu- gone Herberti filio &* Hugonis Magni nepote expulfo , legitimum Archiepifco- pum Artaîdum rejlituit : deinde Rotoma- gum ufque accedit, &* caftellis &• urbi- bus quas ceperat, Ludovico redditis , in Saxoniam .rêver titur. J3. a. b. 79. c. Ludoviçus Rex cajlella Hugonis Magni diruit & vaftat. J3. b. Ludoviçus Tranfmar. ad prêtes Prin- tipum Regni fui, videlicet Hugonis Franc. Ducit , alterius Hugonis Burgundionum Vucis , & Letaldi feu Leutaldi Com. tria Pr&cepta Cluniac. Monajierio concedit : unum de Ecclejîa Sanfti Johannis in fub- urbio Matifcon. alterum de Çarilocenfi Monajierio & Cella Regniaco : tertium de villula pagi Lugdunenjîs fuper Ara- rim, Kal. Jul. in Capriniaco villa. 601. a. 602. a. d. Otho I Germ. Rex res datas Monajierio San&i Apri confirmât , m Non. Aug. Eut^hhce. 380. c. Moritur Marinus II Papa menfe Ju- D E X Grand. 3;. a. Hugues le Grand Comte de Paris , Thibauld de Chartres & les Grands du Royaume fe révoltent contre le Roi Louis, Se renvoient à Laon pour y être renfermé dans une prifon. 44. b. Le Roi Louis par les me- nées de Hugues le Grand fe trouvant trahi par fes Ducs , eft pris par les Normans ; rendu par les Normans il elt envoyé Se mis en pri- fon à Laon par le confeil de Hugues la Grand. 79. b. 11 tombe de la neige en abondance le ir, Mars. Le Roi Louis eft pris à Rouen par les Normans. Mort de Richer Evêque de Liège : il a pour fuccefleur Ubogon ( Hugues. ) 92. c. L'Archevêque Gerauld ayant renoncé au mon- de , offre au Monaftere de Cluni fa perfonne Se fes biens fitués dans l'Uzegois. 92. d. Théo- tolon Archevêque de Tours meurt : Jofeph lui fuccede. $\. b. L'Archevêque Hugues ayant fait venir Ercambold Abbé de Fleuri, rétablit la Règle de Saint Benoit dans le Mo- naftere de Saint Remi, Se y constitue Abbé Hincmar Moine de ce Monaftere. 66. c. Le Roi Hugues eft contraint d'abandon- ner l'Italie. 689. n. Lothaire règne feul en Italie. 23. d. n. Van de J.C 946. Louis d'Outremer chafle* par les Cens , im- plore le fecours du Roi Othon Se l'obtient. Othon entre dans la Gaule, fait reftituer à Louis Reims , Laon Se d'autres Forterefles : il pénètre jufqu'à Rouen , Se ayant fait ren- trer prefque tous les Grands du Royaume, excepté Hugues le Grand , dans le devoir yis-à-vis de leur Roi, il retourne dans fes états. 38. c. Othon Roi de Germanie vient en France à la tête de trente-deux légions , 5-3. a. pour délivrer le Roi Louis. Les François par la crainte qu'ils ont d'Othon , tirent Louis de prifon. 44. b. 79. c. Othon s'empare de Laon : j3« a. enferme Hugues le Grand dans Paris, fe rend maître de Reims , & en ayant chaffé Hugues fils d'Herbert Se neveu ( coufin ) de Hugues le Grand , il y rétablit Artauld le lé- gitime Archevêque : enfuite il s'avancejuf- qu'à Rouen , & ayant remis à Louis les For- tereflès & les villes qu'il avoit prifes , il s'en retourne en Saxe. f^. a. b. 79. c. Le Roi Louis détruit & pille les places fortes de Hugues le Grand. C3. b. Louis d'Outremer à la follicitation des Prin- ces de fon Royaume, fçavoir de Hueues Duc des François, d'un autre Hugues Duc des Bourguignons Se du Comte Letald ou Leu- tald, accorde au Monaftere de Cluni trois Di- plômes; le premier concernant l'Eglife de S. Jean dans le fauxbourg de Mâcon , le fécond touchant le Monaftere de Charlieu Se le Prieu- ré de R.... le troifieme au fujet d'une petite terre fur la Saône dans le Lyonnois ; le pre- mier Juillet à Chevrigny. 601. a. 602. a. d. Othon I Roi de Germanie confirme les con- cernons faites au Monaftere de Saint Evre ; le 3 Août à Eutzhhc. 3 80. c. Le Pape Marin II meurt au mois de Juin : Digitized by Google CHRONOK 22f. n. Agapït II lui fuccede. 226. n. Berte Abbeffe d'HombJieres-prie Dieu le 3 Oftobre pour qu'il daigne lui faire trouver le corps de Sainte Hunegonde : le corps de cette Sainte eft levé de terre le 7 Novembre. 02. e. fonde J. G Othon Roi de Germanie fe difpofant à une féconde expédition en France, Hugues lç Grand qui redoutoit fon courage ou fa puif- ftrice , vient le trouver fur les bords du Cnier , & fait la paix avec lui, après lui avoir fait prefcnt de deux Lions. 53. b. Les Rois Louis de France 3c Othon de Germanie ont une en- trevue fur la riviéTe du Chier. 3 26. c. • Gonrad Duc dè Lorraine époufe Liutgarde fille du Roi Othon. 38. d. Raimond Duc d'A- Îuitaine prend pour femme Berthe nièce de lugues Roi d'Italie. 724. n. Riculfe eft élu Evêque (TElne dans le Con- cile de Narbonne.' 326. i. Dans celui de Ver- dun le fiege de Reims eft adjugé à Artauld. J2<5. c. - Mort de Hugues Roi d'Italie, 68p. n. Gi- buin fuccede à Bovon Evéque de Châlons fur Marne. 66. c. Ubôgon Evêque de Liège meurt Se a pour fûccefleur Farabert. 53. a. Gui qui avoit été inftitué Abbé de Saint Ber- tin par le Bienheureux Gérard, eft privé de fon Abbaye. 79. b. n. Van de J. C. P48. Louis Roi de France confirme les dona- tions faites par le Comte Acfred au Monaf- tere de Cluni; le 3 Février à Pouilly fur Loi- re. 603. c. Il prend fous fa garde lé Monaf- tere de Saint "Pierre de Rofes, le 20 Septem- bre à Reims. 604.. a. Il ratifie l'expulfion des Religieufes d'Homblieres , & Vintrodu&ion des Moines en ce Monaftere; le premier Oc- tobre à Reims dans le Monaftere de S. Remi. 6"oj. b. Hugues le Grand fe révolte contre Louis d'Outremer. 10. c. Le Comte Ragenold forti- fie le château de Rouci pour le Roi Louis con- tre le Duc Hugues. 66. d. Dans le Concile de Mouzon le fiege de Reims eft adjugé pour la féconde fois à Ar- tauld , Se Hugues y eft privé de la commu- nion jufqu'au Concile général. 3 26. d. Artauld eil rétabli dans le Concile d'Ingelheim, le Prélat Hugues y eft excommunié , & le Comte Hugues y eft menacé d'une peine femblable, s'il ne vient à réfipifcence. 326. e. Auemblée d'un Concile à Ingelheim auquel préfide Ma- rin Légat Apoftolique : 38. d. 93. a. les Rois Othon & Louis y affilient , Se Hugues ufur- pateur du fiege de Reims y eft condamné. 38. d. Il fe tient une Affemblée d'Evêques à Laon dans PEglife de Saint Vincent. Dans le Concile de Trêves on excommunie. le Com- te Hugues avec les Evêques qui avoient été ordonnés par le Prélat Hugues. 327. c. l G î C U S. evr) nio : 22 J. n. ei fueeedit Agapitus IL 226'. n. BertaHtimolarienjîs Abbau ro- gat Deum v Non. 03. ut eiSanSxHu- negundis corpus revelare dignetur. Hu* jus StnQx corpus levatur vu Id. Nov* p2. e. Anna Chr. $47; Othone Rege Germ. fecundum expe* ditionem in Franciam parante , Hugo Magnus virtutem ejus timens , ei juxtà fi. Charum oeçurrit , & cum eo patemfa- cit , dono datis ei duobus leonibus. J 3 . b. Ad Charum fi. convenium Reges Ludo- viens Francité £»• Otho Gertnanix. ^26. C. ' Conradus Dux Lotharing. Liuïgar* dam filiam Othonis Régis" in matrimo- nium fumit. 38. d. Raimundus Dux A- quitan. Bertham Hugonis Régis Italix neptim uxorem ducit. 724. n. In Synodo Narbon. Riculfus eligttur Epifcopus Helenenjîs. 326. b. In Con->. ventu Virdun. fedes Remenfis Artaldo' adjudicatur. 326. c. ■ Hugo Rex Italix moritur. 6%p. n. Bo- voni Cotai. Epifcopo fuccedit Gibuinus. 66. c. Moritur Ubogo Leod. Epifc. ei fuccedit Farabertus. 93. a. IVido à B. Gerardo Abbas Sith. injîitutus , Abbatia privatur. 7p. b. n. Anno Chr. 948. Ludovicus Rex Franc, res ab Acfred» Com. collatas Monafterio Cluniac. con- firmât , /// Non. Febr. in Polliaco villa fuper Ligerim. 603. c. fub fua tuitiont fufeipit Rodenfe SanSi Pétri Monafte- rium, m Kal. 03. Remis civit. 604. a. Expuljîonem SanâHmonialium à Mo- nafterio Humolar. £f introduftidnem hue Monachorum firmat, Kal. Oit. Remis ci- vit. in Monafterio S. Remigii. 60$ . b. Hugo Magnus rebellât contra Ludo- vîcum Tranfm. 10. c. Ragenoldus Com. cajîrum de Roceio firmat pro Ludovic» Rege contra Hugonem Ducem. 66. d» In Synodo Mofomenfi fedes Remenfis iterùm Artaldo adjudicatur, & Hugoni communio ufque ad generalem Synodum interdicitur. 326. d. In Synodo Ingel- heimenfi Artaldus refiituitur, Hugo Prx- ful excommunicatur , & Hugoni Comiti excommunicatio intentatur , nifi refipif- cat. 326. e. Synodus congregatur apud Ingelheim , cui prxfidet Marinus Legatus ' Apoftolicus ': 38. d. 03. a. huic inter- funt Reges Otho 6* Ludovicus in ea Hu- go invafor fedis Rem. damnatur. 38. d. Lauduni in Ecclefia Sanêti Vincentii ha- betur Epifcoporum Conventus. ht Synodo Trevir. Hugo Cornes excommunicatur cum Epifcopis ab Hugone Prafule ordinatis. 327. c. INDEX Ànno Chr. 94p. Otho I Germ. Rex Priviltgium Mo- naflerio Senonienfi ai Hildirico Regf con- ceffum confirmait ni Id. Jun. Ingilen- heim. 382. a. Bcna Monafterii S. Ar- nulfi Mett. confirmât) die &inloco qui- tus fuprà. 382. d, Ludovicus Rex Franc- Àbbatiam S. Mar- tini Aiduenfis, utpotè regia manu dan- dam , concéda Humberto Abb, iv Id. Nov. apud Aîduam civit. 606. a. Agapit us 11 Papa Monafterû Cluniac Privilegium confirmât. 226. b. Theo- taldus Epifc. Ambian. in Synodo Trevir. cui prafidet Marinus Legatus , excom- municatur. 2pp. n. Anno Chr. pjo. Ludovicus Tranfmar. quafdam res cwt» fert Aquino cuidam , vi Id. Jun. Abtum in Placito quoi fuit in villa Trifluro. 606. e. Res ab Arnulfo Com. collatas Blandin. Monaflerio confirmât, xjczz Kal.- Sept. Remis. 007. b. Conradus Rex Burg. ptrfuadet Sarra- cents ut contra Hungaros , Gr Hungaris ut contra Sarracenos dimicent .* utrofque contra fe invicem dimicantes profternit &* cadit. 6. b. c. Idem Carlutto cuidam concedit curtem de Trejia , xv Kal. Sept. 6$j. b. Agapitus II Papa confirmât Privile- gium Monafterii Cuxan. 227. b. Maim- bodo Matifcon. Epifcopo Privilegium con- cedit. 228. d. Moritur Suniarius Cornes Bar cinon.&r Urgell. &* fepelitur in Monaflerio Rivi- pull. 6p, c. Qrca hune annum moritur Raimundus Pondus , fundator Monafterii Tomer. 724. n. Lotharius Italix Rex moritur feria vz x Kal. Dec. Ejus corpus Mediola- num vehitur : ubi tumulatur in fepulcro genitoris fui. 93. a. Hugo Lotharii pater non Mediolani fepultus eft , Jed in Mo- naflerio à fe in Burgundia conftruâo. 93. n. Berengarius régnât in Italia cum jfilio Adalberto : Papia coronantur die Dominica , quet erat xrDec. b. Anno Chr. pp. Ludovicus Rex Fr. Aquitaniam cum exercitu petens , gravi ex morbo decum- bit , & Lotharium , ut videtur , coronari jubet. (Siy. a. m.Letoldus Cornes Burg. Ludovicum Tranfm. agrotantem follici- tat. 124. n. Otho Germ. Rex Italiam invadit. 37p. c. m. Agapitus II Papa confirmât Privilégia Monafterii Rivipull. 22p. d. Eccleftx Urgell. 230. c. &- Monafterû Craffenfis. 231. c. kogat ut pretdones arceantur à Van de J. C 94p. Othon I Roi de Germanie confirme le Pri- vilège accordé par le Roi Hildiric au Monaf- tere deSenone; le 11 Juinàlngelheim. 382.0. 11 confirme les biens du Monaftere de Saint Ar- noul de Metz, le jour & au lieu que ci-deflus. 382. d. Louis Roi de France accorde à l'Abbé Hum- bert l'Abbaye de Saint Martin d'Autun , la- Suelle devoit être de collation Royale; le 10 [ovembre à Autun. 606. a. Le Pape Agapit II confirme le Privilège du Monaflere de Cluni. 226. b. Thibauld Evè- que d'Amiens eft excommunié dans le Con- cile de Trêves auquel préfide le Légat Marin, app. n. Van de J. C. pyo. Louis d'Outremer confère quelques choies à un certain Aquin , le 8 Juin dans le Par- lement qui Te tenoit à Triflur. 6*06. e. Il con- firme les chofes accordées par le Comte Ar- noul au Monaftere de Blandigni ( S. Pierre de Gand ) ; le 20 Août à Reims. 607. b. Conrad Roi de Bourgogne perfuade aux Sarrazins de combattre contre les Hongrois» Se à ceux-ci d'en faire autant contre les Sar- razins : il terrafle Se taille en pièces ces deux fortes d'ennemis qui tournent leurs armes les uns contre les autres. 6. b. c. le même ac*. corde à un nommé Carlut la terje de Tréfie, le 18 Août. 697. b. Le Pape Agapit II confirme le Privileee du Monaftere de Cufan. 227. b. Il accorde un Privilège à Maimbod Evêque de Mâcort. 228. d. Sunier Comte de Barcelone Se d'Urgel meurt, Se eft enterré dans le Monaftere de Riupoly. 69. c. Environ la même année Rai- mond Pons , fondateur du Monaftere de Tôt mieres , meurt. 724. n. Lothaire Roi d'Italie meurt, un vendredi 22 Novembre : fon corps eft conduit à Milan, où il eft enterré dans le tombeau de fon père. 93. a. Hugues pere de Lothaire n'a pas été enterré à Milan , mais dans un Monaftere qu'il avoit conftruit en Bourgogne. P3. n. Béren- ger règne en Italie avec fon fils Adalbert : ils font couronnés à Pavie un Dimanche qui tom- boit le 17 Novembre. 93. Van de J. G pji. Louis Roi de France étant en marche à la tête d'une armée pour l'Aquitaine , tombe dangereufement malade , Se fait couronner Lothaire , à ce qu'il paroît. 6"ijT. a. m. Le- told Comte de Bourgogne a grand foin de Louis d'Outremer pendant fa maladie. 124. n. Othon Roi de Germanie fe rend maître de Tltalie. 37p. cm. Le Pape Agapit II confirme les Privilèges du Monaftere de Riupoly , 22p. d. ceux de l'Eglife d'Urgel ,230. c. Se ceux du Monaftere de la Graffe. 23 1 . c. Il prie d'éloigner du Mo- naftere Digitized by Google C H R ON O h ( naftcre-dé Sottcitbmges les unirpateurs. 23 2. à. - Herbert II Gomce.de Vermandois époufe Otgive ,qui étoit veuve de Charles le Simples & U la dote des biens du Monaftere de Saint Medard. 126. a, v. Les Hongrois: dévaftent le pays du Béni. Les Moines de Strade portent le corps de S. Genou dans 1» Fonerefle.de Loches. 144.4. : Arnoul le Vieux Comte de Flandre tranJff porte du Monaftere d'Auchy en' celui de Saint Bertin , le corps de Saint Silvin Evêque de Terouanne , 20. n.. Se du Monaftere de S. Bi- quier en celui dè S. Bertin , le corps de S. Bi- qùier. 146. b. Mort deFrambert troifiéme Abbé de Deols. 93. *. Vm de J. Cpja. . Othon Boi de Germanie confirme les pof> .feflions du Monaftere de Saint Vanne, le 21 .de Janvier à Pavie. 383. b. 11 confirme au Mo- naftere de Saint Bemi l'Abbaye de Coueren^ due par Artauld Archevêque de Beims; le 9 -Septembre à Paterborn. 384. c. '.■ Louis d'Outremer prend fous fa protection le Monaftere de Bézalu , le 3 Février à Beims , . 608. b. Se le Monaftere de Cufan, le 4 Fé- vrier à Beims. 609. b. . _i Mort de Baoul fécond Seigneur de Deols* Il avoit bâti le Fort de Baoul (Château- roux), & avoit donné la Fortereffe de Deols au Mo- naftere de ce nom. 93. b. Les Clercs font chaf- fés du Monaftere de Saint Vanne par Béren- ger Evêque de Verdun , Se ils font rempla- cés par des Moines ; 67. a. 03. c. auxquels on donne Humbert pour Abbé. 93. c. Vulfald Abbé de Fleuri eft élu Evêque de Chartres. 140. a. Leudric eft ordonné Abbé de Saint Amand. Le Monaftere de Saint Maniai de Li- moges eft brûlé. Le corps de Saint Biquier eft traniporté du Monaftere du nom de ce Saint dans celui de Saint Bertin. 93. c. Van deJ. C 9J3. Louis Boi de France confirme les immuni- tés accordées par fes prédéceûeurs au Monaf- tere de Saint Bemi; le 27 Mars à Laon. 610. b. Il donne au Monaftere de Bofes un cer- tain endroit deftiné à la pêche ; le 8 Septem- bre à Laon. 611. b.U confirme au Monaftere de Saint Bemi une terre dans le Comté de Beims accordée par Ordilon jadis fon Chape- lain; le 12 Novembre au Palais de Beims. 612. a. •Le Boi Othon revient à Cologne ; Se là Adalberon Evêque de Metz Se prefque tous les Lorrains fe rangent fous fon obéiffance. 38. d. Siège de Mayence & de la Fortereffe appellée Boffadal, ou il y a une grande guerre. Farabert Evêque de Liège meurt , Se Bathier lui fuccede. 93.4. Mort de Wïgfrid Archevê- que de Cologne. Brunon frère d'Othon ob- tient TEvêché avec le Duché de Lorraine. Bathier , qui avoit été dépoffédé deux fois de l'Evêché de Vérone , eft ordonné Evêque de Tome IX. * G I C C S. eue Monafterio CélJmUuu 2$2^ $.\ - . . Heribertus II Cornes ViromanL Ôt- givam , qu.ee, fuerat uxor Caroli .Sinipli- cis , uxorem duc.it ;', eamque dotavdç bo^ ois Monafterii SanBiMedardi^i^^. , Hungari Bituricenfem regionem devaf- tmt. Stradtnfes, Monachi corpus S. Ge+ nulfi in cajirum Lucas deferunt. 144. d. ; Arnulfus Senior Çonus Fl. corpus S. Silyini Epifc. Tarv. ex Alciaçenfi Monaf- terio transfert in Sithienfe , 20. n. Gr cor- pus SanBi Richard è Centalenfi in Sith. Monafterium. 146. b. . Obit Frambertus ttrtius Abbas Do-, lenfis. 03. b. \ \ \ s Anno Chr. 952. Ôtko I. Germ. Rex paffeffiones Moi mfterii SanBi Vitoni confirmât „ xit Kal. Febr. Papiet. 383.. b. .€oftam Ab- batiam , ab Artaldo Archiep, Rem. red- ditam, confirmât Monafterio $.. Remi- gii , v IL Sept, inloco PatcrbAm* 384. o Ludovicus Tranfmar. fub fut tuitienç fufeipit Bifuldunenje Monafterium, 111 Non. Febr. Remis tivit. 6o#..b. .fyjMo- nafierium Cuxanenfe t rt Non. Febr. ibid, 609. b. . Obit Radulfus Largus feeundus Do- minus Dolenfis. Cajirum Radulfi adifi-* caverat, 6* cajirum Dolenfe dederat Mo- nafterio. 93. b. De Monafterio S. Vi- toni pxlluntur Çlerici à Berengario Epifçt. Virdu.it. &* fubrogantur Monachi ; 67. a, 93. c. quibus Abbas prceficitur Humber- tus. 93. c. Vulfaldus Floriac. Abbas eli- gitur Epifcopus Carnot. 140. a. Leudri- eus ordinatur Abbas Elnon. Monafterium SanBi Martialis Lemovic. igne crematur. Corpus SanBi Richarii è Monafterio Cen* tul. transfertur in Sithienfe. 93. c k Anno Chr. 9^3* Ludovicus Rex Fr. immunitates ab an- tecefforibus concejjas Caenobio Remigiano confirmait vi Kal. Apr. Lauduni. 610. b. Quamdam pifeationem largitur Ro- denfi Monafterio, ri Idus Sept. Lauduni. 611. b. Terrant in Comitatu Remenfi ab Ordilone quondam Capellano fuo collatam Remigiano Monafterio confirmât , pridie Idus No», in Remenfi Palatio. 612. a. Otho Rex Coloniam redit ; ibique Adal- beronem Mftt. Epifc. omnefque ferè Lor tharienfes in fua fide fufeipit. 38. d.Mo- gutitia obfidètur Sr caftellum Rojfadal appellatum , ubi fit magnum bellum. Fa- rabertus Leod. Epifcopus moritur : cui fuccedit Ratherius. 93. d. Moritur Wig- fridus Colon. Archiepifcopus. Bruno fra- ter Othonis Epifcopatum obtinet cum Du- catu Lotharingie. Ratherius, bis ab Epif- copatuVeronenfi depulfus, ordinatur Epif- e e ex I N copus Leod. per Brunonem Archiep. 38. e. Synodus habetur apud Santtum Theo- dencum adverfus Ragenoldum Comitem. 3 27. d. Corpus SanSi Genulfi in quam- dam munitionem Hungarorum metu de- fertur. a. Nova Bajîlica Cuxan. ab~ folvitur &confecratur.6li. n.Gerlannus Archiep. Senon. moriturNonis Aug.&fe- petit ur in Bafdica S. Germant AutiJJîod. eifuccedit Hildemannusu Id. Sept. 3 y. a. Anno Chr. 9^4. Menfe Maio, 10. d. pluit fangu'mem fuper operarios. 10. d. 17. b. Cùm Lu- dovicus Rex Lauduno defeenderet, lupum JîBi^oèvium infeSatur ; fed equo lapfus , toto corpore-axttritur , &* Remos devehi- tur, ubi moritur , J3. c. 66. d. pefte elephantiaca. $3. c. LudovicusRcx mo- ritur , 9. a. 24. a. 38. e. 44. b. $6. c. 79. d. 140. c. menfe Sept. 10. d. 17. c. 40. e. 61 3. a. m. relinquens duos fi- lios Lotharium &Carolum, 24. a. e* Gerberga Othonis Germ. Régis forore. 44. c. 140. c. Remis in Bajîlica SanBi Remigii fepelitur : 10. d. 17. c. 44. b. J3» c. 66. d. 75». d. huic fuccedit filius ejus Lotharius, p. a. 38. C $6. C 79. d. 140. c.pridie Idus Nor. 41. a. Ca- rolus junior filius privatus vix'u : 140. C. fenuit. 44. c. Lotharius patri fuo Ludovico fuccedit. 145. a. Fit Rex Franc, ff. c. 93. d. Remis ungitur in Regem , 10. d. 17. c. ai Artaldo Archiep. Rem, y 3. c. 613. a. m. fequenti menfe 11 Id. Nov. 17. c, 613. a. m. 7// frf. tfof. 44. c. Hugo Magnus Roberti Fortis filius fit Dux Franc. 17. c. 21. d, 44. c. Lotharius Hugonem Magnum Parif. Comitem facit Ducem Andegav. 80. a. Lotharius ref- taurationem Gandenfis SanBi Bavonis Monafterii confirmât', Decemb. Lauduni inMonaflerio SanBi Johannis. 6i<.d. Agapitus II PapaPrivilegium dat Mo- nafterio SanBi Martini deLenis. 233. d. Hungari fecunda vice Franciamvaf- tant. $6. c. Hungari populantur. 93. d. Conradus ,paBo cum Hungaris inito , eos per Regnum Lotharienfe deducit. 128. d. n. Corpus SanBi Matthan transfertur. 9. a. Regenoldus per B. Gerardum Abbas Sithienfis fubrogatur Hildebrando , &* à Witfrtdo Morin. Epifcopo confecratur. 79. d. • Anno Chr. 95$. Lotharius Rex Fr.Corbiniacum villam Sanremigiano Monajierio confirmat,6i6. c. 6* ut gratum fe exhibeat B. Remigio , cui ab ortu nativitatis fuœ. oblatus , & in cujus Bajîlica ab omnibus Fr. Proceri- bus eleBus, id eft agnitus , ac regali dia- demate coronatus fuerat , immunitates ab anterioribus Regibus concejfas eidem Mo- D E X Liège par l'Archevêque Brunon. 38. e. Il fe tient un Concile à Saint-Thierri con- tre le Comte Ragenold. 327. d. Le corps de Saint Genou , crainte des Hongrois , eft porté dans une certaine place forte. 145. a. La nou- velle Bafilique de Cufan eft achevée & dé- diée. 611. n. Gerlan Archevêque de Sens meurt le j Août , & eft enterré dans la Bafi- lique de Saint Germain d'Auxerre : Hildeman lui fuccede le 12 Septembre. 3 y. a. 3b y:i i i.i ii'r/u . -r t - . ' Van de J. C. 954. * • Au mois de Mai , 10. d. il pleut du fang fur des ouvriers, io. d. 17. b. Le Roi Louis des- cendant de Laon, pourfuit un loup. qui fe rencontre fur fon chemin; mais tombant do cheval , il fe brife tout le corps : dans cet état il eft tranfporté à Reims , où il meurt, y 3. c. 66. d. infe&é de la lèpre. 5-3. c. Le Roi Louis meurt, 9. a. 24. a. 38. c. 44. b. $6. c. 79. d. 140. c. au mois de Septembre , 10. d. 17. c. 40. e. 613. a. m. laiflant deux fils Lothaire âc Charles , 24. a. de Gerberge foeur d'Othon Roi de Germanie. 44. c. 140. c. Il eft enterré à Reims dans la Bafilique de Saint Remi : 10.' d. 17. c. 44. b. c. 66. d. 79. d. % fon fils Lothaire lui fuccede , 9, a. 38. e. f6. c. 79. d. 140. c. le 12 Novembre. 41. a. Charles le plus jeune des deux a vécu en fimple parti- culier : 140. c. & a vieilli dans cet état. 44. c. Lothaire fuccede à fon pere Louis. 145*. a. Il eft fait Roi de France, y y. c. 93. d. 11 eft facré Roi à Reims , 10. d. 17. c. par Artauld Archevêque de Reims , 53. c. 6i$. a. m. le mois fuivant le 12 Novembre, 17. c. 61$. a. m. le 11 Novembre. 44. c. Hugues le Grand fils de Robert le Fort eft fait Duc des François. 17. c. 21. d. 44. c. Lothaire fait Duc d'An, jou Hugues le Grand Comte de Paris. 80. a. Lothaire confirme le rétabluTement du Mo- naftere de Saint Bavon de Gand , au mois de Décembre à Laon dans le Monaftere de Saint Jean. 61$. d. Le Pape Agapit II donne un Privilège au Monaftere deLez. 233. d. Les Hongrois ravagent la France pour la fé- conde fois, y 6". c Les Hongrois pillent. 93. d. Conrad ayant fait un traité avec les Hon- grois , dirige leur marche par le Royaume de Lorraine. 128. d. n. Tranflation du corps de S. Mathieu. 9. a. Regenold eft fubftitué par le Bienheureux Gérard àHildebrand en fa qualité d'Abbé de S. Bertin, & eft beni par Witfrid Evêque des Morins. 79. d. Lan de J. C. 95$. Louis Roi de France confirme au Monaftere de Saint Remi la terré de Corbeni , 616. c. Se pour fe rendre agréable à Saint Remi, à qui dès le premier inftant de fa naiflance il avoit été offert, & dans la Bafilique duquel il avoit été élu , c'eft-à-dire reconnu par tous les Sei- gneurs François , & couronné du diadème de la Royauté, il confirme au même Monaftere Digitized by Google CHRONOLC les immunités accordées par les Rois fes pré- décefieurs ; le^premier. Janvier à Laon. 6ij. c. Le même confirme à l'Eglife du Puy en Vellay «les donations faites, par le Roi Raoul; le 8 Mars à Laon. 61S. :b.> Il confirme le rétablif- iement des Moines: dans le Monaftere de Saint Bafle ; le ai MaLau Palais de Compiegne. 6ip. b. Le Roi Lothaire & le Duc Hugues mettent le fiége devant Poitiers, 9. a. Hugues le Grand aiïiége Poitiers, 10. d. 17. t. 22. a. 44. c. 5 j . e. contre le Comté Guillau- me; 41. a. mais fansfuccès : 17. c. 44. c. mais il eft mis en fuite par. les mérites de Saint Hi~ laire : lo.d. mais fa tente ayant été renver- fée par une tempête telle qu'on n'avoit ja- mais rien entendu de femblable * il lève le fié- ge : J 3. «• d'où il fe retire après avoir été re- pouûe. 22. a. Les Hongrois , qui étoient déjà entrés pour la quatrième fois dans le Royaume de Lo- thaire , font vaincus par Othon Roi de Ger- manie. 93. e. Rathier ayant été dépouillé de TEvêché de Liège , Baudri eft mis en fa place. 38. e. 04. a. Afiemblée générale tenue à Narbonne le premier de Mai. 617. n. Naiflànce d'Othon II iiLs d'Othon I. 393. a. m. Van de J. C. 956. Giflebert Duc de Bourgogne meurt , 10. e. 17. c. 44. c. $3. e. le mardi d'après Pâques, 41 . a. laifiant ion Duché à Othon fils de Hu- gues le Grand, qui avoit époufé fa fille Leude- garde : 10. e. 17. c. 44. c. J3. e. 65. e. laif- iant fon Duché à Hugues le Grand, qui meurt au Palais de Drodinge le ij* Juin. 41. a. Mort de Hugues le Grand Duc des Fran- Sois Se Abbé de Saint Martin de Tours , fils u faux Roi Robert: 9. a. ij. t. 22. a. y 4. a. j j. c. 66. d. il meurt au Palais de Dodinc ou de Drodinge, 17. d. 44. d. le 16. Juin, 17. à. 6c eft enterré dans la Bafilique de Saint De- nis : 17. d. 22. a. 44. d. £4. a. fon fils Hu- gues lui fuccede dans le Duché de France : if. e. 17. d. J4- a. fes fils lui fuccedent , Hugues Capet dans le Duché de France , Othon dans celui de Bourgogne. 22. a. So.a. LePapeAgapit II meurt. 226.1t. Jean XII eft inftalé en fa place. 234. n. Le Roi Lothaire confirme les pofieffions accordées par fes prédécefieurs au Monaftere de Tournus ; le 7 Novembre à Trofly en plein Parlement. 620. b. Environ la même année Conrad Roi de Bourgogne , dans l' Afiemblée de fes Nobles, confirme quelques chofes au Monaftere de Moneftier-Saint-Chafre. 697. d. Henri fuccede à Robert Archevêque de Trêves. 67. a. n. Gérard eft fait Abbé de Ve- zelay. Leudric Abbé de Saint Amand meurt : Genolfe eft mis en fa place. 94. a. Amalbert eft fait Abbé de Saumur. j;. c. GICUS, c*} najierio confirmât, Kal. Jan. Lauduni. 617. c. Idtm res à Rodulfo Rege datas Anicienfi Ecclefix confirmât ; viti Id. Martii Lauduni. 61%. b. Monachorum refiitutionem in Monafterium S. Ba\oli confirmât , xu Kal. Jun. in Gompend. Palat. 619. b. .Lotharius Rex cum Hu- gone Duce Piftavos obfidet. 9. a. Hugo Magnus PiSavos obfidet , 10. d. 17. c. 23. a^ 44. c. 73. e. contra WUclmum Comitem. 41. *.fedfruftrà : 17. c. 44. c. fed merifis SanSi Hilarii fugatur : io. à. fed papilione fuoab in- audita tempejlate diruto, ab objîdione re- ndit: f 5. e. unde rcpulfus redit, 22. a. Hungari , qui jam quarto in Regnum Lotharii intr avérant , ab Othone Germ. Rege devincuntur. 93. e. Ratherio ab Epifcopatu Leod. ejefto, Baldricus fubjii- tuitur. 38. e. 94: a. Placitum Narbonx habetur .Kal. Mail. 617. n. Otho U Othonis I filius nafei- tur. 393. a. m. Anno Chr. 9jtf. Moritur Giflebert us Dux Burgundie, 10. e. 17. c. 44. c. J 3. e. feria tertia poft Pafcha ,41. a. relinquens Ducatum Othoni filio Hugonis Magni,qui ejus fi- liant Leudegardem uxorem duxerat : 10. e. 17. c. 44. c. J3. e. 66. e. Duca- tum relinquens Hugoni Magno qui apud villam Dordingam obit xru Kal. Julii* 41. a. Moritur Hugo Magnus Dux Fr. O Abbas SanBi Martini Turon. filius Ro~ berti Pfeudo-regis , 9. a. 1$. e. 22. a. J4. a. jj. c. 66. d. apud Dodincum feu Drodingam villam, 17. d. 44. d. x rx Kal. Jul. 17. d. Cr fepelitur in Bafi- lica SanSi Dionyfii : 17. d. 22. a. 44. d. 3*4. a. Hugo filius ejus ei fuccedit in Ducatu Francia : 1 J. e. 17. d. J4. a. ejus filii ei fuccedunt , Hugo Capet ht Francité , Otho in Burgunditc Ducatu. 22. a. 80. a. Moritur Agapitus II Papa. 226. n. Ei fufficitur hhannes XII. 234. n. Lotharius Rex pojfejfiones ab anteceffo- ribus fuis collatas Monafierio Trenorc. confirmât, ru Id. Nov. apud Trojlia- cum in PlacUo. 620. b. Circa hune annum Conradus Rex Burg. quafdam res confirmât Monafierio Cal- meliac. in Conventu Nobilium fuorum. 697. d. Henricus fuccedit Roberto Trevir. Ar- chiep. 67. a. n. Gerardus fit Abbas Vi- \eliac. Leudricus Abbas Elnort. moritur : ei Genolfus fubrogatur. 94. a. Amalber- tus fit Abbas Salmurienfis. yj. c. î N D EX; .) Anno Chr. p;7. l'an de I. G. 977. Mannes XII Papa Monafterio Humo- Le Pape Jean XII accorde un Privilège aa larienfi Privilegium concedit. 234. c. Monaftere d'Homblieres. 234. c. Herluin ■Herluinus Abbas Gemblac. Lobienfi Ab* Abbé deGemblou , abufant de. l'Abbaye do botta abutens excucawr. 94. a. Laubes , eft aveuglé. 514. a. Anno Chr. pj8. Lotharius Rex Fr. quafdam r(s conf- irmât Monafterio Coxan. v H. Febr. in Compend. Palat. 620. d. Monafterium Braiacenfe à Burchardo conftru&um con- firmât , in Palat. Laudun. 622. b. Grca hune annum Bernero Abbati confirmât Humolar. Monafterium. 622. d. Burchardus Miles & ejus uxor Ilde- gardis Monafterium conftruunt in villa Braiaco in pago Senonico fuper Sequa- nam. 3jr. c. Raginerus Longicollus capitur. 94. b. Fulco Bonus Andegav. Cornes leprofum ulceribus plénum , quem ad Carim fl. invenu , in gremio fuo portât ufque ad Ecclefiam SanSi Martini Tur.& in cra- fiinum in eadem Ecclefia audita Mijfa , Cr de manu Archiepifcopi Euchariftiaper- cepta , fpiritum exhalât, & ibi fepelitur. y 3. d. Fulco Bonus moritur , 3 1. c. 94. b. & fepelitur in Ecclefia SanSi Martini Taron. 31.C. cui fuccedit filiusejus Gau- fridus Grifa-tunica. J 3 . a. 94. b. Arnulfus Senior abdicatum Flandriee Comitatum filio fuo Balduino relinquit. 145. n. Mortuo Hildemanno Archiep. Senon. & fepulto in Bafilica San&i Pétri , fucce- dit Archembaldus y Kal. Jul. parentum potius & pecuniarum quâmDci provocatus examine. 3J. C. Robertus Vicecomes & ejus uxor Ingel- trudisquxdam conférant Monafterio Clu- niac. 622. n. Anno Chr. 95*9. Qtho I Gtrm. Rex Quintilingabutg ma- liens in Pafcha cum Epifcopis &* Abbati- bus , Baltranno AnaleJbergenfi Abb. con- cedit Lutrenfe Monafterium, vin Id. Apr, Quintilingaburg. 385" . a. Gerberga Regina terram Ruminiacum Humolarienfi Monafterio concedit , vu Kal. Maii Sueftïonis. 66 f. b. Ejufdem Regina; rogatu Lotharius Rex Nantuacen- fe Sanâi Amandi Monafterium Cluniaco fubjicit , ix Kal. Dec. in Divion. Palat. 62^. c. Johannes XII Papa excommunicat Ifuar- dum fr focios ejus pervafores pojfcjjionum EccUfia Augujtod. 235-. b. Bruno Archiepifc. Colon, in Galliam mijfus à fratrefuo Othone , pacem pangit inter nepotes fuos difeordantes. 124. b. Fredericus Lotharienfibus praficitur à BrunoneDuce. 67. n. . Van de G 9J&, Le Roi Lothaire confirme quelques chofes au Monaftere de Cufan, le 9 Février au Palais Reverifcors dicitur , quet ad Fontanellenfe Monajlerium perti- nebat. Audit kanc villam occupatam à quodam Theoderico , Gr eum admonet de ea rejlituenda. Theoiericus non modà id fa- cere recafat, fedGerardi Legatumbacufo percutit ; cujus rei dut panas fado inte- ritu. 3. c.d. Ger ardus Richardum Nprm. Ducem adit, apudquem inftat ut Fon- tanellœ pojfejjîones- fut teftituantur : Jpt fmftratus cum corpore SartBi Wandregi-- fili Gandavum redit. 4. a. b. SanBus Gerardus Blandinienfis Abbas Bro- nienjîs moritur tertio, die OBob. feria fe- cunda. 3. n. 8f. n. 94. c. 123. d. 1/3. n. Hildemannus Arcbiep. Senon. moritur, 622. n. Obit Baldricus Leod. Epifc. et fuccedit Evracrus. ObitBerengarius Epifc. Virdun.b Monachus, 94. b. Anno Çhr. 960. Lotharius RexDivion, munitionem re~ cipit. 124. d. Emma filia HugonisMagni nubit Ricliardo Norm. Duci. 10. d. Otho I Rex pojfejjîones Monafierii Sancti Pétri Mett. confirmât, m Non. Jun. Co* lonix. 385*. e. . Aldgardus Angl. Rex quttdam in Regno fuo rejlitui jubet Monajterio SanBi Dio- nyfii, vu Kal. Jan. 397. a. Mainardus Gandav. Monachus Richar- dum Ducem adit , atque ab eo faculta- tem mftaurandi Monafierii Fontanell. fla- gitat , tandemque impetrat. 4. b. c. Vir quidam ex tranfmarinis partibus in Gal- liam accedens , corpora SS. Martyrum Maximi &Venerandi exvico Acineia ad Auturam pofito clam aufert: deprehenfus ea Fontanelle reponere cogitur. 4.d. Annus durus b Jlerïlis : multi famé pereunt. 94. c. Witfredus Bonon. Epifc. moritur. 154. n. .Anno Chf. 961. Lotharius Rex confirmât donationem villa; Condedx à confanguineo fuo in ex- tremis pofito , Hugone videlicet Comité , faBam SanBo Remigio , in cujus Bafilica idem Hugo ob amorem Ludovici Régis fenioris fui tumulari voluerat ; /// Non. OB. in villa Condeda. 624. EccleJîam &• villas ab Emmena Matrona Monajlerio Saviniac. datas confirmât, ir Id. Dec. in Tablidina villa. 625. a. Otho II, filius Otlionis I, Germanicc Rex renunciatur £r coronatur Aquifgrani die 26 Maii. 393. a. m. 699. n. Raimundus , filius Ermengaudi Corn. Ruten. Dux Aquitan. tefiamentum eondit in gratiam eorum ad quos attinet. 724. ff b. Duello probatur coram Rahnundo Com. Cr NobiliJJîmis viris Ecclejîam SanBi Sa- turnini Monafierio BelUloc. attribuen- dam ; menfe M. 729. b. Moritur Rai- mundus I Cornes Ruten. 7 2 4* n * Arnulfus Flanà. Cornes dotât Ecclejîam Brugenfem SanBi Donatiani , Brugis it Kal. Aug. 729. e. Charta Roriconis Laudun. Epifc pro reftitutiont Monacho' rum in Abbatia Sanâi Vincent'ù ; Lau- duni Kal. OBob. 730. b. Balduinus filius Arnulfi Flani. Co- mitis circa Natale Domini morbo , qucm Medici variolas feu poccas nominant , corripitur , & in Grcumcijionis die cur- fum finit prtefentis vitce. 79. d. Obit Balduinus Cornes Fland. 94. d. 1 J4. Se- pelitur in Monafierio SanSi Bertini. 79. d. Balduino mortuo, pater ejus Arnul- fus Comitatum Flandr. refumit. 146. n. Moritur Artaldus Archiep. Rem. 67. a. 94. d. pridie Kal. 08ob. 624. n. cuifubjlituitur Odalricus. 67. a. 94. d. Anno Chr. 962. LothariusRex Fr. Fagam curtemAde- la Comitijfct uxori Willelmi Com. con- firmât , ji Id. OBob. circa caftellum VïBvtrei. 62 J. c. Adelct Comitijfct lo- cum intra urbem PiBav. dat ad conf- truendumMonaJlerium SanBct Trinitatis; m Compend. Palat.626. a. Villam Mar- fellam confirmât Canonicis SanBi Theodo- rici prope Remos , vi Id. Dec. Remis. 627. b. Otho I Germ. Rex Imper ator eligitur : 24. a. coronatur à Johanne XII, 144. n. 272. n. 379. c. m. Papift. 699. n. Conradus Rex Burgund. Monajlerium Grandivall. injîaurat , vit Id. Mort. 698. c. Bertha Regina Burg. Paternia- cenfe Monajlerium condit , dotât , & Mayolo Abb. Cluniac. committit , Kal. Apr. in Laujanna civit. 667. Conradus Rex qucedam confert Ecclejice Paterniac. vi Id. Apr. in Laufanna civit. 699. b. Richardus Dux Norm. Carnotum & Dunenfem pagum vajlat. Theobaldus Co- rnes Carnot. Ebroicas capit , feè dum re- vertitur, vincitur à Rickardo ad Er- mentrudis-villam. Richardus pojleà Ala- nis &Danis in auxilium advocatis, E- broicas récupérât. $3. d. e. In Synodo habita ad Matronam fi. in pago Meldenfi Odalricus eligitur Ar- chieptfcopus Rem. 327. d. Odelricus fuc- cedit Artaldo Archiep. Rem. 67. a. 94. d. Wicjridus ordinatur Epifcopus Vir- dun. 67. a. intereji ordinationi Odalri- ci. 67. n. Obit Alboinus PiBav. Epifc. 9. a. ei fuccedit Petrus. 9. n. Wibertus funda- tor Gemblac. Monajlerii moritur apud Gor\iam : ejus corpus Gemblacum re- fertur. 94. e. D E X prouve par le duel , en préfence du Comte Raimond Se des plus Nobles perfonnages, que l'Eglife de Saint Saturnin doit appartenir au Monaftere de Beaulieu ; au mois de Juillet. 729. b. Mort de Raimond I Comte de Rouer» gue. 724. n. Arnoul Comte de Flandre dote l'Eglife de Saint Donatien de Bruges , à Bruges le 3 1 Juillet. 729. c. Charte de Roricon Evêque de Laon pour le rétabliftement des Moines dans l'Abbaye de Saint Vincent ; à Laon le 1 Octobre. 730. b. Baudouin fils d'Arnoul Comte de Flandre eft attaqué , vers Noël , d'une maladie que les Médecins appellent verolles ou poques , &le jour de la Circoncifion il termine le cours de fa vie préfente. 79. d. Baudouin Comte de Flandre meurt. 94. 15*4. Il eft enterré dans le Monaftere de Saint Bertin. 79. d. Bau- douin étant mort , fon pere Arnoul reprend le Comté de Flandre. 146. n. Mort d'Artauld Archevêque de Reims, 67, a. 94. d. le trente Septembre : 624. n. Odal- ric eft mis en fa place. 67. a. 94. d. Van de J. C. 962. Lothaire Roi de France confirme la terre de Fiais à la ComtefTe Adèle femme du Comte Guillaume, le 14 Octobre auprès du château de V . . . . 62$. c. 11 donne à la Comtefie Adèle un endroit dans la ville de Poitiers Çour y conftruire le Monaftere de la Sainte rinité ; au Palais de Compiegne. 6*26. a. Il confirme la terre de Marfellc aux Chanoines de Saint Thierry proche Reims , le 8 Décem- bre à Reims. 627. b. Othon I Roi de Germanie eft élu Empe- reur : 24. a. il eft couronné par Jean XII , 144. n. 272. n. 379. c. m. à Pavie. 699. n. Conrad Roi de Bourgogne rétablit le Mo- naftere de Granfel , le 9 Mars. 698. c. Berthe Reine de Bourgogne bâtit , dote le Monaftere de Payerne , & en donne le gouvernement à Maieul Abbé de Cluni, le 1 d'Avril à Lau- fanne. 667. Le Roi Conrad confère quelques biens à l'Eglife de Payerne, le 8 Avril à Lau- fanne. 699. b. Richard Duc de Normandie ravage Char- tres & le Dunois. Thibauld Comte de Char- tres prend Evreux ; mais à fon retour il eft vaincu par Richard à Emendreville. Richard enfuit e , ayant appellé les Alains Se les Da- nois à fon fecours, recouvre Evreux. $3. d. e. Odalric eft élu Archevêque de Reims dans un Concile tenu fur la rivière de Marne dans le territoire de Meaux. 327. d. Odelric fuc- çede à Artauld Archevêque de Reims. 67. a. 94. d. Wicfrid eft ordonné Evêque de Verdun : 67. a. il aflifte à l'ordination d'Odalric. 67. n. Mort d'Alboin Evêque de Poitiers : 9. a. Pierre lui fuccede. 9. «. Wibert fondateur du Monaftere de Gemblou meurt à Gorze : fon corps eft rapporté à Gemblou. 94. e. Digitized by Google CHRONOLOGICUS. tjr* Van de J. C. 965.. Anno Chr. 5MJ3. Lothaire Roi de France ratifie la donajioifl Lotharius Rex Fr.donationemMonaf iaiteau Monaftere d'Homblieres parle Comte tario Humolar. faBam ab Arnulfo Com. Arnoul j le 6 Janvier à Laon, 627. d. Il donne confirmât, rnx là. Jan. Laudunt, 627 i une nouvelle immunité au Monaftere de Blan- d Novam immunitatem largitur Monaf- digni ( Saint Pierre de Gand), attendu que tario Blandin. tapote bonis auSo it nu. les biens en étoient accrus ; le 22 Février 4 Kal. Mort. Laudunt. 628. b. : Laon. 628. b. • . . \ ' Conrad Roi de Bourgogne confère au Mo» Conradus Rex Burg. locum Croatunx naftere de Cluni le lieu appellé Croat , le 23 diSum confert Monafterio Quniae. x Kal. Mars. 700. a. Il confirme les pofieflions can-, Apr. 700. a. Confirmât pojfejfiones col- férées au Monaftere de Mont-majour j le 8 ïatas Monafterio Montis-Majoris j yi Id. Décembre à Vienne. 700. c. Dec. in V'igenna ciyit. 700. c.- - ■ IViUelmùt Caputftup* moritur in Mo- Guillaume Tête-d'étoupe meurt au Monaf- nafierio SanSi Maxentii: pro to Willelr tere de Saint Maixent : l'Aquitaine a en fa mum filium ejus Ducem habet Aquitania. place pour Duc fon fils Guillaume, 9. b. p. b. Ordinatur Gerardus Tull. Epifcopus Gérard, eft ordonné Evêque de Toul le 29 xr Kal. Apr. 94. e. G'trardus Abbas (eu- Mars. 94. e. Girard Abbé ( on ne fçait de jus Monafierii incertum ) obit apud Ou-* quel Monaftere) meurt à Cluni. pj*. a. niacum. 95". a. Van de J. C 964. Anno Chr. P64. Conrad Roi de Bourgogne confirme les Conradus Rex Burg. pojfejjîones Eccle- poffeflïons de l'Eglife de Sifteron , le 6 d'Avril fia. Sijlaricenfu confirmât, vm Id. Apr. dans la ville d'Arles. 701. b. inArelat. civitate. 701. b. Mort du Pape Jean XII : 234. n. auquel Moritur Johannes XII Papa.' 234.ru fuccede Benoît V. Thierry coufin de l'Empe- cui fuccedit Benediiïus V. Tkeodericus reur Othon eft ordonné Evêque de Metz. 54. Othonis Imper, confanguineus ordinatur t. Adalberon Evêque de Metz & Abbé de Mettenfis Epifcopus. 5-4. b. Adalbero Saint Tron s'endort dans le Seigneur en ce Mett. Epifc. & Abbas Trudon. in hoc Mo- Monaftere le 24 Février, &y eft enterré :py. nafierio obdormit in Domino ru Kal. b. Thierry coufin de l'Empereur Othon lui Mart.Gr ibifepelitur : pj.b. ei fuccedit fuccede dans Ta place d'Evêque 3 p;. b. 278. n. Tkeodericus confobrinus Othonis Imp. in & Thietfrid dans celle d'Abbé, pj. b. Epifcopatu, py. b. 278. n. bThietfrh dus in Abbatia. p j . b. Arnoul Comte de Flandre , furnommé le Arnulfus Fl. Cornes Senex di&us mo- Vieux , meurt , & eft enterré à Gand dans le rit ur , & fepelitur Gandavi in Monafte- Monaftere de Blandigni ( de Saint Pierre), rio Blandin. 80. a. Frodoardus inChro- 80. a. Frodoard dans fa Chronique place la nico Arnulfi mortem collocat in anno fe- mort d' Arnoul à l'année fuivante. 80. n. Ar- quenti. 80. n. Arnulfus filius Balduini noul fils de Baudouin Se de Matilde règne, ex Matilde régnât. 95. a. py.a. Van de J. G p6/. Anno Chr. p6/. L'Empereur Othon célèbre la Pentecôte à Otho Imper. Aquifgrani Pentecofien Aix-la-Chapelle : fes deux feeurs , Gerberge célébrât : ad eum veniunt dute ejus foro- mère du Roi Lothaire &Hatwide femme de res, Gerberga Lotharii Régis mater 6* Hugues le Grand, mere de Hugues Capet , Hatridis uxor Hugonis Magni, mater Hu* viennent le trouver, y 4. a. Othon confirme gonis Capet i. J4. a. Otho Cofiam cur- àu Monaftere de Saint Remi la terre de Colle , tem confirmât Monafterio SanSi Remigu, le 23 Mai àlngelheim. 387. a. Il confirme x Kal. Jun. Ingelheim. 387. a. Bona les biens du Monaftere de Bouxieres dans le Monafierii Buxerienjîs in pago Tull. con- territoire de Toul , le 2 Juin à Cologne, 3 87. firmat , rv Nonas Jun. Colonia. , 3 87. d. d. Se les pofieflions du Monaftere de S. Man- 6* pojfejjîones Tull. Monafierii S. Mon- fui de Toul, 388. e. de même que les biens fueti , 388. e. neenon bona Tull. Mo- de celui de S. Evre de Toul. 3po. b. nafterii SanSiApri. 390. b. Othon II Rpi de Germanie confirme les Otho II Rex Germ. confirmât Privile- Privileges accordés par fon pere au Monaftere gia d pâtre concejfa Remenfi Monafterio de Saint Remi de Reims ; le 23 Mai à Ingel- SanSi Remigii , x Kal. Jun. Ingelheim. heim. 393. d. 393. d. Othon Duc de Bourgogne , fils de Hu- Otho Burgundia Dux , filius Hugonis gues le Grand , meurt fans enfans : fon frère Magni fine liberis obit : cui fuccedit Hen- Henri lui fuccede dans le Duché de Bour- r'tcus frater ejus in Ducatu Burgundix. gogne. 10. e. 17. d. 22, a. 44. d. 66. e. jo. e. 17. d. 22. a. 44. d. 66. e. Digitized by Google Arnulfus II, Balduini filius , Arnulfo avo fuo fuccedit in Comitatu Flandrix. 80. a. 146. b. n. Cùm efj'et puer & ad regendum inhabilis , Lotharius Rex Fr. illum graviter infejlat , Atrebatum 6* Duacum pridem per Arnulfum Régi Lu- dovico ablata récupérât, terras Eccltjîis ablatas reftituit , &* regionem ufque ad Lifam fi. fibi fubjicit. 80. a. Mortuo Ar- nulfo Fland. Comité , Lotharius Rex Fr. Flandrias vajiat. 94. e. Oritur contenth inter Anfegifum Tree* Epifcopum & Robertum Comitem. 17. d. Ex urbe eje&us Anfegifus à Roberto , in Saxoniam pergitad Othonem Imper. Ad- duilis Saxonibus Trecas objîdet. 10. e. 17. d. Saxonibus venientibus Senonas ad deprxdandam urbem, occurrunt Archem- baldus Archiep. Senon. £r Rainardus Co- rnes: commifjo prcelio Saxones cxduntur in loco Villari dit~h ; Helpo eorum Dux occiditur , 6* in patriam Ariennam re- portatur : Bruno Dux alter obfidionem rclinquit 6r mœjîus in patriam rcverti- tur. 11. a. 17. d. c. Johannes XHIcreatur Summus Ponti- fex primo die Otlobris. 236. n. 273. n. Aimardus Cluniac. Abbas moritur. 21. n. 22. a. Monachi ponuntur apud Sanc- tum Quintinum inlnfula. jr>. c. Rober- tus fit Abbas Ve^eliac. 95-. d. Monafte- rium Cabil. Sanfli Pétri fulmine percuti- tur /yKal. Aug. die fabbati. 9$. c. Ir Idus Maii in maxima Francis parte, in omnibus ferè villis in quibus funt Ec- clefix , cœlejlis ignis fine vento & tur- bine, nec hominem nec pecus lœdens , ca- dit ; & in quibufdam locis Dxmones ap- parent, y y. d. Hoc alibi refertur ad annum 068. Anno Chr. 966. Lotfiarius Rex Atrebatum , Duacum , Abbatiam Sanfti Amandi & omnem ter* ram ufque Lis invadit. 95*. c. Hoc ab aliis refertur ad annum praeceden- tem. Ex Monafierio SanBi Albini Andeg. ejiciuntur Canonici à Gaufredo Grifa-go- nellaj&eà introducuntur Monachi xm Kal. Jul. py. c. Richardus Dux Norm. in Montem San&i Michaëlis inducit Mo- nachos , expulfis Canonicis ; 12. b. n. 9f . d. eifque Abbatem prceficit Mainar- dum , qui Abbas erat Fontanell. 95". d. Mainardus Gandav. Monachus juffu Ri- chardi Ducis Norm. Monachos inducit in Montem San&i Michaeiis ,ejet~lis Canoni- cis. j. a. Lotharius Rex Fr. introductionem Mo~ nachorum in Monafterium SanBi Michaë- lis in perkulo maris, à Richardo Mar- chifo & Duce Norm. cum authoritate Jo- hannis Papa> fa&am, confirmât. 620. a. Anno Chr. 967. Conradus Rex Burg. Transjur. pof- 0 £ X Arnoul II , fils de Baudouin , fuccede à fon ayeul Arnoul -dans le Comté de Flandre. 80. a. 146. b. n. Arnoul étant enfant & hors d'é- tat de gouverner , Lothaire Roi de rrance l'incommode fort , recouvre Arras , & la ville de Douai enlevée autrefois au Roi Louis pat Arnoul , reftitue les terres enlevées aux Egli- fes , Se fefoumet tout le pays jufqu'à la ri- vière du Lis. 80. a. Arnoul Comte de Flan- dre étant mort , Lothaire Roi de France ra- vage la Flandre. 94. «. 11 s'élève un différend entre Anfegife Evê- que de Troies Se le Comte Robert. 17. d. An- iégife chaffé de fa ville par Robert , va en Saxe trouver l'Empereur Othon. Ayant ame- né des Saxons , il afOége Troies. 10. c. 17. du Les Saxons marchant à Sens pour piller la ville , Archembauld Archevêque de Sens Se le Comte Rainauld vont à leur rencontre : le combat s'étant engagé , les Saxons font dé- faits dans un lieu appelle Villers ; Helpon leur Chef eft tué , & reporté dans les Arden- nes fa patrie : Brunonl autre Chef levé le liè- ge Se s'en retourne tout trifte dans fon pays. 11. a. 17.4. e. Jean XIII eft créé Souverain Pontife le pre-j mier jour d'Octobre. 236. n. 237. n. Aimard Abbé deCluni meurt. 21. n. 22. après en avoir chaffé les Chanoines; 12. b. n. 95". d. Se leur donne pour Abbé Mainard , qui étoit Abbé de Saint Wandrille. 97. d. Mai- nard Moine de Gand par ordre de Richard Duc de Normandie fait entrer les Moines au Mont-Saint-Michel, après en avoir mis dehors les Chanoines, y. a. Lothaire Roi de France confirme l'intro- duftion des Moines au Mont- Saint - Michel , faite par le Marquis Se Duc Richard autorifé par le Pape Jean. 629. a. Van de J. C 967. Conrad Roi de la Bourgogne Transjurane confirme Digitized by C H O N O L i confirme les pofieflions du Monaftere de S. Pierre de Vienne,, le premier Janvier à Vienne. 701. e. Lothaire Roi de France prend fous fa pro- tection le Monaftere de S. Bavon de Gand , le y Mai à Nobiliac , c'ert-à*dire au Monaf- tere de Saint Vaft d'Arras. 629. d. Il prend fous fa garde le Monaftere de Fleuri, le \ Juin au Palais de Verberie„ 631. b. &il confirme les chofes que fon pere avoit accordées au même Monaftere. 631. à. 11 reçoit fous fa prôte&ion le Monaftere de Bonneval ; au mê- me endroit. 631. n. Othon II eft couronné à Rome le jour de Noël. 3P3- a. m. - Seniofroi Comte de Barcelone meurt fans laiffer d'enfant mâle , Se eft enterré dans l'E- glife de Riupoly : Borel fils du Comte Su- niér lui fuccede. 69. c. Rainauld Confeiller du Roi Lothaire meurt au mois de Juin : lesEglifes de S. Etienne , de Notre-Dame & de S. Jean-Baptifte , & le cloî- tre des Chanoines de Sens, font brûlés au mois dë Juillet. Robert pere d'Archembauld Ar- chevêque de Sens meurt au mois d'Août : Ar- chembauld lui - même meurt dans le même mois le 29 Août. Anaftafe par ordre du Roi Lothaire eft facré Archevêque le 1 $ Décem- bre. 5/. à. e. Von de J. C 968. La Reine Gerberge confère au Monaftere de Saint Remi de Reims la terre de Merfen , le 10 Février. 666. Lothaire Roi de France donne au Comte Thierri la forêt de Wafde , le 13 Avril. 632. a. Il permet à l'Abbé Su- niet de gouverner les deux Monafteres de Saint Paul de Maritime Se de Saint Félix de Jecfal ; le 17 Mai à Laon. 632. c. Le Pape Jean XIII accorde un Privilège au Monaftere de Deols (Bourg-Dieu). 236. U affranchit le Monaftere d'Arles. 237. Le Comte Miron enrichit l'Eglife de Gi- ronne. 632.n.RichardMarquis Se Duc de Nor- mandie reftitue , le 18 Mars , au Monaftere de Saint Denis la terre de Berneval , réclamée {>ar l'Abbé Gozjin Se par les Moines dans 'Aflèmblée des François & des Normans à Gi- fors. 632. n. 731. à. Mort de Rainard quatrième Abbé de Deols. e. Les fondemens de l'Eglife de S. Vin- cent de Metz font jettes. 96. a. Thierri Evê- Sue de Metz conftruit à Metz l'Eglife de S. incent qu'il décore de plufieurs Reliques de Saints. 5*4. b. Le feu du ciel fans tonnerre Se fans oura- gan tombe fur prefque tous les Villages , où il y a des Eglifes , Se ne blefle rii homme ni bête. Dans quelques endroits des Démons paroiflent fous la forme de loups , bêlant comme des chèvres. 9. c. Ceci eft rapporté ail- leurs à Vannée 96$. Environ cette année Gerbert obtient de l'Empereur Othon l'Abbaye de Bobio. 271. m. Tome IX. ) G I C U S. cxviï feffiones Viennenfis San&i Pétri Monaf- ter ii confirmât» Kal. Jan. Viehna. 70 i k e k Lotharius Rex Fr. fub fua tùitibne fufeipit Gandenfe Santli Bavonis Monaf- terium , /// Non. Mali in Nobiliaco , ii eft in Monafterio Atrebat. San&i Veiafti. 629. d. Sub fua defenfione fufeipit FJo- riac. Monafterium , Nonis Jun. inVerbe- riaco Palau 63 1. b. Gr tes à pâtre con- cejfaseidem Monafterio confirmât. 631. d. Sub fuam prote&ionem recipit Monafte- rium Bontc-vallis , ibid. 631. n. Otlio II Romce coronatur die Notait Domini. 393. a. m. Seniofredus Corn. Barcinon. moritur fine filio , 6* fepelitur in Ecclefïa Rivipull. ei fuccedit Borellus Suniarii Comitis fi- lius. 6p. c Moritur Rainaldut Confiliarius Lo* tharii Régis menfe Junio : apud Senonas menfe Julio ignecremantur Bafilicœ San&i Stephani , San&x Maria. San&ique Johan- nis Baptiftct , 6* clauftrum Canonicorum. Menfe Augufto obit Robertus pater Ar-+ chembaldi Senon. Archiepifcopi : eodem menfe iv Kal. Sept, moritur ipfe Archem- baldus. Anaftafius ex prxcepto Lotharii Régis confecratuseftAntiftes xvm Kal» Jan. 3j\ d. e. Anno Chr. ç6%> Gerberga Regina Marfnam prxdium confort Monafterio San&i Remigii Rem. xv Id. Febri 666. Lotharius Rex Fn foreftum Wafdam donat Theoderico Co- nùti, Ibid. Apr. 632. a. Soniario Ab* bati dot facultatem regendi duo Monafte- ria Sanâi Pauli Maritimee &r San&i Fe* licis Guixalenfis , xviKal. Jun. Laudunu 65 2. c. Johannes XIII Papa Dolenfi Monafte- rio Privilegium concedit. 236. Liber ta- tem Monafterio Arulenfi largitur. 237. Miro Cornes ditat Ecclefiam Gerund. 632. n. Richdrdus Norm. Marchio 6* Dux villam BritnevaUem , in Francorum, Normannorumque Gifortia.no Placito à Goçlino Abbate & Monachis repetitam , reftituit Monafterio San&i Dionyfii , xv, Kal. Apr. 632. h. 731. a. . Moritur Rainardus IV Abbas Dolen- fis. 95*. e. Jàciuntur fundamenta Eccle* fia San&i Vincentn Mett. 96. a. Theode- ricus Mett. Epifc. Métis Ecclefiam San&i Vinceutii conftruit , quant multis Sanc* torum Reliquiis décorât. 54. b. In omnes.ftri vUlks, in quibus funt Ecçlefix, cadit ignis caleftis fine tonitruo &• turbine , ntqùe. hominem neque pëcus lodens , In quibufdam Ibcis apparent D a* monts informa luporumtaore caprearum. bêlantes. 9; o Hoc alibi referait ad annum 96JV Gerbertus, cirça hùnc annum ab Othon* Imper, AbbmaBobienfi donatur. 271. m. 8S INDEX Anno Chr. 969. Otbo I Imperator Monafttrium Wal- eiodorenfe concedit Ecclejitc Metu xrit Kal. Jan. Papix. 692. a. Theophania, filia Romani juniorisGrxc. hnperatoris , Romx nubit Othoni II Im- per. Tj$. n. Moritur Odalricus Rem. Architp. rux Id.Nov. &J. a. 373. tt, ©J2. n. Gerbertus fcribit ai Qthonan I Imper* 272. b.c. ad Hugonem Comitem ; 272. d. ad Johanncm XIII Papam. 273. a. TheodericusMett. Epifc, cognât us Otho- nislmper. multa SanSorum corpora tranf fert in Galliam. 96". a. Moritur Genol- fus Abbas Elnon. Ainaràus Gloffarium fuum Latinum offert Mtnafterio S. Apri apudTidlum. 96. a. Anno Chr. 970. Heribertus Trec. Cornes & Odo filius Theobaldi Ecclejiam Rem, vexant. Hugo Capet uxorem dutit Adeleidem filiam Wilhlmi PiSav. Comités, 273. n. Johannes XUIPapa prœcipit Epifcopis Britannix ut Archiepifcopo Turon. débi- tant reverentiam cxhibeant. 238. a. Adalbero , filius Godefridi Com. Ar- 4uennx,fit Archttpifcvpus Rem. 67. a. 273. n. 6f2. n. Ordinatur. Ejus elo- gium. 129. fa. Gerhrtus vexatus à Petro Papienfi Epifc. Bobienfem Ecclejiam deferere cogi- tur. 273. n. Scribit ad Geraldum Auri- liacenfem Abbat. 273. b. c. Qrca hune annum fcribit ad Tkeophaniam Auguftam ex perfona Adaïberonis Architp. Rem. 274. a. Fulco t filius Gaufredi Grifx-gonellx , filiam fuam Ermengardem nuptui dot Conano Duci Brhannix. Obit Ranidfus V Abbas Dolenfis. SanStot Lucix corpus transfertur in Monafterium SanEti Vin- centii Mett. 96. b. Eclipfisfolis xiKal. Jan. hora diei tertia. 96. c. Haec cclip- fis , quae accidit hora 8 matutina , Se Bon hora 3 vefpcrtina, referenda eft ad annum 968. Iterius Arelat. Architp. Ecclejiam S. Michaelis in Monafterio Cruiat, dedicare annuit , modo dotetur ab Gotolinde Ma- trôna. Eam dotât GotoUnàes. 96". c. d. SanSi Hilarii Carcajf. Epifc. corpus i terra levatur vm Kal. Mardi. 96. c Anno Chr. 971. Conradus RexBurg. immunitatem con- cedit Monafterio Infula-Barbarx , xnr Kal. Sept, apud Viennam civit. 702. d» Johannes XIII Papa Berengario Vir~ dun. Epifc. Privilegium concedit pro Mo- nafterio SanRiVuoni. 238. d. Mofomi conjlituuntur Monachi y n Id. Nov. Adalbero Architp. Rem. Natali Do- Van de J.C 9*9. L'Empereur Othon I accorde à l'Eglife do Metz le Monaftere deVaflor, le itfDécem- bre à Pavie. 692. a. Theophanie, fille de Romain le jeune Em- pereur des Grecs , époufe à R ortie l'Empe- reur Othon IL 273. n. Mort d'Odalric Ar- chevêque de Reims le 6 Novembre. 67. 273. n. 6f2. n. Gerbert écrit à l'Empereur Othon I; 273.- b. c. au Comte Hugues 5 372. d. au Papq Jean XIII. 273. a. Thierri Evêque de Metz, coufin de l'Emn pereur Othon , tranfporte dans k Gaule plu-J fleurs corps de Saints. 96". *. MortdeGenol- fe Abbé de Saint Amand. Ainard feit prefenc de fon Gloflaire Latin au Monaftere de Sains Evre de TouL 96. a. Van de J.C 970. Herbert ComtéMe Troies Se Odon fils do Thibauld, vexent l'Eglife de Reims. Hugues Capet époufe Adélaïde fille de Guillaume] Comte de Poitou. 273. n. fpeft qui lui cil dû. 238. Adalberon fils de Godefroi Comte d'Ar-J denne eft fait Archevêque de Reims. 67. ai arï$. n. 6j2. n. H eft ordonné. Son éloge. 129. b. Gerbert tourmenté par Pierre Evêque dd Pavie , eft contraint d'abandonner l'Eglife dd Bobio. 273. n. Il écrit à GéraldAbbé d'Au- rillac. 273. b.c. Environ cette année il écrie à l'Impératrice Theophanie au nom d'Adal* beron Archevêque de Reims. 274. a. Foulque fils de Geofroi Grife - gonelld donne fa fille Ermengarde en mariage à Co- nanDuc de Bretagne. Mort de Ranulfe cin- Îuiéme Abbé de Deols. Le corps de Sainte ,uce eft transféré au Monaftere de • Saint Vin- cent de Metz. 96. b. Eclipfe de foleil le 22 Décembre à trois heures du foir. 96. c. Cette éclipfe, qui eft arrivée à huit heures du Matin Cf. non à trois du foir, doit étire rapportée i Fan 9684 Itier Archevêque d'Arles confent de dédiée l'Eglife de Saint Michel dans le Monaftere de Cruas , pourvu qu'elle foit dotée par Go- tolinde Dame de qualité. Gotolinde la dote» $6. c. d. Le corps de Saint Hilaire Evêque de Carcaflbnne eft levé de terre le 22 Février, 96. e. Van de J. C. 971. Conrad Roi de Bourgogne accordé une immunité au Monaftere de Hue-Barbe ,1e 20 Août à Vienne. 702. d. Le Pape Jean XIII accorde à Bérengec Evêque de Verdun un Privilège pour le Mo- naftere de S. Vanne. 238. d. Les Moines font inftalés à Mouzon le 7 Novembre. Adalberon Archevêque de Reims, Digitized by Google CHROKOLÔ après la célébration de la fête de Noël, fait partir fes Envoyés pour aller demander au Pape Jean un Privilège en faveur du Monaf- tere de Mouzon. p7- *• Mort d'Evratre Evêque de Liège. Il s'é- lève le 3 Août un violent tourbillon de vent qui renverfe beaucoup de maifons & d'arbres. 97- b - Les oflêmens de Saint Arnoul Martyr font transférés en l'Eglife de Mouzon le 24 Juillet. 97. a. Lan de J. C. 972. • Gerbert écrit à Adalberon Archevêque de Reims par qui il avoit été envoyé à nome. 274. b. Adalberon donne un Décret touchant la réforme de Mouzon Se l'étabHffement des Moines en ce Monaftere. 732. c. Il aflèmble un Concile au Mont -Sainte - Marie dans le Tartenois ; 07. a. 286. n. où Ton fait le&ure du Privilège du Pape Jean pour le Monaftere de Mouzon. 97. a. Adalberon met des Moi- nes dans le Monaftere de Saint Thierri , qu'il avoit arraché des mains du Comte Roger ; de il leur donne pour Abbé Airard Moine de S. Rémi , après en avoir chafle les Chanoines. 12p. c. L'Ordre Monaftique ell rétabli au Mont d'Or, c'eft- à - dire dans le Monaftere de Saint Thierri proche Reims. 3p. c Le Pape' Jean XIII accorde à Adalberon Archevêque de Reims un Privilège pour l'E- giifè de Mouzon. 239. d. Il confirme, à la J>riere du même Adalberon, les poffeffions de 'Archimonaftere de Saint Remi. 240. b. Il meurt le y Septembre : 236'. n. 273. n. Be- noît VI lui luccede au mois de Décembre. 341.11. Le Pape Benoît confirme les Privile- f es du Monaftere de Sainte Cécile du Mont- errât. 241. b. Au mois de Mai fe tient un Concile au Mont-Sainte-Marie dans le Tartenois , où l'on feit lefture de l'Ordonnance de Roricon Evê- que de Laon pour le Monaftere de Saint Vin* cent : Adalberon aflifté de fes Suflragans pré- iide à ce Concile. 730. d. Pierre Delalande & D. Mabillon rejettent ce Concile à Vannée fui- vante : le P. Sirmond le rapporte à Van 083. Saint Mayeul Abbé deChani à fon retour d'Italie eft pris par les Sarrazins. Il écrit aux Moines de Cluni pour leur demander le prix de fa rançon , lequel ayant été apporté , le Saint eft délivré des mains des Sarrazins. 126". d. c. e. Les Sarrazins font taillés en piétés par Guillaume Comte de Provence. 127. Naiflance de Raimond fils de Borei Duc deGothie. 613. e. 6*34. n. Frotier Evêque d'Alby corrfaçre un autel dans le Monaftere de Galliac, auquel il donne la vallée Canine. Notker eft fait Evêque de Liège. Gerald cinquième Abbé d'Aurillac ache- vé la Bafilique commencée par fon prédé-^ ceffeur Adrald , ôc en fait faire la dédicace par des Evêques. £7. c . G I C U S. exix mini celebrato , Legatos fuos mittit ai Johannem Papàm pofiulatum Privilegium pro Monafterio Mofom. 97. a. Ëvracrus Epifi. Leod. moritur. Turbo vehemens cwm magna cedium €r arborum ruina exoritur m Non. Aug. 97. b. San&i Arnulfi Mort, ojfa in Mofbm. Ecclefiam transferuntur ix Kal. Aug. 97* a. Anno Chr. 972. Gerbertus feribit ad Adalberonefn Item; Archiep. à quo Aomam mijfus fuercu. 274. b. Adalbero dat Decretum de re- formation* Monafterii Mofom. €r die Mo~ nackorum in eo injlitutione. 732. C. don- cilium congregat in pago Tardan. apud Montent San&x Maria; 07. a. 286". n. in quo legitur Privilegium JohannisPapx pro Mofomenfi Monafterio. 97. a. Adal- bero in Monafterio San&i Theoderici , quod è manibus Rogeri Comitis extorfe~ rat , Monachos collocat , eifque Airar- dum Monachum San&i Remigii Abba- tem prxficit , eje&is inde Canonicis. 129. c. Ordo Monafticus reftituitur in Monte Or t id eft in Monafterio San&i Theo- derici prope Remos. 39. c. Joliànnes XIII Papa Adalberoni Ar- chiep. Rem. Privilegium concedit pro Ec- clefia Mofom. 239. d. Rogatu ejufdem Adalberonis pojfejjiones Archimonafterii San&i Remigii confirmât. 240. b. Obit r die Sept. 236. n. 273. n. et fuccedit Benedi&us VI menfe Dec. 241. n. Be- nedi&ui Papa Monafterii San&x Gecilue Montis - Serrati Privilégia confirmât. 241. b. Synodus kabetur in Monte San&x Ma- rite in pago Tardan. menfe Maio , ubi recitatum eft Prxceptum Roriconis Lau- dun. Epifi. pro Sah&i Vincentii Monafi terh , refidente Adalberone Archiep. cum Coepifcopa. 73 o. d. Petrus Delalande & Mabillonius hanc Synodum reji- chmt in annum fequentem : Sirmon- dus ad annum 983 refert. SanSus Maiolus Cluniac. Abbas ex Italia rèdiens, à Sarracenis capitur. Epif- tola feripta ad Cluniacenfes pretium re- demptionis poftulat , quo allato è Sarra- cenorum manibus eripitur. 126. d. c. e. Sarraceni à Willelmo Provincix Com. cceduntur. 127. Raimundus filius Sorelti Ducis Go- Àicx nafeitur. "613. e. 534. n. Froterius Albienfts Epifc. altare con- fecrat in Monafterio Galliac. eut donat vallem Caninam. Notkerus fit Epifcopus Leod. Geràldus Abbas V Auriliac. Ràft- licam incœptam àb Adraldo prxdeteffbte fuo abfolvit , ab Epifcopis confecrari curât. 97. c I N D £ X Ànno Chr. p7j. Lotharius Rex Fr. quadam concedit Arberto Thoarccn.fi Vicecotniti pofi ejus mortem reverfura Abbatiftie Bonce-vallis prope Thoartium ; xiv Kal. Febr. Pic- tavis. 633. d. Conradus Rex Bwrg. Monaftcrio Sa- viniacenfi immunitatem concedit , Non. Oâob. Lugduni. 703. e. Otho I Imper, obit, $4. b. 97. à. Me 13 Maii , 37p. c. m. rébus bene difpofitis : y 4. b. cui fuccedit filius ejus Otho. 5*4. b. 5)7. d. Apud Pertonam Raginerus confligit. 5)7. a. BenediSus VI Papa confirmât Privi- legium Monafterii Vi^eliac. 242. b. SanSi Lupantii Ecclefiadatur Monaf- terio Salmuric. SanSi Florentii. ff. d. Obit Nefingus Epifc. Andegav. jj. d, 97. d. /fwio ^Ittaj Miciac.obit. 124. n. /n Synodo habita apud Montem SanSce Maria in pago Tardait, confirmatur De- cretum Adalberonis Archiep. Rem. pro reformatione Monafterii Mofom. 327.6. Vide armum praecedentem. Ànno Chr. 974. Lotharius Rex Fr. res Monafterii S.. Theoderui prope Remos confirmât, vu Kal. Jun. in Compend. Palat. 634. e. Floriacenfi Monafterio Privilegium im- munitatis indulget ; ibid. 6$6. Monachis SanSx Columbte Senon. pifcationem in Jcauna fi. confirmât, ibid. 637. Villas ab Hugone datas Monafterio Centul. confir- mât , in Compend. Palatio. 638. BenediSus VI Papa Monafterii Sanfti Pétri Rodenfis Privilégia confirmât. 242. d, Sttangulatur in carcere. 241. n. Rainaldus ordinatur Epifcopus An- degav. d. 97. d. Jn ejus prafentia Adela Comitiffa Andegavenfi S. Albini Monafterio dat quafdam villas. 97. d. Buxudis caftrum obfidetur. ObitRathe- . rius Epifc. Leod. Moritur Calfto Figiac Abbas; chiep. Rem. 3p. n.Levatur è terra ,3p. c. /// Id. 03ob. prtzfentibus Lotharh Fr. Rege , Emma ejus uxore Cr Adalbe- rone Rem. Archiep. 12p. c. Tranflati» ipjîus Sanbli atque S. Theodulfi in capfam argenteam. Ojfa S. Theoderici m Idus Decemb. à loco fcpulturx removentur , prafente Lothario Rege cum Emma con- juge & copiofo exercitu ; qui Lotharius ad Remorum fines accejferat , habiturus apud Metropolim Placitum cum Opti- matibus. 3p. n. Anno Chr. P77. Lotharius Rex Fr. res concejfâs Mo- nafierio Mareolenfi confirmât, Lauduni. 641. a. Otho II Imper. donationem cujufdam Gif- leberti Monafierio S. Arnulfi faBam con- firmât, ri Id. Maii apud theodonis- vil- lam. 382. n. Parthenonis S.PetriMett. omnes pojfejjiones confirmât , v Id. Maii apud Theodonis-villam. 386. n. Goffridus & Arnulfus Comités expulfi de Comitatu Montenfi à Carolo fratre Lo- tharii&ab Hugone Capeto Franc. Duce, Otkonem Imper, adeunt de expulfione que- rimoniam facientes. Imper ator eorum que- rimoniam parvi pendens , Ducatum Lo- tharingie dat Carolo fratri Lotharii.Si. a. b. Ducatus Lotharingie datur Carolo fratri Lotharii Régis , ut & ipfe ab in- folentiis defiftat , Zrfratris fui motibus obfijlat. J4. c. Carolus Ducatum Lotha- ringie adipifeitur. 14p. d. Anafiafius Archiepifc. Senon. obit vu U. 3 an. 35. e. n Id. Jan. cui fuccedit hh tniïi IN Seguinus iv là. Jun. 4 1 * a * n> -dnaf- tajîus fepelitur in Bajîlica San&i Pétri, Sewinus confecratur Antijies îv Id. Ju- rât ; et reJîJHt Rainaldus Cornes, 3 6. a. c. Motiajtcrium Régula ai Carumnam reftauratur à Cumbaldo Epifc. Vafco- rùct & IPillelmo-Sancio Jratre ejus, Duce Vafconutn. 733. e. Tertio dedicatur Mo - najierium Rivipullenfe. 69. e. AdalbtTO , alto nomine Afcelinus , ab 'Adalberonc Archiepifc. Rem. confecratur Lauduru Epifcopus Dominka Paîmarum, 280. n. 328. n. 6j2. n.Lyudulfus créa* tur Epifcopus Noviom. 6/4. n. Anno Chr. 978. Lotharius Rex Lothar'd Regnum récu- pérât Aquifgrani Palatium ingredkur. Otho Imper, fugit cum uxore. Lothario in Franciam reverfo , Imperator exerci- tum congregat , Parifios venit , illius fub- urbium incendit , ibique ejus nepos armis Gallorum mterit. Lotharius Rex adfcito Hugone Franc. Duce , & Henrico Duce Burgund. in hojîes irruit , eofque Suef* Jponem ufque perfequitur. Illi fugientes Axtna alveum ingrediuntur , vaàumqut itefcientes plurlmi perierunt. Tôt demerfi funt ut aqua redundaret cadàveribus. Lo<- tharius tribus diébus totidemàue no&ibus hojies conjidnttr perjhutus eji. 11. a. b. Lotharius Rex Lotharii Regnum in fuam ditionem revotât ; Aquifgranum invadit hora prandli , fugatoque Othone Imper, qwe ad ejus ufus parata erant , comedit hr bibit : vafiatis Palatio Êr tota Provin- cia,in Franciam revertitur. 18. a. Lo- tharius Rex Lotharingiam volens reci- pere , Aquifgranum venit. Otho Imper, illum infiquitur ufque Parifios omnia vaf- tando .- in redeundo circa Axonam fl.par- tem impeiimentorum amittit. 39. a. Lotharius Rex Lotharingiam récupé- rât : Aquifgranum venit ; Othonem fu- gere cogit ; vaftato Palatio & tota Pro- vincia , in Franciam revertitur. Otho Im- per, congregato exercitu , Parifios ufque venit , Juburbium incendit , nepotem fuum amittit. JaSaverat fe extollendo qubd lanceam fuam infigeret in portam civita- tis Parifiorum. Lotharius , convocatis Hu- gone Duce Franc. Gr Henrico Burg. Duce, hojies perfequitur ufque SueJJionas. II- los autem Axonam ingrejfos , nefcientef- quevadum, multà plures confumpjît aqua, quàm gladius vorajfet ; tôt enim ibi pe- rierunt t ut aqua redundaret ob cadavera mortuorum. 44. e. Lotharius verà Rex perfecutus eji eos tribus diebus &" tribus no&ibus ufque fiuvium ■qui fluit juxta Ardennam jîve Argonam, interféra ex hojiibus maxima multitudine. Lotharius D E X cefleur Seguin le 10 Juin. 41. a. n. Anaftafc eft enterré dans la Bafîlique de S. Pierre. Se- guin eft facré Archevêque le 10 Juin ; il éprou- ve de la réfiftance de la part du Comte Rai- nauld. 36. a. c. Le Monaftere de la Reole fur la Garonne eft rétabli par Gombauld Evêque de Gafcogne 6c par fon frère Guillaume - Sance Duc des Gaicons. 733. e. Le Monaftere de Riupoly eft dédié pour la troifiéme fois. 69. e. Adalberon , autrement dit Afcelin , eft fa- cré Evêque de Laon le Dimanche des Ra- meaux par Adalberon Archevêque de Reims. 280.7t. 328. n. 6$ 2. n. Lyudulfe eft créé Evés que deNoyon. 5/4. iu Van de J. C 978. Le Roi Lothaire recouvre la Lorraine : il entre dans le Palais d'Aix-la-Chapelle. L'Em- Îereur Othon. s'enfuit avec fa femme. Le Roi .othaire étant de retour en France , l'Empe- reur aflemble une armée , vient à Paris , brûle le fàuxbourg de cette ville , 6c là perd fon neveu qui périt fous les coups des Gaulois. Le Roi Lothaire ayant mande Hugues Duc des François & Henri Duc de Bourgogne , fond fur les ennemis , 3c les pourfuit jufqu'à SoùTons. Ceux-ci prennent la fuite , & étant entrés dans le lit de la rivière d'Aifne fans fçavoir où elle étoit guéable , péruTent en grand nombre. Il y en eut tant de noyés , que les cadavres faifoient déborder la rivière. Lo- thaire pourfuivit les ennemis pendant trois jours & trois nuits fans relâche. 11. a. b. Le Roi Lothaire fait rentrer fous fa puif- fance le Royaume de Lothaire : envahit Aix* la - Chapelle à l'heure du dîné , 6c ayant mis en fuite Othon , mange & boit les chofes qui avoient été préparées pour l'ufage de cet Em- pereur : il reprend le chemin de la France , après avoir ravagé le Palais & toute la Pro- vince. 18. a. Le Roi Lothaire , voulant re- prendre la Lorraine , vient à Aix - la - Cha- pelle. Othon le pourfuit jufqu'à Paris en ra- vageant tout : à fon retour l'Empereur perd une partie de fes bagages aux environs de la rivière d'Aifne. 3p. a. Le Roi Lothaire recouvre la Lorraine : fe rend à Aix-la-Chapelle ; contraint Othon à prendre la fuite : il s'en retourne en France après avoir pillé le Palais 6c toute la Provin- ce. L'Empereur Othon ayant affemblé une armée , s'avance jufqu'à Paris , en brûle le fàuxbourg , perd fon neveu. Il avoit publié , en fe vantant , qu'il fichéroit fa lance dans là porte de la ville de Paris. Lothaire , ayant ap- pellé Hugues Duc des François & Henri Duc de Bourgogne , fe met à la pourfuite des enne- mis jufqu'à SohTons. Ceux-ci étant entrés dans l'Aime fans fçavoir où elle étoit guéable , l'eau en enfevelit beaucoup plus , que l'épée n'en eût exterminés : car ilty en périt tant , que l'eau débordoit à caufe des corps morts. 44. e. Le Roi Lothaire les pourfuivit pendant trois jours & trois nuits jufqu'à la rivière, qui coule dans l'Ardenne ou l'Argonne,&en tua une très-grande multitude. Enfin abandon^ Digitized by Google 4;. a. Lotharius Fr.RexLotharingiam invadit bnpcratorc fugato , revertitur. Imperator à CaUndis OSob. ufque ad Cal. Decemb. Franciam pervagatus , Remenjium , Lau- CHRONOLOGICUS, otxUj nant leur pourfuite, ce Roi s'en revint en autem Rex definens perfequi illos, rêver - triomphe , tandis que l'Empereur Othon re- fus efi cum triumpho ,Othone Imper, cum gagna fon pays , couvert d'une grande confu- magna confufione reverunte ad propria. fion. 4$. a. Lothaire Roi de France envahit la Lor- raine : il s'en retourne après avoir mis en fuite l'Empereur. Celui-ci faifant des cour- fes dans la France, depuis le premier jour du mois d'Octobre jufqu'au premier de Décembre, dunenjîum , Suejfionum Parifiorum fi- ravage le Remois , le Laonnois , le Soiflbn- nés devafiat : fed in reditu circa Axo- nois Se le Parifis : mais à fon retour il perd nom fi. partent impedimentorum amittit. une partie de fes bagages auprès de la rivière 54. c. Lotharius Lotharingiam ingrejfus, d'Ailhe. J4. c. Lothaire étant entré en Lor- Othonem Imper. Aquifgraniepulantemre- raine * Se trouvant à table l'Empereur Othon periens fugat, Palatium diripit, Otho, à Aix-la-Chapelle , lui fait prendre la fuite, viribus reparat'is, in Franciam prorumpit t pille le Palais: Othon , ayant réparé fes for- quam depopulatur Çrincendit; metu ren- ées, fait irruption dans la France qu'il pille & fugiens citiùs quàm venerat in patriam qu'il brûle : la peur le portant à fe retirer , il regreditur. 67. b. regagne fon pays plus vite qu'il n'étoit venu. ©7. b. La guerre de Flandre étant finie , le Roi Lothaire recommence les hoftilités contre l'Empereur Othon II : il fe rend à Aix - la- Chapelle à l'heure du dîné , il force l'Em- pereur, qui n'étoit point fur fes gardes, à pren- dre la fuite: il dîne de ce que l'Empereur avoit préparé ; & ayant fait le dégât dans le pays , il s'en retourne en Flandre. L'Empereur fe mettant à la pourfuite de Lothaire , défoie par différons ravages le Remois , le Laonnois , le SoûTonnois &le Parifis ; & fichant fa lance dans la porte de Paris , il dit ; Jufqu'ici c'en eft aflez. Enfuite montant à Mont-Martre , il fait chanter, en l'honneur de S.Denis, Alléluia, Te Martyr um ; après quoi il s'en retourne dans fes Etats. 80. b. Lothaire entre en Lorraine , Se la foumet à fa puiflânee : il reçoit les hommages des que fua. ditioni fubjicit : in civitate Me- Barons dans la ville de Metz: delà il s'empare tenfi Baronum recipit homagia : inde d'Aix-la-Chapelle , il contraint l'Empereur Aquifgranum invadit , Othonem Imper. Othon , qui ne s'attendoit point à être atta- qui erat imparatus ad pugnam , fugere qué , à s'enfuir : il défoie toute la Province compellit : totam Provineiam rapinis 6* par le pillage Se par le feu , Se delà s'en re- incendiis vafiat , &• inde in Franciam vient en France. L'Empereur ne pouvant di- redit. Imperator injuriam agrè ferens, férer l'affront qui lui avoit été fait , entre en . poft recejjum Lotharii cum copiofo exer- rance par la Lorraine à la tête d'une nom- citu per Lotharingiam Franciam ingref~ breufe armée , après la retraite de Lothaire; Se fus , & Remenfem , Laudunenfem & Suef- traverfant les Provinces du Remois , du Laon- nois Se du SohTonnois , où il ravage tout , il s'avance jufqu'à Paris dont il brûle le faux- bourg. Le neveu de l'Empereur eft tué avec plufieurs autres à la porte de cette ville. Lo- thaire ayant appellé Hugues Capct Se fon frère Henri , pourfuit les ennemis jufqu'à Soif- fons : ceux - ci étant entrés dans la rivière d'Aifhe fans fçavoir où elle étoit guéable , effuyent un grand échec : plufieurs pérhTent dans les eaux. Lothaire les ayant pourfuivis bus diebus & tribus noSibus inficutus uf- trois jours Se trois nuits jufqu'à la rivière de que ad fi. Mofam, interftSa ex eis innu- Meufe , Se en ayant tué une multitude innom- mer a multitudine, cum triumpho in Fran- brablè, s'en retourne triomphant en France, ciam revertitur. 81. b.c. d. 81. b. c. d. Tranflation du corps de S. Evre. Lothaire Saniïi Apri corpus transferts. Lotka-> s'empare d'Aix-la-Chapelle : il tâche de re- rius Aquifgranum invadit tertam inter gagner le pays d'entre la Mofelle & le Rhein , Mofellam & Rhenum , qua fubdita erat qui étoit fous la domination d'Othon : auffi- Othonis ditioni , affe&at : contra quem tôt celui-ci fe mettant en marche contre Lo- fiatim xxx millia equitum in Franciam chaire, conduit trente mille chevaux en Fran- ducit, &hofiiliter eam devafiat. p8. b» Finito Flandrenfi bello , Lotharius Rex contra Othonem II Imper, bellum ins- taurât : Aquifgranum venit hora pran- diï , Imperatorem imparatum fugere co- git : quod Imperator par avérât , prandet , & vaflata regione in Flandriam redit. Imperator ipfum infequens , Remenfem , Laudunenfem , Sueffionenfem & Parifien- fem pagos diverfa clade vafiat ; & in porta Parifienfi lanceam fuam figens di- cit; Hucufque fufficit. Pofieà afeendens in Montem- Martyr um , in honorem S. Dio- nyfii cantari jubet , Alléluia , Te Mar- tyrum j Jîcque ad fua revertitur. 80. b* Lotharius Lotharingiam intrat , eam- Jîonenfem Provincias , omnia devafiando , pertranfiens , ufque Parifios venit , 6* fuburbium urbis incendit. Imper atoris ne- pos ad portam urbis cum multis aliis oc- ciditur. Lotharius , Hugone Càpeto & fratre ejus Henrico evocatis , hofies uf- que ad urbem SueJJîon. perfequitur : illi Axonam fi. ingrtffi , vadum nefeientes , maximum detrimentum perpetiuntur ; multi in unda pereunt. Lotharius eos tri* fexxiv Otho Imper. Parijîos vtnit, 9. c. cum magno exercitu. jy. d. 98. c. Galliam devaftat. 98. c. Fugatur â Francis. 9. c. Otho Imper, congregato exercitu , venir ufque Parijîos , ai cu/ux ur6ù portant ejus nepot interficitur. Lotharius -Rex tonvocatis Hugone & Henrico , irruit in «oj»ùtt Othonis & perfequitur ufque Suef- fionas. Plurimi ex exercitu Othonis in fiumine Axona pereunt : reliquos tribus diebus & tribus noQibus Lotharius uf- que ad Mofam perfequitur , & eorum infi- nitam multitudinem interficit. 1 8. a. b. Saxones Franciamvajlant , à Francis cum Othone Imper atort fugantur. $6. d. BenediBus Fil Papa Maiolo Cluniac. Abbati donat infulam Lerinenfem cum Monafierio Arluco. 24J. c. Sevinus in fede Senonenfi recipitur in Capite jejunii. Eodem anno magna mor- talitas hominum , qua defungitur Ifem- bardus frater Seirini Archiep. 36. a. Anno Chr. 979. Ludovicus Lotharii filius , Rex effici" tur , vivente pâtre. 5 6. c. Aquitanorum Rex ejficitur» 67. b. Confirmât immuni- tatem Monafterii Floriac. prima die ordi- nationis in Compend. Palau 6"f 9. e. PoJfeJJîones &* Privilégia confirmât Ec- clefice Aurelian. 2* die ordinationis in Compend. Palatio. 660. b Benedi&us VII Papa pojfejjiones Gr Pri- vilégia Monafterii S. Pétri Rodenfis con- firmât. 246. Gerbertus circa hum annum firibit ad Rainoldum Parif. Epifcopum , 274. & ad Adalberonem Archiep. Rem. 275. a. Amalbertus Abbas Salmur. fit Abbas Floriac. y y. d.fuctedit Richar do Abbati Floriac. 142. a. Ignea. acies vifx in cœlo per totam noc- . tem y Kal. Nov. 39. c. Hoc ad annum •praecedentem ab aliis refertur. Anno Chr. 980. Rex pacem facit cum Othone Imperat. Remis, 11. b. 18. b. 81. c. 98. c. con- tra voluntatem Ducum , 11. b. Hugonis & Henrici. 4$. a. Rex Imper atori dat Loiharingiam in beneficium; 18. b. 45". a. 81. e. qua res contriftat Principes Fr. Si. c. Lotharius Rex cum magnis mu- neribus ad Imperatorem Othonem ve- niens , fefe -cum filio ejus fubjicit velun- tati. 39. a. 98. o. Otho Imper* Gr Lotharius Rex tonve- nientes fuper Charum fluvium , pacifi- cantur: Lotharius Rex Loiharingiam ab- jurât, j 4. d. Non fuper Charum , fèd Remis fit pax ; nec Lotharius Lo- tharingiam abjurât , fed eam Othoni dat in beneficium. fie* Gr Imperator Remis aonyenientes pacificantur ; ubi Rex. INDEX ce, & en ennemi dévafte ce Royaume. 98. fa L'Empereur Othon s'avance jufqu'à Paris, 9. c. à la tête d'une puiiTante armée, y y. 8jr. Le Roi Lothaire voyant que l'Empereur (le Roi ) Othon III failoit du progrès par la valeur de fes troupes, obéit a fes ordres, rend Verdun , délivre de prifon le Comte Go- defroi. 82. b. Godefroi ne fut élargi qu'après la mort de Lothaire , comme il paroît par une Lettre de Gerbert. 82. n. * Jean XV après la mort de l'Antipape Bo- niface eft placé fur le Siège de Rome. 2/0. n. 11 confirme les biens ôc les pofieflîons du Monaftere deCufan. 2c o. Il accorde un Pri- vilège au Monaftere d Aniane; mais quelle* année, c'eft ce qu'on nefçait pas. 252. Gerbert écrit à différentes perfonnes. 282. €r fuiv. Adalberon Archevêque de Reims fe juftifie de ce qu'il avoit conféré le Diaconat & la Prêtrife a Adalberon fon neveu. 284. c. Gerbert invective contre la ville de Verdun , de ce qu'elle ne vouloit point recevoir Adal- beron. 285. b. Adalberon Archevêque de Reims indique à fes Suffragans la tenue d'un Concile au Mont-Sainte-Marie en Tartenois pour le 1 1. de Décembre. 28 6. d. Barcelone eft pillée & prife par les Sarra- zins. 6p. e. Ceci eft rapporté ailleurs à Vannée 986. Hugues Archevêque de Bourges meurt : 9. c. il étoit fils de Thibauld Comte de Char- tres, p. n. Archembauld fuccede à Hardouin Archevêque de Tours. J4. d. Hildebert Abbé de l'Ifle-Barbe achevé la nouvelle Bafilique de fon Monaftere, laquelle eft d'une ftiudure remarquable. 735. n. L'an de J. C 986. Lothaire Roi de France confirme les con- cédions faites au Monaftere de S. Cucuphat au diocèfe de Barcelone ; au Palais de Com- piegne. 6$ 6. Le Roi Lothaire fe rend à Li- moges & paffe quelque tems en Aquitaine : à fon retour il meurt empoifonné par fa femme adultère, p. d. Lothaire étant prêt de mourir recommande fon fils Louis à Hugues Capet. 82. b. Lo- thaire meurt empoifonné par fa femme. 14/. a. Il meurt, 36. c. 3p. c. y 4. e. p8. e. 142. c. le 2 Mars, 103. n. 6j8. n. &eftenterréàReims dans la Bafilique de S. Remi : 1 1 .b. 1 8. c. 4^ . a. 6f. d. 80. b. 82. b. fon fils Louis lui fuccede. 18. c. 3<5. c. 45". a. J4. e. 6j.d. p8. e. 142. c. Lothaire pafle pour être mort empdifonné pat fa femme. p8. e. Les Princes des François , après la mort du Roi Lothaire , prêtent ferment de fidélité à la Reine Emme & à fon fils Louis. 288. a. Louis fils de Lothaire règne. 22. a. Emme femme de Lothaire eft abandonnée par fes amis : fon fils Louis fe déclare contr'elle. 288. b. Adalberon fils de Godefroi Comte de Ver- dun eft facré Evêque de Verdun le 3 Janvier. 28a. Digitized by Google CHRONOLC aSa. n. 285. c. Gerbert écrit à différentes per- fonnes. 286. e. Gr fuiv. Adalberon Evêque de Verdun écrit au Roi Lothaire. 287. b. Le Roi Lothaire meurt le 2 Mars. 287. 288. a. Sa femme Emme écrit à fa mere l'Im- pératrice Adelaide , Se fe plaint de fes propres malheurs. 287. e. 288. b. Godefroi Comte de Verdun eft délivré de prifon le 17 Mai. 285. n. 290. e. On invente des crimes déteftables fur le compte d' Adalberon Evêque de Laon. Ce Prélat eft chaflé de fon fiége. 288. b. 2. c. d. Hugo Capetus Remis ungkur in Regem , & in ipf* «nv stabertus filius ejus Rex ordinatur. I*. 4. fi» wiem- «m» Hugo RobertumfiUtm fibi confortent re- gni legit. 140* «L \ Obk Gaufredus Grifa-Gonella, Cornet Andegav. filius Fulconis Boni & pater Fulrtnis, xïtKal. Aug.in obfidione Mar- fonis, p. à. 31. n. 57. d. pp. b. c. &* Jhpelitur in Ecclefia S. Martini Turon. 31. n. ei fuecedit Fulco filius. p. d. In Chronico S. Maxentii ad annum 9S6 refertur mors Gaufredi ; fed vulgo collocatar in anno quo Hugo Cape- tus unftus eft in Regem. Moritur Geraldus Abbas Auriliac. arj$. n. Gerbertus feribit Bernard» Mo- nacho Auriliac. 27p. b. &Raimundo Au- riliac. Abbati. api. e. Obit Dacbertus fextus Abbas Dolenfis. pp. b. Anno Chr. p88. Hugo Capetus , cotle3o exercitu c«- piofo valdi, obfidet Laudunum , ubi corn- manebat Carolus cum uxore fvta. Exiens autem Carolus de civitate fugat Hugo- nem cum exercitu f & ejus caftra incen- àit. 18. e. Hugo Carolum obfidet in urbe Laudmenfi cum mutto exercitu jfidà Ca~ rolofugancr. 24. d. Hugo Rex exercitum ducit ad PiBa- ifam urbem contra Willelmum Com. no- Itntem ei fubdi pr opter abjeRionem Ca- roli , &- injujlam Hugonis ajfumptionem Regni. Pars Hugonis exercitûs per vicum Caenobii Stradenfis tranfitum habet. 14 J. c Anno Chr. ppo. Theobaldus Blefenfis , Turon. & Car- rtotenfis Cornes moritur. 24. n. Oliba Ca- brtta Cornes Bifuldun. Cr Cerritanienfis cbit : cui fuccedunt filii ejus , Bernardus in Comitatu Bifuldun. Guiffredus in Cer- ritanienfi. 6p. d. Anno Chr. ppi. Hugo Capetus Carolum obfidet in Lau- dunenji urbe. Carolus , eruptione faâa , Hugonem cum ejus exercitu fugat. u.c. Caroli irruptionem in Hugonem Ca- petum jam collocavimus in anno 988 : bis , ut videtur , Laudunum ab Hu- gone obfeflum. Afcelinus Laudun. Epifc. noBu quiefeentibus cunQis, Laudunum ur- bem & Carolum proditione tradit Hugoni Capeto , qui Carolum mittit Aurelianos in carcerem. 11. c. 24. d. Cernens itaque Dux quàd minimè pof- fet Carolum vincere , confilium habuit cum Afcelino traditore vetulo , qui trot D E X porte l'affaire à fon confeil , Se qu'il tarde âr recevoir le Royaume , Hugues Capet Comte de Paris âc Duc des François , fils de Hugues le Grand , s'en empare & fe fait couronner la même année à Reims. 82. c. d. Hugues Ca- pet eft facré Roi à Reims , & dans le courant de l'année même fon fils Robert eft couronné Roi. 18. d. Dans la même année Hugues s'af- focie à la royauté fon fils Robert. 142. d. Geofroi Grife - Gonelle Comte d'Anjou i fils de Foulque le Bon & père de Foulque r meurt le 21 Juillet au fiége de Marfon, p. *•. Variorum Epiftolae. Pag. 292. Ex Conventu Compendienfî. Pag. 500. Ex Conciho Tricaflino. Pag & 3 Ex Conventibus Furonenfi & Mantalenlî. Pag. 504. Ex Conventu Valentino. Pag. 31c Ex ConcHiis Magdunenfi, Viennenfï fcCabilon. Pag. 3 ,tf. Ex Conci ioPoftuenftinpago Nemauf. p aR . ^ 3 Ex Concilio Remenfi. Pag. 318 * 3 7 * Ex Conciliis Attilianenfi & Barcinonenfî. Pag. 31p. Ex Conciliis Barcinonenfi &Viennenfi. Pag. {20 %\ £ onc ?J??s Gerundenfî , Juncarienfi & Trofleianô. Pag. , 2 L Ex Conciliis Fontis-çooperti &Cabilonenfi. Pag. ,22 * 5 Padum Regum Caroli & Henrici. 33, V 3 tx diverfis Conciliis & Conventibus. Pag. ^4.. &r eaa PraeceptumLudoviciGermanix Régis. Paz.îlo ^ Caro 1 Craffi Imperatoris Diplomata. Pag. 333. Arnulfi Germaniae Régis Diplomata. Pal 3*4. Ludovici Germaniae Régis Diplomata. Pag. £0. Zuendeboldi Lotharingiae Régis Diplomata. Pag. 37^ Ottonis I Germaniae iTegis Diplomata. Pag. Jo™ Ottoms II Germaniae Régis Diplomata. P?g. 30? Ottonis III Régis Privilegium. Pag. 39 6. * ™ Digitized by Google fcmfr 5YLLÀBU5 MONUMENTORUM, Ludovici Balbi Diplomata. Pag. 308. Carlomanni Régis Diplomata. Pag. 418. . . Odonis Régis Diplomata. Pag. 440. Caroli Simplicis Diplomata. Pag. 468. Diploma Roberti Francorum Régis. Pag. 57p. Rodulfi Régis Diplomata. Pag. f 62. Ludovici Tranfmarini Diplomata. Pag. 5-84. Lotharii Régis Diplomata. Pag. 61 y. Praecepta Ludovici Régis, Lotharii filii. Pag. tfyp; Reginarum Diplomata. Pag. 662. Bol lonis Provinciae Régis Diplomata. Pag. 669. Ludovici Provinciae Régis & Imper. Diplomata. Pag. 674»' Hugonis Comitis Provincise & Régis Italiae Diplomata. Pag. 689; Rodulfi Burgundiae Transjur. Régis Diplomata. Pag. 691. Charta Adeleydis fororis Rodulfi, uxom viduae Richardi Burgundiae Ducïs. Pag, 6y$\ Conradi Burgundiae Transjur. & Provinciae Régis Diplomata., Pag. 6pf, Quaedam Notitiae 3c Chartae. Pag. 705, &feqq. HERUJj Digitized by Google éhiciuin c (lomwn.H' in ter c^LiyeJ tarolum et Oiceiyvœum anno 021. RERUM GALLICARUM FRANCICARUM SCRIPTORES An. 9l6é NARRATIO DEBARCINONE^te Bardnonm- CAPTA A S ARRACENIS * TÉMPORE LOTHARII REGIS, Àpud Baîu^ium in Appendice ad Marcam Hijpan. col. 93%* » NNO Domini dcccclxxxvi progreflî inexercitu,annô xxxi Leuthatio Rege Francorum régnante, venerunt (a) Barchinone tenus. Qui omnes terram devaftantes, capuerunt prxlibatam Barcilonam , ac depopulaverunt : praevalueruntque in ea magno incendio , ita ut congregata integerrimè consu- mèrent. Et quod inde evafït afpdrtarunt. Manubias praedio-» rum, inftrumenta quoque cartarum , ac diverfa voïumina librorum, partim confumpfere igni , partim deportavere fuam ad terram. Inter quos etiam depe- rierunt cartulae munificentiae , largitionis, conceflionis,dotationis, commuta-*, tionis, emptionifve , feu libellulis praeceptis regali adnotatione confeftis, -ar- que digefta & corroborata privilégia , ex ruellarum Monafterio fan&iflimo Apo- ftolo Petto, cujus Archifterius non longé à mœnia civitatisBarcHnona confiât effe fiindatus, dicataque altaria, fimul cum ipfa Abbatifla ac univerfis Dei an- cillis comitatu ibidem degentium , acfolkum Dei fervitium regulariterfacien* tium : quoniam , prout diximus , omnia in fuprataxàta periclitatione deperie- runt ôteontabuerunt, ita ut ne quis inveftigare eaqûeat, necinvenire praeva» luit. Sed& equidem, ut ita di£tum eft, Dei mifericordia fuffragante , Domino Borrello Comité atque Duce cônfentiente , cum foboles fuos Vivaneque Se» dis fan&ae Crucis Antiftite parente, conftituerunt poftmodùm in fupraîibatum («) Barcino, vnlgô Barcelone, in Catalonia. cobus I Rex Aragonum à fanfto Ludovico Rege Totom id , quod nunc Catalonia dicitur , perti- pervicit ut juii renuntiaret , quod ei coronasque nuit ad impeiium Francorum temporibus Caroli Francicas competebat in eas regiones. Vide Balu- Alagni 8c fucceflbrura ejus, donec tandem Ja- zium in Prsefatione. Tome IX % À Digitized by Google 2 NARRATIO DE BARCINONE CAPTA A SARRACENIS. Cœnobium ancillas Dei velatas regùlaris habitûs gnaras , * qui ibidem nunc de- \ ferviunt, & Dei obfequium jugiter faciunt. Super quas etiam in locum Abbatiflae jam di&usDux filiam fuam inftituit, nomine Bonàfilia , confecravitque. Ipfa , ut hacc inftrumenta fcripturarum abolitio innotuit, fimul cum fodalibus fuis & cum univeriis fibi fubditis Cœnobialis comitatûs., curiosè çofopit inquirere & confulere idoneos judices , qualiter valuiffet jàm dictas praellaras fcripturas recupetate , earumque inftrumenta innovare. At ipfi ut haec atîdierunt , legis fententiam quae in libro vu Gothico tit. v, capitulo n continetur, quac fie incipifc>6» quis feripturam falfam fecerit aut récit averit &c. Quae lexnon medio- criterfed perfe&è edocet, ut qui feripturam qualicunque accidenti cafu per- didit , habeat licentiam comprobare coram publica judicum inveftigatione, aut per facramentum fuum , aut per legitimos ôc cognitiores teftes , qui eandem feripturam fe dicant pleniflimè nofle & vidhTe : & fie datum teftimonium pet- B dita feriptura reparet veritatem. Et ita nobilifllmi judices juxta legis hujus fen- % tentiam eis dederunt confilium &c. Die Kalendarum Juniarum anno v régnante Ugone Rege , qui Dux fuerat pridem» NARRATIO DE EADEM RE- Ibidem* Tx ArcVvù \ ^ no ^ om ^ ni dcccclxxxvi, imperante Leuthario xxXi anno , die Ka* mu - r Ber- x\.lendar. Julii iv, cum à Sarracenis obfefTa effet Barchino , & permittente trandi. p e o , impediente peccata noftra , capta eft ab eis in eadem menfe 1 1 Nonas ; G An. p85. j^idem m ortui vel capti funt omnes habitantibus de eadem civitate , vel de ejusComitatu, qui ibidem intraverunt per juflionem Borrello Comité ad de- fendendum eam : & ibidem periit omnem fubftantiam eorum , quotquot ibi- dem congregaverunt tam libris quàm praeceptis regalibus , vel cuncVis Ulorura. feripturis omnibufque modis confettis, per quos retinebant cunûis eorum alo- dibus vel pofTeflionibus inter eos & précédentes eorum parentibus ditli annt & ampliùs ; & qui refidui extitere de eis ad vitam , du£li funt in captivitatem ufque inCorduba ; & ibidem divifi fuere, vel difperfi in univerfis eorum pro- vinciis. In eodem repentino interitu interiit ibidem quidam homo , nomine Elias : & exinde du&i funt in captivitatem filii ejus & uxor ufque in Corduba ; & ex ejus filii difcefTere in poteftate matris illi nomine Aurofalla. Et annuente Domino reverfaeftex ejus captivitate. Et quando venit in Barchinonenfi civi- tate, non invenit ibidem de ejus fubftantia ullam rem nifi folis alaudibus,quiD fiierunt pràcdi&i viri fui Eliam.Etipfi jamdivilî erant in confanguinibus deprae- notato Elia. Et tune jam di&a mulier venit exinde querelofa in domum Sedis fan£be Crucis in praefentia Geriberti Vicecomitis & Judicis Audefyndo Mo-; riacho , fie ejufdem fîlio Pétrone. Et ordinaverunt ei pro lege ôc veritate , quia {dus debeatei fuccedere omnia quod reliquerat jam praedictus vir fuus pro voces uâuofa de eifdem Hliis , quàm alium ullumque horninem, Et ibi reftituta eft ci cmnia quod vir fuus reliquerat. Digitized by Google 1 EX SECUNDAc*) APPENDICE AD CHRONICON FONTANELLENSE, Apud Achèrium Tom. 3 Spicil. pâg. xj2* INtereà Rolïo novifllmus quidem Noftménnofum Dux , fed caetérià pôtén* Caf. ?» tior militari manu, xquitate modeftior, prudentior confiliis, patriis laribuS pulfus littori Sequanx appulit, fingula lôca & civitates , qûaà folitudo tene- bat , invafit , paucifque quos invenerat inde fugatis , aùt jugo potentix fux fub* a£tis , aufpicio fortium inter comités & commilitones fuos diftribuit. Is primuâ B marchas inter fe 6c finitimas nationes certis pro arbitrio limitibns prxfcripfit î optima denique jura, legefque xquiflimas domi militixque prudenter inftituit, quibus omnis generis univerfarumque artium homines brevi tempore fibiconci- tiavit , atque unum ex diverfis gentibus populum efFecit ; qui ita confeftim coa- luit , ut numerofior fortiorque vicinis fieret nationibus & regnis. Ciimque fuc- . cedenti tempore lavacrum Chrifti falutare fufcepiflet, regno optimè difpofitp An. 91 1. ôbiit ; filiumque fucceflbrem, Willelmum nomine , juvenili florentem indole de- An * *i '» reliquit. Hujus tempore fides Chriftiana florere cœpit , Ecclefix ac Monafteria olim deftru&a rexdificari ; inter qux Gemmeticenfe Cœnobium , quod in ho- 4 An. 94©. nore beati Pétri Apoftolorum principis , parvo quidem fed miro opère , con* ftruxit , ubi & Mônachicum habitum fpreto feculi naufragio affumere délibéra-' bat, nÛi mors cita ejus obftitiflet votis. Sedhoccitiùs fraude cujufdam Herluini exempto, Richardus puer & admodùmtener in regno fucceflit, atque inter An. p4j. q multa difcriminum adverfa adolevit, invaluit, regnum paternum , quod avus ejus armis & virtute fibi paraverat , divino per cunêta fretus prxfidio potentet retinuit , probis inftitutionibus decoravit , divitiis ôc gloria Romano quondam Impetio penè exxquavit. Hujus itaque cùm Jam fama potentiae longé latéque pèrvolaret, Nortmanno- rumque tellus alta pace exultaret, Gandenfis Coenobii Abbas ( b ) Girardus no- mine, fumpto S. Wandregifilipretiofo corpore, ufque in pagum Belvacenfem. venire mâturavit, atque in viÛam, qux Reverifcors dicitur, ad hofpitandum divertit, quod Theodorico nobili ôc valde potenti per ejufdem prxdii Majo- tem mandare curavit ; quia, licet injuftè , illius poffeflionis dominabatur tune temporis, qux pridem fuerat de ditioneFontinellenfis Ccenobii. Quod ubifu- perbus ille & arrojgans comperit , Legatum baculô , quem fortè tenebat , per^ ' euflit , & cum ingenti injuria h confpe&u fuo exire coëgit. Rediit ergo ille D qui nuntiaverat , Abbati Girardo cum gravi dolore intimâvit quae pertulerat : quibus auditis, fit ingens Omnium gemitus , confeftimque coram le&icaSan&i profternuntur , atque inter fluentes lacrymas , ôc amara cordis fufpiria adversùs Sanctum prxdiSus Àbbas multa probrosè inCulcando fiebiliter conqueritur. Sed inter hxc decêdente foie noâis filentium advenit : Theodoricus verô dor- miturus fe in le&ulo compofuit ; cui derepentè terribilis perfona fub habita Monachili apparuit, eumque pro contumelia quam fibi hefterno intulerat vehe- menter redarguens, paftorali baculo quem ferebat graviter pereuflit ; qui fta- tim fomno interrupto experre&us graviter ingemuit , feque à quodam cano Abbate exfum altis & perturbatis vocibus inclamavit. Deinde fubita interno- rum correptus tortura fecelTum naturx petiit , ubi fœda egeftione omnia pro* fundens vifeera vitam mifetabiliter abrupit, ut viventibus liquidb dareturanim* ' adverti cujusmeriti apudDeumfanâuspaterWandregifilus fuerit, qui fie vi* Eventeminimicum, 6c atrocis injurix reum mortis fupplicio condemnare po* tuerit. 4 Res ergo hxc in regione illa omnibus ftatim innotuit , Abbatem Girardum ( a ) Au&or hujus Appendicis vitam ptotraxit ttf- leltni Comhit qui nwu ufque fub calefiis Régit èue ad an. ioj j , ut ipfemet indigitat evidentiffimè, imperio Monarthiam regni fro arbittio fotenter dif- dumcap.8GraduMAbbatisexceffumèvitam0ttali fonit. édifient. Obiit atetem , inquit , amo ab Incarnatione (b)S. Gerardi Bïonienfis & Blandinienfis Ab- DomtniMXLVn. Huicjucce^tfrater illius $ro car- bâtis mortem collocat in anho yjp MabUloûiu* m; or^iM, nomine tLotbertut , rnmo fermé XU. frit-. Ub. 4* Annal. Beflçd. num. 18. Ai^ Digitized by Google 4 EX II ÀPPEND. AD CHRON. FONTANEL. cum comitibus fuis non mediocriter exhilaravit. Qui deinde, participât» cum X fuis confdio , omnem cum fan&is pigneribus comitatum ad cuftodiam dereli- quit ; ficque afcenfis equis Rotomagum ad urbem cum paucis properavit ; ad- miflufque Richardo Comki caufas adventûs fui diligenter & opportunè intima- vit, fequein promptuS» Vandreghili corpus habere retulit , quod fuo refti- tueret loco , fi terrae fibi redderentur , quas Chartarum poflet approbare pri- vilèges. At ille fuorum ufus confilio Principum , Chartas exhiberi praecepit , & coram omnibus recitatas exponi, Quo fado, murmur & contradictio fieri cœpit. ab omnibus, qui fe dicebant nequaquam pofle carere propriis honori- bus, quos fibi atmis & fanguine praedeceflorum fuorum pepererat bellicofà virtus,five quos fibi ipfi diuturno adquifierant fervitio multifque fudoribus. Sic igitur fa£ta difficultate rei quam praedictus Abbas quaerebat Girardus, nulla dein- ceps potuit pollicitatione retineri ; fed ad fuos illico per emenfum iter remea- g vit, atque S.Wandregifilum, confumpto nequicquamtantolabore, ad locum, unde eum extulerat , feftinus revexit, ubi apud Deum & homines in magna glo- tia & honore nunc ufque requiefcit. (a) Cep. 4. Verùm cum de his , quae acla fuerant , pofteà crebriùs Gandenfes Fratres An. sxSe. viciflim loquetentur , eorum quidem nomine Mainardus alto parentum fan- fuine oriundus , divina, ut credendum eft, infpiratione in amore & defiderio ontinellenfis Cœnobii accenfus , de cujus magnificentia ac dignitate literis , quas antiquorum induftria ptocuraverat , erat edoctus , expetita licentia & ob- tenu , Richardum Marchionem celeriter adiit , praefatumque locum fibi ad re- aedificandum dari petiit 6c impetravit , qui jam divinis demonftratus erat indi- ciis ( b ) . s . . . . Qua de caufa aclum eft quatinus eundem locum , ut dixi- mus , fuprà memoratus Mainardus facilè impetraret. Ad quem cum accelCfiet, ac dumis ac vepribus occupari cuncta vidiflet , adhibito diligenti ftudio ,fa£to- q que repurgio xdificare eum cœpit. Sicque divino fretus juvamine , Templum, ut quondam Zorobabel in monte Sion , in parvo tempore nobiliter confum- mavit: fed & Dormitorium & Refectorium ex lapidibus & caemento non parvo fumptu conftruxk. Quibus pro tempore fatis ftrenuè expletis, illic Monachos, prout res patiebatur , in Dei fervitio conftituit : Libros quoque ôc Cartas , ôc quaedam ornamenta , fed ôc phylacteria cum pretiofis Sanctorum pigneribus ab Abbate fuo ôcFratribus fibi indultailluc convexit. Sicque exinde cœpit lacer locus ille paulatim diverfis rerum fpeciebus fuccrefcere j terris ac vineis in di- Verfis regionibus & pagis augmentando proficere. Ç,^ J# Ea denique tempeftate vir quidam ex tranfinarinis partibus firequenti corn-; monitus vifione, in Gallias venit , ôc ad locum, qui fuper Auturam fluvium ( c ) Acineiadicitur, intempeftx noctis filentio acceflit , fan&orumque corpora Ma- ximi & Venerandi Martyrum , quae , ut ex revelatione didicerat , invenit , fecum- 0 que fecretiùs tulit , & ad portum Logienfem feftinus defcendit : ubi dato naulo cuidam viro nomine Amalberto » naviculam ingredi voluit : at divina retentus virtute , velut ebrius labare cœpit , iterque quod difpofuerat explere nullatenus valebat. Quod cum nauta ille cerneret , & novitate rei attonitus paulo diu- tiùs afpectaret , tandem hominem percunctatus quid fub involucro ferret , ad Fontinellae Monafterium , quod juxta erat , fecum venire compulit : Abbatique ôc Fratribus illum ofFerens, quodactumfueratexpedivit. At ille deprehenfum fe intuens , fpemque oneris deferendi penitus non habens , fan&a ofiâ diligentec involuta retexit , nomina & vifionem cun&is palam expofuit : ficque amiiTo, quem per tôt pericula quaefierat , caelefti thefauro , triftis mœftufque vehemen- ter receflit. Quae res cum Principi Nortmannorum innotuiflet , & Fratres hu- militer illi fuggererent ut quid inde agere deberent decerneret ; yigilanter hoc decrevit , ut quo divino imperio 6c fua Sancti pervenerant eleétione, ibidem E deinceps permanerent fua quoque au&oritate. Unde hactenus apud nos iident fan&i Martyres cum débita habentur reverentia. Cum vero prxcipua, ut di&umeft, Abbatis Meinardi induftria in omnibus f « ) In brevi Chronico mf. ad anntim 1047 fcri- ( h ) Hîc memorantut qusedam indicia, que vira bitur, quôd tempore Gradulfi Abbatis brackium quidam nobili & preporenti , Torftingo nomine , S. tPandregifili de Monaflerio S. Pétri Montis Blondi- inter venandum acciderant occafione cetvi, qui me» fis relation fuit Fomaneliam , ubi haâenus cum inter parietinas diruti Cœnobii afylum invenerat. cius fudario aflervarux. Ita Mabillonius ùtc a* ( Q Nunc vulgo Aauigny , vicus in Nonnannia, Eenediâino pag. jjt juxta quem Itona influa ta. Autunun, Digitized by Google EX LIBRO DE CASÏBUS MON. S. GÀLLλ f A clarefceret, Nortmannorum Duci ôcPrimatibus ejus fatis comperta placuiffet, inde eum abftrahere , & majori decreverunt honore fublimare : denique ad Montem S. Michaëlis Archaageli (a) compulerunt migrare ; quatinus , Cano- Att - ïiic'tà eliminatis, Mohachos , quibus praeeflet, in regulafi difciplina deberet undecunque aggregafe. Verùm hiG illius honor & amplitudinis incfementum iamentabilis fuitFontinellaè dejeâio & inrepaf abile detrimentum : nampoftejus receffum fub tribus Re&oribus , dé quibus filere deerevimus , per aliquot an* nos nullo rerum génère crevit ; quin potiùs in multis detrimenta fua indoluit* Sed quiaDeiomnipotentis judicia nemo valet comprehendere, faepe didusFon- tinellae locus , qui ex cineribus fuis aliquo modo coeperat , ut de Jerufalem in -Propheta, *excutefe, ôt in brevi tempore velut ex infirmitate videbatur ali- * «tcîtaiî quantulùm convaluUTe, miferâ poftmoaùm defidiâ fuorum procuratorum , ve* w * exur 8 ere » *lut aeger , recidivo languore in deterius cœpit proruere> u(que adillud videli-» cet tempus, quo poteftas fecundi (b) Richardi, velut aurora diluculi, in tota Latinitatis orbe ferena reluxit» (4) Id anno 966 contigifle tradit dorne&cus ejeciffe dicitur , ibique aggr egaviflè Monachos fufct »u6tor Robettus de Monte Abbas in Acceffionibus Régula beati BeneditH perpétué fervituros. ad Sigebeitum : ubi Richardus Marchifus Se Dux ( b ) Patri fuo Richardo fucceffit anno 996. Normannorum Clericos feculares de hoc Monte EX LIBRO DE CASIBUS MONASTERII S. GALLI, C Au&ore Ekkehardo juniore Monacho S» Galli. Apud Chefnium Tom> 3 Script. Franc, pag. COnradus (a) Rex vifili pfole cafens, Ebefhardum autem fratrem ha* bens , ad regni gubernacula , fi fibi fuperviveret , afpirantem : fenfit eum nec regno virtute quidem habilem , nec populo moribus acceptum , ro-* gantemque , cùrh ipfe jam fenefeeret , ut fe populo commendaret , erebro fru- ftravit. Incipiens autem mori, clam loquitur fratri: Video y ait t ger marte mi , & fempervidi te à populo mile accipi > tdeêque ûuodjœpe rogaras, ne te contriftarem yta- citè diflulu Confilium autem meurn fi nttnc fecetis , ut in Deumfpero , ingloriofus non eris. Efl in Saxonia, cm neminem in regno aquiparem fcio, Heinrkus quippe Cornes Ma- jythilda conjuge clarus. Sumens ergo coronam & feeptrum f nofte dieque accéléra ad ip~ Jùm, teque & regnum eimeis verbis in manus dato>& met vit* memores fore ambos ro- gato. Fecit igitur utRexjufferat,venienfque fecretum Comitis petiit alloquium. Eliminatis omnibus, ipfe oftium ckufit , chlamydeque exuta,ad pedesviro cor* ruens, nimis ftupenti coronam & feeptrum detegit , & quai jufTus eft narrât. Cui ille înter cetera, fi fecum in fide qua dixerat fentire vellet , oronia , quae tanto nuncio decerent, fa&urum fpoponderat. Et ne perlongas ambages va* dam , fit colloquium publicum. Heinricus Saxonum & Fràncdrum confenfu ele- An. yipi vaturôc ungitur in regnum. Sed pofteà Lotharingorum [Dux] Kifilbertus Eber- hardum caftigatUm cur honorem fuum alieno deduTet, Régi Saxonico rebellare, fecumque fentire perfuafit. Surgunt ambo in arma : Ducibus Suevo & Norico ELitteras mittunt, Quibus fecum fentire jam motis , quidam die cùm colle* ôas in armis apud Brifachum copias navibus tranfpofuhTent , ipfique intereà in lktoris planicie ludétent tabulâ, Chuono quidam Regii generis , Churzibolt à brevkate cognomitiatus , fortuituviginti milkibus ftipatus virps incurrit: Kifil- Aft -^ bercum cum oiftflibus, qui in navi erant , quam infiôvir , lancea infixa fubmer- fit : Eberhardum lévkatis increpatum riamo in littore oceidit. Erat qiiidem angufto in peâoré audax & fortîs : qui Leonem caveâ effrafltâ fe & Regem ftaos inventes in confilio fnfilientem , Rege grandi quidem viro glacjium , quem Chuono tune, ut moris eft, gerebat, arripere volente, Ipfe praefiliéns (#) Cwwadm Francota* Dux conÛio Othonîs dîélj Décémbtis arïnl j>i8 : nfoiiens, poShàbîiù Saxonia Ducis , qui coronam oblatam refpuerat , ftatre fuo Éberhardo , Henricum Othonu Duci« fis — ,^ _ ^ Qcmam» Ru «oéo- 91*. Qbiit lhtm Regem defignaverat. Aiij Digitized by Google * EX LIBRO DE CASIBUS MONASTERIÎ S. GALLI. incunaanter occidit. DifFamatur longé latéque Heinrici Régis militem Léo- À liem fe infilientem gladio occidiiTe. , # Dum iïœc fataguntur, navibus Ungti de Schwatztwalde multis paratis , in Alfatiam ipfi prioreS fuas legiones tranfponunt , & à Liutfrido quodam terr* illius poteitiflimo beilo fufcepti, plurimo damno fui tandem cruentam viao- riam funt adepti. Senferant jam mitiùs fibi agendum inter Teutones, ôcin terra Ulorum minus fore tardandum. Alfatia tandem qua ierant vaftata & cremata, Hochfeldi montem , Jursque fdvam feftinanter tranfeuntes , Vefontmni ve- niunt Erat tune Burgundionum Rex (a) Conradus adolefcens flondus, fanaae(£) Adelheids Imperatricis quidem frater. Vénérant quondam Sarraceni navibus kiBurgundiam, beUoque omnia difturbantes , tandem vrôi in valle Fraxnith an- guftiis tutiffima , invito qui tune erat Rege , confederant : paeeque petita, uxo- r. ïesfilias gentisducunt, vallem maxime ubertatis parvis Régi reditibus datis in- colunt Ad quorum Dueem Conradus, nobili aftutia ufus , Legatos ditagit his vetbis' EcceUngri , {c) filhnes illifugitivi, nunciis me fatigant , utftbi face mes vos quidem àtanta ubertatis terra armis expellere liceat. Sed vos ,fi viri ejlis , ob- viàm illis , me iuvante, quantociùs pergite. Enimverofi vos eos mfactem mvaditis , ■. ego eos à latere involabo; ficque il/os, ut confido, proftigatos extermmabtmus. Mifit autem & adUngros , qui dicerent : Quare , viri fortijfmi , mecum armts agere vul- tis > Expedit enim utrifque nojlrûm magis , ut pacifici fimus. Venite ergo mecum, & hojles meos ilhs eradamus de terra uberrima , vofque ibi conftdtte : fed & tnfuper Provinciam proximam terra illi , fi mecum in fide fenferitis , Mens vobis "ibuam. Confenferunt utrimque Legationi Regiae : erumpunt Sarraceni de valle Fraxnith confertiiTimi die & loco condiais : occurrere parant Ungri. Rex fuis undecum- q que colleais,aciem ordinat fpecie velut his & his foturus fubfidiis. Quâm acutè, r inquit, incidant lances & gladii hodie , ojlendite focii met fortijfimi , tam diverfo- rum damonum utra pars vicerit nemini fit cura. Vtâores ejfe qui cœperint , tribus vos partibus infilite ,parmis rejeftis ferro utimini , nullo diferimine irucidetur Sarracenus &Ungar. Nemini Ulorum mifereri certum eft , quia met quidem ipferum miferet ne* wo. Confligunt tandem in confoeau Régis inacie profpeaantis ekaûTimi ^Sa-" tanac milites &filii, neutris cedentibus trucidantur utrimque ut yiaimac. Tan-- demque Rex animosè pugnantibus , veritus ne utra pars ad ultimum aufuge- ret , figno dato gradatim velut fubfidians fupervenit , & undique ad hos & ad illos profternendos turmatim omnes circumdedit , fugacque locum non haben- tes quos non occidit captos Arelato vendidit. Ipfe verb , paucis amiffis , Deo & fanao Mauricio, in cujus enfe & lancea ita pugnabat, laudibus trium-^ phabat. (a) Conradus patri Rodulfo ÏI Burgundi* Lothario Itali» Régi , deindeOthoni I Germanie Transiuranas Régi fucceffit an. 937 : obiit an. $>?}. Régi , pofteà Imperaton. ( b ) Adelheis , Conradi foror , primo nupta fuit < O Fillones , xd efl nebulone* , fikmx. EX LIBRO DE DIVERSIS CASIBUS CCENOBII DERVENSIS- Au&ore Monacho Dervenfi, faxulo x i. Inter AUa SS. Ord. S. Bened. fac. z >pag> 8 4 S* tfc*.,, TT Oc modo primœ exorbitationis Dervenfis Coenobii mentis gloriofi Mar- XXtyris Bercharii ftatu in melius reformate, per plurima temporum yolu- mina facra: Religionis tramitemôc antiqui decoris inflexibiliter tenuitgloriam : fed tranquillitatem tam jocundae pacis multis abufivè vertentibus in augmentum impietatis, rurfus /everitas animadverfionis (a) Hunnorum rabiei exponit de* populationem Chriftiani populi ; maximè addiais ftragi Neuftriâ & pleraque parte Gallici xegni. Tempora hujufmodi infelicitatis impepUebantur regimine - karoli junioris , qui Simplex ferebatur nomine, non tam innocentiâ quàmigna- viâomnis rei civUis militaxis , omnino referens mores Ludovici genitorisv ( «) Trodoardus in Chronico : Anno DCCCCJPX Hmgm h&mi«tmag. iço ex Codicemembranaceo Jacobi Puteani, doardo* gui olim ruent Johannis Befla. tranftulit «Hat Digitized by Google ÊX CHRÔNICÔ S. M AXENT II. p À rranftulit corpus S. Reverentii à *Noiaftro caflxo Pi&avis in Monafterio S.Ra- degundis. Francorum intereà Ludovico Rege vita exeunte , regnum pro eo Lotharius fUîus ejus , ex Gerberga Rëgina progenitus , fufcefnt. Ifte Lotharingiamcalum- niatus eft : cujus expeditionibus Gosfridus Cornes Andegavorum pater Fulco- nis ukimi interfuit, noftraeque aetatis multi viri. Anno dccccli v corpus S. Matthaei tranflatum eft. Eodem anno obiit Ludo- Vicus ; ôc Lotharius regnare coepit» Sequenti anno obfedit [ Lotharius ] Piâavis civitatem cum Hugone Duce. In tertio obiit Hugo ( a) Dux 6c Abbas S.Martini , filius Roberti plfeudo- Régis. Anno dcccclxii obiit Alboinufc (*) fucceflbr Froterii. B Anno dcccclxiii obiit Willelmus (c) apudS. Maxentium, ubi erat Odo Abbas. "WiUelmo Duce, cognortiento Caput^ftupae, efFeébo M onacho apud S. Cy- Çrianum, Ducem pro eo Hiium ejus "Wïllelmum habuit Aquitania : qui filiam 'etbaudi Campanenfis , vocabulo Emmam five Emelinam , accepit uxorem ; genuitque ex ea filium iterum nomine "Willelmum. Quae nobilis Comitifla ex- ftruxit Monafterium in dote fua Burgulium in honore S. Pétri Apoftoli, ubi pri- mùm Abbas extitit Guitbertu». "Willelmus Cornes Caput-ftupae reliquit Mona* fterium*, ôc veniens apud S. Maxentium , obiit inpace. "Willelmus (d) vero lilius ejus , cognomento Fera-brachia, fucceflit ei. Anno dgccclxvii erat Ramnulfus Abbas poft Odonem. Anno dcccclxviii erat Conftantinus Abbas poil Ramnulfum. Eo tfempore* Idibus Maii , in maxima parte hujus regni , in omnibus ferè villis , in qùibus C Ecclefiae funt, cxleftis ignis fine tonitruo ac turbine , non hominem neque pe-* eus laedens cecidit: & inquibuTdam locis daemones in forma luporum ad imita» tionem caprearum balantes apparuerunt. Anno dcccclxxiii erat Girbertus Abbas S. Maxèntii* qui multa acqùifivit. Anno dcccclxxv obiit PetrusEpifcopusPiûavinus , cui fucceflit Gifleber- tus Epifcopus. Anno dcccclxxviii Otho Imperator apud Parifium fuit ; fed Franci fuga«« verunt eum. Anno dcccclXxxih obiit Otho Imperator , cui fucceflit Otho III , filius ejus & nomine 8c aâu. Anno dcccclxxxv obiit (e ) Hugo Bituricus Archiepifcopus. Sequenti anno Lotharius Rex Lemovicam adiit , 6c tempus aliquantulùm ©in Aquitania egit. Unde revertens veneno àRegina fua adultéra extindus eft : Ludovicumque filium teliquit, quiuno tantùmanno fupervivens , ôcipfe p6tù jnalefico necatus. Ifte , puer adhuc , Blanchiam accepit uxorem : in quo etiam Reges defecerunt de fàmiliaMagniKaroii. Et Carolus patruusLudovici pro eo regnum Francorum accipere voluit; fed non potuit , quia Deus judicio fuo meliorem elegit. Nam Franci, inito confilio , eum abjiciunt,ôc Hugo nem Du- eem , filium Hugonis , Regem eligunt cum filio fuo Rotberto. Anno (f) pccccLXXXVi obiit Andegavinus Gosfredus Cornes , pater Fulco» ^ ukimi , xii Kal. Augufti , in obfidione Marfonis fuper Odonem Rufinum fa* âa; 6c ei fucceflit Fulco. ( « ) Pater fuit Hugonis Capeti »• Francorum Régis. (, b ) Snprà legitut : Obih Jlboinut Epifcopus [ Pi- ûavienfis ] cui fucceflit Petrus. <0 Dux erat Aquitaines fie Cornes Piftavorum. ( d) Willelmus ifte exemplo patris fub finem vit* itidem Mooitçbp faftuî e$ in Monaficrio S. Cy- ( t ) Filius erat Theobaldi Carnoteûfis, Blefenfis ac Turonenfis Comitis» (/) Corrigendum, anno DCCCCLXXXFU : nam înquibuiaain aliis Cfaronicis Gaufredus, Grifa- gonella di&us , filius Fulconis Boni Andegavoran» Comitis , deceflifle dicitur ipfo anno inauguration ois Hugonis Régis. * NàuàtYt* An. pJ4» An. 9ff i Ah. pï^i S. Cyprianîj An. tfft ton* IX. Digitized by Google 16 pag. j$8. An. 888- An» p»«« EX (•) ORDERICI VITALIS Uticenfis Monachi Ecclefiaftica Hiftoria. EX L I B kO PRIMO. KArolo (£) Imperatore defunSo, Arnulfus Rex Imperatot efncitur, & x annis Imperio potitur» Anno ab Incarnatione Dotnini dcccc , Iiidid-. lu , Zendebaldus ( c ) Rex filium Arnulfi occidit* Tune Rollo Carnutum obfedit : fed Gualtelmus ejuf- ft dent urbis Epifcopus , vir religiofus , tunicam fanâz Dei genicricis Maria: in manibus fererts, exivit , divinitufque adjutus hoftes fugavit , ôccivitatem libe- ravit. Richardum enim But gundix Ducem , ôc Ebalum Pi&avenfem Comitem ad auxilium fui provocaverat : ôefugatis hoftibus,txhirnphanteDeo, Chriftiana plebs tripudiat. Ludovicus Arnulfi filius obiit, ôc Conradus C«nradi filius in Regem éleva- tur, ôc vu annis regttavit. Rollo Chriftianus faâus eft, ôc cum Karolo Rege Francorum, accepta in conjugio Gifla filia ejus , pacificatus eft. Henrico imperante , Karolus Rex in carcere Comitis Herberti Parronae obiit, ôc ingens diflenfio Francos turbavit. Tandem poft quinque annos Ludovicus Rex Karoli filius Gerbergam , Hen- riciTeutonum Régis filiam, uxofem duxit. C Guillelmus Longa-fpata Rithulfum Ebroïcenfem in loco , qui Pratum-belli dicitur , vicit: 6c Arnulfus Flandriae Satrapa ipfum poft octo annos x v i KaL Januarii Guillelmum occidit. Guillelmo autem Richard us vêtus filius ejus in Ducatu fucceflit , 6c liv annis Principatum ftrenuè tenuit , 6c laudabilia opéra perpetravit. Hugo Magnus aliique Proceres Francorum contra Ludovicum Regem re- bellaverunt. Pnefàtus quippeDux veftigia Rodberti patris fui fecutus eft , qui contra Karolum Simplicem rebellavit, 6c in Regem unâus eft. Porro Karolus Rex , ut fe à perjuroDuce contemptum perfpexit , nondum anno expleto, co-» piis undique contraûis , in defertofem furrexit, ipfumque Sueffionis pugnando vicit 6c interfecit. Menfe Maio, feria vi, fanguis fuper operarios pluit. Eodem anno menfe DT Septembri Ludovicus Rex poft multas tribulationes mortuus eft ; 6c Remis in Bafilica S. Remigii fepultus eft. Lotharius autem filius ejus Remis in Regem unûus eft , 6c vu ( d) annis ftrenuè regnopotitus eft. Tune Hugo Magnus Au-, relianenfisDux Francorum cunctis Proceribus fublimior divitiis ôc potentia vi- guit. Hic* filiam Ottonis Imperatoris conjugem habuit, qux très ei filios pepe* rit , Hugonem ôc Ottonem Ôc Henricum, 6c filiam nomineEmmam, qus Ri* chardo feniori Normannorum Duci nupfit, 6c fine liberis obiit. Secundo anno An. «ry. Lotharii Régis, menfe Augufto, Hugo Magnus Pi&avis civitatem obfedit. Sed Dominus meritisS. Hilarii Praefulis 6c patroni ejufdem urbis terribiliterintonuk* Vehemens autem turbo oapilionemDucis difrupit, ipfumque cum exercku fuo ftupor nimis invafit , 6c ftatim ab urbis obfidione fugavit» Aa. pj©\ Eodem anno Giflebertus BurgundixDux mortuus eft , 6c Otto filius Hugo- H ms, gêner (e ) ejus , Ducatu potitus eft. Verum non multopbft idem fine liberis Aa. tfj. obut * *c Henricus frater ejus fucceflit. Tune Anfegifus TrecarumPfzful à Rod- berto Comité de civitate ejettus eft , 6c in Saxoniam ad Ottonem Imperatorem profectus eft : inde addu&is Saxonibus, diu Trçcas obfedit. Duo fiquidem Du- ces Helpo 6c Bruno cum exercitibus fuis eum adjuvabant. Quondam venientibus An. pu. An. pis. An. p*p. An.pjf. An.p4|. An. 94*. An. pas. An. p**.. An. p;4- * Hàdetui- gam. ( a ) Ordericus , qui Hiftoriam fttam à "Natali Chrifti ufque ad annum 1141 pioducit, multutt peccat in chronologiam in rébus que sttatem fuam pnecedum. Ejus Hiftoria édita eft ab Andr. Chefh. mter Script, anriquos Hift. Normannorum , p. J*J. (M Mortuus eft CarolusCraffusanno 888 ; fed Arnulîu* nonnifi anno 896 Impcraior efteâus eft: ebm aima Ipp. ( c ) Zutndebaldus Moravia Rex obiit anno 894 : anno 890 Arnulfi filium è facro fonte leyaverat, Zuendebaldumque appellaverat : Porro ifte Ar- nulfi filius dicirur dimicando occifus anno pce in Annalibus Fuldenfibus. (d) Regnavit Lotharius annos xxzr. ( 0) Otho filius Hugonis Magni Luidegardem Gifleberti filiam uxorem duxerat : obiit aoncptf r , Digitized by Google ÈX ORDERICI VITALIS ECCL. HISTORÎÀ; U Aillis depraedari Senohes occurrerunt Archémbaldus (a) Archiepifcopus & Rainardus Cornes vetulus, eorumque phalanges: & eommiffo praelio , interfe- cerunt Helponem Ducem & multos Saxones. Quod Bruno focius ejufdem vi- dens , obfidïonem ireliquit , & in patriam fuam mceftus remeavit. Lotharius Rex Lotharii regnum recuperavit , ac ad Palatium Aquifgrani , ûbï Otto Imper, cum uxore fua manebat, cum exercitu copiofo venit , Ôc hora pran- dendi, nemine contradicente 3 introivit. Qtto autem cum uxore & populo fa-; gîens , Palatium reliquit. Deinde reverfo ih Firanciam cum vi&oria Lothario , prscfatus Irtiperator exercitum congregavit , Parifius venit , fuburbium illius in- cendit: ibique neposipfius Augufti, cum aÛis pluribus , armis Gallorum interiit. Lotharius igitur Rex Hugonem Ducem Francorum & Henricufn Ducem Bur- ■■ gundionum convocavit, 6c in hoftes irruit: fugientcs verb ufque Sueffionem per- 3 fequi non deftitit. Illi autem perfequentium tenrore fluminis Axonae alveum im- petuosè ingrèfli funt , ibique vadum nefcientes , plurimi perierunt. Plures ita- que aqua corrfumpfit quàm gladius. Fluvius enim ripas nias impleverat : unde ibidem tanti dimerfione perierunt, ut aqua redundaret cadaveribus mortuorum. Lotharius autem Rex tribus diebus totidemque no&ibus hoftes conftanter per- fecutuseft. Deinde in ipfo armo praefatus Rex cum Imperatore Remis contra An.j>8è* voluntatem Ducum ôc exercitûs paciftcatus eft; eique Lotharingiam , quod Francos magis contriftavït , largitus eft. Anno ab Incarn. Domini {b ) dcccclxxvi Lotharius Rex mortuûs eft, & Aa 9* 6 - Remis in Bafilica S. Remigii fepultùs eft. Ludovicus veto filius ejus ( c ) xi an- ^ nis regno potitus eft : ôc defbnctus in Bafilica S. Cornelii Martyris Compen- . * dio fepultùs eft. Karolus autem \d) frater ejus regnare vohiit : fed Hugo * Ma- «Capetu* Ç gnus Hugonis Magni filius contra illum rebellavit, ôc collecta exercitu copiofo, Laudunum , ubi Karolus cum uxore fua commanebat , obfedit. Tandem ille A< °' indignatus de civitate cum armatis profitait > Hugonem cum exercitu fuo cer- tando fugavit , 6c mapalia eofum incendit. Cernens itaqûe Hugo Dux quod fbrtitudine Karolum luperare nonpoffet, crcnfdium iniit cumAfcëlino Lauduni vetulo Praefule 6c Confiiiario Karoli. Porrb ille ordinis fui ôc «taris , contiguae- que fibi mortis immemor , Achitophelôc Judam imitatus, non erubuit fîeri tra- ditor. No&u enim quiefcentibus cunâis, Laudunum pf odidit : ôc Hugo Ka- rolum cum uxore fua , Herberti videlicet Comitis Trecaruih filia , vinxit ; ôc Aurelianos in turre diutinae cuftodiae mancipavit. Illic Karolus duos fîlios Lu- dovicum 6c Karolum genuit : 6c exinde progenies Karoli Magni regnare in Fran* cia defik» D EX L I B R 0 TERTIO* Difpehfante divin* pietatts atbitrio, ex eadem gente, undé venit Neuftrïaè 4& àefolatio , inde nimirum non multb pbft proceffit confolatio. Nam completis fèrè xxx annis poft cladem ( e ) Haftingi , Rollo Dux cum valida Danorum ju- ventute Neuftriam ihgreffus eft, ôc Gallos diuturnis invafionibus vehementer * 7tf * atterere nifus eft. Nam conferto cum Gallis praelio, RoUandum figniferum eo- rum occidit, ôc RainaldumAufeUanenfium Ducem Cum exercitu Francorum bello vi&um fugavit. Parifiorum (/) urbem quatuor annis obfedit ; fed eam . M * irnpediente Deo, non obtinuit. Baiocas expugnavit ôc cepit, ôc Berengarium Comitem ejus interemit, Popamque filiam ejus in conjugium accepit, ex qua "Willelmum cognomento Longam-fpatam procreavit. His aliifque innumeris j: confli&ibus Gallos protrivit, afliduifque rapinis Ôc incendiis penè totam Gal- ham ufque in Burgundiam devaftavit. TantOs impétus Gallis non ferentibus , cunôifque pro pace communiter fupplicantibus , Carolus Rex Rolloni filiam fuam nomine Giflam in matrimonium , totamque terram à flumine, quod Epta ^ piïj yocatur , ufque ad mare Oceanum in perpetuum poflidendam reliquit. (a) Obiit Archémbaldus Scnoneofis Axchiep. Lotharii. tano 968. ( e ) Quo temppre Haftingtu ita GaDias vtneritj < b ) Comgcndum , DCCGCLXXXFI. certô ftatui taon poteft. Auftoi Tradatus de Rever- («) Luiovku* patri Lothario fiipervhrit uno fioneS. Martini à Burçindia » qui Odoni Cluniac. taatiim anno , novem anno» regnavit , ex quo cum Abbati perperàm adfcribitur, Haftingi irtitium cum pâtre regnum regere cœpit. Hac fortè corrigent anno8}8conneâit, WiLelmus Gemeticenfis cum dam ix «mm. anno 1 ,& Orderiaw Vitalis cum anno 846. < i ) Carolw patruus erat Ludovici, non frater ; (f) Abbo in Carminé de obfidione urbis Pari* Sliua LodQvici Traoiaarijoi . as pioinde frater fiacs nulUun Aoltoois mentwnem fecit. Digitized by Google An. 931. An. 940. An.p4j. i* EX ORDERICI VITALIS ECCL. HISTORIA. An pu. Anno itaque ab Incarn. Domini dccccxii Rollo Dux à domno Francone A" Rotomagenfiura Archiepifcopo baptizatus eft : idolifque contemptis , quibus antè defervierat cum toto exercitu fuo devotè Chriftianitatem fufcepit : com- pletifque quinque ( a ) annis , ex quo baptizatus. eft , obiit. Willelmus autem filius ejus , qui poft eum xxv annisDucatum Normannorum tenuit, Gemmetieenfe Monafterium , quod S. Philibertus conftruxerat , fed Haftingus defttuxerat , in priftinum ftatum reftituit. Anno autem Incarnationis Domini (è) dccccxlii , régnante Ludovico Rege Francoxum , fraude Arnulphi Flandrenfis Satrapae "Willelmus Dux oeci- fus eft : & Ricardus filius ejus , qui tune decem annorum erat , Dux Normanno- rum fa&us eft, ficinter varios eventus,nuncprofperos, nunc adverfos, nv annis Ducatum fortiter adeptus eft. Inter reliqua bona quae fecit, tria Cœnobia con- ftruxit ; unum ( c) Fifcanni in honore S. Trinitatis ; aliud Monte - Tumba in £ honore S. Michaëlis Archangeli; tertium Rotomagi in honore S. Pétri Apoftoli fanâiqueAudocni Archiepilcopi. EX L I B R 0 QUINT 0. jp_ ^ Anno Domini dccclxxvi Rollo cum fuis Neuftriam penetravit , & per an- An. 876. nos xxx Galliam bellis, rapinis & incendiis admodùm afflixit. Contra Ricar- dum Ducem Burgundionum & Ebalum Pi&avienfium , aliofque Principes Gal- liarum pugnavit, crebrifque vi&oriis elatus, multa detrimenta Chrifticolis fe- ♦Balbi. c ^ j) en iq Ue Carolus Simplex, filius Ludovici * Nihil feçit, non ferens guer- 9 1 1. ram Rollonis , paçem cum eo fecit , Giflam ei filiam fuam conjugem dédit , & Neuftriam conceffit. An. 91*. I n Gallia Rodbertus Dux diadema fibi afTumpfit : contra quem Carolus Rex C An. 9*3- eodem anno pugnavit , & perjurum interfecit : Hugo perempti Ducis filius vi- ûoriam obtinuit. Non multb poft Herbertus Parronae Cornes , Hugonis Magni fororius, Regem dolo cepit, & incarcère tribus (d) annis, ad mortem fei- licet Régis , eum tenuit. Ludovicus autem filius Régis in Angliam cum Edgiva matre fua Edelftanum avunculum fuum , filium Eduardi fenioris , Regem An- glorum expetiit. Et Rodulfus nobilis filius Ricardi Burgundionum Ducis , ne- pos Caroli, vu (e) annis regnavit. Quo defundo, GuillelmusIjOnga-fpataDux Normannorum rogatu Françorum de Anglia Ludovicum reduxit , patrioque folio légitimé reftituit. An.94î« Anno Incarnationis Domini dccccxlii , régnante Ludovico Tranfmarino i GuUlelmus Dux & Guntrardus (/") Rotomag. Archiep. obierunt . . • . . Ludo- An. 944. vicus Rex Rotomagum fibi mancipavit , doloque Ricardum Ducem Laudunum D, adduxit, ibique incarcerem mifit: fed ille nutuDei ficprudentiaOfinundi nu- An. 94;- tritpris fui exivit. Deinde Haigrodus Rex Danorum confilio Bernardi Dani cum exercitu in Normanniam venit , & contra Ludovicum Regem pro ultione Ouillelmi Longae-fpat* pugnavit : in quo praelio Herluinus Cornes Monfteroli cum Lamberto fratre fuo , aliifque xvi Comitibus Galliarum fuper Divam flu- vium occifus eft: & Ludovicus captus, in arcem Rotomagi fervandus muTus eft, Gerberga verb R«gina Françorum , fiUa Henrici Tranfrhenani Imperatoris, confilio Hugonis Magni cum Normannispacem feçit , (g) Lothariumque filium _ e „ fuum in obfidem , & duos Epifcopos , Hilderium Belvacenfem & Quidonem r<%- îw- Sueftlonenfem , pro firmîmda fide mifit. Sic à vinculis Rex liberatus eft i & Ri- cardus Cornes patrixque pater corroborants eft. , . . An. 9$*. Ludovico defunao , Lotharius filius ejus fex annis ( A) regnavit , in quo pro- E Çepies Caroli Magni à regnq funditus deftituta eft. Carolus emm î4wque filu ( à ) Hoc fàlfum-.nam Rollo adhuc vivebat an. 9\6 % quo mortuus eft. A morte Caroli SimpUcâ; $18, tefte Frodoardo reenavït tantum lepteni annis. (b ) Frodoardus , Dudo S. Quintini Decanus (f) WiUelmus Gemetic, & Willelmus Gemeticenfis mortem Willelmi Du-* pomt cum obitu Ludovici Tranûnarmi, id eft cum ^(^caK^^^ & Roto^ \ FrodMfdu; in Cbromco teftanu "«» ^ magerueinftamaYit: anno 966 in Ecclefia S.Mi- tfaaiium obfidem datum, fed aunorem «^«n. chaëlis Monachos fubftituit , eieS» Canonicis fie* quem paulo poft mortuum diat Wulelmus Génie, çularibus. acenfis Ub. 4,cap-9. (d) Carolus captus eft & detentus anno m . & . ( h )™c tôt menda quot «^3»- cbiit anno 9x9. yittrigmttanms&bîw:eifucçeffitm^eju$Lu- (V) Reffwvit Ro4uUus ab a nno 9*1 ad annum dovicus. Carolus non état JLatharii fibuc, fcd rrater, Digitized by Google EX ORDERICI VITALIS ÊCCL. HISTORIA. 13 £ Lotharii Régis capiuntur , & Hugo Magnus Hugonis Magni filius in Regem An. p8?. ^levatur. E X ZI B R 0 SEXTO, . Anno ab încarn. Dominl dccccxliii poftquàm Arnulfus Flanclrenfis Sa* iV*'p» trapa Guillelmum Ducem Normannorum , cognomento Longam^fpatam, per proditionem occidit ; & Ricardus Sprptaides filius ejusdecennisDucatumNor- manniae fufcepit , hominiumque & fideiitatem cunûorum Optimatum ante hu- ^ p44% mationem patrjs Rotomagi accepit;Ludovicus Rex Franpprum, cognomento Ultramarinus , in Normanniam cum exercitu venit,puerumque Duçem fecum, fraudulenter Laudunum duxit, fiib jurejurando Normannjs promittens quod eum veluti filium fuum educaret, ac ad regendam rempuhlicam in aula regali Jjerudiret. Verùm res alips cxitus habuit. Ludovicus enimRexinftinâu Arnulfii proditoris decrevit praefàtum puerum occidere , vel amputatis membris ita de* bilitare> ut non poflet ulteriùs arma geftare. Hoc itaque ut Ofinundiis pueri pacdagogus perlvonem de Credolio Régis IJaliftarium agnovit,dexinduftriau$ infirmum fe fimularet perfuafit , fimulataque infïrmitate , cuftodes minus fol- licitos reddidit. Quadam die dum Rex coenaret , Ôt unufquifque fibi vel fuis commoda pro- çuraret , Ofmundus fafciculum viridis herbae fibi émit, in turrim fuftulit , Du« cemque Ricardum involvit. Inde defcendens ad hofpjtium fuum feftinavit, ÔC coram equofuo herbam expandit, puerumque abfcondit. Ocçumbente, verb foie, ipfum cautè fecum fuf.ulit , & egreflus urbem > Codiciacum perrexit, ibi- que puerum Ducem fub tutela Bernardi SUvane&enfis Comitis , qui patruus Çerat, dimifit. Bernardus verb Danus, qui Normanniam tuebatur, Legatos in Daciam mifit, & ( a ) Haroldo Danorum Régi mortem Guillelmi Ducis , & exhe-^ redationem prolis ejufdem mandavit. Mox ille cum magna clzffe properavit in Normanniam, juffu Bernardi à Conftantinis fufceptus , biennio expeâaviç opportunitatem Gallis damnofam, ôc demum pro nece çonfanguinei fui, Sf, exaltatipne fobolis ejufdem exercuit ultionem truculentam, Nam Ludoviçum Regem , orta in colloquio inter Danos & Franços feditione, comprehendit, An» 54;» Herluinum&Lambertum, aliofque xvi Çonfules cum multitudine vulgi per- çmit. . Intereà dum Ricardus puer ferè tribus annis exularet , & Rex Franci* fibi An. p44. Normanniam penitus fubjugatam effe putaret , timéns ne Hugo Magnus Aure- Uanorum Dux Normannos adjuvaret , * Oximos & Baiocas cum toto Conftan- * Hiefmet. p tienfi pago ufque ad Montem S. Michaëlis in periculo maris eidem donavit , &imperiosè mandavit ut valida manu rebelles Normannos impeteret, & op- pida eorum fibi ftrenuè fubigeret. Quod audiens cupidus Marchio exultavit, fœdera cum Normannis olimpada libenter rupit, & regiones eorum magno cum exercitu hofiiliter invafit. Apud * Guaceium propria cum famiUa ipfeDux * hofpitatus eft, $c exercitus illius paffim per provinciam diffiifus eft. TuncHer- Juinus Cancellarius Ducis & Radulfus de Dragiaco * Uticum diverterunt , & in * ° H{h *> Çœnobio S. Ebrulfi ÇonfelToris hofpitati funt : erant ambo religiofi , & in ti- moré Dei ftudiofi. Tantorum itaque virorum adventu fimplices Mbnaçhi lae- tati funt, ôcomne iilis officium caritatis pro pofle fup .benignitçr exhibue- runt. Per Capellas 6ç Oratoria fuà atque privatas ^cdfs eos famUiariter deduxe- runt , phUaâeriafque fuas cum San&oçum reliquiis ad fui damn,um illis pffen- B derunt, Illi quidem tune feçreta Monaçhorum. reyerçnter intuiti funç, ôp obk- tis muneribus atque oratipnibus receflçrunt : fed paulo poft , vehit Chaldaei in Hierufalçm, reyerfi funt, ôç yafa tçmpli Dei, 6ç omnia pretiofaeju* crudeliteç afportayerunt., Hugo fiquidem Magnus Oximos cum exercitu fuo obfedit .î fed be.Jlie.a vi? cppidaiïorum ei fpi?titer obftitit, Qz ne Ujltrà prpcederç^,.iter ejus obftruxit t Rex **°* autem Françorum Ébroicenfem pagum nimia cum virtute intravit , tptamqu^ Normanniam râpais ôcincendiis depopulari çœpit. Çernardus verb Danus uç toc audivit , certpfque rumpres 4e Neu#ri* 4efolatipne. compeçut » aoxiu? quod tam robuftos Pr'uaçipes folus cum Normannicis yiribus fuftinere non pof- fct, callidè p^ofpexit, fiitpçrfpiçax ingçniuni , qualitçr aneeps difçrimen à f^ <*) U^igrodu* fiipti ViïCitoi, Biii Digitized by Google 14 EX ORDERÏCI VITALIS ËCCL. HÏSf ÔRlA. & à fuis abigeret, folerter apponens èxercuic. fcrdtinus ergo Régi occurfehs A v fiipplex , Quidejl, inquit , quod agis , domine Rex ? Rem facis impiam , & di* gnitati tua prorsùs incongrttam. Nam tota Normanriia , quant difperdis , tua ejl : ecce Rotomagus & alia urbes cum vicis fuis & opûidis jujfui tuo patefcunt , & om- nes incola , droites & médiocres , tibi ferviunt , aliumque dominum non habentes , te rêver entur & dtligunt. Quis tibi dédit tam trijle confiiium, ut fitro maUgnuntiuni pejfumdes & diligentem te trucides populum i Mal'vmlus & infidus regia majefiail comprobari potejl , qui perfuafionem , ut proprias régimes ferro feu flamma devajlares, tibi largitus ejl. His aliifque lcnibus vertus cor Régis emollitum eft, Ôcdimiffo exercittt , ipfe Rex cum Bernardo Rotomagum ingreflus eft. Ibi Regem Ber- nardus cum ingenti cîvium tripudio fufcepit, dapfde convivium pracparavir, iplùmque =per plurimos dies cum fummo ravore detinuit. Cùmque Rex qua- dam die poft prandium in aula principali refediflet , 6c cum fibi afliftentibus B laetusnegotiaregni tra&affet , folets Bernardus ambiguam plurimis locutionem callidè promovet. ingens > inquk, gaudium, 6 Normannici Proceres , nobis exor* tum ejl , unde Deo grattas agamus ut d'vgnum ejl. Hatfenus feruivimus Duci de progenie Rolknis ; nunc, volente Deo, paremus Régi magno de prof opta CaroliMa- gni Imper atoris. Hucufque fuimus Ducales , nunc verojumus Regales , vel, quod majustft, Impériales. Cùmque omnes hujufcemodi fermonibus applaudiflent, ôcGaftds blahdfc fopfaifmatibus illofiflent ; iterum Bernardus filentium petiit , cun&ifque tacentibus, ira dixit: In muhis fagacitatemFrancorum approbo: verum- tamen dommus meus Rex unamfecit rem quam non laudo; in qua damnum ejus & maximum -êedecus video. Nofum ejl omnibus quod te:go Magnus perfidus ejl , & proditoris fitius , eut Rex nojler nmtias vires aux 'tt ad fuum , ni fallor 9 dedecus , dans illi Oxtmenfem pagum & Confiant inrnn tttm multis armatorum millibus. Pejlilens C ConJUiarius fimplhem herumdolosè decepit, & cultrum in animam fuàm , jujlitiatru- tinante , defixit, qui domino fuo confort are inimicum fuum contra fe perjùafit. Admodùm miror , domine mi Rex, quod praterhorum nimis immemor ts. Satis omnibus fub tdtlo patuit ( neque enim tantum facinus in abdito ptrpetrari potuit ) quod Robertus pater Hugonis traditor fuit , & contra CarolUm patrem tuum rebellavit, raptoque dia* demate perjurus contra dominum fuum pugnavit , & in bello percujfus merito periiu Hrs molkionibus Hugo interfuit , &teapud Edeljlamtm Regem avunculum tuum in ■ si ii. Anglia exulante *Jèptem amis , Gallium turbavit. Numqutd luce clarius omni fen- fato patefeit quod Régi* Majejlatis reus exijlit , qui Régi maïitibsè fuggerit ut pro- priis rébus Jpoliatus dominium fuum imminuat, èrinimiciful vires Jibimét pernicio- fas adaugeat ? A bjit ut in Ducàtu Normannia quijlibet participium copiât ; fed fo- lus Rex Vrancorum omnibus Normannis Jibi gratulanter faventibus prajideat. D His auditis, Rex anxius faftus eft de dono , quodHugoni non roganti fponte fua largitus eft. Cùmque confilium qu*reret quid inde agere deberet, verfipel- lis Danus repentè perfuadet ut omnia promiffa denegando penitus irrita face- ret , imperioque minaci Hugonem ab obfidione Oximorum abire compelleret ; & fi prxcepto adhuc rebellis perfifteret , communis omnium virtus bello illum ibidem impeteret. Ad hanc legationem Bernardus duos milites ilico praepara- vit; & Rex imperiofa di&a, qua: Hugoni deferrentur, illis injunxit. Nuncii verb Hugonem feftinanter expetierunt, & verba Régis conftanter ei nunciave- runt. Abominabilem , inquiunt , temeritatem prafumpftfli > qui dominium domini Régis Francorum invaftfli ; & oppidum Oximenjè , ubi propria fedes ejus ab antiquis temporibus ejl , nunc obfèdijli. Nunc fuper hac re praceptum ejus audi , & per Jîdem quam ei debes , finemora obedi. Ame Jolis oecafum ab obfidione recède, & pro reatuE temeritatis in Regem foc illi rettum apud Laudunum tempore quo decreverit ipfe Op- T4£.6u. timatum judicio& perfuaftoné. Alioquin paratus efio cumtuis ad pralium. Nam Rex dommus tuus fi te invenerit , in hac feptimana tecum viribus Francorum & Norman^ norum dimicabit. H*c audiens Hugo , vehementer iratus eft , & prac ira furibundus fie fuos afia-ï tus eft: Unde fiolidum Regem ita mvafit dementia> ut mihi totis viribus illum ad~ juvanti mandaret talia? Normannia principatum non concupivi y neque partem ali- quam ab illo requifivi : fed ipfe tôt am regionem citra Sequanam ufque admareultrà mihi obtulit, auxiliumque meum, ut indomitos piratas edomaret, popofeit. Norme ma- "uifefia cunftis infania patefeit, quod inde mecum confiigere decernit , unde famulor Ulitficut ipfi mihipracepitl Mifer ejl qui finit jniqu9 i & imbecillis qui frauda Digitized by Google EX ÔRDËUlCI VITALIS ÈCCL. HISTORIÀ. if A lento fubigxtur & jîulto. Fefiinanter modo rtcedite , totamque regionem ijîam deva* Jiate, Ecclefias dej!rutte> domos concrerhate, furnos &molendinos dey cite, greges pe- corum & armentorum abduche , &omne genus fpoihrum hue ulteriàs non redit uri af- fortatc, & f radis onufii nefarios relinquite. His ita di&is , diflbluti prxdones per provinciam diflfufi funt, improvifos pagenfes , qui jam fub tutela Hugonis tuti efle putabant , circumdederunt , & abfque mifericordiaDucis jufla peregerunt. Tune Herluinus Cancellarius ôc Rodulfus de Dr agiaco rufticorum pecudes, five fuppeUe&ilem non curaverunt : fedUticenfis hofpitii memoresilluc reverfifunt, & ex infpefato cum fuis in Cœnobium irruerunt. Bafilicam quoque , ftupenti- bus ôenil mali fufpicantibus Cœnobitis , cum armatorum manu & violentiain- grefli funt : arcana templi & facra bufta mox adierunt ; tria corpora fan£tbrum Ebrulfi, Ebremundi âtque Anfberti de maufoleis fuftulerunt , & coriis ofla cer- B vinis involuta cum aliis San&orum f eliqûiis afportaverunt. Satellites autem il- lorum ubique difrufi funt , 6c quicquid humanae vitae commodum repérer unt , flentibus Monaçhis ôc vocifef antibus , irteverenter rapuerunt. Ibi nimirum rapa- citatis habenis omninb relaxatis, neminem reveriti funt ;fed libres ôcveftes,va- riamque fupelle&ilemtam Monachorum quàm clientum eorum diripuerunt; & perferutantes omnia quae pridem Monachis , ut di&um eft , ipfis pandentibus compererant , fuftulerunt. Dehique jun&i reliqui multitudini de Neuftriae fini- bus exierunt : & fie omnes conglobati ad natale folum cum prxda repedare fe* ftinarunt. Uticenfes autem in tantâ defolatione nimis lugubres effe&i funt, & quidagerent, vel quo irent amiflis omnibus nefeierunt : confideratis tamen > eventibus, cum tfanflato Pâtre fanftopef Qgfinari decreverunt Cttmque Àureliahis veniflent , & praeliatorum turmae armigef is & equis domos C per totamurbem occupaflent; Monachi cum Sanâorum pignoribus in clibanum quendam diverterunt , ibique neceflariô prima no&e hofpitati funt. Cives ergo poftmodùm in honore S. Ebrulfi Bafilicam ibidem conftruxerunt , meritifque San&orum infirmantibus fànitatum bénéficia divinitus plura collata funt. Her- luinus Cancellarius Abbas erat S. Pétri de Pun&o , ibique venerabiles reliquias ^ Hugonis Magni collocavit imperio. Tune Radulfus de Dragiaco hujufcemodi 1 prxdz partem fuam requifivit, nec pro quolibet pretio portionem fuam indulgere cuipiam voluit. Hic nimirum inelitus erat Sueflionenfium civis , praccipuus Ducis CamerariuS , pollens pofleflionibus amplis , honoribus ôc divitiis, fideque clarus & virtutibus aliis. Tanto igitur Barom nemo audebat injuftitiam ingerere, fed communi decreto in confpeétu JudicUm allataefunt 6c divifac rcliquiae. Herluinus ?utdem , quia Sacerdos erat , 6c Abbas Canonicorum S. Pétri , ôc Capellae Ducis _ iapellanorum maximus , eaput ôc majorem partem oflïurh S. Ebrulfi , librum quoque ôc arulam argento coopertam , ôc cambtitam atque cin&orium ejufdem , chartafque dohationum fibi retinuit ; reliquam Vero corporis partem Radulfo tradidit. In partitione aliorum offium nulla difficultas fuit: Aurelianenfes enini offa S. Ebremundi Àbbatis fibi elegerunt : offa veto S. Anfberti Monachi* Ra- * u&w! dulfo dederunt. Ipfe vero cum tanto thefaiîro Refbacum feftinavit, ôc eidem fis. Coenoblo, quia frater ôtamicus erat , deVotè obtulit. Refbacenfes(<») autem p « tf *î< candidis holofericifque veftibus induti proceflferunt, cum cereis ardentibus ôc turibulis fumantibus reliquias tripudiantes fufeeperunt , ôc ufque hodie reveren- ler euftodierunt. Tune Radulfus, ut de beheficiis fuis Ecclefiaftica res augmen- taretuf , portum Àlnonis ôc Bonolium dohavit : ôc ne quid deeffet ad conden- das eorum thecas, magnam auri argentique quantitatem donavit ; pro quibus ï exeniis héros in Ecclefia , ut defunttus eft , fepeliri mefuit ...... Defunôo HugoneMagno , Hugo filius ejus in Ducatu fuccelïit : & ortis » g quibufdam fimultatibus inter Carolum regnique Proceres; Hugo regttum ob- S " tinuit , ôc heredibus fuis ufque in hodiernum diern reliquir. GoisffeduS Ânde* gavorum Comitis filius praefati Hugonis filiohis fuit ; ab eo educatus ad virile robur crevit , adultus arma militiac ab eoaccepit. Qui mortem patris ut in Çu- ria Régis audivit , mœftus à Rége jus hereditarium requifivit , ôc de offibus S. Patris Ebrulfi , eu jus miracula facpe viderat Aurelianis pofitus , fibi aliquid ^ ( « ) Hatc defcripfit Ordericus ex btevi Hiftoria vulgavit Mabillonius inter Aâa SS. Ord. S. Bened. Ttanllationis SS. Ebrulfi & Anfberti in Cœno- fec.y., pag,i»5. In ea Juec Tranflatio refertur ad fchim Refbacenfe , quam Monachus Refbacenfis tempora Robcrti Régis , fed reponendum Lade# «zaraffe videtuiantc mediuin foculom xi ,ôçiwa vicinomen» . . . i- -.. Digitized by Google lè EX ORDERÏCI VITALIS ECCL. HISTORIA. dari obnixè popofcit. Hugo autem, quia prarfatum juvenem multùm dilexit , A paternum honorem illi conceflit , & partem reliquiarum S. Ebrulfi erogavit. Ille itaque Andegavenfibus reliquias S. Ebrulfi primus exhibuit , quas in Eo clefia S. Maimbodi ufque nunc veneratio devotorum excolit. Uticenfes autem Monachi , qui cum corpore fan£to peregrinati funt, opitulante Deo, benignum apud externos hofpites affeâum invenerunt; abundantiamque panis ôc vinî pifciumque, quos Ligeris fluvius fuppeditabat , habuerunt : multimodafque rnobilis fortùnae varietates experti, finem fuum in Gallia fortiti funt. EX L I Ê R 0 S E P TI M 0. Tag. «j4- Anno Domini dccclxxvh Karolus ïmperator, qui Calvus vocabatur , fî- An. 877. lius Hludovici piiflimi Imperatoris, cum fecunda profeûione Romam pete- ret, lu Rai. Oaobriçin ipfo itinere obiit Sufcepit autem regnum Hlu-0 dovîcus filiusejus. Sequenti verb anno Joannes Papa Romanus ad Gallias ve- * SL 8 7** niens cum Formofo Epifcopo Portuenfi , ferens fecum pretiofas reliquias , Çrimô ( a ) Arelatum navigio advectus , per Lugdunum aliafque civitates ad ricaflinam urbem acceflit : ibique cum Hludovico Rege filio Karoli Calvi An. typ. l° cutu s ) ad Italiam repedavit. Poft haec defunâus eft Hludovicus Rex Franco- tum Karoli Calvi filius , reliquitque filium fuum parvulum Karolum nomine , qui Simplex appellatur, cum regno in cuilodia Odonis Principis. Eo temporegens incredula(£ ) Hunnorum per Galbas fefe diffudit , caedibus rapinis , atque omni crudelitatis génère debacchata. Franci , Burgundiones fie An- ttt. Aquiranienfes Proceres con^regati in unum , Odonem Principem elegerunt A». 8sB ^ m ^" e f cm * ^beunte vero Odone Kal. Januarii recepit regnum Karolus Simplex filius Hludovici. Sub ipfo tempore venerunt Normanni in Burgun- C diam ad S. Florentinum. Occurrit autem illis Ricardus Dux Burgundiac cum fuo exercitu in territorio Tornodorenfe , irruenfque in eos , pereuflit multitu- dinemexeis inoregladii, 6c reliqui fugerunt V Non. Junii. Tempore illo fa&us eft terrae motus circa Cœnobium y S. Columbae Virginis V Idus Januarii. An. y 11. Hoc tempore Pagani obfederunt Carnotinam civitatem. Colle&o igitur exer- citu, Ricardus Dux Burgundiac ôc Robertus Princeps irruerunt in eos, peremptis ex paganis fex millibus oûingentis , 6c à paucis qui remanferant, obfides ca- pientes, xinKal. Augufti in Sabbato , auxiliante illis fuperna clementia , per interceflionem fan&ae Dei Genitricb Mariae. Poft haec igitur, mediante menfe Martio , apparuit ftella à parte Circii , emittens radium magnum ferè diebus XIV. Sequenti anno fuit famés magna per totam Galliam. Deinde poft quinque I> ferè annos , Kal. Februarii igneàe acies vifàe funt in caclo diverforum colo- rum * * * *. Ipfo anno fuit magna duTenfio inter Regem ôc Principes ejus. Ob hanc caufam plurimae tirages faûac funt Chriftiani populi : fed, favente Deo , ceflavit omnis illa contradictio. An. pu. Tertio autem anno poft hanc perfecutionem defunctus eft (c) Ricardus Dux Burgundiac Kal. Septembris , fepultufque eft in Bafilica S. Columbx , in An. six. Oratorio S. Symphoriani Martyris. Secundo anno poft ejus mortem Rober- tus Princeps rebellavit contra Karolum Simplicem , un&ufque eft in Regem * h. * m Kal. JuliL Et nondum anno expleto, xvu Kal. Julii fa&um eftbellum Suef-. An.*ij. fionis civitate inter Karolum Simplicem ôc ipfum Robertum, qui invaferat Francorum regnum, ubi interfectus eft ipfe Robertus. Karolo vero à caxle 6lS- belli yi&ore revertente, occurrit illi Herbertus infidelium nequiflimus ; ôc fub £ pacis fimulatione in caftro , quod Parrona dicitur , ut hofpitandi gratia di- verteret compulit, ôc fie dolocaptum retinuit. Habebat enim idem Robertus. îororem iftius Herberti in conjugio , de quo ortus eft Hugo Magnus. Illicita-, que pofitus Karolus, Rodulfum nobilem filium Ricardi , Burgundionum Du- cem , quem de facro fonte fufbeperat , unà cum confilio Hugonis Magni fi-; lii fupradicti Roberti Ôc ProcérumFrancorum, in regnum fublimavit. Idem fifc 919. autem Karolus Simplex poftlongam carceris macerationem defunftus eft in, ipfa euftodia, Ôc fepultus in Bafilica S. Furfei ConfefToris , quae eft in ipfà ( • ) Qn« deerant hic in Edito . reftituimw ope ( t ) I** reftituimus ex eodem Codice VncenS. Codkit Mf. Uticeofis. Malè in Edito , Rodulfus Rex Francorum. Nam l*) IdemCod. Normmwmtm. pofteà RoAUfi Rcjir fit menoo, Parrona Digitized by Google ËX ORDÈRICÏ VITALIS ËCCL. HïSTÔRlA; if * À jParrona caftro. Un&us eft verb inRegem ipfe Rodulfus * mi Idus Julii Suéf- * «* fionis civitate. His temporibus Pagani iterum Burgundiam vaftaverunt. Fa&um eft bellum An. pxj» inter Chriftianos& Paganos in monte Chalo, peremptis à Paganis ex Ghriftia- nis niultis millibus, vm Idus Deeembris. Igitur defunfto Rodulfo Rege xvm Kal.Februarii, fepelierunt eum in Ba- An.p?tf. filica S. Columbae Virginis. Poft mortem igitur Rodulfi Régis Hugo Magnus unà cum Francis accerfiens Guillelmum Ducem, qui Longa-fpata dicitur , mi- * A1 0g i vams fit illum ad * Oviam uxorem jamdidi Karoli Simplicis, ut indè reduceret Hlu- dovicum filium ejus : fugerat enim ad ( a ) patrem fuum Regem Anglorum ob timorem Herberti & Hugonis. Venienfque illuc Guillelmus , datifque obfidi- bus fub facramentis , tituîo *** matri ejus, reduxit HLudovicum in Franciam. B Igitur xm Kal. Julii un£tus eft in Regem Hludovicus filius Karoli Simpfi- A»- Sî^ cis apudLaudunum. Secundo poft haec anno, xvi Kal. Martii , circa gallorum cantum ufque illucefcente die , fanguineae acies per totam caeU faciem appa- An. 9 n» ruerunt. Sequenti autem menfe, vim Kal. ApriLHungri adhuc pagani Franciam, Burgundiam atque Aquitaniam ferro & igne depopulari cœperunt. Pofthaec rebellaverunt Francorum Proceres contra Hludovicum Regem; fuper omnes autem Hugo Magnus. In ipfo anno fa&a eft famés valrda per totum re- gnum Francorum , ita ut modius frumenti venumdaretur xxmi ***. Deinde aon poft multos dies captus eft Hludovicus Rex filius Karoli Simplicis dolo An. 9»'. Baiocas civitate àNormannis , multis ex Francorum populo interemptis, con- fentiente Hugone Magno. Pofthaec menfe Maiô, feria iii,pluit fanguis fuper operarios. Et in ipfo anno menfe Septembris Hludovicus Rex totum tempus q vitae fuae plénum ducens anguftiarum & tribulationum, diem claufit extremum, An- fepultufque eft Remis in Bafilica S. Remigii. Sequenti quoque mènfe n Idus Novembris Hlotarius jùvenis filius ejus un£tus eft in Regem Remis j & Hugo Magnus faâus eft Dux Francorum. Se- cundo autem anno pofthaïc menfe Âugufto obfedit fupradictuS Hugo Magnus An, $>//« Pi&avis civitatem; fed nihil ei profuit; Dum enim obfideret eamdem urbem , quadam die intonuit Dominus terrore magno, difirupitqueturbo papilionem ejus à fummitate ufque deorfum : ftuporque magnus invafit illum cum exercitu fuo , ita ut vivere nequirent : ftatimque in fugam verfi , receflerunt ab urbis obfidione* „ Fecit autem hoc Deus per interceffionem B. Hilarii, qui femper tutor & de- fenfor illius eft urbis. In ipfo anno defun&us eft Giflebertus Dux Burgundiae, re- An. yjtf» linquens Ducatum Othoni filio Hugonis Magni : habebat namque Otho filiam X) illius Gifleberti in conjugio. Secundo anno obiit Hugo Magnus Dux Fran- An. & corum apud Drodingam villam xvi Kal. Julii, fepultufque eft in Bafilica B. Dionyfii Martyris Parifius. Cui fucceflerunt filii ejus, Hugo videlicet, Otho & Hainricus , nati ex {b) filia Ottonis Régis Saxonorum. Hugo Dux Francorum effe&us eft, & Otho Dux Burgundionum. Defundo Othone Duce Burgundio- An. p«fi num, fucceflit Hainricus firater ejus. Sub ipfo tempore oritur contentio inter Anfegifum Epifcopum Trecarum Ôc • Rodbertum Comitem. Ejeftus vero ex civitate AnfegifusEpifcop. à Rodberto Comité, nerrexit in Saxoniam ad Ottonem Imperatorem; adducenfque Saxones menfe O&obris , obfedit civitatem Trecas longo tempore. Venientes autem in prxdam Senonis , occurrerunt illis Archembaldus Archiepifcopus & Rai- E nardus Cornes vetulus cum magno exercitu in loco, qui vocatur Villare: inter- fe&ifque Saxonibus cum ducé fiio Helporie nomine , Senonenfes éxtiterunt vi- P<£. 6& âores. Dixerat enim Helpo incenfurum fe Ecclefias & villas , quae funt fuper Venenam fluvium ufque ad civitatem, infigereque lanceam fuam in portam S. Leonis. Interfedus autem cum populo fuo à Senonenfibus, reportatus eft in patriam Ardennam à fervis fuis: fie enim jufTerat mater ipfius Helponis, no- mine "Warna. Planxerunt autem eum plandtu magno Rainardus Cornes & Ar- chembaldus Archiepifcopus : confanguineus enim illorum erat. Videns itaque Bruno Dux focius ejufdem Helponis, qui obfederat Trecas civitatem, quôd mortuus effet focius fuus Helpo , cum fuis reverfus eft in patriam fuam. Deinde poft non multos dies Hlotarius Rex congregans exercitum co- An. 57&1 piofum valde, renovavit in ditionem fuam Hlotharium regnum. VenienfquQ { 4 ) Corrigendum , ad f «riMWSi ( ) Had wigis foror erat Ottonis , non filia, Tome IX t C Digitized by Google - t8 EX ORDERICI VITALIS ECCL. HISTORÎA. adPalatium, quod vocatur Aquifgrani, ubi manebatOtto Imperator cum uxore, A, hora prandendi , ingreflufque in Falatium, nemine contradicente , comederunt & biberunt quicquid illi ad fuos ufus paraverant. Otto verb Imperator cum Uxore fua & populo fugiens, reliquit Palatium. Deprxdato itaque Hlotharius Rex Palatio , & tota provincia , reverfus eft in Franciam cum pace , nemine perfequente. Pofthxc Otto Imperator congregans exercitum fuum , venit Parifius, ubï in-: terfe£tus eft nepos ipfius Ottonis cum aliis pluribus ad portam civitatis, incenfo fuburbio iliius. Ja&averat namque fe extollendo , dicens quod lanceam fuam infigeret in civitatis portam. Convocans igitur Hlotharius Rex Hugonem Du- cem Francorum & Hainricum Ducem Burgundionum, irruenfque in eos , fu- gientibus illis, perfequutus eft ufque Sueflionis civitatem. Illi autem ingrefli fluminis alveum , quod dicitur Axona, nefcientes vadum, plurimi ibi perierunt : & multo plures confumpfit aqua quàm gladius voraflet. Et tanti ibi perierunt, B ut etiam aqua redundaret cadaveribus mortuorum : aqua enim impleverat ripas fuas. Hlotharius verb Rex conftanter perfequens illos tribus diebus & tribus « qui no&ibus ufque ad fluvium* quodfluit juxtaArdennam five Argonam, interfecit ex hoftibus maximam multitudinem. Definens autem perfequi illos Hlotharius Rex , reverfus eft in Franciam cum magna vic>oria. Otto verb Imperator cum his qui evaferant cum magna confufione reverfus eft ad propria, rofthxc non appofuit ultra Otto Imper, venire aut ipfe, aut exercitus ejus in Franciam. In An. p8o. ipfo anno pacificatus eft Hlotharius Rex cum Ottone Rege Remis civitate contra voluntatem Hugonis & Hainrici fratris ejus , contraque voluntatem exer- citus fui. Dédit Hlotharius Rex Ottoni Régi in beneficio Lothariumregnum : quae caufa magis contriftavit corda Principum Francorum. fn.p85. Anno (a) dcccclxxvi obiit Hlotarius Rex fenex , plenus dierum , fepul- tufque eft in Bafilica S. Remigii Remis : cui fucceflit Hludovicus filius ejus Q juvenis. *n-987« Anno {b) dcccclxxvii obiit Hludovicus Rex juvenis; qui regnavit in Francia annis (r ) vi : fepultus eft verb in Bafilica B. Cornelii Compendio. Cui fucceflit Karolus (d) frater ejus, filius Hlotarii Régis. Eodem anno rebel-* lavit contra Karolum Hugo Dux Francorum, eb quod accepuTet Karolus fî- liam Herberti Comitis Trecarum. Colle&o igitur Hugo exercitu copiofo valde , An.p33. obfedit Laudunum, ubi commanebat Karolus cum uxore fua. Exiens verb Ka- rolus de civitate , fùgavit Hugonem cum exercitu fuo, incenfa hofpitia, ubi ma- nebant hoftes. Cernens itaque Hugo Dux quod minimè poffet Karolum vin- cere , confilium habuit cum Afcelino traditore vetulo , qui erat Epifcopus falfus éA- 99 l * Lauduni , & Confiliarius Karoli. ï.aque tradens Afcelinus Epifcopus Lau- dunum no£hi, quiefcentibus cunttis, Hugoni Duci Francorum, vinâus eft Ka- rolus cum uxore fua, & du&us in cuftodia Aurelianis civitate. Nondum autem ipfe Karolus erat un£tus in Regem , refiftente Hugone Duce. Manens verb idem Karolus in cuftodia Aurelianis in turri, genuit illi uxor fua filios duos, $a.p87« Ludovicum & Karolum. Eodem anno undus eft in Regem Remis civitate Q Hugo Dux : & in ipfo anno Rodbertus filius ejus Rex ordinatus eft. Hîc dé- ficit regnum Karoli Magni. (e ) («) Corrigendum, DCCCCLXXXTI. (O Serihs animadverti eà, , qws a ;^ofep^ ( b ) Corngendum , DCCCCLXXXTIL «o Ordena excerpfi., ad v « b ^ M tt ^P» e f: ic ) Conigenduro, anno i , vcl amis IX. ex Çhronico Hugonis. Flonac. Monacbl, quod ( i ) Erat Carolus patruus Ludovici , filius Lu- edidi Tomo precedenti , pag. tfoviçi Tranfmarini , ac proindc fcatcr Lotharù. Digitized by Google ïmakBB aà*m uÈB**m ****** i tœaawm am ■ r rt't EX CHRONICO BESUENSI» Au6korc Johanne hujus Cœnobii Monacho , face, x 1 1» Apud Acherium Tomo I SplcllegiL ESt locus inter fluvium Ararisôc Sagunnas, ôefluvium quem Tila vocânt ab p^^U émergente ibidem fonte non modico , qui Befuus dicitur, di£tus & ipfe Befua, fons eft ipfe limpidiffimus , ad potandum habilis, ac multimoda pif- cium copia fertiliflîmus : nec ficut alii fontes, qui plurimi decurrendo & au- ^ gmentando nomen accipiunt fluvii ; féd ibidem, ubi oritur, prac magnitudine ikmen dicitur. Nafcuntur in eo diverfi generis herbae , quae, fi frugum alimonia minus abundaverit , pauperibus fubfidium praebeant vitae. Sicque fons ifte totius fui irrigans confinia, ad omnia, quaecumque ibi feruntur vel coluntur, confo- venda loca reddit habilia. Terra fatis bona, & nifi défît qui laboret, frugum fertiliflima. Prata propè funt abundè , quibus poflunt nutriri pecora , & fup- pleri alia quaeque privata neceflaria. Sylvas habet in procinâu locus 6c con* tiguas , quae ad conftruenda aedificia , feu ad omnia , quae generi humano funt neceflaria, fufficiant. Talent igitur locum Amalgarius DUx Deo & fan&ià ejus Apoftolis Petro & Paulo dignum duxit offerre , ôt fub manu filii fui "Walda* leni Monachos, qui ibi Deo ôc San&is defervirent, fub régula B. Columbani ftuduit àggregare q Eft locus haud longé àBefontienfi civitate fupef fluvium Dubium appeUV Pag. m* tum, ipfîus fluvii intercurfu tantùm à civitate fejun£his; ex alia vero parte ha- bens montem, vocatum Waldalenum, à nomine "Wandalorum , qui ibi caftrum habuefunt, ut antiqui incolx dicunt. Dornatiacus dicitur, qui & Virzilias, in honorem S. Martini confecratam habens Eccleflam, quem Amalgarius Dux filiac fuae Adalfindae donavit ; & ut fub ejus fegimine regulariter ibi viverent, congregationem Sanftimonalium conftituens , de propriis rébus donationem fecit Anno Incarnationis Dominicae dccclXXxvi, anno quoque domni & fe- pag.fm teniflîmi Caroli Imperatoris Augufti in Gallia imperantis u, Indi&ioné * v, *i V * xv Kal. Junii , facer Epifcoporum Convenais ob pacem & tranquillitatem fan&ae Dei Ecclefiae ftatuendam , & Ecclefiaftica negotia decernenda , apud D Ecclefiam San&i Marcelli Martyris , in fubuf bio Cabilonenfi , in Chrifti no- mine coadunatus eft, ubi fuerunt domni & fanctiflimi Archiepifcopi, (b) Au-* . relianus, Bernuinus, neenon & reverendiflimi Epifcopi, Adalgarius, Geylo, Stephanus, Gyraldus, Adalbaldus, Ifaac & Leboinus. Geylo denique fuprà memoratus Lingonenfis Ecclefiae reverendiflimus Antiftes, unà cum fuprà fern ptis Patribus in hoc facro-fancto refidens Conventu, eorum auribus intimavit de fuprà feripta notitia; qualiter domnuS Ifaac anteceflbr fuus res Ecclefiae in Luco , in honore S. Martini, in fua S. Synodo à partibus fancti Martini dç Luco fuperiori, Capeilae videlicet S. Marcellini, contra Adâlardum ejufdem Capeilae Prelbyterum juftè ficlegaliter evindicavit de rébus & decimis. Tune omnes Epifcopi praefati haec audientes in communem relationem Geylonis venerabilis Epifcopi, & notitiam evindicationis domni Ifaaô, fimul confenferunt, £ & confentiendo roboraverunt, ut fi quis temeraria facrilegaque praefurrtptione convi&us, atque cœcacupiditatecaecatushoc, quod Dei & domni Ifaac & noftra confirmamus authoritate,inaliquo infringefe praefumpferit,aeternafefçiaçdam-i' natione mul&andum , & cum diabolo & angélis ejus fempiterno incendio çon- cremandum , atque cum Juda traditote Domini & cum Dathan & Abiroh per- petuali pœna cruciandum: & infuper à liminibus fan&ae Dei Ecclefiae , & coetu omnium fidelium Chriftianorum tamdiu habeatur extorris , donec de inlicita praefumptione refipifeens , condignâ poenitentiâ fublevetur. (a) Qu« res Gallicas fpeerant , eadeffl totidem fis »-. Bernuinus Viennenfis : Adalgarius Auguftod* verbis reperiunturin Chronico S. Benigni. Non-. Epifcopus, Geylo Lingonenfis, StephanUs Cabilo- nulla tamen fingularia habet Chronicon Befuen- nenfis, Giraldus Matùconenfis , Adalbaldus Belli- fe , quae hic exferibere vifum eft. cenfis , Ifaac Valenanenfis , Leboinus Chorepifco- SJk) Aurelianus Archiepifcopus erat Lugdunen- put Lugdunenfis» Cij a© EX CHRONICO BESUENSÎ, Xaç.w. Jamverb dicendum eft de illa ultima defolatione , qux non folùm huic loco A. obfuit.; verùm etiam totam Franciam ipfis Nortmannis vaftantibus , neque ufpiam Francis tutam refiftehdi firmitatem reperientibus , multa San£tor.um corporaDivioni caftro inve&a funt,eo quod firmiffimum & inexpugnabile vide- retur; quorum quxdampofteà funt relata, quibufdam ibi remanentibus , alia funt ad alia loca tranflata. Delatum eft à Sueflionicis corpus (a) B. Medardi Epifcopi. Delatum eft à Tarwanenfibus corpus beatifllmi (£) Silvini eorum Eipifcopi. Noftri quoque patroni beatiflimi ( c ) Prudentii corpus eodem dela- tum, & in bafilica B. Stephani collocatum, multis annis permanfit. Tandem Deo nobis propitio, paceque reddita, beatiflimi Prudentii corpus inde dela- tum : & B. Silvini corpus cum B. Anglia ejus familiariflima nobis à Deo do- riatum. t>ag. ;i2. Audierttés hi , qui hîc erânt Mbnaclù , Nortmannorumadventum, quidam ti- g more pœnx ac mortis fe occultaverunt : quidam ad alia Monafteria demigra- verunt. Nec mirum ; quoniam qui hîc remanferunt , gladio interfefti funt , quorum nomina hxc funt, Ayrmannus Monachus, Genefos Monachus , Be- faldus Moriachus, Sifàtdtfs Monachus, Rodco Monachus, Anfuinus Prefby- fer , Adalficus puerulus. Hi omnes proX^hrifto piè jugulati, talionem Deo red- An. 8p8. dentés, facrificium Deo effe&i funtanno ab Incarn. Dothim(d) •dccclxxxviii. Verumtamen cùm nemo repertus fit , qui eis poffet vel auderet refiftere, fuit fifdem temporibus quidam Dux hoftrarum partium , Richardus nomine , qui à * juftitiac ftudio diâus eft 6c ipfe Juftificator. Hic pro libertate patrie partim zelo fuccenfus , plurimùm verb pro Ecclefiis defendendis Deum habens adjutorem , expugnare Ulos aggreflus eft. Et licèt ufque ad hanc Befuam hoftilis impettrs procurrerit, & hîc rabies infanix eorum adeb efferbuerit, ut & Monachos no- nros, ut prxdiximus, gladiis interemerit, Ôcxminia vaftaverit, in tantum ut& G fbntem ipfum de fe gurgitem magni flùvii eVbmentem, potatione quadtupedum mnumerabilium , pet totum quafriduum exfrccaverit ; ad Divionem tamen eos ifpirare , nec loci firmitàs , nec Ducis nominatiffimi permifit metuenda belli- cofitas. Quih immo occurrens els prxfatus Dux Richardus, in loco, vocato Argentoilo, commiffo cum eis prxlio, cxfa eft eorum quamplurima multitudo* Sicque Dani cum Nortmannis retrb redire funt coa&i AnnoDCCccxi Incarn. Verbi, (e) xu Kal. Augufti, inSabbato, cùm ob- fiderent Nortmanni Carnotinam urbem, & jam effet penitus capienda, fuper* venientes Richardus & Robertus cum fuis , Dei auxilio & B. Marix patrocinio roborati, fecerunt ftragem maximam paganorum, à paucis, qui remanferunt, obfides capientes. Habuit idem Richardus fîlium, nomine Rodulphum, &c. ut in Chronico S. Benigni. Vide Tomum nojlrum VIII, pag. 241 . Anno dccccxxxxvi Incarnati Verbi venerunt Hungri in BurgundiamD menfe Julio. Iterum anno dccccxxxvii Incarn. Verbi Lucdovico rîlio Karoli im£to in Regem, & nondum eo anno evoluto, Hungri venientes per Franciam & per Burgundiam atque Aquitaniam, devaftaverunt omnia. Qux vaftatio in tantum huic loco obfuit, ut per (/) li annos, ufque ad annum feilicet Incar- nati Verbi dcccclxxxi , quo domnus Bruno Lingonenfi Ecclefix prxficitut Epifcopus , refpirare ad priorem ftatum nequiverit. i&u ©11. P«gS33 (a) Id contigiflè tradit S. Stephani Neciologium eamo Dominica Incarn. DCCCCI, LuUQioue IV , in menfe Mùo , fub Benedifto divini providentiâ Papa quarto , régnante verb in Galliit Karolo cogno- mento Shnplice. Benediâus Ecdefiam Roman am regere cœpit menfe Augufto an. 900 ; obiit ineunte Octobri an. j>o j. (b) S. Silvini corpus pofteà , tefie Folquino «quali, fub Hildebrando|Âbbate Arnulfus Cornes ex Alciacenfi Monaflerio in Sithienfc annopti tranftulit, le) S. Prudentii corpus Geilo Lmgonûm An- ttues in Monafterio Beluenfi fe collocafle anno 88) teftatur fuis litteris in noftro Chronico recita- tis pag. < 1 9. Geikmis litteras Argrimus ejus fuccef- for confirmât fuis, datis Illdus AfriUt, Indiftion» FUI, anno II régnante Odone Rege , id eû Chrifti 8po. Ibidem pag. j jo. (d) Conigendum , amo DCCCLXXXXVI1L (e) Corrigendum , XIII KaL Aug. qui die* anno 91 1 in Sabbatum cadebat. if) Conigendum, XLV X ut numeranti pat et. Digitized by Google 21 * EX {a) CHRONÏCO RICHARDI PICTAVENSIS MONACHI CLUNIÀCENSIS. LUdovicus Balbus fupcr Francos tantùm régnât (h) annos i v , vel , ficut ait! An. 87?» volunt, duos. Hic nihil ftrenuè^eflit ob brevitatem vitae, nifi qubd Mona- cham unam , ut ferunt , de Monafterio Kalae traxit, & eam uxorem duxit : nec ultra aliquis de Regibus Francise fumpfit Imperium, eb quod à patribus dege- nerarent. Carolus Siraplex five Stultus , Ludovici filius, regnavit annis ( c ) xxv infeli- A n . 8^j» £ citer. Per idem tempus Ramnulfus Comes Pi&avis filium habuit Eblum no- mine : Ramnulfus vero confanguineus erat ^Pillelmi Pii Aquitanorum Ducis & ArverniaE Comitis. Intérim Ademarus filius Ëmenonis Comitis Ëngolifmas , cùm non haberet terram , à Rege Odone vocatus , Comes Pi&avi prove&us An. 8pj, eft : fed cùm non haberet prolem, unà cum Sancia uxore fua de his, quae poffi- debat multa, (d) Chrifti Ecclefiis conceflere. San&us verôGeraldus clam Pi- ûavi fubdu&um Eblum Ramnulfi filium , ne fortè necaretur , Wilïelmo Pio , cui propinquus erat , tradidit nutriendum. Eo tempore Dux ipfe Willelmùs , cum non haberet heredem , Cluniacum Monafterium in fundo proprio , qui eft in Burgundia , pago Matifcenfi , conftruxit , eidemque loco Bernonem Abbatem An. 91a praeficiens, magnos de fuo reditus praefato loco jure dédit hereditario. Anno igitur ab incarnatoVerbo dccccx primùm praefuit eidemloco TBerno iC Abbas annis xvi. "Willelmus Pius immatura morte praeventus, locum imper- fe&um reliquk : & Ducatûs fui Eblum , jam fa&um riûavenfem Comitem , ire- Jiquit heredem. Ex tune igitur Piftavorum Comités Duces Aquitanorum fuere. Ebo vero Bkuricus , dum Cluniacus coepiflet inftitui, fimiliter cœpit aedificare An. $17* Dolenfe Coenobium in honore Matris Domini , quod çofteà filius ejus Radul- fus redintegravk , & magnam Monachorum cohortem ibidem congregavit, èc fufficientem eis vi£tum eontulit. ....... Berno Cluniacenfis Abbas obiit. An. 9x7-. Radulfus regnavit poft mortem Caroli fuper Francos aïinis xm. .... Hoc An. 92?» tempore Oddo Abbas Cluniacenfis obiit. Ludovicus Caroli Simplicis filius ^ regnavit annis xvm. Poft hxc tempora (e) Heblus praedi&us Pi&avorum Co- mes & Dux Aquitaniae duxit Adelam filiam Rolli Kothomagenfis in conju- gium , genuitque ex ea Willelmum Caput-Stupae. Circa haec tempora "Willel- D mus Seûor - ferrï , filius Alduini , Comes erat Engolifmae , qui de génère Ca- roli Calyi habebatur. Hic teftituit reliquias Carrofo Monafterio , quas Mo~ nachi ejufdem loci infeftatione Normannica Éngolifmae transfugerant. Nam iidem Normanni crebras irruptiones per Pidavorum terminos , & ufque Car- rofum & ultrà, faepiùs facere confueverant. (/) Tune (g) Ademarus Abbas Clu- niacenfis per decennium claruit : ante quem fuerat Oddo Abbas Cluniacen- fis tempore Radulfi Régis , cujus juflu cœpit difponere regulariter Floriacenfe Coenobium. Praefuit autem idem Pater ( h ) Dolenfi , Mafciacenfi , Auriliacenfi &. omnibus ferè Aquitaniae Coenobiis , quae regulari difeiplina coërcuit. Hic rexit Cluniacenfe Coenobium annis xvm. (î) Lotharius Ludovici filius fuper Francos regnavit annis (k) xxx. tîic eft in Regem un&us Remis : &Hugo Magnus fà&us eft Dux Francorum. Hic Hugo An. ps** (a) Hoc Chrônicon , quod incipit ab anno 7/4 , (f)ln Exemptait Mabillonii additur : fed Roïb & définit in anno njî »cx Manulcripto Colberti- eorum Principe fatlo Chri/iiano , parum quietihs fe no edidit Martenius Torao $ Ampl. Collect. pag. habuerunt. Tune Aimardut Abbas Cluniacenfis per 1 1 jç. decennium claruit : videturper otnnia optimis compa- ( b) Non duos anrtos integros regnavit Ludovi- randus. Sarraceni de Hifpmiis tune temporis valdè cas Balbus. De Monacha Calenfi , quam hîc in uxo - infeftabant Aquitaniam , Provinciam & Alpes Je- rem duxùîe perhibetur, filent Auctores. v'mas. (c) la alio Exemplari inter Schedas Mabillonii (*) Ibidem , Abnardus. tepetto , annis XXX. ( * ) Dolenfe , Deols , nunc Burgidolenfe , Bourg^ ( d ) Ibidem, multa Monafterio S. Cypriani, aliifque Dieu , in Biturigibus, ficut 6c Mafciaccnfe , Ma,'- Chrifti Ecclefiis concejpt. ' foi : Auriliacenle , Aurillac> apud Arvernos. (e) Eblus Ramnulfi filius uxotem duxit Adelam (i) Aimardus obiifle creditui anno 96$. Ideô filiam Eduardi fenioris Anglorum Régis. Rollo qui- corrigendum , XXIII. dem filiam babuit Adelam cognomine , fed quas ( k ) Lotharius xxx 1 annos cum quatuor menC- nupta fuit Willclmo Ficiavorum Comiu. bus regnavit. C iij * Digitized by Google 22 EX CHRONICO RICHARDI PICTAVENSIS. fuit films Roberti tyranni , qui interfeâus eft à Carolo , quem habuerat à fc- A rore Herberti Comitis Veromandenfis. Secundo anno poft hoc ipfe Hugo ci- An. 9SS • v j tatem Piftavis obfedit , ( a ) unde expulfus rediit. Altero anno obiit ipfe Hugo An.pjtf. Magnus , fepultus in Bafilica S. Dionyfii : cui'fuccefferunt très fîlii , Hugo , Otto, Henricus. Hugo faâus eft Dux Francorum, Otto Burgundionum. Mor- * Aimardus £uo Ottone Duce , fucceflit ei frater fuus Henricus * Ademarus Clunia- An. ps$. cenfis Abbas obiit Cluniaci. Ludovicus Lotharii filius fuper Francos regnavit ( b ) annis v. Hic adolef- cens immatura morte praeventus , nullum reliquit heredem. Carolus autem fra- An. P87. ter ejus , five, ut quidam volunt, patruus ( c) ejus , illi fuccedit in regnum. Captus eft autem Carolus cum uxore fua , fcilicet filia Herberti Comitis Trecarum , ab An. 991. Hugone Duce, & du£tus Aurelianis in cuftodia : ubi genuit duos filios, Ludo- vicum & Carolum : & ipfe in carcere poft tempora plurima mortuus eft : Tali B enim exitu genus regium , five Caroli , apud Francos defecifle legitur. EX EODEM (d) CHRO N ICO. Karolus Simplex five Stultus , Ludovici filius , régnât annis xxx infeliciter. Nam regnum ejus , eo vivente , nunc Oddo , nunc Rodulfus , nunc Rotbertus diu obtinuere. Ipfum tamen regnare diximus , quamdiu vixit , quia fub timbra ejus prxdiâi Reges regnavere. Hic , mortuo pâtre fuo , adhuc ( e ) erat infan- tulus : cujus actatem incongruam dominationi Francorum , Burgundionum Ôc Aquitanorum Proceres fore cémentes , praecipuè cùm jam recidivi Norman- norum nunciarentur motus , confilium de regni gubernatione , imminente pe- riculo , habuerunt. Supererant tantùm duo filii Rotberti Ducis génère Saxo- C nici , quem Karolus Calvus contra Normannos in Marcha eorum ad bellara- dum delegaverat. Horum liberorum fenior dicebatur Oddo, junior Rotbertus patrem nomine referens. Ex his majorem-natu Oddonem , licèt reluâantem , praedi&i Proceres (/) tutorem pueri gubernatoremque regni delegerunt. Fe- An. 888. runt alii quia Ludovicus Rex moriens tutorem pueri dereliquit. Unde refertur quia nunquam in Regem inun&us eft, licèt [aliqui ] concedunt à Galtero Se- nonenfi Archiep. inunâum fuûTe. Hic mente benignus , & reipublicx frugi , hoftes regni arcet , terret , fugat , premit. Per idem tempus Rannulfus Cornes Piâavenfis filium habuit , Heblum no- mine. Rannulfus vero confanguineus erat "Willelmi Pii Aquitanorum Ducis & Arverniae Comitis : Pius diâus eft propter mortem {g) Bernardi patris fui , quam condonavit proditori patris fui timoré Dei. Idem Rannulfus fummam j) amicitiam cum eo habuit , 6c cum Rollo Principe Normannorum ; & quia pu- gnator erat fortiflimus , ab Oddone Rege valdè honorabatur. Qui cùm regalem An. 8pj. afliduaret aulam, veneno necatus eft. In extremis tamen pofitus , fanélo Ge- raldo ibi fortè tune praefenti parvulum fuum Heblum tutandum commifit. .... Intérim dum creviffet puer (A) Karolus, Oddo Rex ei regnum fuum reddidit : redonatus eft tamen à puero aliqua parte regni. Hic quamdiu vixit , hoftibus * * * An.8p8. £ K. aro lo fidelis. Obeunte vero illo; & filio ejus Arnulfo, qui poft eum pauco regnavit tempore , Karolus intégré regnum fufeepit Francorum : unxit eum in Regem ( i ) Arbertus Epifcopus. Sub ipfo tempore venerunt Normanni in Burgundiam ad S. (A:) Florentium : ( a) In Exemplari Mabillonii ; fti , Domino btto- corum renunciatus «il , nulla Caroli habita ratione. fiante ab urbit objidione eum hofte fua fiigit. Eodem ( g) Willelmus Pius , Bernardi Arvernias Conii- vero amo defunaut eft Gilbertus Dux Burgundia , tis 8c Gothias Marchionis anno 886 mortui filius, relinquens Vucatum fuum Ottoni Hugonis Magriï filio , ôc conditor Cœnobii Cluniacecfis , hîc confundi qui pliant ejut duxerat in eonjugio. Obiit Gilbertus videtur cum Willelmo Bernardi Septimanise Ducis an. 9$ 6. ac Tolofae Comitis anno 844 casfi filio, qui ipfe apud (b) Ludovicus unum duntaxat annum regnavit Barcinonem occifus eû anno 850. cum duobus menfibus. ( h ) Carolus Simplex anno 89 j à Fulcone Archi- ( c ) Verè Carolus patruus ejus erat , Lotharii epifeopo Remenu coronatus eft , invito Odone in frater , Ludovici Tranûnarini filius. Aquitania agente , à quo defecerant ferè omnes (d )HujusChroniciexemplar interSchedas Ma- Francorum Principes, billonii reperrum eft , fed multà prolixius. Quse in ( i ) Hue ex Ademari Chronico adducitur Arber- 50 redundant hîc exhibemas ; ea in textu Richardi rus Epifcopus , caeteris Scriptoribus incognitus. intrufa videntur, & defumta ex Ademari Chronico. ( k) Corrigendum , Ad fantlum Floremi- (e ) Carolus nonnifi poft patris mortem natus eft. num : locus eft ad Armentionem (tArmençon ) (/) Odo non tutor Caroli pueri, fed Rex Fran- in pago Tornodorenfi. Normannos Burgun- Digitized by Google EX CHRONICO RICHÀRDI PICTÀVENSIS. à* A quos fugavit Richârdus Dux Burgundix in ore gladii. Itemque Normands obfidentibus Çarnotum , praefatus Richârdus Dux, cujus fedes erat apud caftrum Ah. pi u' Divionem, Rotbertus Princeps, firater Oddonis defun&i Régis, eos fuga- yere çaedentes. Mortuo Richardo Duce , fecundo anno poft mortem ejus rebellavit Rot- An. 911. bertus Princeps contra Karolum , eb qubd non reddebatur ei pars illa regni , quam frater fuus Oddo tenuerat. Extof fit autem illam à quibufdam Epifcopis partim minis , partim blanditiis , fe in Regem coronato. Poft quod factum K.arolum de regno expulit, confentiente fibi majore parte Francorum^ Pro* cerum. Sequenti vero anrto factum eft grande przlium apud Sueflionum civi- An-oiJ*. ' tatem inter Karolum & Rctbertum tyrannum. Habebat autem Karolus fecum B aliquos Francorum Proceres & Theutones ad auxilium fui. Tandem in eodem praelio Rotbertus juftè interfe&us eft: fed non diu laetatur Karolus* Nam illo i jam fecuro à caede revertente , occurrit ei Herbertus iniquorum nequifllmus # Cornes Vermandenfis; & fi£be pacis fimulatione in Parrona caftro hofpitandl gratia compulit, & fie eum dolo tenuit. Habebat autem idem Rotberus fu- pradi&us fororem hujus Herberti in conjugio, de qua nàtus jam fueiat Hugo, Magnus ejufdem Rotberti filius. Karolus vero pofitus in euftodia , Ràdulfùm filium Riçhardi Dticis Bur*: • ■ . gundiaz, quem facro fonte fufeeperat, confilio Hugonis Magni praedicti ôc Fran- corum Procerum, fublimavit in (a) tegnum in ipfa euftodia pofitus. Her- bertus autem, quia odiofus erat omnibus, nunquam fegnum, quod optabat* adipifei potuit. Karolus fiquidem poft longam carceris macerationem defun&us An. pijn Ceft in ipia euftodia , & fepultus in Bafilica S. Furfei. Radulfus alienus régnât poft mortem ( b ) Karoli in carcere pofitî : unctus eft in Regem Sueflionis civitate : qui circa Ecclefias regulariter difponendas be- hignus extitit , & praedones ab earum infeftatione coërcuit : fecit etiam Da* norum feu Normannorum impetus manere faepe quietos. Nam cùm Normannî regiones deVorarent, & ufque Lemovicas veniflent, ibi çum * hofte fortiffima «exercirui Radulfus Rex contra eos ad loGum, qui dicitur ad Deftricios, veniens, Nor* manni victi funt : & multis ex eis peremptis , reliqui fugerunt, nec ultra tantam audaciam veniendi in Aquitaniam habuerunt . Normanni vero in Neuftriam, quae nunc ab eorum habitatione Normannii dicitur , revertentes, & terram vacuam reperientes, fedem in Rotomago con- ftituunt cum Principe fuo (c) Rollo. Qui tandem factus Chriftianus, plures 15 captivos , ut fertur , ante fe decollari ptaecepit in honore Deorum quos coluerat : & rursùm infinitum pondus auri per Ecclefias diftribuit in honore Dei Chriftia-* norum, in cujus nomine baptumum fufeipiebat. Apud Bajoarios & Saxones régnât Henricus {à ) pater Magni Ottonis pofteà Imperatoris. Apud illam Burgundiam, quae eft inter Sequanam & Rhodanum & Alpes , Radulphus régnât , cujus fedes Vienna erat. Apud Longobardos Lotharius Hugonis Régis filius régnât. Ludovicus Caroli Simplicis filius régnât annis (e ) xv: hune ex Etdiva An* glorum Régis filia Carolus fufeeperat. Qui calamitate paterna involvi (/) me» tuens, cum matre fua in tranfmarinas fe contulit partes, ubi tutiùs viveret, malens regno quam vita privari. Inde tamen poft exceflum Radulfi Régis ab Hugone Magno filio Régis Rotberti occifi revocatus, fpecie tenus regno red* J-ditur paterno, unctus in Regem apud Laudunum : cujus annô fecundo Ungri An. pi& Franciam, Burgundiam, Aquitaniam populafi cœperunt. QuosEbbo nobilis An. 937, Bituricus , fùndator Dolenfis Cœnobii , Ligerim Aurelianis tranfire coëgit : & ibi vulneratus ad mortem obiit, in Ecclefia S. Àniani fepultus , ficut in tran£ latione S. Gildafii reperitur. Ludovico verb àdminiftrationem exercere cu- piente dominationis, Francorum Proceres contra illum rebellaverunt, fed fuper, diam valantes à Richardo Duce viâos & fugatos Neuftriam venit anno %?6 : baptifatus eft anno p 1 1: anno 888 refert Chronographus Befuenfis , ubi mo- (d) Henricus regnare cœpit anno 919 ; Radulfu* nui corrigendum, amo 898. anno 912; Lotharius cum pâtre anno 930» folua (a) Certè Carolus non in confilium adhibitus annop^. eft ut Rodulius in Regem eligeietur. (e) Corrigendum , annis xviu , ut fuprà pag, ( b ) Jam fex annis ante mortem Caroli Rodul- il. fus in Regem unâus fuerat. ( f) Ludovicus non ejus erat atatis , ut metu &ç ( e ) Hcc recitaatut loco non fuo : Rollo in aliis cogitationibus turbaretur, Digitized by Google a$ EX CHRONICO RÏCMARDI PICTAVENSIS. 3U. p4jr. omnes Hugo Magnus. Ludovicus avaritiam & inftabilem fortunam paflus,à Théo- A bàldo Carnotenfium Comité capitur : alii tamen à Normannis captum fuifle dicunt Baiocas civitate, Hugone Magno confentiente. Hic totum vitac fuae tem- An. p$+ pus plénum ducens anguftiis & miferiis, obiit. reliquit autem duos Rlîos > Lotharium & Carolum. De (a) Theobaldo Comité ufque nunc reperitur in Chronicis, & dicitut tum in aliqua parte Blefis dominafle tempore Radulfi Régis alieni. Nam idem Theobaldus in fifco Blefenfi fundavît Cœnobium fan&i Launomari. An. 961. Circa haec tempora Otto Rex Alemannorum, defunâo Alberico Roma- * Adélaïde», rrorum Imperatore , Imperator ele&us eft : nam uxorem duxerat * Adaliadam Rodulfî Régis Butgundiae filiam , de qua genuit Ottonem IL Hujus itaque induftriâ ad Imperium ele&us eft : nam uxor fuerat Lotharii filii Hugonis * Emmam. Régis Longobardorum , de qua filiam * habuit , antequàm ipfe Hugo more- 1$ retur. Quam accepit in matrimonium Lotharius Rex Francorum, de qua genuit Ludovicum , qui fine herede moftuus eft. Haec praedicta ( b ) Adalaida femina virtutum fuit , de qua S. Odilo libellum fcribit , ejus fan&itatem oftendens. A«-PJ7- Apud Burgundiones (ir) Conradus Rex frater Adalaidis prxdittae régnât* An. 9x6. Tune Àdemarus Cornes ri&avenfis defun&us eft , juxta Bafilicam S. HUarii fepultus. Poft haec tempora (d) Heblus prxdidrus Pi&avorum Cornes &Dux Aqui- taniae duxit Adelam fiùam Rolli Rothomagenfis in conjugium , genuitque ex. ea filium Willelmum Caput-Stupae. Propter hanc ceflavit tributum , quod fol- vebant Pi&avini Normannis. Hic conftruxit Cœnobium Virginum infra urbem G Piftavim in honore San&ae Trinitatis. Circa h«c tempora Willelmus Secïor- ferri, &c. ut fuprâ, pag. 21. His temporibus ceflavit penitus perfecutio Normannica ~ t eb qubd Chriftiartî jam ex parte maxima fafti fuerant. Hos fiquidem Normannos ( e ) Wifigothos , quia de génère Gothorum fuifle referuntur ; nunc autem corrupto nomine (/) Bigothos vulgus eos appellat. Ludovicus Lotharii filius fuper Francos ré- gnât {g) annis v. Hic adolefcens immatura morte praeventus, nullum reliquit he* An. $87. redem : fepultus eft autem in Bafilica SS.Cornelii ôt Cypriani Compendio. Karo* lus autem frater ejus, five, ut quidam volunt, (h) patruus ejus, illi fuccedit in re- gnum. Contra quem eodem anno rebellavit Hugo Dux , nomine Magnus, vei Chapet , eo qubd ipfe Karolus filiam Herberti Comitis Trecarum accepiflet in conjugio fine ejus aflenfu. Unde datur intelligi quia ad regnum anhelabat , L> volens habere expellendi eum quamlibet occafionem. Obfedit itaque Lau- JLn. 988. dunum civitatem cum multo exercitu , ubi manebat ipfe Karolus : quem ipfe Karolus ab obfidione fugavit; Cûmque fe cerneret Hugo vinci à Karolo , con- filium habuit cum Afceuno Epifcopo, qui erat Karoli Confiliarius, tradiditque Ife 991 ; Afcelinus Epifcopus noctu civitatem Hugoni, quiefeentibus cun&is. Vin- ûufque eft Karolus cum uxore fua, & ductusAurefianis in euftodia: non enim adhuc in Regem un&us fuerat , refiftente ei Hugone. Genuit autem Karolus in euftodia de uxore fua duos filios , Ludovicum & Karolum : & ipfe in car- cere poft tempora plura mortuus eft. Tali enim exitu genus regium , five Ka«< jroli, apud Francos defecifle legitur. ( a) Theobaldus Blefcnfis, Turonenfis & Car- rotenfis Cornes obiit anno 990 1 annos natus ferè centum. (b) Roms mortua eft anno 999. (e) Conradus, cognomento Pacificus, Pro- vinciae & fiurgundûe Transjuranas Rex , anno 937 * egnare cœpit, & anno ppj mortuus eft. (d) Vide quas iuprà notavimus, pag. 21. (•) Hic perperaro Normanni cum Wifïgothis confunduntur. . (/) Alia ejus nommis etymologia affertur in. Chronico S. Martini Turonenfis* Vide Tomum noftrum oétavum, pag. 3 16. (g ) Ludovicus unum annum cum duobus men- fibus regnavit. (h) Erat verè patruus ejus : & certè paulô fup C - riùs dicitur Ludovici Trantoarini filius , atque ide$ Lotharii frater. EX Digitized by Google •la jio Jo -laitn ma < tuna auoo Tjooaarx w « STwnrarep jjaa* oja swqps rampe »i s«» 'janj «î«ip! ?»a g » -oinaoj opouAç « 39 b -hmmoo sn^Bpw aréoîBi pe 39 'snjtjpnu amniSip 29 'aenou sroo3i»H oaniojqa %3 ya siucmnm eopjBippD3 jumo 'xajrjuoj snuramj mapt'jeis B»nnu' 4 iix onux; wqajou mb 'siiubq (») •5 umuayBUoj^ pB styounog raapt raawB suaSjaraouB3 *ga snjJBnb aiitpjo sauouuaj snfa luSeiv tnioSfiH oDuaajj 39 ouoqjQ un» jiptmju'oa laïut rab •dbiuii^ SBqqy snpanDaj opo *S wq«| silay anuBtcua£) s'idtony pi.ni3{f soijg unoiraaH tuaubuuaj spDixijBa snlnq auoiynqmoD 3Q ( j ) Q 39 tuauoipo snqpiianbaj m 39 ojq Jo^ny ( d ) • î xd ouub snjibao 39 * ^ja stUBiaunuai xay sn)iaqo\] •)ipad mnpuBzXg uiEnbonù stiApjQ sn(oiB3 (P) %z6 onpoe» outre : 8^8 oau« opo 'HIO (4) -apau uiajojop uinuSeux 'îds ouuBjid'aoa uitjjuBj pnn; nmpunu tqg jn» ' spctpa^ -3Btunp Baaipoijq aieuSaj : xajdons sn]OiBQ ;BqeuSai uiiiptio^ ( v ) •jp sn^apa nitjJBi\[ *g ssqqy (J) Bsyod snuSBi\f oSnj| ïajBdsnfna î «ptrej^j xa^ wdB^ oSnpj îaeiSuuBqjo'j xiiq srouuafj îjinj acï| î-B3i 39 iiuuBuwjy xa^; oipo uisuoSnpj 'umDuuajj f uiauoqjo 6 -mn^ -a^j ut imBAap œveij snfa tut^Bj^f '«5 SBqqy snwaqo^ uimtqo (q ) sn(na yoj ■mm: •888 '«V •siuub uiaaap jiABuSaj mb ^umaABAap uiaSa^ spnQ twaqo - ^ tuntjy uiau "\J ropQ puBaj f 3paj mnjvj mb < piAopn-j qtfy oipis-oioiBQ (f ) aiuBuSg q[ .} T^S 7 'Sud 'jioid^ 01 0U4O£ zuma^yyy pndy 1 ^isvewv o^xsvd 3a onan X3 Digitized by Google 1 -luavgtg nuvtu tp utHUHVm'j tjffnmi 1 ttmnjoj uou % faUJ»Vt 'g htf axvxamnuB siwitqoxi snfnj ' ttuojptj ««* wo xswi fèfMjl tu tmnpfoj*p t viiuioinj j (fi mntvjfvtmjjt sniu» vusuoSoJuq snptjffoo jmt\2t ajjj : stuepnc[ vidnj sy 4) .- iuivjaixa fnb sptiuutfut mn» jtnjtju» upt : mnuof -usAcSapuy sauicr) ojpu jsqBq oxq opujner) 3(j r-xvyi fniv auotvtjqo ùi tuoÈnu nitQ tutti )tnf vêffoi •siSay waqoy medpauaqnj mjbjubu sjpaj snpuj ^> : tuvofj fmsttnQ mtuonb * mujux» ouojvp -rie£> styaS sqji ui ssnb iunj Bjp»jouiH •%g6ou\re j'ru «ou uuavSrpuy twjatun. mb * swotixg tiavSnJ -bîou srwqo stifa ijuaunuiies oamoiiQ uauiBi iA9Jq ^> < tunjjaqiMJV p «iw £/a snw)»Jx»4 'stinyj ut : siSatf" nuoânH Siuouejnânèui omre ojdi 'ra»n> •W»/^ k«w ttkvjuinj ixijtiwv) ofipxi ta 'sijttuoj stf -ip àjjijposp sioiuojiq sijjnui ut snpignB^ ( (t>) •jiATjmbpB iqij stjBJtqojd aeunxBui Btuiaejd f su3J3j3i votuni •v/uq usuiouSb 39 : amunruiyuoD snfs sapsjsij urenb sjdï urej 'jajidïQ um§^^ suopBuoaoDUT^'jajiuSigsnpjduT aêa-^B uusui suBjuguy 39 tuiumj btuSijut «qo in£) *w3D3p ssdpuu j souiudo ondpaîjcf eiuuio acnb : jtUEqBupowBd jajijpu $mj f jniBqBDiunui jsainijoq snqTijoq f jBqaSijip çpiun uiajEJipjdBp ' jBqajoy oa ut Bpuauiap * jBqaSjnjsejd jaaïjBpadj 03 ut SBjmuawg -aity smBqojddB suBjnS (I -uij snqiuouTpadxa sujnui ut 'snunjjpEDijp ubujiui 3j ut jia onpEjq 39 aïojpad 'smuad xptjtui ootjjbq djoui jtijucq snpujor) •jijpDonj onj tmbjj ".poj; uimBd -oojidg ut sïjÉb^j SïuoSnjj sjEjiuâtuaq * sn^popa uinijïuaqij uintwE 19 mnjBi -333tj Buusd ( îEJ3nu3S aaïupsusj ut lutta Bitib i snç3|tp siuitu auoo|nj b 'sn^ip *i »ib»w oSojq joutiu snpjaj « jmj npo xd stnb tutus owv*i£f 'lumuaauoo snqynjuoj sttqt/ïstf huixvîu a>mtij «42 vituanb -oji vttustdvj pofib ijs tutus^ 'susotp < 3muj3§uT snçBi oiqjsAOjd ojsa uiiuod <-uE,ijjx3\[ f ST^3|j3d stj3}}t| sttqm^) 'sntvuoxoo sttutjv fi sntVASitjji x)^ pottb ' SUltU -oq ( swumoj\[ f uttuoav/îjpuy sstuoj wnxoouvjLg t&}[ /jtjdtJDj ssjuaqsq uieuijoi Tpouijtifnq SEJ3UTJ umaoABSspuy sauio^) *cwptiB on^> 'jyuap uta sndo ayjq -ou sttjB uitiD sepuBj^j uiajnE xs^ *3Bq3UBD jaiXqjaij itiDij 29 'jEjanj snjBU ■ripjo aajXqjaij umaoABSapuy saïuo^) Btnb ' ajaoîp juiuad»D ' sajuapnpp bij -uajxjd siSa-y; ut ( sajuaqEq ojyuoui 39 tmuago 1 jta uisuotSipj c sajuajaeqpE stSa^j U33E| TupE|Bj sanqou uiEpTiib juatjtpnB uitjd pott^) *4BqEJq9pD JOUOAap StJ3^ £[ r3D aunj pq aenb 'smuaiui sodusq aajuï TjBDuap mïqBq ut snquBjtutua^oj 3g. suusuiEJOEj uinjBjji]^ 39 uitubtjtSta 39 uouoau ' stutATp stiqtpnB| |njuo[) stobj rXid 3||T 'auaaEypE saJOjtpnB tppaj getouBJ^j sîSa'g snq;pîtpunui st^Tps jiib snqt2 ~3j sanqo^j tttb anbiurQ •çnpunDOj BtpouijEjj 39 stuojuodja"^ 39 snqtuoTjjp'-x ut Tj]nu * TjBDuap 31J3A39 n3TqBi{ 'snaoAsp 33U3UI umioABSapuv PJU03 siiuud rui atnjpB î Jiijajadpuï uitjeij uinupaEji\fuinçuEjpndEST|ojnjE00O qB SEjiuutajoj uiruEijtSTA jnîiSi uinQ *snJ3DOjd bjiheij ' stuBpaejd buijoj ' suEipEJ Ejpy moij f PJU03 snjEjaîjd sojia soaBuqjjad soijb 39 s3jejiijuooojj sotjb jsjut Dun j uiaj riiE apjpv 'sjojije tuujej\[ t^uEj sipAt^jx tijsj Bt]i§TA ut uitwojiA uinijtqou Buunqt ^'""îV uin3 uiajBiTAp uiauojnj^ pndE aepuBJj ujaSs-g sjoduiaj utBponb jtSuuo^ • • *3BqBijpB uinaoa BUTjdpjtp qnj 39 'ipsouap sjjsa uiud soDuq^ S33U3|jEjd aajui ojoq^ ut tçubç uispjnfs uibus stojsj uj '3Eq3pnES ptp 39 3JJ3 uisptqt snomouB^ V. Digitized by G00gle •otnjreorejîj/i 03ia- •ou»io-g »sn(j » mnOi ( » ) -opirr. ojd m snjep sajqo f f 6 omre paj : jpraïqo 6x6 •juog sraoapy ajBiaa jiânuoo uou pmji ( p ) ouub q« mb * jmj snideo siuubouon ? urénbunu •tW bout jnqo « 1x6 ouub mb ' SDijdung ojcue;} ojd 4 injod aicp uwpijqo sj poj urepjnfo seqqv snjpsja '6o~6 outre snuaDBru ùoa : uiajuauorpns uinjBdoojidg snjdspE Zt6 -r»i3 sntpBuo{v 4 8*8 ouub luniBj^ •§ snowouBQ outre 'opjBopoj j ajtreya} ' api/& naj opitif) ( iïuoDmj •»;nma>i 3g seipuiiâjnji xtifl- . tjtu janpod sjiusauoo D3u « ianj bjjbj 3»h ( * ) « siSatf nnqou snipj sudSc^ oSmji itn q ) ' smdpajpB tunjjBJj oi§3||od souojn jl pndB inmBj^ psaq ouauBuoj^ ui apuft •iBqaâap aosd ut snpunaaj oojng jojeujb spBjiuoq snpoj snqpoduiaj smj .j •eraixBui 3BJ3 SB3ijjmbuBJj spsd niBpuBJjj uiejoj jad urepapaj :aiaDBj bsjub jnoij c sauopBijajui SBjm 'sajuau -Biuoua;} |3A sajuaABÇijj pA oatp sajuaABSapuy 'sonj souptA uuuajiod uou jm ' jnjuBqamuduioD sp qB B3i stjiuuuioD bsjub soa ut snpuiad ojd mb ( 3unj tp -bj ujBjnquj spnQ 39 siSa-g njjnf stuubuwo^j tuapjp anbonb TuuBaug 'vdsoxid 1JBDOA UIBIUUBUIJO^ UIBJEp iqij UIEJJ33 sddDlipp ' UldJOXtl JlXttp SIDI|duiT§ TJOI -B3tUBi]y uibiji£) «snjjajp snotjoqw^ snuBiguiQ otjo^ xub^j uuauaj opoui anbjn ajoduia} otjï xa uiBnb 'bjji bjjsj 'Bpuaua* a:>Bd 39 opuappaj spuBig optA -»j ap anbmqiuoïÇBd stjpBd 'auoânjj (>) aDnQB39 xpuBJjaâavB sp jej3 EJJ3DUOO î smj snqiuuio vano auojjo^ aonQ umios ( p ) ojBzqaBq anbuiBu : vu . XJg . ay -anj bçbj siuubuho|sI umd xsd ajsiae Bnj tuBpa * jgjaSBTjaq BTjnu oo\n^ ayj ir-awAj ya smmijjuoD ( ajuBmDTuiuipB ajnjuo^ taapoa 'xyapDguiap <$ab aojdaoxjj^ç xpqDj iayiSBj\r lunpouqjod m£) 'anjaDuoD anbp < jiAijmbpB B43UIBD uiapBa xatunçiA uinuBipponb 39 *0iBijapa33mqujiunJBt^ruBaqB3xnf' uiBjp3 p 39 f uiauopo ( ^ ) umçuBj jtAtajnu ayj 'JBJa ojdt ut chubab buiio G -lui 1 BuiixBui BipjoouoD ' utnuoq stiC ; JTOUBqafo» *Pïn m ^ \ mo P &*om sniidi luog *jBqa|BUi a«WBU ajdi uituom» uiBnb * uBpnBj Bpyauaq Bnj aut snuiudo : uuaSui spiur 39 irjmbuBjj 39 pijtDBd jmj ayj *uiauoD|n^j umyi 39 umiaaâpSuj ' umdoDjidg uiauopmr) ' jnjiâaj ajjmqBq sajj uib^| ♦vjjaaanj c snuog ya snj . x . m „^ -buiuiquSod mb ^oiunf sn(a sniju oo\n£ jaajB ( ojn^ auo^mg onwoui aasq yoj 'S -dvj •uinuaipSuj tannj raawBd Bjxnf iui3aBj\[ uBaq Bijapog ut anbjm|ndaj 'Buoq ajnçauajui ga snmioui uinjaTp 's^'ov snua^d 39 xauaj oam g 'jurvi tmodb uiBjxaj uiawBd ut snqmopBSajSuoD stijb snq -THip^ ' ureaduoj 39WBÇBJ uiauouBuop yod tutjjbj^ ii^ubj oaaA puaQ •îTpTpB» ummadjad ut sp w^uijouiaap ut * uiBjijod «jaliq umaA|B jadnj ' umaBUQ '616 'Wf uiawriD uiBiupdo f WB *anuianbo| yocf onb ap i arnjoçipaKid uiaiomiif uinpjaj 39 îmqBq sm ■*v}| oop j uouaaM • jijiuib siuaAn [ uiaDnj * snjp3o 39 smdBD uinuipp ps snqmb *f f « "wy « *3pajaa3 ssuSnd SBJepzid SBijnui opuaytjai siuubuho^j ayi pas "iniBqaq -Bq pojjaj ojaA snqiyoq * shjbd ^uujjpuauiaqaA snqraïuo srnj snqpjB snqm^) •aniBqanboj ajdi aj ap uinwtutui 39 ' wqapBj BiBpxjd Biupti|d opuBjmba paj '3ipap umpuaduirujoD xpjauT anbau mxnj aj uou 'apsj anbBJoaap oiuaâui 39 ÇsnquiA suarjod aiAaiopB umuiud Tqn mb ' umptiBA39 uiajBM|tui uiajua3ja|ope * umpaâpâui auiiuou 'uiniTB snjn^ ODjng 39 JtnqBfj 'apcBJijqB sijnouTA b ja^n -iqBpnBj ' oa ojd snçBj aauBiuodj sajqo opnv) ajdi < st3UBJ i! j sttjb snqpuaSn;? -au/ umjdED smuEuiao^j b uhujt ( inmiBqdjo snuiTABJOtnaui BJdnj tuanb f ajuap -ej HH!M oaiAopnq ap ajjijuBiuai ixrp ^jub opiBà uianb juiaDyduii^ ( f) iun\ -0JB3 ponb 'jinj umjE]a 39 a|tqBpnBj pnjn pa§ *îpaj lajqtqBqojdiuî raBpxnb 'sn^Bj sndoDjidg sruonjans uia3Tuio3-Bqqv uiauoSnfj (p) lad *opm£) auiuiou. ' snunmruonb* jtpTA so*]npB sonj anbjotnj 'jtxta aioduiaj- oAaeSuoj oamg ajjj •£ -mu^ •aBjapyqe xa-g snçipaexl srjnAJBd ufnnntuaBJ(f anbjp ' jBqaSupuoD sta- qpBaipaoaq ajn( uib^ ^Bjaptppaj < wjja siiata dchtob uin^ ' iuoui.ib^[ onj ujeij 39 ( ouijpdsq xa onj ottij odoajp!g opnBîEpv umjBp a2a^ » jaîijiuuj tqij uinij- -Equiymb* wpap sbuoo-j snA|B3 sn^oaB^ ma îaaîjtàj snnjt ' jtnj tpnBppy snijij- Y f aixnp oa^ng uiBtnj sn(na « axji snuaaJB£) •juijmbpe. auopBJ Buoq uou oap j Digitized by Google *fna •43J333HJ oi»8 « qjepaA *S aj ' nro»g *S *w>jnx nro»itf *s ?og -pBnj onj iJjed 888 '«B granon mb ' luooinj'jim -jnny luwnrer) •§ jmj seqqy 'lApo n OIB D «wbui •od areuop ni!» 988 °t«UB snttw'om 6§r>H ) »H»ipnf sijjbjj « «101103 sguwopogjqnv 3? «jnag •sjDna swp -joïjv ipwuoQ paj • siuoSnH sihmïib »bj» uou sni| ;-unâinff wqqv nuoSnn ma eggeniuauad biab -g * «ugnafl 39 seipunâmg xna ayi o8nj{ ( q ) nuoainjumi :tnt»umav < iaja uinpuaSai (p) " ngjeo snjojBQ jixsi ranuS •jajoa 9J9p33uo3 39 -ai imuoouBJ j ' sinwoui snqinb : snuuBiuoirao 9n»A pmbgem 'ma tpB]« snfa aou stqoJBQ ( * ) 39 snoiAopiri snfa njg jutuajpoDnj ma : snqjsg sa> •apBjjiiBj sniotpgqo aiodarej 988 "W* *»q° -lAOphq jeiaïqo siuub ouiqqB ubaou uief ( » ) pijod onp umjonb : trefj 39 TijEaauô|jTA snbaB * SBtpoq sntapip ponb pnjji ' oDiuojn jl m BjpijB^ Biaa 3una jubjs snfto 1 uiBinj luauJBf) * uibtjpjo-ji suiui -ou 4 aixnp ooiuoan o§Bd »p uianqou uisaoxn oom j aijr anaiSj 'aBqapijjB iqij soq S3UUIO 'asasAou sojou sjoj mjn ojpq 39 f aeqapajD sosuopi sjp snquoui snbumqjonb t3twxj utnuojvg snuvtu ud up uwxfia utnuvtu i»d fvifm jfod S9X9tf uxnuttjfwd stnb v»w vxm 9p sntxd pif : uvtoof opfi oxx9{fvuopy ut %nqnui\cu»J "G *W 3UV mn3 P'J '* \xvjx3Mi63 opuntuux smjdtuv < xsy tut 9ututop 'ambut 'ojo/q :suaatp aSa-g b aupad uiauoptaad oireq 'BaBAaja stSa\[ uraanB njmf :Buoid atpp, *9 "«".V -aa siâa^ sapad pB 'BaBiaqij auttuua ojtbj \ Bjjpiuio;} Bppy inaanB butuioq tS'ôi 'AOij 'smtmamt jxxj uou snfjvj sxtfiT nt'xti '\?J$ 'jg 'tuttuvpuitu xntunttbof tnb smtuo s*px*j : fi utnidixsj vonb tfs ont ooxuxxut utmsji •woj : xtfvptfod mntjtxtw snCno *9t oxd txavuSnd stis(j vtnb t f/jf t 'pttPO :p are snjtA ^ -bS otpmS xa-^j owijl 'WABauajawd suxnuoauT tSa^j aj anbatj : snqpuaptA spa, •tma snfa andsa amujqB 'spBJoip 39 spidBO BareS anbEjBjqB 'atnjJt umnj umaïux . -rai Jddnj ajua anboçBoaxa ' atpuaajap jaanjSB onba dp anbaij * atxBJjjqB jaanutA ,'jBwnj bduoj uma snanjuoa Bnb ( xm\\ anbuiaoïBd ' apaf o«aj urewxap uimreui 'buiSba ut ajua anbojjTuiaj * aippaud * aBqapaaxa umanaj spojap xnb f aejjBt| uiaa ►jbo 39 ' jîxbjj uiajua sitiSb 39 snadiuoid an utobij ( ajjnu umnj mnaranui snpa>3 -p2ui suapt a •snjTBj sujaa 39 snmfiad an 'yni urejjaa ui snuTdnjw mbs bjou^ij -od jad 09 î jnjsJapaaSa SBjndBDj SBnp jmut an Bai ^txuui umtpBjS sn^dd aad 'iuuBiaunr) oanoj oaBJojasd 'owa ajdj *aiABqnap o3ipoui ut oau^tprpjad aeumba *n 3 J I JW J «mauBpaddnj pA xunnidBjj oau : aaaTTBaoa uou psj 'atABpnBj msjbj kî ©jaupiA 3nbiA3j f uouajjod 39 asDuoj aaiBd uouaauB uin» uina anbainjuo» < tuaS -loSuj uinanDj aiABaojiad otpB]S iun» bijbi{ Bjusaxa uisanB snuuBjaunr) *jnaTp (j -9j3Sb umioaTB snunstuaqBq sixb| 'sapsdnwoD anbuuan ssauaSjn « smbs snbjij ruaqjpB < suu3uibjobj staBjnf ' oduiBD otojbjaj ui aja uinausA uiaanB 2[\ *aBqd3joa udtuBOJdo pB snuujdj 39 snatudaidduit * opipnf oijn( nrruioQ ap 39 Btaïijn( Bnj snpi j '3uo\to\nqxxx ut snqxwixuntxoddo ux nu smt xotnïpv sjdt vxnb ( vjnv'3 vwxtx2 r»j vaux ut ( t9Q otxoinCpp ut susptfuoo *9joxjif tm ( otPU9j : susoip umnj uinuo* ►IUOUIUJ03 ta atpsp ( aBqB0J93 BjnB3 BurAi§3| sn(n3 oïd 'oaaA Bitranuo^ *W(j «jnaBUHB aja ponb 'aiAïunui 3j siptas opixaA 'a'uoiaBao Bjjiuiasaa39 'uiBainjBa; jnaipsaSut ' dauaua oaBQ 'smÎ9 uinxojtutxux snuvut ut utw tspvxt uou * snu\tuo(j H'&yJd tun3 iia9|a9ui ap atnuxta ( unuouuB unaapxaj aa^traptA 'uiauaAnf aaod an 'uinaBap ■rjaxa uinpoau 39 'uinaBai|ap raaanB umua9|asui < Btauaaja|ôpB qB uinjoaij|aq snqiaiA ' umunjjTjjoj ajja unutA umuuBaaunô suaDjouâoa uiaanB xa-g *uttt9tu tumuomtpvn 9939 jp î 3xv3\ux\p 9u\uxvix93 otfovuxouout tunniutut 99m vutmop vxtuoy iqxtu svp93uoj xn ( X9rg tut 9ututop ( 9tp oxsd tusuoxmsd utvun p»J ' iwvtvnpxn jp uwivj rojip stnf snqttu9xvd snqtuuto qv e utviv\p>iuun3Xt3 smuitut qv 3tf uujvmtxtdf ut9xt ~vut utvumop o9joq « jnajaj aj^tpuodjaj mb raaaapaoïit natqBq tmunii 39 najnA 5 pçafap ura ana jja ujnayaen^) 'sninuiap namA 39 synjoad siuiajobj aja siuba ^-a|a njjn( 9iSa^ snqiauBojumaata ^ inb : snuoid atppaa stâa^g çapad pB *sn3aj" »nitM»xn»j* -^H*"! snfe B » stpjoa ajojop 'uiBaBjTBAumaJta sptuitut qB 39 f uiBaB|ojap anbipun iwi^f owjtadB<^ xa urenj uia^Bui suaptA 'upiwox * snt]u 'stuaAnf uiaanB «nuaSiaSuj •opipnf aaqTjonb 39 oauaureaDBj aj aBqauodxa» suBpfa 39 suBuiBp Bnj *aiapuajap urea auiuamojtp 39 'aj aunaaxBJraqnj «aBia Bnj BiauaajaTopB qB aoaBtjaq jia tnb 'saauauna uaujBa umuuBJaunf) *iaBqoaduio» snqtçt 39 snqt^B 'auajja sajiqou tunaraui a^at] snfa oaaAsaauaoBj *ajaqap ub3 *jnd urea aunuBaaaa njanp 39 'ajaSanj smj xa uinun atABOipn|pB 'oiiijuoa [uitid] snanaoj o»a xa"jj «urepuBSind aj jnoBqBojaaojd oauauiBjDBj 39 optpn^ 'snquado 39 stqiaA ouBiauoa ^ uiaanB btji •auiuiBaïaa oqaBuiououi uiBpuBqoict uiaj aœi{ 39 'ajjmj ujnaBjnSjuBXï 39 tunaBaognj unuonj pA stnj snqiuBui uma tuaajnpB 4* *l\[niSN3AVS!HaNtv wmnsNOD sixsao X3 % Digitized by Google •tap® tfOM® WâA v ftj * tidft 'jeqedMojip o>w ijfpjT 9 vm p rPUf ttîtut ajuuaS v uou 1 muvjj a2»n » [ urauiAnf siuftxom ' snuoiotpqng mntuvt 'auoitvutpxo -apuv oiniBinjuoo ] m»Muot\ ««//? ivupu snuàfyjl -«a bçijeuuv -"MBys» in* i»b * njg sdaiioq icRp -tq miuud SJU 1 JruuaqBq D*q « z6i -Sid iiSajpids .-fln* D ¥. ip8JU03 « «jwqqy siuoSn'n B 9 PI ( î ) • 01 omo^ ousipv qc Biip» 39 ' ouopuB|cutfB3 u ' 'etpurâ »p ipujbg orjg 4 HuaABSapuy 311x1103 auoojnj « -mg f kitiie^ *g 3uoijj3A3i ap 'inimqiH tùopQ $tfdi ouub eiduoj jjuaABSapuy «ÙOUÎH U I ( 5 ) ÇJTO m*> •' TOB^ejj, xa junj Btfrojap mbjj '(») „ |nj buieo 39 f aBqaaadtm uiBjjnraro^ ureppy tuçqTuîop 39 f simjuo£) TuaSpSuj aaaom Baïqnj urea ap aiaai ujBiuouipanb snqptTduioD smj uma snçsgaejj snuuBJj -unr) sniupd ' aajp umauaA urepna, pB uiaanB uitq •araaAp* uibjiibd urepuBj -puaA watujoua uiBapB i§Bd syuauiijB£) snqiuojeg 39 roSaa &nqpopuatdEj um:> VW^D syuauopuBq buho ut aip oaBuiuiouap xa-jj uraaqouiBn^ npaSp§u| suai 3 -Bd * snuuB«unr) auiuiou 4 uiruoa snçajasij uiBpmb aunxEiu ^auEqaaaduii ppa» -jnpB ojjbj 39 inj piA auopBiOBUi uiBjfpiuio^ ureppy uiBuiuipp 'saauaaaj aaaïA -Biâ 39 * saauaipnB ppui pon£) •awjiuuyui qs snaEaognj îja «nauaAin onj oi^ai or açou ajBjadjui 39 oaïqnj paj î araAaadnj njp uou * uiyidojpAq 39 uiyiipqd f uiaaBay oooj aaaippTA f suapso saaBaïuiayut saAEaS ut pjuo[) ojsa snpaSpSu j , .g . fflw ^ •juruaxiA apajaq anbjqB 'ssauBaïqBq puiy siuub uiaaap a^3j paj :jutuapajyod aDBd ui ujruB|njuo3 uiajuaupjBf) anbuituoj c auruaxnpap ojyB^ yuauppuB 1 ^ anbuiBuiuiop uinuiuiop ^sipdnu aioui xa jiutSi sijBjqap^ '{fotu»gvj jpponh :sti Wiuottvtïij nxovj tvxfoci snbaouiiuop tmtuop uiMiouvuqspj wtuvitdnu pp tuwoig ^-vpsuiq pp f tuêuottPtuitfuoo stuoupuop pp o2â3 atiuan. : sijfidaojnf tunuituop ut tunstu tutif/pjfeujs utMJjfySuj ( siffi/jf^uoy sotf opuptift :soa pB jmbux uiajnB xa-jj 'juni -3JJ3DUOO S3aU3J3IUIip BIUUIO St/fe-g 33B^3J0d UT U3UIBJ ' 3U3JJ3J J3JTAB J§ 330T| Q uisanB yjj '3U3J3p3DuoD ijdi )3J33bj ujtuoa ssuiuiop auotjBpdoD ap pmbpmb ja 'opoSau ut sos 3tibiiu3Aaejd ( jpsj sjtusa siuBT]3jny snjBpjupj) snppj ssuoi -Bg sopjur 39 J3juajBj tuajnB xs-^ *^3 um^Bj snduisj umSuoj yod s^BjpDujTp bu§bui uino ppnb : auajBuipui uinjusjjB pj sn(ni| ps sn(3 uiiiuitub ya jiABUipui snh snqrppoj y$ œuï§3\[ 39 *ainnj susjaejd pB ojsa xs-jj •ajDuoùadnfttfitu wttjjvf -Jvci \3Ui sutvd J9(i utmut utsuimoy tuntfnf j** * 44j*f/ uou ' »m* duiuwçj : 4ipuodj -3j napA ojjimqnj iS3^[ pi ' snqpoui 39 bjtwbui siqasA uiajnB Bnj *3ïabpoa -ojd jtmod snqmb siqjaA umjuajjB pj snfnq pB 39 ( jiabdpa uiBTjand uiB^ipxjd aa ap Bn^> •wqaidnD a«pdpD yuaui^Bf) mBjnjup^ tuuio umo 39 011JB3 yuau -opuB^ umD ' a^aauaMad spBjiaqnd souub db 39 'îBJaAaiopB iub( aenb 'uiBjpnd uiBçipaejd 'suaidno a«iaunujaj sajBjTqojd sn(a 39 ( suaSijïp appA xa'guian^y •jBjanj xjpnd aepipEjdnj sp«d tjtb^a snipj uauiBi mb : mnuiHjpB§Bj snqmuio O ut 39 «uinnuajy snquoui «uiruDpd aaodjoo «uinpaSpSui amuiou « umuBpaq -uib^ aAy uinqduiÀuBJBj xa^; suoduw} ounj tusW aBqsqBfj 'ambipj urepi -m ui njB|njuo3 puio uino oDTAopn r j oçipacjd T§a^ uiBnb 'uiBppy auiui -ou susqBq uiBijy ureoiun uibjoj 'ïtxia opojBui spsjsq anbjqB mp mb f snpajçj rnB£) aujuiou 'pjuo^ i§Bd syuaupjB£> aAy u^bq syuauopuB^ uiBpmb 3Big 't-mn^ •aiqBJ -Bjoap suanbajqnj ouwaj m fya uiroBjuauiSnB appA p uinjuaujBjBO spred uinjy -vry ajuauopuB-T; pnds f snpajip stiuiu * snqpuapp aeuiuiop st|iqou uibj auiiupD ap * snqijrqou snqiutuo qB ^jaj 39 aiuaSojcf sni||T bîoî b oçbj on^) '3iABJaqi| db 3ipuajap uiBUTUiop uiB||i ' ojpao oa i suBonurp uiajojBjnooB Bajuoo auTuiBaïao oipBuiououi ayi ' juBqapA ajjajnB btuuio Bnj lonuiui sn(a bsubd stutuiud sn(m{ ma 'uiBipaduiT ospj opajpps 39 mj pu auopB^Bui ap 'uiBuiuiop syuaupjB^) jff î§Bd * ouypdBq xa uiapmpidj uiaj)Bui anbiqy ujbuojjbui uianqpu uiBpuiBnb siuaAn( uinpouipB ajdi anbuiB^j 'jyja§ Bnj nuBui BJOiaBpnB 39 Biopjoj bçbj ' jiAyrnbpB BJOijduiB Bpyauaq ( suBjadnj uiBpa paj ' suBJBdmbx uinjoj uou wajnwiA spiBd 'snuipdo sapui f jaaBp siuaAn[in?) umptija (j) sapui ajuajaead * ODTAopn-j oçTpxad anbsai oipj 'amuaS uinaanaDunq xvb 'uiBTjruojaaj auiua •oqpq 1l -ou 'ujettu 3Bipun§ang (q) spnQ xuaaoxn aBjaxnp uiajiqou snnnaaajL anbuiB^j •STUBaauaS uauiBa OAp^ 0]ojb^ qnj ' ayuBuiaa suapyjod snydi saaB4ipaaaq snpa§ , x , mn ^ -pSuj aunuou sn{a snmj 'boubjj ui oyjnwajL onajoui spBijadmaa pi bdjq .£ -dvj •jnaajuao opuaAqng uiBnb smçaa aururou otjb ojjnu aenb î anaajqapa jaapuiajpj hbj\[ snpj oaaBnb wny -aj snfnq sraoiioaAqn§ myaaaoïQ uiBjaaAmn aad stuub sdaaupp simSuy an îja umanasy ' auBaauaAuoa mb ( umaodoajrdg 39 TdoajTdaïqojy aaBapoçnB BiBaq y -apa opouÀg anaiSt (p) aaadoad Bg 'aunaanaiipa uinnj umao^ ui tuujbj\[ pBaq 'HaisNaAvoaaNV wmnsNOO sixsao xa ^ Digitized by Google ^ "Mâto _ -nnpaponp Tp% !*u ïiniuBiOM nqisA'mapjn làapi» iqn * i iS Sti •*•* 1 1 ouue »idaoD aiBuSoi inb * i83 H uiruo^ay, ©jjpp aiapiqi anj^uiy oJjfo) »P °«W «I <0 . H "F^H »wn»miii unwij snd 0 Joçny (*) «Bmbip-g 'jBWpsp ureui^d «tjo^ia umBurdour sp mb ureipjoouajrai pq S3JUB3irpoT8 anbDiç umuwapwin stjtui 3»j snqmbxs 'sooraiiui junj pnosjjsct te$Bj auopdtt» 33Uod oaptdBj lUBpa pptuijap 'vaûaSvj y$ iuiub^) jajui sïj3b ànDBjj spBîjB^ •3UIU3J rtuiB ranpdojd umijjB^ e pdaoap snqpuspsour «ta bijb sniuBUiJojg; b mb « si rdaou sp sajUBjnd f juB33ijaDOjd siuubuijoni "T^TAqo sjpdoJ ciupiA umo mb c Ji3p *\ioo uiiiyua3B|ZBquiy ^ppjtLy ponÇ) 'jja ujiiçb ' //ytA/ ojuauiouSoo 'iqiBjj I3tAOptî r J 33B33E poil^ •3UlU3ABp3M UITUOApdBD UinpU3DOUUT 9UmSuBJ OîmUI jîMiotp uiboj3ï^j mb umooj 'CpBjicljoq] umDBp^qury ( J ) adojd apTUBjdutm^ n , # 3uiu3xmy3p ouiuuio uroy jnjTDtp jonj mb oooj ui uibt|b jq * spuod mionut ut UiTjaSi'j ïjjxa aenb ureun ' SByajODg : jumamtp suaSx/j snbuiajuod ' junaap -U33D!ij uimo3 ' S33U9TdB3 oip ' umwadsj snquojuajsp spnsd umo umptddo »J iwttf pon^) '3uru3u3AJ3d umoBizBquiv ( ssjubijba btuuio SBdp suaârj jsdnj ot§ •sitnop smntjvd it&nf siuxdj snnpÀVj ouejjuoo ^ *3Bq3Tjod BjoiudnjoA ssS 3j iqn < juij BjnDBjîqBH bjjba anbuitiTAB umjBpjaq ounu 4 juBaanjf xuiïjjij -opadj anbjsqjn nuijjpuajndo «2b uiBpuonb iqn m oaps * jumaABjjBAap stubïj -amy 39 snyuBj snbjn uibjjsj ojsauji 'iunj pBjndodsp snbjnqipaeo snpua^ -m 'spidBj ûidDJBd ujbuSbui aeraBjmby snbjB xpijn3^[ 'ijpj&isîaejd snbjtia * '«»»^ rBj snijspiuD S33IUIT] aenj sraapBijBAap 39 smoyBAjad suôuaius uiubuiio^j •junj pBt|3DBq3p BHWJpp 3J0Ç33 BJJ33 UT 3T1D1J BJodlUSJ BîmUJ jsd f JUIU3jaBXD ^unduiT * snqpiA spdumjsi ( urepireui ut spBiunjoA asDtuuBjXî 39 x^bui sduiux -oq jsqtjmb snbnjB tuubumo^j snjBdpuiid 3iodui33 ranjjdjiui snfnfj 'ttoaj Jttftjsj {q) 33J3UinjJB Xpj3UT Spp3UI Ojd USUIOUSOD 3U ' 3TXTA STJTjnUI OSpB 'SUBa3U3§ -3p 33B3iqOjd UinjOJJ3D3JUB Um§3^ B303 B OUTUUIO 39 BUI33Bd B 39 BJTAB qti 3Ç ^ M wntf sduisu sj "amupsj ummqBOOA opouiunuuBj [otj oDTAophq] onj oab qB r^v ~l ** «T'fe) mb 5umoTAopn r i uimBjpddB jmbijsi ouSaj ui ujnjnj [siïatb^) snjojy ^ 3 J *ipid tumulatus m Herivco Archiepifc unérum daat Frodoardus feri- Monafterio S. Columba. ptor «equalis Ôc oculantt, çujus auâoritas eft prasfe- ( Nempè Adelftanum Ogivœ fratrem. renda. ( ») Nonnulli recentiores Guillelmum deceffiiTe ( b) Mabillonius Lib. 4$ Annal. Bened. Num, anno_?46 feribunt. At eos hallucinari conftat ex 6f teftatur fpkgifle in brevibus Monafterii S. Co- Frodoardi Chronico,, in quo Gerlannus Guillelmi lumb» Annalibus nondum editis ad annuel 9iS » fucceffot ab urbe fua depulfus dicitur armo 941 ; pro veteri calculo , ea quœ fequuntur : Hoc anno Et certè Johannes à Bofco in Bibliotheca Floria- frima naSt" fiatione , caftrum aomna Columba cum cenfi Leonis VII Papae Êpiâolae fragmenta m re- tpfo Cœnobio voraci eji incendio ambufium VI Idus fert, cujus inferiptio Geriannum Senonenfem prae- Januarii . paucifque mtertntantibus diebus ». XUtl feit. Porrô hsec Epiftola feripta eft anno ejuftiejjg Kalendat Februarii , eodemfcilicet menfe , antè di- Leonis quarto » ideltÇûliûipjg. (iut Rex Rodulfus , face & armitfceftra Francorum " -, Digitized by Google EX CHRONICO S. PETRI VIVI SENONENSIS. A jugulavit plurimos ; & reliqui fugerunt i v Kalend. Augufti : ipfe etiam Rai- naldus Cornes fviga lapfus.eft. Propter hoc igitur deftruxit Frotmundus maxi- mam partem murorura S. Columbae , ne fimiliter ingrederetur aliquis , ficut ipfé feeit, ôc caperet ciyitatem» Pofthaec captus. èft Hludovicus Rex fîÛus Caroli Aft;$4}\ Simplicis dolo apud Baiogas eivitatemàNormannis, multis Francorum inter- emptis , conientiente Hugone Magno. Obeunte itaque Arigaudo Abbate, 6c fepùlto in ipfo Cœnobio S. Pétri j fucceflit ei Dachelmus. Mortuo autem Daehelmo, fubftituitur ei Archen- gerius. Defun&o autem Frotmundo Vieecomite , Rainaldus filius , qui Ve- tulus appellatur, Cornes Senohum faâus eft. Gerlannus igitur Archiepifcbpus longo jam fenio confe£ms, migravit ad aftra, vocatus Nonis Augufti, fepultufque Ah. $S À in Bafilica S. Germani Autifliodorenfis : cui fucceflit Hildemannus 1 1 Idus B Septembris , S. t)ionyfii Monachus. Defun&o autem Àrchengerio Abbate S; Pétri, 6c fepulto in eodem Cœnobio, fucceflit ei Otbertus. Pofthacc menfe Maio ôcc , ut in Chron. Hugonis y Tomo nofiro 8 , pag. 523-. Mortuo denique Otberto Abbate S. Pétri, fucceflit ei Notrannus> deftruâot ipfius Cœnobii. Nam vendens villas 6c Ecclefias ôc ornamenta Ecclefiarum S4 Pétri ôc S. Remigii, fan&ique Eraclii ôc S. Pétri Ferrarienfls , parentibus fuis diftribuit , ôc poftea Nivernenfium Epifcopatum muneribus promeruit* Fa£tum- que eft ut à tempore illo ufque ad domni Sewini Archiepifcopi tempus Abba- tia S. Pétri fine Abbate remaneret. Monachis namque , qui ibi remanferant , ob penuriam vi&ûs ôc veftimenti hue illucque vagantibus , locus ille fanâus pêne venit ad nihilum. In illo tempore erat quidam miles Burchardus èc uxor illius Ildëgardis, qui An. !C habebant quamdam munitiunculam in pago Senonico fuper Sequanam fluvium> in loco qui vulgo dicitur * Braiacus, in locis paluftribus. Ibi exftruxerunt (a) * Btay* illi Cœnobium Monachorum in fua hereditate in honore Domini Salvatoris j déférentes illic corpora SS. Paterni Martyris ôc Pavacii Confeflbris; Caeterùm Hildemannus obiit, fepultus in Bafilica B. Pétri, expletis in Epi- feopatu annis quatuor, ôc menfibus decem ôc dimidiumôc dies quatuor : cui An.pjfc; fucceflit Archembàldus v KaK Julii, parentum potiùs ôc pecuniarum quant Dei provocatus examine. Mortuo denique Ottone Burgundionum Duce ôcc^ ut in Chronko Hugonis Floriac. Tomo nofiro 8 , pâg. 323. In illis diebus eràt quidam miles, Bofo nomine, raptor fortiflïmus , verfu* tufque moribus, qui ingreflus in munitiunculam domni Burchardi Braiacum, depraedàtus eft cun&am ptovinciam, vivènte adhuc Ildegardè lixore fupra-; P diâi Burchardi. Igitur Rainaldus Cornes indignàtus fuper hac re, ineendit mu- nitiunculam ipfam , capto Bofone , cum Bafilica noftri Salvatoris , déferens inde Reliquias Ecclefiae cum corporibus SS. Paterni ôc Pavacii in Turrim Se- nonicae civitatis. Pofteà verb reddidit ea per depreeationem Tetbaldi Comitis j fùb cujiis domiriatione idem locus efle vidëturi Archèmbaldus itaque , folo nomine ArchiepifcopUs , nialis fuis pejora ad- dens, S. Pétri Abbatiam ad folum ufque contrivit Cyimque malorum tôt Dominus decreviflet facere firtem , anno nono ordinationis fuae menfe Junio defun&us eft Rainaldus Conîiliarius Régis Hlotarii; ctijus confilio ôc a£tu ge- ftum eft ut ipfé eflet Archiepifcopus. Sequenti autem menfe Julio incenfae wnt Bafilicx S. Stephani, ôc S. Maris, fanûique Joannis Baptiftae; 6c clauftrum Canohicorum cremàtum eft igne. -, . * . In ipfq menfe Augufto obiit pater ipfius jE[Archembaldi] Rotbertus nomine, vit nobilis ôc dives valde* Ipfe verb Ar- chèmbaldus eodem menfe obiit adhuc juvenis 1 v Kal. Septembris, expletis in An. ptfa Epifcopatu annis 1 x ôc duobus menfibus ôc die uno. * . . * . Mortuo autem ifto tam crudeli intérim, omnis populus fibi acclamabat 'domnum Anaftafium, virum egregium, omni bonitate confpicuum. Ex prae- cepto autem Régis Hlotarii confecratus eft Antiftes in Apuniaco villa x v 1 1 1 KaU Januarias , ôc {b} tertia Dominica de Adventu Domini fufeeptus eft in fede propria cum gaudio magno ; ibique refidens , eœpit agere ea qu* Dei,... 4, Talibus ornatus virtutibus , tranfiit ex hoc mundo ad Deum , média noâe pominica , vi 1 Idus Janùarii, régnante adhuc Hlotario Rege. Sepultus An. wfj - («) Vide pratcepfum Lotharii pro Braiaceofî (t) Mate in Edito ,{ecund«i Mvaa&tûo , intet Diplomata ad an. psZt "F3 Digitized by Google EXCHRONICO SAXONICO. autem în Bafdica B. Pétri fecundùm ejus praeceptum, ubi mos eft Archiepi- \ fcopos fepeliendi. Vixit vero inEpifcopatu {a) annis xi fie menfe uno fie diebus XIII. Poft tranfitum autem domni Anaftafii Ecclefia Senonica fuit fine benedi-; £Uone facerdotali ufque (b) ni Idus Junii , refiftente Rainaldo Comité. Tertio An. 977. Idus Junii confecratus eft domnus Sewinus die Dominica in Bafdica S. Ste- phani Autifliodorenfis : cui reftitit ipfe Antichriftus Rainaldus , negans ei in- troitum civitatis ; timebat enim perdere civitatem. Erat enim domnus Sevi- nus magnx nobilitatis vir, ex forore nepos ipfius Rainaldi. Videns autem hoc ipfe Archiepifcopus , omnem provinciam interdixit à Calendis O&obris ufque in caput Jejunii : ipfe vero die receptus eft in propria fede. Eodem anno An> $78. fa£ta eft mortalitas magna hominum , qua defunftus eft Ifembardus Miles , frater ipfius Archiepifcopi , Idibus Aprilis. B An.p8o. Anno ab Incarnatione Chrifti dcccclxxx , Indi&ione vin, cùm federem ego Sewinus Archiep. Senonenfis , ôc circumfederent quidam de Coëpifcopis noftris cum perfonis Ecclefix S. Marix Virginis , fanatique Stephani Proto- martyris , quorum conlilio ôc a£tu vigor Ecclefiafticus vigere débet , venerunt ante praefentiam noftram Abbas Monafterii S. Pétri Vivi ôc S. Saviniani Mar- tyris , cum turma Monachorum ejufdem Ecclefiac , petentes à nobis ad fup- plementum vi&ûs & veftitùs fui ôc fucceflbrum fuorum aliquod augmentum largiri à nobis fibi clementer. Quorum petitionibus 6c precibus praedi&arum vel praenominatarum perfonarum confentientes aurem accommodavimus , ôc quod petebant , quia fuum efle vidimus, conceflimus, ôcc. JM.P77» Anno (c) dcccclxxvi , feptimo Idus Januarii, Anaftalius Archiepifeopas Senonenfis obiit , ÔC fepultus eft in Bafilica S. Pétri. Et eodem anno menfe G Junio , iv Idus prxditti menfis ordinatus eft in eadem fede Sewinus Archi- epifcopus. In eodem anno obiit (d ) Hlotharius Rex fenex, cui fucceflit Hlu-» dovicus filius ejus juvenis. (a) Corrigendum, atmh X, diebus XXlII. (c) Erat annus 977 fecundhm novum calculum. ( b ) Corrigendum , IV Idus Junii Quarto (d) Novem poft annis mortuus eft Lothariui * 'idus Junii , ut infrà. "" anno feilicet p86» EX CHRONICOWSAXONICO. An. 877. A Nno dccclxxvHi, Carolus Rex Galliarum, frater Ludovici £Germaniae tJT jTX Régis] cognomento Calvus obit. An. dccclxxix. Ludovicus Balbus filius Caroli obit. An. dccclxxx. Ludovicus comperto quod frater [Carlomannus] obihTet," Bajoariam ingreflus, Ratifbonam venit, ubi omnes Optimates ad eum venien- tes ejus ditioni fe fubdiderunt. An. 880. An. dccclxxxi. Carolus de Alemannia egreflus, Longobardorum fines occupavit, ac in paucis diebus totamltaliam in deditionem accepit, ôc Ro- mam perveniens , à Johanne Papa ôc omni Senatu favorabiliter fufeeptus , ôt cum magna gloria Imperator ordinatus eft. An. dccclxxxii. Ludovicus (b) Rex Francorum frater Caroli Imperatoris obiit. Carlomannus frater illius regnum obtinuit. An. dccclxxxiii. Hugo filius Lotharii "Wichbertum Comitem fibi fidelifli- mum dolo trucidari fecit , puichritudine uxoris ejus captus , quam abfque jnora in matrimonium recepit, cui nomen Friderada fuit. An. dccclxxxiv. Carlomannus in venatione ab apro graviter vulneratus inoritur , ôc ad S. Dionyfium fepelitur. Fertur autem quod à quodam fuo fatellite improvidè arma ferente vulneratus fuerit, ôc quia non fponte hoc facinus commiferat , ideirco à Rege celatum fit , ne innoxius morti tradere-: tur. Carolus Imperator regnum illius obtinuit. . . , (a) Hoc Chronicon, quod in annô 11 88 défi- annos in margine reftituimus. . < lût , vulgavit Godefridus Guillelmus Leibnitius in ( b ) Ludovicus Ludovici Balbi filius hîc confun-' tAccelponibus Hiftoricit, putatque eius au&orem ditur cum Ludovico Germanici Régis filio, qui hoc vixifieinCœnobioMagdeburgenfi. Chronographus quoque anno 882 obiit, & çiyus faici Caiiowarç- iûe utpluqmUm iw narrât annis non fuit: veios nus annô 880 obierat, Digitized by Google EX CHRONICO S À X O N I C (X 37 A An. dccclxxxvii. Carolus Imperator ad Tfiburias Placitum hatmit, ubl confoiratione fada contra eum, Orientales Franci elegerunt ArnulfumRegem , cui le Carolus fubjecit. An. dccclxxxviii. Àiriolfus, filius Carlomahni fratfis Caroli junioris , duo- decim annos regnavit , quinque vero imperavit : hujus anno primo Carolus im- perio privatus obiit. Principabatur autem jam diâus Arnolfus Bajoariis, Suevis, Francis Orientalibus i & poft mortem Caroli Calvi Lotharingiis audacibufque Saxonibus. An. dcccxcL Âfnulfus Rex exèrcmihï Nortmannorum dèlevit. An. Dcccxciii. Sunderoldus Archiepifcopus [Moguntinus] àNortmahhis Ah. 8981 occiditur : pro quo Hatto * ordinatur , obfcurus quidem génère , fed acutus A A £fi. enfi * ingenio ; & qui difficilè difeerneretur melior confilio foret an pejor. " as * B An. dcccxciv. Arnolfus Rex Zuendebalduni filium fuum ex eoneubina na* Ah. 8p;< ' tum facit Regem Lotharienfîum. An. dcccxcv. Arnolfus (a) Rex Italïam Burgundiamque fibi iûbjecit* An. dcccXcvi. Arnolfus Rex Romam veniens , Imperator efficitur* An. dcccxcvii. Carolus jarn quindennis creatur in Regem Galliae. Ah. 8pj< An. dcccxcix. Magna famés homines fe invicem comedere compulitv An. dcccc. Arnolfus Imperator de Roma f everfus , affli&us à minutis ver- An> 9çx mibus , quos pediculos vocant, adeo in corpore ejus featurientibus , ut à nul- lo Medicorum minui poflent , moritur. Nam cùm Formofus Papa à Romanis afHigeretur , ejus hortatu Afnolfus Rex Romam advenerat ; qui ingreflus ur- bem , multos Romanorum Principes obviàm fibi properantes , ulcifeendi [caufa] Apoftolici injuriam, decolîari praecepit. C An. dcccci. Ludovicus Arnolfi Imperatoris filius admodùm puer impefavit Ah.j>ooi annos xu. An. Dcccciti. 2uentebaldus Rex à Lothafienfibus in bello perimituf : iti An. 901$ quo bello quicumque vulneratus eft > aut mortem non evafit , aut nunquam fanari meruit. Franco Leodicenfis Epifcopus obit : cui Stephanus fucceffit , Vir fanâitate & feientia clarus. An. dcccciv. Folco Remoruni Archiepifcopus à quodam Winimaf o fatel- An. 9009 lite Baldwini Comitis occifus eft. An. dccccv. Heriveus Remorum £ Archiepifcopus ] cum multis Epifcopis An< ^ o0j ?Winimarum excommunicavit , & pro tam inaudito feelere perpetuo anathe- mate condempnavk. An. dccccxii. Ludowkus Rex obiti... Conradus Francorum quondam An. 91 y £)Dux, filius Conradi quem Adelbertus occidit , ungitur in regnum. An. dccccxix. Conradus Rex moriens , coram Principibus regrti Regem defignat Henricum filium Ottonis Saxonum Ducis ex Liutgarda filia Arnolfî Imperatoris. An. Dccccxxtu StephaiiuS Leodicenfis Epifcopus obit : cui Richafius Ah. 9*04 fucceffit. An. dccccxxiv. Rex Heinricus & Fràrïcorum Rex Carolus àpud Bunnàrh a&. 92U confoederantur , Epifcopis & Comitibus rem utrimque juramento confirmanti* bus ; reddiditque Carolus Henrico Régi regnum Lotharingiae. An. ôccccxxv. Carolus Rex Francorum à Comité Heribefto captiis , Per* Au.$*î« ronnae in euftodiam traditur. Heinrico Régi ad dilatandum imperium fuper Lotharios tendenti, in ipfa profeâione , ubi Rhenum tranfiit, Caroli Legatus £ occurrit , falutato eo verbis humillimis , Dominas meus % inquit , Carolus ^ &c. {b) Rudolfus Rex Buf gundionUm éodem fef è tempore Heinrico Régi lahceam mifit, quam Conftantini Magni S. Helenae filii fuifle dicebant, quse novo quo- dam opère, novaque elaborata arte & figura, juxta médium fpinam habuit utrobique quafi feneftram , & in medià fpina cruces ex clavis manibus & pe- jdibus Salvatoris Domini noftri J. C. affixis. An. dccccxxviii. Carolus Rex Franci* fut euftodia Heriberti Comiti$ Àn.p»» éxul & martyr moritur. ( a ) In btevi ChronîcoMonaftcrii S. Galli apud ( b ) Ut in Witichindi Annalibus. Vide TwnuiS Cheûiium Tomo •} , pag. 470: An. DCCCXCD? noûnua o&avum, pag. 117, Jrnulfut Rtx Italien» ft&t , fttmd & Burgundiat»* , Digitized by Google $6 EX CHRONICO SAXONICO. An. dccccxxxi. Heinricus Rex Regem Abodritorum & Regem Danorum A cfficit Chriftianos. Àn. dccccxxxvi. Heinricus Rex paralyfi percutitur ôc mortuus eft. An.' dccccxxxviii. Eberhardus Dux Francorùm , Gifelbertus Dux Lotha- ringie , Wigmannus & improbus Tancmarus confpiravere contra Regem, [ Ottonem ] : fed illa iniqua confpiratio fapienter oppreffa eft. ^ pj7> An. dccccxxxix» Rodolfus Rex Burgundiae & Arnolfus DuxBajoariae mo*. riuntur. jLa, 9i9 . An. dccccxl. Eberhardus & Gifelbertus cum Heinrico Régis fratre con-J tra Regem [ Ottonem ] iterato conjurant , & cum eis etiam quidam Eccle- fiaftici viri. Aû.pjj. An. dccccxli. Ludowicus Rex Francorùm , filius Caroli , confilio inimi- corum Régis [Ottonis] fub obtentu requirendi Lotharingiam , quam paterl$ fuUs Carolus Heinrico Régi remiferat , Alfatiam invafit , ubi quaeque poterat plus hoftiliter quàm regaliter geflït. Quod Rex Otto non ferens, Caprimon- tem obfidione abfolvit , & Alfatiam petens , Ludo wicum Regem expuht. Quo expulfo , Brifacam caftellum munitifllmum obfedit, ubi utrimque fortia bella gefta funt. Unde Fridericus Moguntinenfis ôc Rodhardus Strazburgenfis Epi- fcopi , fixis in obfidione tentoriis, reli&is ibi omnibus copiis fuis, no&u clam àùfugerunt, & Mettenfem urbem adeuntes , Gifelberto & Heinrico fe occur- furos , ut conjuraverant , fperaverunt. Sed longé aliter res evenit ; quia Gifel- bertus & Eberhardus juxta Anternacum caftellum cum fuis Rhenum tranfituri ab Udone & Conrado Comitibus cacterifque Régis fidelibus bellica manu in- tercepti , Eberhardus occiditur , Gifelbertus in Rheno fubmergitur ; plurimi ex fociis eorum gladio vel aqua fubmerfi ; reliqui vero fugati aut capti funt. Q Quo audito , Brifacenfes Caftellani Régi fubduntur : ficque obfidio folvitur* , Tune Rex iterùm Lotharienfes adiens , omnes fuo fubjecit imperio : fed ôc fratrem fuum [Heinricum] projeâis armis ad fe venientem folita fufeepit cle- mentia. Solus Adelbertus Mettenfis Epifcopus aliquamdiu refiftere cona- tus eft. $n> 940. An. dccccxlii. Heinrico fratri Régis Lotharienfis Ducatus committitur i qui eodem anno à Lothàrienfibus expeflitur : eique Otto Cornes fubrogatur. An. dccccxlvi. Ludowicus Rex Francorùm à fuis regno expulfus , auxi- lium petens Regem Ottonem adiit , ôc ut defideraverat obtinuit. Nam manu valida Rex [Otto] Galliam intravit, ôc Remenfem urbem Ôc Laudunum alia- que Caftella perplura firma & munita Ludowico reddi fecit , ipfeque ufque Rotomagum hoftili manu pervenit ; indeque omnibus penè , excepto Hugone D, Rotberti filio, regni Majoribus Régi fuo fubaéHs, in patriam regreditur. An. dccccxlvii. Conradus Dux Lotharingie Liutgardam filiam Régis [Ottonis] in matrimonium fumpfit. An. DccccxLViii. Synodus Inglinheim xxxiv Epifcoporum habetur : cuî, prefidente Marino Epifcopo , Ecclefiae Romane Legato , Reges Otto ôc Lu- dowicus affuerunt. Ubi inter estera Ecclefie negotia caufa Hugonis , qui • Artaldum. *Althardum Epifcopum expellens, fedem Ecclefiac Remenfis invaferat, venti- latur ; & omnium qui aftuerant Epifcoporum judicio dampnatur. An. dccccliii. roft Pafcha [Otto Rex] coadunata fidelium fuorum multi- tudine, iterùm Coloniam rediit ; ibique Mettenfem Epifcopum, in quo maxi- ma fpes Ôc fiducia Liudolfo & Conrado erat , omnefque Lotharienfes , exce-^ ptis paucis quibus prede & rapine cordi erant , obvios habuit , & ab inimicis E fuis déficientes benignè fufeepit, ôc in fua fidelitate firmos & ftabiles coadu- navit Eodem anno "Wigfridus Colonienfis Archiep. obit: cui Bruno frater Régis fuccedens, totius Lotharienfis regni Ducatum cum Epifcopatu fufeepit. ^ An. dccccliv. Ratherius bis Epifcopatu Veronenfi depulfus, Leodicen- fium (a) Epifcopus ordinatur per Brunonem Archiepifcopum poft Faraber- tum. Ludowico Rege Francorùm mortuo, Lotharius filius ejus ex Gerberga Ottonis Régis forore regnavit annos xxxii. An. dcccclv. Ratherio ab Epifcopatu Leodicenfium eje£to , Baldericua fubftituitur. An.p7«i An. pçcccLxxvn. Lotharius Rex Francorùm Lotharingiam recipero Ça) Rathçriu» ajyw m «4 EpifcopatumXçoaigtffip fwgg$f ell, . Digitized by Google B EX CHRONlCO RËMËNSÎ. A volens , ufque ad Palatium Aquilgrani venit. Quem Otto Imperator Infecu* tus , ufque Parifius , nullo obfiftente , omnia vaftando pervenit : in redeundo autem circa Axonam fluvium partem impedimentorum amifit. Et quia nil penfi neque moderati habuerunt quin & Ecclefias San&orum depopularentur % quidam Famulus Dei reclufus praedixit quod nullus au&orum hujus mali ufque ad feptennium vivendo duraret. An. dcccclxxx. Lotharius Rex Galliae cum magnis muneribus ad Imperà* torem veniens, fefe cum filio fubjecit voluntati ipfius. EX BREVI CHRONlCO REMENSI» Quod définit in anno MCXC. Apud Labbeum Tomo I Bibliothecœ mjf. pdg> 359* ANno dccclxxx. Ludovicus regnum invafit Ludovici confobrini fui. Sol hora diei nona ita obfcuratus eft, ut ftellae in caelo apparerent. dccclxxxii. Bellum in Avall. Anno v Praefulatûs Fulconis Remenfîs Archiepifcopi metu Nor mannorum An. tranflatus eft fan&iiTimus Martyr Chrifti Dionyfius (a) ad Remenfem urbem in Ecclefîam quae modo dedicata eft in {b) honore ejus : ibique moratus fermé per trium curricula annorum. B dcccxcvii. Odo Rex moritur» An.Spfc dcccc. Fulco Remorum Archiep. perimitur à "Winemaro fatellîte Balduinî Flandrenfîum Comitis. dcccclxxii. Reftitutus eft Ordo Monachorum in ( c ) monte Or. dcccclxxv. Gelu magnum à Kalendis Noyembris ufque ad ^Equino£HuiB| Vernale. dccccLxxvi. S. Thodericus (d) levatus. îdcccclxxix. Igné* acies vifae funt in caelo per totam no&em v Kal. No«t Vembris. dcccclxxxv. Lotharius Rex defunftus eft. An.ojtf 4 dcccclxxxvii. Obiît juvenis Ludovicus Rex. * (a) Fortè iftuc delattim fuerat corpus S. Dio- Kal. Maii * inter ipfa Quaâragefnue folemnia t née Uyfii ex Curre-fuperiori { Confevreux) ejus Marty- tamen ufque in Decembrem menfèm à loco fepulturm ris villa ad Axonam , ubi aliquamdiu ob eamdem remota (untbeativiripignera. Ouarebat intérim Epi- caufam fubftiterat. Frodoardus lib. i cap. %a nar- fcopus [ Remenfis Adalbero] ex indufiria opportu- rat Miraculum, quod faétum eft ad iepulcrum nitatem , quo Rex Lotharius, qui illis temporibut S. Theoderici , quo tempore S. Dionyfù corpus regno praerat , expeditms accerjiri pojfet ad ipfant Remis fervabatur. Hoc miraculum refertur etiam elevasionem : quoi ad effeSum ufque non pervenit in libro de Miraculis S. Theoderici , idque faétum juxta votum ejus , quia fermé toto illius temporit in quibufdam codicibus legitur anno ab Incarnation- curriculo immorabatur Rexpro quibufdam Reipubà- me Dominica DCCCLXXXFIII. c paganorum ftragem fecerunt ; & è paucis qui remanferant obfîdes capiuntur. dccccxi v. Otbertus E"pifcopus Trecas obiit Calendis Januarii: & Idibus Maii fucceflit Anfigifus. dccccxv. iv Idus Martii ordinatut Bettho Monachus S. Columbae ad EpU feopatum Autifliodorenfem. dccccxviii. Obiit idem Bettho vi Idus Martii. dccccxxi. Richardus Dux obiit. dccccxxii. Robertus Princeps un£lus in Regem Calendis Julii contra Ca- rolum à Gualterio Archiepifcopo Sénonenfî : & nondum anno expleto xvii Calendas Julii peremtus eft in bello Sueffionenfi ab exercitu Caroli. Et m Idus Julii anno dccccxxiii ele&us eft in Regem à Francis Rodulfus in eaderh urbe , & undus à di&o Gualterio , qui xm Calendas Decembris obiit. E dccccxxxvi. Ptima no&is ftatione Caftrum domnac Columbae cum ipfo Coe- nobio voraci eft incendio combuftum vi Idus Januarii: paucifque intermean- tibus diebus, xix Calendas Februarii, eodem feilicet menfe, inclytus Rex Ro- dulfus pace & armis feeptra FrartcorUm fpe&abiliter dilponens, hominem exuit Autiffiodori, tumulatufque eft in Coenobio S. Columbae. xm Calendas Julii !in&us eft in Regem Ludovicus filius Caroli apud Laudunum. dccccliv. Menfe Septembri obiit Ludovicus Rex : cui pridie Idus (a) Hoc Chronicon , quod ab anno 708 ad an- (fc) videquasfuprànotavîmusinChronicoCIa-* imm ii9j perducitur, ex mf. Codice fanfteCo- rii, pag. 3*. lumbas Cœnobii edidit Martenius Tomo $ The&u- (t ) Hug» ftater erat Welfonis & Conradi , ci Anecd, Col. 144p. non confobrinuj, îîovembris Digitized by Google EX HISTORIA REGUM FRANCO RU M. **i Novembris fucceflit filins Lotharius jam juvenis. Eodem anao Hugo Dux An.$jj» Francorum contra Guillelmum Comitem obfedit Piâaviumv dcccclv. Hugo dies Pafchae l*tus ducens cum Gifléberto Principe Bur* Aft.pf& gundionum : idem Giflebertus fèria tertia poft Pafcha morte fubita piraeventus , manibus pwedi&i Mugonis Principatum fuum commifit : quèm brevi apud vil 1 » lam Dordingam fequûtus eft Hugo Dominica (a) Calendas Julii. (b) DCCCCLXXviii. AnaftafiusArchipraefulSenonenfis vi Idus Januarii obiit : ôc eodem anno iv Idus Januarii Seguinus fufFe£tus eft k (a) Corrigcndom , JpAYJ Calendps Julit. tpdem amto IV iàtts Jum't, ut fuprl iû Chidnioo (h) Comgendum, DCCCCLXXVII . . ... & Clarii , pag. }6. B EX («) HISTORIA RÉGUM ËRAMCORUM. LUdovicus autem filius Karoli Calvi, accepto nuncio in Audriaca villa de An. fyf. morte patris fui, [venitufîjue adVernum] ut ad S. Dionyfium pervenire poffet, Sed audiens patrem fuum Vercellis fepultum, teverfus eftCompen- dium. Quo Richildis uxor patris fui Karoli veniens , attulit ei praeceptum per quod pater fuus ei regnum ahte mortem fuam tradiderat, ôc fpatam qux vo«- catur S. Pétri , per quam eum de regno reveftiret, fed ôc regiurn Veftimentum & coronam & fuftem fîve fceptrum ex auro & gemmis. Dilcurrerrtibus autem Legatis inter ipfum ôc regni Primores, confecratus eft ôc coronatus in Regem idem Ludovicus ab Hincmaro Remorum Archiepifcopo. Et Epifcopi ôc Ab- bâtes, fecundùm fuum fcire ôc pofle, confilio ôc auxilio illi fidèles fore, regni quoque Primores facramento fecundùm morem fidelitatem promiferunt. C Johannes autem Papa per fe ipfum ad eumdem Ludovicum venit in Gai- An. 8 7*< lias : quem Ludovicus, ut tantum virum decebat , honoravit. A quo etiam idem Ludovicus coronatus, invkàvk eumdem Papam in domum fuam ; ôc opiparè pafcens, honoratumque cum multis donis remifit eum ad Trecas civitatem. Pofthaec Ludovicus Rex fe fenciens infirmitate Compendio praegravari (dice- batur enim veneno elle infèâus), perOdonem Belvacenfem Epifcopumôc Albinum Comitem coronam ac fpatam ac reliquum regiurn apparatum filio fuo Ludovico tranfmifit, mandans illis qui cum eo erant ut eum in Regem coro- nariôc confecrari facerent. Ipfe autem in die Parafceves moriens, in vigilia fanûse Pafchae in Ecclefia S> Mariât eft fepultus. Mortuo itaque Ludovico , Goflinus Abbas memor injurîarum , quas à fuis An. ty; aemulis tempore Ludovici luftinuerat, fifus de familiaritate , quam cum Ludo- D vico Rege Germanise Ôc uxore ejus atque cum Primoribus terrae illius habebat, cœpitcogitare qualiter talionem fuis aemulis redderet: ôcConradumParifiacum Comitem ingeniosè deludens fibi conjunxit. Demum quofeumque potuerunt Epifcopos ôc Abbates atque potentes homines, eo fub obtentu quia Rex de* ïiin&us erat , [acceleraverunt] ad Conventum vocare ubi * Thara Ifaram in- *UTtrhn fluit, ut de regni pace atque utilitate unanimiter tractarent. Hi autem qui con- venerunt, perfuaferunt ut Ludovicum Germaniae Regem in regnum Fran- corum convocarent, ôc ejus largitione honores, quos ha&enus obtinere non potuerunt, fine ulk dubitatione haberent. Quod Hugo Abbas ôc Bofo ôc alH, qui Ludovico filio Ludovici adhaerebant, comperientes, "Walterum Epifcopum Aurelianenfem Ôc Goiranum ôc Anfcherum Comités ad Ludovicum Regem Germanise miferunt, ut ei offerrent partem de regno Lotharii junioris, quam E Carolus Calvus Rex Francorum contta firatrem fuum Ludovicum ipfius Ludo- vici patrem acceperat. Qua accepta, fpreto Goflino ôc Conrado ôc illorum complicibus, Franconofurt rediit. Audiens autem haec uxor Ludovici Ger- manise Régis, fatis moleftè tulit, dicens quia fi illa eo venifTet, totum Fran- corum regnum habuifTet. Anguftiantes autem Gozlinus ôc Conradus , renuncia- verunt fociis fuis Ludovicum Regem Germanise quantociùs cum exercitu ma- gno venturum.Quod audiens Hugo Abbas, mifit quofdam Epifcopos ad Ferrarias Monafteriùm ; ôc ibi Ludovicum ôc Karolomannum confecrari & coronari fecit» Intérim nunciatur quod Normanni, qui erant in Ligeri, terras illas deprae- Ai»*?* darentur. Quo Ludovicus Ôc Karolomannus cognito, agmine condu£to, in ( a ) Exftat base Hiftoria in Codice mf. Abbatias Principatu Philippi Augufti , ut teftatur in Prologo. S. Vtôoris PariC N°. 419. Florebat Auâot fiib H«c Hiûor. ex vatUsCtronicis lat malè conâata efl. Tome IX. F Digitized by Google 42 EX HISTORIA K'EOUM FRANCORUM. «os fàciunt aflultum ; ubi multi ci Normannis occifi, 6c plures in Vigenna flu- À vio abforpti perierunt: 6c eiercitus illorum* Deo volent», cum viâoria inco- lumis remeavit. Pofthaec regnum paternum inter fe dividont : & Ludovicus An. 880. quod de Francîa refîduum erat ex paterno regno ôc Neuftriam poffidet , ôc Ka- rolomannus Acquitaniam ôc Burgundiam obtinet. Intereà Normanni regnum An. 881. Ludovici devâftant, Corbeiam Monafterium & Ambianis civitatem & alia fa- craîoca occupant, de quibus non modicam partem occifis, ceterifque fugatis. Et ipfe Ludovicus unà cum fuis retrorsùm, nemine perfequente, fugam arri- puit, divino manifeftante judicio quia quod in Normannis fuerat aâum , non numana fed divina virtute patratum extiterit. Proinde dum contra Normannos ufque Turonis pergeret , vir plenus omnibus immunditiis ôc vanitatibus Ludo- vicus infirmatus eft corpore, 6c lectica deportatus ufque ad S. Dionyfii Mo- An. 88s. nafterium , ibique mortuus eft ôc fepultus. Ludovico igitur rébus humanis exem- B pto, Karolomannus frater ejus ei fuccedit. An. 885. Quo tempore (a) Sigefridus cum XL millibus Normannorum [Parifiorum urbem] obféderat : fed refiftente Gozlino Praefuie, necnon 6c Odone tune Comité, pofteà Francorum Rege, meritis fanétae Dei genitricis Mariât, om- niumque Sanâorum fuffragiis, cum fuorum detrimento receflerunt. An. 881. Deinde iidem Normanni, adjunûis fibiDanis, Franciam 6c Lotharingiam pervagantes, Ambianis, Atrebatis, Corbeiam , Cameracum , Tarvennam , fines Morinorum , Bracbantenfium , Mcnapiorum , omnemque circa Scal- dum fluvium terram, Monafteria SS. Valerici & Ricarii ferro 6c igne de- vaftant. Inde ingrefll Wal fluvium, totam Batuam, Paiatium etiam Neomagi incendunt , multamque ftragem tam de Germanicis quam de Francis fece- runt. Sacri ordinis in utroque fexu JMiniftri , ubi poterant opportuniùs , late- C bant , 6c Sanâorum pignera locis tutioribus abfcondebant. Cûmque Galli 6c Germanici fie à Normannis fe vidèrent opprimi , Karolum Imperatorem An. 8 AiLii}* Franci Karolum puerum duodennem Ludovici Balbi filium in regnum pateinum revocant, ôc Remis à Fuieone Archiepifcopo Remorum ih Regem confeeran ' faciunt. Ofiturque longa controverfia inter eum & Od'onem, Kàf olus àuten} quiSimplex eft cognominatus, videns fe ab Odone impeti, opem pejtit Ar* nulphi Imperatoris: ad cujus auxilium Arnulphus Imperator èxéreitum rhifît i fed parùm profuit. Odo vero Rex Francorum , cùm novem ahms regnafTet ^mo* An. ztf k B ritur : obteftatufque eft Primates ut Karolum regno fofcipiant ; quod & fecerunt; Karolus vero Simplex, regno Francorum toto recepto, regnavit annis xxn : qui filiam * Hudualdi Régis Anglorum, nomine Ogivam , duxit uxofemy dé * Eduatdi qua fufcepit filium nomine Ludovicum,fîliamque nomine Gillam. Karolo Sirii- plice régnante in Galliis, venerunt in Burgundîam Normanni ad S. Florën- tinum. Occurrit autem eis Ricardus Dux Burgundia: cum fuo exercitu in terril torio Tornodorenfe ; irruenfque in eos, multitudinem ex eis percuffit in oré gladii, ôc reiiqui fugerunt. Item oblidentibus Normannis Carnotinam civita- ' tem, praenominatus Ricardus & Robertus Cornes Parifienlis, qui Marchio Frai* An.pm corum vocabatur , frater videlicet Odonis Régis, de quo fuprà diximus, irrue* runtin eos, peremptifque ex paganis vi millibus odingentis, à paucis qui ré- manferant obfides ceperunt. Pofthaec Ricardus Dux Burgundiac moritur, ôc iri An. pu» C Ecclefia S. Columbae virginis in Oratorio S. Symphoriani fepelitur. ; Porrô Karolus Rex Francorum, ihito cum Normannis foedere, Rollonem Ampi*» Principem illorum baptifari fecit , quem & de facro fonte fufcepit ; filiamqué fuam Gillam, ut effet vas pacis pigneratrixque fcederis, legitimo matrimoniô illi copulavit, illi concedens regiones quae erant ultra Secanam, quarum incolaé contra fe rebellabant : quae pars Franciac à Normannis Normannia eft denomi* nata. Multas enim adverfitates pafli fuerant Reges Francorum ab Oceano Bri- tannico ufque ad Tyrrenum mare» primo ab Haften, deinde ab ipfo Rollone, qui cum fua gente bapfifma fufcepit anno Chrifti dccccxii : atque exinde gens Normannorum Chrifto credens , fidei fubje&a fuit. Rollonis quippe generatiô talis fuit; Rollo qui ôc Robertus» Guilielmus ejus filius Longa- fpata; Ricardus fîlius ejus; Robertus frater ejus; Guilielmus nothus filius ejus , hic Angliam ac- D quifivit ; Guilielmus Rufus filius ejus ; Henricus Rufus frater ejus. Pofthaec Gauffridus Andegavenfis Cornes ex filia Henrici , quae Mathildis Imperatrix eft vocata, genuit Henricum. Henricus filius ejus ; Ricardus frater ejus ; Johannes frater ejus, qui modo (a) régnât. Haec de genealpgia Rollonis di£ta fufïiciant: nunc ad propria revertamur. Robertus igitur frater Odonis Régis, de quo fuprà diximus, in tyrarinidem - AfcfMi verfus pro eo quod fibi pars regni non reddebatur, quam frater ejus Odo te* nuerat in vita ma, contra Karolum rebellare cœpit: qui tant minis quàm prae* miis exegit fe coron an à Galtero Senonenfi Archiepifcopo, & in Regem con- fecrari. Et nondum anno expleto, xvn Kal.Julii fàftum eft bellum Sueflionis Amp*i< civitate inter Karolum Regem fie eumdem Robertum ; ubi idem Robertus oc* cubuit. Karolo autem Régi à eaede revertenti occurrit Herbertus Dux Ver- £ mandenfium , ôc fub fiâ* pacis fimulatione in caftro quod dicitur Perona, ut il* lue hofpitandi gratia diverteret, eum compulit: fie fie eutn dolo captum reti* nuit, ôc in carcererrt retrufit. Habebat namque praedi&us Robertus fororem iftius Herberti in conjugio , de qua natus eft Hugo Magnus. Karolo itaque Simphce regnum Francorum gubernante , Dei providentia Dux (6) Burgundiac venerabiU AbbâtiBernoni anno Chrifti dccccx conceflit locum in partibus Burgundiae qui dicitur Cluniacus, qui per Dei gratiam di* verfis operibus multipliciter adaU&us gloriosè refulget. Cui primus fuit Abbas fanâiflimus Odo , ac deinde Aymardus, pofteà B. May olus, qui inter cetera fuae fan&itatis indicia Monafterium, qUod eft juxta urbem Turonicam, ab Hu* nis everfum ad priftinum revocavit ftatum. ( a ) Regnare cœpit anno W99> ( h ) \VilleImus Fins Dux Aquitanie. Fij Digitized by Google 44 EX HISTORIA REGUM FRANCORUM. Karolus autem Rex cernens fe à carcere (a) nullo pacto pofle exire , Radul- A phum nobilem virum , filium Ricardi Burgundionum Ducis , quem de facro fonte fufceperat, unà cum confiiio Hugonis Magni filii Roberti, qui erat Saxo- An. pij. nid generis vir , & Procerum Francorum in regnum fublimavit. Unctufque eft, in Regem idem Radulphus Sueffionis civitate. Karolus autem Simplex Peronx An 919 °h}k > & m eodem caftro in Ecclefia S. Furfei eft tumulatus. ' Obiit Radulphus apud Autiffiodorum , cujus corpus Senonis in Ecclefia S. An. 916* Columbx eft delatum , ibique decentiffimè eft tumulatum. Rexit autem re- gnum Francorum per tredecim annos : hic valde feverus extitit in cohercendis S. Ecclefia; prxdonibus , ôc ex magna parte fecit manere quietos protervos im- petus hoftium. Quo defunclo , Hugo Magnus unà cum Francis miferunt pro Ludovico filio Karoli Simplicis Régis Francorum Guillermum Archiep. Seno- nenfem , qui datis obfidibus fub facramenti titulo Ogivx matri ejus, reduxit eum B ad Gallias. In paternis enim cladibus involvi timens , unà cum matre fua fe contulerat ad Anglicos : unttufque eft in Regem xn Kal. Julii apud Laudunum. Hic regno fpecie tenus eft redditus proprio. Pofteà nempe Hugo Magnus Parifienfis Cornes ôc Theobaldus Carnotenfis cum Proceribus Francix contra Ludovicum rebellant ; ôc à Ducibus fuis cir- An.p4jr» cumventus capitur , ôc Laudunum miffus publicx cuftodix mancipatur. Quod An.p4& audiens Otho Imperator, cum xxxn legionibus Franciam ad liberandum Ludo- vicum aggreditur. Ludovicus ejus metu à cuftodia liberatur : nec multb pbft An. p/4. idem Ludovicus moritur totum vitx fux tempus ducens plénum anguftiarum , 6c Remis in Ecclefia S. Remigii fepelitur. Hujus Ludovici tempore Hungari, tranfito Rheno , Gallias aggrediuntur ; Biirgundiamque , Franciam & Acqui- taniam miferrimè depopulantur : pervenientefque Senonis urbem, B. Pétri Q Vivi ccenobium incenderunt. Obiitque Ludovicus, poftquàm regnaverat per "xviii. annos * xvi, duos relinquens filios, quos ei genuerat Gerberga Othonis Impe- ratoris foror, Lotharium & Karolum. Ex quibus Karolus privatus fenuit: Lo- tharius autem undus eft in Regem m Idus Novembris apud Remis civitatem : à quo Hugo Magnus fatlus eft Dux Francorum. An.p;j. Pofthxc {b) Hugo Magnus Pitlavis civitatem obfedit: fed nihil ei profuit* Quadam enim die intonuit Dominus terrore magno , difrupitque turbo ejus pa- pilionem à fummo ufque deorfum. Stupor autem magnus invafit illum cum exercitu fuo , ita ut vix evaderet. Fecit autem hoc Deus per interceffionem B. Hilarii , qui femper tutor ôc defenfor eft illius urbis» In ipfo anno defuntlus eft An. 9 ;$ 4 Gilbertus Dux Burgundix, relinquens Ducatum Othoni filio Hugonis Magni, qui filiam ejus habebat in conjugio. Nec multo pbft Hugo MagnuS moritur J) apud Dordincum villam ; fepultufque eft in Bafilica S. Dionyfii Parifius : cui fuccedunt très filii ejus , Hugo videlicet qui cognominatus eft Capet , (c) Otto- manus ôc Henricus. Hugo effectus eft Dux Francorum , Burgundionum Dux Ottomanus ; cui defun&o in Ducatum Burgundix fucceflît frater ejus Henricus* An. 978. Lotharius itaque Rex Francorum congregans exercitum copiofum valde , re- novavit in ditione fua Lotharii regnum: venienfque ad Palatium Aquifgrani, ubi manebat Imperator cum uxore fua , hora prandii ingrefius eft Palatium , ne- mine contradicente : comederunt ôc biberunt quicquid ad ufus fuos illi para- verant. Othone Imperatore cum uxore fua fuga elapfo, deprxdatoque Lo- tharius Rex Palatio ôc provincia, reverfus eft in Franciam, nemine perfequente. Pofthxc Otho Imperator congregans exercitum, venit Parifius; ubi interfe&us eft nepos ipfius Othonis cum aliis pluribus ad portam civitatis, incenfo fuburbio g ejus. Jatlaverat namque fe extollendo, dicens qubd lanceam fuam infigeret in portam civitatis Parifiorum. Convocatifque Hugone Duce Francorum ôc Hen- rico Duce Burgundionum , irruit in eos Lotharius Rex. Quibus in fugam a£tis, confecutus eft eos ufque Sueffionis civitatem. Illi autem ingreffi fluminis al- veum, quod dicitur Axona, nefcientefque vadum, plurimi perierunt: ôc multo plures confumpfit aqua quàm gladius voraffet : tanti enim ibi perierunt , ut etiam aqua redundaret ob cadavera mortuorum. Lotharius verb Rex perfecutus : (a) Illud falfum eft : inconfulto & invito Ca- noftro o An. j>8at & contra voluntatem fui exercitûs pacificatur cum Othone Imperatore Remis çivitate. Deditque Lotharius Rex Othoni Imperatori in beneficio Lotharii regnum : quod faâum valde contriftravit corda Principum Francorum. His ita geftis, Lotharius Rex Francorum fènex ôc plenus dierum, poftquàm perxxx annos & ampliùs nobiliter funâus eft regno , tollitur è medio , & in Bafilicà Àn.98jfti S. Remigii Remis fepelitur. Cui fucceflit filius ejus Ludovicus ; qui ôc ipfe B poftquàm regnavit in Gallia i x annis , fine herede deceflit : fepultufque eft in Ecclefia B. Cornelii Compendio; Et hoc modo & hoc tempore Karoli Magni progenies à regno Francorum defeeit : & ad progeniem Hugonis Magni Ducis Francorum tranflatum eft regnum. EX LIBRO DE OTIIS IMPERIALIBUS * Au&ore (a) Gervafio Tilleberienfi Marefcallo regni Arelatenfis* KÀrolo Calvo fucceflît Ludovicus , qui Nihil fecit : cui fucceflit Karolus- Stultus : cui fucceflit Ludovicus Ultramarinus : cui fucceflit Lotharius. Lo- thario fucceflit Ludovicus , qui adhuc puer Blanchiam duxituxorem. Exin Reges de familia Karoli defecerunt. Ludovicus enim ifte Hugonem militem ftrenuifli- mum in Majorem-domûs fax elegit. Cuiunano£teduoSan£ti apparuerunt,vide- licet "Walaricus & Rieharius , pfoponentes fe loco minus honorato fepultos efle. An. »8r> Rogabant itaque Hugonem ut ofla eorum cum débita reverentia transferret, 6c in loco honefto recondita fepelirét, fub hûjûfmodi fpe mercedis , quod ei daretut regnum Francorum , & ufque in feptimàm generationem apud fuos fucceflivè per* feveraret. Vifioni repentè fidelis afFuit executor. Et dum talia ( b ) folemniùs age- rentur ac devotms , Ludovicus Rex aegritudine gravi correptus decubuit. Nec diu* tinam paflus languorisinftàntiam , tèftamentUm* conditufus , Regirtaih fibi unicè *falfum dileftam & Huf jonem ad juranda mandata quae daret coëgit , jurejurando hinc D inde praeftito. Donat regnum uxori fax , fub pracftiti facf amenti fidé Hugonem obteftans ut poft datuni legibus diem ducat in uxofem Blanchiam , regno fuo potiturus & dominio. Sépulto Rege cum pietate & reverentia Régi débita , Hugo Blanchiam fub tempore & ordine Canonico duxit folemniter. Et licèt regnum viriliter moderaretur , noluit tamen (c ) ungi in Regem, ut declinatà fua un&ione , ad ulteriorem gradum fucceflio decurreret feptena. (a) Gervafius Llbrura fuum nuncupat Ottoni , num 98?, quo mortuus eft Ludovicus. iqui anno 1x09 Roms coronatus eft Imperator. . ( c ) Unctus eft Remis anno 987, v Nohas Julii t (t) H«c ad annum 981 reférenda, non ad an- ut teftatur vettis Cbarta Floriacenfis. E EX CHRONICO C) TURONENSI SUcceflit in regno Francorum Ludovicus Balbus filius Caroli , quem ex ^ ^± Herméntrude genuerat . . ; . . Johanne Papa fatagente imperium transferré ad Ludovicum Balbum filium Caroli Calvi. Quamobrem idem Papa incarcéra- tus eft à Romanis Johannes Papa egreflus de carcere in Franciam An. 8781 veniens , cum Ludovico Balbo Rege Francorum fefè per annum mora-*. tus eft (a) Hoc Chronicon » quod Auftôrem habet in Chronologiam peccat, nullamqùe ferè fervat Turonenfis Ecclefias S. Martini Canonicum , qui temporum rationem : annos Imperatorum feu Re- flhid à creatione mundi ad annum i iatf, quo vive- gum Germanise 6c cum annis Chrifti ôc cum rébus bat, protraxit , edidit ex mf. Codice fiibliotheca: quas narrât , malè componit : annos Chriûi rariiû- Regias Martenius Tomo j Ampl. Colle&ionis pag. mè adhibet, idque parum féliciter^ $if> Hic Auétor in ti*> , quas e^cerpùnus , multum «5 ÈX CHRONICO TURONENSI. Per hos dies (a) Rollo ôc infinita gens Danorum per pelagus Secanamfunt A ingrefli, fibi primo impetu Rotomagum vindicantes. Deinde Parifius ferè per An. 88$. annum oblidentes , fpe decepti in Normanniam revertuntur, Baiocas ever- tunt , ôc pofteà Meldenfem urbem expugnantes , in Angliam tranfeunt , & Eduardum Regem Anglix fibi foedere colligant , contaminantes partes mari- timas incendiis & rapinis. Tune Ludovicus Balbus Rex Francise Ecclefix B. Martini Turonenfis dedït Merlaum , Saudoiam ôc Noientum ad preces Hugonis Abbatis propinqui fui. Ifte Ludovicus dicitur Balbus , vel Nihil-fecit , eô qubd nihil dignum memo- rix operatus eft : erat enim otiis , cibo ôc potui deditus ; fed erga Ecclefias largus ôc benivolus. An. 87p. Sol hora diei nona ita obfcuratus eft , ut ftellx in cxlo apparerent : nec multb poft Ludovicus Balbus Rex Francix moritur apud Compendium XiiB (b) Cal. Maii anno Domini dccclxxxii, ôc regni fecundo, uxorem fuam ex fe gravidam derelinquens. Tune de regno Francix varié fentientibus , aliis illud filiis Ludovici Balbi de concubina deberi judicantibus , aliis Bofoni Pro- vincix Regulo illud promittentibus , aliis illud regno Germanix fociare volen- tibus , divina providente clementia , nafeitur ex légitima uxore Ludovici Balbi filius , qui Carolus eft appellatus , quem Hugo (c) Abbas ferè per octo annos fervavit. Filii tamen Ludovici Balbi de concubina , Ludovicus ôc Carloman- nus , regnum Francorum inter fe dividentes , régnant annis ( d ) quinque, Bofo- nem femper perfecuti. An. 880. Carolus (e ) Romam veniens, à Johanne Papa in Imperatorem confecratur. His diebus quinque (/) millia Normannorum a Francis in Gallia exfa funt in Carbonaria Silva. Deinde Normanni, adjun£tis fibi Danis, Franciam ôc Lotha-C An. 881. ringiam pervagantes , Ambianis , Attrebatis , Corbeiam , Cameracum , Tar- vennam, fines Morinorum,Menapiorum,Brachbantenfium, omnemque circa Scaldim fluvium terram deftruunt ôc incendunt Godefridus ôc Sigifridus Reges Normannorum cum inxftimabili multitudine Leodium , Traje£lum , Tungris, Coloniam Agrippinam , Bunnam, cum Ca- ftellis adjacentibus comburunt , Hugone filio Lotharii ex Waltrada pellice in Lotharingia , ôc Bofone fupraferipto in Burgundia tyrannizantibus. Deinde Normanni Treverim incendunt , ôc Métis Chriftianos in bello vincunt ; in quo An. 88». Walo Metenfium Epifcopus occifus eft. Cùmque Galli ôc Germanni fie à Normannis vidèrent fe opprimi , Carolum Imperatorem ad auxilium con- vocant. Idem Imperator in Germaniam veniens , Normannos obfedit : cum quo p An. 882. Godefridus Rex fado fœdere ut fibi Frifia provincia ôc Gifla filia Lo- tharii Régis ei uxor daretur, baptizatus eft, ôc ab Imperatore de facro fon- te fufeeptus. Sigifrido quoque nimis remunerato , eos à regno fuo rece- dere fecit. An. 884. Normanni Franciam repetentes , poft multas everfiones à Carolomanno , qui tune in Francia regnabat, xn {g) millia marcarum argenti pro tributo exigunt; ôc fie xn annis pacem promittentes ^ mare repetunt. Rollone in Alemannia demorante , ôc regiones finitimas devaftante , Fran- ciaque à Normannis fecura , Turoniçi Autifliodorum mittentes , ab (A) Aunario Autiflîod. Epifc. côrpUs B. Martini requirunt : quo negato , ad Carlo- mannum Regem Franciœ tendunt, ut corpus B. Martini reftituerfe fàceret Tu- ronicx civitati : fed à Rege nihil potuerunt fuper hoc impetrare. Quo vifo , g confllium ineunt cum Adalaudo Archiep. Turonenfi, Raimone Aurelianenfific S. Lupo Andegavenfi, cxterifque qui ibi affuerant, quid fuper hoc fit agendum* ( 4) Rollo in Galîiam venit anno 875. Que per banne VIII Papa coronatus eft. t rarios annos à Normannis géfta funt, hic uno te- (/) Normanni cafi furit an. 880 à Ludorico nore narrantur. Eduardus nûnnifi anno Chtiûi 900 Germanie Rege , cum reverteretur è Gallia , ubi in regnum Anglix SMxtào patri fucceflit. pacem fanciverat cum Regibus Ludovico & Car> (b) Obiit Ludovicus Balbus iv Idus Apr. AT1.S76. lomanno. ( c) Hugo ifte Abbas fuit S. Germam Autiffio- (g ) Hoc tributum exaâum fuiffe poft mortem dorehfis , S. Martini Turonenfis 8c Sithienfiï : filius Carlomânni teftatur Chronici Fuldenfis Continua- erat Conradi Comitk , confobrinus Caroli Calvi. tor Lambecianus. VideTomum noftrum 8. pag. 4;. (d) Obiit Ludovicus anno 882, Carlomannus (h) Aunarius faeculo fexto florebat. Hinc que anno 884. fequuhtur falfa funt , 8c defumra ex Tractatu de (e) Carolus Craffus Lndovici Germanise Régis reverfione S. Martini perperam attributo Odoni filius die natali Cfarifti anni 880 Imperator à Jo- Abbati Cluniacenfi» Digitized by Google ÈX CHRONICO TUkONENSI. 4? A Quorum judicio Ingelgerius Cornes Andegavenfis , qui nepos HugonisDu- cis Burgundiae efat, & apud Autiffiodorum magnos redditus polfidebat, ab omnibus humili prece requiritur ut faepe di&um Antiftitem fuae redderet civi* tati. Qui làerymabilibus Votis eorum diligenter ânnuens , exercitu adunato , Autiffiodorum properat , corpufque B. Martini , invito civitatis Epifcopo , pià rapiens, Turonicis prae gaudio lacrymantibus repraefentat. Nec multo poft Carlomannus , qui tune regnabat in Ffancia , moritur anno regni quinto , cui (a) Ludovicus frater ejus fucceflit ; fed codem anno obiit , cui ( b ) Hugo , qui confervabat puerum in regni regimine , fucceflit , non . a tamen diadeinate regni ufus. Tune ftatim Normanni versus fuperiorem Gai- liam revertuntur ; contra quos Carolus Imperator ad preces Franco* um apud Lovanium bis exercitum mifit , fed nihil profuit. Tune corpus Calixti Papas B à quodam (c) Radulpho in Franciam eft tranflatum. Per idem tempus obiit (d) Adalaudus Turon. Archiep. anno Epifcopatûs x vin quo defunâo Ingelgerius Cornes Andegav. ôc Fulco Rufus filius ejus., neenon Turoniae ôc Andegaviae Proceres univerfi Turonis veniunt, cleroque ôc popu- lo de fubftituendo fibi Pontifice diligenter traâanti humiliter fupplicant fie devotè ut fan&um fenem Hebernum Abbatem Majoris-Monafterii in patrem ôc patronum fufeiperent , eumque , qui pretiofum Turoniae Thefaurum per triginta annos exul fervaverat , eumque propriis humeris à tam longinquis par- tibus pedeftris revexerat , neenon itinere fatigatum ôc fenio , in Turonenfi cathedra collocarent. Qui rationabilibus votis eorum protinus attendentes , eum in Turonenfem Archiepifcopum confecrarunt Eodem anno obiit Hugo ( e ) Abbas B. Martini Turonenfis , qui tenebat An» 88$» C regnum Francorum Carolo puero. Franci verb , negleâo Carolo parvo filio Ludovici Balbi, Odonem Ducem Burgundiae, filium Roberti Ducis, qui à Normannis occifus fuerat , Regem fibi praeficiunt , eique Carolum parvum juu mt euftodiendum tradunt , tali (/) pado , qubd poft feptem annos Carolo parvo regnum Franciae relinqueret ; 6c Odo , regni infignibus- depofitis , Dux in pofterum remaneret , retento nomine Régis & honore , & in beneficium totam terram inter Sequanam ôc Ligerim , à Parifiis ôc Aurelianis ufque ad Oceanum perpetuo poflideret : ôc ita eum in Regem levaverunt anno Do* mini dccclxxxviii» Tune etiam obiit Ingelgerius Cornes Andegavenfis anno Comitatûs Xvm ; An»88l» cui fucceiïit Fulco Rufus filius ejus , qui cum eo apud Autifliodorum fuerat ad corpus B. Martini evehendum. Huic itaque Fulconi dederat Hugo (g) Ma- » Dgnus, antequàm moreretur, alium dimidium Comitatûs Andegaviae, dum haberet puerum Carolum in tutela. Nec multo poft Fulco uxorem duxit filiam cujufdam Galteri , cum qua recepit ( h ) Leucas , Villentras ôc Haiam ; de qua pofteà genuit Guidonem Epifcopum Suefilonenfem ôc Ingelgerium mili- tem formofiffimum ôc famofiffimum , qui pofteà in bello à Normannis occi- fus fuit , ôc Fulconem Bonum , qui ei in comitatu fucceflit. Hugo filius Lotharii Régis ex "Waldrada pellice paternum Lotharii regnum An. 88$» invadit, ôc Godefridum Regem Normahnorum fibi aflbciat, medietate regni pollicita : fed julfu Imperatoris ôc Godefridus perimitur , ôc Hugo excaecatus An. 88;» Prumiae Monafterio in Monachum eft attonfus. Normanni à Lovanio exeuntes, Parifius obfident, contra quos Henricus E Dux * incautè equitans in foveam, quam Normanni faâam quifquiliis operue- *saxoni» rant , elapfus trucidatur An. 885» Carolus Imper, zektus uxorem fuam, eb qubd cum Vercellenfi Epifcopo An. 887, fàmiliariùs fe agebat , juravit fe cum ea nunquam de caetero coïturum. Illa verb fe virginem effe gaudens , accepto repudio, fada eft Monialis. Nec multo poft idem Imperator corpore ôc animo deficiens , ab OptimatibuS regni ( a ) Ludovicus è vivis excefferat anno 88* , 8c ( d ) Hoc excefpta funtex Traâatu fuprà laudato. d fiiccefierat Carlomannus qui anno 884 defun- ( e ) Obiit Hugo anno Z&6 per obfidionem Pari- ôu» eft. fiacam. Vide Tomum noftrum 8 , pag. 16. (b) Non ei fucceflit Hugo Conradi filius , nec (/) Hoc pa6tum fiaitium eft : nam Odo non regnum tenuit : ejus tantùm fidei 8c inftitutioni tutor Caroli , fed Rex Galliarum creatus eft. commendatus fuit Carolus puer. ( g ) Hugo Abbas Conradi filius non cognomj» ( c ) Radulphus Abbas erat Cifonienfis , qui cor- natus eft Mëguut. pus S. Callifti cum fua Abbatia Ecclefise Kemenfi ( h ) Vulgô Licites , Fillmtrais^ la concei&t. 4* EX CHRONICO TURONENSI. repudiatur ; 6c Arnulfus filius Carlomanhi Régis, filii Ludovici Régis Germa- A nix , fratris Caroli Calvi fratrueli'S ejus , in Imperium fublimatur. Arnulphus filius Carlomanni patruo fuo Carolo ex Imperatore etiam neceflariis indigenti fifcos in Alemannia delegavit : qui fequenti anno , poft- An.888. quàm de Impefio eje£tus eft obiit. Tune in Italia Berengarius ôc Guido de regno contendunt. Rodulphus autem, corona fibi impofita, Rex Burgundio- num ftatuitur, quod regnum multo tempore duravit. Ab hoc tempore Liut- prandus Diaconus Ticinenfis Ecclefix Hiftoriam fuam orditur. An. 889. Sarraceni Fraxinetum caftrum Italix occupant , ôc Italiam devaftant. Nor- manni verb Parifius expugnare non valentcs , Burgundiam aggrediuntur , & Senonis urbem oppugnant , fed non expugnant. Hinc Parifius repetunt , ÔC inde repulfi , per Matronam fluvium Trecas incendunt , ôc ufque Virdunum ôc Tullum urbes cunctas depopulantur. B An» Spo. Anno Arnulphi fecundo Guido Berengarium (a) bis victum ex prxlio fuga- vit. Odo quoque Rex Francix Danos fuper Axonam fluvium bello vicit. Normanni iterùm Parifius repulfi Britanniam appetunt : primo vi&ores, pofteà bis à Britonibus vicli, xn millia fuorum ibi amiferunt. An. 8pj. Anno Arnulphi 1 1 1 , Odone Rege per confilium Francorum in Aquitania demorante , Franci Carolum parvum duodennem, filium Ludovici Balbi,à Fulcone Remenfi Archiep. faciunt confecrari : ôc exinde oritur longa con- certatio inter ipfum ôc Odonem. An. 8pi. Romx poft Stephanum Formofus Portuenfis Epifcopus in Papam eligitur...; An. 8jitJ. Ab hoc Formofo Arnulphus Imperator invitatus Romam venit ; fed non ad- miflus , Romam Leoninam obfedit : fed fortè lepufeulo versus urbem fugien- te, ôc exercitu illum cum clamore nimio fequente, Romani timentes le de muro projiciunt : ôc hoftes mûris confra&is Romam capiunt. Arnulphus quo- C que Imperator eos , qui Papam inquietaverunt , decollari fecit, ôc a Papa in Imperatorem confecratur. An. 8p4. Anno imperii Arnulphi iv , ôc Caroli Régis it , Garnegandus ôc Helena dederunt B. Martino Ecclefiam S. Leobini de Sodobrio ôc Ecclefiam S. Dio- nyfii in villa Noginanto. Porrb Carolus Rex videns fe ab Odone Rege impeti, auxilium Arnulphi Imper, implorât ; ad cujus auxilium Imperator exercitum mifit , fed parum profuit. An.8pj. Anno Domini dcccxcv , ôc imperii Arnulphi v, Caroli regni III , Nor- manni (b) Lotharingiam repetentes , circa Leodium cum Chriftianis pugnant 6c vincunt , ôc Sunderoldum Archiep. Maguntix martyrizant. Quo audito , Arnulphus Imper, eos perfequens fuper fluvium qui Tilia dicitur , pedeftri prxlio tôt ôc tantos eorum trucidavit , ut vix remaneret qui ad claflem nuntium reportaret : reliqui verô tranfvadata Mofa, Ripuariam ôc Ardennam valantes, D trans mare recetferunt. An. pu. Anno Arnulphi vi , ôc Caroli iv, Rollo cum Danis Carnotum urbem obfe- dit ; fed vifa Camifia B. Marix, quam Wantelmus Epifcopus tenebat in manU bus, verfus in fugam , Rotomagum eft reverfus. Hanc Camifiam attulit Caro- lus Calvus à (r ) Byzantio. Tune Arnulphus Imp. (d) Zuendebaldum filium An. 8py. fuum ex concubina Regem Lotharingix fecit ; ôc à Berengario Italico contra Guidonem in auxilium vocatus , Zuendebaldum in Italiam mifit ; fed nihil pro- An. 8p4. fuit. Tune Imperator Longobardiam ingreflus , Pergamum urbem capit , ÔC Ambrofium illius Comitem ante portam fufpendens , exteras urbes , timoré ineuflb , fibi fubdidit. Hoc tempore claruit in Burgundia Berno ex Comité Abbas Gigniacenfis (e) Ccenobii à fe fundati. Qui etiam ex dono Avx Comitiflx conftruxit Clu- E niacum Cœnobium in Cellam Gigniacenfem. Et fub ifto Bernone Odo Mufi- * An. pop. eus , primùm Prxcentor B. Martini Turonenfis , in * Monachum eft profeflus. Clarebat ôc Remigius Autifllodorenfis , à quo idem Odo fuit , ficut dicitur , in Dialedica ôc Mufica eruditus. (4) Berengarius bis pugnavit contra Widonem: ( d) Omnia hic perturbata funt. Arnulfus filium in primo ad fluvium Trebiam prsslio viâor ; in fùum anno 89; Lotharingie pwtfecit : eum aUquot fecundo apud Brixiam fufus fugarufque eft. abhinc annis in Italiam miferat. ib) Hsec ab Annalifta Mettenfi leu à Reginone (#) Gigniacenfis Monaflerii primordia ad an. ad an. 8pt referuntur. 889, & Cluniacenfis initia ad an. pio lefert Mabil- ( c ) Caroluc Calvus nunquam Byzantium petiit Ioniut Tomo 3 Annal. Bened. pagg. vjx & j 34. Et Digitized by Google CHRONICO TURÔNËNSÎ. 4 $ A Et eodem anno obiit Odo Rex Francorum anno regni ix , okeftatus Pri- ArV.M» mates ut Carolum in regno fufciperent : terram autem fuam cum Ducatu Burgundiae Roberto Abbati Eccleliae B. Martini Turonenfis fîatri fuo feliquit* Carolus itaque, qui & Simplex di&us eft, toto Francorum regno rècepto , in pace regnavit annis xxv : fed quia fapiêntef non gubernavit regnum in mul- tis , pofteà Carolus Stultus eft appellatus. Hic Edivam Eduardi Régis Anglo- rum filiam in uxorem duxit ; éx qua rîlium nomine Ludovicum ôc filiam nomi- * Giflatà ne * Gilam pofteà procreavit. Anno Arnulphi vu & Caroli Régis V , reddidit Robertus Abbas eleemo- fynae B. Martini Ecclefiam S. démentis, quani Odo Rex frater fuùs ei abf>, tulerat. Anno Arnulphi vm & Caroli Régis vi , occiditur Fulco Remenfis Epifc. An. poo; B à Wenémaro fatéllite Balduini Comitis Flandrhé , pro eo quod Abbatiam S. Vedafti Atrebatis à Carolo Rege acceperat. Anno Arnulphi ix ôc Caroli vu , idem Imperator uxorem Guidonis Régis An. 8ptf* Italiae ôc quoddarn Caftrum obfedit. Quae refiftere non yalens , per unum fa- miliarem Imperatoris pecunia cofruptum ei poculum mortis dédit. Quo haufto , per triduum excitari non potuit , apertis oculis nihil fentire , nihil loqui valens ; quae res eum repedare coëgit. Querri recedentem Guido ( a ) Rex perfecutus , à Deo percuflus obiit. Quo mot tuo , Lambertus filius ejus An. 89^ in Italia contra Berengarium regnavit ; nec multo poft idem Lambertus motitur. An* 8?8i Anno Arnulphi x & Caroli vin , Berengarius folus regno Italiae potitur. Anno Arnulphi XI & Caroli IX , reddidit idem Berengarius Rex res Italiae Ecclefiae B. Martini Turonenfis , ea conditione quod in feriis ad Matutinas C Domine, ne in furore ; ad Vefperas De profundis ; ad Completorium Domine, exaudi , pro fe & pro fuis fucceflbribus dicerentur. Anno Arnulphi xn & Caroli Régis x , idem Imperator longa aegritudine diflb- An. lutus, ôc, ut quidam dicunt, àpediculis per totum corpus fuum fcaturientibus afflichis ; quorum dolores cùm arte Medicorum non poffent minui, mortuus eft : cui fuccelïit Ludovicus ( b ) filius ejus. Hujus anno i & Caroli Régis xi , Huni Galliani , Germaniam, Italiam de- An - P 00 * Vaftant : cum quibus Ludovicus {c) Imperator praeliatur & vincitur; eoque Vi&o , regnum ejus redigunt fub tributo. Tune & Zuendebaldus Rex à Lotha- rienfibus in bello perimitur : in quo bello qui vulneratus fuit , aut mortem non evafit , aut fanari non potuit. * Corrardus etiam Cornes pater Corrardi, qui *Conradus poft Ludovicum imperavk , perimitur iri bello à Comité * Helberto. * Adalbertd J> Anno imperii Ludovici n fit Caroli Régis xii.... Tune Carolus Rex dédit Capitulo B. Martini Turonenfis coîlationem pfxbendarum fuarum ad préces RoDerti Abbatis , ita quod pro eo ôc aliis Regibus Francise dicerent ;n feriis Ad Dominum cùm tribularer ôc De profundis. Anno imperii Ludovici m & Caroli Régis xm , incénfa eft Ëcclefia B. Mar- Ah. *>e$. tini Turon. cum xxvm aliis Ecclefiis ôc toto caftfo ab Heric ôc Haret Nor- mannis. Anno Ludovici vi ôc Caroli Régis xvi , Hungaris Italiam depopulantibus , An. pio* 'Rex Berengarius bello congrefTus , mirabiliter vincitur. Quo fado , iidem Hungari Germaniam vaftant. Anno Ludovici vm ôc Cafoli Régis xvm,* HildebertustjuidamnobilisÀu- *A4iIbcttui ftrafiorum cùm pet feptem annos Ludovico Imperatori fuiflet rebellis , dolo An - 9°7* î£ Hatonis Maguntiae Archiep. ad Imperatorem dedu£tus , decollatur. Regino ( d ) Abbas Prumienfis Chronica fua à Nativitate Domini inchoata hucufqua perduxit* (a) Arnulfus anno Z96 Romam expughayir , 8c tâpere à primo Incarnationîs Dornhùcdt anno, & con- Imperator coronatus eft. Cùm Roma digreflus fummafle cœpttcm oput ufque in prafenterit amttim , iflet, & comperilTet Ageldrudem uxorem Wido- qui computatur à prafata Incarnations Domini nis , qui anno 894 mortuus erat , inclufam DCÇCCrIII. Et tamen in Editis ejus Chronicon efle in urbe Spoletana , eam obfidere decrevit : définit in anno çof ; arqué etiam eodem modo fed gravi capitis mfirmitate prxpeditus > confilium definebat in optims note exemplari Gemblacenfi^ mutavit. quod vidit Mabillonius , 8c quod pofteà cum tota (t) Ludovicus parti fuo Arnulfo ruccef&t in ejus loci Bibliorheca incendio periit. Sigebertus in jregno Germanisa. libro de Scriptoribus ait Re"ginonem Chronicort (c) Ludovicus Arnulfi filius nunquam Imperialem fuum produxiffe ad annum 998 > 8c in Chronico ad Bcccpit benedictionem , ut infrà dicitur. annum 5110* {d) Ipfe Regino in Prsfatione dicit fe exordhm • Tome IX, G Digitized by Google jo EX CHRONICO TUrlONENSL An. pu. Anno Ludovici ix & Caroli Régis xix , baptizatus eft Rollo Danus à Fran* A cone Rotomag. Archiep. ôc Robertus eft voeatus à Roberto Duce Burgun- dix , qui eum de fonte levàvit» Carolus autem Rex Francorum eum fimilitec «Giflam (j e fonte levavit , ôc * Gilàm filiàm fuam ei in uxorem dédit eum tota Nor- maniiia , à fluvio Àndellae ufque ad mare , ôc ei pofuit metas Àrvam fluviolum. Dédit etiam ei in feodum totam Britanniam : de quibus idem Robertus Régi homagium fecit , ôc gentes fuas baptizari fecit , non dignatus pedem Caroli ofculari , nifi ad os elevaret. Anno Ludovici x & Caroli Régis xx , obiit («) Èerno Àbbas G-igniacenfis, qui S. Odonem difcioulum fuum Cluniacenfis Cœnobii Abbatem conftituit , ea conditione qubd Cluniacenfis Ecclefia folveret annuatïm Écclefix Gignia- cenft cenfum xii denariorum. Hic Odo fuit Aquitania oriundus, à Gulllelmo Duce Aquitaniae nutritus , xix jetatis anno Ecclefiae B. Martini Turon. Cano- B nicus, & , ficut quidam aflerunt , Praxentor Ecclefiae : deinde xxx aetatis anno fa&us eft Monachus , deinde Abbas mira: fan&itatis Tune Ludovicus An. pu. Imperator moritur , qui proptef tyrannorum infoie ntiam & .multam malorum ingruentiam non habuit Imperialem beriedi&ionem : cui fucceflit Corrardus , qui & fimiliter catuit Imperiali benedi&ione. Hic Corrardus habebat filiam primogenitam Ludovici Jmperatoris : & ob hoc habuit Imperium. Anno Corrardi n & Caroli Régis xxn , reinvitant (b) Italienfes ad regnan* dum Ludovicum filium Bofonis ex Gila filia Ludovici Imperatoris : qui cùni juraffet fe in Ttaliam non reditururh , oblitus juramenti Italiam repedat , ôc Berengario expulfo , Veronae capitur , ôculifque privatur. Tune Hungari Berengario confœderati , Alamanniam vaftant : fed a Bajoariis & Alamannis graviter cxduntur. Quo fa&o , Alfatiam , deinde Lotharingiam vaftaverunt. q An. pu. Anno Corrardi iv & Caroli Régis xxiv, obiit Sergius Papa Senonis An.yij. poft Galterium alius Galterius nepos illius , cujus tempore Pagani Burgundiam vaftaverunt : fa£himque eft bellum inter Chriftianos ôc Paganos , ubi multis f&"V*S' Chriftianorum millibus peremtis , Garnerius Cornes Senonenlis interfedus eft. Tune obiit Hebernus Turonenfis Archiep. cui fucceffit Robertus. An. 917. Anno Corrardi v & Caroli Régis xxv , fundavit Ebbo dominus Caftri-Ra- dulphi Dolenfe Cœnobium , & multos Monachos à Britannia fugientes fufee- pit ; & ibi corpora SS. Gildafii Abbatis , Albini Martyris , & Brigidac Virginis An. pj;. collocavit. . Pofthac idem Ebbo contra Hungaros pergens , ab eis occiditur ; Aurelianis fepultus eft. An. pi8. Anno Corrardi vu 6c Caroli Régis xx Vil , obiit Corrardus Imperator ..... Tune Robertus Archiep. Turon. m Idus Maii corpus B. Martini in loco , ubi q nunc adoratur , repofuit ante Fulconem*Rufum Comitem Andegaviae 6c In* gelgerium filium ejus , qui cum pâtre fuo ab Autifliodoro eum reportarat. Nec mora Thetolo Decanus Ecclefix B. Martini Turon. fub Odone Abbate Cluniacum intrat Cœnobium. An.p*o. Anno imperii Henrici 11 ôc Caroli Régis xxix , idem Carolus fpernens confilium Procerum fuorum , quemdam militem Aganonem nominé fibi con- filiarium fuum fecerat : unde Robertus Dux ôc Abbas B. Martini , frater Odonis Régis, ôc aliiProceres indignantes, [in] Regem Carolum rebellare. cœperunt, ôc eum folum Sueffionis reliquerunt : fed Herveus Remenfis Archi- epifcopus ad gratiam Caroli pofteà aliquos revocavit. Tune Robertus Abbas An. p»i; s. Martini Turon. ôc Dux Burgundiae fuper Axonam fluvium fixit tentoria : ôc Carolus Rex , monte Lauduno perdito , fuper Saram fluvium cum exercitu g refidebat ; fed timens Robertum cum Aganone confiliario trans Mofam fugit. Quo audito , uxor ejus cum Ludovico filio fuo parvuio fugit in Angliam ad Eduardum Regem Angliae patrem fuum. Quod videntes Franci , Robertum levaverunt in Regem , quem Herveus Remenfis Archiep. confecravit in Re- gem, Sueffionis : fed pbft tertia die obiit idem Archiepifcopus, cui fucceflit Seuiphus. An.pi}. Anno Henrici m ôc Caroli Régis xxx, idem Carolus ad auxiliandum fibi (« ) Multô pôft obiiflè cceditur Berno, nempe 900 , à Berengario exc«ecatur anno 90%. Hungari à anno 9*7. Bajoariis anno poo viai funt : Alfatiam ÔC Lotha» (b) Omnia hîc miferè perturbantur. Ludovicus ringiam anno 9 17 depopulati funt, Bofonis Se Hermengardis filius Roman ledit anno Digitized by Google EX CHRONICO TUROKÊNSÎ, s* À Lotharîenfibus evocatis, Mofam tranfiens , contra Robertum Regem juxta ur* bem Sueffionis pugnans , eumdem Robertum lanceis perforatum cum multis peremit : fed qui ex parte Roberti erant , vi&oriam habuerunt, ôc Carolum cum Lotharienfibus fugere compulerunt. Quo fa&o , Carolùs rediens , de- ceptus eft ab Herberto Comité Viromandenfi , qui habebatfororemdi&iRo- berti , ita qubd apud Perronam divertit in hofpitium ejus , eumque cepit ôt incarceravit, primo apud S. Quintinum , pbft apud Caftrum-Theodorici , ubi pofteà exul & martyr occubuit. An. pzp» Anno Henrici iv ôcCaroii Régis xxxi, obiit Rollo , qui ôcRobertus, Dux Normanniae, anno (a) Ducatûs xn apud Rotomagum,ôc anno adventûs fui lxiv, An. pj t; 6c vitae lxxxvi ; cui fucceflit Guillelmus Longa-fpata filius ejus , natus de Gila - filia Caroli Régis. . . . B Anno Henrici vi & Car oli Régis x x x 1 1 1 . . . . Carolo Rege ita fiigato , ôt Roberto mortuo, obtulerunt Franci Hugoni Magno, filio Roberti Régis occifi, regnum Francorum, quod ôc ille recufavit, credens fuper hoc patri fuo per miraculum mortem evenifle. Quod videntes Franci , Rodulphum Du* cem Burgundiae, filium Richardi Ducis , generum Roberti Régis occifi apud Sueflionas , in Regem levaverunt anno Domini ( b ) dccccxxv , & anno eje-* ctionis Caroli quinto, cum Emma uxore fua, filia Roberti Régis occifi, ôc regnavit xi 1 1 annis. Anno Henrici v 1 1 & Caroli xxx 1 v ôc Rodulphi 11 , Rodulphus Rex in Âqui- An. 92* taniam venit , ôc Guillelmo Comiti Aquitanix dédit Biturieenfem pagum cum Biturica civitate , ôc Herberto Comiti Viromandenfi Perronam , ôc Hugoni fi- lio Régis Roberti occifi fororio fuo Cenomannicam civitatem. q Anno Henrici ix ôc Caroli Régis xxx vi ôt Rodulphi Régis iv, Lotharingi auditaincarceratione Caroli, volebant Henrico (c ) Impeartori fubeffe : fed quidam Lotharingus nomine Chriftianus , fimulata infirmitate , Giflebertum Lotharingie Ducemadfe dolo evocatum cepit, ôceum Imperatori mifit,ut An.ptj> per eum fibi Lotharingiam fubjugaret : Quo facto , Imperator Gerbergam fi- liam fuam ei in uxorem dédit , ôc eum Lotharingiae praefecit. Anno Henrici x ôc Caroli xxxvn ôc Rodulphi v, extorfit HenricUs Imper; àRodulpho Rege * Francorum precibus, miffis muneribus, addita etiam parte * Burgun- provinci* Suevorum , lanceam mirandi operis, clavis Jefu-Chrifti fan&ifica- tam , quae Magni Conftantini fuerat , quam Samfon Cornes Rodulpho Régi donaverat : ôc hanc ad infigne ôc tutamen Imperii pofteris dereliquit Anno Henrici xiv ôt Caroli Régis xn Ôc Rodulphi ix, IngelgeriusFulco* D nis Rufi Comitis Andegavenfis primogenitus à Normannis occifus eft. Anno Henrici xv Ôc Caroli Régis xlii ôc Rodulphi x, dédit Hugo Abbas B. Martini ôc Dux Burgundiae Ecclefix B. Martini Turon. Caftelfionum in pago Biturico , ôc Martigniacum in pago Turonico , Ôc Sezanum ôc Luchia- cum : ôc reddidit Medonam , Venciacum , Gaudiacum , Btitanniacum , quae Carolus Rex ei concefferat. Anno Henrici xv 1 ôc Caroli x l 1 1 1 ôc Rodulphi xi, ejecit Herbertus Co- An. ?**» mes Viromandenfis Carolum Regem de carcere , ôc quafi reftituendum regno omnibus demonftravit , ôc fuper hoc etiam Papae fcripfit : fed tandem victus precibus ôc donis Rodulphi Régis iterum Carolum incarceravit , ôc ne unquam equo infidere poffet , debilitavit: qui nec multo pbft obiit , ôc Perronae fepul* An. ptp» v; tus eft... . Anno Henrici xvi 1 1 ôcRodulfi xi 1 1 , Imperator obiit , Imperiali benedi- An. pj ôc eum aliis digito demonftravit. Quo vifo , Fulco Cornes Régi mandavitquod Rex illiteratus erat afinus coronatus. Idem vero Cornes literatus erat , pul- cher, facetus, humilis , largus , ôc armis ftrenuus , ôc B.Odonis colladaneus. An. 944. Anno Othonis xi ôc Ludovici Régis x, cùm idem Rex Richardum puerumï . Ducem Normanniae , quem in euftodia habebat , malè tractaret , ei furatus fuit: Ôchominibus ôc .parentibus fuis redditus. Inde multi Proceres Francoruni tum contra Regem rebellabant , ôc maximè Hugo Magnus Parifienfis Cornes filius Roberti Régis occifi. An. 94;» Anno Othonis xn ôc Ludovici Régis xi, idem Rex Rotomagum venit, & ibi (a) Otho nonnûl anno $6% coronatus eft Imperator. ( b) Cortigendun» « Somnut* Digitized by Google A àNormannis fufcipitur. Quôàûditô , * Àideroldùs Rex Dartorum ad auxilium *Haîgîdlclûl Richardi pueri cognati fui in Franciam venit , &Ludovicum Regem ad coU loquium mandavit» Et ita à Principibus fuis deceptus , à Normannis capitur : & confilio Hugonis LaUdunum mifluS , publicae cuftodke traditur. Carloman* nusverô * major filius ejus à Normannis adduâus Rotomagum, moritur. *minot Anno Othonis xni & Ludovici Régis xii, Otho Imperator cum xxxii An»?4f«* kgionibus Franciam ad liberandum ( a ) LudoVicum aggreditur. Quo audito ^ Normanni Ludovicum à cafcefe libérant , ita quod minor filius ejus & Epi* fcopus Sueflionenfis pro eo obfîdes remanferunt. Ipfe verb Rex juramento qui-- tavit Richardo puefo totam terram, quamRollo avus ejus poffidebat. Anno Othonis x i v & Ludovici Régis xi 1 1 , Otho Imperator Laudanum Aà 'W*> capit, ôcHugonemintraParifiusconeludit : déiride urbem Remenfem capit, & nepotem Hugonis, qui Remis Archiepiféopatum ufurpaverat,expulit, ôc Balium* ejeâum reftituit. Deinde Rotomagum recedit , ôc caftelhs Ôt urbihuSj *Attaiduia quas fuper Ludovicum ceperat, ei redditis , in Saxoniam remeavitw . Anno Othonis Xv & Ludovici Régis Xiv, idem Rex caftella Hugonis Ma^ An. gni Se terram ejus dirait ôc vaftavit, eo quod pet eum captus fuerat à Nof- tnannis. Et eodem anho obiit Thetolo Turon. Àrchiep. & juxta S. Odonem An. tumulatur anno Epifcopatûs xiv : cui Jofeph fucceffit. Anno Othonis xvi ôc Ludovici Régis xv, eodem Othone fëcundam expe- An. Mft ditionem in Franciam parante, Hugo Magnus virtutem ejus non ferens > ei Juxta fluvium Carum occurrit, ôc pa&o fecundiun voluntatem Régis fa£to, pacem* cum eo fecit , & duos leones illi dédit »... Anno Othonis XX & Ludovici Régis xix, idem Rex totum tempus vitaî ^ • fux plénum ducens anguftiarum , dum àLauduno Remis venirét, antequàm C ad Axonam fluvium perveniret , appafuit ei quafi lupus gradiens ante illum , quemRex equo infecutus dilabitur, & penè toto corpore contritus, Remis defertur, ôc pôft * elephantia pefte perfufus obiit anno regni xix, ôc in Ec* * dépliant clefia S. Remigii fepelitur. Sed priùs genuerat Lotharium , qui ei fucceffit in tiafis regno , 6c Carolum , qui privatis in aedibus in regno confenuit. Et ita eo de* fun£to, Lotharius filius ejus, favehte Hugone Magno, ab * Alardo Remenli * Amîdct Archiep. àpud Remis in Regem Francise confecratUr. Anno Othonis xxi & Lotharii Régis Francorum îi, Fulco Bonus Cornes jAn.p;8f Andegavenfis adfeftumB. Martini veniens,in portu de Cordum fuper fluvium Carum leprofumhorribilem invenit , qui rauca voce firtgultuofo gemitu Co- miti fuppficavit Ut eum in gremio fùo per aquam transferret ufque ad Ecele- fiam B. Martini , quia tôt ôc tantis ulceribus plenus ef at , quod nihil ihcommodi fuftinefe poterat. Quo audito , Cornes eum leviter in gremium r ecipiens ^ aquam intrat » . . leprofum ufque ad B. Martini Ecdefiam deportavit .... * Cûmque in craftinum inChoro B. Martini Miffam Dominicam audiffet, & de manu Archiepifcopi accepta Euchariftia , in fede fuâ, quse nunc Decani dici* tur, refediflet, fpiritum exhalavit anno Ducatûs xvm, ôc in Ëcclefia B. Mar* tini Turon. fepultus eft : cui fucceffit Gaufiridus Grifa-tunica. Alios autem duoâ filios habebat, Guidonem ôc Drogonem, qui fiierunt fucceffivè Épifcopi Ec* clefiae Podienfis • Anno Othonis xxm ôc Lotharii Regiâ ÎV , Bichafdus t)ux Normanni* Aft.$J*i filius Guillelmi fuper Comitem Theobaldum Carnotum Ôc Dunenfem pagum vaftavit. Quo fado , Theobaldus Cornes fuper eum Ebrovicenfem urbem cepiti fed dum inde reverteretur , Richaf dus vicit eum in portu Secanae , ad cafas £ Hermentrudis villae : ôc pofteà Alanis ÔC Danis in auxilium advocatis , urbem Ebrovicenfem recuperavit. Pofteà dédit Emmam filiam fuam * Eflfedo Régi * Èfheli«î« Angliae in uxorem ; ôc fecit Fifcannum Coenobium Anno Othonis xx v ôc Lotharii Régis vi , faâus eft Hugo Magnus Dux Fraii* An. 9SS* torum , ôc civitatem Piftavim obfedit. Sed pàpilioné fuo ab inaudita tempeftate diruto , neenon ôc timoré divinitus fuper omnes immiflb , ab urbis obfidione receflit. Tune obiit Gilbertus Dux Burgundiae , f elinquens Ducatum Othoni An. filio Hugonis Magni , eb quod in conjugem habefet fifiam Gilbefti. Anno Othonis xxvn & Lotharii Régis vm , obiit Hugo Dux FranCoruni , An- pfdi ' f a > Otho in Franciam venit ad eripiendum Ludovicum è manibus Hugonis Magni , qui eum à Noc* Kannu dimiffum in cuiiodia detinebat,- 9 Digitized by Google EX,CHRONICO TURONENSI. ôc inEcclefia S. Dionyfii tumulatur : cui fucceflerunt filii ejus, Hugo, Otho, A. Hetùicus, & Odo (a) Clericus. Quorum Hugo Ducatum Francorum in loco patrishabuit ; Odo in Clericatu remanfit. Et eodem anno Lotharius (b ) Rex Francorum Romam profe&us , honorificè à Romanis fufcipitur , & Imperiali honore fublimatur. • Coloni* . Anno Othonis xxvm & Lotharii Régis ix, cùm idem Imperator *Aquif- frani Pentecoften celebraret , duac (c ) forores ejus , fcilicet Gerberga Regina rancorum , Lotharii Régis mater ôc Caroli Ducis , & Hawidis uxor quon- dam Hugonis Magni Parifiorum Comitis , mater Hugonis Capet , qui poftea Rex Franciae fuit, ad eum venerunt : ibique illa regalis profapia tanto congratulatio- ' nis jubilo eft affe&a, ut in omni vita eorum vix aliquid gaudii huic lactitiae potuerk çequiparari. Jofeph ( à ) Archiepifcopo Turon. mortuo , Froterius fucceflit. An. 964. Anno Othonis xxxi ôc Lotharii Régis xn , Johanne Papa mortuo , fuccef- B fit Benedictus . . . . . Tune Theodericus Othonis Imperatoris confanguineus Metenfis ordinatur Epifcopus Métis in infula Ecclefiam S. Vincentii An. 9*8. conftruxit , quam multis Sanâorum reliquiis decorayit , ôc multa alia bona fècit. An. p6i. Anno Othonis xxxn ôc Lotharii Régis xi 1 1 . . * . . Froterio Turon. Archiep. mortuo , fucceflît Hardoinus An. 973. Anno Othonis xxx vi & Lotharii Régis xvi 1 , idem Imperator, rébus bene difpofitis, obiit : cui fucceflit Otho fecundus filius ejus. Ab ifto in anteà impe- rare incipiunt Alemanni : tamen Lotharius Rex Francorum , qui à Romanis fuerat receptus ad Imperium , .Othonem multis praeliis impulfavit , quoniam mater fua erat filia (é) primi Othonis, ôc foror fecundi Othonis. Et tune obiit Gaufridus (/) Grifa-tunica Cornes Andegavenfis , ôc in Ecclelia B. Martini Q Turon. (g) fepelitur : cui fucceflit Mauricius Conful filius ejus. An. 977. Anno Othonis m ôc Lotharii Régis xx, Ducatus Lotharingiae datur Caro- lo firatri Lotharii Régis Francorum , multis infuper condu&o beneficiis , ut ôc ipfe ab infolentiis defiftat , ôc fratris fui Lotharii motibus obfiftat. An. 978. Anno Othonis iv ôc Lotharii Régis xxi , Lotharius Rex Francorum Lo- tharingiam invadit : ôc cedente Imperatore , quia ad pugnam paratus non eratj Rex poft multam vaftationem repatriavit. An. 978. Anno Othonis v ôc Lotharii Régis xxi 1 , idem Imperator à Calendis O&o- bris ufque ad Calendas Decembris Franciam pervagatus , fines Remenfium , Laudunenfium ôc Sueflionum ôç Parifiorum aiverfa clade vaftavit, Ecclefiis tamen parcens : fed in reditu circa Axonam fluvium [ partem impedimento- rum amifit. 3 PS An. 980. Anno Othonis vu Ôc Lotharii Régis xxiv, idem Imperator ôc Lotharius Rex convenientes fuper Carum fluvium , pacificantur , datis invicem facra-i mentis , ita qubd Lotharius Rex Lotharingiam abjuravit An. 983. Anno Othonis x ôc Lotharii Régis xxvn , idem Imperator Romac moritur, ôc in S. Pétri Bafilica tumulatur : cui fucceflit Otho puer filius ejus.... An. $84. Anno Othonis 11 ôc Lotharii Régis xxix, idem Lotharius Lotharingiam ïurfus invadit ; ôc urbem Virdunum ôc Godefridum ipfius urbis Comitem capit. Sed cùm vidiflet Othonem Imperatorem virtute militum fuorum proficere , quaecumque invaferat , ôc urbem ôc ( h ) Comitem reddit. ' An. 9t$. Anno Othonis m ôc Lotharii Régis xxx, Hardoino Turon. Archiep. mor- tuo , fucceflit Archembaudus. An. p85. Anno Othonis iv ôc Lotharii Régis xxxi , idem Lotharius Rex Francorum E obiit : cui fucceflit Ludovicus filius ejus. Anno Othonis v ôc Ludovici Régis Francorum 1 , ifte Otho à Johanne (») Papa ad Imperium coronatus , reddidit B. Martino res quae ei ablatae fiieranç in Italia. (a y Henricus idem videtur qui Odo Clericus. 49 Annal. Bened. Num. 99 ; mortuus dicitur iplq ( b ) Ddfipit Auûoi nouer , 8c quid fibi velit » anno inaugiuationis Hugonis Capeti Régis, non video. (g ) In quodam Codice legit ohm Carohis Ca- > o.^78. dcccclxxx. Sàxones Franciam vaftaverunt, & à Francis cum ImperatoreD fuo Ottone fugati funt. **.&7. dcccclxxxvi. Ludovicus Rex, filius Lotharii Régis, obiit. Et Hugo, çognominatus Chapet , Dux Francorum , Carolo fratre Lotharii Régis , avun- culo Ludovici Régis filii Lotharii, traditione (b) capto, & apud Aurelianen* fem urbem cum uxore fua incarcerato, Rex Francorum effeaus eft. Et ita disjunaum eft regnum Francorum à genealogia Caroli Magni Imperatoris & Régis Francorum. In hoc Chronico, quod ad an. ufque 1141 pus undecim Iuftris jacuit, in duobus fciticet pu-; perdttritur , multis in Iocispeccatur ïn Chronolo- teis , quorum in une îpfius Martyris caput , in al-^ ^ a f t u\ 1S 8 a ? lnos m ««"g"» reftituimus. tero truncum corpus , Angelo révélante , ab Eu- (*) Ludovicus anno 881, Carlomannus anno febia matrona reperta funt. 884 obiermt. ( i ) Carolus nonnifi anno ppi captus eft : Hugo _(c) L.OC1S eft prope Auguftam Viromandorum, veiô jam anno 98 7 Rex creatus fuerat. Somenx fluvio clrcumdams, ubi S.Quintini co*. EX Digitized by Google EX («> GHRONICO Quod SUB NOMINE ALBERICI Trium Fontium Monaçhi tircumfertur* ANnô dccclXXviii. Régnât in Francia Ludovieus côgnomento Balbus An* annis ferè duobus. Guido: Ludovieus ifte Francis Rex paternum corpus à prxdiôa civitate [Lugduno] transferri fecit in Franciam , & apud Ecclefiam {b) S. Dionyfii , quam excoluerat ôc exaltaverât prae caeteris , & devotioné magna dilexerat > B multo cum honore more regio fepeliri in medio Choro fub Abbate ejufdem loci Waltero .-.«.» Guido i Praediâus Ludovieus cognoménto Balbus Francorum folio fublima- tus , dum ad obtinendum Imperium pro inftruendis copiis, contrahendis auxi- An. zfà liis , confiiiis prolixioribus uteretur ; longos cunâationis anfra&us fagaci cele-» ritate praevenit filius patrui fui Ludovici Karolus , qui poft ipfum ôc fratres iuos Karolomannum ôc Ludovieum regno Germaniae praefidens , barbaricaè gentis irruptione ftibjeeit Italiam, Ôc à Romanis per violentiam ut fieret Impe-» rator (c) exegit; Praedidus verô Papa Johannes dum effet in Francia Porltificatûs fui anno Àn. 879^ fexto , Metenfium Epifeopo , Waloni nomine , qui fucceflerat Adventio , Pal- lium Archiepifcopale conceflit : cui eonceflioni Arehiepifcopus Treverenfis C viriliter fe oppofuit, ôc poft multas altercationes palmam viâoriae reportavit....* AnnoDCCCLXXix.ObiitFrancorumLudovicusKexBalbus(^)viIdusAprilis... Guido : Ludovieus Balbus poft biennium fepultus eft apud Compendium, re- linquens duos ex priori conjuge filios, Ludovieum feilicet ôc Karoloman- num , tertium ex fecunda , qui Karolus pofteà Simplex di&us eft , ôc in utero matris deréli&us ..... Epifcopus Otto: Bofo Lugdunum veniens , à Pontifice ejufdem urbis in Regem Burgundiae ungitur ; fed à praedi&is adolefcentulis Ludovico ôc Karolomanno arcetur. Guido : Ludovieus natu major regnum affecutus , odiis eft perfecutus ôc armis Bofonem : quia dettimento regni fui Rex fuerat ab avo fuo Karolo conftitutus : eumque bello ôc damnis , quoad vixit , afflixit ; ôt fi moras egiffet ih praefenti luce majores , Provinciae regnum in fubjeâam fibi prbvinciam redegiflet : qui Ludovieus apud Abbatiam de DFerrariis Senonenfis Diocefis , nuUo praefente Metropolitano, per quofdam Epifcopos ôc Abbatem Hugonem coronatus eft cum uxore , ficut habetur iri Epiftola Yvonis. Mater ( e ) Ludovici Balbi , uxor Karoli Galvi , Ermentru- dis apud S. Dionyfium fepulta eft. Epifcopus Otto : Anno Domini dccclxxx. Karolomannus Ludovici filius l An. 88* cui Bajoaria forte devenerat , poft multos triiimphos , qùos fub pâtre ôc poft patrem peregerat , regnique terminos plurimùm dilataverat , paralyfi diffolu- tus moritur , ac in loco Bajoaria? , Odingas dicto , fepelitur , relinquens filium ex nobili femina, fed non légitima ; quem de B. Arnulphi nomine, tanquam Karolorum origine , Arnulphum vocaverat : hic eft Arnulphus , cui pofteà Monarchia Geflit. At Ludovieus Orientalis Franciae Rex , morte fratris corn-, perta , Ratifponam Bajoariae metropolim adiit , omnefque terrae illius Opti- j mates ditioni fuae fubjecit i Arnulpho quoque Ducatum Carentani cum caftro Mofeburg tradidit» An. 87?, (a) Hoc Chronicon , qiiod ab origine mundi ofque ad annum 1141 producitur , vulgô tribui- tur Alberico Triom-Fontium Monacho. Et certè quinque Mf. Codices Alberici nomen pr« fe fe- ront: prsetereà Audor ad an. 1000 fuutn vocat Ordinem Cifiercienfem. Sunt tamen aua momenta non levia , quae Chronicon iftud huiç Alberico abjudicant. i°. Au&or ad annos ôc 12)7 Hoienfe Monafterium fuum appellat. 1". ab anno 116} adannum izzj decies-texies citatur Alberi- cus Monachus. $°. Audor plus favet Alemanno- nun quàm Francorum Regibus : qupd argumento eft illum Alemannorum ditioni fubditum fuiife. Tome IX, Quidquid lit de Àu&ore , Chronicon iftud confla- tum eft ex variis Chronicis, utputa Liutprandi Ticinenfis Diaconi , Sigeberti Mpnachi Gembla- cenfis, Ottonis Frulngenfîs Epifcopi > Guidonis Catalauh. Cantoris &c. Sigeberti chronologiam ferè femper fequitur j abea norinunquam difeedit. ( b) Caroli Calvi corpus nonnili poft feptent annos ab ejus morte tranflatum eft înDionyfia- nam Baftlicam. (c) Carolus Craflùs anno duntaxat 880, di# natall Chrifti renuntiatus eft Imperator. (d ) Corrigendum , iv Idus. («) Obierat Erraentrudi* anno 8fo H Digitized by Google An. 880. * Vimniaco An. 881. An. 882. An. 881. An. 881. * Lauresha- menu* An. 88t. 5 g EX CHRONICO ALBERICI. Anno dcccclxxxi. Karolus , qui in divifione Alemanniam acceperat , în A. in Italiam procindum movet ; totaque Lon^obardia in deditionem accepta , ad urbem ufque progreditur : ubi à Johanne Papa omnique populo Imperato- ris ôc Augufti nomen fortitur Rex Ludovicus de Francia, frater Karlo- manni, bellum gerens contra Normannos in pago * Veriminiaco, ex eis odo millia fundit , 6c vidoriam adeptus eft : ôc non multo pbft obiit pridie Nonas Augufti, 6c apud S. Dionyfium fepultus eft : regnavit annos duos, menfes très, dies xxim ; ôc quia tam citb fubtradus eft , quafi {a) nichil fecifle didus eft. Guido de eodem [ Ludovico ] : Sed , ut fertur , Ifembardus juvenis egregix probitatis atque militix , nepos ejus , fuit occafio , per quam ante meridiem artatis fux & magnificentix vitx eft fubire coadus occafum. Hic enim cùm [per] adulatorum iniqua confilia Régis avunculi , quam non meruerat, incur- riflet ofFenfam, non jure , fed per injuriam regno pulfus , & ad Regem Gnor- Ô mundum , cùm adhuc erat paganus , fugere compulfus , tam ardo familiarita- tis ôc amicitix vinculo colligatus eft ei , qubd ob ejus diledionem ad ultionem de avunculo repofcendam , cum innumerabilibus armatorum millibus , con- jundifque fibi Normannis 6c Danis adhuc gentilibus , depopulatus Angliam , transfretavit in Franciam , ôc devaftavit adjacentem mari Britannico regionem ; ibique cum multis aliis Centulum vicum , regium 6c antiquum ac nobile Mo- nafterium S. Richarii concremavit. Quo comperto , Rex Francix magnani- mus Ludovicus cum armipotenti virtute Francorum haud fegniter occurrit furentibus impiis ôc concurrit , magnam eorum multitudinem abrafit, cxteros fugere compulit. In quo conflidu , quia rotando fulmineos idus graviter eft afHidus per nimium laborem , vigorem perdidit , 6c incidit in languorem , quo ç* quafi fradus in novitate à vita eft prxruptus : 6c regnavit Karlomannus frater ejus. Anno dccclxxxii. Epifcopus Otto: Ea tempeftaie Normanni regnum Ludo- vici Régis Germanix per Wal fluvium ingrefli , Noviomagenfe palatium con- cremant ; ac inde per circumquaque diftufi , Coloniam , Bunnam , Aquis cum adjacentibus regionibus , caftellis 6c vieil devaftant Epifcopus Otto : Inter hxc Ludovicus Germanix Rex ad Frankevoërt diem obiit ; ôc in Monafterio . * Laureacenfi juxta patrem humatur : cujus frater tertius Karolus , Imperator fadus , in Italia morabatur. Tranfiatio S. Remigii apud Sparnacum timoré Normannorum , 6c apud Abbatiam Orbaci. Eodem anno mortuus eft Archi- epifeopus Remenfis Hingmarus apud Sparnacum ; cujus corpus relatum eft apud S. Remigium : fuccedit Fulco vir nobilis cognatus Régis Italix Guidonis , de quo habetur in fequentibus ; ôc rexit Ecclefiam annis xvn ôc menfes très. Anno dccclxxxiii. Otto Epifcopus: Normanni , morte Régis Germanix Lu- D dovici comperta , fecuri fadi nobilifllmam urbem Gallix , à Julio Cxfare quondam fubverfam , in ipfa Ccena Domini , Nonas Aprilis , irrumpunt ; ac ibi ufque ad Pafcha morantes , tam ipfam quàm adjacentem regionem igne confumunt. Normanni urbem Treverim incendunt , ôc Metim ufque pertendunt : ibi- conferto prxlio, Walo Metenfium Epifcopus exfus eft : Berthulfus veto An. 883. An. 882. * Ludovico que Treverenfis Archiep. fauciatus de prxlio fugit, qui eodem anno deceflit. Nor- manni verb prxda Francorum onufti ad claflem revertuntur Fulco Re- menfis Archiep. corpus B. Remigii reduxit de Orbaco ad Ecclefiam S. Marîx Remis. Métis poft Walonem prxficitur Epifcopus domnus Robertus , refor- mater Cœnobiorum ôc murorum per annos xli , qui Pallium à Domino Papa promeruit. Anno dccclxxxiv. Epifcopus Otto : Principes tam Gallix quàm Germanix omnesKarolumprecibus pullant,quatenusad fufeipiendum paternum regnum» fratre * mortuo , redeat, patriamque ab incurfione hoftium liberet : qui nil moratus , ab Italia revertitur , afTumtis Longobardis , Bajoariis , Saxonibus , Frefonibus, Alemannis, Thuringis aliifque plurimis, contra Normannos, qui adhuc in Germania morabantur , procindum movet. Itaque Godefridum Nor- mannorum Regem , data fibi filia Lotharii Gifila cum provincia Frefia , Chri- ftianum fecit, eumque de facro fonte fufeepit: & fie eum finibus regni cum fuis cedere perfuafit. Sifrido quoque altero Rege eorum nimis munerato , à (a) Aimoinus Monachus Floriacenlîs lib. 1 de Miraculis S. Benedifti, & quidam alii Auâorc» hoc prasnomen Ludovico Balbo tiibuunt. Digitized by Google ËX CHRONICO ALBERICI. S s A régno recedere fecit. Qui mox Galliam repetentes, à Karolomanno Francorurri Ah. 8841 Rege xii millia talenta argenti probati pro tributo exigunt : & fie in xil annbs pacem promittentes , mare repetunt. Unde Guido : Karolomanrius Re» Fran- ; coruni , tam ferro quàm auro propulfata rabie Normannorum , paulo £oft in, filva quae dieitur Evelina, in monte qui vocatur Aéricus , à fingulari fero fero- citer eft peremtus vu Idus Decembris. Quod Epifcopus Otto fie teftatur : Karo* T lomannus in venatu ab apro percufTus diem obiit. Treveri Abbas Mediolaci , nomine * Rothodus, fa&us Archiepifcopus , qui An.88js Robertum Métis , ôc apud Virdunum Dadonem confecravit Epifcopos. * Ratbodus i Anno DCCCLXXXV. Guido : Audita Francix defolatione, Normanni, tum quia An; 884; [Franci 3 Rege carebant, tum qubd hxres regni puerulus erat;ideôque diffiden- tium inter fe rrùicipum tumultu multiplici quaterentur ; dant arma manibus , B & naves flu&ibus , & vela flatibus , pulfando remis fecantes acquora , Sequanaé littora fubeunt , ôc quas pertranfeunt pelTumdant undique regiones; Hinc com^ pulfi Franci Karolum Imperatorem ad auxiliandum fibi invitantes f Franciam ei fubjiciunt. Epifcopus Otto : Occidentales Franci , Principibus amiffis , Karo- lum Imperatorem , qui tune folus ex ftirpe Carolorum fuperefTe videbatur * ultro invitant , eique venienti fubjiciuntur ; unde multa ac varia cum Norman--' nis geflit bella .... Guido: E6 qubd mortuorum Regum fratrè Karolo puero j qui Rex futurus , etfi fupergreflb vagitus infantiac , vaginam tamen pueritiac nondum egrefTo ; cùm fimultates quoque bellorum & tumultus multiplicentur in regno, [Franci] prudentibus uficonfiliis, Imperatori praeditto regnum pue- rumque committunt. Anno dccclxxxvii. G*/ cùm Odo in Re^ gni commùlà eû Odoni, qui Rex eleftus eft anno gem unétus eft. ufequentii Hij 60 EXCHRONICO ALËERICI. hinc Campanix,quocumque tendant, cxdunt, incendunt , diripiunt fpolia , di- A ruunt mœnia , deftruunt urbes, caftfa fubvertunt, diffipant villas , prxdantur agros, exterminant vincas, hortos excidunt, de ovili pecus & armentum in prsfepibus non relinquunt. An. 887. Anno dccclxxxix. Sequitur mirabilis vifio, quxfâ£ta eft hoc anno eidera Karolo , fecundum (a) Guillelmum Malmeflburienfem.Ita incipit : Innomine Dei fummi Régis Regum > ego Karolus Imperator gratuito Dei dono Rex , Patricius Romanorum atque Imperator Francorum, no&e facra dei Dominicx, poft celebratum noâurnarum horarum divinum Officium, dum irem repaufare, fie vellem fomnum capere , venitvoxad me terribiliter dicens: Karoie , exiet modo à te fpiritus tuus hora non modica. Et mox ab allante mihi quodam afpe&u fplendido , vultu candido , juflus ut furgerem, ôc iter-agerem , filum luculimmum , quod manu tenebat , 6c ad pollicem meum ligaverat , fequendo B poft eum, hofpitio carnis eduâus fum, ôc dedu&us ab eo videre loca pœnis débita reproborum , fie gaudiis débita beatorum. Intravi igitur , praecedente meo du&ore, valles apertas in abyffum, 6c caligine mortis opertas:iu quibus fornaces ignivomas , puteos bullientes atque fulphureos , fie tartareos fpiri- tus volentes me arripere ôc non valentes. Du&or enim meus filum lucidilïimum fuper me triplicaverat. Ardores fempiternos tamen , fie multiformes expavefco tormentorum horrores : recognofco in eis quofdam faeculi Principes fie Eccle- fiarum Praelatos , ejulando mihi proteftantes propter acms perverfos , fie qux dederant Dominis fie Regibus fuis iniqua confilia , fe pati talia. Vidi fie dolia duo, unum aquae glacialis, alterum vero aqusc bullientis , patremque meum nunc in uno , nunc in alio ftantem dolio Ludovicum , mihique dicentem quod ab hujus calamitatis onere levaretur, fi per orationum ôe eleemofynarum fuffra- q gia juvaretur. Super quo contremifeens ôc ingemifeens educor àdu&oremeoà locis illis , ôc introducor in amœniflîmos vallis deliciofx finusfic paradifiacx vc~ luptatis: ibique confpicio fedentes fuper thronos ex lapidibus pretioiis Lotha- riumcumfilio Ludovico, fimul fie quibufdam aliis Regibus gloriofîs, à qui- bus blandè vocatus , admonitus fum quod ob morum corre&ionem meorum * rediturut illuc mifTus, fie qux videram , fueram permhTus videre, paulo poft * redu&u- ♦receptu- rus ad corpus, ôcanimam iterum* rediturus. Unde prxcipientibus ipfis , vi- nw * debatur mihi quod Imperialem redderem poteftatem velut in prxfentiam aftanti puero Ludovico, cui jure debebatur hxreditario , quia fuerat genitus ex Imperatoris Ludovici filia Ermengarde ôcBofone Regulo. Cùm hxc vidiflem in fpiritu ego Karolus Imperator , ftatim reverfus eft fpiritus meus , fie corpus meum valde feffum fuit ôc contritum. Hucufque vifio. rj Aaao S87. Sequitur Epifcopus Otto : Karolus Imperator cùm corpore fie animo (ùper iis qux viderat xgrotare cœpilTet , Principes regni apud Triburias circa tranfi- tum S. Martini conveniunt , ôc Arnulphum filium Karolomanni ad regnum trahunt. Et, mirum di£lu, Imperatorem, qui poft Karolum Magnum interomnes Reges Francix maximx fuit poteftatis, in brevi ad tantam tenuitatem devenifle cerneres, ut panis quoque egeris ab Arnulpho,jamRege faâo, ftipendia muera* biliter exigeret , ac ab ipfo paucos fifeos in Alemannia gratanter fufeiperet Anno dcccxc. Epifcopus Otto : Fertur de hoc Carolo , quod Chriftianifïï- mus fuit : unde hxc ei circa finem tentatio ad probationem evenifle creditur. Sequenti enim , ex quo regno pulfus eft , anno diem obiit , ac in Monafterio An. 888. Augienfi humatus eft. Exhinc confusè Romx regnatum ufque ad Ottonem in- venitur: Karolo enim mortuo , Imperium multis modisfcinditur,fingulispro-E vinciis fingulos Reges creare cupientibus : Arnulfo tamen pars maxima cef- fit.... Epifcopus Otto : Occidentales Franci Odonem Roberti filium virum fortem confenfu Arnulfi Régis Regem créant , qui multa prxlia contra Nor- mannos viriliter geflit. Sequitur Sigebertus : Rodulfus autem,corona fibi impofîta, Rex Burgundio- num ftatuitur , quod regnum multo tempore duravit , id ( b ) eft cxxx annis. Hîc notandum quod in Colledaneo S. Benigni Divionenfis legitur, quod Dur Burgundix Richardus très habuit filios , Regem de quo (c) nunc agitur Rodul- (4) Diverse narraturhasc vifio àGuillelmo, fi jus Chronici. ad verba , non fi ad fenfum fpeâas. Ea tribuitur ( c ) Hîc perperàm confunditur Rodulphus Bot- perperàm Carolo Calvo in Gallicù Chronicis gundiae Transjuranae Rex , filius Conradi , cum Ro- S. Dionyfii & in quibufdam Codicibus Mû*. Latinis. dulpho Francorum Rege filio Richardi Burgundit» (b) Maec non funt Sigeberti, fed Auftoris bu- Ducis. Digitized by Google EX CHRO NÏCO A LBERlCI. tft A phûm , ôc Hugonem inferioris Burgundiac Ducem Capito cognominatum , & Bofonem Vitriaci Comitem. Fuerunt autem hii nepotes fuperioris Bofonis» Reges verb Occidentalis Francise Odo ôc Robertus fratres , filii Roberti Pu- cis Andegavenfis, fuerunt fratres (a) ex matre Abbatis Hugonis fuprà me- morati , ut ibi dicitur. Franco Epifcopus Leodienfis acquifivit Epifcopatm fuo Abbatiam Lo» bienfem ôc Prarpoiituram Foflenfem cum appendiciis fuis. Ab hoc tempore Liuthprandus Ticinenfis Ecdefi* Diaconus hiftoriam fuam de Regibus ôc Principibus Europae ad quemdam EpifcopumLiberitanae Ecclefiae de Hifpania, Regemundum nomine , orditur. Anno dcccXcii. Secundùm Remenfem Hiftoriam, cui Magifter Hugo con- cordat , ponendus hîc (i)Formofus Papa, qui hoc anno, Indi&ione décima , B Concilium adunari fecit. Et Archiepifcopus Fulco fuUm tenuit Concilium Remis. Et eodem anno Guido cognatus ejufdem Archiepifcopi in Italia re- gnare incipit. Unde Epifcopus Otto : Igitur Itali duos fuper fe Reges ftatuunt, Berengarium Forojulienfem ôc Guidonem Spoletanum Ducem Argrinus fit Epifcopus Lingonenfis. Legitur in Hiftoria Remenfi qubd qui- dam potentes maiitiofi, Richardus, ManafTes Ôc Rampo , Lingonenfi Epifco- po Theubaldo oculos eruerunt , ôc Archiep. Senonenfem "Waltherum capti- vaverunt : unde ab Archiep. Remenfi excommunicati funt , fcilicet Fulcone. Anno dcccxciik Argrinus fit Epifcopus Lingonenfis. Porrb Arnulfus An.8pi. totam Orientaient Franciam , quae modo Theutonicum regnum vocatur , id eft Bajoariam, Sueviam, Saxoniam , Turingiam, Frefiam, Lotharingiam rexit. Occidentalem verb Franciam Odo ejus au&oritate habuit C Richardus Cornes Burgundis pugnavit cum Normannis , ôc occidit plures An. 888, ex eis v Kal. januarii Eo tempore Monachi S. Dionyfii timoré Norman- norum Remis venerunt cum corpore S. Dionyfii. Anno dcccxciv. Guido : ad reprimendam quorumdam infolentiam fuper- ^n, 888< borum, ôc retundendam latè bacchantium rabiem No'rmannorum, de confenfu Principum confcenfus ad regalis coronx geftamen eft conceffus Odoni , quo- ufque fpatia Regius puer nondum ad regnandum idoneae percurriflet aetatis : fed Odo cum quod optaverat obtinuiflet , ôc Regium puerum non fatis rega- liter ôc minus fideliter adoptaffet ; videns , ob ejufdem pueri gratiam Ôc débi- tai» ei fidelitatem , regni Principes exuere feparatos , ôcin Regem ungete pue- rum adultum; fifcidettimento, Ôc regni difpendio [cœpit] fibi augmentare vires, illi minuere,diftribuendo fuis civitates, caftra , provincias , regiones. Quod atten- D dentés Karoli profeâibus intendentes, raptum de fub ala tutoris, folio regali fub» limant.. . . Qui Rex effectus, armis Ôcodu> infeâaturOdonem : Ôc tam longa fuit contricatio inter utrumque bellorum , donec amicorum mediante confi- lio ceffit Odo Karolo Franciam ; ôc Aquitaniam Odoni Karolus conditione poft ipfum recipiendi conceflit. Elinandus : Hoc igitur anno fuit initium regni Karoli pueri; cujus miles fuit Haganus. Contigit corpus B. Benigni in civitatem Lingonenfem timoré Nor- mannorum deferri. Anno dcccxcv. Tullus civitas combufta eft pridie Nonas Aprilis Epi- An. 891. fcopus Otto : In Bajoaria ad compefcendos Sclavos morante [ Arnulfo ] , Not- manni in Lotharingiam ingrefli , Principes , qui eis occurrerant , càefis muU tis , fugant. Quod Arnulfus audiens , colle&o milite , hoftem petit , pugna- E que conferta , tanta eos virtuteftravit, ut pauciifimi fugalapfi ad claflem re- pedantes, folam vitam fervarent. Arnulfus verb victor Bajoariam revertitur.... Fuit eo tempore Cornes inFlandria, nomine Balduinus Calvus, natus de Ju- dith filia Karoli Calvi : cujus pater Balduinus Brachium ferreum fuit cognomina* tus. Huic ergo Comiti Balduino Calvo dédit RexAnglorum Elfredusfiliam fi- lix fuae Ethelwindam , de qua ille genuit Comitem Flandriae Arnulfum . . . Anno dcccxcvi. Epifcopus Otto : Ea tempeftate in regno Occidentali inter Karolum Ludovici filium ôc Odonem gravis orta eftcontroverfia, [quae]Karo- An. 8p;. lum infirmions caufae gratiâ ad Arnulphum fupplicem venire , ab eoque auxi- lium pofcere compellit. Arnulfus verb prae caeteris regni fui locis Metropolim (a) Vide Chronicon Divionenfe , Torao noftro 8 , pag. 140. ( b ) Formofus fachis eû Papa anno 8p 1 . Digitized by Google 8. Et Odo Rex Franccrum moritur, obteftatus Primates ut Karolum in regno reciperent. Qui Odo , ut fcribit Epifcopus Otto, in Monafterio S. Dionyfu humatus eft. . . . An. 900. Succefllt ei [Fulconi] Herveus in Epifcopatu Remenfi , nepos ex forore Hucbaldi Comitis, per annos xxn : qui Archiepifcopus Herveus Mofomum re- paravit , & ofla B. Vidons nuper inventa ibi repofuit. Florebant hoc tempore Epifcopi, Alancio Catalaunenfis, Richulfus Sueflionenfis, Dodilo Cameracen- fis , Othgarius Ambianenfis, Rodulfus Laudunenfis , Othfridus Silvanedenfis. Hîc nota qubd Altmarus Cornes Abbatiam S. Medardi jure hereditario polli- debat; pro qua Archiepifcopus Fulco commutaverat ei Abbatiam S. Vedafti Confeflbris E An. 8pp. Anno dccccii. Epifcopus Otto: Arnulfus Xii regni fui anno, Imperii vero quinto, diem obiit, & locoOdingas, ut Regino refert , juxta patrem fepeli- tur. Monftratur tamen fepulchrumejus in Monafterio B. Emmeranni Ratifbo- nx. Poterat tamen efle ut ibi humatus , hue poftmodùm transferretur. Filius ejus Ludovicus in loco , qui Forcheim dicitur , Rex creatur , ac à Principibus Lotharingix , eo qubd Zuendebaldo offenfi eflent , in regnum Belgicx invi- An. 8p8. tatur ' Alter quoque Ludovicus Bofonis filius ad Imperium à Longobardis in- vitatur (a) Mabillonius lib. jp Annal. Bened. num. nem decimi fasculi feripferunt. 29 ad refellendam hanc fabellam utitur Audoribus ( b ) Mi Rollonis in Franciam ingreflum collo^ Germanicis , Witichindo , Ditmaro ôc Arnulfo cant in anno 876. iWonacho fanfti Emmerammi, qui omnes fub fi- Digitized by Google EX CHRONICÔ ÀLBÈRICÎ. ^ ^ Ânno dcccciii. Epifcopus Otto : ZuendebalduS cùm multa mala commit- An; pcô* teret , regumque plurimùm prada , caede & incendiis cruentaret , tandem à Stephano , Gerardo , Machilfrido Comitibus publico bello necatur. . . ; Epifco- pus Otto : Circa idem tempus Albertus (a) nobiliflimusFrancorum Cornes, Ot- tonis Saxonum Ducis ex filia nepos , Conradum , qui à quibufdam Ludovic! Régis frater fuiffe creditur* occidit; undeRex Ludovicus praedittum Albertunt in caftro Babenberg bello petiit , & per feptennium obfedit. Anno dcccciv. Rollo Rotomagum & fines ejus jam à longé terhpore armis obtinebat. De Haftingo vero dicitur quod, cùm effet ei perfuafum quoà ob fufpicionem favendi Normannis Karolo Régi fuit invifus , prae timoré vendi* ta civitate Carnoto Turonenfi Comiti Theobaldo , clam difceffit , & pbft in Francia non eft vifus. Et exinde à Comitibus Turonenfibus pervertit civitas B Carnotenfis per matrimonium ad Comités Campanienfes. Anno Dccccv. Epifcopus Otto : Ungari , commiffo cum Bajoariis bello j Ducem eorum Leopaldum , Arnoldi Ducis patrem , occidunt ; ac inde per totum regnum difïufi, Alemanniam, Franciam , Saxoniam, Thoringiam per- currunt : qui etiam Longobardiam pervagantes , incolas terrae occurrentes fibi fagittis perimunt, crudeîiterque depopulata provipcia, ad propria revertuntur, Ludovicus autem Bofonis filius Imperium in Italia adeptus, Befengarium ex- An * ^ pulerat Apud Tullum poft Ludelmum praefuit Drogo Epifcopus. Apud Stabulaus Ah. ç6$\ Adelardus Cornes de Rupe in Ardenna praeerat vice Abbatis. Anno dccccvi. Rollo autem xi m Kalendas Augufti Carnotum obfedit An -? M » cum fuis qui remanferant : fed "Waltelmus Epifcopus Richardum Ducem Bur- £ gundix & Robertum Principem cum fuis exercitibus feftinus adduxit , ut civi- tas ab obfidione Hberaretur. Qui irruentes in eos , peremerunt ex eis vi milliaôc dccc , à paucis , qui remanferant , obfides accipientes. Uxor hujus Richardi Ducis Burgundiae di&a eft Alaïdis , mater Régis Rodulphi. Et fub eodem Ri- chardo fuit Madelgaudus Vicecomes ; Cornes vero Manaffes Divionenfis : cujus erant fïlii Waîo & alter Manaffes Cornes major. Ademarus etiam illuftris Senator in pago Senonico & Turonico miilta contulit Ecclefiis ; cujus uxor Lampaia didta eft : horum memoria fit in Divionenfi Ecclefia. Anno dccccxi. Guarnerus fit Epifcopus Lingortenfie , Argririo prsédecefforç fuo fa&o Monacho. Anno dccccxii. Guido : Karolus Rex , cum Magnatibus librato confilio , ita foédus iniit cum Rollorte Normannorum Duce, ut ille baptifmum Chrifti j) fufciperet, & filiam Régis Gifelam nomine duceret in uxorem , & cum ea terram maritimam ab Eptà flumine ufque âd limites Britannicos [ acciperet , quam ] de Rege ficut de domino fuo cognofceret. Inter Karolum Regem ôc Rollonem pacis hujufmodi pa£to, Régis Odonis fratre Duce Roberto median- te , contraào , bàptizatur Kollo , fufcipitur à Roberto , cujus fibi nomen im- poni voluit , nomine Rollonis abje&o : baptizantur 6c reliqui Normannorum , gentilitatis errore relido. Archiepifcopus Remenfis corpus B. Remigii ad Abbatiam fuam rétulit. . . . ÀH.901; Anno dccccxiiii. Epifcopus Otto: Dum Italico regno Ludovicus pro arbitrii ^ poa fui motu potiretur , dimiffo-milite , cum paucis Veronam fe contulit ..... Anno dccccxv. Berengarius, qui in Bajoaria exulabat, dato pretio cufto- An. po* des civitatis Veronenfis corrupit, colle&ifque viris fortiflimis,in ipfo no&is con- ■p. ticinio civitatemingreffus, Ludovicum, qui ad Ecclefiam confugerat , cepit.... Anno dccccxix. Remenfis Archiep. Herveus excommunicavit Comitem Erlebaldum pagi Caftricenfis, pro eo quod Macerias firmavit, & Altmontem irrupit Anno dccccxx. Guido : Karolum Simplicem Regem francorum , cùm An; pnj poft Aquitaniae Régis exeeffum regnum Aquitaniae excepiffet , ficut inter eos fuerat antè conftitutum , & annos aliquot jam tranfcurriffet in fcëptris , fed propter nimiam fimplicitatem fubjeâorum fibi Nobilium odium incurriffet; Kobertus praedi&i Odonis Régis frater , magnae potentiae Dux , amicorum fuo- rum , fcilicet Rodulphi tune Burgundiae Ducis , & Veromandenfium fimul ôc Campanix Comitis Heriberti, qui gêner fuit ipfius Roberti , fultus auxilio, regni (a) In Chronico Reginonis hase ad annum 90 j referuntur. Digitized by Google pofteà Rex. Trevirenfi Arch. fucceflit. ( d ). Hujus Hugonis mater fuit Beatrix filia Heri- (fr) Bernuino Epifcopatum Vîrdunehfem anno berti Viromand. Comitis. 9*î conceffit Henricus Rex Germanise , pulfo Hu- (* ) Invito Carolo nedum permittente i Rodul- gone, cui illum Rex Rodulfus deerat. Obiit fier- fus unâus eft in Regem. nuinus atino p jp. (f ) Addendum > qui filius Heriberti > qui Pipini» (e) Non ifte Hugo Capetus diâui fuit, fed fugiens Digitized by Google EX CHRÔNICO ÀLBËRICL 6$ A Fugiens in Burgundiam rediit : & Hugo per Tyrrenum mare in Italîam venit. Italienfes ei apud Pifam occurrunt , ubi afïuerunt ôc Johannis Papae nuncii } An. px€. quorum hottatu Papiam pergens Rex efficitur. Obiit Archiep. Remenfis Seulfus , & nominatus eft per ele&ionem in Archi* An * epifcopumfutufum filius Comitis Heriberti Hugo adhuc quinquennalis, coope- rantibus Epifcopis , Abbone Suefllonenfi & Bovone Catalaunenfi , dato ei Vicario Odelrico Epifcopo Aquenfi, qui à Sarracenis de fua fede expulfus, Remis habitabat. Praedi&us verb Cornes Heribertus reddidit Ecclefiae Mona- ftetii Dervenfis fan&um Defiderium & confirmavit. Anno dccccxxviii. Guido : Cùm fummus Pontifex , amore antiqui privi- An» p|4. legii Karoli Magni , geneti regio fupet ejus expulfione de fegno condolens , Principibus Francise fub excommunicationis interminatione mandaflet quati* jj «us revocato filio Karoli Ludovico jus fuum reitituerent , & conftituerent eum Regem ; fuper hoc générale colloquium inter fè convocant , & fevocant ab Anglia Ludovicum : quem regreffum , & apud Boloniae maritimae portum in- ter amplexus & ofcula de navi fufeipientes egreffum, in jpfis littoreis arenis manibus fuis manus ejus ipfi fe committendo fubeunt..,.. Cornes {a) Heribertus Trecenfis, filius Pipini Comitis, hos habuit filios, Odo- nem , Heribertum & Hugonem , qui ele&us fuerat in Archiepifcopum Re- menfem. Comitatum autem Laudunenfem hic Heribertus petebat dari Odoni An,çif> filio fuo à Rege. Francorum Rodulfo ; fed Rex conceflit Rogerio filio Comitis Rogerii : contra quem Cornes Heribertus Vi&oriacum caftrum Bofonis fr atris An. ?ip 4 Régis R'odulfi capit; ôc contra Herluinum Comitem Monafteriolum fuper mare obfidet : pofteà Heribertus Bofoni Vi&oriacum caftrum reddidit. An. 03©. C Hugo Branam caftrum fupet Vidulam tulit ab Epifcopo Rotomagenfi »... * An. pji. Obiit Dux Normanniae Rollo , qui & Robertus, & apud Kotomagum fepelitur: fuccedit ei filius ejus Guillelmus di&us Longa-fpata. Anno dccccxxix. Rodulfus Rex Francorum capit Remos, expulfoque An.p$i. Hugone , Artoldum Monachum fan£ti Remigii ordinari facit in Archiepifcopum Remenfem : cui Johannes Papa filius Marofiae mifit Pallium. Idem Rex Rodul- An. 91 3. fus caftrum Theoderici , quod erat Heriberti , obfedit....» Hildegarius Belvacenfis & Fulbertus Cameracenfis ordinantur Epifcopi. ...» An - 9ii* Obiit Rex Francorum Rodulfus fenior : alter {b) Rodulphus abhinc per feptem An. pjtf. annos fuper Burgundiones regnavit. Anno dccccxxx. Apud Laudunum confirmants eft in Regem Francorum An. pj& Ludovicus, ôc> utteftaturYvoCarnotenfisEpifcopusinEpiftolisfuis, inLau 1 - D dunenfi civitate un&us in Regem Francorum xm Kal» Julii pet Archiep. Gui- lelmum Senonenfem: fed 6c Artoldus Remenfis Archiep. ibidem ejufdem Lu- dovici propriis manibus coronam capiti impofuit , & quemdam Rodulfum ibi fecit Epifcopum , & Comitem Heribertum excommunicavit. Ibi Ludovicus Rex dédit praedi&oArtoldo monetam Remenfis urbis. An. 9401 Ludovicus itaque veniens ad regnum , tribulationem , ut dicit Guido , ôc dolorem invenit , quanto rexit tempore Franciam. Nam adversùs eum Hugo Magnus Dux potentiffimus , & Roberti Régis occifi filius, adjun&is fibi Nor* mannis, ôcquibufdam aliis Principibus, infurrexit. DhTenfionis inter -alias eau- fas occafio prxcipua fuit eleâio cujufdam Hugonis in Remenfem Archiepifco- pum , eu jus aeta s infra metas adhuc pueritiae tenebatur; quiCampanix Comi- tis ôcVeromandenfis Heriberti filius , Hugonis Magni ex forore nepos habeba- £ tur. Quam ele&ionem , quia prôhibitam , irritam fecit au&oritate Papali Lu- dovicus Rex , pariter & RegalL Anno dccccxxxvii. Mathildis [ uxor Henfici Germaniae Régis] habuit filios très , Ottonem, Henricum & Brunonem, & filias duas , (c) Gerbergam 6c Hawidem. Anno dccccxlt. Ludovicus Rex Kafoli SimpliGis filius Belgicam , quam An. 9^ pater fuus perdiderat, contra Ottonem recipere geftiens , ALfatiam ingre- ditur Circa hoc tempus defunâus eft Cornes Heribertus Trecenfis , An. p4j, pater Hugonis, Odonis, Heriberti. Sororem autem iftôrum hàbiiit in uxorem (a) Heribertus ifte filius erat Heriberti I , ne- ringise Duci , deinde Ludovico Ultramarino Fran- pos Pippini. corum Régi ; Hawidis verô Hugoni Magno Ro- ( ) Obiit anno 937. berti Régis filio. ( e ) Gerberga primum nupfit Gifleberto Lotha- Tome IX. I Digitized by Google €6 EXCHRONICO ALBERICI. An. 94h * de Gaugia- co. An. pjp. fis An. p$8. An. j>44. An. p4j. Floriacen- s An. P46. An. 948, An. 948. * Ragenol- dus An. 9j6. * Falfum. * Leudegar- dem An. p5j. Amulfus Flandriae Cornes; & eorum amitam habuit Wido frater Hermanni A Suevorum Ducis. Sepultus eft Cornes Heribertus in Abbatia ( a ) Walciodorenfi juxta Dinantium , quamipfe fundavit Rex Ludovicus praedi&i Heriberti Comitis defunâi filium Hugonem recepit in Archiepifcopum Remenfem, me- diantibus Ottone , qui pbft fuit Lotharienfium Dux , & Epifcopo Adalberone Metenfium : & deinde caeteri filii Heriberti recipiuntur à Rege In occifiohe Radulfi Cameracenfis multae ftrages & occifiones fa&ae font. Unde Guido : Inter Radulfum * Cameracenfem Comitem , qui Vermandenfem invaferat Comitatum, & Comitis Heriberti jam defunâi filios , armorum Fran- cise tota ferè mutuo inter fe concurrente fuperbia , non débiliter, fed flebili- ter decertatur. In quo certamine grandi tam peditum ftrage quàm equitum gravi fa&a cacde nobilium , militiae fulmen , hoftium terror cecidit idem Co- rnes Radulfus, cum multo partis utriufque dolore, Régis praecipuè Ludovici, B cujus nepos fuerat ex forore. Anno DccccxLiii. Guido : Rex Ludovicus, ut illatas fibi Ducis Hugonis propulfaret injurias , Imperatoris Ottonis fororem Gerbergam duxit in uxo- rem. Quod Hugo Dux intuens , & metuens ex hujus imminere conjugii con- junâione periculum , ut quafi clavo clavum retunderet , ôc dimidiaret fibi gratiam , quam Ludovicus apud Ottonem fuerat affecutus , alteram ejus foro- rem matrimonio fibi copulat {b) Hadwidem. Quibus ex fororibus tam Ger- manorumlmperialis quàm Franciac fimul & Anglise pofteà Regalis origo pro- ceflit. Ducatum vero Ducis Gifleberti dédit Rex Otto cuidam ndelium fuorum Ottoni. Anno dccccxlv. Epifcopus Otto : Rex Otto Belgicam, id eft Lotharingiam, ingreffus , totam in deditionem accepit. Et exinde provincia illa à Regibus q Theutonicorum poflidetur Per Reginam rranciae Gerbergam , qux multa contulit Ecclefiae Remenfi B. Remigii , Régula B. Benedifîti cœpit hoc anno obfervaf i , ubi jam dudum defecerat. Et hoc fa&um eft per Archiepifcopum (c) Hugonem & Abbatem S. Benedi&i * Erkenbaldum : & Abbas ibi pofitus nomine Hingmarus. Anno dccccxlvi. Rex Ludovicus , ficArtoldus, & Cornes de Reteft Ber- nardus , & Theodericus nepos ejus civitatem Remenfem obfederant. Régi Ltt- dovico Francorum , mortuo , ut fuprà diâum eft , nepote fuo Comité Ra- dulfo Cameracenfi ScDuceGuillelmo Normanniac , Hugo Dux Magnus , qui fie Cornes Parifienfis , nimis adverfabatur. Qui Hugo filius Roberti fuit regni in- vaforis , in bello SueiTonico à Carolo pâtre iftius Ludovici peremti Bo- voni Epifcopo Catalaunenfi fuccedit Gibuinus. Anno dccccli. Cornes * Rainaldus caftrum de Roceio firmavit in parte D Ludovici contra Hugonem. Anno dccccliv. Obiit Rex Francorum Ludovicus. A Lauduno defcen- dens , dum fecus littora fluminis Axonae cum junioribus è fuis vifum de prope lupum, ut animal infeâatur invifum , equo currentefub ipfo ,moxque ruente cum ipfo , graviter attritus , militari Remis in feretro devehitur : ibique defun- gitur , & apud S. Remigium fepelitur. Anno DCCCCLViii. Hugo Magnus Francorum Dux moritur, qui dicebatur ♦Capito five Cappatus, & inSigeberto vocatur Cornes Parifienfis. Ifte de Ha- wide forore Imperatoris très habuit filios, Ducem Hugonem in Francia qui poftmodûm regnum obtinuit, fit alios duos Ottonem & Henricum. Otto fa- £kus eft Dux Burgundiac , fie habuit uxorem * filiam Gifleberti , qui poft pri- 1£ mum Hugonem {d) Capito fratrem Rodulphi Régis, Ducatum Burgundiac te- nuit: fed eo in adolefcentia fine liberis defun&o , fucceffit ei Henricus frater ( a ) Heribertus humatus eft in Ecclefia S. Quin- tini , non in Abbatia W alciodorenfi ,quam Elber- Ktt Cornes , Ebf ôini Comitis filius , cura uxore fua Herfende fundavit. oionumenta hiûorie & geneaiogis Comi- Digitized by Google EX GESTÎS COMITUM BÀR CINONÊNS IUM. 6$  perpetuumdeveniret. Nam anteà per fucceflionem generisidem Comitatus ne- mini datus fuit;fed cui & quanto temporisfpatio FrancorumRex darevoluiflet. Guiffredus igitur , congregatis hinc inde copiis Procerum Gallicofum , Aga- renos ab univerfis fuis finibus expulfos ufque in fines Ilerdae compulit , totum- que praefatum honorem ftrenuiflimè recuperatum in fuum pofledit dominium. Ecce qualiter de regali poteftate in manus noftrorum Comitum Barchinonen- fium honor ipfe Barehinonenfis devenit. Expulfifque Sarracenis , ut eft diâum, Rivipullenfe conftrûxit Monaftefium, & anno Chrifti dccclxxxviii fuo tem- An. 88^ pore fuit hpnofificè dedicatum , ôc ab ipfo nobiliflimè praedotatum. Hic dein*- de Guiffredus Pilofus Cornes ex praedi&a uxore quatuor habuit filios , Radul- fum fcilicet , Guiffredum , Mironem ôc Suniarium. Primus itaque Radulfus fuit Monachus Rivipolli & Epifcopus Urgellenfis. Guiffredus veneno infe* B dus fine filio obiit , & fepultus in Monafterio Rivipolli. Suniarius vero fucceflit patri fuo in Comitatu Urgelli , Ôt fuit primus Cornes Cap. i* Urgelli. Supradi&us itaque Cornes pater iftorum, fuis omnibus difpofitis , obiit in Domino anno Chrifti dccccxii , ôc fepultus in monafterio Rivipolli : cui fuc-. An. 91*» ceflit filius ejus major pro eo in Comitatu Barchinonae. Miro itaque Cornes rexit Comitatum Barchinonenfem x vm annis , & genuit Cap. 4, très filios, Seniofredum fcilicet , Olibam Cabretam , ôc Mironem , & fupra- di&is filiis nondum adultis , mortuus eft anno Domini dccccxxviiii, & fepul- A n. yzp» tus in Ecclefia Rivipolli : cui fucceflit in Comitatu Barchinonae Seniofredus filius ejus primus. - In Comitatibus verbBifulduhenfi ac Cerritanienfi fucceflit eidem Oliba Ca* Cap. g. breta filius ejus. Miro vero tertius filius fuit Gefundenfis Epifcopus ôc Cornes, C qui apud Monafterium Rivipolli fepultus eft anno Chrifti dcccclxxxiiii. Ipfe autem Miro fupradi&us dimifit fuos filios , ut di&um eft , nondum adultos , & Comitatus fupradi&os fub tutela ôc dominio fupradi&i Suniarii fratris fui Comi- tis Urgelli, qui rexit fupradiâa xx annis. Sub quo Suniario fuit fecundo dedi- catum Monafterium Rivipolli anno Chrifti dccccxxxv. Et traditis fupfadi&is An. pjy» nepotibus fuis Comitatibus fupradiâis, mortuus eft anno dccccl, ôt fepultus in An. j>jo» eodem Monafterio. Et femanfefunt èx eo très filii, fcilicet Borellus , Ermen* gaudus & Miro. Cap. 6. Seniofredus vero Cornes tenuit Comitatum Barchinonae xvii annis , & mor* An. ?<îft tuus eft fine filio anno Chrifti dcccclxvii , & fepultus eft in Ecclefia Rivi- polli. Et eo mortuo fine proie , ut di&um eft , Borrellus filius fupradi&i Sunia* rii Comitis Urgelli fucceflit ei in Comitatu Barchinonae. I) Ifte Borellus Comes Barchinonae tradidit Comitatus Bifulduni ôc Cerritania: G* 7« Olibano Cabretae , qui ideo Cabreta cognominatus eft , quia cùm iratus aliquid loqueretur , uno faépius pede quafi cavare videbatuf . Hic fuis diebus valde potentifltmus ac opinatiflîmus inter alios claruit , & tenuit fupradiâos Comi- tatus fub temporibus dominorum Seniofredi ôt Borrelli Comitum Barchino- nae ; ôc genuit très filios , Bernardum , Olibam ôc Guiffredum , tenuitque Comi- tatum nobiliter ac potenter lxii annis , ôc obiit fub Borrello Comité Barchino- nae anno Chrifti dccccxc. Cui fucceflit in Comitatu Bifulduni Bernardusfi- An; 99^ lius ejus ; in Comitatu vero Cerritaniae Guiffredus. Borrellus igitur Comes Bar- ehinonenfis ac Urgellenfis rexit per aliquod tempus Comitatus fupradiâos pacificè ôc quietè. Hujus vero temporibus , peccatis exigentibus , Barchinona nobiliflima civitas ( heu pro dolor ! ) a Sarracenis deVaftata eft atque capta. Faéta ï fuithaec dira peftilentia anno ( Imperator fachu fuerat 880 in die Natali Domini : fumta funt* Digitized by Google 72 EX CHRONICO SITHIENSt t Imperatore etiam neceffariis egenti fifcos in Alemanniam delegavit. Qui A An.S88. Carolus fequenti anno obiit : alii dicunt qubd à fuis ftrangulatus, prxfentem finivit vitam. Ex hoc itaque obitu Romanum Imperium & Francorum regnum miferè decerpuntur. Nam inltalia Berengarius & Wido de regno contendunt; in Francia verb, negleâo vero herede Carolo puero filio Ludovici Balbi vix decenni , quidam Regem fibi ftatuerunt Eudonem Comitem Parifienfem , filium Roberti Ducis Andegavenfis à Normannis occifi (qui Eudo alienus erac à génère Caroli Magni ) , & eum Compendio Palatio per manus "Walteri Senonenfis Archiepifcopi in Regem inungi fecerunt anno Domini ( a ) dccclxxxix. Fulco vero Remorum Archiepifcopus , cujus erat jus Reges inungere Francorum , memor obteftationis Stephani Papx , fcilicet ut nun- * Pippini quam de alia ftirpe quàm * Pupini & filiorum ejus Regem fibi aflumerent , Eudoni manus confecrationis imponere noluit. Hi vero qui favebant generi B Caroli , inter quos erant prxcipui Fulco Remorum Archiepifcopus , & Cornes Flandrix Balduinus, volebant inftituere Widonem Regem Italix. Sed audiens Wido Eudonem jam coronatum , rediit in Italiam. Tune Archiepifcopus Ful- co & fui fequaces mittunt ad Arnulfum Germanix Regem futurum Imperato-. rem , utFrancix regnum, exhaufta fucceflione , fibi debitum recipiat ; qui renuit. Eudo verb fibi contrarios quos poterat , partim minis , partimque favoribus attraxit. ' An. 888. jpf e Eudo Danos fuper fluvium Axonam bello vicit , quo gloriam fuam val- de adauxit. Poft hoc Eudo "Wormaciam venit ad Arnulfum , & eo honorificè fufeepto , facti funt amici. Eodemque anno Arnuliùs Eudoni coronam Remis per legatos mifit, quam in Ecclefia beatx Dei Genitricis capiti fuo impofuit in die S. Bri&ii , ôc ab onmi populo Rex acclamatur. Hujus Eudonis anno fecun- C An.8po. P eum baptizari faciens , de facro fonte levavit. Rodulfus etiam Comès pagi C* meracenfis , frater Balduini Comitis, contra Eudonem Regem in iram com* movetur propter caftella S. Quintini ôc Peronae ab Eudone fibi ablata. Sed dum contra Eudonem guerrians , patriam illam depraedari non cefl*at , ab Heriberto Am $96. Comité Viromandenfi in bello occiditur; Quare frater ejus Balduinus Flan- driae Cornes contra Eudonem invafit civitatem Attrebatenfem, ôc-caftrui^l An» 8*7* S. Vedafti cepit. Et fie Eudoni Régi multipiicatis inimiçis, Franci Carolo le- gitimo heredi fortiùs adhaerentes , veneno vitam Ëudonis extinguere moliun- tur , ôc complent. Eudo Rex pofteà venit ad quoddam caftrum fuper fluvium Oyfiam, quod diciturFera, ubi graviter infirmàri coepit : ubi, conVocanS Op- timates ôc Principes omnes Francorum, obteftatus eft eos ut Carolum juvenem Regem verum ôc legitimum heredem in règno reciperent..Sicque {d) mor- Etuus eft, ôcad S. Dionyfium delatus, ibique fepultus. 1 .... Anno Dom. dcccxcix. Eudone mortuo, Franci Remis conveniunt •. r ôc Aft k 8p& Carolum juvenem Regem , filium Ludovici Balbi, qui jam ferè annis ( e) qua- tuor cum Eudone regnaverat, Remis per domnum S» Fulconem Archiepifco- (a) Gigniacuirt, lit notât MabillohiUs lib. jo Cûmiti Cîlmiatfùm villanl dfeditanno 8pi.WiJIéI- AÀnal. Bened. nom. 43 , pofitum eft in Burgun- mus anno 910 Cluniaci Monafterium conftruxit. dia Jurenfi inter Ledonem ( Lion-le~Saunitr ) op- ( c ( Arnulfus nonnifi duobus pôft annis eleâiis pidum Sequanotum 8c oppidum S. Arhoris in diœ- eft Tmoerator. ■cefi Lugdunenfi. Quo tempore hujus CoBhobit (i)OdO mortuus eft Kalendis Janaarix ah. 9p9 , iundamenta à Betnohe jaâa funt , non omninà ut teftantur Annales Vedaftini , tertia verô die compertum. Jam conditum erat ante annum 8pj , ejufdem menfis, teftibus Aeginone ôc Annalifta quo Formofus Papa Bernoni jam Abbati Gigrua- Mettenll. Cenfi litteras Pontificias.conceffit. ( e ) Jam à quinque annts regnabat, id eft > ab ( b) Ava Comitifla iratri iuo Willelmo Aquitani» ineuate anno soi. Tome IX, K Digitized by Google 74 EXCHRONICO SITHIENSI. pum in fede paterna revocantes , fecundo coronari faciunt. Balduinus Cal- À vus Flandrix Cornes , ejus cognatus germanus , huic coronationi non inter- fiiit propter Heribertum Viromandix Comitem , qui Rodulfum fratrem fuum occiderat : nuntios tamen direxit , qui certificent Regem fe illi fore fidelem. Venit ibi Robertus frater Eudonis Régis defun£ti , quem Rex honorificè re- cepit & traâavit. Tune Rex Francorum Carolus & Cornes Flandrix Balduinus duas filias Régis Anglorum habuerunt uxores : Rex feilicet Odgiwam filiam Edwardi,de quaLudovicum fuum in regno fuccelTorem genuit; Cornes Flan- driae Balduinus Elftrudem filiam Alfredi, lororem Edwardi , de qua genuit Ar- nulphum ôcAdalolfum. An. 8po. Balduinus Cornes Flandriae in terra Heriberti Comitis Viromandenfis con- tra voluntatem Régis Peronam invafit , fed fub celeritate amifit. Hinc Rex obfedit caftrum S. Vedafti , quod ipfe Balduinus invaferat. Illi qui caftrum B fervabant , mittunt ad dominum fuum Balduinum : qui veniens ad Regem , caftrum reddidit licètinvitus, ôcfuosinde fecit exire : Rex vero dédit Alt- maro Comiti. An. 900. Carolus Rex aeftivo tempore fuper Oyfiam cum exercitu fedit tra&aturus quid ageret de inimicis. Balduinus Flandriae Cornes illô pergit, ut Regem re- blandiret , quatenus fibi Atrebatum redderet. Et cum fibi hoc contradicerenr Heribertus Viromandenfis Cornes ôc Fulco Archiepifcopus & nofter Abbas , Cornes Flandriae feiens Heribertum publicè fibi inimicum , de eo non multùm admirabatur : fed indignans contra Fulconem abfcefllt. Et recordatus dierum antiquorum & veteris odii quod contra Fulconem jamdiu antè conceperat , quàndo ei hxc 1 Abbatia fuerat denegata , vocavit ad fe quemdam militem fuum , nomine "Winnemarum , & eum ad Regem Carolum mifit pro hoc Monafterio C quod diu concupiverat , fi poffet , adipifeendo , 6c ut Archiepifcopi animum pacaret , & ad confenfum , fi quo modo poflet , induceret , quatenus ipfe Co- rnes hoé Monafterium obtineret , allegans fe per eum utraque Abbatia, ifta fei- licerôc S. Vedafti Atrebatenfis , fuilTe privatum. Cûmque Winnemarus fen- tiret B. Fulconis animum contra fanftx Religionis amorem & Ecclefix Deî ftatum flefti non poffe , ut feilicet locus religiofus fub laïcali redigeretur po- teftate, cum ira recefllt : ôc quia haec in Compendio Palatio aâafive di&a fue- runti 'Winnemàrus infidias Epifcopo tetendit Remis revertenti , harum in- fidiarUm penitus ignaro. SanÊto igitur Archiepifcopo cum fola domeftica fa- milia pergente , Winnemarus de infidiis exiliens, nec Deum veritus nec homi- riés, in Epifcopum irruit , ôc lanceis eum perfodit. Sicque pro Ecclefix fïde- iitate venerabilis Archiepifcopus & Abbas lanceis Winnemari transfoffus, mar- 1> An. ooo. tyrifiviaus animam Deo dédit [anno DominiJ dcccc (a), decimo quinto 'K-àtehd Julir, feria tertia , hora fexta: cujus corpus Remis delatumeft, & in Ecçlefia B. Remigii pofitum. 1 ! Poft noc ordinato ibidem Archiepifcopo Heriveo , fa£ta Synodo, damnaverunt -otnnés in'terfe&ores Archiepifcopi, ôc aliminibus fanftx matris Ecclefix red- diderùnt extorres. Quod nefas inauditum Romanam fedem orbis dominam la- tere non potuit. Unde Papa prxditnim "Winnemarum 6c fuos hujus piaculi complices au&oritate Apoftolura anathematis fententiâ ligavit , mandans om- mum^provinciaràm Epifcopis uteodem modo damnarent tanti fàcinoris reum. "Winriemarus arrferh ïn duritia fua perfiftens, feminimè reum efle dicebat : ex- eufabat enim fënbc pro Senioris fui fidelitate perpetraffe Cjf.xu Balduinus cognomento Calvus , hujus loci Abbas xxi, Flandrix Cornes, ve- E rus fîlius Balduini Ferrei ex Judith filia Régis ac Imperatoris Caroli Calvi; nunc domino S. Fulconé Archiepifcopo- noftro ôc Abbate noftro ad patres appofito, annuente Rege Carolo Simplice , cui ipfe confanguinitate propinquus erat , hancAbbatiam impetravit, ôc tegia donatione fufeepit , miles ôc laïeus obti- An. ooi. nuit anno Dom. bcccci ; 6c fimul tenuit Coniitatus Flandrenfem , Bolonien- iem ôc Tarruanenfem , ôc cum hoc praefentem Abbatiam Cum omnibus appen- diciis ejus. Initium dolorum haec , ôc hujus Monafterii trifte , durum & ma^ gnum excidium Ipfe villam Bergas , antequàm effet Abbas nofter, prx- fidio munierat in illius patrix tuitionem: ôc nunc Abbas nofter effeétus , Eccle- fiam in inferioribus hujus villas in honore Chrifti ConfelTorum Martini atque («) In Annalibu* Vedaftinis, dedmo-fexto, Digitized by Google EX CHRONICO SITHIENSL 7> À Wînocî conftruxit : & Canonicos inftltuens , corpus B. "Winoci , qaëà Mwte* conditum fuerat , ab hac Ecclefia , Monachis in quantum potérant- rèclaiâaftti- bus, Vi abftulit , ÔcBefgis in praedifta Canonicorum Ecclefia çelloctt^ BJBgi* minis fui in hoc Mqnafterio anno fecundo villam Btugis , cujus caftfiim 'Balro 1 ^ nus Ferreus patct çjus firmavcrat, hic Abbas riofter muro : cînxit, fumtrt ad hoc lapidibus t uinae de AtàtnUurch , quam Attila Rex Htfftnorum deftruxe- \ rat. Sic 6c villam Ipram munivit ôt fortalitio fîrmavit , ac etiam quafdàm alias propter fuae patriae Flandrenfîs affecurationem. Fortalitium etîam iftius villae , quod domnusS. Fulco tune Abbas nofter dudum ineœperat, & pet.'mi- nifteria diftribuerat , fed civium incuriâ imperfeôum remanier at ; dUboqu©- B. Audomarus jam pridem Herrico Monacho- appatens fieri jmTèrat, hic Abbas' nofter Balduinus Cornes eifeâui mancipavit fit Wmplevit , inttà mutorum am- B bitum hanc Abbatiam fuam includens ! * ,; "■ -\ ; ' Arnulfus Rex Germanise in {a) Imperatorem elcâûS ,'&Fprmofo Papa vocatus , Lombardiam ingreflus , Fergamum cepit & Comiiem ejus Ambro- fium ante portant urbis ilHus fufpendens , terrore ceteris urbîbus ineuflb, ad An.tp4» fibi parendum omnes induxit. Deinde (b) venions , non admifîus, Leoniriam Romam obfedit , ubi lepore verfus urbem fugiente , 8c exercitu cum clamore fequente, Romani timentes, acervatim fe de muro projiciérites , hoftes pet acervos afeenderunt. Et fie Româ captâ , omnes , qui Papàift injuriavmrirj; decollari fecit» Quo fado , à Formofo Papa in Imperatorem benedicitur ôc co^ ronatur. Tune Wido ille , qui ad regrtum Franche tenendum contra Eudoneni fue- rat evocatus, 6c Eudone Dromoto [redietfat] ut Italiam occuparet; tknens CImperatorem Armilfum, a faç|e ejus rugit. Imperator uxorem widonîs obfe- dit ; quae fibi diffidens , Imperatorem intoxicari fecit , qui, haufto venéno. An. 894. pertriduum excitari non potuit, apertifque oculis nec fentire nec loqui : quod eum repediare coëgit» w ido vero ipfum perfequens , à Deo pereuflus obiit. £od» anno. Imperator vero longa infirmitatetabefcçns , affli&us à minutis vermibus, quos pediculos vocant , adeb in ejus corpore featurientibus , ut à nullo medicorunt lànari pofTet , moritur (c) anno Pomini cmvii : cui fucceflk Ludovîeus filius ejus , qui folis annis fex regnavit, & à Berengario primo exoculatus obiit anno Dom. cmxii : in quo defecit progenies Caroii Magni quoad Imperium .... Anno {d) Domini c mXv , mortuo Imperatore Ludovico , Rex Francorunt Carolus Simplex regnum Lotharingiae recepit. Anno poft hoc fecundo Baldui» nus Calvus Flandriae Cornes .& Abbas nofter , poftquàm ambitum fortalitii fui Datque caftelli circa hoc fuum Monafterium nobiliter conftruxerat, aepermi* nifteria difpofuerat , peraegrotans obiit. Cdmque corpus ejus pars aliqua mili» tum hîc in Sythiu Monafterio juxta patrem vellet fepelire , Elftrudis Comitifla ejus uxor cupiens cum illo in eodem loco incinerari , eum ad Blandinium transferri, & ibidem tumulari fecit anno Dom. (e) cm t vu, poftquàm Flan- driam rexiflet annis xxxix , 6c hoc Monafterium annis xvii. Nondum enim erat licitum (f) mulieribus hoc intfare Monafterium. Marchiam autem filii ejus diviferunt inter fe : 6c quidem Arnulfus , qui major erat natu, Flandriam ; Adalolfus Boloniam 6c regionem Terruanicam atque hanc S. Bertini Abba-* tiam fufeeperunt Adalolphus hujus loci Abbas XXiI , filius Balduini Câlvi Flandriae Comitisy ^ ^ frater quoque Flandriae Comitis Arnulfi nunc regnantis , quàfi in partitione É 6c fucceflione paternae hereditatis fufeepit Comitatus Bolomenfem fit Terrua- nenfem, Abbatiamque praefentem anno Domini nongentefimo decimo - oSavo miles fit laïeus toto vitae fuae tempore tenuit , pius dominus, qui hune locum multùm dilexit. Circa principium hujus domini Adalolphi ira Dei contra Franeos in mifeficof- («) Nondum tune Arnulfus in Imperatorem Régis (non Imperatorii) fine libetis defunâi , ut éleâut fuerat. Hk ptîor ejus in Italiam profeâio légitimas h ter es Lotharingiam accepit : ideô in ejus cum fecunda confunditur , qu» biennio poft con- Diplomatibus additur , Ltrgiore inffepts h*r éditât*. tigit. («) Obiit die fecundo Januarii an.pi8 > qui (*) Arnulfus Romam non venit nifi anno 896» adhuc erat 917. qno corotiatus eft in Imperatorem. (/) Hic Monafterium, ut obfervat Martenius, ( c ) Obiit Arnulphus anno 899 : filius ejus Lu- fumitur pro Ecclefia , cujus ingreflus olim feminis dovicus hic confunditur cum Ludovico Bofonis non folum in Sithtenfii S. Bertini , fed in oBUii-s filio. . t>u> pene aliis Monaûerus erat interdicha, (d) Carolus anno pu poft mortera Ludoyio Kij Digitized by Google 7<^ EX CHRONICO SITMIËNSI. diam verfa eft. Nam Dani ôc Normanni, qui Franciam plufquam dc annis vexa- A An. pu. verant , nunc per Richardum (a) Burgundix Ducem ôc Robertum Parif. Comi- tem , fratrem Eudonis quondam Régis , in pago Cameracenfi duobus proximis bellis fie funt devidi, ut Normanni Chrifti mifericordiam implorantes, efficeren- tur Chriftiani. Eo,tempore erant duo cognati duces eorum, quorum unus Rollo, An. pu. a ^ ter Gerlo vocabatur. Carolus igitur Rex Francorum de confilio Optimatum fuorum dédit Rolloni, qui major erat inter eos , Gifiam filiam fuam in uxo- renij eo tamen pado ut baptizarctur , deditque fibi totam Neuftriam , quam fie : per Normannps edomuit , quia jam diu contra eum rebellaverunt. Gerloni verb fecundo Normannorum Duci dédit ôc fub eadem conditione uxorem , ôc montent JBle/eYtfem : quos ambos cum eorum gente Rotomagenfis Archiepi- feopus baptizavit. Rollonem Robertus frater Régis Eudonis de facro fonte le- vavit , & de fuo nomine Robertum nominavit. Ipfe verb patriam fibi datam B à fyx gentis vocabulo, id eft à Normannis ,Normanniam appellavit, quxpriùs Neuftria dicebatur, : ipfeque primus Dux Normannix fuit , qui genuit Guillel- . . . muni, qui Richardum, & ifte Richardum II , ôc ille Richardum III , ôc Ro- " bertum fxatrem ejus, patrem "Willelmi Nothi, qui Angliam conquifivit, Aroldo Anglorum Rege in bello peremto.Qui Rex Guillelmus Anglix conquifitor ge- nuic Willelmum ôc Henricum Anglorum Reges, ex quibus proceflerunt Reges Anglorum ôc eorum fucceflbres ufque in hodiernum diem.Et fie Reges An- glix ex hujus Rollonis Normanni génère prodierunt. Gerlo in monte Blefenfi caftrum xdificans , habitavit ibidem , qui de uxore fua genuit Theobaldum Vetulum , Theobaldus Odonem Campanienfem, fie didum (b) quia natus fuit in campo : Odo genuit alium Odonem , qui genuit Dbaldum ôc Stephanum ; Stephanus vero genuit Comitem Theobaldum. C eft generatio Comitum Blefenlium , qui de génère prodierunr Gerlonis jrmanni. Taceant igitur qui errant , qui dicunt à Genelone Comités de- feendifte Blefenfes, cùm nec ejufdem generis, nec patriae, nec lingua: , feu nationis autnominisextiterintGenelo proditorôc Gerlo Normannus, nec etiam ejufdem temporis. Nam Genelo tempore Caroli Magni fratres fuos Chriftianos prodidit : hic vero Gerlo , qui priùs fuerat Chriftianorum perfecutor , nunc tempore Caroli Simplicis eft Chriftianus effedus. Poft hoc beilum cruentifllmum ôc Normannorum converfionem, miles qui- dam de Danorum reliquiis , qui hoc Monafterium ôc patriam cum Danorum exercitibus fréquenter affligendo deftruxerat, nomine Sifridus Dacus, cum fua turma hue rediit , ôc Ghifnas villam ôc patriam occupans , à nobis abftulit , fi- bimet ufurpavit, fedem fuam in ea pofuit , tuitionem ôc caftrum inea conftru-D. xit , ôc fe Ghifnarum dominum appellavit. Cui cùm Abbas nofter Adalol- phus ôc Monachi pro fui pofle refifterent , ipfe Sifridus ad Arnulfum Flan- drix Comitem fe tranftulit , qui eum fecum retinuit: feiebatenim eumvirum fortem ôc armis ftrenuum. Clinique à domno Abbate noftro Cornes Amul- fus frater fuus fuiffet requifitus, ut rem fuam fie violenter ablatam , eo ju- vante , recuperare pofTet , Arnulfus Cornes non folùm non reddi fecit ; fed ipfum Sifridum in fado fuo penitus fuftinuit, ôc eum ad fidelitatem ôc homa- gium de terra Ghifnenlî recepit. Richardo Burgundix ôc Rollone Normannix Ducibus viventibus , pacem firmatam & fidelitatem obfervabant Régi Carolo : ôc Robertus frater Eudonis quondam Régis dolorem, quem diu mente conceperat , quia fe regno vide- bat exutum , oftendere non audebat. Sed eis defundis , Willelmus filius Roi- E lonis ôc Normanni non fie Francorum Régi obfecundabant ; fed fxpe vocatis à Dacia per mare copiis , regnum infeftabant. Robertus etiam prxdidus de Francorum Principibus quos poterat , à Carolo pervertit, occafionem nadus ex eo qubd Carolus familiarem quemdam habebat , nomine Aganum , cujus nobilitas ignorabatur à Francis : quem quia ceteris Confiliariis farhiliariùs ho- norabat , Franci , inftigante Roberto , non leviter ferentes amicitias hominis ignoti, infidiasRegi tetenderunt Lugdunum properanti ; quas Rex prxfentiens ôc declinans , ad regnum Lotharii feceffit. Franci verb in fuo durantes intento, Robertum prxdidum Eudonis quondam Régis fratrem , Regem fibi ftatuunt, (a) Richardus 8c Robertus anno 911 Norman- (b) Ridicula hujus nominis etymologia: fîcdi- nos Carnotum obfidentes penitus deleverunt. Hinc ftus eft , quia Cornes erat Campani». coirigendum ; in jago Caatowiji. Digitized by Google EX CHRÔNÏCÔ Si T MIEN SI. 77 A 8c pèx Walteram Senonenfem èblbttari faciunt atino Dôm. cmxx» Pbft hoc Àthpii» Carolus cum fuis orientalibus Francis de regno Lotharii , vado fluminis ôyfia* tranfito , Robertum in paco Sueffionico belio expetiit, & conferto praelio Àn.p*|» vi&or, Robertum cum multis interemit. Carblus haque pofthocbellum fero^ ciflimum videns fe pofitum in medio fuorum adverfariorum , reverfus eft, unde venèrat , in Lotharii regno ânno Dom. CMXXm. Imperabat nùnc in AlemanriiaHenficus idùxSâxbnum , pater Imperâtbris Ottonis primi..... Huic Henricô confoederâtur Rex Carolus, fe & Franciant ei fubmittens , eique in fignum perpetui fœderis 6ç amoris mifit manum piretiofi Martyris Dionyfii auro gemmiïque inclufam. Et anno fequenti Carolus eidem Henrico reghum Lotharingiae reddidit, Epifcopis & Comitibus utrimqué ju»' rando firmantibus. ■ B Heribertus Virofhandix Cornes prodltorUm nequiflimus dolens de morte Roberti regni ufurpatoris nunc proximè intellb Sueffionico peremti, qui foro* rem ejus (a) uxorem habebat, in exitiùm domim fui Régis Caroli machinans, nuntios ad eum mifit , verbis pacificis in dblo fe.dicens pœnitere, quod con- tra [eum] egiffet,promit*ens ei, fi reverteretur, reghum Francorum per om- nia fibi fubjugare* Carolus nimis eohfidens, ad S. Quintihi.Viromandis caftrum venit : Heribertus fibi lautiffimum convivium prçparavit. Fafcïa nocte cùm vino fepulti effent , Heribertus juflit eorum arma tolli. Mahe fa£tb Heribertus Re- 1 , gem Carolum cepit , & in cuftodia mancipàvit. Milites Caroli confugientes ad arma , cùm ea noft reperiffent > confufi ad propria remearunt. Heribertus autem Regem Carolum duxi't in caftrum quod dicitur Perona Scotorum , ubi Ç eum inclufum tenuit ufque ad diem mortis ejus* Reginâ vero ejus Ogiwa , quia filia Régis erat Anglorum , in Angliam tranfiit , ut fecurè ftare poffet ibi cum filio fuo Ludovico puerb regni Francorum herede. Francorum Rege Carolo captivato , ac ejus herede Fugato , convenienteS Franci , inter quos erant praecipui Heribertus & nepos ejus Hugo MagnuS Cornes Parifienfis, Regem fibi itatuunt Rodulfum Burgundiae Regem , filiurrl A&$i}> Richardi , extraneum de génère Caroli Magni , ôc eum faciunt coronari t regnavitque ( b ) duobus annis. Sub ejus tempore Stephanus Ëpifcbpus Mbrifienfis obiit , Cui fucceflît "Wit- Am 9iS* fridus hujus loci Monàchus & rraepofitus. Éodem tempore Normanni^ ut eorum moris erat , vocatis fibi de Dacia auxiliis , à Rotomago cum havium multitudine venientes in has partes , vicina littora noftra deVaftabant : contra Dquos Rex Rodulfus exercitum duxiti Quo cognito, Normàrtni omnes capti- Àn.j>*& vos fuos jugulaverunt. Rex autem eos infecutus , ih Falcobirga commiffo prae-> iio , licèt cum damno fuorum , viftoria potitus , eos profugavit. Éodem anno faâa eft elevatio five tranflatio corporis B. Praefulis Folquinï , pracfente domno Abbate noftro Adalolfo ..... anno Dom. cmxxviii , Idibus An - > l8 » Novembris. Poft hoc Rex Carolus fub cuftbdia Heriberti in caftro Perona Sco- torum exul & martyr morituf , 6t in eadem villa in Ecclefia S. Furfei fepelitur s»*?» anno Dom. cmxxix. Et cito pbft obiit (c) Rex Rodolfus. Incarnationis Dominicae anno dccccxXix. (d) Franci, cbmmuhicato con* An. 9^ filîo, miferunt {e) Walterum Senbnenfem Archiepifcbpum in Angliam ad Reginam Ogiwam , quatenus redùceret filium fuum Ludovicum , ut regnum paternum accipiat. Ipfique Francofum Proceres ufque Boloniam procefierunt E obviàm ei, inter quos erant praecipui Comités Hugo Magnus, Heribertus Viro- mandenfis, Adalolfiis (/) Bolonienfis&Terruanenfis ac Abbas nofter : fufcipien- tefque Regem, ufque Lauduhum civitatem cum honore deduxerunt, ibique eum in Regem elevaverunt & coronaverunt. Rex Ludoyicus in regno fuo confirmatus, Herlbertum virorum nequiffimum, Caroli Régis ac patris fui proditorem atque tortorem , ultione jufta fie punivit. Die quadam dum Rex venatum iret , Heribertus fimul cum Rege perrexit , funem fatis Contorfum fellae fuae more venatico gerens affixum, intendens tamèn Regem fabulis alle- âum, ac à venatoribus, fi poffet, feparatum decipere, ficut fecerât patrem (4) Beatrix Heriberti foror, Roberto nHpfc^at. (e) Corrigendum WdUlMuM. Walterus enim, . (*) Rodulfus duodecira ânnîs regttavit, id eft Ut teftatur Cbrius in Chroriicô, defunaus eft ipfo ufque ad an. 9 % 6, anno quo Rodulfum inunxit in Regem » id eft anno (e) Obiit anno 936. 913. • (/) H«c anno 93$ contigere. (/) Jam obierat Adalolfus ab anno 933 . K. iij 78 EX CHRONICO SITHIENSI. fuum. Quod cùm Régi fecrctb Jiuntiatum effet, infidias poni praecepit '': dam- A que fimul pergentes Rex fie Heribertus , in/idils. propinquarenit , Rex fignum dédit, ad quod fignum exilientibus infidus , Rex Heribcrtum cepit , interro- gans quid fibi vellet hoc vinculum, quod feil* fuse gerebat affixum. Et videns fe non poffe evadere , confeffus eft qu* contra Regem mala machinatus erat. Tune Rex , extraâo fune de fella praçcepit emn in arbore vicina fufpendi lkra- tum fub afeellis. Cùmque adhuc palpitaret pendens , Rex juffit pratfcindi fii- *n.94ï« nem ; ficque cadens de arbore, {a) crepuit médius: erat enim pinguiflimus Heribertus An.j>jj. Domnus Abbas nofter Adalplpbus Cornes in Monafterio aegrotans, obiit anno Domini CMXXXin , Idibus Novqmbris , fepultufque eft in Baftlica S. Ber- tini in latere finiftro capitanei altaris S. Martini €*. *j. Arnulfus Maanus , ftve Senex vel Vetulus , hujus loci Abbas xxm , Flan- B dri* Çomes , filius Balduini Calvi , fraterque Adalolphi Bolonienfis 6c Ter- ruanenfis Comitis ac Abbatis nolki nuperrimè defunôi , diéhis Senex five Vetulus propter fui longaevitatem , quia diutiffimè vixit i ficut patri fucceflerat in Comitatu , ita nunc fratri deiunÛo fucceffit in Bolonienfi Comitatu ôc Terruanenfi , ac in Ahbatia praefenti Videns fie dolens inclytus Cornes 6c Abbas nofter Arnulfus , quod Normanni à WUlelmo fecundo Normannorum Duce, filio Rollonis , haec .noftra Picardi* littora , maximéque Bolonienfis ac Terruanenfis Comitatûs , terramque Sythienfem devaftaverant ; ( qu* quidem terrac patris fui Balduini ac obft fratris fui Adalolphi Comitum fuerant , 6c nunc , his defun£tis , hereditariè fibi provenerant ; ) Normannis parans repen- dere vicem , exercitum de Monftrolio duxit ufque ad Pikiniacum in pago Ambianenfi fuper fluvium Somonam : contra quem Willelmus Dux Norman- C niae cum exercitu venit. Ambobus exercitibus utrimque locatis, foloque mi- nime interlabente divifis , Willelmus 6c Arnulfus ad mutuum colloquium feu traétatum fibi diem ftatuunt in infula Pikiniaco praedi&a , fe treugis invicem affecurantes , fed folùm quamdiu in infula fimul eflent. Die ftatuta fimul in infulanîveniunt, quietè traçant 6c colloquuntux ; tandem fine difeordia "Wil- lelmus recedens ab infula , navem intrat. Et treugis fie finitis , "Willelmus incautè , non confeftim revocatis induciis, in infulam rediens à Blafone An.p4j. cognomento Curto Comitis Camerario interficitur. Sicque "Willelmum ip- fum fua fefellit incauta fimplicitas , qui , defeâis treugis , ad hoftem rediit non affecuratus. Ad ejus cingulum inventa eft clavis fàmiliaris ferinii, in quo fue- runt inventa indumenta Monachalia , qu* femper inter bella meditabatur fe geftaturum apud Jumegium ; quem locum à tempore Augufti defertum ipfe D frucYicofis fentibus purgaverat , ôc ad hune ftatum, quem nunc, evexerat. Poft eum fuit Dux Normannorum Richardus filius ejus Habuit hic domnus nofter Abbas 6c Cornes uxorem nobUiflimam Athalam , filiam Heriberti Comitis Viromandenfis, de qua genuit filium Balduinum juve- nem. Haec domina Athala, cùm fiepiflimè magnis infirmitatibus gravaretur, in mentem venit ei ut, fi in hoc Monafterio coram altari S. Bertini pro falute fua deprecatur* fibi liçeret accedere , fanaretur. Proinde venerabilibus "Witfrido Morinorum ôc Fulberto Cameracçnfium Epifçopis defiderium fuum 6c devo- An. pj8. t i onem aperuit. Et acceptâ à Monachis liçentiâ, anno Dom. cmxxxviii , feriâ fecundâ Pafchae , introduxerunt eam prxdiâi Epifcopi in hoc Monafterium , non fine timoré magno , quia hoc fœminarum prima ipfa facere praefumferat , quod anteà Reginarum nulla concupifeere vel audebat. Sicque introduâa, fie E ante altare B. Bertini proftrata, devotè oratione fufa , plenam corporis fofpi- tatem açcepit.... Arnulfus Cornes 6c Abbas nofter çpmpun&us corde intrinfecus, atque dolens hîc religionem Monafticam dudum à B. Bertino conftruéiam ôc fortiter obfervatam , ôc nunc quadraginta annis vel cireiter patris (hi 6c fratris atque fui incuriâ prorfus abolitam i ut priftinam religiopem exftrueret , ôc locum iftum antiqua fanftitate nobilitaret , S. Gerardum , qui quafi folus religionis deftru- ôionem in -his partibus obfervabat, ad fe vocavit , ôc ut hîc ordinem reduceret rogans, hanc Abbatiam ôc Monachorum regimen ei conceflit anno Dom. («) Frodoardut in Chronico ad aanum 943 Comitem Heribertum obiiffe dicit; mort» gum non récitât. Digitized by Google EX CHRONICO SITHÎENSI, 7* À CMXLim. Sed ne fecularia negotia Monachorum corda à principaÉ, id eft An*$*n fanao propofito, diverteret, in temporalium gubernatione B. Gerardo fuif* que fucceflbribus adjutor femper extitit. Et inde eft qubd Rex Lotharius in privilégie» fuo hobis a fe conceffo Arnulfurh femper Abbàtem nôminât : quod tamen privileghim longé poft hanc hujus Ecclefiae mutationem datum fuit, id eft tempore Regenoldi Abbatis Hujus Abbatis [Gerardi] anno fecundo ih Italia Comètes mirae maghitudi- An. $41» nis apparuit, famem portendens, quae inde fecuta eft. Ottho (a) Imperator Burgundiam fibi fubjugat. Cornes Parifienfis Hugo Magnus Ludovic© Fran- Àn,p44» corum Régi domino fuo nimiùm adverfatur , à Rege pervertens quotquot poterat, infecutus veftigia patris fui & Eudonis Régis avunculi fui. Filius enim fuit Roberti tyranni , qui regnum ufurpavit , & à Carolo Simplice Francorum B Rege in bello Sueflionico peremtus fuit. Cujus Hugonis contta dominum fuum proditio cito poft hoc cun&is innotuit • Wido (b) à B. Gerardo Abbas inftitutus promotione Flandrenfis Comitis c ^ *f> Arnulfi anno Dom. cmxlviii.... Hujus Abbatis anno fecundo Parifienfis Co- rnes Hugo Magnus , qui domino fuo Régi Francorum Ludovico jam anteà diu adverfatus, quotquot poterat, contra Regem perverterat, nunc malum in peétore fuo latens palam patefecit. Nam Rex Ludovicus , eodem Hugone fa£titante, à Ducibus fuis circumventus à Normannis capitur apud (c) Bajo- An< cafium civitatem; & exinde confilio Hugonis* Lugdunum mittitur, & publi- *Laudunuia cac euftodiaê traditur. Carlomannus vero. filius ejus major à Normannis abdu- . âus , Rotomagi moritur. Anno fequenti Ottho Imperator cUm triginta dua- bus legionibus ad liberandum Ludovicum Regem Franciam aggreditur. Ludo- C vicus enim Rex Francorum fororem Otthonis Gerbergam habebat in matri- monium. Franci timentes Imperatoris potentiam, ejus metu Ludoviçum Re- gem à euftodia relaxant. Ottho tamen , eo relaxato , Francis non pepercit, Lug- An. 946* dunum {d) cepit, Hugonem Magnum intra Parifius conclufit, urbem Remo- rum cepit, & Hugonis Magni nepotem, qui Archiepifcopatum ufurpaverat , expulit, ôc legitimum Epifcopum in fede reftituit ; & ufque adRotomagum po- tenter accedit, oc caftelîis ac urbibus, quas cepit, Ludovico reftitutïs, in Saxo* niam rediit Circa hujus domni Abbatis [Hildebrandi] principium Ludovicus Franco- x«l tum Rex moritur, ôc fepultus eft Remis in Ecclefia S. Remigii ànno (e) Dom. cml. Et regnavit Lotharius filius ejus ex Gerberga forore. Otthonis Imperatoris pro eo annis xxxn 4) Regenoldus Abbas hujus loci in Abbatem per B. Gerardum fubroga- Cap. 17* tus, & per "Wltfridum Morinorum Epifcopum confecratus anno Dom. cmliv... Hoc eodem anno Rex Francorum Ludovicus , filius quondam Caroli Simpli- Aiupj* cis , poftquàm regnaverat annis [xvm] obiit : cui fucceiTit in regno Lotha- rius filius ejus ex Gerberga forore Otthonis Imperatoris, adhuc in aetate pue- rili conftitutus Circa Natale Domini Balduinus filius Arnulfi Flandriae Comitis morbo , ■'&$.*%• quem medicî variolas five poccas nominant, corripitur, &in die Circumci* fionis Domini immediatè fequente curfum- praefentis finivit vitae. Erat inde toti populo luâus ôc planëtus multus : gratilfimus enim juvenis în omnibus ' a&ibus fuis diligebatur à cunâis. Et in hoc Monafterio (f) fepultus fuit anno Dom. cmlxi , Régis Lotharii anno vrir. Balduinus ifte, licèt ante patrem An. 96a E obierat, in numéro tamen Flandrix Comitum nominatur, quia Flandriam tribus annis rexit loco patris-.fui jam dooeepiti Magnus Cornes Arnulphus à ibngaîvitateMiaus Senex & Vetulus, quondam Cap. t& hic Abbas, terminum, qùem ^raeterire non poterat, fubiens, diem claufit extremum , ôc fepultus eft '"in t Blandinio fanai Pétri Gandenfis Monafterio (a) Otho nondu m erat Imperator. *■ f him prasdeceflbris ejus Hildebrandi. ( b ) Wido an. 947 Abbatia privants eft. (f) Idem habet Folcuinus Levita ac Monachus , ( c ) Non Baiocis , fed Rotomagi Ludovicus câ- cujus ipfa verba ex chartaceo ejus codice , quem ptus eft. Non Ludovici filius major ; fed minor à Adalolfo Abbati nuncupavit , aftert Mabillonius Normannis abduétus. lib. 46 Annal. Bened. Num. ro. Baldwinus Comts (d) Otho Laudunum non cepit. ftpulttu eft in hoc ipfo Monafttrio , m medio beati (t) Hic eft error : nam capite fequenti Ludovi- fatrit Bertini requietionis Templo , amo nativitatis ■ eus Rex mortuus dicitur anno 954 , & quidem pri- Chrifli DCCCCLXI, Indittiont llll, régnante Hlo~. ■ nw anno Regenoldi Abbatis , non circa princi- tario Rege amo VllU 80 EX CHRONI.CO SITHIENST. An. 964. anno (a) Dom. cmlxiv , Lotharii vero Régis xi , poftquàm Flandriis impejSK \ verat annis xliv» Flandriae Gomiti Àrnulfo fucceffit filius filii Balduini Arnulfus 1 1 , quem cùm puer effet , & ad regendum inhabilis , Rex Francorum Lotharius gra- viter infeftavit. Attrebatum ôc Duacum pridem per Arnulfum Flandrix Co- mitem Régi Ludovico patri fuo ablata recuperavit , terras etiam Ecclefiis ablatas reftituit , ôc patriam ufque ad Lifam fiuvium fibi fubjecit. Tune Rex Lotharius Hugonem Magnum Parifienfem Comitem Ducem fecit Àndega- An.p;tf. venfem. Cui defun'tto fuccefferunt filii fui Hugo Capet in Francia, Henri» eus vero {b) in Ducatu Burgundiae. Tandem Flandrenfi bello finito , Lotharius Rex contra Imperatorem Ot- thonem fecundum bellum inftaurans , venit Aquifgrani horâ prandii : Impe- An.978. rator vero ad pugnam imparatus abfceflit. Lotharius quod Imperator praepa-B raverat pranfus , poft patriae vaftationem in Flandriam rediit : quem Impe- rator infequens , fines Remenfium, Laudunenfium, Sueflionum & Parifiorum . diverfa clade vaftat, & Parifius lanceam fuam in porta figens dixit, Hue ufque fufficit. Tune afeendens in Montem-Martyrum , in honore Beati Dionyfii cantari fecit Alléluia , Te Martyrum ôcc. ficque repatriavit. Sed dum vaftaret Franciam , Ecclefiis omnem immunitatem concelfit. Citô poft Rex ôc Im- An.?8o. perator Remis convenientes , pacificantur ; ubï Rex Imperatori Lotharingiam beneficiavit. Qui res contriftavit Hugonem Capet ôc Henricum fratrem ejus contra Lotharium Regem praedi&um. Paucis poft hoc evolutis diebus , Rex An.p85. Lotharius mortuus eft, ôc fepultus in Ecclefia S. Remigii Remenfis. Flandriae Cornes Arnulfus II bello contra Regem Lotharium finito, Flan- driaque pacata , cùm jam ad aetatem legitimam perveniffet , uxorem duxit C Sufannam filiam Berengarii Imperatoris ôc Régis Longobardorum ; de qua genuit inclytum Flandriae Marchifum Balduinum Barbatum Di£tum elt fuprà quomodo Sifridus Dacus nobis Ghifnas abftulit , ibi Don- jonem inftituit , ôc fe Ghifnarum dominum nominavit : item quomodo Sifri- dus domno Arnulfo Comiti fie infidelis fuit , quod filiam ejus Elflrudem im- praegnavit ; cujus iram timens , laqueo fe fufpendit. Nunc autem Cornes Flandriae Arnulfus ifte fecundus , ejufdem Elftrudis nepos , eidem ôc filio fuo Ardulpho compatiens , eorum curam egit : ipfum baftardum Ardulfum mili- tem ôc Ghifnarum Comitem ordinavit contra jus ôc rationem Baftardus ifte , à quo Ghifnenfes Comités defeenderunt , uxorem duxit Mathildem filiam Ernicli Boloniae Comitis ; de qua genuit filium Rodulphum hominem fuperbum Oj Ifte Rodulphus uxorem duxit Rofellam filiam Comitis S.Pauli. Ipfe in tornea- mento Parifius equo deje&us , à canibus laceratus eft : cujus corpus in Se- quana proje&um , nunquam pdtuit inveniri. Et fibi fucceffit filius ejus Eu» ftatius Ghifnarum Cornes quartus Lothario Francorum Rege defunfto , fucceffit filius ejus Ludovicus , .A». $87. regnans anno folùm unico, qui obiit anno Domini cmlxxxvii , Ôc fepultus eft Compendii in Ecclefia SS. Cornelii & Cypriani: cui fucceffit (c) patruus ejus Carolus frater Lotharii prxdiûi. ( a ) Ejus obitum collocat Frodoardus in anno gundiae ; Othoni ftater ejus Henricus. $6;. ( c ) Ei non fucceffit Carolus , fed Hugo Capet {b) OthoHugoni patri fucceffit in Ducatu Bur- Hugonis Magni filius. : 8r EX (a) CHRONICO quod VidetùA essé WILLELMI NANGIÎ Monachi S. Diônyfii. AKno DCcfccLXxvh Goffridus & Àrnulfus Comités ëxpulfi de Comitatii Montenfi à Karolo fratre Régis & Hugone Capet Duee Francorum, quij congregato ingenti exercitu, filios Raginarii Longi-colli nepotes fuos , (Jui eo- rum filias uxores duxerant , confenfu Lotharii Régis , in hereditatem pater- ham reftituerat, Imperatorem àdietunt dfeexpulfione fua querirhoniam facien- tes: intimantes etiam qubd Rex Francorum Lotharius , qubd impedimentuni poftobitum Guarnerii au&oritate Imperatoris fà&um èxiftimaret , injuriam fibi lî in perfonis confanguineofum illatam in terra ipfius Imperatoris perfonaliter intendebat in proximo vindicare. Sed Iiripèrator parvipendens relata , & cu- piens inter ipfum & Regem Francis confobrihum fuum amofem continuari , Ducatum Lotharingiae dédit Karolo fratri Lotharii, ipfum que rogavit Ut ab in- folentiis iftis excogitatis defifteret, & fratrisfui motibus obfiftef et quantum pof- fet. Quod & facere ftuduit : fed nequivit Régis animum immutare. Anno dcccclxxviii Lotharius Rex Francorum promifll non immemor , icongregato exercitu valde copiofo , Lotharingiam intrat , & eam fub ditioné fua redigit : in civitateque Metenfi Baronum recepit homagia. Tranfiens indë ad Palàtium Aquifgrani , ubi Imperator Otho refidebat , omhia cireumcirca diripuit, Qthone, quod imparatus erat ad pugnam , cum fua uxore fugiente. Ibique dapibus Imperatoris, 6c ferculis jam pro prandio paratis refocillato exer- çchu , Rex inde diftraxit quicquid praedabile potuit reperiri, totamque âdjacen- tem provinciam rapinis & incendiis vaftavit abfque refiftentia , & inde fine obice rediit inFranciam. Otho autem Imperator tantam injuriant aegrè ferens,. & properans ad vindi&am, poftrecefTum Lotharii cum copiofo exercitu per . Lotharingiam Franciam ingreflus, ôcRemenfem, Laudunenfem, Sueflionen- femque provincias ,'omnia devaftando, pertranfiens, ufque Pafifius venit, & . fuburbium civitatis incendit. In Francia quoque manens à Kalendis O&obris ufque ad KaL Decembris , fines ejus diverfa efade vaftavit, Ecçlefiis tantùin Dei amore immunitate concefla. Imperator quendam nepotem habebat, quifeex- tollendo ja&averat qubd lanceam fuam infigeret in portam Parifienfis urbis : fed fuburbio accenfo , cùm ad ipfam accefliflet , de civitate erumpentes eun- dem cum multis aliis occiderunt. Jam Rex Lotharius , Hugorte Capucii Co- X> mite Pariiïenfi & Heinrico Duce Burgundionum fratre fiio evocatis , ingentem congregaverat exereitum. Cum quo fubitb ifruens fiiper hoftes , eos fugeré compufit , quos etiam perfequutus eft ufque ad Sueflionenfem urbem. Illi au- tem ingrefli (^)fluminis alveum , qiiod dicitur Àxona , nefcientes vadum, ma- ximum detrimentum pefpefli funt. Nam plures multb confunipfit aqua quant gladius : & tôt ibi périerunt , ut etiam aqua redundaret eadaveribus : aqua enim repleverat ripas fuas. Lotharius àutem conftanter perfequens eos tripus diebus & tribus no&ibus, & ufque ad ( c ) flumen qiiod fluit intra Ardennam j interfe£ta ex hoftibus maxima multitudine , cUiri triumpho reverfus eft in Fran- ciam. Otho autem Imperator cum his qui evaferant confusè repatrians , nort appofuit ultra redire in Franciam; E Anno dcccclxxx Lotharius Rex Ffancorurri contra voluntatem Princi- pum regni fui Remis pacificatuseft cum Othone Imperatore, deditque Otho ni in beneficium Lotharingiae Ducatum : quod magis corda praediâorum Princi- pum contriftavit, & maximè Hugonem Capucii Parifienfem Gomitem , & Hein» ricum fratrem ejus Ducem BufgUndiaÉ. Otho Imperatot Italiam repetit, evbcatus à Papa Ut Eeclefiaï fuccutreret : An. 981, ubi Apuliam & Calabriam Italiae provincias ad jus Impêrii GraecOrum appen- dentes ad Imperium Romanum conatus transferre , maximè propter afhnita- tem quam occafioiie uxoris fuae Theofàniae cum Graecorum Imperatore habebat, ( a ) Hoc Petrus Fithœus poil Frodoardi Cbro- ( b ) Vide Cbronken Hugonîs Floriac. Tomo toicon adjecit. Adjecit & Chefnius Tom. z. Script, praecedenti, pag. {14. Franck, pag. 6x6. Obiit GuiUelxnus Nangius anno ( c ) Aliàs, ad Majam fluvium qui. SJOS. Tome IX* h tu feX CHRONICO WILLELMI NANGII. à Graecis auxilio Sarracenorum vi&us, tasdio & angore Romx mcritur , & A. ante beati Pétri Ecclefiam in tumba marmorea honorificè fepelitur anno DCCCCLXXX1IÏ. Anno dcccclxxxiv, quoniam Lotharingi Franciam collimitantes rapinas exercebant , Lotharius Rex invadeire Lotharingiam decrevit , & rurfum recu- perare. Exercitu igitur congregato , regioncm fubintravit : Virdunum quoque ad deditionem coëgit, & Godefridum ipfius urbis Comitem captivum fecum adduxit. Anno dCCCclxxxv Lotharius Rex Vidèns Othonèm Imperatorem Otho- nis filium , quem Barones Theutonici de manu Heinrici Ducis Bavarix filiî Heinrici fratrîs Othonis primi ïmp. extorquentes , in regno paterno fublimave- rant , virtute fuorum militum proficere , mandatis & apicihus ejus obtémpe- rans , Virdununi urbem reddidit , & Godefridum ( a ) Comitem de carceribus B liberavit , tra&atumque cbncordix cum pâtre fuo jam pactum cum eo ftabi- livit. Anno dcCCclxXxvi Lotharius Rex Francis plénus dierum obiit , Re- mis in Ecclefia S. Remigu fépultùs eft , Hugoni Capet cognato fuo commen- dans filium Ludovicum juvenèm , qui poil eum regnavit. Anno dcccclxxxvi i LudoVicus Rex Francorum fine herede moritur , fie apud Compendium in Ecclefia fan&orum Martyrum Cornelii & Cypriani fe- pelitur. Tune Francis regnum transferre volentibus ad patruum ejus Karoluni Ducem Lotharingix fratrem Lotharii Régis , dum ille rém ad confiliqm de- fert, 6c accipere regnum tardât, regnum Francorum capit Hugo Capucii Co- rnes Parifienfis & Dux Francorum, filius Hugonis Magni Comitis quondam Parifienfis ex Hawide forore Othonis primi Imperatoris. Hic adminiculante q Richardo Duce Normannix cum nonnullis Baronibus regni, eodem anno co- ronatus in Regèm Remis, regnavit annis ix. (*) Godeftidus non fuit liberatus , nifipoftmortem Lotharii. Vide infirl Epiflolam Gerberti. EX DIVERSIS CHRONICIS* Anno dccclxxvii. CÀrolus Calvus Imperator obiit : fucceffitLudovicus filius ejus in regnUm. Ex Chronico Kimperlegienfi apud Baluzium Tom. i Mifcell. pag. $?o. Karo- D. lus Imperator Magni Karoli nepos obiit: & Hludovicus filius ejus, cognomento Balbus , regnum fufeepit : Ex Chronico Lemovic. apud Labbeum Tom. i Biblioth* pag. 333.Carolus Imperator Occidentis obiit : Ludovicus filius ejus fuccedit* Ex Chron» Lobienft apud Martenium Tom. 3 Anecd. col* 1414* Ànrio dccclxxViii. Johannes Papa Romanus ad Gallias veniens cumFofmofo (a) Ëpifcopo Portuenfi , ferens fecum pretiofiflimas Reliquias , primo Arelatum navigio adve£rus , perLugdunum aliafque civitates ufqué ad Tricaflinam urbem accef- iit ; ibique cum Hludovico Rege fiiio Caroli Calvi locutus, ad Italiam repe- davit. Ex Chronico AuÛoris incerti apud Chefnium Tomo 3 , pag. 3 $0. Dedicatio Monafteriorum Pultarienfis & Vezeliacenfis à domino Johanne Ë Papa fa&a;& inde Trecis Concilium tenuit. Ex Chronico Pezeliaci apud Lab- beum Tomo 1 BibliotL pag. 39$. Balduinus Odoacri filius obiit : Carolus frater fdecedit. Ex Chronico Elnonenft apud Martenium Tomo 3 Anecd. col. 1394. Hoc arino eclipfis folis fiebat. Ex Chron* Hildemheimenfi apud Chefnium To* mol, pag. $ xi. Anno dccclxxixi Hludovicus Rex filius Caroli obiit :&filii ejus regnum fufcéperunt,Hludovicus (b) Formofusin GaHias cum Johanne Papa hon venir : quinimmô in Concilio Trecenfl ad laïcan» redaâus e& communionem. Digitized by Google EX DIVERSI6 GHR.O-NICIS:. §£ A Francise, & Carlomannus Burgundiae. Ex Çhronico Lemovic. apud Labbeuni Tomo i Biblioth. pag. 333. Obiit Lùdovicus filius Cafolï. Ex Chron. S. Cincentït Metttnfts ibidem pag. 34;. Lùdovicus Rex Oçcidentis obiit;- Ex Chron* Lobiepfi apud Martenium Tomo 3 Aneca\ ^,14.14, Obiit Lùdovicus : fucceffit in re- gnum ( a ) Carolus qui diâus eft Follus. Ex Chron. Kimperhgienft apud Balu* ziumTomo \ Mifcellan. pag. 5 2Q: ] . , , , Alanus cognomento Magnus , expulfis à Britannia paganis Danis & NortH- mannis, cunâifque Britonum Prpceribus in fubje&ionem pofitis, poft rhulta miferabilia bella inteftina , una totius exercitûs yoçç iàûus eft Britanniae Dux» Hic (b) nepos erat Régis quondam Saiomonis } ôc Cornes Venetenfis , quipro • fuamaxima ftrenuitate dictus eft Magnus. Ex Chron* Britannico in f robot, nova. Hijioria Britannia' pag.q. Alanus Dux Magnus Britanniae fa&useft. ExalioChrom B Britan. ibidem pag. 10 u Ànno dccclxxx. Normanni inGandavo. Corpus $. Védafti Belvagus aiportatur. S. Amants'!* * Sehôn* Sueflionis afportatur. Ex Çhronico EÏnonenft apud Martenium Tomo 3 Anecd. col, ^ Nortmanni incendiis & vaftationibus inhian'tes , fanguinenique humanum fi- tientes , ad interltum & perditipnem regni ménfeNovembrio inGandavoMo- nafterio fedem fibi ad hiemandum ftatuunt anho ab Iricatnatione Domini dccclxxx. Tune quoque Tornacum civitatem & omnia Monafteria fupra Scaldim ferro & igne devaftarit , interfedtis àccolis terrae atque icaptivatis. Ex Miraculis S. Bavonis à Monacho Anonymo dejcriptis.faculo x, tnter AcJa SS. Ordi 'C.S.Benedicli ,fac. 2, pag. 40p.. Mohachi Trudonenfes, éonfilio habitO ,unanimî eonferifu Lebdienfem Epi- feopum Fianconem invitant , qui priùs aperto loco fepulchri in praefentia plurimorum Ecclefiaftieorum, religioforum virorum & faeeularium , fanôum pi- gnus pretioforum corporum Trudonis & Eucherii ab imo elevavit , & in loco eminenti çum pfallentium devota modulatione reverenter collocavit. Ex Chro* nko Trudonenft apud He'mfchenium ad diem xx Eebruariu Àrinb b c c c l x x x i. Quia fàmalaborabat Nortmannos (c) infeftaturos fore Lotharingiam, corpora SS. Trudonis & Eucherii diligenter à loco eminentiori, irt quo pridem, tranfla- ^ tione ipforum folemniter celebrata , repofita fuerant per foûicitudinem fratrum Monacnorum hujus Monafterii * intra fubterrarieam cryptam feu voltam , quae * Trudda fetrO altâre ipfius B. Trudonis ad hoc nuper conftrufta mit ,fupinat.a& occul- nenfis tata funt : ubi multis annis latuerunt ufque ad tempora "Wiriei Abbatis , fub quo per RodulphuraLeodienfem Epifcopum folemniter iteratb(rf) tranflata fuerunt. Ibidem. Normanni inCurtraco. Ex Çhronico Elnonenfi apud Martenium Tomo 3 Anecd» coi. 139$. Anno DCCCLXXXII; Lùdovicus Rex Occidentis obiit. Ex Çhronico Lobienji ibidem col. 1414. Lùdo- vicus frater Carlomanni obiit : & regnum Francise Carlomannus recepit. Ex Chron. (e) Lemovic. apud Labbeum Tomo 1 Biblioth. pag. 333. E Hincmarus Remorum Archiepifcopus obiit : Fulco fuccedit. Ex Çhronico Eli nehtnftfupràciratoi . Anno bcccLXXxu ïi Normanni in Condato fedem fibi fecerunt , ôcAbbatiam S. Amandi & reli- quas fuper Scarb devaftaverunt. Ibidem. Robertus [ fit ] Epifcopùs Metténfis» Ex Chron. S. yincentii Metiéhjts apud Labbeum Tomo 1 Biblioth. pag. 34$. ( a ) SuccefTerunr Lùdovicus fie Carlomannus : crematum fuiflè àùhô 881 teftatur Annalifta Met- Carolus nondum in vivis erat ; anno tantiun «j>j tenfis. regnare cœplt. ( d) Nempe anno 1169, ut habet Chtonicon ( b ) Nepos more Britannico. Trudonenfe. ( c ) Leodium , in cujus diœcefi firum eft Trù- ( e ) In hoc Çhronico fie in quibufdam aliis Lu-ri 4enenfc Monaûerium , à Norrnannis inceudio dovici mors conjuhgitur com anno 881. - L ij Digitized by Google M EX DIVERSIS CHRONICIS. Anno d ccclxxxiv» A Carlomannus junior Hludovici filius obiît : Ex Chron. Lemov'tc. ibidem p. 3 3 3. Carlommannus ReX Occidéntîs obHt. ExChrm. Lobienfi apttd Manenitm Tomo ; Anecd. tôt, 1*14. » . Anno d ç c c l x x x v. ; Anno Incarnati6nîs Domîni dccclxxxv , Indiâione m, venit (a) Ratholc nobififlimus Akmannorum , Veronertfis Eeclefi* Pontifex , ad Monafterium S. Galli , & depofitionis ejus fèftivkatem cum ipfe congregatione jocundiflimè celebravit . Ex Libelh Fratrttm tonfiriptorAm S. Galli apttd Goldafium Tomo 2 , pag. 181. . Anno dccclxxxvi. g Vulgrinus Petragoricenfis Cornes obiit. Ex Chronico Britannico in Probat. nova* Hift. Britarmiâe Tomo \,pag 1 50, &ex Chron. Aquiianico apttd Labbeum Tomo 1 Bi~ bl'mh.pag. 2j)2. Dani Rollone Duce Rotomagum capiunt, & terram occupant, dicentes eam Normanniam. ExChron. Veztliacenft apttd Labbeum ibidem pag. 39$. Hugo Abbas inclytus obiit : Karolus Imperator Parifius contra Normannos venit. Ex Chron. Lemovic. ibidem pag. 333. Anno d ccclxxxvii. "Autiffiod. • Monafterium S. Germani * à Normannis incenfum eft. Eodem anno Guil* boldus Epifcopus Autifliodorenfis obiit. Ibidem. q Hoc[corporis S. Martini exceptionis ] célèbre feftum anno ab Incarnatione Domini dccclxxxvii, à tranfve&ione (b) xxxi , Idibus Decembris celebriter agi ab Adalaudo Archiep. Turon. & à Comprovincialibus Epifcopis celebrata Synodalis fancivit auâoritas. Ex Traftatu de reverfume B. Martini a Burgtmdia falso attributo Odoni Abbati Clttniacenft. Karolus veniens in Triburias , & cum Placitum haberet poft feftivitatem S. Martini , confpiratione fàda adversùs eum , Orientales Franci reliquerunt eum , & elegerunt Arnulfum in Regem : & Karolus fubjicitur Arnulfo. Ex Chron. Hildensheim. apttd Chefhittm Tomo },pag. $ 1 i.Carolus de regno eft eje&us, & Arnolfus eleftus. Ex Chronico Lamberti Schafnaburg. apttd Pijiorittm. Anno dccclxxxvii 1. Carolus obiit. Ibidem. Karolus obiit, & Arnulfus Rex ele£his eft. Ex Chro- nico Hildensheim. Odo fit Rex in Occidente. Ex Chron.- Lobienfi apttd Martenium Tomo 3 Anecd. col. 141 j , & ex Chronico Leodienfi apttd Labbeum Tomo 1 Biblioth. pag. 336. Ka- rolus Imper, obiit , & Odo regnum fufcepit. Ex Chron. Lemovic. ibid. pag. 333- Anno dccclxxxix. Normanni iteratb Autifliodorum repetentes , fuburbia ejus incenderunt. Ibidem. Anno d c c x c c. E * Mogunti- Liutbertus Archiepifcopus * obiit: cui Sunderolt fucceflit. Ex Chron. Ht/* t" 1 "* densheim.apud Chefnittm Tomo 3 ,pag. $n. Anno d c c c x c 1. Sunderolt Archiepifcopus occifus eft : cui Hatto fucceflit. Ibidem. Attrebatenfes Balduinum Flandrenfem fufcipiunt. Ex Chron. Elnonenfi apttd MarteniumTomo 3 Anecd. col. 139$.. • (s) Hoc tempore Adclardus Veronenfem Pon- habet Anonymus de Geftis Abbatum Majoris Mo* tificatum tenebat, cujus forte Chotepifcopus fuerir nafterii, qui hune Tradatum viderat, quem Odo» ipfe Hatholdus. ni attribuit. Ita quoque legitur in Fragmento Hi- ( b) Coicigendum , « traufvtftiont XXXFL Ira ftoric Franck* à nobis edito Tomo yi 1 1 pag. je», Digitized by 3y Google EX DIVERSIS CHRONICIS. 2% A Ânno p ç ç c x c i u Obiit Rodulfas Àbbas Attrebatenfis. Ibidem. Anno dcccxçi, ru Karolus Stûltus , filius Ludovici , fa&us éft Rex. Ex Chronico S*. FÎorèntii in Probat. nova Hijh Britannia Tom» i , pag, 137. Carolus contra Odonefn fil Rex in Occidente. Ex Ckron. Leodienji apud Labbeum Tomo 1 B'tblioih. pag. $ J6\ Carolus filius Ludovici parvulus fit Rex. Èx Chron. {a) Vezeliac. ibidem pag* 39 f. Carolus Stultus in Regem Franciae confecratur. Ex Chrm. Andegav. apud Martenium Tomo 3 Anecd. col. 1580. Adalgarius Epifcopus Eduehfis à Karolo Simplice , primo annb regni ejus >' fifub ditione Abbatiam [Flaviniacenfem} requifivit & obtinuit: & ob hoc à Papa Romam evocatus , in itinere obiit Trenorchii eodem anno , feilicët dcccxchi. Ex Hijhria mf. Abbatum Flaviniac. apud Chiffietium in Probat, Hifly Trenorc. pag. 23p. Capta (£)eft civjtasËbroicenfis : fed Epifcopus Seba nomine évafît. Ex Cktfi* nico Rotomag. apud Labbeum Tomo 1 Bibl.pag. 565, Anno d c c c x c V, Anno Dominii dcccxcv Helias xix Abbas S. Bavonis Gandenfis Cdenobit obiit Lauduni in Coenobio S. Vincentii nunc appellato iv Idus Decembris , fie ibidem cum Monachorum moérore fepelitur. Monachi vero Paftore deftituti* & in miferia magna ut pote in extraneis conftituti , nulkm celebraverunt ele- C ûionem ; fed per diverfa loca vagantes , miferabiliter fuerunt difperfi per* multa annorum curricula ufque ad tempus (c) Gerardi Abbatis gerteré fié fan&itate venerabilis viri , qui prçefato Monafterio S. Bavonis per Tranfma- rum Noviomenfem vel Tornacenfem Epifcopum fie Arnulfum Magnum Flan- pag. 336*, & ex Chron. Lobienfi apud Martenium Tomo 3 Anecd.col. 141 y. Exceflit hominem Jordan us Pfoconful. Ex Chronico Lemovic. apud Labbeum pag> 333» J) Anno dcccxcv 1» Arnulfus Romae Imperator fa&us eft, Ex Ckron. Lamberti Schafiiaburr. apud Pijîorium. Arnulfus Romam veniens, Imperator fa&us eft* Ex Chron. Hildensht apud Chefnium Tomo 3 , pag. f 1 1. Balduirtus Perronam invafit. Ex Chronico Eïnontnfi apud Martenium Tomo | Anecd. col. 1 S9S* Ànrto Dcccxcviii* Odo Rex obiit. Ex Chron. S, Florentii in Probat. nova Hiji. Britanniœ Tomo 1 4 pag. 127. Odo Rex obiit : & Karolus totum regnum tenuit. Ex Chron. Lobien- fi apud Martenium col. 14 ij , & ex Chronico Leodienji apud Labbeum pag: 336Y E Odo moritur ; Carolus régnât. Ex Chron. Vezeliac* ibidem pag. 39 y. Anno dcccxcix. Arnolfus Imper, obiit : cui Ludovicus filius ejus fucceflit. Ex Chron. Lam- berti & ex Chron. Hildensh. pag. y 12. Richardus DUx Burgundiae expugnavit Normannos fie occidit apud Argen- tolium pridie (d) Kalendas Junias. Zuendebaudus (e ) filius Arnulfi occiditur, px Ckron. Vezeliac. apud Labbeum Tomo 1 , pag* 3P j* («) Chronographus Vezeliac annum 891 notât : (c j ôbiit Getardus tertio die Oâob. arini pfp. fed inchoat annum à Pafchate. (d) Aliàs , V Kal. JatuutrH. Hoc référendum ad ( b) IUud ad annum 892 referri in Chronico Ca- an. 898. domenfi teftatur Abbas des Tirailleries in Differta- ( e) Zuendebaldi cardes à quibufdam in annunf tione de Dependentia firitannie » pag. jf. 909 , 8e ab aliis in annum 90 » rejicituri Digitized by Google $6 ËX DIVERSIS CHRONICÏS À Anno D ccc c. Anno ab Incarnatione Domini apparuit in cœlo mirabile fîgnum. Stellx enim vifx funt undique tamquam ex alto in horizontis imum profluere circa poli cardinem , omnes ferè irtter fe concurfere. Quod prodigium fecutœ funt triftes rerum calamitates >; aëris videlicèt maxima intempéries , crebrique ven- torum turbines, fluminum quoque terminos fuos tranfgredientium terribilis quxdam qUafi cataclyfmi imago ; & , quod his peftilentius eft , dira: homi- num adversùs Deum fe extollentium tempeftates. Hoc eodem anno , priuf- quàm tamen Epa&ae mutarentur , Folco Remorum Epifcopus Metropolita- nus & Zuentipoldus Rex interfetU funt : ac non multis anteà diebus ego pec- cator Radbodus inter famulos fanctx Trajeclenlis Ecclefix confcribi merui : atque ô utinam ! cum iifdem xternae vitx confottium merear adipifci. Ex brevi B Chronico Radbodi Epifc. Trajeél. inter Atfa SS. Ordinis S. Bened.fœc. j, pag. 16. Hoc anno vin (a) Kal. Junii, feria fexta , jacta funt fundamenta mûri circa Monafterium domnx Columbx à ( b ) Bettone ejufdem loci Prxpofito. Ex ve- terr 'mo Codice , olim Bibliotheca Chriftina Regina Suec'ne^ nunc Qttobonianœ , apud Mabillonium lib. 40 Annal. Bened. Num. 39. Interfe&us eft Fulco Archiepifcopus à Winemaro. Obiit Ernulfus Cornes : hic filius Arnulphi fuit. Ex Chron* Elnonenft apud Martcnium Tomo 3 Anecd. col. 139;. Fulco Archiep. à Wenemaro interiicitur. Ex Chron. Lobienfi, ibid. col. 1 4 1 Anna d c c c c 1. Nongento primo anno incarnati Domini , fub quarto Kalend. januarii , fecundaque Sabbati, gloriofo ab hac urbe delato corpore domini noftri ac pa- G troni beati Remigii, cum honore dignitatis utriufque ordinis concurrebat plebs Burgundi* de'votè Heriveo Praemli , Carolo Rege fubfequente cum Richardo * Principe , Ducc Chrifto laudes una mente jubilando confonè. Cum fuiflet hue perlatum pignus fan&iflimum, cxlitus virtute lapfa, illico profiliit (mirum di&u) quidam clau- dus dire&is poplitibus , novo grenu abhinc ftium profequens Remedium , cujus ope adjuvemur hîc & in perpetuum. Ex Infcriptione exarata in Cruce lapi- dea literis Gothicis , in loco ubi tune claudus falutis donum recepit / apud Marlotum lib. 4 Metrop. Remenfis cap. 6. Zuendibolchus filius Arnulphi Imper. Rex interficitdr. Obiit Franco Epi- Leodi c niïs feopus *, fuccedit Stephanus. Ex Chron. Lobienft, apud Martenium. Zuede- boldus Rex interficitur. Obiit Franco Epifcopus. Ex Chron. Leodienft apud Lab- beum Tomo 2 , pag. 3 3 6. O 4 Anno D'cccciti. Doverenfis (c ) Abbatia tranflata (d) Virfionem cum Abbate Raimuhdo. Ex Chron. f^irziomnji apud Labbeum Tomo 2 , pag. 737* Anno d c c c c v. Conradus (e) Cornes occifus eft ab Adëlberto. Ex Chron. Lamberti Schaf- naburg. apud Pijlorium. Chuonradus Cornes occifus eft cum aliis multis. Ex Chrbn. Hildensh. apud Chefnium Tomo 3 , pag. 512. Anno Incarnâtionis Dominicx dccccv , Indi&ione VIII, dufti exiftere- mu$ nos Adalafdus videlicèt Arvernenfis Ecclefiae Praeful in gremio matris Ecclefix in honore beàtorum Martyrum Agricolae & Vitalis nobiliter fundataé , circumque fédèrent nos fidèles ejufdem Ecclefiae tam Ecclefiaftico quàm po- E pulari honore prxditi , adierunt ferenitatem noftram Eldefredus S. Juliani ( a ) Corrigendum , III Kal. Junii. ( c ) In Chana , quâ Theobaldùs Cornes , cognd- ( b ) Erat Betto Senonicas urbis indigena, pâtre mento Tricator , ad quern percinebat Caftellum Vir- Alberico , eoqUe Burgutidione , mâtré A ngelà Fran- siio , dat con fenfum, legitur : ASlum anno DCCCCIII, cigena procreatus : qui à puero S. Columbas Mona- menfe Novembres , die Jpyis * iu feflivitate S. Clemen* chus, Monafticis inftitutis 8c liberalibus artibus tit , quarto anno Roiulfi Régis , ajjiftente & adjuvan- apprimè imbutus , tempore Evrardi Praspofiti ejuf- te domno Gerontio Biturigenjium Archiepifcopo. Et ta- dem Monafterii, dein Archiepifcopi Scnonenfis , men hoc anno feftum S. Clementis in diem.Mercu- cujus confanguineus erat, Abbas Cçenobii S. Hera- rii incidebat , non in diem Jovis. Rodulfus ifte Rex clii Autiffiodorenfis cooptatur ; qui locus eft modà erat Burgundite Transjuranas. Canonicorum regularium S. Auguftini (ub titulo ( d) Hoc Caftellum, vulgô V iei-zon, fitum eft ad S. Johannis Evangeliftae. Inde ad propria revoca- confluentes Avarici amnis in Carum. tus , Monafterii S. Columbec fratrum fuftragiit Pr*- ( e ) Conradi necem in annum fequentem rejicit poli tus eificitur. ha Mabillonhis loco eitato» Hermanni Chronicon. Digitized by Google EX fiiVÊftSIS CHRONICIS. 87 A Ôrivatenfis eximius Praefeâus , fit Ne£tardus Pentarcontarrochii adminiculator non infimus , caeterique Canonici quamplures fub eis Domino fanctoque Julia- * no hùmiliter devo'teque famulantes , enixè expoftulaverunt ùt eis daremus licentiam in proprio fuiïdo 5. Juliani Ecclefiam conftruere , in villa videlïcet cujus vocabulum Blanedas , &c. Ex Charta Adalardi Arvtrnorum Epifcopi > Tomo 2 GaUut Ckrifi. in Infitum, pag. 130; Anno Dc'cccvii. Adelbertus Cornes occifus eft , jubente Ludovico Rege. Ex Chroh, Lam* herti, Adelbertus Cornes decollatus eft, jubente Rege. Ex Chron, Lobienfi apuâ Martenium Tomo 3 , Anecd. col, 1415". Adélbértus decollatus eft, à Ludovicd Regè. Ex Chroh. Hitdenih. apad Chéjhium Tomo 5 , pag. f 1 2. Adàlbertus dede>* B eus Franc of uni oeciditur. Ex Chron. (a) Hepidanni ibid. pag. 474. Anno Dccccviii. Lfutboldùs Dux Thuringorum occifus eft ab Ungaris. Ex Chronicis Lamberti & Hildensheimenft. Anno Dcdccir» 1 Burchardus (b) Dux Thuringorum occifus eft ab Ungaris. Ex iifdem Chronicis. Anno d c c c c x. Ludovicus Rex pugnavit cum Ungaris , & vi&us eft. Ex ïifdem Chronicis. C Conftructio Cluniaci à Guillelmo rio. Ex Chron. Fezeliac. apud Labbeum Tomo 1 , pag. 3pj. Arino d c c c c x i. • .... Ludovicus (c) Rex filius Arnulfi obiit in Oriéntali Francia & Mediana : ÔC Chunradus Rëx fuccedit. Ex Chroh. Lobienfi apud Martenium Tomo 3 Anecd. coL 141 y, & ex Chronico Leodienfi apud Labbeum Tomo 1 > pag. i$6ï Ludovicus filius Arnulfi obiit : Burcardus ( d ) Dux cecidit : Conradus filius Conradi in Regem elevatur. Ex Chron. Rotomag. ibid. pag. $6$; Rollo cum exercitu fuo Càrnotenfem civitatem obfedit : fed Epifcopus ejufdém urbis , 'Waltëlmus nomine , vir religiofiflimus , Richardum Burgun- diae Ducëm & Eb'alum Pi&avienferti Ducem in fuo auxilio provocans , tuni-\ D cam S. Mariae Virginis in manu ferens , Rollonem Ducem divino nutu fuga- vit, & civitatem libéra vit. Ex Chron. (e) Rotomag. ibidem pag. 36$. Apud Carnotum praeliatum eft in die Sabbati contra Paganos per Richardum atque Robertum : 58 00 Paganorum occifa. Ex Chron. S. Florent» in frdbat. hova Hijl. Briranhi* Tomo 1 ) pag. izj* Anno d c c c c x 1 î. Carolus Réx Fràncoruhi , init© cum Normannis foèdere , filiam iuam Giflàm Rolloni uxorem dédit , & eahl terràm , quae nunc Normannia vocàtur , ei conceflit , addita etiam ad fumptuum fupplementum tota minori Britannia , qux antiquitus Letavia feu Aremorica vocata eft. Mortua Gifla fine libêris j Rollo accepit Popam , filiam Berengerii Comitis Baiocenfis , priùs répudia* jfetam,& de qua genuerat Willelmum Longam-fpadam , & unàm filiam Ger-. loch nomine. Ex Chronico Roberti Abbatis Montis S. Michaelis , edito ab Acheriô ad calcem Operum Guiberti Abbatis Novigenti. Fâ&a eft pax inter Carolum & Rollonem , deditqiie ei Raroius filiam fuam> de qua nulium habuit filium. Ex Chronico Fifcanenfi apud Labbeum Tomo 1 Bïblioth. Hoc arino baptizavit Franco "Rollonem. Fadta éft pax inter Karolum & {A) W hoc Chronico Adalbcrti casdes cnm anno cam in anno 911 coUocant Hérmannus, Marianu» 906 compdhitur: & Hepidannus. ( b ) Burchardi ftecem ad annum 908 refert Ma- ( d) Cum hoc quoque anno Burchaidi casdes cb* rïanus Scotus , Hérmannus ad annum. 9 11. pnlatur in Hermanni Chronico. (O In Chronicis Lamberti & Hildensheimenij (e) In iûo Chronico illud perperàm refertut ad Ludovici mon rerandirar in annum fequentem : annum 898. SS EX DIVERSIS CHRONICIS. Rollonem : deditque ei Karolus fuam filiam Giflam , de qua nullum habuk A filium. Monua (a) Gifla, accepit Rollo propriam uxorem filiam Comitis Silvaneâenfis Witdonis, de qua genuit "Willelmum. Ex Chronico Rotomag. ibidem, pag. 366. Rollo Dux Normannorum cum fua gente Chriftianus effi- citur, & Robertus vocatur , conjunûus in matrimonio fin* Caroli Régis Fran- corum. Ex Chronico Vezeliac. ibidem, pag. 3$%. Rollo à Francone Archiepi- fcopo Rotomag. baptizatur : quem Robertus Dux Francorum à fonte exci- piens , ei nomen fuum impofuit. Ex Chronico Roberti Abbatis Montis S. Mi- chaelis fuprà laudato. Anno dccccxiv. In nomine Domini fummi , qui unus individua gloria 6c Trinitate. Princi- Îium & finis Deus ânte faecula , homo in finem faeculorum , cujus utique annus B ncarnationis dccccxiv volyitur Auraicenfis Ecclefiae filii , clerus & po- pulus Ponfionem Sacerdotem inter eos elegerunt Pontificatûs officio fore dignum. Ex Char ta cleQioms Poncii Epifc. Arauftcani , Tomo 1 Gai. Chrift. in ln~ Jlrum. pag. 131. Anno tfccccxv. Hoc tempore relatus eft B* Audoënus de ( b ) Francia in Normanriiam. E* Chron. Rotomag. apttd Labbeum Tomo 1 Biblioth. pag. 366. Anno dccccXvi. Obiit Rotbertus Epifcopus Mettenfis. Ex Chronico S. Vincenxii Mettenfis ibid. P'ag. 34*- c Anno dccccxvi 1. igericus [fit] Epifcopus Mettenfis. Ungari primitus regnum Lotharii in- greffi. Ibidem. Fundatus eft locus Dolenfis Monafterii ab Ebbone feniore primo domino Dolenfi . Ex Chron. Dolenfi ibid. pag. 3 1 Dolenfis Ecclefia ab Ebbone fundatur. Ex Chron. Vezeliac. ibid. pag. jpj. Dolenfe Cœnobium fundatur. Ex Chron. Andegav. apud MarteniumTomo 3 Anecd. col. 1380. Obiit {c) Rollo primus Dux Normannorum ; cui fucceflit "Willelmus filius ejus. Ex Chron. Rotomag. apud Labbeum pag. 366 , & ex Chron. Britannico in Probat. nova Hifi. Britannia Tomo 1 , pag. 4. Obiit Rollo primus Dux Norman- norum : cui fucceflit filius ejus Longa-fpada. Ex Chron. Rjoberti Abbatis. I> Anno dccccxix, Obiit Guillelmus Dux Burgundiae & fundator Cluniacenfis Monafterii. Ex Chron. Dolenfi apud Labbeum lomo i , pag. 3 1 f . Obiit "Willelmus Dux Aquita^- norum, qui Cluniacum conftruxit in honore Pétri & Pauli. Ex Chron. (d) Fif- canenfi ibid. pag. 325. Conradus (e) Rex obiit, & Henricus fuccedit. Hoc tempore obiit Fran* * Archiep. co *; cui fuccedit Gunhardus. Ex Chron. Rotomag. ibid. pag. 3 66. Rotomag. Normanni omnem minorem Britanniam vaftaverunt , cundis occifis vel ejeâis Britonibus. Tune afportata (/) funt corpora SS. Mevenni & Judichaëli; S. Mevennus apud S. Florentium, S. Judichaëlus apud S. Jovinum in pago Pi&avenfi. Ex Chron. Britannico in Probat. nova- Hijl. Britannia Tomo 1 , pag. 4. E Anno d c c c c x x. Stephano Leodienfi Epifcopo defun&o , Richariùs vir fan&us fit Epifcopus. ( « ) Mortua Gifla , ut alii volunt , Caroius Pop- ( d ) In ifto Chronico WilleJmi mois componituc pam Baiocaffinam , ex qua ptiùs Willeknum fufee- cum anno 918. perat, recepit. * (e) In quibufdam atiis Chronicis Coniadi mors (i) Id eft , ex Valle-Monachorum , diœcefis collocatur anno 918. Trevirenfis , quô propter metum Normannorum (/) In Chronico S. Mkhaëlk in peticuk» maris Sancti reliquias delatse fuerant. apud Labbeum Tomo 1 pag. jjo legitur": Tune ( e ) Ad hune annum Rollonis obitum referunt afportata fant corpora fanftorum , qui erant in Britaw omnes ferè Chronographi : Rollo tamçn adhuc in nia, in diverfas terrai : & illud refertur ad annum viyis erat anno 928 , fi fides Fxodoardo cquali : 910. ebùue creditur anno pj 1. En Digitized by Google B EX DIVERSIS CHRONICIS» A ExChron. Elnonenft apud Martenium Tomo 3 Anecd. col. 139J. Obiit Stepha* nus Epifcopus : fuccedit Richerius. Ex Chron. Lobienji ibid. col. 141 5. Dedicatus eft Dolenfis [ locus Ex Chnn. Dolehji apùd Labbturn Tomh 1 j pag. sis. Anno Dccccxxii Obiit Ricairdus pater Rodulfi Régis. Ex Chronico Vezeliaé. apud Labbeum Tomo 2 , pag. 395. Anno dgcgcxxii. Ruodolfus Rex [ Burgundiae Transjuranx Bertam ] filiam Purchardi DuciS accepit» Ex Chronico Hepidanni apud Chejhium Tomo 3 , pag. 474. Annb DccccxXiii. Bellum inter Carolum & Robertum tyrannum, in quo cecidit Robertus î & Rodulphus regnum obtinuit anhis (a) xv. Êx Chron. Vezeliac. apud V(tb~ beum Tomo \ , pag. 3.9$. Roberti Régis occafus : & in ipfo anno Radulfus Rex conftituitur. Ex Chron. Dêlenji ibid. pag. 3 1 j < Anno d c c c c x x v» Ungari vaftaverunt terram iftam [ Nemàufenfem ]. Èx "Chronico Nemàufenft t in Probat. Hiflorue Occit.Tomo 2 , 'pàg. 16. Ànno d c c c c x x- V n Mortuo (b) Seulfo Archipracfule * , eie&us fuit Hugo filius Heriberti Co- *Rerhëniî C mitis, adhuc quinquennis. Ex Chron. Remenfi apud Labb. Tom. 1 , pag. 362. Bellum (c ) in monté Callaù , ubi Garriërius Cornes cècidit. Ex Chron. Vezeliac. ibid. pag. 39$. Ungârii fecundo regnum Lothàrii vaftarunt; Ex Chron. S. Vincentii Met* tenjis ibid. pag. 34;. Ànhô d c c c c x x v 1 î» Benno [fit ] Epifcopus Mettenfis, Ibidem. , Obiit (d) Berno primus Abbas Dolenfis. Ex Chron. Dolenft ibid. pag! 31$: S. Odo fecùhdus Abbas Clùniacehfis primo fuit Abbas Tutelenfis Lémovi- cenfis Dioecefis : cêpit àutém Cluhiaclim gubernarë anno Ddniihi dccccXXvii, cujus géftâ habèrïtur. Obiit verb Turonls kiv Kai. Deéembris {e ) : fepultus D eft ibidem ih Monàfterio S. Juliâni , quod îpfe ftmdaVit. Ex Martyrologk vLe- movicenji apud Labbeum in Mifcell. Cur. pag. y 3 5» Anno d e c c c x x i Xi Obiit Carolus Rèx qui di&us eft Folïus : eut fucceffit (f) LudoVicus filius ejus in regnum. Ex Chron. Kimperlegienfi apud ■Maluzium Tomo x, Mifcell. pag. J20. Carolus obiit Peronae. Radulfus Rex anno leptimo.regni fui in pago (g) . Senoniço belldm fecit cum l^ormannis , & viçit* Ex Chron. Vezeliac* apud LabbtumTomo ij>jag.:$9$. ,' . "* . ' . Adalbero [fit] EpUcwus Mettenfjs., Èx Chron. $. finceniii Meti. ibid. pag, 34$ . Curtis Chiriaci S. Âlbino lan&ôque Licihio data eft à Fulcone Comité ?x qui, E Rufus (A) di&useftjjTuJ) Epifçopo r|ervèol Ey Chron. Àndfgav f ibid. pag. àjf/ '*, Àririo - •'!>' é'cc c X.- ; '-■ •' ':■ ■ •• Ademârus Cofnes ^menonis jSjjpjji iy Nobâs ÀprÛis obyjc^.âpud S* Hflariùm fiàavisfepultus. /JE* Chron\ Âq$iign% - . , IL LiV «. - Tome IX, M Digitized by Google ço EX DIVERSIS CHRONICI§. Anno dçcccxxxi. ^ Heinricus Rex Abottjtos fubegit. Ex Chron. Hildensh. apud Chefnmm Tomo 3, Britones, qui remanferant , Normanno6 omnes occiderunt in folemnitate S. Michaëlis , caefo primùm Duce illorum , Felecan nomme. Ex Chronicis ftt- prà laudatis Kimperlegienfi , S. Michaëlis in periculo maris & Britannico. Anno dccccxxxïi. Rodulfus Rex obfidens (a) Remenfem urbem cum exercitu magno , fecir. cligi domnum Artoldum Monachum S. Remigii in Archiepifcopum , concor- dantibus Clericis ôc Laïcis qui erant in obfidione, faventibus etiam multis qui inclufi tenebantur. Igitur poft très hebdomadas urbe reddita , confecratus fuit B Artoldus à decem fie oâfo tam Archiepifcopis quàm Epifcopis ; fit fuit in pace annis oûo. Nono autem Epifcopatûs fui anilo Herbertus Cornes cum Prin- cipe Hugone fie Guillelmo Normannorum Duce expulit eum , filiumque fuum Hugonem jam Diaconum introduxit , fie civitate potitus eft» Qui ergo feire voluerit quomodo prxfatus Hugo oonfecratus fuit, ôc quando poft acceptum Pallium deje&us fuit, ficArtoldus reftitutus, in {b) Flodoardo cunâa repe- riet. ExChron, Remenfi apud Labbeum Tomo 1 , pag. 362. Arnuifus Cornes acquifivit Attrebatum caftrum. Ex Chron. Elnonenfi apud Mot* tenium Tomo 3 Anecd. col. 1 39 j. Anno dccccxxxv. Prima Hungrorum irruptio , ocçifo domino Ebbone * fundatore hujus loci C [ Dolenfis] , primo domino Dolenfi, fit Radulpho Rege £ régnante ]. Ex Chron. Dolenfi apud Labbeum Tomo 1 , pag. 315. Hungari in Byrgundiam venerunt. ExChron. Vezeliac. ibid. pag. 35» y. Anno dccccxxxv 1. Roduîphus Rex obiit , ôc fepelitur Senonis : cui fliççedit Ludovicus fijius Caroli , revocatus ab Hugone Magno fie [ Heriberto ] Comité Viromanduo* rum , qui habuit filiam Roberti Comitis Andçgavorum. Ibidem pag. 39$. Ro- dulfus Rex obiit , fie Ludovicus filius Karoli Ultramarinus regnare çoepit. Ex Chron. S. Floreatii in Probat. nova Hi fi. Britannue Tomo 1 , pag. 127. Ludovicus fublimatur in regnum. Ex Chronko Elnonenfi apud Martenium Tomo 3 Anecd. col. 1 35»î- x D Britones à tranfmarinis partibus {c) Adelftani Régis Angliae prafidio rever- tentes , terram fuam repetunf. Ex Chron. fciwperleg. apud Baluzium Tomo 1 Mifcell. pag. y 20, ex Chron. Britannico in Probat. nova Hifi* BritanniaTomo 1, Henricus Réx.obiit : Otto frliusejus fucceflit ei in regnum. Ex Chron. \He* pidanni apud Chefnium Tomo 3, pag. 474 , & ex Chron. Lobiertft apud Martenium Tomo 3 Anecd. col. 141 y. Heinricus obiit; fie Otho fucctdk. Hoc tempore fa&um eft prqejium irçter WiUelmum Comitem fie Richutfum fraudulentum , ce- tçrofque infidèles "Willelmi Comitis , in loco qui dicituf Pratum-belli. Ex Chron» Rotomag. apud, Labbeum Tomo v y pag. 366. Anno Dom. dccccxxxv 1 , Indi&ionex , ego Tetofo Épifcopus[ Tufo- E nenfis] vicedomini Frotery Efifcppi [Piftavenfis] dicavi hancEcclefiamCS. CyprianjJ , fie dicamus cum dote, ficut mos eft , fie coofuetudo Ecclefiaftica docet, in Piétavorum pago , in vicaria Raciaçenjfe, in villa qu* nuncupatur S. Maxentii ôcc. Èx ChartaFrottriiEpifc. Tomo 2 Gai Chrijh m Infirum.pag. 328. Anno d c e c c x x x v 1 1. Ungarii tertio regnum Lotharii depopulantur. Ex Chron. S. Vincemii Mm. apud Lobb. Tomo 1 , pag. 34 Barbaw Gaîliam ihvaferunt. Ex Chron (d) FezeL ibid. pag. ^«l^obfyioadtaa^pji^efatBj^cairo- 040 , 941 r 946. / a f (0 I«Chronieo Brk>arMco, regi-ibut AffigM. ( » J Vide Fwdoardi Chrenicon ad anaot^jt , < />iniftoChf««co notatur anaw J>î4> Digitized by Google ËX DIVERSIS CHRONIGIS, $\ A Monafterium S. Galli concrematum eft vi Kal. Maii, iv feria: & Àrhblfuà Dux Bavariorum defun£his eft. Ex Chron. Hepidanni apud ChefniumTomo 3,/>.474^ Anno IncarnatiVerbiDCCCCXXXVii , fuae autem ordinationis v , [ Theotolo Archiep. Turon. ] pofthabitis.aliis çuris , Monafterium (a) S. Juûani reaédifi* care decrevit : quod devotiflimè > Deo juvante , complevit. Ex Chronographû Anonymo ejus loci , apud Mabillonium lib. 43 Annah Bened. Num, 83, Âftnb d ccccxx xviii. Hoc tempore baptizavit Henricus Praeful fanâiflimus Bajocenfis Ecclefiaè primum Ricnardum filium Willelmi. Ex Chron* Rotomag. apud Labbeum Tomo 1 9 p*g-3<>^ Annô DCCccxxxiXi ^ Èclipfis folis faâa eft eirca. horam tertiam diei xiv Kal. Augufti, in iv anno Ottonis Régis , in vi feria , Luna xxix. Eodem anno Eberhardus Dux Francorum occifus eft i & Gifalbërtùs Dux Chlodhariorum in Rheno vitam fi* nivit. Ex Chron. Hepidanni apud Chefnium Tomo 3 , pag. 47 y . Giflebertus Dux ( b ) cum Evrardo periit. Ludovicus Rex (c) uxorem ejus aecepit. Ex Chron. Leo- dienfi apud habbeum Tomo 1 f pag. $i6 t &ex Chron. Lobienfi apud Martenium Tomo, 3 Anecd. col 141 y. Britones cum No'rmanniseonfligentes , vi&oria potiuntur, ôcquoddam Nor- mannorum Caftellum ceperuntv Ex Chron. Britannico in Probat. novaHijî, Britan* ni^e Tomo 1 , pag. 4. Àhno bccccxii C Annus durus 6c deficiens. Ex Chron. Hepidanni apud Chefnium Tomo 3 >pagi Anno dccccxlï» Signum mirabile apparuit in caêlo , & mof talitas boum fuit. Ibidem. Comè- tes apparuit , & famés fubfecuta» Ex Chronicis Leodienfi & Lobienfi fuprà citatis> Comètes apparuit menfe Oâobri per xxi dies.quam peftis boumfubfecuta eft» Ex Chron. (d) S. Florentii in Probat. novaHifi. Britannia Tomo 1 , pag. Î27. Secunda {e) Hungrorum irruptio. Ex Chron. Dolenfi apud Labbeum Tomo \ j Biblioth. pag. 3 1 j. Guido £ntï Abbas Vezeliacenfis. Êx Chron. Vezeliac. ibid pag. 3^5", Anno dccccxlii. D Britones cum fuis Principibus ad Regem Ludovicumin Rodomo venerunt. ExChron. Britannico in Probat. novae Hifi. Britannia Tomo \,pag.±i & ex alto Chron. Britan. ibid. pag. toi. Obiit S. Odo fecundùs Abbas Dolenfis. Ex Chron. Dolenfi apud Labbcuni Tomo 1 , pag. 31;. Obiit Gunhardus Epifcopus * : cui fuccedit Hugo Monachus habitu , non opère. ExChron. Rotomag. ibid. pag. 366. Ànno dccccxlii h Willelmus Cornes Normannorum aftutia Comitis Arnulfi à Baltfone ejus Camerario interficitur. Ex Chron* Elnonenfi apnd Martenivm Tomo 3 Anecd. col. 139J. Occiditur Willelmus Longa-fpada filius Rollonis traditione Arnulphi Comitis Flandrenfium ; cui fucceflit Richardus I filius ejus quem de Sprota f nobilUfima puella genuerat. Ex Chron. (f) Roberti Abbatis Montis S* Michaëlis t edito ab Acherio ad calcem Operum Guiberti Abbatis Novigenti. "Willelmus Dux Normannorum dolo occiditur ab Arnulfo Comité Flandrèn- fi : fuccedit Ricardus filius ejus. Ex Chron. Fifcanenfi apud Labbeum Tomo 1 ; («) Nova colonia iftuc deduôa pet S. Odo- (à) Ih hoc Chionico Comètes refertur ad an- nem , qui tune Floriaci apud S. Benedi&um mo- num 941. rabatui,ut idem Chronographus teftatur. (0) Secunda Hurfgarorum irruptio memoratux ( b ) InChronicis Leodienfi & Lobienfi hoc re- anno 937 in Chionico Frodoardi. fertur ad annum j>$8. (/) In hoc Chtonico WiUelmi cèdes refertur a ut abundantiùs proficienti illi in Monafticis prodeflet , ôc temporalia bona , quae per illos xlv annos defolati hujus loci [ ï>. Trudonis Monafterii 3 per tyrannidem Nobilium ôc Magnatum injuftè poflldebantur , reparare poflet, divinitus infpiratus , onus praelaturae hujus Monafterii aflumens, Abbas emcitur. Ex fragmento Hijlorico apud MeuriJJium , pag. 311. Anno dccccxliv , regni Ottonisprimi nono, à Comité (a) Eilberto ja£ta *Fajfor ^ unt f u P ra ^i^i Templi [ * Valciodorenfis Abbatiae] fundamenta; & in fpatio " trium annorum venufto opère confummata funt omnia. £* Chron, Palciodor.Q apud Acherium Tomo 7 Spicil. pag. $2$. Terrae motus fa£tus eft tertia feria Pafchx circa pullorum cantum xvi KaL. Maii. Eodem anno aeftas omnis verfa eft in pluviam. Ex Chron, Hepidanni Mo-, nachi S. Galli apud Chefnium Tomo 3 , pag. 47$. Anno dccccxlv; Nix magna Idus Martii cadens. Ibidem. Ludovicus Rex à Normannis capitur in Rodomo. Ex Chron, Britannico irt Probat. nova Hijî. BritanniaTomo 1 , pag. 101. * Leodien- Obiit Richerius Epifcopus * fuccedit {b) Ubogo. Ex Chron. Leodienfi apud te Labbeum Tomo 1 , pag 3 3 6 , & ex Chron. Lobienft apud Martenium Tomo 3 Anecd. col. 141 j. D Ego Geraldus (c) Archiepifcopus memetipfum Deo ofFero per faxuli abre- r.unciationem ôc habitûs commutationem ; & omnes res meas in Cœnobio Cluniacenfi , ubi nunc domnus Eymardus praeeft : in quo , Ci Deus annuerit , me ipfum fub ordine regulari mancipare cupio. Res verô meae funt in Comi- tatu Uzetico , in Vicaria Caxionenfe , id eft Ecclefia S. Saturnini ôcc. fubfcri- bunt Geraldus Epifcopus , Roftagnus Epifcopus. A&um apud S. Saturninum publicè raenfe Augufto, anno Incamationis dccccxlv, Indiâione m. Ex Ar- chivo Cluniacenfi apud Mab illonium lib. 44 Annal. Bened. Num. 77. Anno dccccxlv 1. Anno Incarnat. Dominicae dccccxlvi , Ludovico régnante , quinto die Nonarum O&obris , poft plurima jejunia, poft crebras vigilias [ Berta Humo- E larienfis AbbatilTa ] omnipotentis Domini clementiam humiliter imploravit > ut ei fan&ae virginis fuae [ Hunegundis ] fanâiffimum corpus revelare dignare- tur . . . Levatur autem fanâiflimum corpus vu Idus Novembris. Ex Tranfla- tione S. Hunegundis, auâtore Berner 0 Humolarienfi Abbate , inter Ail a SS, Ord± S. Bened. fac. y , p. 2 1 5 . («) Auftor hujus Chronici Eilberto patrem tri- mitis fratre, qui Heribertum fecunduxn patron buit Ébioinum , qui feptem fihos ex Berta Wede- habuit, nonEbroinum. rici Comitis filia habuiffe fertur ; ex quibus natu ( b ) In Chronico Lobienfi, Huogo. maximus Eilbertus Cornes , fecundus Udo de (O Cujus loci Geraldus Archiepifcopus fuerit, Roix , tcttius Heribertus Comes de S. Quintino : incertum : nec certior notitia de Roftagno , qui ubi manifeftè Chronographus ifte confundit Eil- Epifcopi tantùm nooaenfubfcribendo afl umi t , ut bertum cum Alberto Heriberti Viromandenfis Co- Geraldus. Digitized by Google EX DIVERSIS CHRONlCISi pf ^ Anno dccccXl viu Obiit ( a ) Ubogo Epifcopus * : cui fuccedit Farabertus» Ex Chronkis Leodienji » Leodienfii '& Lobienfi modo laudatis. Ànno dccc cxlviii. Synodus ad Engilenheim congfegata eft : Marinus Legatus Apoftolicusi prxfedit. Ex Chron. Hildensheim. apud Chefnium Tomo $>pag* S 13» Anno DccccL, Lotharius Italiae Rex mortuus eft feria vi , quae eft x Kal. Decembris , & Me* diolanum ve&us: ibique tumulatur in (b ) fepulchro fui genitoris. Poftmortent B horum Regum regnavit Berengarius cum filio fuo Adelberto die Dominica , quae eft quinta^decima Decembris menfis in civicate Papiae ad abfidam S. Mi- haëlis. Sic ele&i funt Reges ut praeeffent Italiae : qui exinde exientes laufeati cum Willa uxore ipfius Berengarii, Indiâ. ix. Ex Chronico Novalicienfi, apttd ChefniumTomo 3, pag. 636. Ànno d c c c c L t, Obiit Franbertus tertius Abbas Dolenfis. ExChron. Dolenfi apttd Labbeum To* pag. 31;. Anno dcccclii» Obiit Radulphus Largus, fecundus dominus Dolenfis, qui aedificavit Ca- ftrum -Radulphi, & dédit nobis Gaftrum Dolenfe, ôt quidquid jufis habebat* C Ibidem. De Monafterio S> Vitoni pelluntur Clefici,fubfoganturMonachifub Abbate Humberto. Ex Chron, S. f^itoni, ibid. pag. 400. De Monafterio S. Pétri & S» Vi* toni à Berengario Epifcopo pelluntur Clerici , fubrogantur Monachi , quibus praeficitur Humbertus Abba pfimus. ExChron. (c)S. Benigni Divion. ibid. pag. a.93. Leudricus ordïnatur Abbas * Calendis Junii» Ex Chron, Elnonenfi apud Marte' ^Êtoôi»n>* niumTomo 3 Anecd. col. 139$. Monafterium S. Martialis igne crematum eft : in quo fanâa altaria effira&a funt, ôc multa ornamenta petierunt. Ex Chron. Lemovic. apud Labbeum Tomo 1 , pag- 333- Anno Domini dcccclii ablatum corpus [ S. Richard ] , & iv Kalendas Se- Dptembris S.Bertini Coenobio {d) Ulatum. Ex margine veteris codicis Hariulfi Chronographi. Ànno d c c c c l 1 1 1. Mogontia obfefTà eft , & Caftellum quod Rofladal nortiinatur : fa&umque eft magnum bcllum in illo loco. Ex Chron. Hildensheim. apud Chefnium Tomo 3* pag. s 13. Farabertus Epifcopus * obiit : RatheriuS fuccedit : Ex Chron* Leodienji & * Leodfcnm Lobienfi fupr à laudatis. Anno d c c c c l 1 v. Ungri populantur. Lotharius fîlius Ludovici régnât in Occidente* Ex iif> dem Chronicis. Lotharius puer faâus eft Rex Francof um. Ex Chron. Elnonenfi E apud Martenium Tomo. $ Anecd» col* 193 f. Anno dcccclv. Ungaf ii , qui jam quarto f egnum Lotharii intraverant , àb Ottorte împer. de* Vincuntur. Ex Chron, S Pincentii Mettenfis apud Labbeum Tomo 1 , pag. 347. ( s) In Chronico Lobienfi , Huogo. ftione X. (t) Fallitur Chronographus ifte : natn Hugo (d) Ibi tamdiù perrnanlît factura corpus, dura ■ Lotharii pater fepultus eft in Monafterio à fe m ab Hugone Duce Francorum ad proprium locutn Burgundia conftnido. iterum relatum eft. Nam illud ablatum primà fue- (f) Malè in hoc Chronico hatc referuntur ad rat Monafteriolurh (Montreuil) ab Arnulfo Co- annum pji. Et certè in Chronico Virdunenfi ex- mite , unde illud furatus fuerat Fulchericus Centu- ftat Berengarii Virdun. Epifc. hac de re Charta , lenfis Abbas, & in fuum Monafterium abllulerat, data anno tncanutionh Domini DCCCCLII t Indi* - — DigitlzêcT S>4 EX PIVERSIS CHRONICIS; «Leodienfîs Ratherius Epifcopus * ejicitur : Baldricus fubftituitur. Ex Chron. Leodienfi & ibid. pag 336, & ex Chron. Lobienfi apud Martenittm Tomo 3 Anecd. c ol. 1 4 1 y . Anno dcccclvi. Gerardus [ fît ] Abbas Vezeliacenfis. Ex Chron. Vezeliac, apud Labbeum Tomo 1 , pag. 395. * Elnonen- Obiit Leudricus Abbas * : Gertolfus fubrogatur Abbas. Ex Chron* Elmnenfi fi» apud Martenittm Tomo 3 Anecd. col. 139$* Anno dcccclvi 1. Erlwinus Abbas excaecatur. Ex Chron. Leodienfi. Herluinus Abbas Gembla- cenfis Abbatia Lobienfi abutens excaecatur. Ex Chron. Lobienfi. Anno dcccclviii. ^ Raginerus Longicollus capitur. Ex Chron. Leodienfi & Lobienfi. Fulco Bonus Cornes Andegavenfis obiit: cui Gaufridus Grifa-tunicafuccé* dît. Ex Chron. Andegav. apud Martenium Tomo 3 Anecd. col. 1380. Anno dcccclix. •Leodienfi» Bàldrteus Epifcopus * obiit : Evracrus fuccedit. ExChronicii Leodienfi & Lo* bienfi. Obiit recolendae mémorise domnus Berengarius Epifc. Virdun. & Mona- chus, nobilis inftitutor hujusloci & renovator, qui, eje&is Clericis, hoc in loco Monachos introduxit : ad quorum viftum dédit Abbatiam S. Amantii. Ex Necrologio S. Vitoni ad diem 11 Idus Augufii. C [ Gerardus Bronienfis Abbas] Chrifti lucifluam Jefu tranfmigrat in aulam, prxnitet O&obris quando lux tertia mentis , anno ab Incarnatione Domini dcccclix, Indi&ione 11, Concurrente v, Epaâa xx, ferian. ExejusVitaab Anonymo Monacho faculi x aut xi Jcripta, inter Aâta SS. Ord. S. Bened. fac. y , pag. 276. Obiit S. Gerardus fundator Bronienfis Cœnobii.£# Chron. ( a ) Lo* bienfi apud Martenittm Tomo 3 Anecd. col. 141 y. Anno dcccclI Annus duras & in multis regionibus deficiens : & multi famé perierunt: Ex Chron. Hepidanni apud Chefnium Tomo 3, pag. 47 y. jy Anno dcccclxi. Obiit Balduinus filius Arnulfl. Ex Chron. Elmnenfi apud Martenium Tomo 5 T Anecd. col. 1395. Deceflit domnus Artoldus : poft quem Odalricus Archiepifcopus in cathe- *FauUre$t. dram Remenfem elevatus eft, qui dédit nobis VindenifTam. * Ex Chron. Re* menfi apud Labbeum Tomo 1 , pag. 362. Anno dcccclxi 1. Obiit hic fan£his [Guibertus] anno Dominicae Incarnationis dcccclxii, X Kal. Junii. Ex ejus Vxta âSigeberto Jcripta , inter Acla SS. Ord. S.Bcned.fac. $,pag.3ii. Z Anno dcccclxiii» S. Wibertus ( b ) fundator Gemblacenfis Cœnobii apud Gôrziam , ubi Deo militabat, obiit : corpus ejus Gemblaus relatum eft. Arnulpho (c) Comité mortuo , Lotharius Rex Francorum Flandrias vaftat. Ex Chron. Lobienfi apud Martenium Tomo 3 Anecd. col. 141 6. Ordinatio domni GerardiPontificis iv Kal. Aprilis. Ex Chron. S.Benigni Di* vion. apud Labbeum Tomo 1 , pag. 294.. Dum ergo annus Incarnationis Dominicae nongentefimus fexagefimus ter- tius curreret , Leucham urbem adducitur [ Gerardus ] , obviifque populorum (*) In ifto Chronico Gerardi mors collocatur ferenda. pnno 9j 8. (c) Iftud in annum 565 rejiciendum euro Fro* (*) Wibcrti mors ad annum pnecedentem rc- doardi Chronico. Digitized by Google r EX DIVERSIS CHRONICtS. A turmis cum hymnifonis laudibus excipitur , ac , fieut mos exigebat , prxfulari Sedi intronizatur. Ex Hiftoria Epifcoporum TuUtnfium cap. $6 apud Calmetum iri Probat. Hift. Lothar. Tom. i , pag. 136, Girardus (a) Abbas obiit apudCluniacum. ExChrom Ftfcan. apud Labbeurrt Tomo 1 , pag. 32$ . Ànno DCCCCLX iv. Arnulfus filius Balduini ex Matilde régnât. Ex Chron. Elnonenfi fuprà laudato. Anno Domini Dcccci.xiv,regni Othonis xxvi , imperii ejufdem anno m, dominus Adelbero Metenfis Epifcopus & Abbas hujus loci, poftquàm xx an- nis huic Abbatiîe praefuit, quadarri die ad hoc Monafterium devertiens, in le- 6lo aegritudinis cecidit , convocatifque fratribus , poft Sacfamentorurri fum- B ptionem vil Kalendas Martii in Domino obdormivit. Cujus corpus poft folem- nes èxequias irt latere exterioris parietis ipfius Monafterii ad laevam versus clau- ftri ambitum eft fepultum. Cui Theodencus hujus . nominis primus , Othonis Imper, confobrinus , in Epifcopatu Metenfi, & Thiétfridus in Abbatia hujus loci fucceftlt. Ex Chronico Trudonenfi apud Meuriffium in Hift. Mettcnft, pag. 3 1 y . Deodericus [fit] Epifcopus Mettenfis. Ex Chron.S t VincentïtMett. apud Lob* beum Tomo 1 y pag. 34f. Ànrio DCCCCLX v* His terripofibus Robertus Abbas Vezeliacenfis. Ex Chron. Vezeliac ibidem pag. Anno Incarnationis Domini dcccclxv, Indi£t. vin,iv Kal. Augufti,Lunà q xxvi , die fabbati, vefpertinali folemnitate pera&a, proceflioneque compléta in Oratorio juxta morem S. Benedidi, cùm jam poft fonitum cymbali manus lavaremus coenandi caufa , percuflum eft Monafterium Bi Pétri Cavillon. ful- mine &c. ( b ) Ex pervetufto Cod. S, Lazari Auguftodun. apud Chijftetium in Probat, Hift. Trenorc. pag. 292. Àrtno DCcCcLXvi» Lotharius Rex Attrebatum , Duacum, Abbatiam S. Amandi & omnem ter- rain ufque Lis invadit. Ex Chron. Elnonenfi modo citam De Monafterio S. Albini Canonici funt eje&i praecepto Lotharii Régis Fran- corum à Gaufredo Comité cognomento Gfifa-gonella : ■& Monaehi funt intro- mifli Xtii Kal. Julii. Ex Chron, S. Albini Andtgavenfis apud Labbeum Tomo 1 Bi* X>bliot. pag. 27$. Monaehi (c) m'uTi funt in Ecclefiam S. Albini Artdegavenfis , Clericis depulfis, à Fulcone * Bono Comité Artdegavenfi & Adela Commua» Ex Chron. S. Michaelis inPtrkulo maris ibid.pag. 3 jfo. Richardus [Guillelmi filius] primus pofuit Monachos in Eeclefia S. Mi- chaëlis in Periculo maris , Mainardum feilicet primum Abbatem > qui fuerat Abbas S. "Wandregifili per quinque anrios,& alium Mainardum nepotemfuum cum aliis Monachis. Ex Chron. S. Michaëtis ièid. pag. 3*8. Richarclus Dux Mo- nachos Canonicis fiibftituit , 6t Mainardum illis primum Abbatem praefbck dé Monafterio Fontanellae, quod hune S. "Waridregifili vbcant : quod Monafte- rium Mainardus per quinque annos rexeràt , priufquàm veniret ad Montem. £x alio Chronico S. Micha'élis ibid, pag. 3 y 1 . In Monte S. Michaelis extructo mi- 1 xabUi & nobili Coenobio , midi funt Monaehi. Ex Chron* {d) Brirannico ht Probat t £ *ov* Hift. Britatmia Tomo 1 , pag. 4. Anno DçcccLXviii* Obiit Rainardus quartus Abbas Dolenfis. Ex Chroni Doiénfiapud tabbeum-To* mo r, pag. 31$* (a) Cujus Monafterii Abbas fiierir Gutardu» , fe nefeue fatetur Mabillonius lib. 46 Annal. Bencd. Nom. jx. (b) Pofteà de hoc fulmine fequitur Narratio Widonis ejufdem loci Monaehi ,qui ptafeas ade- tat. (c) Monaehi bù£&' funt non i Fricone , qui obierat anno 9*8 , fed à Gaufredo , ut legitur in Chronico S.- Albini , & fidem faciunt ejus liftent ab Acherio édite Tomo 6 Spicit. pag. 4*1 , in «jui- bu» Gaufredoi gnttt» JDé , m ipfo ait , 9t fcmeri» fat domni Hugonit largitiône Andécavonuit Co- rnes , affentiente fratre wo Widone Abbate ( fci* licet Cormàricenfi, ^ui-etiàm S. Albini Abbas erat) Monafticte religionis perfeâionem in fuburbanO tttfn Monafterio S. Albini , qualem olim ibidem fuifle fama erat , ait fe yelle reftituere pro repie- did animât Hugonit pcefeitis Ffancoriim Bucis < neçnon parentum fi^orum Fulconis 6c Gerbergat » eKminata tnde Canonica congregatione , alise lllic non Dominicis , fed propriis mens vacabar. (d > tniâo Chronico iHud reftrtmr ad anV^tf/î Digitized by Google EX DIVERSIS CHRONICIS. Hoc anno ja£fca funt fundamenta hujus Ecclefix [ S. Vincentii 3. Ex Chron. A S.Vxncentxx Mttt. ibid.pag. 345. Anno dcccclxix. Theodericus Mettenfium Epifcopus , cognatus Imperatdris , multa corpora Sandorum in Galliam tranftuiit. Ex Chron. Lobienji apud Martenium Tomo 3 Anecâ. col. 141 6. •Elnonenfis. Obiit Genolfus Abbas. * Ex Chron. Elnonenfi xhiâ. col.x^$. Incipit Tjloflarium , ordine elementorum aggregatum ab (a) Aynardo anno ab Incarnatione Domini dcccclxix, Indiftibne xn,imperioMagniOttonis,fe- pulcro dijudtcatum S. Apri Leucofum quinti Pontificis ad fupplementum înibi degentium pufionum. Obfecro ne ab aliquo pofterorum deftruatur , ne incur- rat vindiâam Dei noftramque imprecàtionem. Ex Mettenfi S Arnulfi Bibliotheca 6 in qua ijlud GloJJarium ajfervatur cum hoc titulo. Ànnb DCCcCLXXi Fulco Cornes (b) Andegavenfis , qui cognominatus eft Wierofolymitanus , filius Gaufredi Grifae-gohellàe Cômitis Andegavenfis , dédit filiam fuam Ermen- gardem Conano Duci minoris Britannioe , ex qua genuit Gaufredum , qui ei fucceflit, & Judith uxorem fecundi Richàrdi Ducis Normanniae. Ex Chronico S. Michaélis in Periculo maris apud Labbeum Tomo 1 Biblioth. pag. 3J0. Obiit Ranulphus quintus Abbas Dolenfis. Ex Chronico Dolenjt, ibid.pag. 31^. Tranflatio S. Luciae & aliarum Reliquiarum , quas éomnus Deoaericus ab Italia in hune locum tranftuiit. Ex Chron. S. foncent xi Mm. ibid.pag. 34 j. Hoc anno eclipfis Solis fa&a eft Xi Kal. Januarii, Luna xxvm, hora diei ter-C tia. Ex Chron. Hepidann 'x Monachi S. Galliapud Chejhium Tomo 3 , pag. 475. Anno Incarnationis Dominicae dcccclxx cùm refideret fandae Sedis Are- latenfis Ecclefiae Archipraeful Iterius in Cœnobio fuper Rodanum amnem con- * Cruat dito , quod vocatur * Crudatis , exquirens feilicet religiortis cultum cum Ab- bate ejufdem Monafterii , nômine Abraham, Ôcceteris fratribus fub ejus po- teftate Domino famulantibus ; adiit prefentiam praedi&iArchiepifcopi nobiliffi* ma femina & matrona quaedam , nomine Gotolindes , petens humiliter dom- num Archiepifcopum ut in praefato Cœnobio Ecclefiam deftruôam quondam, quae fuerat in honore fanûi Archangeli Michaëlis , dedicaret. Cujus precibus obnixè favens praedi&us domnus Archiepifeopus , refpondit fe annuere , fie ta- men ut eam ex hereditate fua dotaret , ficut fiui&orum Canonum monftrat edi- tio. Quapropter jam di&a venerabilis matrona voluntariè obediens , donavit in D. dotem ejufdem Ecclefiae . cabanariam unam , in qua manere videbatur Udalar- dus, quae eft in Comitatu Vivarienfe, in villa quae vocatur Bacxus, totum & ab integro , quantum ad ipfam cabanariam pertinere videtur , &c. Fada haec donatioin Monafterio Crudatis v Kal. Oûobris, anno xxxi régnante Conrado Rege. Signum Gotolindis , quae hanc cartam fexibere & .firmare rogavit. Si- gnum Efmidoni & aliorum. Signum Notebaldi Monachi, qui relegit & fubfcri- pfit. Apud Mabillonium lib. 47 Annal. Bened. Num. 48. Anno Incarnationis Dominicae dcccclxx , vm Kal. Martii, apud provin- ciam Karkaffenfem , imperante Rogerio Comité ejufdem provinciae , Prafula- tûs etiamdecus régente Praefule Francone, in Cœnobio almi Hilarii prcefi- * Carcaflo- dente Benedi&o Abbate , ab eorum nutu vel providentia a&um eft , Concilio nenfù m j to cum provincialibus Epifcopis & Abbatibus , [ut} fanaiflimi * Prarfulis & E in mirabilibus clari domni Hilarii artus, qui humo tegebantur, à tellure fub- reptos poft altare y quod ipfe olim egregius fan&ufque Hilarius unà cum vici- nis circumquaque commanentibus Epifcopis confecraverat , Cum honore tu- mularent. Ex HiflariatranJIatwnis reliquiarum fanSl'x Hilarii , Tomo 2 Htftori* Occi; tania , in Jnfirumentis pag. 120. Anno dcccclxx],. Secundo igitur fuae ordinationis [ Adalberonis Archiep. Remenfkj anno (a) Quidam fit Aynardus ifte hujus Latini Glof- ratur. faruauftor, cujus exemplar hoc anno ad fepul- ( b ) Ifte Fulco nonnifi aimo ç%7 patri ' " fmm S.Apri apud Tullum-Leucorom obtul^ igno- ûedo fwceffit in Comitatu Andegayeaii. a£U Digitized by Google EX DlVERSIS CHRONICIS. - fi A à&a funt quae traôavimus de tranflatione atque inMofomenfem Ecclefiam illa- tione beatorum oflxum praedi&i Martyris [ Arnulfî ] , anno dcccclxxi Do- minic* Incarnàtfonis., Indiétione xiv , menfe Julio , ix Odendas Augùfti. Ex Chronico Mofomenft , apud AcheriumTomo y Spicil. pag. 642. Menfis erat November , vu Idus , quando in hoc * loco conftituti funt Mo* * MofofiU nachi , sb Incarnatione anno dccclxxi , Indi&ione x v , Epaâa xxn , Concur- rente vi, lu decemnovennali Cyclo , lunari jcix. Adâlbero NataliDomini.ee- lebrato , Legatos fuos cum Literis Romam dirigit ad domnum Joannem Pa« pam, cognomento Albam-gallinam , privilegium pofcit Monafterio. Regreflîs Legatis cum Apocrifiariis rapae & privilegio , Concilium in pago Tardanenfî apud Montem S. Mariae colligit menfe Maio. In eo leâum eft privilegium (a) An. w%. Joannis Papae. Ex • Codice Mofomenft , apud LabbeumTomo ix ConciU pag. 70 y. B Obiit Evracrus Ëpifcopus *. Ex Chronico Leodienji apud Labbeum Tomo 1 Bi- * Leodienfis blioth.pag. 336", & ex Chronico Lobienfi apud Martenium Tomo 3 Anecd.col. 141 ei omnipotentis, beatae Maiiae femper Virginis & S. Joannis Baptiftaç & omnium fan&orum Martyrum hoc altare confecramus pr# amore Dei , fie redemtione animas meae fie animarum parentum meorum, in praefentia Folcranni Epifcopi Lodovenfis, & domini C mei Regimundi Gomitis, fie dominas meae Gerfendis Comitiffae, & aliorum plu- rimorum heminum; huic Monafterio Galliacenfi dono ôc concedo Vallem Ca- ninam ficc. Ex Literis Domnus Nothkerus nenft & Lobienfi. Geraldus de S. Sereno Abbas * quintus , alumnus terrae de Caturcana , è Caftro de S. Sereno oriundus, perfecit aedificium Bafilicae 'à praedeceflbre fuo tÀdraldo] încœptum: fie vocatis Epifcopis illiid confécravit : fie dedicatio fa- âa fuit anno Dominicae Incarnationis dcccclxxii , Indi&ione ( b) xv , Papa Johartne Féliciter fedente in Cathedra ÀpoftoliCa. Ex brevi Chronicv Auriliacenfi apudMabiïïoniumTomo 2 AnaleB. pag.±+à. HsFroterii Epifcopi AlbienÇis } Tomo 1 Gai. Chrift. pag. 3. rus fit Ëpifcopus Leodienfis. Ex Chronicis Leodienft, EIno>- *Autiliafeeâ- fis Anno dcccclxxii 1. Otto Imperttor obiit : alius Otto aequè Imperator fuccedit. Bellùm ih Per- rona intef Raginerum ***. Ex Chronicis Leodienft & Lobienfi modo laudatis. Obiit Nefingus Ëpifcopus *. £# Chron. S. Albini Andegav. apud Labbeum * Andegav. Tomo 1 Biblioth. pag. 27$. Anno dcccclxxi v» Rainaldus (c) Ëpifcopus * ordinatur : fie Adela Comitiffa in ejus praefentia , * Andegar; praefente etiam Harduino Turori. Archiep. fie marito fuo Gaufredo Grifa-go- nella , Undànis-villam , Alodos , Infulam nionf is fie Peregrinam S. Albino dédit ih eleemofynam. Ibidem. Obfidio Buxudis. Ex Chron. Leodienji. Obiit Ratherius Ëpifcopus. Ex Chron. Lobienfi. [Calfto Figiacenfis Abbas] fuit teinpore minoris Lotharii , mortuufque eft ac fepultus Fiacoanno ab Incarnatione Domini dcccclxxiv, Indiftione 11, Epaâa xxv , Concurrente m. Poft iftum accepit regimen Abbatiae Adacius tempore fupradiûi Régis Lotharii fie Ludovici, qui ( d) Blandinam accepit uxorem. Ex Hijloria Monafterii Figiacenfis apud Baluzium Tomo 2 Mifcellan. P^g. 501. (a) Jûhahnii privilegium inffà recitabimtiii (b) Malè in edito, Indtâione V. te) Rainaldi ordinatio lefertur ad annum pras- Tome IX. cedèntem in alio Chronico Andegarènfi. Vide Tomum noifanun vm ,. pag. xyx. (4)Blanca, Blafachia oc Blanciâ aliis dithur, N Digitized by Google $>S EX DIVERSÎS CHRONICIS Anno dcccclxxv. ^ Dedicata eft hxc Ecclefia [ Leutevenfis ] in honofem fan&i Genefiî anno Dominiez Incarnationis dcccclxxv, Indidione m, régnante Lotherio glo- riofiflimo Rege Ffancorum. Ex Tabulario Leutevenfi. Gelu magnum à Kalendis Novembris ufque ad médium Mardi. Ex Chronicis Leodienfi & Lobienft fuprâ laudatis, Ànno dcccclxxv i. Bellum apud Montem Caftrilocum. Ex iifdemChronlcis. PracliuminterKaro- lum fratrem Lotharii & Lotharienfes. Ex Chron, S» Albini Andegav, apud Lab- beum Tomo 2 , pag. 2 7 J . E Anno DCcCCLXXviii. Tf anflatus autem eft beatus hic pater nofter [ Aper ] anno ab Incarnation^ î)omini dcccclxxviii. ExHiJloria Epifioporum Tullenftum cap. 30, apud Calme" tum in Probat. H'tjlori* Lothar. Tomo 1 , pag. 1 24. Lotharius Rex Aquenfe palatium videre venit. Ex Chronicis Leodienfi & Lo- bienft modo citatis. Lotharius Rex Ffancorum contentiosè agens adversùs ïm- peratorem Ottonem de finibus regni , Aquifgranum tamquam fedem regni pa- trum fuorum invafit : terram quoque interMofellam & Rhenum , quac erat in Ottonis Imperio affe&are coepit. Contra quem ftatim Otto xxx milita equi- tum in Franciam duxit , 6c hoftiliter eam devaftans , faniofiiïimam fecit expedi- tionem. Ex Chron. (a)Hepidanni Monachi S. Galli apud Chefnium Tomo 3 , p. 475. & Otho Imperator Parifius venit cum ingenti exercitu. Ex Chron. (b) S. Albini Andegav. apudLabbeum Tomo 1 , pag. 17 j. Imperator cum magno exercitu Gal- liam invafit ac devaftavit. Ex Chron. Hildensheim. apud Chefnium Tomo 3, pag. 514» Anno dcccclxxx. Lotharius Rex cum magnis muneribus ad Imperatofem veniens , teCe cum filio fuo fubjecit voluntati Imperatoris. Ibidem. Otto Imperator & Lotharius pacificantur. Ex Chron. Elnonenfi apud Martenium Tomo 3 Anecd. col. 1395. Lo- tharius pacem cum Imperatore padus eft. Ex Chronicis Leodienfi & Lobienft fu~ prà laudatis. Anno dcccclxxx 1. on. Ordinatus eft Bruno Epifcopus * per manus Burcardi Epifcopi Lugduttenfis. I£x Chron. S. Benigni Divion. apud Labbeum Tomo 1 Biblioth. pag. 294. Conanus Curvus contra Andegavenfes in Concurrum optimè pugnavit. Ex Chron. S. Michaelis in Periculo maris , ibid. pag. 350. Primum bellum Britanno- rum & Andegavorum in Concruz. Ex Chron* ( c) Britannico in Probat. nova Hift. Britannia Tomo 1 , pag. 4. Anno dcccclxxxiv. Adalbero [fit} Epifcopus Mettenfis. Ex Chron. S. Vincentii Metu apud Labbeum Tomo 1, pag. 3 4 Adalbero fufeepit Epifcopale officium anno ab Incarnatione Domini noftri J* C. dcccclxxxiv, xviiKal. Novembris; ordinatus eft eodem £ anno vKal. Januarii. Ex Vita Adalberonis, ibid. pag. 6S2. Anno dcccclxxxvi, Obiit Lotharius. Ex Chron. Elnonenfi apud MarteniumTomo 3 Anecd. col. 139(2 Lotharius Rex obiit : Ludovicus filius fuccedit. Ex Chronicis Leodienfi & Lo- bienji fuprà citatis. Lotharius per * xxx annorum curricula regno nobiliter am- miniftrato , veneno , ut dicitur , ab uxore potatus , obiit anno Incarnationis («) H Apud Mabili. Toftt. 2 Annal. Bened. pag. &8q. Pj lnen kuning-wViz ichj JR^Egem riovi , keijfet herr Ludwig, vocatur dominus Ludovicus * der gerne Gott dienet > qui lubens Deo fervir> weil er ihms lohnet* quippe qui eum praemiis afEcit» . Kind warth er vatterlos^ Minorennis (b) orbabatùr patré, deff toarth'thmefehr bofi. id quod ipfi erat valde noxiurh^ Holoda'nanTruhtin > Sufcepit ipmm Dominus , Ë magaczogo warth her fin, du&or fiebat ipfius. Gab her ihme Dùgidi , Dédit ei Heroës > io fronife Githigini , illuftres Comités , fiuel hier in Vrankon> - - îedem hîc in Francia. So bruche her es lango. Sic utatur illis diu \ Das gedeild er thanne - Haèc divifit pofteà far mit Karlomânne cum Carolomanno* '; t ( a ) De hac Ludovici viâoria fit habet Hariulfus (b) IUùd Ludovico Balbi filio , qui mïnorenmt in Chronico Centulenfi lib- 3 » cap. xo : Quomodo \atrt orbatut dicitur , apprimè convertit j nec dici fit faSum non folùm hiftoriit , fei ttiam tatritrffium potefi de Ludovico Germ, Rcgei mmoriifuotiàitrec4iur&eant#ur. ISTij ioo KHYTH bruder finem» , thia czala vumniano% Odas ivarth algeendifi, koron wolda fin God iz," $b her arbeidi 20 fo long thoion mahtu Liefs der heidine tnam obar fie l'xdan , tbiot Vrancono mannon fin d'tono% Sume far verlorane 9 wurden fum erkorane. Haranfcara thohta ther er mijjelebeta, Tber tber thanne thiob was, 30 ind er thanana ginas , nam finevajlon, fidd warth herguotman, Sum was luginari , fum was skachari t fum fallofes , ind ergiburtha fth thes, Kuning was ehruirrit > das richi algirrit, Was ebrbolgan Krifi, 40 leid her thes ingaldizi Thoh erbarmed es God 9 wtfs er alla thia nod > hiefs herr Hludwigan tharot far titan, Hludwig Kuning min,' hilph minan lïutin : heitun fa Nordman harto biduwngan. Tanné fprach Hludwig, Jo HerrOyfo duonhi, dotnj rettemiriz al thas thu gibiudifi» Tho nam her Godes ùrlub f huob her gundfanon ufp reit her thara in Vrankon % ingagan Nortmannon. Gode thancodun > thefin beidodun f quad : Hin al fromin » € o fo lango beiden wir thin, Thanno Jprach luto Hludwig d«r guotoi MUS TEUTONICUS, fratre fuo , portionibus fraude abfque; Cùtn hoc effet omne finitum, experiri volebat ipfius Deus hoC j an is tribulationes aliquandiu tolerare pofietj Permifit gentilium milkeai fuper eos duci : populum Francorum milkibus eorum fervire. Alii ftatim defecerunt , fuerunt alii tentati ( follicitati )i Contumelias patiebatur quicumque fecus viveret. Is qui tum latrunculus fuerat, atque hinc ( his in turbis ) invaluerat J occupavic ejus ( Régis ) caftra , ex quo fa&us is nobilis. Alius erat mendax (falfarius ); alius erat ficarius , alius defertor , et quilibet extolkbat fe eo ( crimine }. Rex erat attonitus, regnum totum perplexum,- Jtrat iratus Chriftus, permifit hanc tyrannidem. At mifertus eft Deus : cognoverat omnem hanc calamitatem : juffit dominum Hludovicum eb illico profiçifci. p Hludovice Rex mi , juva meum populum $ eum Nortmanni duré preflerunt. Tune dixit Ludovicus ; Domine , fie façiam 9 tnors ne prohibeat mihi hoc omne quod tu mandas. Tune cepit is I>ei veniam , 5 fuftulit vexillum clafficum, expeditionem fecit in Francian* adversùs Nortmannos \ Deo gratias agensy' hune exfpeâans dixit : Àgedum Domine, tam diu exfpe&amus te* Pofteà elocutus çlarè Ludoyicus ille illuftris; Digitized by Google A ' • Trofiet hiu gefellion t mine notjlalloa+ Her a farta mid Godi doh mir felbogenod \ ; ob hiuratthmti) thaz ih hiergeffrtU Mih felbon ni/paroti> 70 unz ih hiu ginemi. Nu wil ih thas m'xr volgort aile Godes holdon. Giskerit ifi thiu hierwi/l fo lange fîwlKrifl: wil her un/a bina warth t thero habet ghvflfft, $0 wtr fi hier in eilian giduat Godes willian j qiïtmit he gifund as , 80 ih gilonon imos. Bilibit her thorinnè) Ç - finemo kunnie. Iho nom her skild indifper | ellianlicho reit her* Wold her water rahchon fina widar fahchon. Tho ni was iz buro lango, fand herthiaNorthmannon* Gode lob , fageta , $0 her Jiht thés her gereda 1 ther Kaning reit kuono , P Jàng lioth franc, Joh aile /aman fungun Kyrieleifon> Sang wasgefungen, wig was bigunnen» Blaot skein in wangon fpilodun der Vrankmi Thar raht thegenogelih > 'loo . ni cheinfofo HSudwig, £ Snel indi kuoni » thas was iimgek*mi f /aman thuruch flitog her, fuman thurneh fiach'heti 'Her fkan&a cehanton fin an fiant on h'xtteres lides» So wehin hio thes lihesi Gilobet fi thiu Godes kraft , ÎH 0 Hludwig warth fighaft. R H YTHMUS TEUTONÏCUS. toi Bono eftote animo, commilitones j coaftabularii mei» îiuc mifitmeDeus, qui & mihi ipfe gf atiofus fit X Ut vos confilium detis , ut ego exetcitum educam» Mihi ipfi non parcam ; donec ego vos liberem. Nunc volo ut me fequantuç omnes Dei fidèles* Data eft hsec vita tara diu quàm vult Chriftus g quia is noftra oflafetvat, eorum habet euftodiam. Quicunque hîc ïn alactîtate facit Dei voluntatem , egreditur is integer ( ex prxûo ), ego praemio afliciam ipfum. Si qui9 moriêtur hîc (inpfséHo)j ejus familiae ( dabo. ) Tune arripuit feutum & Unceamj , feftinanter equitans. Volebat h verè vindiâato fumet e de fuis adverfatiis. Tune nec.dtat iatemllum lodguBt» inveniebat Nortmannos. Deo fit laus , dicebat; videns id qttod defidetabat t Rex currit auda&et , - prxcinft canticum publicum (litaniaoli Àtqut omrtes conjunâim cantabant Kyrie éleifom Canticum état decantatum 9 ' 1 y pnrfium côeptum. Sanguis appatuit ia geais exultantium Fftmeofumv Hiç viridi&am fumfit miles patftefc \ ftemo fiçr urLudovicus. Akcet ôcaûdax ,' : Boc çrat ipfi congenituth \ . filiuna pefcuffity 1 >alîum pérfbdhf.- Propinavit fubinde fuis hoftibus trum potum. . " u hîcdevîtâi Benediââ fit Dei virtus ! Ludovicus feûus Yiûor, Digiti'zed by Google RHYTHMOS TEUTONICUS. Die omnibus fan&is graeias. ' Ipfius fa&a vi&oriofa pugna, 'At verb Ludovicus Rex fuie felix. Promeus uri hîc fuie ; gravis quaneùm opus «rat* Serva ipfum , Domine , in fua (a) majeftate. Sag allin heUigon thanc, S\n warth ther ftgikamf» Odar abttr Hludwig Kuning tvarfulig* Garo fo fer hio was , fwar fo fes turfinvas. Gihalde inan , Truthin , biftnan ergrehtin. (4) Et hac claufuU "optïmè colligit Mabillonius ïmne Rhythmum Germanicum, Ludovico Rege vivente , conditum fuSSè. E PITAPH IA ARNULFI I M PERATORIS ET LUDOVI CI EJUS F IL II , Qux exftant Rarifbonae in Choro Monafterii S.. Emmerammi. ; Apud Chcfnium Tomo Z Script. Franc, pag. $8$. Epitaphium Arnulfî. Mac Arnulphus humo èft Csefar Romanus humaeus > Quem Galli Regem , Boii habuere Ducem. 1 Hic aedem , Emmeramne , cuam defendie & auxit : Prxdia fune teftes , fplendidus aeque (<*) Liber. Ad noftram cineres (b) Dionyfi eranftulic urbem, Finibus è Gailis quos (pïa furta ) tulie. Poftquàm (c ) nongentos Titan compleverat annos j Cxfar.perfolvie débita jura necis. Epitaphium Ludovici. Paufo fub hoc iàxo Ludovicus Regia proies , Romani ( d ) Regem quein ftatuêre fibi. Mî fuit Arnulphus genitor, qui proximus iltic j A cornu altaris confpiciendus adeft. Hic ubi pertxfus vitxiua tempora claufit, w Romani Imperii fors mihi îceptra dédit» O nimis infelix ! quatuor vix luftra videbam , , Injecit rapidas ( e ) cùm mihi JParca manus. .• . . . B ( a ) Codex eft Evangeliorum litteris aureis exa- ratus , qui hodieque ftudioflBiinè confervatur m Ec- clefia S. Emmerammi, quaJem nufquaoï-fe vidif- fe teftatur Mabillonius lib. jp Annal. Bened. Nam. 74. * ' ■'• '■• {b) Fabulam de S . Dionvfii corpoçe rurtjni f R E G ï M M- ;'■ Caroli Simplicis tifcôris ÈPITÀPHIUM* Àpud Mabillonium Tomé l AnaUct. pag. Qùae fueram quondam titulis generofa fuperbis , Quac Ducibus regni regimeri memofabile Francis ; Hîc (b) Ethgiva premor, terrae fub pulvere pulvis». B Quod quifquis cernis , cafiàs reminifcere mortis > Orans ut requies detur mîhi carne folutac. vu Kal. Jari; («) Ethgive Epitaphium fugientibus îirteris jaiu filio Ludovico fugâ elapfa • ac demuiri fecùndfil penè oblireratum eruunus ex Crypta fubterranea nuptiis corijunâa cutn Heriberto Comité Viroman- Monaftctii S. Medardi apud Sueffiones, ubi jacet duorum. Hecab aliis vocatur Eadgiva , Otgiva j, in Sacello , quod fepulcri dicitur . Nupta fuit primùm corruptè Ogina. Mabillonius. Carolo Simplici : tum eo intercepto ab cmulis , in ( b) Filia erat Eduardi Anglorum Régis, patriam, id eftin Britanniam infulam , unàcum QUIDAM (a) EPITAPHIA A GERBE RTO C compofita* Ëpitàphium Lotharii Francorum Régis» Cujus ad obfequium coiere Duces > bonus omnis Quem coluit , fate Cacfaribus , monimenta doloris Cxfar Lothari , prxtendis luce (b) fecunda, fterrifici Martis quod eras confpe&us in aftro» Êpitaphium ÎDucis (c) Friderîcu U francorum placito nomen tulit hic Friderici , Quem p'roavi fudere Duces à fanguine Regum. Officio meritifque parem fopor ultimus haufit , Mercurii quum eelia domus tibi , Phœbe , pateret. Epitàphium (d) Adalberti Scholaftiel* Edite nobiUbus^iradium rationis adepte, Dicit Adalbertum te Belgica flore juventar , Stare diu non paffa tulit fortuna recurfus , Bis fenas Februi cùm produxuTet Apollo* Epicaphiiim {e) Ottonis irriperafôfis< E Cujus ad ïmperium tremuere Duces , tulit hoftis, Quem dominum populique fUum rtovere parentem 9 Otto decus divûm , Caefar cariflime nobis , Immeritis rapuit te lux feptena Deeembris. («) Exftant hec Epitaphià intet Epifiolas Ger- ( d) Hàùd fcio , inqiiit Mabillohius lit». 49 ÂnnaL fcerti apud ChefniumTomo 1 Script.Franc. pag.807. Bèhed. Num. 74, an îlle fit Adalbertus Hirfaugienfi* (b) Lotharius Rex Ludoviei Tranfmanm filius Monachus, qui, petente Balderico Spirenfi Epi- obiit die fecundo Martii an. 986. fcopo , affamais dicitur ad regimen Chngenfis Mo- (c) FridericusDuxI^tharingiasMofellaneobut naJterii parum diftantis ab oppido Landaugia. anno 984: uxorem duxerat Beatricem Hugonis (e) Otto II lmperator Roms mortuus eft feptu» Magni filiam , Hugonis Capeti fororem. mo die Deeembris an. 98}. 104 • xXXXXXXXXXXXXXX>0O0XROVINCI.E ÈT REGIS ITALIjE. Apud Honor. Bouche Lik 6 Hift. Provincia pag. -/qu Hoc tegitur tumulo ComitilTae corpus humatum \ Inclyta progenies (a) Bertha benigna , pia. Uxor Adalberti Dueis Italiae fuit ipfa ; Regdis generis, quae fuit omne decus. B-Nobilis éx alto Francorum germine Regum i Karolus * ijtfe puis Rex fuit ejus avus. * »MaMi«* Quac fpceie fpeciôfa bono fpeciofior a£hi j Filia Lotharii , pulchrior ex meritis* Permanfit felix faeclo dum vixit in ifto , Non inimicus eam vincere prxvaluit» Confilio doSo moderabat regmina multa f Semper érat félix, gfatia magna Dei. Partibus ex multis multi Comités veniebant MMlifluum cujus qu*rere colloquium. Exulibus miferis mater cariffima manfit : Atque peregrinis femper opes tribuit. çClaruit hxc mulier fortis, fapienfque columnàj Totius virtus , gloria , lux patrie Idibus odtavis Marris migravit ab ifta Vita ; cum Domino vivat in requie. Mors ejus multos contriftat , proh dolor fie heu! ^Eous populus plangit fie occiduus. Anno Domin. Incarnat. Dccccxxv, Indid. xiii ; oDÎÎt de muhôî didi ÏSSllffi^ Rerisfiç Wal* pofteà Adalbcrto Tufci» Comiti. Ex Theobatdq XJ dntae, primo nuplit Thcobaldo Conuti Àielatenii, genuit Hugonem Italie Rpgem. MHNNNNHHNNNHHHHHHKHMMNM^^ ANONYMI VERSUS ***** DE PRJECONIO URBIS LAUDUNENSIS, Apud Martenium Tomo i ampl Colle&. col 66z> M Acrôbius praetor Bibràx nia mœriià jécît > Brachia funt quia bina tibi , res nomiria feeït. Ê Quod te Laudunum dici volueré fequentes , Hoc quoque res habuit, quia mons laudabilis eues* Casfaris ille Liber qui narrât Gallica bella , Çaefaris ipfius memorat quia viceris arma : Hac igitur caufa conjurans Gallia tota, Improvifa tuos cif cumdedit undique muros % Sed tibi fie claufae fuccurrunt Casfaris ala:, Et dant terga fugac quac te cinxere caterv*. Attila Rex laevis qui fervis prifuit Hunis, Urbibus everfis habuit quas Gallicus orbis , Î-audUnum folam fibi comperit efle reteliem f ndigenas genti quae conrugiunt fugienti. Tome IX % q Digitized by Google lo* EX MIRACULIS S. OPPORTUNE. Vicilios 6c fe rabido défendit ab hofte. À v Hinc & Normannos poft multos peftlfttt annos : Nec tamen his ceflit, quoniar* confié lecefltc Gens inimica Dei , voto fruftratâ trôphaeû Normannos iftos dft D«k O0?imus Ortôs , Quos Deus in Francos iratus fecit acerbos, Illorura terram dans illis depopulandam, Tempore qui Câlvi Caroli trans aequora ve&i , Gallica régna fibi conquirunt fege tributi. Difcalius partes Danos conduxit ad iftas , Gamundum dici quem portera maluit aetas. Nunc à Norinannis retinens Normannia nomen , Haec eadem dici confuevit Neuftria pridem. BP "Sirops Normànnis illam * Carolus conceflit habendam , Et jam perpetuo ceflit quafi jure tenetidam, Corpora funt illâ Sanûorum multa fub arâ Laudunum tranflata , forent ne tradita praedac ; Quorum pars illic digno requiefcit honore. EX VITISSANCTORUM EX MIRACULIS S. OPPORTUNE Abbatiflàé {a) Monafterioli, Au&ore Adelhelmo Sagienfî Epifcopo , faeculo ix. Inter A&a SS, Ordinis S. Bcntd. part. 2 > fœc. 3 , pag. 234. Nui*. 6. PLebs Sagienfis Ecclefiae, exigentibus peccatis , à crudeliflima gente Nort- ... .... ■ - - - - . - .. mannorum miferabiliter affligebatur. Ipfa enim ferocitas paganorum affi- duis depraedationibus ôc flammarum incendiis, virorum ac mulierum , pupil-> lorum ac viduarum , infantium 6c fenum jugulationibus cun&am regionem , devaftabat. Jam kaque inclytus Rex (b) Ludovicus frater gloriofi 6c magni domini Caroli noftri Imperatoris , Régis lèreniflimi ( cujus beneficiis fumus quidquid fumus, cujus vita femper à Domino gubernetur) auditis infignibus J), beats Opportuns virtutibus , causâ refugii fupradiâum pracdium {c ) Monciacum condonaverat ei dominas Opportuns: 6c illuftriflimo viro Hildebrando Sagien- . fis Ecclefiae Epifcopo fan&iflîmo. Idem ergo Hildebrandus timoré pratdiâae'' perfecutionis Nortmannicac partem Clericorum in Monciacum villam venire JV«w. >. t u ^ lt cum fan&iflimo corpore dominas Opportunat Eo tempore, quo exercitus fôrtiflirni Régis (d) Bofonis circumquâque depraedationes faceret, contigit ut quidam miles Monciacum villam ad praedan* Num iz. dum inva 4p r et..... • . , Erat quidam homo , nomine Adalardus , jam per triginta annos clatiduf effeâus. Hic cùm fuiflet nobilis génère, longa occupatus membrorum debi- litate , pauper efficitur pecuniae' Çûmque Parifiaca plebs in nativitate B. Op- portune ad Ecclefiam ejus de no&e conveniret, inter alios praedi&us Adalar- j£* dus adfuit. Quem cùm multitudo populi non fineret Ecclefiam ingredi , (a) Monafieriohm Cœnobium erat Sagienfî utbi Craflùs. Hinc delendum quod Tomo 6 pag. $66 in hodietna Normania pofitas vicinum. ' excerpfî ex Miraculis S. Opportune. (b) Lndovicum Regem, cujus hîc fit menrio j ( c ) Monciaatt , vulgô Mouchy le neuf, diœce- Ludovicum efle Germanie Regem fratrem Caroli feos Parifienfis, Silvaneâum versus, vicuseftha- Calvi Imperatoris putarunt Mabillonius fie Hen- bens Prioratum S. Opportun* Monaflerio S.Marti- lchenius. Verum cîun ifte Ludovicus nec Neurone ni à Campis Ordinis CluniacenGs uibjeâum : quem feu Normanniae hodiernsc, unde Reliquis S. Op- in locom S. Opportune Reliquie primùm ex Mo- portune in territorium Parulenfe allât» , nec eidem nafteriolo tranflata; funt , poftea Lutetiara , exce- territorioautcivitatidominaretur, illum non aliutn pto capite , quod Monciaci hactemis adfervatur. effe à Ludovico Balbo, qui Parifiis regnabat, 8c Mabillonius. Caroli Imperatoris nomine intelligendum efle Ca- (d) Hinc patet Caroli Imperatoris tune vivent» rolum Craflùm exiftimat Pagius ad an. S79 , Num. nomine , cujus fuprà fit mentio , non poffe d efignart 4, qui corrigendum cenfet , Ludovicus fiftruetit Carolum Calvim, qui obierat biennio , antequàta. ^loriofi , &c. Nam fratrueles funt duorum fratrum Befo Burgundie fit Provincie Rex nuncuparetur. . q«ale»^erant Ludovicus Balbus fie Carolui' " Digitized by Google E X M I R À C Ù L I S S; Ë N E DI C T I. ^ . i o* ^virtute qua potuit ante altare pervenit , qiii poftquàrri aliquamdîu orayit>.fanus efFeâuS , divinam in beata Opportûna viïtutëm çollaudavit. Quo vifô, 3^udo- : vicusRex cum fuprafcriptis donis pfataJuxtà ;McntenvMartyrum, Ôç Cjampek los infuper prope pôrtani ejùfdem'civîtatîs Ècçlèfix attribuit. Qux fufcigiens : bon* memorix HUdébrandus Sagienfis EpîfcÔpus Eçcleïïaé : „ qui eq jerapora Ecclefix B. Opportun* Pârifienfis regimèn : Kabebàï.,*jçj:Wfàti Régis rnutu iri fuftentamentum Canonicorurri prxfatx (a) EccléA* fe^vieritlùm ft^jjivi^^,.. . • ' \, ;,-T\ ' • •• ■ - (a) Parifiac» fcilicet, in qua prdinde jam tum mbntem Aluni i Oui' ratifiât* ûjrbi ab Aquifanc im- erant Canonici. Hanc donationem Ecclefl* S. Op- inwicti.Montsm-Martyaàil^ftrifle appèllatum Geculd portunae fadcam confirmavit Ludovicus VII anno nono ; alterum , Parifiw.e odem ternpore jam S. Op» 1 1 $4 , ut patet ex mf. Cod. ejufdem Ecclefiae. Hoc portunae exftitifle Ectrefiam',. cujus regutfen Hilde- in articulo duo notanda monet MabiUcuoius ; unum, brandus Sagienfis Epifcbpus habuèrit. EX MIRACULIS S. BENEDICXJ ABBATIS IN GALLIA P À IRA T I S , ; Àu&ore Àdelerio Floriacenfi Monacho $ faeculo i X; Inter Acla : SS. Ord. ■ S\ Benedi&i , fie. X, pàg. 3§3* " rx . LUdovicus regrtum patrmmfufcipiens, vix duobus àrihisle*> potitus , labo- Ah. tyjrv riofum quibufque nobilibus regni fui confecravit initiunu Normanryca fi- çquidem gens, quae jam bis vàginâ fuse habitationis exempta piraticam rôties exercuerat ; demùm de morte patris ejus vires refumendo , intra terminos regni Francis libéré , paueis refiftentibus , cladem malignitatis fux inferebat conti- nué. Et primùm partes aggrefia Neuftrix, cxdibus ôc rapinis tota conaminis ... - ■> fui perverfitate intenta, quxque priùs defiderabilia & vitx humanx commoda ■ Videlbantur, diripere ôc in fuos nefarios ufus convertendo fatagebat redigerë* Peregiffetque inchoata , niii Hugo ( a ) nobiliflimus Abbas ftrenuè Rempublicam gubernans , cùm armis , tum confiliis fuis ôc virtute ejus barbaricos conatus re- primendo , maximam ex eis manum peremiffet. Quod qualiter hujus per virtu- tem patris Benedi&i potentef effecerit , paucis fubjiciendum cenfemus. IgituÉ pertranfiens , ut diximus , nullo obfiftente plurimarum portus cîvitatum, Au~ relianis devenit , indeque altiùs greflum protendens , ad Monafterium Floria- |) cum cladem infli&ufa accedere contendit. Porfb fama vulgante iftud jampri- dem Fratres compererant, competenfque éis vifum eft ut loco cédèrent, ôe ôc prxfidio opportunitatis necelTarix fe communirént. Proinde diverforum vehiculorum plauftris aptatis , quxque pretiofa in eis componentes , cum fu- pelleftili reliqua ad prxdium Matriniacenfe decernunt contendere : quatenus illic quoquo modo tuta fua omnia poflent efle. Aft eadem perfida natio Mo- nafterium deveniens , fpeque fua fruftrata , nihil in eo quod diripere prxter parietes valeret reperiens , tandem plauftrorum ^ecentibus veftigiis perfpeûis , eo tendendum délibérât , quo Fratres iiffe fufpe&o animo xftimabat : ut me- lioribus eorum direptis , rediret patratâ viftoriâ. Prxvenitque ipforum nequani confdium omnipotentia mifericordis Dei , qux eos & fua virtute protereret , & innocentera plebem à maligna eorum infeftatione benignè defendendo falvaret. Nam tiirrt prxdiâus venèrabilis vir Hugo à partibus Bufgundix ob fux utili- tatem neceflitatis fortè Dei confdio vocatus ad hos fines contender at , prope- que Monafterium perveniens , relatu fuorum addidicit Fratres ab hoftibus lub- fequi , ac ociflimè deprxdari, nili Dei liberaréntur virtute mirabili. Denique , hoc comperto , animum in diverfa protrahens , utpote cui militum parvus ad*i modùm inprxlêntiarum aderat numerus , anxiari fuper hoc multimodo eœpit & txdere , qualiter oceuf rendum foret intra femetipfum revolverts tantx mul- titudini. Tandem hortatu Girboldi nobiliffimi Àutiffiodorenfium Comitis (a) Hugo Abbas anno 226 obiittempore obfidionis urbis Patifiace. Vide Tomum noftrum VIITj (ag. i6« Oij ïo8 EX MIRACULIS S. WAND REGIS ILL animum congrediendî bellum ( a ) aflumpfit, afleverans 1 nulla umquam paflum ^ difcrimina fore , qui B. Benedi&i Patris fervitutis gratiâ adverfantium agmini fefe immifcuerit. Roboratis ergo hac exhortatione animis, confifi meritis & auxilio excellentiflîmi Patris , haud procul à Monafterio holles profequuntur à tergo : confertoque forti animofitate gravi praelio , tanta dépopulations ftrage in eosbacchati funt , ut ex tahta populi numerofitate vix fuerit aliquis qui belli éventum intimaret pofteris. Patrata itaque defiderabili viftoria , belli Dux fuos interrogans , requifivit fi fortè quempiam révérende vifionis Monachum inter denfitates hoftium fibi viam pandentem proprio vifu contemplati eflent. Qui- bus refpondentibus fe in illo prxlio neminem Monachorum vidifle , ftatim ille ; Sanftus y irtquiens , BenediBlts me per totum belli hujus certamen protegens , ftnijlra manu eaux mei habenas dirigendo ac cujlodiendo tenuit : dextera vero baculum manu tenens , plurimos hojlium projlernendo morti tradidit. Sic & nocentibus pœna & B innocentibus interventu Patris Benedidi fecuritas reddita eft, pratfante bene- di&o Dei Filio , cujus nomen benedidum permanet in faccula fxculorum. (*) Mabiponius h*c Anonymi vcrba récitât : runt. Idem tamen Lib. }8. Annal Behed. Num. 9 'Anno Domini DCCCLXXX Hugo Abbas & Gant- hanc pugnam refcrt ad initium icgni Ludovici , feu friius cum Tranjfeyuanis confligentes cum Northman- ad annum 878. mis ix Ligerim rejtdtntikus , fexaginta inibi interfece- JUSt+EX MIRACULIS S. WANDREGISILI ABBATIS FONTANELL ENSIS, ^ Aurore Monacho Fontanel. anonytao , qui vixit faeculo ix* InterABa SS. Ord. S. Btned. fac. z , pag. ic?'* p ** À Nno Domihic* Incafn. dcccxcv , Indi&ione (a) îv, fub die xn Kalen-» Çêf. %9. darum Decembrium , venerunt corpora SS. Wandregifili & Anfbertl Conféflbrum ad Carhotenam urbem , & jubente Domino fufcepta funt à vene- rabili Haimone Epifcopo praefatae urbis ôc domno Haimerico Abbate Mona- fterii S. {b) Carauni Martyris, & collocata in Ecclefia in qua îfdem Martyr re- quiefcit. Ubi non mininiam humanitatem Monachis S. Wandregifili , qui metu Gentilium hic attulerant, exhibuk, oc hofpltalitatem condignam tribuit, ibi- An. 9p6. que ufqUe xiv Kal. Martii pacificè * manfimus , videlicet per très menfes , D ^ Asifant exceptis tribus dlébus. Deindè xiv Kal. Martii metu Gentilium fuadente , & coopérante praefato Haimèrico venerabili aliifque San&orum veneratoribus , annuente etiam ejufdeni urbis venerabili Clero , 6c plèbe Deo devota , cum laudibus ôc honore praedi&orum corpora San&orum intra muros prxfatx urbis Venerabiliter îufcepta funt ; atque in Capellam , quam olim venerandus Praeful Giflebertus infra domum fuam cônftruxerat , dignè collocata funt. C*f • j& Erat qllacdam femina omni compagîne membrorum adeb infirmata , ut nec manibus cibum ori apponere , nec pedibus greffum quiret aliquatenus figere. Quadam igituf nofte cum ejus fpiritus intra penè mortuos artus triftè anhela- ret , audit per vifûm quemdam dicentem fibi : Si forfitan fuijfes tranfvefta ad mernorxàrn S. l^andregifili , qui in (c) Bononia civitatecum Prafule Ansberto requie- fcit almifluo , profeëto recepijfes tut fanitatem corporis Cûmque illo aufpice £ perveniflet Chrifto , multo lacrymarum imbre ante Sanâorum bufta efïufo , ita iurrexit fofpes à pavimento , ut nulla infirmitatis veftigia in ejus apparerent çorpufculo. («) Corrigendum , Indt£lion$ XIV, i Kalendis ttiaffl. Anno DCCCCXLIF, III Noms Septembrit Septembris inchoata. torfus divorutn fPandregifili , Ansberti &Vulframù (h) S. Chtron , nunc Canonicorum Regularium ex Bononia maritima Morinorum urbe Gandavum ad Ordinis S. Auguftini. Cctnobium Blandinimfe âb Arnulfo Comité tranflat* (c) Hinc apparet corpora SS. WandregifiH & funt, ut fcribitur in Chronico filandinienfi apud Aniberti et civitate Carnutum teve£U efle Boho- Sanderum in fuo Gandavo. Mabitionius. mas. A Digitized by Google EX SERMONE DE TUMULATIONE SS, MARTYRUM QUINTINI ET VlCf ÔRICI, ET 8, CASSIANI CONFESSÔRIS, Qucm {à) Claudius de la Fôns apud San&iim Quintinum Àdvocatui è veteribus Ecclefiac S. Quintini Libris tranfcribi curavit» Apud ChefnLum Tomo 2 , pag. 483* CUm fiiperni Régis juftitia pro noftrorum péccaminùm negligentla nos caftigare vellet, Paganorum feroci fsevitiâ inclyti teftis Quintini monu-, ** menta , 6c preciofi Confeflbns Cafïiani membra à propriis lunttumulis elevata/ ôt ad Lauduni Clavati moênia , prout timor cogebat , no£tu delata .... ; Anno fiquidem dccclxxxI a Domihica Incarnatione , Kaiendis Januarii ; An. 881» Normannorum metu cogentë , à buftis priùs emota fuis , ad praeifatum Mon- tem pfiiriùm delata funt. Nam priori anno Karolides {b) Ludovicus nimia infir* mitate gravatus in parafcevae die fpiritum vitac exhalavit. Quapropter ejus filii y alter Ludovicus, alter Carlomannus di£ti, Reges funt conftituti. Eodem quo-, que anno multa Paganorum multitùdo à (c) Tranfrhenanis veniens partibus> Gàndum Monafterium occupavere, & cùn&aincircuitu crudeliter vaftaverunt. Ipfo etiam ânno Rex Tranfrhenanus Ludovicus Franciam vènit, partemque regni Lotharii à fuis nepotibus extorfit, & bellum contra Normannos in fifco £ (d) Tihnori exefcuit : magnam quippe caedem eis intulit, ôc Deo favente viûor extitit : pef ditoqUe filio , triftis ad propria remeavit. Tandem Vero rioftri Lu- dovicus & Carlomannus Àrribianis adierunt , ibique Principum eonfilio regnum certis lïmitibus inte'f fe diviferùnt. Hiric Burgundiam unà petierunt , ac Bofo- hem à Rtegia dignitaté depreffèrunt , Ôc uno ibi penè anno manferunt. Intérim ràgani Ourtraium ihvadéntes , & Franciam fine Rege & Principi- bus vacuam repefientes, ufque ÎPeronam (e) Scotorum venerunt , eamque igni fuccenderuht. Quôd audiens juvenis Rex Ludovicus, animi dolore per- motus, fratrem in Buf'guhdia reliquit, & in Franciam remeavit. At paganl fucceflibus fibi profperis acriores effe&i, nullum fibi refiftere poffe confiu, cum exercitù irapio 8c terribili de Ourtraio funt egrefli , 6c per quinqua^inta feu ampUùs milka dimifi, ufque ad intefnecionem univerfa funt depopulati. Quod ■ cùm praefatus Rex pro çerto comperiflet , vâllatus Frahcorum multitudine . " fulïultus Dei folamirie , fiiper eos Venit infperatè : tantam denique eorum ( f) multitudinem dicitur peremiffe in villa * Seulcurt , quantam in Francia aliàs * SauUouri iiunquam eredimus cecidifie. Qua de caufa & illi qui evaferunt, Ôc reliqui qui Curtraio remânferant> terrore nimîo perculfi fugerunt, ôc Batuam petenteSj cun&a circa Mofam locà atrociter vaftaverunt. Anno autem fequenti corpora SanÛorum Quintini fie Caffiani kaiendis Fe- Ad. 88* brUarii à Lauduno defeendentia , cum ingenti populôrùm caterva , ôt lauduni Tiymnorumque melodia , in die Pur ifieationis fanaac Marias in prppriam relata ibnt Ôafilicam. Ipfo fiquidem tempore , cùm praeratus Rex Andegavis difpo- neret ire , paSumque cum Alftenio facere , in infirmitatem decidit : indequé ad Sanûum Dionyfium rediit , ibique , proh dolor ! fpiritum vitac exhalavit. Poft ( f£ cujus obitum Franci Regem eonftituerunt Carlomann'um. Quod ut Pagarii audierunt, Scaldim navibus introièrunt , ôc ufque Condatum pervenerunt. Qua- propter praedi&orum corpora Sanâorum fecundo ad rhontem Lauduhum dela- ta hint. Pofteà Normanni ad hune locum pervenientes , plures gladio inter- /ecerunt ; multos etiam captivos duxerunt. Sicque eft Ecclefia beati Quintini . («) Hune fermement etiam vulgavit Claudio* vaftavtrat. Hemencus in Avgufta Vlromaniuorum vmdicata ex (i) Ibidem, tn fifco Fumon , perperàm. Thimà* £odice pervetufto Kègalis Ecclefie S. Quintini , in dicitur in Anhalibus Mettenfibus. Inftrumcntis pag. 18.^ (e) Perona Scotorum dicitur , quia ibi erat Mo» ( b ) Apud Hemerseum , Nam friori anno m Car- nafteriùm , ih duo S. Fùrfeus Scotus fepultus cift | lofàH Compendio Kar.oHdes Ludovicus. Ludovicus & cui prefuit Ultanus Furfei f rater. Battras Caroli Calvi filius anno 879 obiit îv Idus (f) Novem millia equitum csrfa dicuntur in An-) nakbu Aprilis. naubus Fùldenfîbu^ (f ) Ibidem , à Tranfmarmis otcupavtrtt Qiij Digitized by Google nçafiuiru mp, EX SERMONE DE TUMULATIONE SS. QUINTINI, &c. Martyris crudelirer incenfa, qux habebat à perfe&ione fui annos.Lix. Ita penè A omni loco devorato , pagani hac & illac progredientes , ad alia funt profedi. Exinde variis cafibus afflidis undique omnibus, Chrifto favente, anno v domi- nus Cornes , & Abbas Teutricus prudenti confilio ufi , muros iftius loci coepe- An.885. runt a-dificare XH Kal. Maii : quos acutiflimo freti ingenio , prout necelîitas cogebat, fecerunt. accrefcere citb. Unde pretiofa San&orum corpora , Quin- tini videlicet & Cafliani innumerâ ftipata catervâ, fti Kal. Novembris ad pro- pria funt iterùm relata, & intra muros fuccenfce domûs locata. Nunc verb ad beati Vi&orici Martyris jura veniamus, ut juxta rationes tem* porum procédât fententia verborum. Prxfatus igitur Martyr Chrifti Viaoricus cornes Senioris noftri dilettilïimus , Tarowanenfi populo unà cum beato prx- dicavit Fufciano , qui Praconiis plures ChriJIo fanxere vacantes j JJ Optatum infirmis robur cedendo catervis. «'J? 0 "" Cûmquc à * Muriginenfium partibus rediiflent , Atque Dei cuperent Quintino numina fan « Vmclis Prsfim vexantur R.cliovari. Benique multis Additfi pœnis , octtlorum luce privati , Verticibus feâtis palmam meruere triumphi. Quorum corpora cum beati Gentiani carpento fepulta , per multorum currî- cula temporum Ambianenfis fervavit patria : donec difponente Deo à quodam venerabilis vitxpridem ejufdem loci {a) Canonico , tune autem Ambianenfis Ecclefix Epifcopo, nomineOtgero , follicitè quxfita, ôefagaciter funt inventa. Is ergo Epifcopus pro amore divino, & fux benignx devotionis ftudio membra C prxdidi Martyris Vidorici hue cum magno honore devexit , & juxta gloriofi te- ftis Chrifti Quintini pignora collocavit. Anno quippe àDominica Incarnatione te-ips. Dcccxciii, ni Kal. Novembris , ôctranfa&o decemannorum fpatio, poftquàm eft à paganis fuccenfa beati Quintini Ecclefia , regni quidem Odonis Régis v , & à murorum conftru&ione anno vu. Cùm verb Dèi clementia noftri voîuuTet mifereri , ac fui folaminis fuffragia lârgiri , incendiorum fedavit diferimina , pa- ganorum depreffit fxvitiam , pacemôc concordiam tribuit, fru£tum etiam terras abundanter contulit. Quocircà à fidelibus hujus loci tra&atum eft falubriter , quatenus eorumdem corpora Sanftorum fuis in maufoleis reponerenturdecen- ter. Adveniens namque venerabilis Antiftes Noviomenfis Ecclefix , Raubertus nomine, prudenti fretus fimplicitate , ac fimplici decoratus manfuetudine , cum ceteris Fratribus ibi Deo famulantibus , fxpediâorum carpenta trium San- 0 âorum , fuis in cryptis hodierna die fuppliciter tumulaverunt. ( a) In Paffionario Ecclefise S. Quintini de Ot- merko Ambianenfi deffonfatut, cujutfrimo UUe iuU gero fie legitur : Donec Otgerus beat* memorue citer fuerat laftatut , ut talent dtcuit filium , femfef Pontifex Ambianenfium feli ter clareret in infulit , fermanfit metnorofut &Ct oui ab Ecclefia Vhomandenfi atfumftut, & fro fui EX TRANSLATIONE SANCTI MEDERICI, ABBATIS jEDUENSIS, Au&ore Anonymo y fsculo ix. g Inter ActaSS. Ord» S* Bened. paru i /ac. $ >f>ag. 14. An. 884. A Nno Incarnationis Domini noftri J. C. dccclxxxiv ftudiofus Dei tor Sacerdos memoratx (a) Ecclefix, nomine Theodebertus , adiit ve-i nerabilem (b) Gozlinum Abbatem atque urbis Parifiacx Antiftitem, fuggeflit- tjue ei qualiter tanto patrono Mederico digna debuûTet exhiberi reverentia iri (a) Hase olim Cellula erat aliquot Monacho- clufa. lum wburbana , in qua S. Medericus Prefbyter & ( b ) Gozlinus poft mortefn Ludovici Balbi aJ Abbas , dum apud Parifios degeret , diverfatus eft , Ludovicum Germanise Regem fe contulerat; quo Digitized by Google EX HIST. INVENT. ET TRANSL. S. BAllDELII MART* i i t A* fàn&o corpufculo. Congruum enim idem Sacerdos locum praeparaverat j ubi decentiffimè poneremus fan&iflïma ejus membra, à loco tranflata, ubi juxta (a) maceriam jacebant. Audito igitur prafatus Epifcopus hoc, gaudio gavifus eft t venienfque ipfe ad locum jam di&i Sacerdotis, gratiando fa£tum collaudavit > feque benignum remuneratorem pro talibus repromittens , hoc opus bénévole expleturum per fedixit. Adveniente igitur die \b) depofitionis S. Mederici, irt qua prxfàtus Sacerdos id facere difpofuerat , faepe diftus Epifcopus variis regnt- utilitatibus occupatus adeffe minime potuit. Praecepit'tamen , eoridigno illuc miiTo exenio , Archidiaconibus fuis & omni collegio fervorum Dei tam Mona- chorum quàm Canonicorum Parifius atque in circuitu commorantium , ut hoc officium digno perficerent honore : quod illi ftudiosè eurarunt implere. _j ( a ) In crypta fubterranea recentioris Ecclefiae eant ; pars denique in Ecclefia Collegiatâ de la-. B S Mederici corpus facrurh primo tumulatum fuifle naiis ( Linatt) confervantur. Mabillonius. aiunt. Ejus reliquiarum pars in argentea capfà al- ( b ) Id eft die quarto Kalendarum Septem-» tari proprise Ecclefise impofitâ , 8c mandibula in brium. Et tamen diem Tranflationis célébrât Pa- fcrimo peculiari Parifiis ; pars Campellis ( Chant- rifiaca S. Mederici Ecclefia die 21 Januarii, tametfi féaux ) m Ecclefia parochiali , cranii nimirum ma- ob diem feftum S. Vincentii in proximam Demi» lima pars cum duabus coûis ôcoflefacro, ut vo- nicam fequentem remittitur. Idem. EX HISTORIA INVENTION I S ET TRANSLATIONS $* Cà ÈÏ m]. D. Abbi Reliquiarum S. BAUDELII Martyris, Au&ore Anohymo «equali* Irt Probadonibus Nova Hijloriœ Occùaniœ, Tomo z ypag. i. âNno Inearnationis Dominiez DCCCLXXViiî,dumDei mifericordia futura Ah. 878. praefeiens , ôc omnia utilia comperiens , animos domni Trudgaudi Ab- & fratrum (a) Saxiacenfis Coénobii accenderet, ut BafilicamS.j* Baudelii, * Si Batfh, aliquando à fan&is patribus (b) Romulo , Odone & Walao fundatam, jam vero vetuftam, renovarent ac amplificarent j ea felieitate id opus compleverunt , ut omnes inde ftupentes admirarentur , ôc aliquid magnum eidem loco eventu« fum profiterentur Intereà accidit ut memorabilis Gothorum Pfineeps (c) Bernardus cum avun^ culo fuo {d) Gauzleno tune inclito Abbate , futuro autemEpifcopo , idem Mo* t) nafterium adventaret. Qui cum rogaretur à Monachis ut partem corporis fan* £li Baudelii , cui famulabantur , eis tribueret j miratus quod nihil terrerii lucri ab eis quaereretur , gavifufque quod id agere poflet quod petebatur , ultrb fpo* pondit. Teftaturque fe Gothôs aditurum , & in Comitatu fuo , qub ut Rex ibat quofdam ex eis Monachos du&urum. Dominus itaque Abbas pfxdi&i loci irt. hac fan&a legatiohe duos Monachos elegit , quos honeftè aequè ac religiosè >' ut erant Sacerdotes , ad Gothiam direxit. Cornes igitur ille devenit Narbonam , ubi totius Gothiac provincial domnuà Segebodus Archipontifex fedebat, vir riominis Chriftiani, tant religione -fer*^ vidus, quàm vigore poteftatis inclitus, qui, fe concerta ob quam Monachi caufam Gothiam penetraverint , Deo favente, plufquamdici poflit exhilaratus, ôc impendio eft laetificatus. Nam ôc Monachos effe beatos eft profefTus , ôc £ Principi in hac parte congratulants ; qui ob hoc Nemaufum ire decrevit ; fed : corporis morbo impeditus elanguit. Tune falubri confilio ufus , Theodardum fuum Archidiaconum , qui loco ipfius fedi poftmodùm eft * fuffe&us, cum Mo- *Àn« 88/4 nachis miftt ; ôc eis facrofan&as reKquias dédit , S. Pauli feilicet primi Epifcopi Narbonenfis ufbis,.quî, ut fertur, SergiuS eft in A&ibus Apoftolorum di&ùs, Ôc S. Amantii Epifcopi ôc Confeflbris. Quod decus Monachi à tànto Pàftore , (a) Saxiacum eft Vaiffetio Saijp-ks-bois in dios- Emenonis Piftavenfis Comitis, Gothite Marchio- cefi Autifliodotenfi,Mabilloniô Se0î pag. 41. EX LIBRO II MIRACULORUM {a) S. REMACLI E P I S C. TR JECTENSIS. înter Àctâ SS. Ord. S. Êened.fœc. z , pag. $od. CArolo tertio Intpefatore anno falutis oftingentefimo oftogefimo tertio ,' invifa gens Nortmannorum , magna inflruâa claffe , in Gallias de im- provifo irrupit , iifque pervagatis , czdibus , incendiis & direptione oninia va- . ftavit. Inde ttanfmiffo Mofx flumine , Ardùennam filvam miré populantùr , evertunt villas, iheendunt opida, regiasarces & Monafteria deftruunt. Ven- E tum eft etiain àd noftrum Coenobium, cujus fitum clàm no£tu explorantes, ita nos includere Conftituunt , ut nemo poflit evadëre. Sed divino nutù & Patroni no- flri meritis eorum confilia nobis quidam fugâ elàpfus patefécit. Nos metu per- culfi , fublatis B. Remacli Reliquiis , licèt fero, fugae nos mandamus; No£te intempefta montem adfcendimus, & illic refpirandi causa fubfiftimus..... Nos ergo ire pergimus, atque itaillaefî , à Patrono ulo noftro intam pracfénti hoftilis {>erfecutionis periculo corifervati fumus, ut riuilus fefèBarbarorum ertfe jugu- atus fit. At durante illa procella , coa£ti furrius alio commigrare. Itaque in villa B; C a) Prior Miraculorum S. Remacli Liber Auâorem habet Monachum Stabulehfem , qui ûécuio faùho vîxit Ifte verà pofterior ab aliis diverfis fait compofitu». Tome IX. P Num. 17; An. 883; Digitized by Google ii4 EX VITA S. MEINWERCI EPISC. PATHERBORNENSIS. Remacli, quamBoviniacum vocant , ubi tum ab hoftibus nonnulla quies dari"A videbatur, cumfacro ejus corpore confedimus , donec ablmperatore profli- gatis Barbaris, patrix noftrx pacem redditam didicimus. Intérim in villa illa precibus S. Patroni noftri femper omnia nobis abundè fubminiftrabantur. Pace autem reddita , jam nihil morati domum contendebamus : & ecce perfertur ad •Stabulenfe nos trifUlfimum nuntium, totum * Monafterium noftrum voracibus flammis abfumptum. Ea res nos valde confternavit. Tandem vifum eft adiré pracdiolum Calcum , quod penè folum in ea vaftatione nobis reli&um erat. Sed illic tanta graflabatur lues, ut humandis vix fuperftites fufficerent cadaveribus : & ( quod di&u quoque foedum eft ) plerumque duo vel très in uno fepulcro conderentur. E EX VITA S- MEINWERCI EPISC PATHERBORNENSIS* Apud Chefnium Tom. 3 Script. Franc, pag. 429. Leâionem quoauç Epifcoporum inter ejufdem & ab ejufdemEcclefiae i liis faciendam, (a) (quam eis diverfî Reges diverfis temporibus liberaliter ficlegaliter conceflerunt, (Jarolus videlicet (£) Calvus , interventu videlicet Bi- fonis Patherbronnenfis Epifcopi,vi Idus Decembris anno Dominicx Incarna- An. 88;. tionis dccclxxxv , Indictione 1 v; anno , ex quo , pâtre fuo Luthwico ejuf- dem nominis fecundo mortuo , cum fratribus fuis Karlmanno & Hlodowico de regno altercari coeperat , nono; ex quo, Karlmanno mortuo , à Joanne Papa in Imperatorem un&us fuerat , quinto ; ex quo , fratre fuo Hlodowico xm C Calendas Februarii mortuo, totius recni monarchiam nullo refiftente fufcepit , quarto ; Otto ejufdem nominis fecundus xv Calendas Februarii , rogatu Folc- An. P74. mat i ejufdem civitatis Epifcopi anno Dom.Incarn. dcccclxxiv, ele&ionis fux Xiv , imperii 1 , regni vii ) idem Papa fuo privilegio confirmavit. (4) Hanc prolizam parenthefim aliéna manu Csralut coguowuvto Craffitt , qui & Calvut àiUut ejt. & vitiosè intrufam cernent Bollandiani. Ego puto coirigendum , Crafus , pro quo fcriptuo» ( *) Cheuiusbcc notât ad margincm : Hic t0 fuit, Calvus, librariorum errorc. CAROLI CRASSI IMPER. COMME MORATI O apud Augienfes inftituta à Chadolto Epifcopo Novarienfi. Apud Mahillonium Tom. 4 Analeciorum pag. 340, CUm domnus Karolus , fereniflimus tertius Imperator Auguftus , omnibus in fefidentibus inefrabili benignitate copiam fux largitatis exhiberet; miht quoque , quamvis immerito & indigno , Chadolto Epifcopo confuetam beni- gnitatem hilari ac promptiflimo animo manifeftare dignatus eft. Qui me , non dico pro aliquo mex refigionis ftudio , fed pro fux (an&itatis defiderio , de *Ritkauw. * Auva Monafterio more anteceiTorumfuorum tulit, ôt in fuum fervitium coa- ptavit , ac fan&x Novarienfi Ecclefix paftorem atque pontificem conftituir. Deinde, fratre meo interveniente , videlicet Liuthwardo Archicapellano, cur- tem fuam , qux vocatur Erichinga , placida ac benigniflima mente in proprie- tatem conceflit. Pofteà cœpi flagitare piiflimum fupradi&um Principem , fuf- E fragante fratre meo prxnominato Epifcopo, ut eamdem curtem ad prxfatum Monafterium, ubi ego ipfe ab ipfis educatus fui cunabulis , pro mercedis fux; ' augmento per fui prxcepti firmitatem poft obitummeum in propnetatem con- cederet. At ipfe benigniflimus Princeps in hoc etiam noftrac fatisfaciens peti- tioni, per fui prxcepti firmitatem eidem fan&o loco confeftim fupradidam ca- fam jure perpetuo confirmari decrevit. Cûmque hxc & alia multa bona à piif. limo percepiflem Imperatore , tantx benignitatis non immemor, cœpi penfare cum Abbate prxfati Monafterii & cumceteris fratribus in Capitulo fimul con- jun&is , qualiter fingulis annis raemoria tam benigni Imperajoris perpetualitec continua perfeveraret. At illi unanimiter libenti ac benigno animo fufcipien- tes,hxc ita per omnia fibi placere,& ppere adimpleri yeuc confeflifunt. Tune Digitized by Google CAROLI CRASSI IMPER. COMMEMORATIO. A demum inter nos difpofuimus , ut fingulis annis uno die à prsenominata curte in commune cun&is fratribus cum omni abundantia plénum Jfi^ùum pro ani- ma Imperatoris perficeretur, ôceadem die pro illius amore in Refe&orio plena caricate hilares atque gaudentes efficerentur : & illo ipfo die olnriës'Preïbyterî intenta mente ac benigniffima voluntate Miffam unam cum oblationibus de- cantarent : ceteri autem fratres cunéti pariter intenta mente finguli pro ïmpe- ratore xxx Pfalmos adimplere ftuderent: & haec commemoratio fiât in die confecrationis fuae, id eft Èpiphaniarum die. Poft obitum vero Augufti volu- mus atque difpofuimus , ut àn illo Kalendario obitûs illius omni tempore , de anno inannum, in ipfo anniverfarii die praediâum fervitium in commune fra- tribus fiât, ac praefatae commemorationis orationes pro anima illius proculdu- bio perficiantur. Statuimus etiam in eodem Conventu , ut ego ôc frater meus, B videlicet Liucwardus Epifcopus *, pro bons voluntatis ftudio aliquam comme- . * Vetcd. morationis mercedem reciperemus ; ac difpofuimus ut poft obitum meum in c ipfo Kalendario obitûs mei fingulis annis dies anniverfarius omni tempore ce- lebretur , ôc ab eadem curte noftra Erichinga fratribus in commune plénum fervitium , ficut praediximus , curn omni abundantia pro noftra anima perficia- tur ; ôc eodem die etiam in Refeûorio oro amore noftri nominis plena cari- tate gaudeant;& illaipfa die, ficut fupra memoriam noftri Senioris facere prae- diximus , ita etiam noftri commemorationem intenta mente facere non praeter- mittant ; id eft Prefbyteri omnes Miffam unam cum oblationibus décantent ceteri autem firatres illadie univerfi xxx Pfalmos adimpleant. Ipfumverô prae- diâum fervitium in illius Abbatis cura fingulis annis conftituatur, qui tune tem- Îoris Monafterio praeeffe , & eamdem cafam in fua poteftate habere videtur. deôque hanc conferiptionis commemorationem facere difpofuimus , ut haec convenientia firma ac ftabilis ôc intemerata perpetualiter omni tempore per- feveret, ôc eamdem convenientiam in illorum Régula conferibi rogavimus, ut tam fenes quàm juvenes, tam praefentes quàm fequenti tempore venientes, ibi- dem afpicere valeant,& opère adimplere non praetermittant.Ethos omnes rogo atque conjuro per Paçrem & Filium & Spiritum fanclum , ut fupradiâa conve- nientia ullo unquam tempore oblivioni tradatur; fed fingulis annis , ut di£tum eft , pleniter perficiatur : & fi per cujufcumque negligentiam aliquid inde im-- perfe&um (quod abfit) remaneat , ante tribunal Chriftl rationem reddat. r.EX VITA U) S. THEODARDI ARCHIEP. NARBON. Ex oa» Aurore Anonyme Apud B ollandianos i Mail pag. I42. THeodardus nobiliflimis&infigni generofitate praeclaris parentibus oUm, c*p. u Deo largiente , progenitus , Aquitaniae provinciae , territorip quoque To- lofano (b) extitit oriundus Eo tempore Judaei praediâae civitatisÇTolofae] adierunt Karlomannum Fràncorum Regem , filium Ludovici ( c) Imperatoris ; 88 * Ôc quefti funt injuriam fibifieri ab Epifcopo jam di£tae civitatis, & ab omniClero illius & populo , in colaphizando pariter & caedendo ter in anno unum ex Ad* vocatis eorum , nec ferre poffe eos diutiùs tam grave jugum impofitum fuae E cervicï. Pofthaec vero genu flexo & lacrymabili voce petierunt ab eo ut fuaau- ôoritate illud fieri prohiberet , & à tam gravi pondère injuftoquefupplicio eos regali inftitutione fublevaret , ibidemque fuccedentemperfingulas generatio- nés filiorum progeniem , qui in jam di£ta urbe perpétua inhabitatione manfurî erant. Quod fi faceret, infinita illi ôc valde numerofa auri 6c argent! pondéra traderent. (a) Vita ifta antiqua non eft , expreflà tamen cilio interfuùTe dicuntur, fedes occupabant quse il- videtur ex vetuftiore qaas fimplicior erat. Nam li- lis affignantur : eorumque nomina raliàrius exco- cèt in ea nonnulla fint commentitia , falfa Se à gitaie non potuiflèt. xatione teraporum aberrantia , quedam tamen ex- ( b ) In loco , in quo nunc oppidum Mons-Alba* fiant veritati hiftoric* confona , & finceris mo- nus diâum ad Tarnun flumen. Diunentù congiuentia. Epifcopi, qui Pôrtenfi Coq- (c) Ludovicus fialbus non fuit Imperator, Pij Digitized by Google n6 ÉX VITA S. THEODARDI ARCHIEP. NARBON. Ad hxc veto venerabilis Rex 6c Chriftianx fidei plenus refpondifle fertur. A * Juftx deliberationis propofito ôc Imperialis audoritatis prxcepto , tali tam- » que gravi & penitus importabili onere femper eftis deprefil, ac divino judicio » condemnati. Et in quantum ad prxfens pertinet negotium , prxdeceflbrum » meorum décréta quomodo funditus eruam atque convellam , qux ab ipfis fta- *>tutaîunt, ôcimpreflionis eorum fignaculo roborata? Abfit hoc , ôc numquam »uUa ftabilitate firmetur. Sed ne videar clementiam miferationemque poftpo- »nere,ôc àjufto aliquatenus declinare judicio, per quod fedes Regum ac Prin- « cipum jura ftabiliuntur, ôclonga per tempora eorum tradita Hliis ac nepoti- »>bus confervantur , mittam hujus veftrx querimonix causa legationem ad no- >- ftrx majeftatis ac perpetux glorix fideliflimum atque induftrium cultorem , » Aquitanixque provincix Ducem (a) Ricardum, qui fuo vos patrocinio contra » veftrx urbis Epifcopum , contraque omnes adverfarios veftros tamdiu muniar, B « & ab illorum violentia ac deprefllone tueatur , donec certa examinatione ap- » probet utrùm regali Edido ftatutum fit hoc 6c firmatum , unde magnoperè «mcum expofcitis lacrymabili petitione auxilium; an improbo aufu Epifcopo- » rum Clericorumque , five prxdidx urbis civium adum fit ut veftrx cervici « tam grave tamque importabile jugum , inconfulto Rege , imponeretur. At »vero ne fuper hoc veftrx gravis querelx clamore aliquidinjuftè agatur , prx- »cipiam memorato Ricardo Duci ut, coadunato Epifcoporum Septimanix «Aquitanixque Conventu in prxdida civitate Tolofa, prxfidente eidem vene- «rabili Concilio reverendifllmo Archiepifcopo Narbonenfis Ecclefix Sigebo- » do , in cujus dicccefi fxpe dicta Tolofa fita efie dignofcitur , eorum julto ter- =» minetur judicio quid fuper Judxorum querelis agendum fit. Nolo enim quid- » quam temerè judicare vel diffinire de Ecclefiafticis caufis. Vos autem abite C » quantociùs, ôc veftram repedate in urbem. Ego enim mittam meum Legatum » prxfato Duci , ut dida implere ftudeat, ôc nihil ex lus agere prxtermittat. » Quod fadum eft, ôc diligenter , prout Rex mandaverat, atque opportuno tem» pore adimpletum. Cûmque Concilium illud ftrenuè ageretur Tolofx in atrio Pontificalis Ec* clefix , efletque inibi grandis frequentia fidelium ôc Judxorum , ôc ex utraque parte ipfa, propter quam illuc convenerant , caufa fagaci difcufllone ventila- retur , dicentibus Judxis injuftè fibi fuifle olim ab Epifcopis ejufdem civitatis cxdendi eos ac colaphizandi impofitam farcinam ; ôc è diverfo contradicenti- bus Chriftianis non,fedjufto eos .judicio tali pœna efle damnatos. Cùm neutra pars eorum adverfariis cederet , furrexit, annuente prxfatx urbis Epifcopo Ber- nardo , jamdidus egregix indolisTheodardus ôcc. {b) D* }< Ab hac temporali vita [Sigebodo Archiep. Narbon.] fubtrado , ôc xternx contradito , conveniunt Cathedralis prxdidx fedis atque Ecclefix Epifcopi , (c ) Gifleranus fcilicet Carcaffonenfis Ecclefiae ôc Agilbertus Biterrenfis , Nar- bonam Pofthxc autem , prout res ipfa neceffariô pofcebat , fuperna afpi- rante clementia , auxiliante Deo ôc Domino noftro J. C. generaliter cunda Nar- bonenfis Ecclefia, Clerus videlicet & nobiliores Laïci , médiocres quoque & vulgus , uno animo eodemque defiderio fibimet B. Theodardum Afchifacerdo- An. 88/. tem prqfuturum eligunt Pontificem ac Paftorem. . . . Porro tune à tempore In- carnations Dominicx odingenti odoginta quinque computabantur anni, jEra veto nongentefima vicefima tertia,Indidio tertia. Quo in anno (d) Carloman- nus Rex prxfentis fxculi luce caffus , fuccelforem regni habuit Odonem. Igi- tur qui convenerant Narbonam Epifcopi Aufindus, Gifleranus atque Agilber-E tus ... . S. Mariae intraverunt Ecclefiam. . . . ut propter quem illo convene- rant, devotiflimè confecrarent atque ordinarent Epifcopum. Quodutique fan- dè ac religiosè perfecerunt Caf. 4. Dum famés atroxque Paganorum incurfîo Narbonenfem opprimebat valde provinciam, Selva quidam , Clericus Hifpanus, qui fe Archiepifcopum fecerat, (a) Ignotus ille Richardus Dux Aquitaniae. For- dei videtur. Intégrant moribus bene inftituto (a) Ingoberto , quem divae mémorise Sigébodus Cano- nicè ordinaverat, ad hoc praefumptionis provenais eft, ut temerario aufu fi*, pra ordinatum à B. Theodardo in Gerundenfi Ecclefia opère fimul & nomine (b) Servum-Dei alium praefumeret brdinare, contra fas contraque omnium feita Majorum, infanae mentis Epifcopum, nomine Ermenmirum. Qua de re praedi- âus Servu$-DeiB.(r) Audardi fupplex ac devotus expetiit quantociùs praefidiunn Ille verô fuae legationis (d) litteris continué fatis agendo, non folùm Ermen* mirum, verùm etiam ordinatores ejus Selvam 6c FrodoinumBarcinonenfemat- queGodmarum Aufonenfem vocavit, ôctempus eis ôclocum quo pariter con- venirent ftatuit ; quatenus eos à tam gravi praefumptione fubmotos, finui ihatris Ecclefiae redderet fovendos iterùmfic alendos. Illi autem , contempta vocantis B fe, imb conteftantis admonitione, non folùm non venife, fed etiam quae fibi fuerant ab Archiepifeopo imperata audire noluerunt : eos autem , qui ad fe hu- jus rei gratia mifli fuerant, cum non exiguo à fe expulfos dedecoreàdeùm qui fibi eos miferat celeriter remiferunt. Quocifca motus vehementer contra eos B. Audardus , mifit ad univef fos fuae diœcefis Epifcopos , ut omnes abfque ulla retardationis dilatione tempore à fe ftatuto , quinto-decimo videlieet Calenda- Àïb 887* rum Decembrium , convenientes adeflent pariter in villa quàe (e) Portus dici- tur , quxque fita eft inter medios Magalonenfium Nemaufenfiumque fines, diA ceptaturi inibi , atque difpofituri fupef hujuf-ce tam infandaé rei negotio. Ipfé autem cum paucis Provinciam concitus adiit , Archiepifeoporum quoque ôe Epifcoporum inibi dégentium expetiturus auxilia fupplex. At illi , haud dubium quin Roftagnus Arelatenfis , & Matfredus Aquenfis $ ÎC atque etiam Ermaldus Ebredunenfis , ôccum eis Paulus Aptenfis, Berengarius quoque Maflilienfis , ôc alii quidam Provinciales Epifcopi , tempore fibi illato praediâam prompto animo convenerunt in villam. AfFuit etiam & vir Venera- bilis vitae Audardus , habens fecum Epifcopos Girbertum Nemaufenfem, Gui» lerannum Carcaflbnenfem, Elegium Albienfem , Amelium Uzeticenfem, Ab- bonem Magalonenfem, Bofonem Agathenfem , Agilbertum Biterfenfem, Ri* culfum Elnenfem , Godmarum Aufonenfem , Ingobertum Urgellenfem , Ser- Vum-Dei Gerundenfehi , Bernardum Tolofanum , &Macarium Luttovenfem* Horum omnium duo , Ingobertus & Servus - Dei , proclamationum fuaruni litteras attulerunt atque obtulef unt cetefis Epifcopis , atque infuper vivae vociS colloquio fuas fibi injuftè irfogatas ab acéphalis Antifcopis in confpe&u qui aderant omnium expofuerant injurias. Conventus de hoc pfaediûus Crodoma* ï) rus, maximè autem qubd Ermenmirum ordinare cum praèfato Selvaôc Frodoino praefurhpferat , caufas illico fuae prxfumptionis ac temefitatis coram omnibus qui aderant retulit, & quomodo à Comité * Suniario compulfus id egef ît. Quo* * ttijîrflenâ circa nudis pedibus, foloque proftratus , luûuofis atque fingultuofis vocibusfe peccafle , feque gravite* errafie confeflus eft : unde & veniam vix ita prome- ^ ruit, ut nullum deinceps cum fuprà memoratis Antifcopis nec ipfe nec quif- piam ex domefticis ejus haberet confortium , nequë quodvis eis pfaeftaret obfe* quium vel fàmulatum , donec fatisfacerent fùper perpetrato feelere Tanto excommunicationis aepeflimaedeteftationis condemnarunt éos[Ëpi- Ca t* t < feopi Selvam, Ermenmirum & Frodoinum ] anathemate, ut nulla eis fpes ve- hiae aut propitiationis ab ullo Pontificum , aut quaevis adhiberi medicina poffit curationis , fi non ufqùe ad proximae tuhc futurae Qtiadragefimae tempus fa- tisfacerent praedi&o Archipraéfuli Cumque ad hoc jàm fes inftaret ut ( *) Fainâ fpârsâ , inquit BaluziUs lib. 4 Marc» qttod in hac Vita recitatur, quodque i Baluzio in HHbanicae pag. jtfj > de motte Ingoberti Urgellen- Appendice ad Màrcam Hifpan. pag. 81 3 , & à fc Epifcopi , Selva Clericus Hilpanus , id eft ex Labbeo Tomo t Biblioth. pag. Soi editum eft , eorum Hupanorum génère qui anteà in legnum falfi/fimum habetur ab omnibus. Mérité tamen Francorum confugerant , cupidine adipifeendi Epi- cofijici poteft Stephanum Papam Theodardo prœ- fcopatùs eju^ accenflu & inflammatus , favore ad- cepifleut Concilium cogeretur : qtiod quidem ha- jutus Suniarii Comitis Urgellenfis in Vafconiam bitum eft die 17 Novembris an. 887 in Villa que le conruKt , ubi à duobus Epifcopis ordinatus eft Portus dicebatur. in loco Ingoberti adhuc viventis. . (e) Urbs erat , ihquiuht Sammarthani Tomé (fr) Mornio Theotario Gerundenu Epifcopo t GaÛic Chriftiante pag. 77;, in qua duas exifte- circa inithun anni 887 » ei fubftituitur Sérvus-Dei à bant Ecclefiae parochiales , fcilicet B. Mari» una t Theodardo Metropolitano confecratus. & altéra S. Pétri , inter civitatem Lunellum & flu " " ** "* " ilis, ul ' erat p Piij (c~) Suprà Theodardus vocatur. vium Vidurli diœcefis Nemaufenfis , ubi termina-» ( d ) Miferat Theodardus rotins hujus rei rela- tnr diâa diœceû> ; eo tempore erat portus mari» tionem ad Papam Stephanum V, cujus refponfum Mediterranei» Digitized by Google EX MIRACULIS S. BERTINI. prxdi£tum Suniarium Comitem fpeciali excommunicatione percellerent, noluit A; idem venerabilis Archiprœful pracdidus Audardus : fed fua ceterorumque qui aderant Pontificum legatione , nota fecerunt omnia quae ab eis in eodem gefta erantConcilio, ôc quomodo noluerunt eum nexibus anathematis innodare His quoque ac talibus ab Epifcopis pra:di£lo Comiti legatione tranfmifTis, Epi- fcopo Godomaro latore ejufdeni defcriptionis , bono animo tulit , ôc ejufdem regionis indigena: univerfi. Unde ôc reciprocatis litteris jam di&us Suniarius & nobiliores prxdi&ae regionis Principes multoties di£him accerfierunt Archiepi- fcopum ad commune utriufque partis colloquium. Quid multa ? aflenfit Epi- fcopus: ac cum quibufdam Coëpifcopis fuis aliifque ComitibusNarbona egref- fus , memoratum concito gradu adiit Comitem. Qui poftquàm venit ad eum , honorificè fufceptus ab eo , gratias egit illi quod nullo pa&o nullaque ratione excommunicari fe fiverit. B 888. Poft hoc autem tam Archiprxful Audardus quàm Cornes Urgellenfem ve- nientes ad urbem , S. Maria: Ecclefiam orationis gratia intraverunt Nobilium cum coctu non pauco. In craftino autem aggregata multitudine Epifcoporum , ac practereà Clericorum , laïcorumque nobilium ôc ignobilium diverfi ordinis ôc xtatis factum eft ut judicio qui aderant Epifcoporum tam praediftus Selva quàm qui ordinatus eft ab eo Ermenmirus , truncatis in confpedu om- nium ac penitus fciflls Epifcopalibus indumentis, baculifque eorumfuper eo- rum capita confractis , necnon annulis fingulorum ab eorum digitis dedecorc cum magno (a) evulfis , ab omni ordine Clericatûs dejeèli funt , penitufque de- pofiti. Frodoinum autem Barcinonenfem Epifcopum idcircb non depofuerunt, quoniam nudus ac difcalceatus ac genu flexo ante pedes Archiepifcopi cor- G ruit , indulgentiam fibi ab eo portulans dari , petentibus id ipfum qui aderant cunâis : unde ôc quam poftulabat veniam , licèt fèrô , promeruit. Quibus rite peractis , fatta confcriptione de omnibus his , rediit Narbonam gloriofus Ar- chiantiftes Audardus. («) Notât Baluzius loco jam citatoid faâuffl eflejurta morem Romanum, cujus aliquot refert infignia teûimonia. xxxxxx>ooooo TTT* A etiam tempeftate , qua pragravantibus ac prarponderantibus multimo* 891. r\ dis, non modo folius vulgaris populi, immo omnium dignitatum ôc or- dinum deUnquentiis, non tantùm Francix fines, fed etiam totius regni prin- cipalia quaeque loca , Armoricaque provincia diutinâ ( quod nunc enumerare longum eft ) facrilegaeDanorum gentis oppreflione crucfeliter licèt juftè inva- derentur ab illa claffe , plurimaque pro fui numerofitate ( veluti epithetic«>s lo* 3uamur) magnus exercitus ab omnibus dicebatur : anno adventûs fui in regnum uodecimo, ab omni plaga ubi diffufus erat , adunatus in loco, qui ob concur- fum infignium inibi aquarum Confluentia vocatur , afcendk flumen diclum Ife* E Noyon ram , pervenitque ôc equitatu ôc navigio fubufque * Noviomam civitatem , fa- ciens ibi munitionem circa villam ex auftrali plaga , naturâ munitam , fcUicet Kyrifia- aquâ 6c filvâ, vocatam * Chyrifiacus, intendens fi in brevi neqùiret,ârtaôc diu- tinâ obfidione civitatem, quia parva videbatur , capere poffe. Sed cùm hemi- ipxrium nihil ibi praevalentes confummarent , Ôc ( nedum dicamus ) aliquid pro- ncerent, verùrn magis famé ac fiti omnique penuria artati penè deficersnt, confultum ( ut eventum fubfequens patëfecit) habuerunt, ut in regnum quon- dam Lotharii irent, traçantes per markima trahfire , ôc caftella ibi recens fa- £la obtinere , incolafque omnes,nifi fedederent,mortificare. Quo comperto, pars juvenum qui fibi ceteris agiliores audaciorefque fieri videbantur , numéro fluingenti quinquaginta , felegerunt fe infcus aliis abripientes, clam noâu quafî Digitized by Google EX M I R ACU LIS S. BËRTINI lt p A folito în aliam partem pergendo , arreptoque itinere infubfiftibili curfu dire&im A*» ** u tendebant ad munitiunculam paupere ( prô dolor !) fumtu parvoque, licèt ftre* nuo, incolarum comitatu fa&am in pagoTarvanenfi, in loco qui vocatur Si* thiu , circa Monafterium eximii Pfaelulis Audomari, fufte , glcba & cefpite, fi- ait artificiofifllmè , ica etiam firmiflimè conftruûam , jadantef in via proluden* tes primo impetu eam infringere velle , ac pro tènuitate feu paucitate inhabi* tantium facilè capi poffe. Auxiliante tamen illis Deo fie patrociniis Sanâorum, qui requietionis ibi elegerunt fibi locum , more folito intervenientibus , indi- gnante Chrifto , prxfumtuofa illorum ja&antia verfa eft comminus in dignam vindi&am , ad quam promulgandam calamum nunc vertimus noftrum. Nam poft fanâum PafchaUs Refurre&ionis diem tranfcurfis quatuordecim ^ ^ diebus , dieDominico horâ quâ cardinalis Miflx conventus publicè agebatur, B apparuerunt protinus prxfati invafores defcendentes per clivum montis pro* minentis villx , qux ( a ) Locus-Ecclefix vocatur, pro eo quod beatiflimi Mar- tyres Fufcianus ôcViûoricus in fronticipio Chriftianitatis incolarum terfx pri- mariam feruntur ibi conftruxhTeEcclefiam, refpiciens contra Monafterium ex parte occidentali. Quod cémentes excubix, autumantefque quod {b) plurima totius fubfequeretur , velut priùs effendi fama percrebruit , exefcitûs , protinus populo inEcclefia confiftenti notificaverunt. Illi vero non adeb tali nuntio confternati , immb magis animxquiores fa£ti , Deo fie patrociniis San&orum caufam fui commendaverunt, fie * compun&ive mutua confeffione rebaptiza- ^*^, 0Itl£,utt * verunt , ac humili perceptione myfterii corporis ôc fanguinis fe munierunt , c dantes invicem dextras pro libertate 6c loci tuitione fe velle aut agiliter oppe- tere , aut ftrenuè defendere ; murumque protinus optimis ( ut mos incolarum C regionis eft ) armis prxparati confeendentes , unà cum priùs prxparatis bellicis inftrumentis munitUfimè arcem veftierunt. Tali eorum conftantiâ paullo antè arrogantes inimici compertâ, neenon fie parte incluforum auda&er fibiobvios ire extra munitionem visa , Deo illos quammaximè terrificante , animofitatis fuperbiâ mollitâ, audaciâ remifsâ ac liquefàââ, minime audentes aggredi cœ- pta , diverterunt fe ad pecora per agros pafeentia capienda , ociùs repedare cupientes vel cum tantilla prxda : refidui vero virorum noftrorum hac inva- fione commoti, prxfertimque deDeiauxilio teftatorumque propriorum inter-; ventu fifi , repente eruperunt de munitione, irrumpentes poft eos , équités qui- dem per compendia prxanticipando illos in planifie montis, unde antè defeen- derant , quia lentim pecora minabant , habentes contemtui talia eos audere ; D pedites autem poft terguminfequentes, ponentes hoftes in medio. Itaque com- , perientes cunôos fe undique fecus fugam molientes, defperabiliter ruperunt ad orientalem plagam per finiftrum cornu vallantium , tendentes ad quemdam quercuum lucum, putantes fe ibi fruftra aut defendere aut efïugefe pofle.No- ftri itaque eos occidendo infequentes ( hora enim fuit diei nona quando exi- bant de caftello) antequàm pervefperafceret, omnem illam plurimam , ut ipfi ja&abant, feleôorum pugnatorum Dei bello confumferant, licèt non fine no- ftro damno , majore tamen fuo. Fa&a eft autem cxdes hxc in loco nomine * "Windigamo. Omnes enim ibi occifi funt, prxter quod quot de noftris mor* *«J.Xfittdini tui, tôt funt ex illis fugâ elapfi : novem autem tantummodo ex omni illa plu- 8 aliam< * rima evaferant , fie ex ipfis etiam à perfequentibus eos in via mortui funt quin* que reperti , quatuor tantùm protendentes , ut poftmodùm ab eis qui tune in- £ terfuêre exercitui didicimus , pervenerunt ad focios , temeritatis audaciam vi- tupérantes, tamquam prxfumtivx rei eventum elucubratim perfcrutantcs k De exuviis quoque très divifiones fecerunt, unam Ecclefiis concedentes , aliam pratoribus fie pauperibus dantes , tertiam aequa lance nobiliores cum inferiori* lus compartientes Peraâa poft prxfatam ftragem revolutione , ni fallof , proximi Pominici Cap> & diei horâ fecunda , nebulâ pro natura loci * manicanter natâ a4huc a$rern ma- » culante, apparuerunt pedites inxftimabilis plurimx eodçm clivo , quo fie an* teriores defeendere , curfuque concito caftellum tendentes , minimè introie- lunt , fubfequendos ante januam exterioris introitûs prxftolantes. Equités verdi (*) Iperius cap. xo parte 3. SanSut catnpus , fert ad annum 89 1 . vulgttrittr Helechvclt , mate vero comfto nomme (b) Plurkm hîc Si ^in fubftquentibus turmémUii HeTkfaut nommatur. Diftat hic vicus duobiu mil- gnificat. liaribus ab Audomaiopoli. Iperius hoc faâum ifr . •. Digitized by Google Vio EX MIRACULIS S. BERTINt An. tyn quafi arena innumera multitudinis diverterunt ad locum quemdam certami- A nis, nil fecus quàm ficuti profpeclu novae vifionis dolore fuorum occiforum re- crudefcente, more elephantum qui fanguinis vifione excitantur in iramadpra:- liandum; ira ifti exacuerunt ad fuorum feveriùs ôc crudeliùs fanguinem vindi- candum. Er cùm aliquamdiu dolendo ibi deliberarent , nilque aliud profïce- renr , nifi quod rabida & purrida corpora confpicerent ; fafto prxpeti curfu ramquam primo impetu munitiunculam capturi,perveneruntadfocios : unique rabido cum fremiru irrumpentes , peditibus decretum eft dira impugnaticne Caftellanos incendere. Equités quidem , Deo tribuente , properabant ad lo- cum naturaliter munitum , fcilicet S. Bertini piifllmi fuorum prote&oris , ac promtifllmi maxihiis in necelîîtatibus liberatoris ( a ) Monafticum Monafle- rium... . Venientes autem ftatim eodem mOmento, remiferunt equos per pa- bulatores in pafcua ad vHlarum loca , talique ftudio acceleraverunt manfiones R a:diricare , veluri poft munitiunculac infrattionem pro firmitate loci ( b ) grom- narumque opportunitate longo tempore inibi velint confiftere. Intérim pedi- tes ex tempore introitûs totam diem cum agilioribus equitibus ad canelli tnu- nitionem pugnare non ceflantes, diverfis ôcinfolitis artificiorum generibus per tices fucceflïonum globatim & cuneatim contrarios laceflendo , refpirare vel ad modicum non patiebantur. Siquidem ignita utenfilia ôcftufta candentis ferri more grandinis fundibilis in eos jacientes , fagittarum quoque imbres in eos plucre non intermittentes, multaque alia , qux enumerare ôc faftidit ôc difficile fit , offendicula molientes ; ad poftremum foflas circa munitionem mirx & alti- tudinis & amplitudinis fadas munientes, ceu vimineis parietibus , ftramine Ôc omnigeno ficcamine compleverunt , conantes incendio profligare, qulbus aliorum artificiis argumentorum non potuerint pra:valere. Sed aliquantifpereis C fe fubtrahentibus , noltri in eofdem ftraminum aggeres lignorumque ftrues Deo donante, profperoque eis venti turbine fiante, ignem cautè immittentes , illifque nefcientibus minûfque fperantibus, xquè ignem, ut idipfum eis face- rent , inferentibus , excahdefcente ftramine plerique eorum uftulati funt , vijc fubrepti mortis difcrimine. Deo autem propitio nulli ex noftris vitam prolixo confliôùs * fcammatis fpatio magnopere periclitabantur,nifi tantùm Unus (c) Frater Mo-' naftici Ordinis iclu fagittx inter duo tabulata propugnaculi , ubi ftabat , per- cuflus eft fub inguina ; qui ôc ipfe convaluit. Verumtamen ad vindittam minus armis exercitati, ac ideo minus cauti plagiatique fui famuli, [Deus] alium xquè ejufdem Ordinis Fratrem permifit retribuere hoftibus dignam repenfionem. Caf. t«. Fuit namque tyrannus quidam partis contrariorum ceteris omnibus , ut vi- debatur , afperior ôc robuftior , ac in arte pugnandi argumentofis facYionibus D aftutior , qui nec ad pun£tum ceffavit fortiter pugnare, aliofque quafi fine mora mœnia capturos inftigare. Ex noftra quoque parte, quamquam procrebra ho- ftium ingeftione tenaciùs inftarent defenfioni quàm objedioni , artibus tamen viribufque , quibus poterant ôc habile fuit , ftrenuè atque agiliter refiftebant , omnes intentifllmè omnimodis certantes , fi quo modo infeftifllmum illum qui- viiTent impedire inimicum. Sed non fuit ulli eorum tributum , pro eo qubdvo- luit illos Deus intelligere, ôc in confinio vitac mortifque conftitutis fignificare, ex qua parte imminentis levamen periculi deliberaret eis clementer tranfmit- tere. Ac ideo decrevit , ut pratulimus , Monaftici habitûs juvenem arcum arri- pere (quamquam illicitumvel inhabile fit huic Ordini armatraftare) intendenf- ' que illum diligenti confideratione jaftante profiliendum , de propriis viribus licèt dubius, fed Dei tamen auxilio minimè ambiguus, infertâ arcui fagittâ, im- fi plorans Dei auxilium , tensâ chordâ traxit fortiter , ac divinac impulfionis da- tione infixit fronti jam difti tyranni viriliter. Hoc autem mortuo , ceffave- runt alii ab impugnationis tumultu , mittentes protinus quieventum rei fenio- ribus eorum nuntiarent, morando in atrio jam di£ti Monafterii, curialibus ta- men in Ecclefia beatifllmi Pétri in concilio refidentibus Intérim horrore mortis trepidi , clangore frequenti increpare citabant , ftrî~ dentibufque tubis fonitu magis fignificante , immb compellente fugam, quàm hortante ad pugnam. Quod audiens omnis plurima, ubicumque fuerant , five (a) Erant tune tempows, ut notât Mabillonius , (c ) Et Fratrcs etiam tum dicebantut Clerici & Monafteria Monachorum 8c Canonicorum. Canonici ; unde hic Frater Monaftici Ordinis , diA (b) Gromnafeugronn*,locapaluHria ôcherbofa. crimiuis ergô. Mabillonius. çixca Digitized d by Google Tome IX EX VITA S. DEICOLI ABBATIS LUTRENSIS. 121 Acirca Caftellum, feu in tabernaculis vel in pafcuis conftituti, noto plangore fugae pavefa&i, magifque divina virtute conterriti, nec dominos, nec focios, nec notos repetentes , praecipiti fuga, ubicumque vifum fuerit, qub ociùs aut fugere aut abfcondcre potuiflent , tendebant. Principes autem praefati cum eis, quos fecum habere poterant , fè adunantes , & è regione munitionis pcr por- tant introitûs fui exire velociter anhelantes, nedum dicamus qubd illô propin- .quaffent , nec vultum illu.c divertere , vel quamvis tune advefperafceret , illa noâe infra fèx miliaria reftare audebant ; fed dire&im tendebant ad ufque arcem quondam opinatiffimam Menapûm, Domino illos Chrifto fîcut fuos mifericor- diter liberando , ka alienos à fe dignis calamitatum cruciatibus percutiendo , divinitufque terrendo , longé perditione tenùfque propulfando. Relatione enim eorum Fidelium , qui pretio interfuerunt , * didicimus qubd pervenientes ad * -AufoiU B locum qub tendebant, in uno praclii congreffu duodecim nobilium pugnato- rum de illis profligati funt. » . . „ EX VITA S. DEICOLI ABBATIS LUTRENSIS, Au&ore Anonymo Monacho, facculo x. Inter Acta SS. Ord. S. Bened. fec. z pag. io<). SUbitb orta eft tempeftas lacrymabilis , cujus immanitatem penè fenfit to« tus orbis. Gens quippe (a) Hungrorum ferociflima , cujus rabiem per fae- Q culum clamant urbium mœnia diruta , EccleHx aedificia confumpta , ultione divina, ad aiiiciendam Ecclefiam quac fâlfis Chtiftianis exuberavit, ideôque Dominum in multis exacerbavit , numerofis pugnatotum copiis erupit , & ve- luti acerrima belua quaecumque invafit dentibus fuis comminuit , cetera vero pedibus conculcavit. Cûmque Burgundionum regnum exercitus invaderet co- piofus , omnefque indigenae à minimo ufque ad maximum per juga montium , per anfra&us vallium , per praerupta fcopulorum, vivendi cupidine latitaffent , contigit ut viri diabolici Monafterium intrarent B. Deicoli , quod cùm fuiffent diligenter perferutati , & neminem reperirent , omnia fecundùm folitam de* mentiamigni traderedecernentes, abfque duobus Apoftolorum Oratoriis, di- vina clementia eorum profana annihilavit molimina. Ad fepulcrum verb S. Dei- coli dum furibundi accedere conarentur , ita funt divino timoré perculfi , ut D aeftimarent fe fub celeritate peficlitari. Tandem egredientes , concremare tanti Patris paufatorium ftudentes , fuperna eis répugnante potentia , necunam qui- dem tegulam perurere valuerunt. Tune infaniae naturali furorem adjicientes ; Oratorium ftramine ad fummum ufque repleverunt , ôc focum pervaUdum fu- perpofuerunt , ut voluntatem fuam malignam fatiarent. Mira virtus ! quanto magis conati funt , tantb magis fe ftramina fpreverunt , & fupremum te£tum illifum fervaverunt. Quod videntes homines iniqui , pavefaâi foras fugerunt. Ecce quomodo Domini clementia contra infenfatos pugnavit , & famuli fui tumbam intemeratam fervavit. Tune liquidb patuit qualis vir effet , qui locum îllum in hereditatem à Domino promeruiffet. Cdmque viri barbarici omni ferâ crudeliores totam penè Galliam atque Germaniam partim ferro partim incen- dio confumpfiffent , nullufque Chriftianus exfifteret qui illis occurreret, conto- E queminaretur , infelices impunitate fui laetati, in fuafunt reverfi multis opibus dnerati.Lamentabile diâu ! videres infacris locis, ubi anteà Monachorum floruit religio, Clericorum militavit devotio , urticas, fentes atque omnigena arbufta hac in folitudine fuccrefeere : 6c quia pauci habitatores remanferant , in folitu- dinem agri ubique redaâi funt. (a) Hungarorura in Galliam incurCo ab anno Rhrnum Lotharingiam & Franàam demolitifùnt. Et 900 ad 9)7 non femel contigit. Albeitus Abbas emto Domini pj7 Huitgari FrsncMtn & Almamiam Stxadenfis: Armo 9x1 Hunçri non Jotim Saxoniam & Galliam Burgundiamque dtvajiantts, ftr Iialiam efafyu* eis Rhenum fravincias , vtrùm ttiam tram rtditrunt. Digitized by Google 122 EX TRANSLATIONE S. GORGONII MARTYRIS IN GORZIENSE MONASTERIUM. Au&ore Gorzienil Monacho , faeculo x. Inter ABa SS. Ordirds S. BenediBi parte Z fœc. J , pag. Zo8, Cap. 7. ■/ A tempeftate , qua ( a ) Ungarii pervagabantur has regiones , "Wîgerico ( b ) * Gorzienfes ■ à Prafule civitati Mettenfi praefidente , fugerunt Monachi * ad civitatem eamdem, fua omnia fecum tolfentes : inter qux pretiofiflimum pignus S. Gor- gonii evehentes , locaverunt in Ecclefia S. Salvatoris , eo quod feptione mu- rorum necdum munitus effet ambitus Monafterii. Erat tune temporis quidam JJ venerabilis ac religiofus Sacerdos , redor & euftos ejufdem Ecclefiae. Hic ac- cenfus fando defiderio , aggreffus eft quemdam Monachum , quem ego ipfe puerulus valde fenem ( c ) vidi , centenarium ut ferebatur , pofeens fibi Jari reliquias de eodem corpore , quo dignus mereretur fieri benedidione tam grandi : quod ilico fpondere illi non diftulit. Venientes autem fimul ambo conftituta die , quo padionem mutub firmatam clanculo gérèrent ; confeftim ut glebam attigerant fandi Martyris , quafi exanimes effedi , ceciderunt in terram penè mortui Temporibus itidem memorati Praefulis Mettenfium , cùm domnus Adelberô Cap. 8. juvenili adhuc vernaret actate , tadus divino inftindu , nudis pedibus ab civi- tate Monafterium Gorzienfe gratia orandi adiit : qui altaria cunda perluftrans fagaci induftria, invenit fimum tam afinorum quàm reliquorum animalium in C circuitu altarium. Tune fufpirans graviter , & ingemifcens amarè , cum lacrymis {>ergit ad tumulum beati Martyris Gorgonii , proftratufque in terram oravit cum acrymis diutiflimè ; inter quas orationes hanc ultimam dixit : Deus omnipotens , Ji unquam promeritus fuero habere Pontificatûs honorent, hune locum defertum & hor- ribiliter profanatum reparare in priftinum tentabo fiatum. Quod fidelis fponfor ac verax qualiter impleverit, facinus eft oculis deprehendere, quàm lingua per- ftringere. Exaudivit enim has preces omnipotens Deus , & fufiragantibus me- An. p%p. ritis praedidi Martyris, adeptus eft cathedram Epifcopalem. Cap. 12. Cornes quidam (d) Bofo nomine , ampla perfona , nobilis génère , villam noftram in Campania nomine "Wafnau invaferat : ad quem quidam feniorum noftrorum ierat in fitry (e) caftello conftitutum pro eadem caufa interpel- landum. Dedudus igitur in ejus praefentia , expofuit indigentiam quam parie- jy. bantur Fratres maximam , putans compati illum debere. Sed ille è contrario obduruit intrinfecùs , fadus velut lapiaeus. Dixit itaque legatus Comiti : Si nobis non reddideritis , clamabimus nos. At ille refpondit ; Ad quem ? Num ad Re- gem ? in veritate mxhi {/) Rexpro minimo eft : Dux (g) Gijlebertus fie mihi eft ac fi fervus meus vilijfimus. Cui fenior : Si caremus terreno auxilio , convertemur ad majus fupplementum. Qui ait ; Quod eft illud ? Refpondit fenior : Deus omnipo- tens fattor & refaBor meus ut vefter, atque accipiens perfonam veftram ut meam. At ille fubjunxit: Tace & feftina ociùs repedare, ne cum magno dedecore faciam te vitam tuam tranfigere. Refpondens autem uxor illius : Abfit , ait , abfit ut hanc unquam incurratis infamiam , & generi veftro hoc dedecus inuratis , ut aliquam fervo Dei injuriam inferatis : quinpotius finite éum falvum& incolumem ut venit difeedere. Ergo his didis , difceflum eft. IÛe itaque gravi infirmitate invafus eft per odo K dies continuos , fublata ei omni facultate manducandi , bibendi , dormiendi. Fecit autem fe deferri Lingonas medendi gratiâ : fed infirmitas divinituS immiffa non minuebatur , quin immo augebatur. Tune pro legato fibi nuper diredo dirigit ociùs ut ad fe accelerare feftinet : qui ftatim mifïus eft , addito fibi focio alio feniore. Cûmque veniflent coràm, dixit ad legatum priùs (a) Hungari , telle Frodoardo in Chronico , frater Rodulfi Fràncorum Régis, anno 91P Lotharingiam deprsedati funt. (e) In Chronico Frodoardi in anno j>ïp Viélo- (fc) Wigericus Roberto fucceflk anno 916, obiit riacum dicitur caftellum Bofonis. anno 927. (/) Othonem Germ. Regem intelligit. («) Nota Auétoris aetatem. (g) Giflebettus Ragineri filius , Dux Lotharien- {d ) Bofo filius erat Richardi Eurgundic Ducis , fis , aquis Rheni fubmerfus eft anno 939. Digitized by Google EX VITA S. GERARDI ABBATIS BRONIENSIS. 123 A miflum : In proximo cùm me adijfts , minime credere poteram petitionem tuam tant citiàs adfuturam. Tene ergo (porrigens ïlli (e) bàculum ) fine cuntfatione quoi nuper tantoties te expetente expetitum: pro humilibus ac votis fupplicibus contume- l'tofa verba repeniimus , immb injuriofa inferre fafta machinati fumus. Dixit , & illos gratulabundos reddidit , fibi autem invaletudinem allevari gavifus eft. (a ) Antiquibaculo aut alia quapiam re pro traditionum aut donationum inftrumento utcbantur. 8809000309^^ EX VITA S. GERARDI ABBATIS BRONIENSIS , Au&ore anonymo Monacho facculo x. Inter A3a SS. Ordinïs S. Benedi&i Jkculo $ , pag. tan».*} ABbas Gerardus ingenuis arque orthodoxis parentibus apud {a) Stz* blecellas Lomacenfis territorii vicum exftitit oriundus. Claris quidem natalibus enituk , fplendidior verô morum probitate refulfit. Pater ejus Stan- tius ex profapia (b) Haganonis Auftrafiorum Ducis profacus , mater autem Pliârudis nuncupata, domni Stephani Tungrorum Ëpifcopi foror traditur 2V««.j» exftitifle germana...» Comiti (c) Berengario quibufdam ex caufis incidit oecafio...... ut in Fran- ciam dirigeret legationem inclyto cuidam Comiti, fiomine (i)Roberto , quem pofteà Francorum nobilkas fceptrifero fubKmavit folio* Ad fe autem adfcito Dei * athleta , folus foli révélât confilii fui fecreta ; & ut illuc ufque fua pro- * Gerardo 7J. (b) Nempe Magni vel Capeti. Digitized by Google 12? Cap* 7» An. 91 f* EX LIBELLO DE TRANSLATION E S. BASOLI, Ab AdTone Abbate Dervenfî fcripto faeculo x» Inter ABa SS. Ordinis S. Bened. part. 2 fœc. 4 , pag. ijC): PRopter perfeverantes malorum noftrorum nequrtias , has Galliarum partes divina ultio gentili gladio difpofuit tradere feriendas. Francorum regnum eo tempore Regem habuerat (a) Carolum Régis Hludovici fiiium, ante cujus B tempora hoc paganorum genus intra fines Franciac invifum incognitumque fuerat, fed abfque dubio totius populi commune fit meritum nos ultionis incurrifle difcrimen horrendum : quia videlicet modo ubique régnât , ceffante caritate , mater impietas , lex Dei confunditur , juftitia fubvertitur , fecun- dùm prophetiac diâum , adulterium , homicidium , perjurium inundaverunt , fanguis fangtt'mem tetigit , id eft peccatum fuper peccatum fine aliqua inter- Ofee, 4» I* pofitione cumulando crevit ; omnia confufa funt & corrupta. Inter faeculares, atque ( quod eft pejus ) inter eos qui nomen habent religionis , jam fine diffe- rentia cupiditas difcurrit & avaritia , multifque rectas juftitiae femitas deferen- tibus , multiplicata funt mala in terra. Minoratur quotidie Chriftianorum nu- merus; alii in captivitatem abeunt , alii ferro intereunt , alii inter pœnas & cru* ciatus deficiunt, alii pracfocantur aquis, alii manibus & pedibus detruncantur, C alii flammis inje&i comburuntur , alii captivi du&i , exftinctis cadaveribus , crudeliter funt per vias proje&i ; alii ex captivitate redeunt prô dolor ! mifè- randi. Everfae funt villa , paucae extra urbes remanferunt Ecclefiac ; exftinttis colonis , vacuae reliâae funt terrae. Hujus igitur deteftandac gentis formidine , quando primùm fe rumor per has partes fama volante diffuderat, praefidiis qui- que munimenta capiunt. Tune quoque colleâa fanfti ConfelToris [Bafoli] non modica multitudine, Clerici omnes in unum conveniunt j cum fui Patroni facro pignore ad civita- tem [Remos] délibérant greffas intendefe ; reliftifque non fine mœftitia pro- priis fedibus ad vicum cui * Pufiolos nomen eft, fluvio Vidulae contiguum, duobus jam millibus pervenerant. Tune clamor mœfti populi in excelfis attol- litur ; confufx lamentis voces longiùs incelTantet audiuntur Tanto pon- D dere mox San&i gleba figitur , ut non ultra quàm in vicinam Ecclefîam di- vertendi facultas concederetur , ubi imminentem nottem vigiliis tranfigunt. In craftinum cum fui proteftoris auxilio omnes ad propria redeunt. Praedi- £la verô Paganorum gens eo quidem tempore Ecclefîam S. Mauricii non tranfiit , quae eft fita in confinio Campaniae ac filvae Arduennae. Alio tempore hase iterum intra Gallias fa&à eft Barbarorum irruptio , qui more ferino, quidquid fibi obvium habuit, cepit, occidit, incendit & vafta- vit. Quorum adventu praecognito , dum quifque vitac munimenta capit, atque interitum cun&i verentur , Clerici , accepto corpore * facfo , feftini fe in civi- tatem conferunt. Quare multitudo Gentilium , vacua ab hominibus Coenobii loca inveniens , divinum non verita defenforem , libéré ingreditur , ac pro- pter loci congruentiam cum univerfo comitatu tota Paganorum ftatio ibidem î collocatùr. Hue etiam ftrages quamplurimùm , & fpolia palfim infe&antes, ex diverfis partibus praedatu revertuntur. (a) Caiolùm Simplicem intelligit , cujus tempore Hungari in Gallias efiufî funt , feilicet annopi?, ex Chionico Fiodoaidi. . 'Puifieutt Cap. 8, *S.BafoU QHj Digitized by Google X)0000<>0<^ A EX MIRACULIS S S. GREGORII ET SEBASTI ANI 4 Sueffione in Monafterio S. Medardi. Apud B otlandianos în Append. ad XII Mardi p.y$0< JVfcw. y. WT} Ege Francorum & Aquitanorum de medio fublato , Egiva (h) Regina JLV. viduata remanfit: quam Heribertus Cornes Heriberti Comitis magni ty- ranni filius & ty rannidis hères , fatrs dives , & afturus nimis in fapientia hujus mun- A0, W u di , fibi fppnfam petiit fie accepit ; dotavitque eam de fubftantia non fua, vide- licet de bonis Domini , quac B. Medardo 6c loco fanâo generofîtas contulerat , B villas , oppida 6c redditus innumeros tradens , ut placeret uxori. (*) Carolo Simplice in careci c mortuo anno (i) Seu Ogiva filia Régis Anglôrum Eduardi $%9' primi , tertia Caroli Simplicù uxor. EX VITA S. MAIOLI CLUNIACENSIS ABBATIS > Au&ore Syro Monacho cozvo. Inter Acta SS. Ord. S. Bened. feculo pag. 800: Vi.%. X 7Tr itaque Domini [Maiolus] Imperatricîs animum fatisfaciendo ; longo Op. i. V temporis fpatio jam evoluto , cùm Cluniacenfi deeflet Monafterio , accef- Ab. H** fa libitum qiio Fratres pergeret vintatum. Cun&is igitur in via neceflariis praepa- ratis , laborem aggreditur itineris. Magna tandem cum difficultate laboriofi ici- neris cùm )am cacumina Alpins praeteriffent altitudinis,ad villam ufquedefcen- dunt , quac prope Dranci fluvii decurfum pofîta , Pons-Urfarii quondam vocitarî erat fofita. Nam rivulus, qui defeendit è montibus , cùm flexuofos revolvendo per globos inter Alpes decurrit, fua ibi revolutione tantùm planitiei porrigit, quantum praedi&ae vUlae occupare pofitîo poflit. Multi enim ex diverfis reeioni- bus tune B. Maiolum comitabantur, quia ejus fanditate feliberari pofle arbitra- bantur. Ad hune igitur locum cùm fine dh^crimmepeireruflent , eumdemque rivulum tfanfiflent, mox inter ipfos artac viae, difficiles reflexus , qui parvoI> Intervallo fe praebent defeendentibus , fubitb eos invafit perfidae gentis Sarra- cenorum exercitus. Subita itaque incurfione turbati , 6c conantes plurima iruftrà , omnique fpe mellori depofita , fugae confulunt , fed nequicquam. • ,Vefana enim impiorum turba calle citato hos perfequens , omnes , quos corn- prehendere potuit , in vinculis conjecit. Cûmque unus ex illa impiorum tur- ba ab alta rupe unum ex Viri Dei famulis telo appeteret , ut famulus eripe- retur , Vir Dei venienti jaculo caritativam manum appofuit , in qua , quam- diu pofteà vixit , infli&i vulneris cicatrix apparuit.... Of. 4* Tune Vir Domini , annuentibus fibi barbaris, per Monachum, qui fecum captus fuerat , Epiftolam manu propria conferiptam direxit Fratribus. Textus autem Epiftolae hase continebat : (a) Dominis & Fratribus Clunienfibus Maiolus mifer, captivas & catenatus. Torrentes Belial circumdederunt me , prceoccupaverum E me loquet mortis, Redemptionis pretium , fi placet , mittite pro me & his qui unà mecum capti tenentur. Haec Epiftola Cluniacenfi perle&a in Capitulo Itaque, ut erat ftatutum , infiniti ponderis pecunia, vel ex his quac ad ufum neceffaria, vel Monafterii ha&enus ad decorem fervabantur infignia, five bonorum virorum lareitate in unum congefta , oeteris qui praeftantiores videbantur Fratres , cum multorum thefaurorum copia , die accurrerunt ftatuta : qui praedonibus omnia, quac follerti congeflerant indagine, pracbuerunt; omnefque priùs vinculis qui trudebantur, noviflunè pofthac quem diligebant, ab impiorum manibus traxerunt («) Eamdem Epiflolam refert Glaber Rodulfiu lib. i , cap. 4. Vide Tomuffl noftrun\ oâavuqt Digitized by Google r ËX VITA MAIOLI ÀBBÀTlS. Ï27 A Pro ulcifcenda injuria Viri Dei , clade inter eos furgente , [ Sarracehï ] paul- Cap, & Jatim cœperunt viribus deficere, adeb ut divino fe puniri verbere ore proprio An.#s» faterentur intelligere. Verùm nobilifllmi Viri Dei ditati fpoliis,-magis ac ftiagis cotidiè dum laborarent incommodis , ad * Fraxinetunr per çonfueta dévia expe^ * tere propria aggreffi funt cubilia. Tum verb à Chriftianis itinere eorum explo* rato , iter fecuri per Alpes dum more tenerent folito , fuper fe cum impetu venientium . auribus à longe exceperunt fonitum : à clamoribus venientium & clangore tubarum confonat omne nemus, ftrepitu collefque refultant. Ex* templb Barbaris gelidus per dura cucurrit ofla tremor , qui divina perculfi for* , midine , nullum fenferunt auxilium prxter fugx prxfidium. Certamen (a) tune magnum erat Chriftianis cum Barbaris fugientibus : & ideb refiftendi mente divinitus abfente fecedentibus , poft principia certabant nuda prxtendere ter* B ga. Fugam tamen dum facerent , multi capti , perplures verb funt neci mandati. Hi verb qui eflûgerunt ad tempus dilatant mortem , cujufdam pro* montorii fupercilium tutaminis fibi elegerunt prxfidium. Sed decentiùs occum* berent, fi hoftium inter tela ruèrent. Illud itaque promontorium ita vaftis rupi- bus circumcirca videtur fubdu&um , ut prxter unam partem lateris devexi , undique facultatem deneget commeandi. Hanc.denique partem Chriftianis ©bfidentibus , cùm nullus adeflet eis fugiendi aditus , nulloque noftrates mu- nere à fui obfidione quiviflent avertere, humilem locum explorant, quo ad ima fe faltibus deponant Denique , impediente fe Satana , locum fibi exploratum minimè adierunt : c "?' fed ab eminentis rupis vertice in imum fe profundum tota no&e prxcipita- verunt. Noftrates autem , jam die lucefeente , cxleftis vi&orix ftupentes ma- q gnitudine , ei gratias libuit referre , cujus forti numine proftratum cernebant agmen hoftile. Quofdam tamen eorum , qui demerfioni fe fubtraxerunt , in remotiori quodam montislatere ofFendentes comprehenderunt. Qui falutari fe ablui depofeentes lavacro, [ hos enim Vir Dei de Chrifto verbis edocuit falutaribus ) corporis matri uniti Ecclefix , quanta inter Barbaros gratiâ fervum fuum Omnipotens illuftravit , foliti erant referre. Optima tune fpolia colli* guntur , xquafque per partes inter Chrifticolas diftribuuntur. (a) Hujus expeditionis Ducem fuifle Willel- tnum Provincias Comitem teftatur Glaber Rodul- phus loco citato. Hujus quoque vidions meminit S. Odilo B. Maioli fucceflor in ejus vita à fe édita. Inter cetera mala , inquit , que populus nefandifftmus Bgeflit , beatijjimum patrem Maiolum , à liminibus Ap fraude & infidiis cepit, rébus om- nibus exfpoliatum alligavit , famé & fiti afflixit. Ille verà divinitus abfolutus , ac poftremum Monajierii fui pectmiis redernptus, de manlbut illoruntt Domina protegente , evafit illafus : & ejus injufia captio ex- pulsants illorum & perpétua perditionis fuit occafio..» [ Nam Dominus 3 per Ifillelmum illuftrijjimum vh rutn & ChriftianiJJîmum Principem, meritis B. Maio- li , jugum Sarracenorum ab humeris Chriftianorum de* pofuit , & multa terrarum fyatia , ab eis injufiè pojfef- fa , ab eorum tyrannica dominations potenti virtut» eripuit. EX VITA S. JOHANNIS ABBATIS GORZIENSIS, Au&ore Johanne Abbate Mettenfî , ejus difcipulo. Inter A3a SS. Ordinis S. Benedicti Jœc $ , pag. ^68- ORiundus itaque hic (a) Johannes ex territorio fuit partim Mettenfî , partim Tullenfi , villa olim regia , vocabulo * Vinderia , parentibus uti- que non nimiùm obfcuris , fubftantix fané locupletioris Nonnullo etiam tempore in Monaftcrio S. Michaëlis fuper Mofam fluvium ad ftudia moratus eft , ubi tune temporis Hildeboldus quidam Grammaticam profefTus , ex difei- pulis domni Remigii do&iflimi ea aetate Magiftri, fcholas habebat. Ingreffi funt autem [Johannes & focii ejus] idem Monafterium [Gorzienfe} anno Incarnationis Domihicx Dccccxxxm , obtinente partem Francis regni quondam Lotharii Henrico Germanorum Rege , quo gloriofifïïmus Otto Cefar , omnium retrb prxconia fuperans , & univerfo orbi non minus glorix quam fru&ui natus , exortus eft : Franciam autem Occidentalium, («) Obiit Johannes anno P7J* Num. 0. * Vendiert Num. 10, Num. 4j; 1 F F 1 I*- Digitized by Google *28 EX VITA S. JOHANNIS ABB. GORZIENSIS. partium (a) Lodowico filio Karoli , qui bello apud Suefllonum civitatem , A nota fama, nec (b) vi&us , nec viâor, in cuftodiam ad mortem ufque de- trufus eft. Hum. 104. Tempora diffenfionibus nimiis, regnum hue illuc quoque fibi trahente, fluc- tuabant. Otto , maximus pbft rerum Auguftus , poft genitorem ftrcnuum per omnia Regem Heinricum , prima regni tune aufpicia ( c ) ceperat : fub quo Giflebertus Ducatum regni Lotharii , Everardus Tranciae , Auftrafiae & quo- rumdam trans Rhenum locorum. Tranfrhenana intérim quieta manebant , noftra varié infeftabantur , nec jugum facilè admittebant. Inde (d) Bofo qui- dam, filius dudum Principis Burgundionum Richardi, partem aliquam regni fibi evindicans , caftrifque fe continens munitiflimis , dominatum cujufquam prorfùs reipuerat ; ( e ) Vi£toriacum Campaniae caftrum obtinens , inter reliqua circum pofitorum pofleffiones quafdam Mtmafterii Gorzienfîs, ac fi iureB hereditario , ufurparat. Ad has repofeendas , fi fortè apud talem virum & pro divino timoré locus precibus ullus effet , Johannes ab Abbate & fratribus eft deftinatus. Kam. io|. Ille.... uno tantùm comité ex familia fibi affumpto , iter aggreffus eft. Dum ex improvifo adveniffet , Comiti nuntiatus , & quidnam ferret incertum , co- ràm intromuTus , ubi legationem Abbatis ôc fervorum Dei pro re qua mitte- batur abfolvit. Illo in iram concitato , Quis te , inquit , maleficus hue adduxit ? Ubi euftodia illa meorum , ut eas fie pertranfieris , adfuerunt ? Quomodocumque , inquit , adduclus Jim , hue perverti, & mandata & preces fervorum Dei ad vos affero , ut qua de rébus ipjorum invaftftis , propter amorem Dei & timorem , vel reverentiam San&orum ejus reftituatis. Interrogat quae effent , & audiens omni- C modis abnegat , & ut fe cito fummoveat imperat. At ille, Ego, inquit ,fum- moveri pojjum : alii item multb noftrorum funt plures & potentiores , qui fuis vicibus fuccedere non cejfabunt , nec à latratibus eorum requiem , dum vivetis , habebitis. Qtue mihi , inquit , cura latratûs eorum ? Clamabunt , inquit , ajfiduè. Ad quem rogo ? Num ad (/) Regem nefeio quem tuum ? Num ad Ducem tuum illum Gifle* bertum , quem ego, ac jt fervum meum , reputo novijjimum f Pari modo & de Epi- feopo tuo eft Adalberone , quem ipfum utique , quantum mihi virtus fuerat , juvare decreveram , qui de vitrico quoque ejus Richizone ejus caufâ vindicJam fumfi. Sed quia nunc contra me ad Giflebertum defecit t vider it quid ci ex hoc commodi cejfe- rit. Tune Johannes , Clamabunt, inquit , ad De um , qui eequè perfonam nojiram accipiet ac veftram, &c. (g) C«f. *Q. Orta aliquando tempeftate feditionum inter Principes hujus regni , quidam D, contra fidem fuam, id eft Chriftiani nominis, agens, mifit legatos, & addu- xit (h) Hungariorum gentem : quae gens perfida dum regiones circumqua- • Gorziam que fitas pervagaretur , devenit tandem * noftrum ad locum Abbasloci torquebatur , anxiabatur , pavebat , manibus plaudebat , mœftus querebatur dicendo : Perdidi omnes fratres juvenes quos Deo nutrivi: utinam pridem induxif- fem illos feptionibus murorum Mettenfmm , ut remanerent poft nos Chrifto fervientes ! Si nos fenes foli trucidaremur , nihil ejjet difpendii. Exaudivit omnipotens Deus has voces lacrymabiles , & nos à communibus hoftibus eripuit non aliter quàm fi effemus in medio campo locati , ut illi in circuitu noftro minimè nobis auderent propinquare. Haec dixi ut oftenderem orationes defenfionum ( a ) Ex hoc loco BoIIandos arguit eos , qui Lu- Comité captus , trufufque in carcerem eft. Mabil- dovici Tranfmarini regni initium ftatuunt anno lonius. 936. At certa eft conftanfque h«c epocha in Oiplo- (c) Otho patri Henrico fuccelïït anno 936. matibus ipfius Ludovici : tametfi quidam Hiftorici Giflebertus anno 939 >n Rheno vitam amifit , Eve- aliter eam ftatuunt > fumto ezordio à morte Caroli rardus à Saxonibus occifus eft. patris , quando in regnum ex jure fuccedere debe- ( d ) Bofo frater erat Rodulfi Francorum Régi* bat Ludovicus , qui tune in Angliam pro&git ; nec anno 936 mortui. nul anno 916 inde reverfus eft, mortuo feilicet Ro- ( e ) Locus eft ad Saltum amnem in Pago Fer- dulfo regni invafore. Mab'dlon'ms. Non in An- tenfl , vulgô Vitry U Brûlé. gliam profugit Ludovicus ftatim à morte Caroli , (f) Otnonem Germanise Regem defîgnat. qua: accidit anno 919 ; fed jam ab anno 9*3 > quo (g) Fofteà narrarur quomodo Johannes à Bofo- captus eft Carolus ab Heriberto , cum matre Otgi- ne Comité malè habitus , ejus uxorisope illsefus va aufugerat. & incolumis dimittitur : at poft paucos eues revo- (b) Accidit hxc pugna anno 9x3 , tefte Frodoar- catur à fiofone stgrotante , qui reftitutis praediis do in Chronico , in qua Carolus , occifo Roberto laniratem récupérât. ledueit, ut ait S. Gorgonii MWM» f ~ «... v .w. , — — — - — — — ' — r — qui fe Regem ferebat , vicâor ctici poruit ; viâus ( h ) Cowradus , paSo cum Huvgaris inito , eos fer autem quod nihilominùs ab Hugone AlboRoberti regnum Lotharienje dedueit, ut ait Frodoar dus in filio fugatus , atque ab Heriberto Viromanduorum Chronico ad an. pj4. Digitized by Google EX MIRÂCULIS 5. THEODERICÏ AB BATIS. Ti* A S. Gorgonii praeftantiores efle ullis munitionibus maceriarum , étiam fi ferreae eflent. Et reverâ praevius illorum deducens eos, Dux * videlicet Lotharii *CoriiadtfJ regni illius temporis , infeftiflimus nobis erat : qui nullatenus nos impunè reliquiffet , fi non eum divina manus , intereedentibus Patroni noftri Marty-. lis Chrifti meritis , à nobis arceret. EX LIBRO MS. MIR ACULORUM S. THEODERICÏ ABBATIS. Apud Chefnium Tom. S Script. Franc, pag. 437. B Ty Ropinquante verb tempore , quo Deùs omnipotens corpus beâti Con- fefforis Theoderici veneratione hominum fublimaret in terra ; Rege Lo- thario favente, domnus (a) Adalbero indutus eft infula Remenfis Pontificii. An. 9^0» Hic alteri {b) Adalberoni Metenfi quidém Epifcopo adhaerebat propinquiori li- nea confanguinitatis ; à quo quia fuerat à puero educatus , moribus quoque nec difcrepabat Epifcopus fa&us. Suis enim diebus in Ecclefiafticis difciplinis ad- miniftrandis nemo illo religiofior, fimulque in fecularibus judiciis pertraûan- dis nemo perfpicacior inveniebatur. Praetereà pluribus aliis virtutum adeptio- nibus pollebat : unde nimirum totaMetropolis eum fibi praeefle gaudebat. . . . Hic Abbatiam S. Theoderici de manu cujufdam Rogeri , qui tune Comitatûs dignitatem circa eafdem regni partes adminiftrabat , licèt plurimùm repugna- ret,extorfit;eamque fan&ae Remenfi Ecclefiae fecundùm priorem ftatum fub-« omnino langueret ; defun&o memorandae vitae viro {b) Diodericô Pontifice, ad informandam in populis pacem , totius pacis amator Adelbero génère & mente nobilifllmus , procurante & procurrente matre Béatrice , fà- verite domina Adelheidé Augufta prolis adhuc tenerrimae avia ; quod auterh primum bonarum rerum poftremumque eft, Deo omnino annuente votis po- •pulorum ôc fanftorum , famofiflimae Meti Praeful elevatur & conftituitur die X vil An. 584. Kal. Novembris, anno Dominicx Incarnationis dcccclxxxiv , Indi&ione xn. Mirâ verb Dei & Domini noftri gratiâ 6c potentiae antiqua. virtuté , quod eft di&u mirabile , Principum illa difcordia, quam putabant non fine magnis pe- riculis , nec fine fanguinis multa efrufione unquam evadendam, fie fedata, fed B ad nihil reda&a eft , ut res jam in armis conftituta ad unitatem ele&i Principis , ôc ad diuturnitatem vers pacis, que , quamdiu vixit Princeps idem , duravit , perfe&iflima redierit,dum votis fidelium Adelbero in hune dignitatisPontifica» lis gradum felix afeendit. A&a funt hase felicibus aufpiciisWormatia: quondam Vangio diâae , quo (c) exercitus Galliarum , Germaniaeque pars ad favendum I>uero Principi , pars ut refifteret , concefierat. Sed Adelberone baculi Paftora* is donato honore , Régi quem Deus elegerat , ut erat videre , qui paulô antè reftiterant , magis hujus beati meritis pbft plus pronos ad ferviendum fefe im- pingere feftinabant , 6c fidèles fore abninc m pofterum devovebant. Quid am- pliùs f pacatis rébus Regiis , tranquillatis cun&is Régis novi negotiis , Bea- trix , quae hujus pacis propagatrix Deo annuente extiterat , 6c cujus induftriâ tam fubita militum 6c Principum in Regem confœderatio fa&a fuerat, cum fua G felicifllmà proie felix & ipfa , 6c cum nobili illo Metenfium exercitu , ad ur- bem filio datam ire properat. Intérim benedi&io Sacerdotalis ufque in Chrifti Domini Natalem differtur: Et quia Dominicus (d) dies ad hoc facramentum peragendum àPatribus eft in- An. $84. ftitutus , vKal. Januarii , quoNatalis Innocentum celebris veneratur, Domi- nicalis Refurre&ionis Domini facratus ac fanûus dies aftuit : 6c ecce Antiftites vicinarum civitatumTrevirim, quae eftMetropolis antiqua , Confluentes , cui domnus Ecbertus venerabilis Archiepifcopus praeerat, paribus votis, parique af* fenfu domnum Adelberonem in fedem Metenfis urbis rraefidem confecrant at- que benedicunt. Mortuo Ottone Imp. menfe'Decembri an. conciliàtrix fuerit , inde patet Lotharium non alio $8j, Iicèt Otto tertius filius ejus Rex Germanie animo Virdunum cepifle, quàm ut Henrici Ducis die Natali Chrifti coronatus tufirit , orta tamen in- molitionibus obfifteret , 8c Ottonis pueri jura de* ter Primates de Rege fubftihiendo dhîenfio. fenderet. (b) Obiit Deodericus Mettenfis Epifcopus die (d ■ Adhuc faeculo decimo , quo haeeVita feri- feptima menfis Septembris an . 984. pta eft, mos obtinebat ut Epifcopi diebus Domini» (e ) Cura Gallicus exercitus in armis pro Otto- calibus confecrarentur. ne exftiterit, ôcBeatrix Hugonis Capeti foror pacis EX VITA S VIVENTII PRESBYTERI. Aucvfcore Ànonymo 9 faeculo x. Àpud Èollandum XI il Januarii , pag. 8l3> E COntigit autem poft aliquot annorum curricula , repullulante Paganorum faevitia , atque invadente Aftingo Normannorum Principe cum fuis Bur* gundionum fines , ut praediâa (a) B. Viventii nuper data poffelfio cum tota penè provincia ab eifdem Normannis depopulata incendio cremaretur. Praetereà paullb pbft refpeâu fupernae mifericordiac fortificati, viribufque refumptis, qui- dam Francorum ac Burgundionum Primores , Duce Richardo preeunte , cum, ( à") Sita erat hatc poffeffio in Burgundia in Co- mannis combuftum eft. Narrât Chronogrnphus Be- mitaru Amaufo,ubi AgilmarusArvemorum Epifco- iuenfis non feram in barbaros fûifle ultionem di- in avito fundo Monafterium condideratad ey- vinam : fiquidem Richardus Dux Burgundia; eontm cipiendas B. Viventii reliquias. Hoc Amaufenfe multitudinem proftravit in loco , Argentoilo no- «œnobiunafortè anno 898 cum Befuenfi à Nort- mine. Digitized by Google EX TRANSLATIONE CORPORIS B. AUDOENI. i 3 i A jam terna caede quod fupererat iidem Normanni delere molirentur , irruerunt in eos in pagoCarnotenfe, tantaque {a) ftrage illos deleverunt, ut ulteriùs ia exterorum fines minimè raptim exire tentarent. Dehinc extitit quidam militiae ftudiis ac feculi induftria clarus yir ftrenuus Manaffes , prxdiûi fcilicet Ducis Richardi amiciflimus : atque poft illum into- tius Burgundix indeptus ducamine ; cujus etiam fiUus GiflebertusejufdemBur- gundix Dux poftmodùm fuit. Qui videlicet Manaffes poft multa fecularis vitac negotia pera&a , fuorum memor quxrens remédia peccaminum , cum confilio fux uxoris , Hermengardis nomine , fratrifque fui Walonis jEduorum urbis Pontificis , ceterorumque Nobilium amieorum fuorum , coepit xdificare (b) Monafterium in territorio Auguftudunenfi , tutifïimo in loco montis Vergiacî caftri : ad quod etiam B. Viventii offa cum multorum corporibus aliorum San- B étorum deportafi fecit : ac Dei genitricis , ipfiufque B. Viventii nomini dedir- catus nunc ufque locus ifdem ôccognominatus habetur. Quém etiam tam ifdent Manaffes quàm conjux ipfius Hermengardis nomine poft ejus obitum , diver* forum utenfilium cumulis ac poffeflionibus locupletiffimum reddiderunt : fic- 3ue ab omni feculari fubjeâione liberrimum, univerfalis Papx Romani provi- entiae commiferunt. (a) Hase Richardi de Nortmannis vi&oria in pido , ad radiées montis Vergiaci , in cujus vertiee pago CamotenG ad annumpu referenda eft. olim munitiffima arx erat, Vergiaceniîs ftirpis ca- (b) Nunc ibidem eftCellafeu Decanatus Mo- put: enju» rauros Henricus I V Francorum Ret naficrii Cluniacenfis, fita haud procul à Nuitio op- fubrui juifit. norum An. 912) C EX (*) TRANSLATIONE CORPORIS B. AUDOENI ÀRCHIEP. ROTOMAGENSIS. TAndem divinx propitiatio majeftatis refpexit in orationem humilium, 6c debacchantium furorem compreflit * Gentilium. Denique Rex Franco- *Nortman* rumCarolus [Simplex] cum Rollone pacis foedus iniit , fuamque ei filiam , vocabûlo Giflam , fi titulum Chriftianitatis perciperet , jure conjugii fe datu- rum fpopondit , totiufque Normannix provinciam, quam fibi ifdem Ro.llo de- bellando fubegerat, regali munere liberaliter concefiit. Anno igitur Domini- ez Incarnationis dccccxii Rollo cum fuo exercitu in fanâx Trinitatis fide à D Francone Rotomagenfi Pontifice baptizatur , & Robertus in baptifmate nun- cupatur. . . . ► Rollo > qui & Robertus , à latere fuo ftrenUos ad Regem Garolumlegatosdi- rigit, implorans amicabilibus verbis ut fuum antiquum Sacerdotem Deo di- gniflimum Audoënum fibi reddi jubeat , & proprix fediMetropolitanx maturè reftitui faciat ; quatenus moderni pacïi jura ad invicem inconvulfa ferventur â ne ( quod abfit ) aliquo diffenfionis offendiculo violentur. Ad hxc Rex incly- tus pro tam Chriftiani Ducis fide ac devotione Régi Regum gratias egit : dein-^ de ad Condatenfe oppidum facri thefauri euftodibus mandat ut Duci Nor- mannorum fatisfaciant , & B. Audoëni glebam ad propria remittant Sic itaque ejus corpus fan&iflimum innumerx plebis frequentia conftipatum cum hymnorum& laudum officiis, cum thymiamatum odoramentis in B. Pétri Apoftoli Ecclefiam reportatur, ôc ibi decentifiîmè collocatur Calendis Februa- rii, anno Dominicx Incarnationis dccccxviii. An. s>ii t (a) Hujus Tranflationis Hiftoriam ex Codice mf. Monafterii S. Audoëni Rotomag. annorum circitet Voo ctkdk Martenius Tomo j Thef. Anecd. col. 1669. Rij Digitized by Google *3* ' EX HISTORIA EPISCOPORUM AUTI SSIODORENS IUM. Apud Labbeum Tom. i Bibl. Libr. Mff pag. 438, GErannus Epifcopus, nationeFrancus, Sueflîonis oppidi indigena , pâtre Otardo genitus , matre "Wia editus , rexit Epifcopatûs cathedram 1 v an- nos , menfes v 1 , dies x 1 . . . Faâum eft poft tranfitum domini piique Pafto- ris Herifridi Autiffiodorenfis , Ecclefîam variis aerumnarum excefltbus lacefliri, maximéque pro ele&ione Paftorali , ad quant nonnulli non zelo fpiritali, fed anxia honoris ambitione exanhelabant. Etat autem ea tempeftate vir quidam potens , Ragenardus nomine , ejufdem civitatis Vicecomes , fundorum aedifï- B ciorumque poffeflîonibus locupletiflimus, auri argentive thefauris ditiffimus, ac rerum omnium abundantia copiofiflimus, parentum nobilitate clariflimus , militum cuneis ftipatus , & , ut ita dixerim , in aula Richardi Magni & flo* rentiffimi Principis nulli fecundus , excepto Manafle ejus germano. Qui cùm talis ac tantus effet Ducem Richardum adiit , oblatiique muneribus , uc fibi illius eleâio Ecclefiae daretur , expetiit. . . . Praelibati Principis nactus li- centiam , propinquorum amicorumque fui tus juvamine , tandem cleri populi- que fretus ele&ione , Archipraefulis domini Gauterii fubnixus authoritate, fere- niflimum atque piiffimum Regem adiit Carolum , atque divino fuffragante ad- An. 909. nûniculo * ut vir ille ftrenuiffimus (a) [Gerannus ]Pontifex eligeretur & ordi- naretur, promeruit. ... Procedente brevi temporis curriculo, quàmpiè vixerit [ Gerannus ] quantafG que à praefato Ragenardo , atque à barbarica Normannorum gente pro fuo fuo- rumque munimine perfecutiones paffus fit , faltem fuccin&è expedire licebit. Siquidem extemplb poft potitam Epifcopatûs fedem , ifdem Ragenardus. . . »v Gaiacum villam, tribus ab urbe millibus difcrctam, cum omnibus appendi- ces fuis ditioni ejus ademit , fuacque impudenter aptavit. Atque ut in fâcultates ejufdem Ecclefiae minuendas dementior exifteret , ipfius fuggeftione machi- nante , Manaffes frater ejus potentiffimus , omnibus tune Gaîîicanis divitibus ditior , cun£torumque confiliorumfecularium arcaniftimus perferutator (unde & Regibus & Optimatibus cunclis ufque ad extremos orbis cardines famofifli- * &*ry mus ) * Narciacum villam in fuos ufus redigere non exhorruit Normannorum paffim bacchabatur faevitia , atque inceffabilibus plagis om- nem regionem diebus ac noëtibus palam & clam depopulabatur , caedibus & D & praedis igniumque deflagrationibus omnem terram exterminans. Quod cùm vir heroïeus paftorque eximius cerneret , . . . . fuos evocat, verbis hortatur, benediâione corroborât ,utque bellicis accincti armis fecum proficifeantur exo- rat : mandat Ragenardo verbis poftulatoriis ut fecum ad pugnam exeat , & mi- nimè impetrat. At ille cum fuis tantùm urbe egreffus , fpeculatores praemittit, hoftefque invenit. Initur bellum , potitur viâoriâ; & ppitulante divinagratia profligatis adverfariis , tria iUorum revehuntur labara. Duo illic hoftium nobi- les capti funt; quorum unus de muro civitatis praecipitatus periit, altereidem Ragenardo datus extitit. Deinde pofthaec fupremi numinis virtute roboratus , quoties hoftiles erumpebant phalanges adexercendaspraedas,ipfe illorumcon- greffibus fe ultroneum ingerebat, modo incautos , modo perfpe£tos occupans; atque non minima ftrage profperabatur. E Hujus vi&rix dextra unà cum Richardo & Roberto , duobus maximis Pro- ceribus , praclio, quod apud Carnotum urbem geftum eft , interfuit ; ubi inter- An. pu. ventii Dei GenitricisMari* maxima Paganorum caedes a&a eft, in tantum ut , innumerabili multitudine palante , inventa fint jugulatorum cadavera plufquàm fex millia quingenta , exceptis his quos vorago fluminis Audurae abforbuit , longofque fugae tra&us , filvarumque vaftitas vulneratos & exanimes obtinuit. Alia quoque tempeftate fuccedénte , cùm Normannicae potèftatis furor pagum Nivernenfem diriperet , & immenfitatem praedae etiam cum onuftis plauftris ageret , invi&iflïmo illis occurrente Richardo , ifdem Gerannus Epifcopus in («) Eleéhis eft Gerannus die ai Decembris an. 909 : confecratus die 14 Januarii an. 910. Obiit *8 die Julii an- 914. Digitized by Google EX VTTA S. BERTULFI ABBATÏS RENTICENSÏS. tjj A prima cum paucis acie pofitus , illos imperterritus aggrefliis eft : moxque in fu- gam verfis, ita vis hoftilis fuperata eft atque devi&a , ut fi qui remanerent, amifla nobilium bellatorum confidentia , nulla ulteriùs conferere prelia , nullas dein- ceps depopulari terras auderent ; fed fe Francorum imperio ultroneos dede- rent ; atque jugo Chrifti colla fubmittentes , daemonicis ludificationibusforetis, lavacrum baptifmatis libenter appeterent j fie demum dono Régis 6c Princi- pum inhabitandam regni partem, eorum anteà abUguriendavefania defolatam, îibi difpertitam incolerertt. TTfTtTTf TTTf TT"T1TTTtt! f ¥ ¥ TT ¥ ¥ TT1 ¥ ¥ ¥ ¥'¥ W ¥ ¥ ¥ ¥ ¥ TTTTTT TTT tITTTT FX VITA S. BERTULFI ABBATIS RENTICENSIS, B Au&ore Monacho Blandinienfi , faeculo xi. httèt A3a SS. Ord. S. Btned. pari* l fac. 3 , pag. 34. ACcidit intereà trifte malum in terris , quod fine horrore dici vix queât. Nom- 2* Invafere enim Galliae loca maritima faeviflimi * piratas , homines rapa- *Nonnanni ciflimi , eaque in vaftas ufquequaque redegere folitudines , igni , rapinis & gla- dio omnia vaftantes. Quae peftis dum interdum circumquaque defxviret , inter- dum quiefeeret, hi qui in locis poft tanta mala refidui erant , fufpicione hofti- lis irruptionis dudi , finguli de fingulis locis unà cum San&orum pignoribus mi- grabant) ali6que ad tutiora loca declinabant. Erat quippe videre miferiam. Nam cum fœpiùs, quos diximus , piratae tum terras vaftarent , tum in mari la- C titarent , iterùmque ad vaftationem terrarum oblata opportunitate fefe infer- rent, in tantum furor eorum proceflit , ut nec ab Ecclefiarum Dei excidiis abf- tinerent : quas ignicremantes, nU in eis reliquum fecere , quod non igni, gla- dio rapinifque abfumerent Carolus Rex regno Francorum Occidentafium leges di&avit, quem pofteà Heribertus Cornes Vlromanduorum dolo captum , Peronae pofuit in euftodia. Quo adhuc imperium obtinente , Bononienfium Cornes fuit Erkengarius , gé- nère 6c potentia non parum egregius : incujus etiamditione {a) Rentica fuit, prxdium in quo B. Bertulfi cotpus tumulatum erat. Qui confpe&is ad fepul- crum Sanâi virtûtibus, eumquanto ob miracula admirabatur magis , tanto ca- riùs ample&ebatur. Sed quia omnem circa regionem irruptioni eorum , quos diximus , piratarum expofitam videbat , de amiflione tanti Patroni fui fuifque D pertimuit. Unde confuio accepto membra San&i locello diligenter re- pofita de Rentica Bononiam transferri praecepit , ubi ea tutiùs atque devotiùs îervanda non ignoravit. Erat quippe Bononia fui juris , munita tune temporis civkas, mariMorinorum propinqua,fede infuper(£)Epifcopaliôcbenedi&ione confecrata: in quo loco ulque ad tempora Magni Arnulfi ea pignora ferva- bantur Quia occafio fe obtulit ut de temporibus Magni Arnulfi mentionem face- ^w». *ff. remus , non abs re erit pauca etiam de illo conferibere .... Proceflit itaque hic à fanguine magnorum Regum, quem Balduino Calyo peperit ( c) Elftru- dis, filia Edgeri Régis Anglorum , non minus ingenui fanguinis à pâtre quàm à matre : quia à pâtre Regem Francorum Carolum Calvum proavum , a ma- tre, ut di&um eft, Edgerum Regem Anglorum traxit avum. Qui , quod in £ viris clariflimis clariflimum eft, hanc tantam generis nobilitatem probitatis in- • duftriâ decoravit , fucceflione proinde hereditaria (d) monarchiam fortitus eft Flandrorum ; quam adeb ampla dicendi 6c agendi facultate gubernabat , ut pro magna animi corporifque virtute Magni nomen obtinuerit. . . .SuccefTu intereà («1 Rentica oppidum, vulgd Rmty > Morinis qaondam, modo Atrebatibus attributum, ad fontes Éanenonis feu Agnionis fluvioli , quem Au vulgu» -appellat. ( b) Niminun quia Tarvennenfes Epifcopi ali- quando Tarvennc , aliquando Bononia fedebant. Nunc , Tarvennâ ab annis ferè ducentis excisâ , proprio Epifeopo Bononia gaudet. (<) Immà Elftradis , feu ^Ûhrythafc Elhrita» fi. lia fuit EIftedi feu Alfredi , cuju $ Edgeras prone- pos. Mabillonius. {d) Nempe Arnulius Magnus, Balduini Calvi filtus , Balduini Ferrei ex Juditha Caroli Calvi filia nepos erat, qui, pâtre mottuo, Flandri* admini- ftrationem accepit anno 918, Se poft annos quin- decim , fratre Adalolfo fine libens exftindo , Bo- nonia Tarvennaque potitus eft , ut poft Bollandum notavit Mabillonius. Riij Digitized by Google «34 EX VIT A S. WÏNNOCI ABB. WOROMHOLT. temporum dkioni ejufdem Marchionis Bononia cefllt , quam non minus h©r A neftè, quàm ceteras urbes maritimas , fufcepit gubernandam. . . . EX VITA S. WINNOCI ABB. fOROMHOLT. Audoré Anonyme , fxculo xi. Inter A3a SS. Ord. S. Bened. p. i. fac. 3. pag. 311. S Ucceflu intereà temporum furrexit in Flandria optimum inter millia caput BaHevinus cognômineCalvûs, famameum rébus peperit cui plùrimavir- tus. Hic à progenitoribus Flandrix monacchiam fortitus , tum facilè habebatjfc obvium fibi fuilque confultum ire, tum & ingenio & armis divina humanaque jura ex aequo librare. Qui fufpicione irruptionis adverfx partis , qux jam poft longum furorem vix quieverat, duôus, fuies Flandrix facilè ufque ad id tem- porjs accefllbiles & pervios hofti caftris munierat, omniquein reliquum impu- gnationi clauferat. Tune etiam locum (a) Bergas diâum prxfîdio placuit mu- nire, quod munitioni omni circumquaque effet patrix : ubi etiam Ecclefiam con- Jtrui fecit , quam titulis Confefforum Chrifti Martini atqué Winnoci infigniri fecit. Animo infuper quiddam honeftè utile & utiliter honeftûm concepit, quod tam honeftè quàm utiliter opère perfecit , facrofan&um videlicet corpus B. iWinnoci illo transferre , ut flandria ulteriùs fecura laborum tanto gauderet proteflore. Tenebat. ea tempeftate feeptra Francorum Rex Karolus , quem dolo capti- G vaverat Heribertus. Quem prxfatus Flandriarum Monarehes adiens , ( habuit enim apud ipfum plurimum poffe) confilium animi fui Régis roboravit confi- lio , & magnificavit privilegio. Nam mox ut animum Régis fuper prxfâti loci mentione convenit , proprii fefe voti compotem invenit : quia fuper eodem loco privilegium regale facilè obtinuk, affe&ûfque fui effe£tum au&oritate re- gia promeruit. Tune demum Sithiu perrexerat ire , quo jam , ut diximus , ti- moré hoftili facrofanâi Winnoci membra contigit transferri. Et licèt qûa arte poterant obnitentibus Audomaricolis facrofanâum corpus abftulit , Se ad lo- cum Bergas qub deftinaverat tranftulit : quem jam regali & privilegio & muni- jficentia , ut diximus , adeb ditaverat , ut eum Flandria honeftam fui partem ho- dieque habeat. A&a eft hxc tranflatio à Baldewino cognomine Càlvo , anno An. 900. humanati Verbi nongentefimo , Karoli Régis ab (b ) Heriberto Virmandorum I> pofteà capti anno o&avo , Jndi&ione tertia. (a) Sic montes vocant Gallo - Belge. Bergse feu Comité fui/Te retrufum anno p*j, èc poftannos Winnoci-Berga, vûlgàBetgues Saint rmoc,c\ivtis eft fex in carcere exfpiralle , tradit Frodoardus in haud procul ab Oceano , adCôlmam fluvhim. Chronico. (* ) CaldlumSimplicem Perionam ab Heriberto EX HISTORIA TRANSLATIONIS SS- SAVINIANI, POTENTIAtfl &c. in Se non en se S. Pétri Cœnobium, Âu&ôre , ut videtur , Odoranno hujus Cœnobii Monacho , fax. xi. K Inter Acta SS. Ord. S. Bened. parte i fœc. G, pag, zfâ. Cap. 10. HT* Empore quo Senonenfium Arehiprxfulatûs Willelmùs fruebatur apice, X vit ingenio & aftutia ftrenuus, gens (a) Normannoruni exacerbatione dira" ejufdem civium urbis provocata , confinia & proxima quxque ipfius regionis acerbâ depopulavit exaggeratione hoftilitatis. Hxc etenim gens vulnifica nefa* riaftrage popalos laniabat. Territi autem nimix obftinatione crudelitatis , im- manitateque perfecutionis concitàti circumquaque populi , confugiunt ad tui- tionem urbis. («) Corrigendum videtur, Hungarortm : nam Hangori Senonas obfederunt anno 017, non Nw- taanni, ut tcûatur Clatius in Chronico, Digitized by Google EX VITA S. ROMANI ÀBB. AUTISSIODÔRENSIS. \ff À Sub ipro ( a) tempore fegnabat Carolus Sirriplex ; in Bufgundia aùtem Duca- Ci P> 1,1 tum tenebat Richardus pater Rodulfi Régis. Tune temporis prseerat Cœnobio beatorum Apoftolorum Pétri ôc Pauli Abbas Samfon , compter divinae hone- ftatis & amator facrae religionis. Is fané conturbatus obje&ae preflura calami- tatis, humillimam fratrum convoeat concionem, ut queat ab eis falubre con- filium experiri. Demum horum omnium commune confîlium , vifumque eft utile candis , quatinus SS. Martyrum corpoira Saviniani videlicet & Poten* tiani , Altini atque Eodaldi in Ecclçîia ejufdem Abbatiae propria infra muros urbis conftru&a transferrentur. Reli£tum verb eft ôc decenter tumula* ttim corpus S. Serotini Martyris in quodam ejufdem loci tutiori antro. . . k . Obfeffa igitur urbe , quanta caedes Ecclefias earumque poffefliones vel pra> Cap. ii» dia fubruerit , vaftaverit , depopulaverit , longum eft paginis intimare , praèfertim An. oj/. B cùmôcBafdicam S. Pétri mirifico opère conftru&am , atrocibus flammis cre- maverit, variamque fupelle&ilem cum omnibus utenfilibus diripuérit , ôc pror- fus peflumdare ftuduerit. Heu prô dolor ! nec fine gemitu dicendum. Reman- ferat ibidem praefatum Oratorium fancti Serotini Maftyfis divinitus ab igne èreptum : quod dolentes , plura flammis fomenta ingérant molimine toto ; fed îllaefum fervatur. Demum itaque convi&is , ôc necibus diverfis pluribus * Normannoruni ené* Cap. tj. catis, reliqui ad propria funt reverfi. Accélérantes autem Monachi expetie- * «unga» rant ab Epifcopo reportari San&orum corpora Convocata denique adeft r °c^. ij. S. Pétri modefta Monachoram phalanx , ôc receptis Patronis , ultra quàm credi poteft laetiflima, cum magno tripudiantium exfultantiumque choro adpropriam Sanâos déférant Bafdicam. c («) Tempore Willelmi Senonenfis Archiep. Walterius Archiep. Rodulfùm anno pij unxit in non regnabat Carolus Simplex , nec Richardus But- Regem ; 8c Richardus obierat anno 9* 1 , quo anno gundie Ducatum tenebat. Nam dejecto Carolo , Samfon fucceffit Aigloni Abbari S. Pétri. EX VITA S. ROMANI ÂB BATIS AUTISSIODORENSIS^ Au&ore Gifleberto Monacho , faec. xi. înter AÛa SS. Ord. S. Bentd. fiec. I , pag. SB. DTTOc itaque ad Chriftum migrante [ Anfegifo Archiepifcopo Senonenfî ] jv«n*. 114 X X focceflît in fede Pontificali Ebrardus venerandus Archiepifcopus, non mi- nùs doârina quàm vita virtutibus plena ôc miraculis. Cujus tempore gens in- n * J * credula Northmannorum per Galbas fefe diffudit, caedibus, incendiis , atque omni crudelitatis génère debacchata. Siquidem peccatis noftris exigentibus , atque vires adverfariis fuggerentibus , fubverfa funteaftra , defolataî urbes , de* ftru&ae Ecclefiae , fuccenfa Monafteria Tune quoque praefatum S. Ro- mani Coenobium incenlum , ôc ad folum ufque dirutum eft , Suavo ftrenuifli* mo loci ipfius Abbate cumFratribus ad Senonicam urbem confugientibus.....* Intereà hoftilis exercitus Senonum oppugnabat civitatem , eamque infeftis ^Vîo». 1*1 viribus, ôc omni arte quaefitis machinis capere nitebatur; cùm repentè vene- randus Antiftes optato, ôc ut ipfe àDeo expetierat, languore corripitur. Quo JE ad Chriftum migrante , Gualterius ôc generofi ftemmatis nobilitate , ôc totius An> ^ fcientiaeeruditioneclariffimus, Pontificalem Senonicae urbis fortiturdignitatem. Tandem San&orum precibus , ira Dei juftè peccatoribus fuperdu&a , in mife- ricordiam verfa eft : franguntur vires hoftium , retunditur impetus , confidentia debilitatur. Sicque intelligentes fruftrà fe niti contra eos, quos divina pietas tuebatur, ab urbis obfidione recedunt. Digitized by Google A EX VITA S. GILDjE ABBATIS RUYENSIS, Au&ore Monacho Ruyenfî , ineuntc face. xi. Inter A3a S S. Ord. S. Bened. foc. i , pag. utf. A^874* T -^ te ^ ea ° crudelitet ab impiis religiofo Rege (a) Salomone , & diflidentî- X bus inter feipfos Britannis, bellaque inteftina gerentibus ; aforis autem pira- tis Danorum univerfam Britanniam longé latéque depopulantibus ; nam eo tem- pore gens ipfa Galliarum quoque partes vaftabat maritimas , & quafi quadam grandinis intolerabili tempeftate conterebat. Itaque Britannia quac olim Leta- B via di&a fuit , ficut diximus , eo tempore tam à fuis quàm ab extraneis crudeli modo vaftabatur. Civitates, Caftella, Ecclefiae , domus, Monafteria virorum at- que San&imonialium igni tradebantur, donec in folitudinem & vaftam eremum omninôregio totaDei judicio redigeretur. Eo tempore (£) Alanus atque Paf- quetenus frater ejus Veneticam provinciam regebant, quaeàWeroco Brogueret dicitur: eo quod occifo Belpoleno Duce cum exercitu fuo , efïugato etiamalio Francorum Duce Ebracario , regionem ipfam viriliter defenderit : fed capto à *77> Nortmannis Pafqueteno atque redempto , ac pofteà à quodam per infîdias oc- cifo , folus cum filiis , prout poterat , Alanus ipfam provinciam regebat. Ea tempeftate duo Monafteria virorum , Lochmenech ( id eft locus Monachorum ) & locus S. Gildae , effugatis habitatoribus deferta funt atque deftru&a : quorum habitatores conjunâi fimul , compulfi funt aliénas petere regiones : atque in Q Bituricenfi regione novas ponere fedes, fecum déférentes San&orum cor- pora , Sanâarumque patrocinia, quac tune temporis apud Britannos fefta de- yotione nimioque venerabantur affe&u. (a) Regino Abbas Prumienfis refert anno 874 (*) Alanus I Britanni* Doz mortuus eft anno Salomonem Brittonum Regem à Pafquitano ôcVur- 007. £ àndo Ducibus fuis interf ectum efle. Apura*/- EX LIBRO PRIMO DE MIRACULIS S. P. BENEDICTI, $<>g. 44* J feripto ab Aimoino Monacho Floriacenfî > anno mv. Inter A3a SS. Ord. S. Bened. parte Z /ac. 4 , pag. 35/. JV«». 4. g**y Allicanarum incolas regionum afliduis exterarum labefà£tatos incurfibus \J nationum, & veteres & modernae quibufque eas intelle&u revolventibus pandunt Hiftoriac. Quos Julii Caefaris decennalis attrivit concertatio , Hunno» rum fubita dilaceravit irruptio , Gothorum fubvertit pracfumtiva habitandi in- vafio : ad ultimum Francorum vivida bello dextra vi&os pariterque viâores , *qua forte , fuo fubjugavit dominio. Horum praeferox potentia , cum in fubi- gendis , tum etiam in arcendis à fuis finibus barbaris gentibus ,. viguit concor- diae viribus ufque ad divas mémorise Karoli Calvi tempora , filii Hludovici , cui agnomen Pius fuit. Contra hune fraternae infimulatio invidiae finitimarum con- „ / citavit odia gentium , praecipuè Northmannorum , qui piraticam exercendo , £ maritima regni ejus loca direptionibus graviflimis depopulati funt. Obftitit pri- mo (a) eorum fevis conatibus Rotbertus Andegavenfis Cornes , Saxonici ge- neris (£) vir, cui per id locorum àRege fumma rerum delegata fuerat , ad- nitentibus fibi prxeminentiflimis Neuftriae viris , Rainulfo atque Lamberto , uti «loquentiflimus Au£tor Adrevaldus priori refert Libro. Sed illis varia obeunti- bus forte , Dani excurfionis fuae liberam na&i occafionem, quae & quanta » (a) Falfum eft Robertum primum Normannis fis & AutiffiodorenfisComitis,& quœ verifimilior ftudiofo leâori procedentis Operis tex* tus patefaciet. Verùm Augufto Karolo rébus humanis exemto, filius ejus Hludovicus fuc- ceffit, qui NihU-fçchTe praenomen lortitus eft, five qubd vix (a) duobus annis îw > w /l regno potitus nil ftrenue geflk, five quod San&imonialem quamdam , ficuti à majoribus accepimus , Kalae Monafterio puellarum abftraâam , conjugio copu- lans fuo , peccatum quod nihil effe nofeitur perpetrarit. HujuS in diebus eâera memoratorum natio Danorum terciam Neuftrafiis infliûura cladem advenit , intulifletque majorem fuperioribus , ni (b) Hugo , per Gallias Abbâtis honore prceditus, eorum compefeuiflet temerarios aufus. Denique quod parva manu innumeras hoftium phalanges , àdjutus manifefto fan&iflîmi Patris Benedi&i Ë auxilio ita fuderit , ut vix nuntius fuperviverét, ex feriptis venerabilis viri Ade- lerii agnofci facile eft. Qua plaga humiliati Dani , Gallias per aliquod fpatium temporis .quietas liquerunt. At (c) Hugone ultimos vit» fuse claudente foies j Hludovicoqué Principe poft adminiftratum biennio regnum diem obeunte , Karolus ejus filius, qui Simplex pofteà eft di£tus , in cunis aevum (d) agens, pâtre orbatus remanfit.' Cujus aetatem Franciae Primores incongruam , ut erat , exercendae domination! arbitrati, maximècùm jam recidivi Nortmannorum nuntiarentur motus , con- filium de fummis ineunt rébus. Supererant duo filii Rotberti , fenior Odo dicebatur ; Rotbertus alter « patrem nomine referens. Exhis majorem natu (e) Odonem Franci , licèt reluoantem, tutorem pueri, reghique elegere guber- natorem. Qui mente benignus, &Reipublicae hoftes arcendo ftrenuè praefuit , An ' 888% C & parvulum optimè fovit , atque adolefcenti & fua répètent! patienter régna refudit : à quo parte regni redonatus , quo advixit tempore , hoftibus terribi- lis, eique femper exftitit fidelis. Abhac fraterni manfuetudine animi in tan- tum firater ejus aberravit Rotbertus , ùt eo defun&o, quia pars ei regimînis, An. t»Z. quam germanusfuus Odotenuit, non redhibebatur , palàm tyrannidem inva- ferit. Quam caufam Aquilonales populi fibi nonobfuturam arbitrati , cùm fei- Hcet totius regionis incola: , ftudiis m diverfa porre&is , concordi nequaquam ad versus eos rebellarent animofitate, totis încumbendum rapinae viribus de- cernunt. Et quia nobis ad praefens non bella Regum , tumultufvè gentium diflèrere ani- Nam. j* tno propofitum eft ; quinimmb miracula per beatiffimum noftrac vilitatis alum* num, Deo opérante, patrata Benediâum mens promere geftit ; adea expli- D canda veniendum eft. Non verb nos ideireb eum noftre vilitatis auâorem fa- temur , quafi nos ipfe viles feceritjverûm quia nos abjeâos defpeâofque, nul- liufve momenti exfiftentes , ad hoc fuo interventu ac fua ope provexerit , ut 8c ejus laudes promere , ôc quidquid in nos falutis feu utilitatis quivetimus agnof- cere , poft Dominum ei debeamus imputare. Prophetici itaque nos memores exnftere oraculi , quo dicitur ab aquihne g. omne ventre malum , ac fi fpecialiter in nos prolati , frequens cogit memôrato* Hitrm* u rum infeftatio Paganorum , qui è genuina lua tellure inftar apum fuper noftras ,4 * fepiflimè , ut praefati fumus , provincias examen efiudere praedonum : qui hac ultima, de qua nunc nobis fermo eft, expeditione, Rainaldo quodam duce , no-* ftrarum reliquias fpinarum , quantum in ipfis fuit, eradere procurarunt. Hujus; teftes funt rei , non folùm y ut jam di&i verba teftantur Auftoris Adrevaldij, ( a ) Immô vix o&odecim menfibus. Frigida fané fienfi. It* MabUlorâut Lit. j 8 Amtâl. Bemd. Nam. lo* ratiuncula , quam tamen alii Auâores afferre non (b) Johannes à Bofco addit , utftrtur , Rotberti dubitarunt. Nondum ergo Ludovicus Balbi co- filiut : quas verba défunt in Codice Patriciacenfi, 6t gnomenobtinuerat , quod pofteri ipfi affinxerunt. xc&è. Nam Hugo ifle filius fuit non Rotberti > fed Quod feribit Aimoinus aliique poft eum de Sanâi- Conradi Çomitù 8c Adaleidis, telle Herricp in lib» moniali Calenfi ab eo rapta 8c thoro focîata , non 2 a de Miraculis S. Germani AutifiodorenCs Ëpifco* legirur apud vetufliores Auâores , Annaliftas fei- pi cap. j ; Aurelianis mortuus anno 887» T terri-- hcet Beitinianum , Mettenfem, aliofque ejus rem- genium , _ anno 88 Igitur innumerx Nortmannorum phalanges , fuper quas Rainaldus regnum cbtinuerat, quampluribus longis ufx navibus , ufque ad fuperiora Ligeris per- curfantes , cuntta devaftant. Tandem ad Cœnobium ter beati Deoque due£ti Benedi£ti,quodFloriacum dicitur, Rainaldus cum fuis attingens , vacuumha- bitatoribus cun&ifque neceflariis ofFendit rébus, domibus duntaxat exceptis. Siquidem Monachi cum corpore femper nominandi Patris noftri Benedidi ad tutiora fe contulerant loca , Lamberto tune Abbate , pii follicitudinis erga eos .curam gerente. Perveniens ergo inibi Rex memoratus , & ex captivis re- C feifeens quorum hominum foret talis habitatio , dormitorium Fratrum fux me- tationis delegit fedem , in quo varia , utpotè paganus , dum patraret flagitia , una no£tium quiefeenti ei fan&us adftitit Benedittus duobus comitatus Mona- chis : unus , ut ipfi Rainaldo videbatur , medix xtatis robore prxditus ; alteri puerilis inerat habitude Beatiflimus autem Pater niveam capite canitiem prx- ferens, baculum verb manu, ita jacentem allocutus eft adverfarium : Quid, in- quiens , te Rainalde offendi } quod me meofque à propriis perturbas fedibus ? Sed mihi deinceps cura erit> & te ab incœptis inhiber e, & famulis Chrifli, ojjibus quoque unà mets , optatam quietem reformare. His di£lis , ligno quod manu gerebat incurvo caput jam expergefatli Régis contingens , prxnuntiavit terminum ejus vitx in proximo afïuturum , ficque recefllt. Turbatus hac vifione Rainaldus, fatellites magna ad auxiliandum fibi voce clamât. Quibus accurrentibus , & quid pare-DJ retur percun&antibus : Quidam , inquit, Monachus , non alter , ut aftimo , quàm Me hujus tutor loci fenex Benediclus , baculo verticem tangem meum , mortem mini- tando, dolorem mihi ingejjit ingentem. Jubet confeftim cun&os pervafa domicilia deferere, nativumque folum repetere ; cum quibus ipfe profe&us , ut patriam attigit , crebro debilitatus cruciatu , vita difeeflit : tantaque fubitb , moriente eo , ventorum procella inhorruit,ut non folùm culmina te&orum, verùm etiam eminentium fubrueret moles arborum. Captivorum vincula foluta , equi feu re- liqua jumenta infra duodecim ôc eo ampliùs milliaria , à Rotomagenfi urbe ad paftum dedu&a , difruptis compedibus , in diverfa fugerunt. Corporis ejus tu- mulo pyramidem fuperxdificatam validiflimo accepimus terra: motu fubverfam , ac ejus cadaver tellurem à fuo rejechTe finu ; quod culeo cum lapidum mole infutum , in Sequanam eft demerfum , quandoquidem humo non poterat con- E tineri te&um. Hoc intérim memoria nefandi abolita fuiflet hominis , ni vetuftas Floriacenfium incolarum, curiofa futurorum , (b) marmoream ejuscapitis fin- gere curaviflet effigiem , qux nunc in ultima parte parietis Ecclefix fan£tx Dei genitricis Marix ac famuli ejus Beneditti , feptentrionem versus , inferta per- fpicitur ; quatinus ôc prxfentes, ôefecuturi omnes agnofcerent,interventu eo- rumdem Santlorum omnipotens Deus qualem quantamque exercuerit in fuis adverfariis vindi&x feveritatem. Adeb denique hxc ultio Northmannicam in (a) Lothario nomen état , ut tradunt vererea preterveftus Garumnam venu» occurrit. MabiUo* Francorum Annales. LegeVitam S.AbbomsFlo- nitu. riacenfis Abbatis abAimoino itidem fcnptam^n qua ( b ) Nunc loco marmoree cernitur in lapide ad mentionem facit rerum hoc in loco diâarum, nem- dendiculum fculpta ejus capiàs effigies, quam Non- pe Caflinogili palatii Karoli Magni , & torrentis Co- œannorum Régi» eflè incobe tradunt Idan, état feu Amh f vulgo Drot , qui amnis Donowam Digitized by Google EX MIRACULIS S. BENÈDICT I. A pofterum perterrefecit temeritatem , ut prae ceteris Galliae Sân&is beatiflimum revereanttfr Patrem noftrum ( a ) Benedr&um. Intereà Rbtbertus (b) affeâatae tyrannidis potéhtiatn palàm éxercere eu- N,m - iài piens , à quibufdam Epifcopis diadémare fe regio coronari , ac feeptro regni infigniri , partim blanditiis , partim minis extorfit : fed néquaquam hujus prae- funïtionis laetos habuit exitus. Denicrue Sueffionicis in campis bello à Ducibus Karoli excèptus , Vitaque fpoliatus , licèt exéreitus ejus vi&oriam obtinuerit > An.$*j» ipfe tamen nefâri* tetrieritatis pretiunl luit. Nec tamen focii defe&iohis interi» tu ejus tefrki, perfidiaé déferuere contamâciam : quin potiùs Herbeïtus Cornes Virmandenfis infandô feelere dominum fuum Regemque totius Franciae Ka- rolum dbtô captum, vinculis quoque irretituni , Perohnae ditexit tenebrofo cai> cere recludendùm. Et quia regni ftatus fine Principe agebatur in inCertum > Bmaximè cùm Hugoni Rotberti filio, qui pbft probis aâionibus Magni nomen promeruit , pueruis obfifteret aetas quominùs regias affumeret infùlas , & Hér- berti cunâos haberet odium , praecipuè eos quoshumanitatis refpe£hi ad mi- fer icordiam aerumna commovebat Principis; tandem Roduifus quidam, Bur- gundiâ oriundus , regendae praeficitur Francorum patriae. Qui quàm feverus in coërcendis fan&ae t)ei Ecclefiae exftiterit pfaedonibus , hoc unb Uquebit exemple Ptaediùm olim fan&o Beneditto ab (c ) Hugone viro illuftri, qui fuit tem- pore Dagoberti junioris , dono erat datum ad ftip'èndia Floriacenfium Fratrum, ' in Burgundiae partibus fitum , vocabulo (d) Diacum. ïliud quidam perverfaë mentis miles ad fuos ufus rapuit : nec petenti Abbati vel Fratribus in jus ve- nire voluit. Querimoniâ ad fe perlatâ , jubet Rex pervaforem ab hac ceflare temeritatis pertinacia : qui vocem quidem jubentis audivit, fed adfenfum pa- Crendi accommodare diftulit. Renuntiatur Principi, illum non folùm pervafa retentare, verùmeriâm Convivium ex fubftantiis Mùnachorum feu incolarum in proxïma filva fibi parare. Fortè Rex Autîffiodorenfis urbis domicilia inco- lebat, cùm nuntius hujufcemodi rei aures ejus attigit: qui inexfpè&ato milite equum adfcendens , quantociùs ad locum properavit , reliâo in civitate man- dato ut armatorum cohortes fe digredientem fubfequerentur. Àt regii fatelli- tes , fema proficifeentis Régis permoti , certatim profequuntur iter maturan- tem : vereoatur enim fte quifpiam de exercitu , agnita re , aemulum redderet cautiorem. Ubi ad filvam ventum eft, circumcmgi eam Princeps imperat ar- matis , interminatus eum capite ple&endum , à cujus partis euftodia rerum per- vaforÉcclefiaftiCarum fuga dilaberetur. Ipfe cùm leais juverium filva; abdita perluftrans , reperit eum , quem quaerebat , fumtis armis refiftere velle. Quem X> Rex ipfe Roduifus lancea transfixum humi dejecit mortuum ; apparitorefque ejus , qui imminentem evafetant necem, per diverfa fugere coëgit. Hàcc ut à Patribus accepimus, plana fide retulimusjcertûmquehabemus venerandà* me- moriae ingeniique fingulatis Patrem noftrum Bènedidum deïnceps ei fuum contra adverfarios contribuilTe auxilium , praecipuè Northmannorum debel- lanti exercituïn. Abbatô Lamberto carnis farcina exonèrato, alïquantb ihter)eûo temporè i». égregiae fanaitatis Odo, ex Monafterio fandi Giraldi , quod Aureliacum dici- 9J ^ ca A tur , adveniens , huic facro praelatus eft Coenobio. Cujus in diebus ea, quac ad fepulcrum fan£Û Confeflbris fuiBenedi£li Dominus operari dignatus eft, feu in alns fub ejus nomine locis , nobisufque nunc incognita manent , partim antU quitate , partim Scriptorum negligentiâ oblivioni tradita. Ipfe tamen eo Ser- £ mone , quem in ejufdem Patris laude ac honore facundiflima didavît eloquen- tiâ , memorat eumdem Cdenobitarum Legiflatorem fuis temporibus multis mi- raculorum radiafle fignis. At eo migrante , & Archembaldo hujus facri ovilis folicitudinem excipiente , aW. i j. Drogo quidam, fxculo non folùm corpore , verùm etiam tota implicitus mente, A»- ad converfionem venit : cujus fpiritum mundanas vanitati jam pridem deditum idem Abbas experiri pto certo volens , utrùm adhuc ex Deo efTet , tramitem («) Idem teftantur Dudo Decanus Quintinia- vin, pag. 242. nus & Willclmus Gemeticenfis Monachus , qui ta- ( c ) Hugone feilicet Drogonîs filio , pofteà Ar- men nufquam hujus Rainaldi Régis mentionem fa- chiepifcopo Rotomagenfi. cttmt. Idem- a> (») Diacum, Die, vicus Lîngonenfis in pago (b) Hscc eadem iifdçm verbis recitantur in Chro- Toinodorenû. nico S. Benigni Divion. VideTomûm no&tum 5 ij Digitized by Google H° EX MIRACULIS S. BENEDICTI. regularis exceffit probationis. Nam petiturus Romam , animal farcînas itineri A neceuarias ferens, manu trahere ablque ullius everïionis adjumentis pedibus - viam terenti imperavit : ut qui pravitate morum reliquos faecularibus nugisabre- nuntiantes exceilifle credebatur, excederet etiam praeoftenfa abjections forma humilitatis.Qua ille injuria, quafi quadam cote ad virtutum acumen ufus,poft- quàm ut fufciperetur obtinuit , praecedere ceteros in fan&itate vitae nitebatur. N*m.i4. Verùm memorato Abbate Monafterialis regiminis metas attingente, vene- An.961. rabilique viroVulfaldo ei fuccedente, qui poft Carnotenfis ( a ) exftitit Prxful urbis , jam diclus vir Drogo ab eo petiit , xgerrimcque impetravit , ut fibi in Cœnobitali diuturna probato converfatione, eremi fingularem liceret aggredi pugnam. Quam eo loco , qui ( b ) Balma dicitur , viriliter adversùs antiqui ho- ftis inlldias fufcipiens, quanta & qualia tentationum certamina pertulerit, non eft hujus operis evolvere. B Num. itf. Ceterùm Rodulfo Rege defun£to , qui dum armis protervos Danorum com- An.pj<5. pefcit incurfus, Gallias ufque adhuc ab eorum impetu magna ex parte facit manere quietas , converfx res. Nam Karolus ergaftulo clauîus , animam non corpus cuftodiâ exemit , relinquens Hludovicum ex (c) Headtgiva Anglorum Régis filia fufceptum. Qui calamitatis paternx procella femet involvi metuens, ad Anglos-Saxones, materna: affinitatis invitatus gratiâ, fe contulit : in tranf- marinis arbitratus fe tutiorem manere regionibus , quàm inter fuos dominus fi foret in cubiculo , Rex in convivio. Poft exceflum fané Rodulti Régis ab Hu- gone Magno revocatus, fpecie tenus regno redditus eft patrio. Cujus (d) admi- niftratio , jus dominationis exercere cupienti , tam fui à Tethbaldo Carnoten- fium Comité captione, quàm poft regni recuperatione , varia inftabilis fortunae An. m proventu , laboriofaque illi fuit. Is obiit mortem , duobus liberis fuperftitibus , C Lothario atqueKarolo, quos ei Gerberga foror Othonis, Romanorum pofteà Imperatoris , genuerat. Karolus acvo junior privatis in xdibus fenuit : in heredi- tatem omnem Lotharius fuccefllt, qui poteftate regia functus eft per triginta & éo ampliùs anncs. • * Sully. * Soliacenfis caftri , quod à vico Floriaco tribus diftat milibus , pofleflbr N«w. ip. quidam Herbertus di&us eft , Herchenaldo genitus pâtre , fratrem habens no- mine Archembaldum , Turonicx Ecclefiae nunc Archiprxfulem. Huic Richar-. dus venerabilis Abbas , fuccefTor domini Vulfaldi , aliqua juris Ecclefiaftici prae- dia in beneficium concefferat: qui nequaquam his contentus , reliqua quae Coc- nobitarum ufibus delegata erant , nefando aufu diripiebat. Tune Pater Mona- fterii cun£laque congregatio ad eum dirigunt , pofeentes ut memor fidei jure- jurando eis à fe pollicitac , res eorum invadere deftfteret : quo parvipendente R eorum monita , ad Lotharium Regem , feu Ducem Hugonem , querimonia: fuae ' flebilem depioraturi acrumnam, profe£ti funt. Apud quos tum quidem parum proficientes , per femetipfos eumdem perfida: mentis hominem adorfi , orant ut fui mifereatur, ab eorum oppreflione ceflando. Verumtamen eo avertente au rem , ad nota recurrunt prxfidia Intérim prxfatus Herbertus infuaemali- gnitatis perfeverans contumacia , pefllmis cotidie adjiciens pejora, quadam no- de cum quibufdam fatellitibus inWaftinenfem pagum adiré difpofuerat Sic itaque ab hoc impio Herberto ablata lux fua eft ; ipfeque repente fublatus , quia diù fuerat exfpetiatus Procurante venerabili Dei cultore Richardo Abbate , in eum quo nunc Kum. *j. cern j tur ft atunl) mtra trium fpatium annorum , hoc facrum & valde Monachi- cx vitx cultoribus jocundum prxparatum eft Coenobium [ Floriacenfe. ] Porrb E An. 974. annus combuftionis ipfius fuit ille qui ab Incarnatione Domini ( e ) nongentefi- mus feptuagefimus quartus dicitur fuiffe. Num xp. (/) Caput-cervium poflefllo quaedam eft S. Benedicli Cui poflefTioni ( a ) Anno oâavo Lotharii Régis , ut confiât cere cupitttti laboriofa illi fuit , tam fui à Trtbali» ex fragmento à nobisedito Tomo vi 11 , pag. $07: Carnotenfium Comité eaftione , quàm poft regni rt- qui annus refpondct anno Chrifti 961. cuperationem , vario injtabilit fortuit* proventu. < b) An Balma in finibus Burgundi* , ubiMona- (e) Confentit Chronicon Floriacenfe. Confule chorum Cluniacenfium eft Abbatia ? Tomum noftrum oiftavum pag. 154. (c) Ejus lapis fcpulcralis in crypla Monafterii (f) Caput-cervium, vulgo Sacerge: ejuslirum S. Mcdardi apudSueffionas cerniturcum Epitaphio, lie defcribir idem Aimoinuslib. 1 num. 7. Caput- quod fuorà recitamr pag. 105. eervium dicitur preedium in finibut Biturigum (itum t ( d ) In Chronico S. Benigni Divion. fuprà cita- Lemovicinit contiguum; à quo vicina regio eorruft» toi Cujut r'gni adtniniftratio jus dominationis exer- vocabulo Capctrgenjis vocitatur. Digitized by Google EX MIRA CU LIS S. BENEDICTÎ* i 4 t A gubernandas paullb antè memoratus vir venerabilis Benediâus Monachuspne- polltus eft. Qua tempeftate ex caftris, quae creberrima per eam regiohem ha- bentur^ adeenturri quadraginta armati in (a) Afgentomagenfes agros , quiei loco vicini funt , fefe diffuderant , prxdas ex eis.a&uri. Idcirco ex villis etiam praedrâae poffeffîonis armenta feupecudes abegerant. Cûmque Argentomagen- • fibus damna fuarumi perlata foiflent.rerumy è caftrenfibus confeftim adverfuâ eos pugnaturi profiliere portis : fed in unum conglobati , cum fe hoftibus nu- méro inferiores vidèrent, congredi cum his pavitabant. Tune unus ex ipfis di^ vinitus animàtus , fociis infit : Nunc intérim, êfidijjimi commilitones , terrant S. Be- nedicli adverfarios depradatum ingredi finamus : &quia dominas nofierGiraldus ejui eftAdvocatus, eam vice ipfius defenfaturi, hofies rogantes memoratum Benecttâum Praepofitum , ut quidquid inter manubias ex fuorum agnofci poflet fubftantia Îiauperum, gratis reciperet. Quod ille libens accepit , ôcreceptis fuorum fpo- iis , tripudiantes bellatores ad propria fivit abire C Monarchiam regni Ftancorum adhuc Lothario régente , gravi perduellio^e. Niim , J& . Primores Aquitanici regni eontigit turbari : fiquidem Giraldus Lemovicinae urbis Viceeomes , & Bofo Markam ipfius poffidens regionis , contra&is adverfùm fe decertabant odiis. Quapropter Helias Bofonis filius dominum fuum Willel- mura Comitem Pi&avenfem munefibus precibufque pellexit quatinus caftrum Giraldi , quod ( c ) Brucia dicitur , fecum obfidione cingeret. Qua de re non folùm villas Giraldo patentes , vetùm etiam pofleflîones Salenfis Cœnobii eontigit gtavitet devaftari. Nuntius ad Giraldum Lemovicina tune in urbe ïrefidentem venit , qui dicerét non folùm ejus regionem , fed etiam agros fan&i Benedi&i , eb quod ejus efient delegati tutelae , àb hoftibus dépopularU Ille in talibus nequaquam procraftinandum ratus , maximè confidens Bene- diâum Pattem fibi auxilio ob fuarum vaftationem pofleflionum adfuturum , Ddirigit eb Guidonem filium cum le£a equitum manu, dans in mandatis ut hoftes 6c à rapinis inhiberet, ôc jun&is fibi Argentomagenfibus , ab obfidione > fi tutb poflet , bello deterreret. Argentomagenfes non ignafi per quem poft Dominum in fuperiori pugna viâores exftitiflent , ad jam nominatum S. Be^ nedifti Monafterium oraturi venerunt, pofcentefque à Fratribus eulogias panis 6c vini fibi tribui , dixerunt fe tantae fidei efle , ut abfque dubitatione crede* rent pet illam efeam meritis gloriofi Confefloris Benedi&i fe ôc in praelio foré viftores, ôc à mortis periculo immunes: nec fuaeos fpes fefellit. Nam con- greflïone habita , tanta adverfarios caede afFecerunt , ut poft viâoriam à Mona- chis refpeûu humanitatis etiam inimicos inhumare cupientibus vix fepeliri quirent. Attamen aratris humum hac illacque more arantium inverti prxci- pientes , glebis , utcumque poterant , cadavera obruebant. Nullus fané Ar- £ gentomagenfium , qui pane ac vino S. Benedi&i ob fax falutis auxilium paftî fiierant , diferimen aliquod necis perpefli funt : fed omnes vi&ores , integro- que numéro ad fua redierunt , laudantes Dominum, ejufque Confeflorem fum* mis laudibus extollentes Benedidum , cujus meritis ôc fe periculo liberatos , ôc hoftes palàm profitebantur efle fugatos» ( a) Argentomagum , Àrgenton , aliis Àrgcntô- cujus âeclivîo cafirum conflitutum ejl , quoi guident tnam > olim caftrum , quod Waiferius Aquitani» ab orientait auflralhe farte difficilem ad Je venienti- Dux deftruxiffe , Pippinus verô Francorum Re* but pr vulgo Broffe, caftrum in Aqui- ( b ) De Cru Salenfis caftri fie habet Aimoinus taniat lib. a. nom. is : Mont eft non multts aUitudinit, m S iu ï4* EX MIRACULIS. S. BENEDICTL Richardo Abbati Amalbertus fucceffit , qui benigntrs naturâ , benignibr^ etiam exftitit humilitatis fibi infita manfuetudine. Hic à Lothario Ludovici quondam à Thethbaldo Comité capti filio , cum «leûione Fratrum, regimen nofrri fufceperat Ctehobii . . . . > Num. $*, Poft exceflum paftoris Amalberti, à quo in tenera aetate habituai Monafti- cx fufcepi Religionis , atque utinam cùm propofito mentis ! Oilboldus ad prae- lationem Fioriacenfium Fratrum , ipforum ele&ione , ôc regia principis Hlo- tarii adfcendit donatione f*w. ». Arnulfus Aurelianorum Epifcopus , aïiàs fané bonus , & Ecdefiaftïcas régu- las fciefttia & opère optimè fervans , nunquam ad purum Prxlatos hujus Flo- riacenfis loci dilexit , ideb quàm maximè , quod illi ditioni folummodô paren- tes Regiae (<*)> fubje&ionem , qua ipfe ultra modum dele&abatur , hequa- quam ei ad ipfius voluntatis dependerent nutum. Qua de re vineas S. Bene- J$ di&i in fuburbano Aurelianenfts urbis, in loco qui {£) Boaria dicitur fitas , ut fui eas pervaderent fatellites , adfenfiim praebuit. Propter quarum recupe- rationem, cùm praedi&us Abbas ad eum legatos mifuTet, nec impetraviflet ; cum fenioribus habito confîlio , deliberavit ut fumtis San&orum pignoribus , imminente vindemia , ad locum cum aliquibus è Fratribus fru&us earum col- ledurus properaret : ut quia eidem viro viribus armatorum obniti difficile erat, cùm ipfe multis faeculari potentia praeditis , Regibus quoque perfaepe reftitifle comprobetur , fahem hac arte obviàm iretur : cui idem Pontifex , cun&os penè Antiftites Galliarum fuo exfiftentes tempore in his, quae Jefu Chriûi iunt , fapientiâ antecedens , refragari intuitu divini refpe&ûs nequiret. ( a) Hic de temponli fubje&ione queftio vide- benedicebantur , promittebant Epifcopo. _ tut , non de fpirituali , quam Abbates tum , cùm ( b) Vulgô, le Clos de Bourse. C Km», t. An. 9S6. An. $87. *Noyou Kum. 35. " Prejji. EX LIBRO SECUNDO. LOthario Régi caeleftè , Ut credimus , pro Hludovicus filius fucceffit : qui immat terreno commutanti regnum ; immatura prseventus morte , defti- tutum proprio haerede Francigenx gentis principatum , utpote naturalis ex- pers conjugii , dereliquit. Sane patruus ejus Karolus , quem privatum fenuif- fe fuprà praelibavimus , conabatur, fi poffet, à fui generis Auâoribus diu pof-< feffiim fibi vindicare imperium : fed ejus Voluntas nullum fortitur effeâum. Nam Franci Primates , eo reli&ô , ad Hugonem , qui Ducatum Franciae ftre- 0 nuè tune gubef nabat , magni illius Hugonis filium , cujus jam mentio fa&a eft , fe conferentes , eum * Noviocomo folio fublimant regio. Is eodem an- no Rotbertum filium fibi confortem regni legit. * Patriciacus dicitur villa in Auguftodunenfi territorio regionis Burgundia; fita. Hanc (a) Echardus Cornes Burgundionum ditiflimus S. Benedi&o & Fratribus Floriacenfis Cœnobii ad ftipendiarios quondam fumptus benigna largitate contulit. Quo defun&o , ac in Floriacenfi Mohafterio juxta Eccle- fiam S. Mariae fepulto , in memorata pofleffione Fratres hàbitationem fibi fta- tuerunt : in qua etiam delatis à Floriaco S. Patris Benedi&i reliquiis , Eccle- fia in honore Dei ac gloriofae Virginis Mariae , fimulque egregii ipfius Con- fèflbris conftruâa eft. (a) Quis fuerit ifte Echardus docet nos inftru- raentum à Perardo vulgatum , irt quo continetur donatio praedii Patriciaci ab Echardo facla Mona- flerio Floriacenfi , ubi notanda htec verba : Ego Eccardùs dono Dei Cornes & conjux mea Richel- dis y f «ventes diem extretna vecationis , rte gravati mole peccaminum fine fruÛu boni operis fteriles inve- niamur , donamus pro anima noftr* remédia atque in eleemofyna Childebrànni genitoris met & genitricis tnea Donnante , neenon germant fratris meilheode- rici, & uxorum mearum Albegundis atque Richeldis, donatumque inperpetuum ejfe volumus res noflrasad Monafterinm S. Maria & S. Pétri atque S. BenediBi Ftoriaeenfts [ loci ] , ubi ipfe S. Btnedi&ut debào ?uiefcit honore , vel ubi praejfe cognofeitur vir venera- ilis Abba Theodbertus unà cum plurima turba Mono- chorum ibidem Domino famulantium ; qua fita funt in page Augufiidunenfe atque in pago Matifconenfe , feu in Cabilonenfe ,id eft m villa qua dicitur Patri- ciacus , cum Ecclefia in honore S. Pétri facrata , &a. Data in menfe Januario , anno primo imperii dominé Karoli junioris , nempe Calvi , Chrifti feilicet dccclxxvi. Villam hanc cum appendicibus à Lu- dovico Pio dono acceperat Eccardus litteris datij Pitïavis IV Kal. -fanuarii anno Imperii XXVII , IndiB. III , id eft fub finem anni dcccïxxix^ Childebrannum Eccardi patrem Nibelungi CorniuV filium putat Mabilloniui. Digitized by Google Î4* EX ILLATIONE SANCTI BENÉDI-CTI* Au&ore {a) Diedcrico Hersfeldenû Moûacho, îheunte face, xi,J înter ASta SS. OrL S. Bened. part, à fat, 4 > pag.351. TEmporibuS (h) Carïomanni feténiffimî Régis Ffaftcotum , quando pet C*f»%e totum orbem, divina largiente clementia, pax Ecclefiae jucundiùs exu* beravit ; Nortmannica feritas fubito atque inopinatè frementibus beluis fimi-» lis emergens , totam Auftrafîam atque citeriorem Galliam adeb fuis copiis conftipando compreflit , ut tota Francorum bellipotens proceritas ( quod mi- B rum diâu eft) in tantum ftupore atque metu obrigefeeret, ut etiam nulius contrà hifeere illis paefumeret....» Eft quippe Gallia prae omnibus terris fumtuum copia feftiliflîma ; infuper 6c c &t* artium liberalium fubtilitate avidiflima, & , ut totum dicam, Monafticae reli- gionis integritate cautiflima » . » » » Quapropter gazophylacium Domini vide* tur efle Gallia , 6c quafi cxleftis pattiarchii clavicularia , qux tam innumera membtotum Chrifti inclufa refetvat pignora».... Situm namque praefàti loci Floriacenfis Monafterii, ubi beatiflimus Pater Benediélus in pace repaufat , 6c adventum Redemptoris exfpe&at , fi quis eu» tiofiùs feire defiderat , hoc modo notitiam capiat. Inftat quippe trigoni vifi* tut fifti ; 6c ut preffiùs dicam, in modum a litterat ptoptio ftatu cernitur fide* teum cornu occupare. Nam à feptenttione Franciam , ab oriente Burgun* G diam , ab auftrali vero parte Aquitaniam tangit....» Poftquàm verb permiflu divino pr*fàta gens Barbarorum hoftili pervafione c*p» f. cunûa illius regni bona diripuit , vaftavit , incendit , conflagramine confum* fit , Monafteriorum fepta diabolica rabie fœdavit ; tandem ad notitiam Flo* tiacenfium pervenit Monachorum» Omnis vero «tas , omnifque utriufque fexûs conditio vivendi conduâa amore, maluit fugiendo fubftantiae difpçndium patiy 1 quàm ferratis hoftium gladiis congredi. Cûmque ante quintam diem prxfàtis j Fratribus vix innotuiflet , quod ejufdem exercitûs manus vaHdiffima appropîn* quaret ; vivacitàte qua poterant , continuatis viribuS fan&iflîmam Patris ac ra- troni fui glebam , aureis invafatam ciftellis de ex unis * perudi fuftollunt , gref* * latrymfo fuque permeiflimo navi fpcm beatam imponunt : atque remige Chrifto ad Au- madeûtt9 » refianam urbem quàm cituTimè perveniunt , 6c in Monàfterio S. Anniani Epi* P feopi dignillima veneratione thefautum Domini fub euftodum frequentia dépu- tant, donec furor divinus pertranfit» Impius autem malignorum cœtus Floria* cum perveniens , fexaginta 6c eo amplios reperit facri defiderii Monachos 6C quofdam cum eis Ecclefiae fervitores , quos omnes âblque ùlla confiderâtione praecipiti petemit ftrage. Pera£ta caede 6c rerum pretiofarum nefànda dire- ptione , fanât* Reginae caeli ornatiflimum Oratorium , quod facra Monachorum religio per plures annos fandiffimo conftruxerat Benedi&o , profano diflipa* vit incendie Omnia autem ejufdem loci adunantes mobillâ atque utenfifïa, inimici Domini redierunt onufti ad propria» Eadem porro rtoâe beatiflimus Pater Benedi&us apparuit cuidam Comiti potentiflimo, nomine (c) Giflolfo, qui ejufdem Monaflerii Advocatus atque defenfor exftitit, 6c dixit ad eum : Eia /rater, quanta timiditatis te ignavia op- E prejfit > ut tus advocationis locum mbU'tfftmum Floriacum gemili manu devaflatum dimittens ufque adeb indefenfum, ut Francs nofiri ferai Domini jaceant inhumant, &c. (d) («) Scripfit Diedcrico» hwtâhl Richardt Abbft* Uticenfis Monifterii Canônicls eôtlcettb pto cott* ris Amerbacenfis , oui obiit an. 10x9. firmatione pnediorura fuorum. Sic enim définit ( b) Anonymu» Chronographus editus 2 Cheûiio Diploma : Dation fridi$ KaL Novmb. IndiEl. III, Tom. | Script. Franc pag. } }7 » & à Qobit Tomo «mu FIII t r$iiwttgrant$ III, rmàntt dornno Karoh oâaro pag. 301 » hanc Reli^uiaroin S> Benedicti gJotiofijJtmo Regt\ Alhtm Monafttrio S. Benedtâi. lllarionem ad tempus Caioli Simplicis , nempe ad '( e ) GifilolpbUs vocatur in ptedicta Chrono- annum circiter8p9 terocat. Verùm Mabillonius grapho. Non alius videtut à Girboldo Comité , cili Dkderici fentenriam , feribentis lllarionem regnan- confimilem viâoriam tribuit Adelerius fuprà , pag» te Carolomanno accidiflè , prtrfercndam putat , 108. qoamvis fateatur Carohun Simplicem anno 900 ( d ) C«tera , ut in Chronographa jam citata, vcdktum efle Floriaci , ut confiât ex Diplomate Digitized by Google AfudChef- nium Tom. j . 4**. JVura. 14. An. 877, An. 979. *JL Simplex An. 910. An. 894. * AurilUf •Ebbo An.917. •Deok An. pas. W0M7- KlflM. to. An.pji. EX TRANSLATI ON E S. GENULFI IN STRADENSE MONASTERIUM , Au&ore Anonymo , modio facculp xi. Intcr A&a SS. Ordinis S. ' Bencd. part. 2 fie. 4 , pag. 23 q s EA lanè tempeftate graviffimis cafibus Galliarum funt detritae provinciar.' Decedente fiquidem gloriofo Rege&arolo Calvo, regni quoque ejus à fua celfitudine corruit ftatus. Nullus naaique poft eum Imperium tenuit Ro- manorum. Ejus filius Ludovicus, agnomine Balbus , folummodb regnum ob- 3* tinuit Francorum. Tune Bajoariorum furrexit regnum , apud quos ha&enus con- fiât Imperium Romanorum. At vero (a) Ludovico deeedente Balbo, filius ejus Karolus, agnomine* minor, poft eum regnavit. Contra quem Franci conjurantes , eum de regno expulerunt , &. Odonem Aquitaniae Ducem pro eo regnare conftituerunt : qui nec integris etiam in regno duobus fubftkit annis. Cui filius fucceflit Arnulfus, in iplo penè initio regni fui jam femivivus. His -temporibus Wïllelmus Cornes Arvernorum erat Dux Aquitanorum , qui Cluniacénfe fundavit Cœnobium. San&us quoque Geraldus , vir magnœ fan- ôitatis ac prxclarae xiobilitatis , ipfis temporibus claruit , qui * Aureliacum Monafterium conftruxit. Tune etiam * Ado nobiliilimus partium Princeps Bi- turigenfium * Dolenfe Cœnobium aedificavit. Eo quippe tempore cruentas acies in caelo apparuerunt , ad praefagium excidii regni vel patria: jam tune immi- Q nentis. Nam Karolus , quem Franci tepulerant , xefumtis viribus , regnum receplt i fed iterum repuÛus eft , & Dux Rotbertus Rex conftitutus eft. Karo- lus ergo, ab (b) Othone Imperatore accito auxilio, praelium cum Francis i qui eum tepulerant, commifit ; ôc viâor exfiftens, Robertum interfecit, re-« gnumque (c) recepk. Pofteà verb controverfiis adverfantium fedatis, fadif-i que pa&ionibus , Ugoni filio Roberti Ducatum conceflit , ac deinceps re-j gnum obtinuit. Cùm per feptem annorum luftra Neuftriam & Aquitaniam devaftando Ar-; vernum ufque petveniiTent Nortmanni, Rex Burgundiac (d) Radulfus in auxi- lium evocatus ab Aquitanis , cum exercitu valido feftinus occurrit eis : cbm- miflbque praelio cum eis in loco qui dicitur ad Deftricios , Deo auxiliante Chriftianis , penè ufque ad internecionem deleti funt Pagani , & ab Aquitania QT fugati. Qui vero evadere potuerunt ., in oris Galliac fuper Oceanum , in urbi- bus feilicet quas ipfi primo impetu fuo defolaverant , eo pafto , permktente Francorum Rege, ut fièrent Chriftiani,refederunt. {e) Quas locapropter in- habitantes nunc partim Normannia , partim Britannia dicuntur. Poft aliquot iterum annos accidit ut haec ipfa regio £ Bituricenfis ] ( f) Hun- garorum quateretur incurfibus. Quae res vulgata , Cœnobialium Stradenfis Coenobii non minimum perterruit corda. Providentes itaque fibi, caftrum quoddam, quod (g) Lucas vocitatur, ad fui praefidium in ea neceflitate petie- runt. Illuc itaque rratres fefe cum fuis, ac etiam cum beati Praefulis Genulfï corpore conférences, illius tempore metûs, eo fan&a ConfefToris fervata funt membra. Sed poftquàm & ille hoftium tepuit fervor , redire Fratres ad Mona- fterium cum facris decreverunt reliquiis.*... («) Ludovico Balbo fucceflerunt filii Ludovi- cus 8c Carlomannus. Mortuis Ludovico an. 88» , 8c Cariomanno an. 884, quia Carolus Simplex Ludo- vici Balbi filius pofthumus vix quinquennis erat, i Francis vocatus eft Carolus Crafius, quo ineunte anno 888 defunâo , Odo Régis nomen fibi tribuit , quod ufque ad mortera , feu ad annum 8p8 te tinuit. Carolus verô Simplex nonnifi anno 8pj infolium evecras eft. ( b ) Tune regnabat in Germanîa Henricu» , qui nunquam fuit Imperator : quo mortuo an. 9} 6, ci fucceflit filius Otho ', qui nonnifi anno gii creatus cil Imperator. ( e ) Carolus , Rcibetto interfeâo , captus ift ab Heribcttq Viiomand, Cenut« ( ab coque detentus in euflodia ufque ad annum $19 , quo mortuus eft. ( d) Hanc cladem Norm annis infiiâam Rodulfo Burgundise Régi tribuit quoque Ademarus Caban- nenfis in Cfaronico , Tomo rroftro VIII , pag. 232. Auétor tamen Fragmenti Hiftoriœ Francias quod edidintus eodem Tomo , pag. 198 , qui eadem reci-, tat 6c iifdem vetbis hanc cladem adfcribit Radul-. fo Francias Régi Richardi Burgundi» Régis filio. (e) In eodem Fragtoento : fedemque fuam voca- vert à nomme fuo hormanmam. (/) Hunearos anno 95 1 in Aquitaniam pervafif- fe auéror eft Frodoardus in Chronico. f g) Lucas arx munitiffima ad Angerem fiuvium i lil£Ô7 TUlgô Loehtt, AUa Digitized by Google EX TRANSLATIONE S. GENULFI. 14/ A Alia nihilominùs Hungarorum incurfione , quae biennio poft primam con- Kum. «. tigit , ad proximam ab occidentali plaga munitionem fan&i Confefforis delà- An. pjj. tac funt reliquise. Qua etiam decedente perturbatione , fan&a membra Fratres navigio imponunt , & per (a) Agnerem fluvium fuperiùs ad Monafterium remi- gare cœperunt. At verb Karolo ( b ) decedente * minore , Ludovicus filius ejus regnavit. 16; Hujus filii fuere Lotharius & Karolus. Lotharius poft patrem regnavit, & à "Sinipïice, Regina fua veneno exftinâus eft. Cujus filius Ludovicus uno tantùm fuper- An * 9 * 6 ' vivens anno , & ipfe potu malefico periit. Patruus autem ejus Karolus, cùm ^ n p « 4 * poft eum regnare voluifTet , à Francis ejeftus eft : fie Ugo Dux filius Hugonis ^ Ducis Rex a Francis elevatus eft. Karolus autem captus in (c ) Senletenfi urbe, in carcere trufus eft : ibique genuit Ludovicum ôcKarolum, & mortuus eft. Et B expulfi funt filii ejus à Francis , & erant morantes apud Imperatorem Roma- norum. Ita Francorum Regum fecunda déficiente linea re^num in tertiam tranflatum eft. In qua quidem primus exftitit Robertus # qui a Karolo minore interfe&us eft: fecundus verb, filius filii ejus, prxfatus Ugo, qui Magnus agno- minatus eft , qui etiam Ecclefiae Dei clementiffimus defenfor fuie. Hujus ergo Magni primo Ducis , pofteà Régis Ugonis temporibus , quidam *7« Optimates nobiliffimi Pi&avorum in eo loco , ubi Cœnobium beati Sigiranni exftat Abbatis, munitionem aedificaverunt , ac firmiflimè munierunt. Hoc Pri- mas contigui caftri , quod ad orientalem Stradenfis Cœnobii plagam fitum eft, admodùm graviter ' ferens , praefumtionem eorum omninb diflultum iri feftinabat. Igitur ob id negotii memoratum adiens Ducem Francorum , ejus ad hoc fuffragia poftulabat. Qui ejus rogatui favens , coa£tifque militum miÛi- bus quamplurimis , qub fuerat expetitus , exercitum ducere cœpit. Itaque C cùm ad Stradenfis Monafterii vicinia perventum fuiflet , ibidem Franci caftra . metantes , fixere tentoria. Inopinato metu turbati ruricolae , primo fufpica- bantur barbaras nationes , veluti fuperioribus folitae fuerant temporibus , fu- pervenifie : fed cémentes eos nihil infiftere praedae ( quod illi callidè/ecere) jam paullb minus mali fufpicabiles habebantur. Sed poftero die caftra moven- tes , quicquid ufquam vi&ui neceflarium , quaecumque fuerant opportuna reperta, futurae parantes obfidioni, cun&a invadere , rapere , fecumque ducere coepere.Tollitur ad caclum vulgi niœrentis clamor,Salvatorem Chriftum invocan- tis,ôcS.PraefulisGenulfiauxilium deprecantis. Adfuit ilicb miferis miferatio Sal- vatoris per meritum fanâi Confeflbris. Nam hi qui débita vel propinqua Cœ- nobii loca depraedati fuerant , ita caclefti funt ultione pereufli, ut eorum alios oculorum lumine multatos , alios verb neryorum contra£tione mifero cerne- D res corpore debilitatos. Hujus ergo caeleftis animadverfionis opinio cùm ad aures ufque praedi&i Principis perlata fuiffet , rem feifeitatus & edc£tus , confeftim primarios exer- citûs lui plurimos è latere fuo direxit ad locum , qui fuos à pervafione reruni dominationis ipfius loci , vel ad eum confugientium omninb prohibèrent, 8c in eos> fi nollent , etiam vindicarent. Qui cùm veniflent , unum è fociis ele- gerunt , qui toto deinceps illius obfidionis tempore Monafterii rébus tuta- mento fieret.... Ipfe verb Dux Ugo cum principibus exercitûs fui locum ipfum & Fratres, qui fub Pâtre religiofo vivebant Elia, ex eo maxima veneratione coluit femper. Cùm verb memoratus Dux , aflumto jam regno , ad urbem Pi£tavam exer- Mn»- *9* citum duceret , "Willelmo Comité propter abje&ionem Karoli , Ôc injuftam , E ut videbatur , afTumtionem regni ei nolente fubdi , pars exercitûs ejus per vicum praedi&i Cœnobii Stradenfis tranfitum habuit (0) Agner feu Angcr , YIndrt , oritur in Bituri- (c) Non in Senletenfi feu Silvaneâènfi orbe gibus, ac m Ligerim effluit. _ ( Sentis ) captus eft , fed in Laudunenfi. Miflus eft ( b ) Obiit Carolus anno 929 : filius ejus Ludovi- Aurelianos m cateerem. ' ' ■ ■ eus nonntfi anno pj$ regnare cœpit. Tome JX" T Ex ChronUo Centul. 1+6 EX HISTORIA RELATIONIS S. RICHARII ABBATIS EX SITHIENSI MONASTERIO IN CENTULENSE , Au&ore {a) Ingelramno Abbate Centulcnfi , tefte oculato. InterAcIa SS. Ord. S. Bened.fac. $ , pag. 563. Kum. i. JH[ Avenus antiqui retinet quae pagina Ubri Carmi Jarmine prout valui cecini miracula Sanâi. Hinc ea comple&tr proprius quae vidit ocellus. Ingenio validus , magnis opibus quoque fultus (b) Arnulfus patriam pofledit Marchio noftram. Hanc etiam fraude ut*perplura folebat adeptus , An. 9;». Tranftulit (c) hinc Sanâum , cupiens tam nobile lucrum Cum quîfdam fan&is propriac regionis habere. Hic jam longaevus deponens tegmina carnis , An. 96s. Filius (d) ut nati juflit fieri fuus haeres , Praefentabat avum proprio qui nomine tantùm. Poft Regem primus regni tune jura tenebat Vir humilis cun&is , cunftis pius atque benignus j Filius Hugonis Magni , Dux inclytus Hugo : Pofteà regali qui fublimatus honore , Rexit Francorum miro moder aminé regnum. Hic graviter tolerans fraudem fuprà memoratam , Reftituit patriae quaecumque erepta fuere. Utque magis celebris fieret regreflio San&i , Praecipit immenfam populi glomerare catervam. Nec folùm noftrae convenit concio terrae : Quin etiam ex multis fa&a eft colle&io Francis : Relliquias San&i poft hase mandat fibi reddi. * Arnulfus Accipiens cujus praecepta * puer memoratus , j"" 01, Efficitur mœftus tanto pretio cariturus. 1 An. 9*1. Sed reputans , fi defpiciat , non effe falubre , Reddidit invitus , veritus ne fortè coaftus. Jam tandem praeclara dies illuxerat orbi , Qua débet fieri tam grata receptio San&i. Procedunt partes , gaudentes & lacrymantes....»- Ad quafeunque etenim venit proceflio villas , Obvia cun&orum procedit turba colonûm , Ac prae laetitia gemitus ad fidera jaâant. Antè fed ad templum,quantum eft foatium prope leugae> Quàm perveniffent , Dux jam praefatus equino Defcendens dorfo , nudis incedere plantis Incipit , & propriis feapulis portare feretrum j Et tecum plebis qui vifi nobûiores. Iilud tamque diu portât lacrymis madefa&us , Altari donec gaudens proprio impofuuTet, B (a) Ingelramnus feu Angelramnus primum Fui- berti Camot. Epifcopi difeipulus , deinde Mona- chus Centulenfw flotuit ufque ad an i 04J . Ejus con- verfatio & eruditio ita Régi Roberto placuit , ut E)ft mortem Ingelardi Abbatis Centulam fe contu- cit pius Rex, ôclngelramnum à fratribus Abba- tem eligi cuiaverit. (b) Aroulius fenior , Bsdduini Calvi filius, anno pj8 abdicatum Flandria Comitatum filio fuo Bal- duino rclinquit : quo iuortuo anno 961 , Arnulfus Comitatum iefunut. ( c j Id eft à Monafterio Centulenfi , ubi feribe- bat Ingelramnus. ( d ) Arnulfo feniore anno ç6f mortuo , ei fuc- cedit Arnulfus ejus nepos , Baldiuni filius. Digitized by Google 14? EX HISTORIA RËLATIONÎS CORPQRIS S. WALARICI ABBATIS in Mon astêhium Leuconaense, Auâote Anonytno , l«çulo xi» înur Â&a SS> Ord> S. Bened.f $ , pag. ANno occccLXXîti ïncarnationis Fît» Dei relatum eft corpus fancKCon* »» feftoris "Walarici in pagum * Wimnacenfem, in locum qui dicituf Legô* B naus , ubi ipfe vivens regularem vitam duxit : & telatum eft à pago Teroanen- fi, à Monauefio fcilicet S. Beftini , in quo longo tempore jacuerat. Qualités vero ibi fuerk tranflatum, ôt inde in Legonaum Jtocûm r elatum , futurorum me* morix tradefe curamus ôtc. Regebat Monafterium S. Walarici y fupra mate fi* tum in pagoWimnacenfi, quidam Clef icus Herchemboldus nomine: qui.... vulnetatus corde Diabolico mucrone , ccepit animo traâare qùaliter Wimna* cenfem pagum ôt Legonaum locum privaret fan&i patris 'Walarici corpore. Adiit itaque Arnulfum Flandrenfis regionls Principem ditiflimum , cui pro* didit mentis dolofx conceptum , ut expleret tantx nequitix votum Ifdem (a) Princeps prxfatus litem non modicam cum Regé habebàt» Val- *• latus etenim catervis militum, fretufque, ut erat praedives , fuorum auxilio, * Monafteriolum Caftrum, quod prope lînibus ejus fttum eft, Régi auferens * Montreuil Cfibi ufurpavit. Igitur, ut praemifimus , accepta à Comité peGuniâ, prxfatus * »Herchem- Çroditor feftinat implere quod promiferat facere , fumenfque fecum exercitum boldu* rincipis , cum eo Venit clam ad Monafterium fan&i Walaricu Sicque everfo caftro , deprxdata populo , interfe&is multis viris cum feminis , detulerunt corpus fan&i Walarici in locum qui dicituf Sithiu , ubi requiefcit beati Bertini venerab ile corpus. Sicque Wimnacenfis pagus ôt Legonaus locus , peccatis populi prxpedientibus , privatus eft tanto pignore, videlicet beati patris fui ^Walarici corpore ...» Illo itaque in tempore mortuo Ludovico Rege , fublimatus eft în folio di* km. * gmtatispaternxLotharius Rex , in nullo inferior pâtre : fub eujus dominio in»- An.?** clytus Dux ( b ) Hugo gubernabat ftrenuè pattem Francigenx patrix , in di* vino cultu devotus, Dei ôc Sanftorum cultor humiliffimus. Hic cùm morare- Dtur in Lutetia urbe Parifiorum, quadam noâe cùm e(Tet fopore depreflus , eum An. $>8u beatus Walaricus per fomnium his verbis eft afratus ; Quid agis ? Quem in- tuens Dux, tremens multùmque pavidus refpondit : Vigxlo : fed quis fis>peni+ tus ignoro. Tune fanûus Walaricus.* Blando alloquio te altoquor , & obnixt precor utnomen meum retineasy & auod pofiulabo impleas. Ego nempe fum Abbas W'ala^- ricus, quondam v'vvus y & pbft defunôlus , incola fuper maris lit us: nunc quoque mu- tata patria , in alia terra cum Janfto facerdote Richario detinear captivus. Sed nunc, annueme Deo , advenit tempus m ad proprias /ides & carijftmas jbboles redeamus. Dignum eft ut populus olim nobis commijjus de nojlro latetur reditu » qui tempore tant . iongo triftatur abjcejfu» Et cum me in meam reduces Ecclefiam f projice ab ea Clerico* rum fpurcitiam , & aggrega in ea regularem catervam. Scis etenim Monafteriolum Caftrum à Comité Flandrenji violenter Francorum dominatuifubreptum&Jùbtra&umé H Et ut noveris mecerta dixijfe, te illic adiré , & Caftrum ab/que capital i damno mor- tifqueullius detrimentopradico recipiendum fore. Accéléra petitionemnoftram: per no* fixas enim orationes Rex efficieris Gatlia > & pofieà heredes tui ufque ad feptimam (c) gêner ationem poffidebunt gubernacula totius regni. Tune Dux expergefaâus, ôt de vifione certus, congregavit exercitum non modicum tendens ad Monaftèrio* lum Caftrum : ôt ut à Sanâo prxdiâum fuerat, ita patrata cunâa monftrantur» (a) Amulfus fenior obiit aiinoçty. Cîm* fufctperitiHu , ptr noflrot Jctto frecftut ( b ) Hugo Capettis filius Hugonis Magni , pofieà Sufcipits rtgmnt , Rtx diftut Frmçigengrunt , Rex. t Htredefque tui, fimul unus, bit quoque terifi. (c) In mettica nafratione hujus Relationis hatc Id eft ad feptimam generationem. idem aflerit finit verba Walarici ad Hugonem Ducem : Hariulftts în Chtonico Centulenfi. Vide Toroum Et tùhil imites , nos noftrës denique fedet noftium ym , pag. vf%. Tij • Digitized by Google i48 EX HISTORIA RELATIONIS CORPORIS S. WALARICI. Is autem , qui ad fervandum Caftrum ab Arnulfo relidus fuerat , turpiter fu- A giens , locum cum victoria ceflit Duci & fuis. His peraftis lxtus Dux , & de vifione certior redditus , cœpit cogitare qua- litc-r Santlos Dei ad propria loca poflet reducere. Accepto itaque confilio à viris religiofis & Optimatibus fuis , Legatos ad (a) Arnulfum Flandrenfem Co- mitem direxit, ôc ut Sanctorum corpora redderet, humillimè expetivit. Qui- bus Arnulfus refpondit : Ego non eos à fuis fedibus avulft, aut bue adduxi,fed an- tequàm mihi céder et monarebia, ab avomeotranjlatifunt in banc terram, in qua nunc venerantur & honorantur & excoluntur. ¥Lxc audientes nuntii celerrimo grefïu funt reverfi ; & quae ab Arnulfo audierant in mandatis , referunt Duci eifdem verbis. Continué Dux, congregata multitudine fui exercitûs , iter arripuit versus fines patrix Flandrenfis. Cùm autem veniflet in confinibus regionis illius , & B hoc audiifTet Cornes Arnulfus, lacrymabili voce ait fuis Primatibus : Heu mihi mifero , pretiofa corpora duorum Sanctorum perdituro ! Continué accerfitis nuntiis precatoria verba dirigit , mandans Duci : Ne Dux longtùs veniat , neminem nojîrum noceat : corpora Sanctorum redàam: non fum dignus eorum prafentid, qui, dum advixero, eorum triftabor abfentid. Tune Dux annuit precibus Comitis. Hinc idem Cornes juflit exargento puriflimo fabricari locellum, inquo beati Walarici collocavit corpufeulum ; fcriptique funt in capite fcrinii hi duo yerficuli : Jnteriùs fanclus requiem capit htc Walaricus : Arnulfus prapotens pretio calejlia fumens. Hum. s- Hoc itaque expleto opère , accipiens corpora San&orum , cum nimio do - lore fupradicto Duci occurrit citiflimè. Cernens Dux venientem Arnulfum cum Sanctorum corporibus ; profufis lacrymis , poplitibus flexis , cum omnibus mi- C litibus fuis gratias Domino egit , quôd San£torum corpora recipere meruit. Hinc pacificè Dux & Cornes ab alterutro divifi, Arnulfus Flandris rediit , Dux Sanctorum corpora propriis fedibus reftituenda afportavit. Referunt gratias fummoPatri Wimnacenfes & Pontivi , keti recipientes Patres, quorum praefen- tiâ per multa annorum fpatia fuerant immunes. Recedunt Flandrenfes trilles, tam fplendidis margaritis extorres. Et cùm venifTet praefatus Dux in pagum * lePonùtu *Pontivum,pfallentibus turmis undique praecedentibus, & fubfequentibusagmi- nibus, ipfe beatus Princeps ait fuis : Properate, o vos boni milites , pedetenttm cum beato Richario\ & ego quamvis immeritus,fanclum tWalaricum ad proprium reducam locum y inde verb revertens, fanilum Richarium in prifiinum rejlituam jîatum. Hinc propriis feapulis imponens corpus fancti "Walarici , circumfeptus undique innu- mera multitudine populi ( qui vénérant non folùm à finibus Ambianenfis ur- £> t bis , verùm etiam a vicis 6c opidis fitis fuper litus maris , 6c ab omni pago Ro- te Somm tomagenfi ) non longé àLegonao pervenit. Nititur ingredi arenofum *Some- nx alveum, quem omni tempore bis in die , quod vicinum eft , operit mare. Dumque vellet ingredi vadum, cernunt prxcedentium & fubfequentium tur- mae accedere mare, ut folitum erat, magno fragore , undifque tumefeentibus vadum replere , ingentemque fonitum dare. Clamatur à turbis , Ne ingredia- mini, milites invitti , ne tumidum mare vobis inférât periculum mortis. Tune duo viri nobiles , videlicet Burgardus Parifienfis Cornes & Orlandus Wimnacenfis Vice-comes dixerunt ad alterutrum : Envidebimus fthtc habemus fanclumlP r ala- ricum. Accipientes igitur locellum, in quo jacebat corpus fanctum, accinctis tunicis fidei , more Pétri fuper mare ad Deum pergentis , flu£lus tumefeentis maris fiducialiter funt ingrelîi. Mox tumidum mare à dextris &c àfiniftris vifum £ eft ftare , donec Dux tranfiret cum fancti Walarici corpore , & cum fubfequen* tium agmine Num.6, Tune praefatus Dux , magna Ibllicitudine procurans fancti Walarici locum , abjecit ab eo faccularem congregationem Canonicorum , ôc aggregavit in eo re- *Beauvait gularem Ordinem Monachorum: mifitque *Bellovagus ad Monafterium fan&i Luciani,6tinde fibiquemdam Monachum , nomine (b) Reftoldum adfcivit, quem in Monafterium fancYi "Walarici praefecit Abbatem & fpiritualem patrem. (a) Erat Arnulfus II Arnulfi fenioris nepos, fub jurifdiâione Roman» Ecclefi* jugiter perma- Balduini anno 961 mortui filius. neat,datis literis anno VU Ponttficatûs, IndiEliour (fr) Behediâus Papa VII Diploma conceffit IX, id çfi anno Chrifti 981, Kalendis Apritis , Refloldo Abbati vtl omni congrégation* in Monaflerio paullô an te Relationem iftam ; tametfi Au&or iÔe S. Wakrici, quant Hugo gloriojtjjimus Cornes in Re- eam praeponit. Monacbi anteà Nortmannorum gula S. Bentittti novittr eongregavit ; fiuuitque ut tempeftate fugati fuerant. MabiUoniut t Digitized by Google B EX VITA S. G Ù D ILM VIRGINIS. i 4P A Non enim erat immemor promiffionis fanâi "Walarici , fcilicet fî eumad pro- prium locum reduceret , quod Rex Francorum fieret & in eadem regia di- gnitate filius ejus cum progenie hafcitura fuccederet. Mox , ut fcripftmus, Dux cum corpore fanâi Confeflbris militibufque fuis mari tranfito , venit in locum qui dicitur Firmitas , ibique quievit paullulùm , & poft quietem ait fuis : Eamus, èrfanftumDeiinhcumfHurnreftitnamus. EX VIT AS. GUDIL^E VIRGINIS, Au&ore Hubcrto, fasculo xi. Apud Bollandum VIII Januarii , pag. $28. POft multà & magna miracula oftenfa in vico (a) Mortzélle difpenfatione Afuâ Chef Domini , collôcata Sanâimonialium congregatione inibi in honore dile&ae "j^^R™/ Deo Gudilae virginis , multiplicatâ populorum malitiâ , laeta ôcprofpera turba- pagg.'w "£ vit Diaboli verfutia Afcendentè ad Dominum clamore nequitiae Chri- 4 ' 8 ; ftianorum , ut fîmilem invenirent pœnam , fines Ilotharingiae gens invadit Da- ** mH ' norum. Sanâuaria vertebantur in derifum,in praedam fubftantiae incolarum. Ita pace turbata , res Cœnobii Mortzellenfis paullatim diripit adverfariorum infatiabilis cupiditas. Qua tempeftate , metu Paganorum agente , fan&iflim* virginis Gudilae cor- Îus à fupradiâo Cœnobio in locum, qui dicitur {b) Capraemons , deportatur. ntereà Pagani impietatis fuae funiculos latins protendentes , atque rapinae vafta- tionifque magis magifque fitientes, quaecumque poterant confumptionis fine perdidere ; nec etiam a Cœnobio Mortzellenfi manum abftinuere. Nam igni ab eis crematum , ôc irremediabili malo temerè eft invafunï: ita ut nullum no- ftro nunc tempori reliquerint indicium , ficut nobis Dominica voce teftatur Evangelium : Ùmne regnum in fe divifum àefolabitur. (r) Lodovicus RexAuftra-r Lue. 11. 17. fiorum fines Francorum injuftè invafit contra fratres fuos. Faâaitaque pa&ione inter eos , datifque facramentis cùm reverteretur , Nortmannis , qui erant pro- frefli ufque {et) Carbonariam , in loco qui dicitur Timnim , obviavit fupradi&us ^ 8go lex , qui Auftrafiis imperaverat, cum quibus abfque mora confiait , & Deo propitîante , ex eis maximam partent gladio ftravit. Reliqui in fugam dilapfi, m filco regio fe communiunt, deinde noâu diffiigiunt, & ad claflem greflum pdirigunt. (V) Ottone fecundo tenente Imperium, Carolus frater Lotharii Régis Franco- 3». rum in regno Lotharienfi adeptus eft Ducatum. Qui ftatum Imperii dolens per- An '^ 9 ' turbari multipliciter , ad melioranda negotia multorum animum advertitfoler- ter. Unde inter cetera res ablatas Ecclefiae Mortzellenfi invaforum partibus ni- fus eft fubtrahere , &S. Gudilae famulantibus reftituere . . .'. . Sua loco fan&o volebat reddere induftria Caroli Ducis , fed obftabat audacia pervaforis , nec Deum timentis , nec hominem reverentis. Infurgunt teftes iniqui, & mentita eft iniquitas fibi : Hermenfridum omnes fuae partis clamant efle patris fuccef- forem, & paterni boni haeredem. Ducis autem praevalente potentia , Hermen- fridus fuique complices amantes terrena , parvipendentes caeleftia , inito côn- filio invafas terras retinent fibi, & pretiofam margaritam omnibus datis com- J? parandam , corpus fcilicet S. Gudilae dant bono negotiatori, Carok) videlicec gloriofo Duci Carolus vero Dux pro nihilo ducens damna terrarum , felici commercio gau- Ktm. j*. det fe caeleftem fufcepiffe thefaurum. Quem. cum debito honore in Ecclefiam (a) Mortzella viens in Brabantenfi pago. (i ) Silva Carbonaria , la For h Charbonnier $ , (fc) Capraunons, vulgà Chitvrtmont , in finibus pnecipuè in eo traâu erat, qui nunc Hannonw Tungrorum. Comitatu continetur. Cladem hanc Normanno- (e) Ludovici Getmanici filius, Germanise & rum ad an. 87p referunt Annales Mettenfes. Quis Lotharingise Rex , mortuus anno 88a. Hune non locus fit Ttmnim aut Thimum , ut habent iidem An* contra fratres fuos Carolomannum 6c Carolum nales, incertum. Vide Tomum noftrum vin, Craflum , fed contra Ludovicum 8c Caroloman- pag. tfa. num, filios Ludovici Balbi patruelis fui , portionem ( e ) Que fèquuntur in Num. 27 & 18 , ea ad zegni Francorum invaûfle, tcâantui Annale» Met- verbum ex Annalibuc Mettenfibus tranferipta funt tenfetad an. 87?. ad annum88x, Digitized by Google %So EX VITA S. RUMOLÇI EPISC. DUBLINENSIS ET^ÎART. fanai Gaugerici Bruxelke iatuiijry& qui4 fàijeeffiffet _boni , gefiien* pcobare A oculis, temerè , quamvis devotè , aperuit thecam Virginis .... Saoioxi intérim prxfcriptus Dux innitens coniUio , fe unà euna aliquanta fidelium plehç ,ia contritione carnis ac fpirkûs coar&avit triduo , ut quod fâciendunft incautaper- fuafit temeritas, fumma, quae ornnia vincit, irapetraret humiUtas. Etjam ter- tia diesilluxit, memoratufque Princeps adlocufum beat* Virgin^ quto Sacer- dotibus ac thymiamate acceflit, aperuit, 6c quod defiderabat vidit, invocata- queDei majeftaté reclufît, ac figiik} fignavit. Poâeàvero parte» aoanàunviMae» quae vocatur Molenbecca , S. Gudilae tradidit,,$c fex famjlias addidit., 6; alia complura altaris veffimenta'dofl«Vit. Illic noh fine friagaa Vénération» (|ttievit ufque ad tempora Comitis BaldricL, nepotis CaroliDucis. . EX VITA SANCTI RUMOLDI EPISCOPI DUBLINENSIS ET MARTYRIS, Aurore Theodorico Abbate S. Trudonis, circa an. noo. Apud Bollandumos I Julii pag.. 245. Caf. t. f \ Eterùm (a ) Carolo Romz à Joanne Papa in Imperatorem confecrato , An. 880. jj. a j) e j re fjpondente peccatis populi fui, Normanni, adjun&is fibi Danis, Franciam & Lotharingiam pervagantur , fines praccipuè Morinorum , Mena- C An. *8i. f l0tum & Brachbantenfium, omnemque circa Scaldam flumen terram ferro & igni devaftant ; inde Vaël fluvium ingreffi , totam Batuam, palatium etiam Neomagi incendunt. Eodem anno Godefridus & Sigefridus Reges Normanno- rum, cum inacftimabili multitudine , juxta Mofam inlocoHafloh confidentes , Leodium , Trajeâum , Tungros , S. Trudonis , Coloniam & Bunnam , cum ad- jacentibus provinciis & cafteÏÏis comburunt. Aquifgrani in palatio equos (tabu- lantes , oppidum ôc regiam domum incendunt. Ad haec mala Hugo nlius Lo- tharii Régis ex Waldrada pellice in ( b ) Lotharingia, & ( c ) Bozo tyranniza- bant in Burgundia. Ac ne chronicum magis videar texere , quàm cœptum opus profequi ; hoc tali bellorum incendio per decem &o£k> annos totus orbis cum Ikrai. %. arderet , & juxta Prophetam , nec fcabelli pedum fuorum Dominus in multitu- *Rumoldi dine irae fuae recordaretur , Ecclefia tamen noftri hujus * Martyris illaefa per- D manfit. (a) Carolus Craflûs Rome coronatus eft Impe- que pertinebat : fie diâa efi à Lothario Lotharii ratoràjohanne Papa o&avo, ipfo Nativitatis Do- lmpcratoris filio. mini die , anno 880. ( b ) Bozo filius Arduennc Comitis i viginti tri* (a) Lotharingia tune tempori* ab oftïïs Rheni busEpifcopis Mantalss congregam Rex Burgundia ufque ad Alpes Graias atque Penninas longé laté- 8c Provinci* coronatus eft 1 J Oâ. atuù 87p. ExCoi.mf. EX TRANSLATIONE SANCTI MEDARDI S. Stefham * Mm ' IN BURGUNDIA M. Apud Bollandianos VIII Junii , pag.g/. Anno poi. » jq- no D omm icae Incarnationis nongentefimo primo, Indi&ione quarta, x\. in menfeMaio, fub Benedi&o divina providentia Papa quarto, régnante vero in Galliis Karolo cognomento Simplice , partim juûo Dei judicio, partim Principum inertiâ, Gallia ferè tota à barbaris Marcomannis incendio , rapina ac caede innumerabilium fuorum depopulata eft ac devaftata. Dumquc non effet qui refifteret barbarorum ferocitati, nullufque effet qui fe fibique cariora fal- vare poflet, fiigac praefidium implorabat. Ea ergo crefeente tempeftate, contigit milita San&orum pignora à Galliis in Burgundiam deferri. Inter quae corpuç Digitized by Google . EX MÏRACULIS SANCTI ALBINI. ijï A virtutiferum beatiffimi (a) Medardi Noviomcnfis Epifçopi ab * Hyfmaro Comité * Adcmaw» territorii Divionenfis & uxore ejus Lampadia ex confinio urbis Sueflioniç^ ( in quo quondam fepulturx traditum njora; fub pio Rege Francorum Chlotario) ad caftrum Divion , in inferioçitms pa^tibys Burgundix , delatuçn eft. (a) Medardenfesnoftri,inquitMahinqnius Ajigutfo, » fein* fijççeffit geaediâus I V. Hanc 41 Annal. Beoed. num. 8 , facras beatiffimi pattoa Tfràflflarjqçem veram putavit Aurtor Chronici Bé- ni fui rcliquias femper pênes fe remanfifle conten- ftienfis , qui medio faeculo duodecimo vivcbat. To- dunt , & , fi quando barbarorum metu efferri cap.- tant,, ioquit , Iratfc'iêm ipfis Nortmannis vaftantibus t tigiffet, inpriitinum locum reveâas fujflç. Geft£, vg"« ujpam Francis tutam repftendi firmitatem re- idem pergit, fabulam redolet prœmifTa narratio, terientwus , multa SanUorum cor for a Divioni caftro nec BenediétiPontificatusconveiùt cum anno ppi» tnvtBafunt, eo quod firmiflîmum & inexpugnable quo Johannes IX» hoc ipfo anno electus , ad videretur : quorumdam qutedtm pofteà funt relata , quinquennium fupërftes fuit. Verum fallitur vir quibufdam tbi remanentibus , alla feAit ad alia loca doétiflimus cùm ait Benediéti Pontificatum. cum relata. Delatum eft à SueJJtonicis corpus B. Medardi _anno 901 non convenue. Nam Johanni IX, qui Epifc opi. Apud Acherium Tomo iSpicil. pag. ^17. o anno 8p8 eleâus fuerat , mortuo anno $00 menfe EX MIRACULIS S. ALBINI EPISC. ANDEGAVENSIS, Au&ore Monacho Andegavenfi face. xn. Apud B ollandiançs i Mardi , pag. Gz. T N Venetenfi territorio vicus quidam eft in litore Oceani maris fitus , quem circaânnum \_ Britannica lingua ( a) Guerran vocant, ob plurimum commeicium falis val- N ^ 9 ' lz C de populofus. Cujus incolae fan£tum Confeflprem fanâo venerantur amore , " miraque poft Chriftum colunt veneratione : quod magnifiça illic probat Bafi- lica , in ejus honorem ipforum ftudio conftru&a. Ad hujus vici portum quodam tempore armata plurima claflis advenit navium , Aquilonares piratas afportan- tium, quos nosNormannos vocitare folemus: efferum adeo, nimiûmque cru- dele hominum genus , cruorem femper fundere humanum fitiens , bonifque alienis inhiare , juvenes ô£ virgines'eaptivare , fenes fine ulla mifericordia tru- cidare. Horum igitur improvifo adventu ita funt omnes coloni terrae illius per- territi, ut quid agerent, quo fe,vçrterent, omni modo ignorarent. Nam refi- ftendi vires nullae , fugiendi verb , nifî reti&is parvulis cum uxoribus , cum omni fupelle&ili, nullus aditus : fefe tamçn tubarum clangore convocantes, omnes ad B. Albini Ecclefiam cum magnis vçtis confugiunt,. Albinum auxiliatorem, Al* Dbinum advôcatum., Albinum ducem fiiuna atquç figniferum plorando rogi- tantes. Tali trepidationetumultuante$ ? quîtfam vit curialis^çlaro vifu venerabilis , nulli eorumnotus, militis fpecie apparuit, fulgentibus ftipatus armis, qui il- lorum tarditatem iricrepahs â ait : à ignav4 x mçaicœaue fideï |, quid dubitatis, cum gente , qua fine Deo degit , certamen inire ? Afym Chrifio Domino i^pjjibije, efi x vej. in pluribus , vel in paucis triumphare ? càm prafertimE. Àlbinus jam'dtu prajens ex' pe&et , paratus v»bis auxilium pneber** Memet*âMDm*d iffaitruempuetum gtganiçm Goliam cunâlis horrendum lapide uno Jlravijfct Quo diâp . omnes aqimp. acçenfi , cum hoftibus congrediuntur , qui jam aderant pervadere omaia parati , quôd- que univerfa diriperent , occiderent atque igni traderenf } inquhii. Parvulus, verb grex S. Albini in hoftem impetum fecit : Ôc licèt pauci contra plures, con* Etra armatos inermes , indo&i contra praeliis afluetos , non fuis, fed Dei freti viri- bus , hoftiles cuneos proftraverunt. Nec mora , piratae fentientes Deum pu- gnare , non homines, in fugam verfi ,• plura fuorurri cadavera in litore relin- quentes, velociùs quàm vénérant, "fuas ad^unt carinas, nec ultrà illas perva» dere terras aufi funt. Sanâo itaque auxiliante , devi&is hoftibus atque fugatis, poftquàm inquiren- tes , in tanto congrefTu non folùm nullum periifle fuorum, fed ne vulneratum quidem fuifle perfpiciunt ; illum folummodo militem incognitum, quem con- fortatorem habuerant , fuo numéro deelfe cognofeunt. Quo eventu valde do- lentes triftefque erFecïi , (occifum namque fufpicabantur , quippe qui prae om- nibus fuper inimicas acies infilierat ) omnia mortuorum corpora diligenter (a) Guerranda , Guerrandê , oppidum Biitannic in diœcefi NannetenH, Digitized by Google 152 EX MIRACULIS SANCTjE RICTRUDIS. fcrutantur , ut eum velfepultura honorarent.Sedillominimè invento, nulii jam A dubium fuit quin Angefica Virtus extitiffet ; mifla à Domino in adjutorium dé- vots plebis. Hifque ita profperè pera&is , omnes cum gaudio ad Bafilicam concurrunt fan&i Confefloris , vota fua folventes cum facrificto laudis. EX MIRACULIS SANCTiE RICTRUDIS ABBATISSjE MARCHIANENSIS, Auctore Monacho Marchixnenfi , fxculo xn. B Apud Bollandianos XII Mail, pag.92.. Ut t; A Nno igitur Domlni o£tingentefimo feptuagefimo nono , Ludovicus fi- ^"j ll * XJL ^ us Caroli Calvi defùn&us eft : poft cujus obitum mirabilis & excidiofà 79 ' inter Francos ortadiflenfio eft. Nam (a) Hugo, qui fuit filius Caroli Magni •Balbo ex concubina , memor fidelitatis , quam promifit Ludovico * Régi confobrino fuo , videlicet filios ejus Ludovicum & Carolomannum paterno regno ftatuere conabatur. (£) Gozlinus verb Abbas & Conradus Cornes (c) Ludovicum Re- gem Teutonicum , cognatum fupradiâi Ludovic! , in regno advocarunt. His - denique inter fe difcordantibus, fupradi£ti Normanni ultra mare pofiti , eorum An. 881. audientes difcordiam , navali inve&ione mare tranfierunt, Tarvennam urbem Morinorum , mediante menfe Julio , igne 6c gladio vaftaverunt. Poft haec Ec- G clefiis circumquaque deftruâis , villulis & aliis civitatibus non pepercerunt ; populos utriulque fexùs , cujuflibet conditionis & aetatis , abfque ullo miferi- cordiac refpe&u, in ore gladii trucidantes. Dirutis quoque Monafteriis, quae fu- IU. 884. per fluvium Scarp fita erant , etiam Marchianenfe Cœnobium , in quo B. Ri- ftrudis corpus quiefcebat, accolis terrae fugatis velinterfeûis, deletum eft. Cor- pora verôSan&orum, quae in deftruendis Ecclefiis recondita fuerant,ad loca tutiora per divinam providentiam falva tranfportata funt. In qua deftrucYione deperiit omnis ornatus MarchianenfisEcclefiae , in chartis videlicet & privile- . giis , in libris 6c geftis San&orum , 6c ceteris t ebus ad decorem 6c ufum loci pertinentibus. Htm. 17. Habebat autem B. Ri&rudis quamdam villam , nomine Haines , quam Ar- nulphusVetulus Cornes eo tempore, quo Flandriam regebat , injufta perva-O fione ei abftulerat. Sed Lotharius filius Ludovici, filii Caroli Simplicis , xegni monarchiam adeptus , inter ceteros perDomini gratiam (d) uxorem fortituseft prudentem 6c religiofam. Quae interpellata à Fratribus ôc Sororibus Marchia- nenfisEcclefiae, apud praefatum Regem obtinuit ut villam, quam Arnulphus injuftè abftulerat x ipfe timoré divini examinis 6c Reginae interventu , beatiflimae Ri&radi devotiffimè reftitueret , ôc ut fine querela inperpetuum pofllderet. (a) Hugo filius Caroli Magni jam obierat ab Cornes, frater Hugonis Abbatis. anno 844. Hugo iûe filius crat Conradi Autiffiod. ( c ) Filium Ludovici Germanie Régis mortui Comiris, frater Conradi PariC Comitis, Abbas anno 876, ôc fratrem Carolomanni ôc Caroli multorumMonafteriorum. Craffi. ( b ) Gozlinus filius Roriconis Cenoman. Comi- (d) Emmam videlicet, filiam Lothani poft tis , Abbas S, Gcrnuni à Prati». Conradus Parit Hugonem patrem Régis Itali», EX Digitized by Google EX TRANSLATIONE S. HONORINE VIRGINIS ET MARTYRI& t'« Au&ore Anonymo fxc. xn. Bolland. XXVII Febr. pag. CArolo cognomento Simplice regni Francorum jura tènente, à Sèptêm- Hum, ii trionalis plagae remotiflimis locis eam in partem Francke , quae tune tem- Jiporis Neuftria, nunc autem Normannia nuncupatur , gens quaedam ferociflU ma advenit ; quae gentili adhuc errore implicata , Domino Chrifto veto Régi vitâ & moribus prorfus erat contraria. Ipfo tamen permittente. » -, . * ÔC illius acvi populi exigentibus culpis, urbes, vUlas,Monaftëria,circacumqueSequanae littus ôcin omnibus ejufdem regionis partibus conftru£ta, à fundamentis di- ripienda, & ignibus cremanda contradidit : quorum nefandiffimis morfibus, ve* lut agna à lupis, cerva à canibus, gens aufugiens Chriftiana , per extraneas provincias latebras quaerendo vagabatur. Sanclorum autem reliquias , quas pro- pria adhuc in fede recubans pk> affe£tu coluerat > ne à perfidis & Chriftianae fi- dei adverfariis repentè dehoneftarentur , religionis antiquuTimae tôt inter ad- verfa haud immemor , fécum deferens , diverfis , prout placebat divino obtu- tui, perFranciam hofpitabatur in locis. Ç Unde fa&um eft ut B. Honorinœ Virginis ac Martyris venerabile corpus à **«>»• *• vico , cui * Gerardi-villa vocabulum eft , in eo loco vicino mari , ubi Sequana * Gravillu finem fàcit , per honoratorum Clericorum manus , fra£to à capite farçophago , de terra levatumpago in Pariftenfi Caftrum apud (a) Confluentinum , equo fuf- tençante, deportaretùr , & in B. Genitricis MariaeEcclefia, inibi ab antiquo tempore conftruâa, fibi Domino annuente, ôceaquae nunc oculis confpiciun* tur omnia providente , hofpitaretur. Cùm veto Omnipotens Deus (b) gentis illius fuae ditioni per baptifmatis ablutionem colla fubdidiffet, 6C Sanâorum caterva deportantium manibus fedes ad priftinas remeaffet ; noluit haec beatirtimaVirgo fan£tx Martyris Domini ampliùs in terris carere,cujus eft in cxlis felici jun&a confortio. , — (a) Vulgô Confiant Sainte Honorine , ubi Ifara Sequanœ committitut. JJ (fr) Anno ?ix baprizato Rollone. xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx EX HISTORIA TR ANS L ATIO N IS SS. WANDREGISILI, ANSBERTI ET VULFRAMNI, Au&ote Anonymo Blandinienfî Monacho faec. xii, ut videtur. Inter Ac2a SS. Ord. S, Bened. jœc. $ , pag. Z04. j? T Udith inclita Karoli Imp. proies Baldulno peperit filium ei aequivocum : oç. nj| j cui Elftrudis filia Régis Anglorum magnum genuit (a) Arnulfum . . . Hic ergo eft ille Arnulfus, qui beatuTimum Sacerdotem Domini "Wandregifilum 6c claros Archipraefules Anftertum atque VulFramnum, hodierna atteftante fo- lemnkate hue , tranftulit. . » . . Traçante autem eo [ Arnulfo ] , & confilium fuper hoc placito à Deo quarente, non eft fraudatus à defiderio fuo. Ecce enim huic aptus negotio inventus eft vir vitas laudabilis, fanûitate clarus & génère, Gerardus ( b ) nomine , qui Monachus propofito , Abbas autem exftitit officio , & Apoftolicus meriro. Huic inclitus Marchifus de ejufdem Monafterii ordina-, tione, 6c priftinae Monafticae converfationis reftauratione conceptum in anima fua de Spintu-fanâo aperiens defiderium, confilium pr udenter utile atque fa) Arnulfus ifie Flandrenfis Cornes patri fuo (b) Gerardus Blandinicnfis Abbas & BronienJU Balduino Calvo fucceJEt anno ^î*. vivet e dcûit anno 939. Tome IX. V Digitized by Google ff4 EX HISTORIA TR ANSLATIONIS SS. WANDREGISILI , ôcc: An. 94»« militer prudens adinvenit:à quo etiam perduétus anno humanatiVerbi dccccxlt, A hanc aulam Apoftolicam , devota Monachorum cohorte comitante, ingreflus eft. Ubi eliminato inprimis Clericorum grege , Dominici fcholam fervitii à beato olim Amando conftitutam reftituit , ôc normam Alonafticx Regulx , ut dodus à Deo , fapienter intendere curavit Gif», ii. Jamque tempus aderat transferendorum hue corporum San&orum , ficut An. 9+4. difpofitum erat in confilio eorumdem Sanctorum : ad quod negotium cùm fefe, ut fidelem miniftrum , Dei fpiritu excitatus magnus aptaret Amulfus , aflumpto fecum eodem venerando Abbate cum magno Chrifti Sacerdotum, Monacho- rum atque Clericorum collegio, cum inftructa quoque fide ôc fpe Chriftiano- rum exercituum legione , ad urbem ufque properat (a) Bononienfem. Ubi fefe cum omnibus humili prxfentans devotione Sanclis , quorum illb gratiâ adve- nerat, pavimentum folo ftratus lacrymis rigabat, quibus fe defiderii fui com- B potem fieri à Deo expoftulabat. Vocatus quoque adeft civitatis Epifcopus (Z>) Witfredus cum fplendido apparatu ôc multis Ecclefix ofliciis. Qui cùm in ex- fequendo nutui divino ôc Deo digni Marchifi decreto , licèt invitusôc mentem gravi doloris vulnere faucius ingereret , ecce adfunt cum vulgo innumerabili primores loci zelo infipientix armati , ôc motafeditione , difpofitioni divinx ni- tebantur refiftere : cujus feditionis auûor exftitit Stephanus Capicerius. At Chri- ftus , pax vera , hoc opus pacis pacificè difponens confummare, furgentis fean- dali incendium compreffit miraculo. .... Cap. ir. Igitur memoratus pix memorix Abbas ôc comités prxclaris tantorum San- ôorum ditati patrociniis , ôc pretiofis exhilarati pigneribus , lxtum maturant reditum , lxtiorem habituri adventum Et ecce cum Epifcopo , paten- tibus portis , omnis Ecclefix dignitas, ecce cum inclito Marchifo tota in ho - G nore San&orum comitatur civitas. . . . Unde magnalia Dei in Sanctis fuis tam mirifica , ôc bénéficia in fidelibus fuis admirantes tam proflua , altifona voce dixere Alléluia. Hxc autem eo a£la funt loco , ubi mons , quem dicunt U^o~ nesberth , à radicibus aéra petit. Ab hoc ergo loco pediflequi Sanélorum , qui de vicinis advenerant civitatibus , fanttis eorum fe patrociniis commendantes, ôc interceflionibus devoventes , àd propria magnis fatigati doloribus funt rê- ver fi. Cap. 16. A prxfato igitur loco plèbe, ut di&um eft, remeante , ôc fefe in fua reci-; piente , infignis Pater Gerardus , fan&ique itineris comités in obfequio San- ctorum tantô apparuere devotiores, quantô à remotx multitudinis ftrepitu erant remotiores. . . Sole dein ruente , ôc confummato diei itinere , in villam, quam dicunt Weretham diverterunt : villa autem eadem fecus mare fita eft ... . Df Cap. 18. Incumbentibus autem tenebris villam vocabulo Ogiam hofpitio delegere.... * Berguat Unde ventum eft ad caftrum , quod dicunt * Bergam , cum magno fidelium con- S.Vi*Qih. curfu ôc occurfu .... Inde quoque poft biduum egrelfi, ad alveum venere fer- mone ruftico cognomine Driulit , quod nos Latinè Trinum - fluentum dicete poflumus Cap. 19. Igitur ab amne prxfato progreffis,ecce ( c ) Balduinus magni Marchifi pro- ies inclita , ecce quoque regia mater ejus , clariflima feilicet Adala, cum omni comitatu ôcinnumerx plebis multitudine, devota honeftate ôc honefta devotio- ne fefe obviàm dedere. Apud quos unius tantùm no&isfpatio Sancli cum fuis manentes , ôc viam diluculô carpentes , in villa , cui nomen Atrecias , hofpi- tio fufcipiuntur. Et fa&o mane , ecce clerus quamplurimus , ecce diverfx con- ditionis populus , Duce Leuthone Archicapellano , cum crucibus ôc lampadi- £ bus , cum hymnis quoque occurrit ôc laudibus. Quorum obfequio fanda San- ftorum corporainde locata , cum concentu in auresDomini Sabaoth roboante, * Bruges * Bruzzias funt delata , atqué celebri honore in Bafilica San&i Donatiani de- pofita Cap. 10. San&i igitur venerando fuorum obfequio à caftro Bruzzienfi deve&i, nec ( a) Chronicon Blandinienfe apud Sanderum in nuit Witfredus, ex Praepofito S. Bertini Epifcopus fuo Gandavo haec habet : Atmo DCCCCXLIf, ab anno jjj ad an. ptfo. Mabillonius. III Noms Septembres , corpus divorum JVandregtfili , (c)Balduinum III intelligit, qui , pâtre fuo Ansberti & yulfrannt ex Bononia marititna Mort- adhuc in vivis agente , anno 961 defundus eft. norum urbe Gandavum ad Cœnobium Blandinienfe ab Adela feu A délais ejus mater filia erat Heribetti II Amuîfo Comité translata funt. Veromanduorum Comitis , Arnulfb defponfata (b) Scdem Bononienfem feu Tervannenfem te- anno 934, ex Chronico Frodoardi. Mabillonius, Digitized by Google EX MIRA'CULÏS S. PRUDENTII. % prartcrgrcffo abfque revcrentia Dei genitricis Mariae Monafterio ( a ) Trunci- An. p^lp nenfi , trans flumen Legiam , plaudentibus dulci modulatione turmis, funt eve- &x. Et ecce citeriores ripaeamnis, & omnes plateae obviàm exfilientium exci- piuntur agmine Chrifticolarum. Omnis patria occurrit ; quiquè pagenfes honore mortalibus poffibili obviàm ruunt ; confluit regalis militia & omnis plebs ur- bana. Horum omnium concentu , vocibus quidem diflbno , affeftibus autem confono , ad aures Domini Sabaoth perveniente , Monafterio * Principis Àpo- * Blandfc ftolorum altifona appropinquant modulatione. Et ecce prodit quau de linu nienfi matris religiofus Monachorum chorus , Eccléfiafticis infulis admodùm honeftè redimitus , praeeunte toto mentis afFe&u cum gaudio fpiritali venerabili Tranf maro Epifcopo , & comitante cum fuis gloriofo prafato Marchifo Cum hac ergofpeciali honoris praerogativa San&i in hanc Apoftolicam introduâi Ba- B filicam, in aulam eis fcilicet divina ordinatione & prxparatiorie dedicàtam,de- ponuntur juxta virtutiferum paradoxx virginis Chrifti Amalbergaemaufoleum.,... A&a funt anno incarnati Verbi dccccxliv , Indiâione 1 1 , * Martino Papa * Mariât» vices Apoftolicas in Sede Romana agente, Ludovico Francis imperante , Tranfc maro Noviomenfi Epifcopo praefidente , & domhoGerardo Abbate hocCœho- bium régente , ni Nonarum Septembrium die. ( a) Perftat etjam nunc hsec Abbatia fùb Or- vallo à Gandavo , quondam à S. Amando fonda- dine rwemonftratènfi in pago Mempifco ad flu- ta, vulgô Droagtne. Idem. vium Legiam , le Lis, trium ferè horarum inter- CEX LIBRO II MIRACULORUM S. PRUDENTII, Au&ore Theobaudo Bezuenfî Monacho , faec. xiï. Apud Labbëum Tùrfi. Z Nova Bibl. Libr. wijf. pag. 6Ï7. À Nno verb ablncarn. Dom. (a) dccglxxxvii, ultimo Karolo (£) puero An. 888» filio Ludovici Imperatoris régnante inFrancia, (c) Odone autem filio Roberti Andegavorum Comitis tutore regni , Normannorum gens efFera , im- menfis exercituum colleâis copiis, Franciam ingrediuntur. Jam enim priùs Parifiacam utbem poft feptem annorum ( d) obfidionem captam & vaftatam , Rothomagum , Ebroas , Baiocas , & çaeteras Neuftriae civitâtes atrociter de- jp populati fuerant. Tune verb Belvacum , Carnotum , Meldis , Milidunum folo tenus evertentes , 'totas longé latéque , nullo penitus obfiftente , pervagantur Gallias , rapinis , incendiis ferroque cunéfct peffumdantes. Jam itaque Neu- ftriam, jam Franciam hoftica manus exhaùferat : fed nihil omninb a&um cre- didit, nifi etiam Burgundia fuae crudelitatis féroces experiretur gladios. Quam nequitias fpiritu ingrefli, omnia folito more caedibus , rapinis , combùftionibus ad internecionem ufque debacchantes tradiderunt. Denique tandem ad locum An.8?ft) pervenerunt furentes , quem antiquitas Befuam nuhcupari voluit , à fonte fcili- cet ejufdem nominis illic in magnam fefe refolvente aquarum affl uentiam ; adeb m mox in fluvïiim largiffimum praeter akerius ammixtionem miré coliigatur. Tanta fiquidem hoftium ipforum multitudo fuiffe perhibetur , ut praefatum flu- Vium, quatridub ibidem caftra metantes, penitus deficcaverint. Deftru&o ergo ^ejufdem loci (e) Cœnobio , quod ab antiquo beatis Apoftolis Petroôc Pauio dedicatum fuerat , Monachis quoque feptem peremptis , & aliis effugatis , aliorsùm ad fimilia perpetranda funeftàs obvertunt acies : quippe ad Divio- nenfe Caftrum eos afpirarè , quamvis proximum fit , nec loci munitiffimi fir- mitas , nec Ducis formidanda famofiflimi bellicofitas nullatenus permifit. Hacc autem ideb dixerim , quia tune fan&iffimi corpus Prudentii Divionî ■propter metum eotum tranflatum , longis temporum illic permanfit anfiraâibus. («) Corrigendom, anno pCCCLXXXWT. capta non fuit : obfidio in anrium unum tantfan» (b) Carows filius Ludovici Balbi, qui non fuit duéta eft. Tmperatot, nonnifi anno 8vj regnare cœpit. ( « ) Hxc clades in Chronico Befuenfi fuprà ( e ) Odo non tutor regni , fed Rex à Francis re- pag. 10 refertur ad annum 888 >, fed monni corri- nuntiatus eft. gendum 8yS. (d) Parificnfis urbs anno 88; 8c ZZ6 obfefla^ V i) Digitized by Google fï* EX MIRACULIS SANCTI PRUDENTII; Sub ea fiquidem tempeftate lugebant alii tôt & tanta mala, quibus tas erat,ut ^ anteà experti; alii metuebant , antequàm experirentur fufpeai, altoque apud fe rimabantur in peftore, quo pado, fi fua nequirent defendere vel occu- 1ère, faltem Sanftorum pignora fibi pofterifque profatura ad loca tutiffima Ôc Barbaris inacceffibilia transferrentur ; ne penitus extermmiotraderentur,fitru-. culentiffimx gentis manibus obvenirent. Proinde milita Sanaorum corpora Divioni funt inveda, utpote quod munitiffimum 6c inexpugnable prae cactens videretur; & egregii Ducis Burgundiae, Richardi nomme, ibidem comma- nentis metuenda longé latéque celebraretur potentia. Tune euam beatiflimi ■corpus ( a ) Prudentii eo illatum eft. (a) S. Prudentii corpus Warnerius Lingonenfo revehendum curavit, ut notât Mabiltonhis Lib, fipifcppus anno 9x1 Divionc in propùum locum »? AnnaL Bened. Num. jo. Digitized by Google CXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXé SUMMORUM PONTIFICUM EPISTOLil- B JOHANNIS (a) VIII PAP^E EPISTOLjE. I. AD {b) C AROLOM ANNUM REGEM. Dolec de Caroli Imper, obitu : Legatos fe mifTurum pbliicetur : TwnJXCon* Theotmaro Juvannenfî Arcniep. Pallium mittic. «J-mm* ç TO HA N N ES Epifcopus Carolomanno. Apicibus igîtur , gloriofe fili , **" 8774 f veftrac dile&ionis fufceptis cum parte gratulationis, veftraincolumitate prof- peritatifque fucceffu , Caroli Imperatoris morte audita , nimio triftiti* fateor mœrore ex latere fumus attriti Dum à colloquio , ut dicitis , fratrum ve- ftrorum fueritis reverfi , Legatos ex latere noftro ad vos folemniter dirigemus, - cumque pagina capitulariter continente ea , quae vos matri veftrac Romans Ecclefix , veftroque proteâori B. Petro Apoftolo perpetualker debetis con- cedere. Quibus peraâis , demum rurfus ordinabiliter & honorificè mittemus , qui vos cum tota decentia , utpote tantum Regem , ad limina Apoftolorum du&are ftudeant: unique convenientes , de ftatu reipublicae, totiufque Chri- ftiani populi falvatipne falubriter traâare , Deo opitulante , ac ordinare valea- mus. Inter quae quœfo , fili cariflime , quotquot infidèles noftros , noftraeque J) vitx infidiantes , quoquomodo vel fignificatione poteritis cognofcere , nullum apud vos veftrofque fidèles valeant aliquatenus locum vel aditum invenire , ne immunda eorum praefentia aliquâ confortii macula regium culmen conta- giet. Pallium vero , veftra petitione inclinati, Theotmaro Archiep. confuetu- dinaliter dirigentes, optamusut hoc décore interiùs fulgeat in oculis interni Judicis , quo nitet exteriùs humanis obtutibus : cuique , quxfo , committite ea quae apud Bagoariam B. Petrus Apoftolus habet , uti nobis annualiter reditus ejus Komam tianfinittat. Data menfeNovemhri, Indi&ione xi. I L AD LUDOVICUM BALBUM. ^ Déplorât mortem Caroli Imperatoris patris ejus : hortatur ut pacem &ti.$ag. ?u habeat cum Regibus confanguineis fuis , & Ecclenx inimicos perfequatur. LUdovico{c) gîoriofo Regifilio diva memorue Caroli II Imperatoris Augnjii. An.9j9i Quanto deinde amore dile&ionis , pro tantorum bonorum virtutibus , & pro omnipotentis Dei quotidianis genitorem veftrum dilexerimus cultibus ; norum , Chrifto confcientiae noftrae tefte , abfque lacrymarum efiufione fadtorum (4) Johannes VIII Pontificatum iniit die 14 Decembris anni 871 : obiit ir Decembris an. 88». (b) Carlomannus Bajoarias Rex filius erat Lu- dovic! Germanie Régi* , fiater Ludovici 8c Caroli. _ ( c ) Hic eft Lndovicus Balbus , Caroli Calvi fi*! lius , qui obiit anno 879 die 10 Aprilis. Viij Digitized by Hf9 JO H AN NI S VIII PAPiE reminifci nullatenus poffumus. Etquamquam gaudendumfit, quonîam èum- -Aï dem , poft felicis curfum operis , inter Angelorum cœtum Paradifi fiafcepe- rint pra:mia vit* perennis ; flendum nihilominùs convenit , quod tantum ad- jutorem Ecclefiarum Domini difriifarum in orbe praefentia corporali,heu proh dolor î amiferifhus. Praefertim cum hoc intempore San&a Rorii. Ecclefia ma- ter omnium, quaemeae mediocritati commiffa eft Jefu aeterni difpofitione con- *, Cor. 10. ii. filii, m quo , ut cum Apoftolo pace qùorumCumque dixerim , finis faculorum devenerunt, in tôt perfecutionibus , atque adverfitatibus diu laceflita, domefti- corum debacchatione fatigeturj ut ccgar cum Propheta erumpens exclamare; Pfaml.6%. j. y eni > m a i tttu di n e m maris y &tempejlas demerfit me .-ôcrurfus ; Domine, libéra anv> -PJàlm.iï9,t. fnam meam à labiis imams &àl'mgua dolofa. Sed vos , fili cariflime , hortOr ac 'moneo paterno amoris affedtu , ejus imitari in Ecclefiarum exaltatione vefti- Igia vitae fpiritalis , cujus floris décore natus regia dignitate exiftis. Primùm ut g pacis unitatem vinculumque caritatis cum fratribus veftris , nimirum Hludovici Régis Bajoariortfm filiis , cumque'fidelibus Chriftiahis tenens , demum contra infanientis rabiem atque tyrannos, .paterno provocatus exemplo, virtutemro- boris Chrifti au&oritate in defenfionem matris veftrae,à qua & potum praedica- tionis in proavis ôc infulam Imperii accepiftis , medullitus viriliterque efïun- dere valestis. Quia, quod dici fine lacrymarum knbre nullo modo poteft,pro- diit in hoc tempore apud nos ex mafia peccatiradix ac fomes nequiflimae per- ditionis Lambertus Widonis quondam Spoletani Ducis horrendus filius , fa- temur membrum Antichrifti , qui adverfatur 6c extollkur derogando adverfuâ ortum regalis progeniei , & fe turpis lucri cupidum clandeftina machinatione , rapacitatis ardore., nunc hue atque illuc tergiverfando , cum mœcha forore Rotilde , cumque complice fuo infido Adelberto Marchione , imo patriae prac- C done, ad fafeem , ut vera fama volitat, impudenter ( quod Deus avortât ) fuf- tollere Romani Imperii : & nunc , utpote abominatio defolationis, atque per- ditionis filius , caput fcotpii 6c afpidis furdae , deftruit dilapidant , perque ne- quam fuos di&erdit praedones omnem terminum S. Pétri 6c Pauli prote&orum yeftrorum ; ubi 6c pro qua re omnes penè noftri fidèles in paupertatem ac ne- ceflitatem redaâji videntur, facramentifque ut fibi confpirent, ôc ne ad no- ftram occurrant juflionem , omnis territorii fanôorum Apoftolorum homines conftringere non omifit. Nunc etiam Tarentum legatione dire&a paganis, do*- naque tranfmittens , atque ab eis accipiens , fuppliciter deprecatus eft ut fibi , cùm fignificatum fuiflet , phalangae Àgarenae ad perniciem Chriftiani populi quantociùs déférant auxilia. Qualiter denique fraude nequitiae & per perju- rium in finu Ecclefiae noftrae nos deceperit, urbemque facram inyaferit , hîceaEF ideb praetereundo filemus, quia in alio opufeulo ad omnium Chriftianorum no- titiam , quos ideireb anathematis vïnculis innodavimus , nonnulla conferipta tenemus. Pro qua re, domine fili cariflime, contra nova & inaudita in Cbri- ftianis mala novum jam feffus 6c fatigatus certaminis laborem , navalis fcjlicec periculi flucVûfque maris, afliimere defiderans , me tantis periculis ad vos ve- nions do pro Ecclefiarum fàn&arum omnium liberatione, juxta Apoftolum, non JM. io.i4. faciens animam meam pretiofiorem quàm me. Et ecce , quantum ad mei mi- nifterii regimen fpe£lat , non reeufo pro Chrifti Domini ovium , ope ejus , libe- ratione mori , detrimentumque fufferre. Vos quaefo obnixè, vos , fili cariflime , lacrymas meas arduumque laborem afpieite ,* ôcad defenfionem fan&ae matris veftrac veftrum animum fideliumque veftrorum adhortatione continua praepa- rate ; 6c mecum unanimiter lupis rapacibus baculos redargutionis ftudete te» K nere : quatenus , duce Unigeniti gratia , poft longa temporum fpatia coopéra- tores effecli noftri certaminis , de purpura terreni Imperii ad coronam venire valeatis perpetuam : ôc epiftolas (a) reliquas , quas confratribus veftris , Caro- lomanno videlicet 6c Ludovico atque Carolo juniori , dirigimus pro talium ad- hortatione , precamur gloriae veftrae decentiam eafdem illis fine mora deftinare dignemini , omnihufque reverentiflimis Archiepifcopis , 6c clero totius ordinis regni veftri, paterna peto adhortatione, fignificari praccipite : quoniam , Domi- no miferante , apud vos Synodum celebraturi fumus cun£tis populis Chriftia- nis perneceflariam. Quaccumque noffe nos cupimus, fané deinceps fumus a&uri (a) Epiftolse , quas ad Catoiomannum, Ludovicum 8c Carohim fe feribere teftatur Johannes Papa » taox fequmitur. Digitized by Google ■« PISTOL iE; ïj& A de negotiis Ecclefiaftîcis. Te quoque , cariflime fili , au&oritate S. Spiritûs Dei noftri, ad vicem genitoris veftri dôminiCaroliperpetuiImperatorisAugufti> à fecretis conftituo meum confiliarium, qui, ut dici aflblet,pars animas mex fuit. Et quaeque agenda funt, coge adunaque confilium: quia in fonte tui cor- dis primùm intingendus calamus , deinde manus noftra formabit caraâeris api* ces. III. AD LUDOVIÇUM FRANCIS ORIENTALIS REGEM. Hortatur ad fervandam pacem cum fratribus Carolomanno & c^â.'/^ Carolo : invehitur in Lambertam. B HLudovico Bajoariorum Régis filio. Scriptum enimverb in Salomone legimus ; ^ *7*- ^ Filius fapiens latificat patrem t & efi gauâium matris , qua genuit eum. Qusl- ' ' * propter quoniam te [ Ludovico (a) filio Caroli, Ludovico filio Ludovici Régis 3 zternitatis prarfcientiae fuas confilio omnipotens Deus ex Regum ïmperatorum- que eft dignatus producere profapia , & tune illum plenè laetificare conten- ditis , fi veftrae matri ejufque immaculatae fponfae adverfùs infidiantium i&us atque illius laceratores tota virtute concurritis , omni quoque nixu , more pa- rentum proavorumque veftrorum, auxilii confolationem conferre,fpreta per- fonarum acceptione quarumlibet , quantociùs feftinatis , fanûi Spiritûs per Sa- lomonem verbis teftantibus; Frater & amicus in angufiiis comprobatur: & bene Prov. tyffi nobis filiatio adoptionis veftrae fpiritualis favere valebit , fi pacis ôc unanimi- C tatis cum fratribus veftris , Chrifto opifice , concorditer tenere confultè fata- gitis vinculum : quia in veftra pace, fatemur , totiusChriftiani populi falus con- fiftit. Qua demum neceflkate , quave fatigati anguftia, reli&a fede propria Apo- ftolici culminis , compulfi fumus Franciam petere, vofque paterno affe£hi de- pofeere , quatenus unà nobifeum pofiti , de communi falvatione S. Romanae « Ecclefiae & reipublicae ftatu tra&aremus , in pauciflimis nunc patefacimus : quia in alio opufeulo , qualiter nefariè fit pera&um , ad omnium Chriftiano-? rum notitiam refervatur conferiptum ; quod luce clariùs advertitis. Lamber- tus Spoletanus perfidus Dux widonis quondam ftirps , perditionis filius , in quantam fuperbiam pro cupiditate , ut rama vera fe habet , Romani Imperii eruperit , in noftris tribulationibus atque anguftiis procul dubio cognofeetis ad liquidum. Romam fiquidem clandeftina fraude devotum venire fe fimulans , D à nobis velut filius pacis benignè fufeeptus , quid virulenti confilii corde * ge- » geitetel ftiens, in craftinum fequentis diei diluculum demonftravit. Nam deputatis cu- ftodibus , verùm etiam îàtellitibus ad portam Urbis , quae ad B. Pétri Apofto- lorum principis euntibus pandit itèr, nullum noftrorum fidelium ad nosegredi patiens , cibos déférentes coèreens , aflerit Carolomannum Regem fibi talia horrenda facere praecepifle. Quod ideircô non poffumus credere ; quoniam ex veftra progenie nullus cervicem fuperbè contra haneextulit Sedem:fed propter Deum fuppliciter colla fubmifit. Nos, fili cariflime, pro Domini Ecclefia ÔC ejus ovibus animam ponere cupientes , ecce marinos fluâus undafque falis ad vos veniendo perdimcile iter aflumpfimus, vobifeumque fimul pofiti, Domi- no miferante , univerfalem Synodum celebrare difponimus : totius fan&ae Ec- clefiae, vobis obfecundantibus, prove&um & exaltationem loco percongruo fat- Eagemus peragere. Quod, quaefo , regni veftri omnibus Archiepifcopis , Coë- pifcopifque noftris innotefeere dignemini , eofdemque nobis adeffe, continua maturitate accelerare monete. Data iv Kal. Maii , Indiâ. xi. (a) Delcnda quas uncinis includuntur, vel reponendum, te, Ludovûe fili, Ludovià Régit filium. Digitized by Google fttfo JOHANNIS VIII PAPiE IV. A Tow. ix. AD CARÔLOM ANNUM REGEM. ï!ontil. fag' De codcm pene argumente f\ik&oJUio Carolomanno gloriofo Régi. Quanta denique exaltatîone fponfio* J^y nis veftrae fan£tam Roraanam Ecclefiam , videlicet matrem veftram ora- niumque Chriftianorum , quae vos ôc la&e fuae praedicationis ab uberibus > ôc ad imperialia à proavis fceptra fanguine Regum excellenter produxit , fub- levare cutetis, ôc epiftolari textu, ôc internunciis nuper ad vos dire&is, remi- nifeimur plenker ; fontemqàe ubertim cordis veftri folita pietate parentura veftrorum circa omnipotentis Dei famulatum miferatione abundare reperimus : B veftrum quoque ad praedi&ath matrem veftram , uti gloria culminis veftri fpo- ponderit , tantb avidiùs ^nixiûfque quotidiana praeftolatione adventum expéc- tavimus , quantb pro augmento mercedis veftrae nos , noftramque Ecclefiam in tôt adverfitatibus laborantem , fuper omnes Imperatores atque Reges , qui ante vos fuerunt, exaltare ac beatiJïcàre omnimodo promififtis. Sed heu , proh dolor ! feffo mihi paganorum perfecutiorte ac gladio , atque exa&ionis cenfu viginti quinque millium in argento maneuforum annualiter, immb prae- di&ae veftrae matri additus civilis mucro anguftiae eft , qui penè nos funditus peremiflet, nifi fubita miferatione illius folaremur auxilio, qui fidelibus polli- 4nu. ...xi.to. ciens inquit ; Ecce ego vobifeum /km omnibus diebus ufque ad confummationem feeculi. Exierunt quidam ex nobis , fed non fuerunt ex nobis , confitemur , neque ex nobis , qui tanta Romanam Ecclefiam dehoneftatione , Urbemque Q facram , nos quoque fatigaverunt atque opprefferunt , ut fimile nec in Chri- ftianis Rcgibus fadum reminifei nullo modo poflit. Lambertum, fâteor, at- que Adelbertum ele&os Marchiones , qui hoftili manu occultaque fraude qua- litër nos affecere , culminis veftri gloriam latere nulla potuit ratione : quod ad omnium veftrum notitiam in fuo feriptum tenetur opufèulo. Nobis enimvera ad vos inter cetera mala iter claufere venire cupientibus ; qua neceflltate com- {>ulfi, navale , animam pirae manibus habentes, affumpfimus laboriosè pericu- um , & commodum duximus Franciam irè , veftramque fraternam compa- eem in pacis & unanimitatis vinculum confolidare ; veftrae matris faepe di&è iiberationem fanftae Romanae Ecclefiae neceffarib quaerere* Vos fiquidem îlluc omnefque veftrorum regnorum Epifcopos ad Synodum celebrandam venire hortamur. Data de civitate Genuenfi , ôc direfta glorix veftrae per Anfpertump Mediolanenfem confratrem & Coëpifcopuôi noftrum. Data utfuprà* V. aa.nt.w AD CAROLUM REGEM. Excufat fe quod ad eum Legatum non miferic. An. 878. Awlo (a) gloriofo Régi dilettofilio. Igitur gloriae veftrae litterarum ferie receptà {^j & leûa , ut de more anteceflbrum Regum videlicet & Imperatorum, ve- ftrorumque duntaxat parentum erga Romanam Ecclefiam , cujus lac veftram prolem ha&enus educaverit , in cun&is omnia vos défiderare & aflequi novi- mus; paterno aflfe£tu gratias agimus, ôc qualiter fcripfiftis immb tenemus.E Ceterùm Pontificium noftrum veftra percunaari dUeaio ftuduit , cur vobis non mifimus ob quid taliter veniflemus : ôc vobis ôc fratribus veftris gloriofis Regibus , antequàm ex Urbe exiremus , mittere voluimus , fed officientiims Lamberto ôc Adelberto , fautoribufque eorum anathematizatis , mittere nequi- vimus. Nec mirum , fi jpfi nobis viam fuftulerint , cùm Ôc ipfius beati Pétri Apoftolorum principis Ecclefiam-, veftram denique matrem, Ôc omnium Dei Ecclefiarum tutricem , armis triginta diebus circumdatam tenere non formi- -daverint : ita ut nec ibi aliquam alicui lucernam illuminare , nec laudes Deo (a) Hic eft Carolus cognominatus Cra^ut , filius Ludovici Germanias Régis , Rex Alemanni* faûus s&no 776 , 8ç Rex Longobardiœ anno 879. conferre Digitized by Google E P I S T O L jE. ier intercellionem Apoftolorum principum : illicque Bofonem Principem generum veftrum communem & filiam domnam Hermengardam alloquentes , omnia profpera Ôc jugiter defiderata invenimus , ôc pro amore veftro , veftri nuper ôc piifllmi conjugis , illos tamquam filios ampleâentes , pro eorum confulto, illorum cum honore cunda faciemus : quoniam ceu per vos, haud £ fecus per iftos confolationem & defenfionem S. Rom. Ecclefiae quaerimus , eofdemque permhTu Dei ad majores excelfiorefque gradus modis omnibus , falvo noftro honore , promovere nihilominùs defideramus. Quapropter mo- nentes hortamur ut tanto labori fàveatis , ejufque perfedtionem , prilco veftro confilio perfruentes, certis literis per fingula nobis ôc illis line mora intimare minimè differatis. Ceterùm rogamus ut Joanni Archiepifcopo Ravennati mit- tatis epiftolas ex noftra parte confolatorias , incitantes ut pro nobis orationes faciat , ôc contra Dei inimicos fe praeparare nequaquam formidet , ôc noftris fideUbus Romae Legatos confolando tranfmittat. Et vos, fi fas eft, aut mihi (fr) Ludovicus tamcn Balbus Kalendis tantum lUm inchoata eft, utliquet ex Breviario Adlorura Septembris ad Synodum venit, nt teftatur Anna- ejufdem Synodi ex veteriCodice defcripta àSir-* Ma Bertinianus, 8c Synodus III Idus Augufti fo^ mondo Tom. III ConciL Gall. pag. 47J. Tome IX, X Digitized by Google i6z -JOHANNIS Vllî PAPiE apud vos eft impetrandi facultas, Leoni Epifcopo Miflb ôc Apocrifiario no- A. ftro ôc Petro fuper ifta ceterifque fidelibus iiteras veftras mittite , confortan- tes tpfos , ut fcitis 6c vultis. VII I. t t ./jt AD ROSTAGNUM A RE L AT ARCHIEP. Suas illi vices in ( a ) Gallia , & Pallii ufum concedit. An. 878. "|p Everentijftm6& fan&ijjîmo fratri Roftagno Atchiep. Artlatenfu... Itaque frater- nitati tuae vices noftras in Ecclefiis , quae fub regno Galliarum funt , juxta antiquum morem , Deo auâore , committimus ; fingulis quidem Metropolitis B fecundùm prifcam confuetudinem proprio honore fervato. Pallium quoque conçeflimus, quo fraternitas tuadecoretur : ficubi autem longiùs Epifcoporum quifquâm pergere fortè vôluerit , fine tuae fanâitatis auâoritate ei ad loca alia tranfire non ficeat. Si qua verb inquifitio de fide , vel fortaffe aliarum rerum inter Epifcopos caufa emerferit , quae difcerni difEciliùs poflit , colle&is duo- decim Epifcopis ventiletur atque decidatur : fin autem decidi nequiverit , dif- cuffa veritate , ad noftrum judicium referatur. Proh dolor ! cùm in Galliae par- tibus eflemus , inter cetera unum valde prohibendum invenimus : Metropolitae, antequàm Pallium à fede Apoftolica fufcipiant , confecrationem facere praefu- munt ; quod anteceffores noftri 6c nos Canonico decreto ne fieret interdixi- mus. Unde fraternitatem tuam per Galliam noftram vicem tenentem horta- mur , quatenus fuper hoc folicitudinem habeas , 6c ne iftud adoleat au&oritate Q prohibeas ; ôc ut fecundùm antiquum morem quaerere feftinent moneas , inci- tes atque prxcipias : ôc fi ipfi obediant , nec ne , noftro Apoftolatui fuper om- nia renunties , fi poteft , in Nativitate Apoftolorum , aut per vos , aut per no- ftrum Legatum aliquem certis literis intimare non différas. Omnipotens autem Deus fua vos prote&ionc cuftodiat , honoremque perceptum vos in moribuç fervare concédât. IX. ibid. F ag.*o. AD isAAC LINGONENSEM EPISCOPUM. Ut Trecas ad Synodum veniat , & Cabilonem aliquos mittat ? qui eum eo deducant. D An. 878. TT} Everentijjîmo ïfaac venerabili Epifcopo Lingonenft. Quod fanôitati tuae notum j|\_efle non ambigimus , pro fanttarum Ecclefiarum ftatu ad Galliarum partes devenimus. Quapropter, Domino auxiliante, apud Trecas Synodum fumus ce- lebraturi, ad quam fan&itatem tuam volumus omninb adefle. Priùs tamen venerabilitas tua nobis Miflbs Cabilonum dirigere ftudeat , qui iter noftrum re&o tramite ad praedi&um dirigant locum : ôc per parochiam veftram nobis congruas manfionaticas praeparate , id eft in villa Marmania in pago ( b ) Alhenfi. X. AD OMNES CHRISTIANOS. q Excommunicat eos qui fibi equos & argenteum vas furati fuerant , nifi intra très dies reftituant. An. 878. y^v Mnibus Epifcopis , Comitibus Ôc cunéto populo Chriftiano notum fit quia V^/ dum pro pace ôcunitate fan&arumDei Ecclefiarum in Gallias veniflemus , apud Cabilonum civitatem ad injuriam fanâorum Apoftolorum Pétri ôc Pauli ôc noftram , multam inhonorationem fuftinuimus. Inter quae equi noftri noc- turno filentio, noftris hominibus fecurè quiefcentibus , à concivibus praedi&ae- (a) Ibidem pag. 79 recitatur alia Epiftola ad (fc) Fortè legendum , Alhenfi, ab Alba fluvio qui «niverfos Gallite Epifcopos, ut Roftagno omnes oritur in Lingonibus :nam in Codicibus mff. nulla obediant. - ferè eA differentia inter litteras b 6c h. Digitized by Google EPISTOL^ x6i A civitatis latrocinahter rurati funt. Quapropter nos qui fecundùm officium mi- nifterii noftri pullulantia vitia gladio fpiritali refecare maturè debemus , hoc malum caelefti mucrone percutimus ; ita ut , nifi praedi&i equi & alia furta noftris hominibus intra, tertium diem reddita fuerint , praedi&os fures , cura omnibus confentaneis fuis, eo quod latronibus latebras praebeant, & excom- municabimus, & anathemati fubmittemus. Inter hxc Adwardum Prefbyterum, qui nobis in (a) Monafterio Flaviniaco miniftravit , cujus homines fcutellam argenteam S. Pétri, nefcio utrùm confenfu illius , an non , fùrati funt, pro facrilegio furti excommunicamus , & pari fententia , ut fuprà , nifi eam reddi- derit, conftringimus. X la AD EPISCOPOS ET SUFFRAGANEOS ARCHIEPISCOPI nu. n .tu Arelatensis. Jubcc ut cum Archiepifcopo fuo , fimul ac vocati fuerint , ad Trecenfem Synodum veniant. OMnibus venerabiïtbus Epifcopis fuffiraganeis Co'épifcopi & confratris nojlri Rojla- An. tjt* gni Arelatmfis. Notum fit omnium fanâitati quia, Domino opitulante , per- necenariam univerfam Synodum fumus celebraturi; ad quam, mox ut vos prxdiâus Archiepifcopus vefter Apoftolatûs noftri literis convocavcrit , omni poftpofita occafione , obedientiae vicino greflu occurrere fatagatis : quoniam ficut in communi Conventu , gratia Chrifti duce , paternis parentibus juflis C erit exaltatio ; ita, quod non optamus, fubtrahentibus fe ab hoc magno colle- gio eft fubfecutura confufio. Apud urbem Lingonenfem iv Nonas Junias. X I I. AD DIVERSARUM SEDIUM ARCHÏEPlSCOPOS. Hortatur ut cùm cognoverint de Ludovici Régis adventu > ad locum veniant , ubi celebrandum erit Concilium. \a) T TIncmaro Archiep. Remenfi, Anfegifo Senonénft * Frothario Bituricetijî , Joanni An-*?** XJ. Rotomagcnfi > AdelardoTuronenfi, àparibus. Canonicà inftituta fervantes oportet nos , quotiefcumque Ecclefix ingruunt pafliones, Sacerdotum coliegia D aggregare , ut his fimul convenicntibus , falubre univerfse Ecclefis confilium & totius Chriftianitatis fidem eidem imponant , & aequitatum omnium mode- 1: - ramine queant congruè diiimari.Idcirco veftram hortamur fanétitatem , dum de Ludovici gloriofi Régis adventu audieritis , quando ad nos venire * conaverit, » tocu* cor* in eo loco celebraturi Concilium incertè tenemus : fed vos audientes com- W9> perietis , mox ut praefentes fufceperitis noftras Apoftolicas litteras , omni mora repofita ad nos venire non differatis. Ita profectô de veftrae unanintitatis & pacis concordia mentis jucunditas uberiùs multiplicetur , ut convenais uni- verforum , & veftrae devotionis concurfus , nec folùm ad fàvorem hominum ; fed Ecclefiis ad laudem potiffimùm proficiant Creatoris. Optamus fraternita-i tem veftram in Chrifto bene valere. Data îv Idus Junias , Indi&ione xi. £ XIII. . AD TEUTRANNUM TARANTASIENSEM ARCHIEPISG; mm Monet ut lîbi cum fufFragàneis fuis obviàm veniat , & Adalbertum Synodo adeffe jubeat. f ; ; ? 'Enerabili Archiep. Teutranno.Mitiïtmt fraternitatem tuam cur noftrum in has partes audiens adventum , nos ob reverentiam beati Petf i Apoftolorurri ... . . , goAe Vulfardus Abbas Flaviniac. & Notatiùs Ludovici hujus loci Abbatd vide Chronicon . Viijjui% tA Balbi confcctationcm Ecclcû* Ûue afreé Sc oôo- Tomo flOfiftf pnscçdeati pag. 1Z6. • Xij Digitized by Google JOHANNIS VIII P AP£ principis fie noftram more ceterorum venerabilium Archiepifcoporum minimè A confolari ôc occurrere ftuduifti. Qua admiratione jam diu fufpenfi , monemus fraternkatem tuam ut nobis citiùs occurtere cum tuis (4) fuffraganeis , quos te- cum adducere praefentialiter poteris , non différas , ut fimul de utilitate Ecclefiae tuae traâàre valeamus. Innotefcimus denique quia venerabilis frater • Gratiano- & Coëpifcopus nofter Bernarius * noftram nuper adiens praefentiam, recla- po ' mavit fe fuper fratre Àdalberto fuffraganeo tuo , de quo jam Romac procla- maverat , ôc libellum fux reclamationis oftenderat. Unde tibi & Viennenfi Archiepifcopo epiftolas direximus , ut amborum querimonias ventilantes , qux Canonum funt inftituta dijudicaretis. Infuper (b) Arelatenfem Archiepifco- pum , Valentinenfem quoque & Vivarienfem Epifcopos huic aflertioni telles adefle juflimus. Sed quia , variis praepedientibus caufis , ha&enus eorum indif- eufla manet caufatio , jam prxcipimus Apoftolica auâoritate ut ubicumque à B nobis fuerit Synodus indi&a , Canonicè eum inibi adefle jubeas paratum in omnibus ad rationem reddendam. Qubd fi defuerit , vide ne ejus in te retor- 3ueatur fentencia : ipfe veto feiat à de abfentia fua lucrum non percipien- um. Data m fi*prâ+ XIV, cfS^AD MIRONEM ET HUNCFRIDUM FRATRES. Eos mulcorum fcelerum rcos ad Synodum venire juber. An. 87t. (f) Tl/flroni & Huntfrido germano fuo. Quanta ad Apoftolatum noftrum rela- IV A. tione quorumdam tranfgteflionum veftrarum mala atque perverfa fue- C tunt nunciata , haec , fateor , lacrymabiliter nominamus , Apoftolicaque auâori- tate citiflimè corrigenda jubemus , fi fanôi Spiritûs poteftate non vis tu , Miro , merito nequitiae tu* ab omni confortio Chriftianitatis feparari, ôc inferni fiammis in perpetuum condemnari. Septimanix terram univerfam redegifti in iblitudinem : Écclefias , ut aflerunt , miniftris expoliafti : caftella ipfius terne callidè ac fraudulenter invafifti. Qua compulfi necefjitate , homines Bernardi gloriofi Marchionis , cum multitudine hominum tuae rabiei occurfando ? aliqua in eadem terra perperàm egerunt ; ut velut Jéroboam filius Nabath , qui t-Rtg. jf. peccavit ôc peccare recit Ifrael , au&or omnium peccantium exiftas. Ideôque ad univerfalem Synodum noftram , quam , Deo auâore , in proximo fumus ceiebraturi , Lugdunum venire te , occafione omni poftpofita , volumus , fi funditus , ut prxdi&um eft , non vis gladio divino mul&ari. Lindoinum quo- D •Narbonen- que Vicecomitem * audimus poteftate, utihorrendè denuntio, uti Sacerdo- fem tali in parochia Sigebodi NarDonenfis Archiepifcopi, Preftyterofque tuos in ejus exteris fubrogare Ecclefiis : quod concitè , tuae vit* cbnfulentes , corri- gerç ôc emendare mandamus. Te vero Huncfridum ex Diaconatûs officio ôc venerabili Monachico habitu apoftatam audimus ôc dolemus efîeûum. Qua- proptèr vel fera te pœnitentia per Domini mifericordiam libéra , ôc ad Mo- nafterium quantocttiùs confuge , vel fi de tua confidis confeientia , ad Syno- dum noftram de illatis tibi àtque objeâis te purgandum occurre : ne , fi prx- lermUeris , anathematis vinculo , ut pote apoftata ôc rebellis , alligeris. Data XV. n»d.pag.9* AD BERNARDUM MARCHIONEM. E • : Moïiçï ut Frotario Archiepifc. Bituriceniï aditum ad fuar» fedem . patere. faciat. r:r: An. «78, TT\ lleftijfimo filio Bernardo nafiUffim Marctiornim.Quia tempore non nullos dili- F ^ gimus fpecialiùs , ideireb inWs , qux nobilitatem veftram Deum offendere pbgnolcimus, vos paterrto increpamus affe&u , prxfertîm de caufa Frocarii (a 1 ) Scrïpfit ctiam Yohahnes Papa ad Hincma- primiun veniant. fum Açchiep. Rementem, ad Roltagnum Archiçp. (i) Rofiagnus Ardat. état Archiepifcoput ; 'Arelatenftrn 8c ad Frôtariùm" A rchiep. Biturigen- Rotbertus Valentinenfis , Iftarius Vivaaeûfis Épifc. fèm,-w »d Synodum cum fuffiraganci* iui? qviainr! _ Çf\ Mii;o Çomcs erat : Rufciûoneofis, ' " c i - • ' * Digitized by Google B EPISTOLiË, \$f venerabilis Epifcopi , cui , ut audîmus , veftri homines iter civitatis iW , ne ad fédem fuam ingrederetuf , temerariè clauferunt. Epifcoporum judiciùm, fill cariiEme , fuo tantummodb Dominus fervavit arbitf io , nec de Epifeopis vult laicos judicafe. Unde monemus dileâionem tuât caritatis, Ut quicquid in hac caufa prediâi Epifcopi deliquiftis , fub celeritate & legalitef emendafe ftudeatis : quia nos îllud , nifi pro digna emendatione , inultum remanere nullomodo patimur officio ac minifterio Sacefdotali, Optamus nobilitatem Veftram bene valere. Data ut fuprà* XVI. « AD THEÛDORÎCUM ARCHIEPISC BISUNTINENSEM. Hi MmUt Jubet ut quamprimùm venïat, & Epifcopum inEccleiia Laufanenli ordinari vetat. T3 Evnentifjmto & /onêijfimo TheoiorkoÀrchiep. Êifuntinenfi coirfram nofiro. Igi- fa, 87t. j|\,tur quia ttater nitas tua Apoftolieae de univef falis Dei Ecclefiae pef fecutiones audiens , compati modis omnibus diftulit ; nofque pro éo & cun£tis aliis làbo* rem fumentes quoquomodo vifitare neglexit , fatis miramur , ôc ex parte tur* bamur Quapfopter monemus ut haûenus te negligentem pernofeas , fie àd defpeâam caritatem nihilominùs , poftpofitifque omnibus cutis , ad nos vifîtandos unà cum hoc noftfo Miffo prxlentialiter venirc fatagas. Ceterùm audivimus , fie auditu dolemus , ut in Ecclefia Laufanenfi , qui fine pâtre C nunc cef nitur , fit ofta contentio , ejufque filiorum in ele&ione Antiftitis fit nefanda divifio. Unde monemus, pef Deum Patrem ôc Filiiim Ôc fan&um SpU ritum obteftamur , ApoftolicaqUe au&of itate expf eflè jubemus fie interdicîmus ut , quoad ad commune alloquium noftrum petvenias , ibi Epifcopum neque juflu Régis > neque ex petitu plebis confecfafe praefumas ; quatenus cùta unà allocuti fuefimus , auxiuante Deo , cum communi confulto , quem utiliofem praeviderimus , confeefare pefmittamus de more. Quae hîc feribere omilimus, huic Legato noftro Deufdedit gloriofo Magiftro militum fie Duci, confi* liarioque noftro , ut verbis dicat injunximus. Quem benignè recipite , fie qu* yobis ex noftra parte tulerit, mdifferenter audite. Data hp fuprà% X V I î. 0 AD (a) AMELIUM PRESBYTERUM ET LÊONEM ABBATÈM* De Monafterio S. ^Ecîdiî contra Girbcrtum Nemaulenfem & °_ lario [ac. Epucopum. XUL /Ohannes Epifcopus firvus fèrvorum Dei reverentijjiniii Sàcérdotibus Àmcliù Prefi g^g, bttero &Leoni AbbatuQioà poftulaftis à nobis, concedimus religiofitative* lire Monafterium S. Pétri cum omnibus cellis fie rébus fibi pertinentibug, in quo quiefeit corpus beati Egidii in Valle Flaviana , in pago Nemaufénli , in finibus Gothie : quam Vallem Flavius quondam Rex, prefato beato Egidio donavit. Qui S. Egidius exinde donationem integriter Romane Ecclefie fècit, fie ibi £in veneratione principum Apoftolorum Pétri ôc Pâuli Monafterium hédifieavit. Porro dum fpatium terre illud Cenobium à Romana fepararet Ecclefia, quia pro aliis curis illuc Legatum mittere nequiverat, Nemaufenfis Anriftes ipfum quadam temeritate invadens fuftulerat : deinde preceptum ex Rege Frànco- rum exceperat ; in quo nec fifmitatem credens , Romartum Pontificem adut j fuper hoc etiam auûoritatem furtim , quafi de fuis , Apoftolicam exquifivit* Sed fanûe recordationis domnus Nicholaus, licèt hujus ftaudis effet ignares, divino tamen Spiritu plenus omnes de hoc legem querentes excufàre fategre Sed nos cùm in noftro archivo monimenta chartarum fequireremus , ibi illud preceptum beato Egidio traditum repperimus. Dehinc cum Arelatem mariri- mali itinere pro univerfarum Ecciefiarum Dei negotio veniremus , hoc {*) Edita eft hec Epiftol» » ficut 8c fcqueni , in Prebat Hift, Ncmtu£ pagg. n Xiij Digitize^^ ite JOHANNIS VIII PAPjE recordantes, ipfum Monafterium per Deufde DucemRavennateSjadvocatum no- A ftrum , contra Girbertum Nemaufenfem Epifcopum quefivimus. Immb amba- rum partium advocatis per fidejuflbrem legatis, executore dunitaxat Georgio Scrinario, ôc Deufde agente , voluit idem Girbertus Epifcopus per preceptum domni Nicholai pie memorie ibi rele£tum fe defendere. Sed Roftagnus Are- latenfis Archiepifcopus , ôc Sigebodus Narbonenfis Archiepifcopus , & Ari- bertus Ebredunenfis Archiepifcopus, "Walbertus Portuenfis Epifcopus, Pafchalis Amerinus Epifcopus , Ratbertus Valentix Epifcopus , Litidumus Maflllienfis EpifcopuS,Hidarius Vivarienfis Epifcopus, ôc alii Epifcopi provincie ; ôcjudices Johannes Dux ôc Princebs Ravenne, Ardus , Adbertus, Gifelfredus, Alderadus, Godulfus , ôc alii nonnulli Provinciales Judices , ut preceptum lectum audie- runt , mox cognoverunt Apoftolicam domiu Nicholai cenfuram excufare de hoc legem querentes , ôc dixerunt per illud preceptum hoc Monafterium non B poffe defendi; judicantes ftatim ut prefatum Monafterium Amelio Pre/bitero ôc Leoni Abbati Girbertus Epifcopus redderet , ôc penam invafionis nobis componeret. Nos penam pro ejus paupertate illi, fi ampliùs non peccaverit, reliquimus ; ôc Monafterium fub omni integritate recepimus ; ipfum advoca- tum noftrum Deufde Ducem illuc tranfmitttentes , qui fuper hoc corporalem traditionem de omnibus rébus preditli Monafterii à prefato Girberto accepit Epifcopo; Villam Agarncllam cum Ecclefia S. Jacobi, vel cum omnibus fuis appenditiis ; fimiliter Ecclefiam S. Andrée cum fuis pertinentiis ; ôc Eccle- fiam S.Cecilie, atque Ecclefiam S. Saturnini cum omnibus fuis appenditiis; feu Ecclefiam S. Stephani cum omnibus fuis appenditiis ; vel ipfos alodes qui ad ipfum Monafterium debent efte pertinentes ; Seuram villam cum appendi- tiis fuis , vel fervis ibidem pertinentibus; Brafcam cum appenditiis fuis ; Bio- C num cum appenditiis fuis ; in Bruciano ortos ôc campos ; JLuvam cum appen- ditiis fuis ; ripam Gothicam ; Afpiranum cum omnibus appenditiis fuis ; in Ge- neraco campos ôc vineas cum terminis fuis; in Coftaballenis vineas cum ter- minis fuis ; in Pignano vineas cum terminis fuis ; in Gurgis campos ôc vineas cum terminis fuis ; in Tovana campos ôc vineas ; in Aqua-viva campos ôc vineas; în Alburno campos ôc vineas cum omnibus fuis pertinentiis; in loco quidicitur Stacionenfis campos ôc vineas cum omnibus fuis pertinentiis ; Coconem cum omnibus fuis confuetudinariis. Quapropter volumus ôc precipimus ut cun£ta hec prefata , vel que offerri contigerit fubfequenti tempore , illibata ôc fine inquietudine in ufum Ceno- bii, Ôc in falario beati Pétri Apoftoli poflldeantur. Verumptamen ut fibi pro quorumlibet fuftentatione ac gubernatione concelfa funt, fiant modis omni - bus profutura , ea conditione ut nullus fucceflbrum noftrorum in hac fancta fede, cui auctore domino defervimus, unquam vel ufquam aliquid de hifdem rébus benefitiare, commutare , ac fub cenfu concedere per futura tempora pa- tiatur , nifi Amelium Prefbiterum , qui nofter omninô dinofcitur. Hujus rei gratia commendamus vobis hanc notitiam ad regendum ôc tuendum ôc bene hedificandum Cenobium , ita fane ut à vobis , fingulis quibufcumque annis , penfionis nomine, in racionibus Ecclefiafticis x argenti folidiana, denariosxu accipientes , pie paternitatis furTragium eidem Monafterio contra omnes infe- ftantes impendere ftudeant. Itemque ftatuimus ut , obeunte Abbate preditH Monafterii , non alius ibi quocumque obreptionis ftudio ordinetur , nifi quem confenfus Monachorum , fecundùm timorem Domini ôc inftitutionem régule S.Benedic^i, elegerit, ôc hujus Apoftolice fedis Pontifex providerit ordinan- E adduci dum, aut fuggeftio Monachorum confenferitordinatum Romam *adducat.Hoc quoque capitulo prefenti adjungimus, ut locum avaritie recludamus, nullum de Regibus , nullum de Sacerdotibus , vel quemcumque fidelium , per fubpofi- tam vel per fufFe&am perfonam , de ordinatione ejufdem Abbatis , vel Clerico- rum, vel Prefbiterorum , vel de largitione crifmatis , aut confecratione Bafi- lice, aut de quacumque commoditate fpiritualis vel temporalis obfequii, fîve de quibufcumque caufis ad idem Monafterium pertinentibus , in ère , in auro , vel alia qualibet fpecie , commodi vel exenii loco , quicquam accipere , ne- que eundem Abbatem , ordinationis fue caufa, dare prefumere; ne hac occa- fione ea , que à fidelibus pro loco offeruntur , aut jam oblata funt , confia- rnantur. Neque Epifcopus ciyitatis ipfius parœchie , nifi ab Abbate ipûus '. - . Digitized by Google E P I S T O L M-, iS-f À Monafterii invitatus, ibidem publicas miflas agat , neque ftaciorieS in Ceflobio eodem inducât, ne fervorumDei quies quoquo modopopulari conventii valeat perturbari ; neque paraticas aut manfionaticas exinde prefumat exigere. Sube- ripcionem autem fidelium & religioforum acbeneficiorum, qtiam jubet Apo- ftolus cunâis exibendam, pro pofilbilitate loei & facultate , non modo ibi- dem gratis fieri denegamus , verùm etiam ut fiât fuademus ; fed Ôc modus in numéro congregationis adeô confervetur, ut nec pluf alitas ad penufiam , vel paucitas inhabitantium ad deftitutionem loci accedefe Valeat. Hec igiturom- nia que hujus precepti decretique noftri pagina continet , cun&is poft nos fuc* cedentibus, qui Monafterium ab nobisadquifitum fub ufufru&uario fetinetis * vel eis quorum interefle potuerit, in pefpetuum fervanda decernimus. Si quia verb Sacerdotum , judicum atque fecularium perfonarum hanc noftre confti* Btutionis paginam agnofcens, contra eam venire temptavefit, poteftatis hono* rifque fui cfignitate , percuflus Apoftolico anathemate , careat , reumque fe di* vino judicio exiftere de perpetfato agnofcat : & nul vel que ab illo funt malè ablata reftituerit , vel prefumpta correxef it , vel digna penitentia inlicitè a&a defleverit , à facratiflimo corpofe Domini noftri Jhefu Chrifti alienus fiât , ôt cum dyabolo & atrociflimis pompis ejus in extremo examine diftriâe ultioni fubjaceat. Cun&is autem eidem loco hec noftre preceptionis jura lèrvantibus fit pax Domini noftri Jhefu Chrifti , quatenus illi fautum bone a&ionis recipiant, & apud diftri&um judîcem premia eterne pacis inveniant. Bene valete. Scriptum per manus Georgii Scriniarii fanâe Romane Ecclefie , in menfô Augufto. Datum xn Kal. Auguftas , per manus "Walberti humillimi Epifcopi fan&e CPortuenfis Ecclefie, anno Domino propitio pontificatûs domini noftri Johannis fummi Pontificis & univerfalis Pape in facratiflima fede beati Pétri Apoftoli vi # Indi&ione x i. AD EPISCOÏ>OS, ABBATES, PRÉSB YTËaÔ S > Sec. ÈxOmut** De Monafterio S. ^Bgidii contra Girbertum Nemaufenfem Epifcopum. TtOhannes Epifcopus fervus fervoruni Dei omnibns Èpijcopis fet ùniverfas Gatiic An. 8781 J provincias confiftentibus ,AbbatibuS) Presbiteris, cun&ifquefimul Ordinibus divine X) minifierio mancipatis) nècnon Comitibus, Vicecomitibus , ricariis, Centenariis , Ju- dicibttS) & omnibus in potejlatibas confiitutis % &omni populo, & cunfte fimul gene* rali Ecclefie. Auftore omnipotenteDeo, mediante , arino ïncarnationis Domini noftri Jhefu Chrifti (a) dccclxxviih, xv Kal. Septembris, Indidione xi, Do- mino féliciter , in prefentia domni Ludoiei fereniflimi Régis in prefertti Con- cilio refidentis, inter cetera querelarurrt principia > apud Trecaflinam urberrt pro ftatu fan&e Dei Ecclefie finodale Concilium celebifantis ; Hincmari Re- menfis Archiepifcopi , Anfigifi Senonenfis Archiepifcopi > Aureliani Liigdu- nenfis Archiepifcopi , Roftagni Àrelatenfis Archiepifcopi ,• Sigébodi Narbo- nenfis Archiepifcopi , Teuderici Béfancionenfis Archiepifcopi , Auteranni Viennenfis Archiepifcopi, Frotarii Bituricenfis Archiepifcopi , Àdalaldi Tu* ronenfis Archiepifcopi , Johannis Rodomacenfis Archiepifcopi , {b) Ifaac Li-* % monenfis Archiepifcopi , OtulfiTrecafline Epifcopi , Ingilvini Parifi Epifcopi , Adhebefti Silvane&is Epifcopi , Bernonis Catalaunenfis Epifcopi , Ingomari Laudunenfis Epifcopi, Garbaldi Cavalonenfis Epifcopi, Rainelmi Noviomen- fis Epifcopi, Oddonis Belvacenfis Epifcopi, Galterii Aurelianenfis Epifcopi y Macharii Lutovenfis Epifcopi, Alarici Bitterrenfis Epifcopi * TeutariiGerun- denfis Epifcopi , Frodoini Barcinonenfis Epifcopi , Johannis Camaracenfis Epifcopi , Barnarii Gracianopolis Epifcopi , Arnulfi Tàurinenfis Epifcopi , Rainelmi Meldenfis Epifcopi , Aginulfi GaValdanenfis Epifcopi , Guillelmi Limovicenfis Epifcopi , Radberti Vallénfis Epifcopi , Giflaberti * Carate- * GuttoteiW nis Epifcopi, Eldebaldi Suefionis Epifcopi, Aigofredi Pi&avenfis Epifcopi, fis («) Comgendum , mno DCCCLXXniI , ut indicat Indiâio xi* (b ) Corrigendum , Ifaac Littgonenfis Epifcopi. * nea£t 158 JOHANNIS VIlI PAPiE Tervan- Adalberti * Terravenenfis Epifcopi, Ademari Claromontis Epifcopi, Adalgarii \ m Auftudunenfis Epifcopi , Lantberti Madafconenfis Epifcopi, Abohis Nivernen -. fis Epifcopi , Ittarii Vivarienfis Epifcopi, Rotfredi Avinionenfis. Epifcopi, Ga- lafredi Uzeticenfis Epifcopi , Girberti Nemaufenfis Epifcopi , Abonis Maga- lonenfis Epifcopi, Ratberti Valentinenfis Epifcopi, Geraldi Ambianenfis Epi- fcopi , Gandalmari Tholonenfis Epifcopi, Leotgarii Carcafenfis Epifcopi, Au- defindi Elenenfis Epifcopi, Walderici Urgelenfis Epifcopi, (a) "Waldebertî Reomenfis Epifcopi , Leonis Reddenfis Epifcopi. Notum fit omnibus prefa- tis quod retroactis temporibus cùm Arelatem maritimali itinere pro omnium Ecclefiarum negocio veniremus , recordantes Monafterium S. Pétri , in quo quiefcit corpus beati Egidii , in Valle-Flaviana , in Comitatu Nemaufenfe , in finibus Septimanie , quam Vallem Flavius quondam Gothorum Rex prelibato beato Egidio dédit; & iterirm S. Egidius Apoftolice fedi Romane integriterB donationem fecit. Dum autem longinquitas terre illud Cenobium à noftra fe-. pararet Ecclefia, quia pro aliis -curis Legatum illuc mittere nequiveramus, Ne- maufenfis Antiftes ipfum Monafterium magna temeritate ufurpare prefumpfe- rat. Sed nos cùm in noftro archivo munimina cartarum inquireremus , ibi 6c illud preceptum à beato Egidio traditum invenimus. Tune illud per noftrum advocatum Deufde Ducem Ravennates contra Girbertum Nemaufenfem Epi- feopum, qui in prefenti Concilio refidet , quefivimus. Voluit idem Girbertus [per] preceptum domni Nicholai quod furtim quafi de fuisexApoftolicafede fraudaverat , ôc per preceptum quod ex quodam Rege Francorum , in quo nulla firmitas fubfiftebat, falfum exceperat, vindicare. Sed ego omnes Epifcoposôc Judices Rome vel Provinciales , fùb excommunicacionis anathemate , admo- nui de iioc re£tam legem di&uros ôc fa&uros. Tune Roftagnus Arelatenfis Ar- c chiepifeopus , ôcSigebodus Narbonenfis Archicpifcopus, & Aribertus Ebredu- nenfis Archiepifcopus , "Walbertus Portuenfis Epifcopus , Pafchalis Amerinus Epifcopus,Radbertus Valencie Epifcopus , Litidumus Maflilienfis Epifcopus, Ictarius Vivarienfis Epifcopus , & alii Epifcopi Provincie, & Judices, Johannes Dux & Dativus Ravenne , Ardus , Adbertus , Gifalfredus, Arderadus , Godul- fus«6c alii nonnulli Provinciales Judices ; ut preceptum leâum audierunt , mox cognoverunt Apoftolicam domni Nicholai cenfuram exeufare legem, queren- tes dixerunt per illud preceptum hoc Monafterium non pofle defendi ; judi- cantes ftatim ut prefatum Monafterium Girbertus Epifcopus redderet nobis , & penam invafionis michi componeret. Nos penam pro ejus paupertate illi , fi ampliùs non peccaverit , reliquimus, & Monafterium fub omni integritate re- cepimus ; ipfumque noftrum advocatum Deufde Ducem illuc tranfmittentes , £| qui fuper hoc corporalem tradicionem de omnibus rébus predidi Monafterii àprefato Girberto accepit Epifcopo. Ob id etiam divino nretus juvamine , ego & omnes Epifcopi hujus Conci- lii , ex au&oritate Domini noftri Jhefu Chrifti, per quem , & per ipfum , & in quo confiant omnia, fub omni anathemate , deteftamus , & interdicimus , & ex- communicamus, ut nullus fucceflbrum noftrorumin hac fanâa Apoftolica fede, cui auclore domino defervimus , unquam vel ufquam prefentibus vel futuris temporibus quicquam de hifdem rébus, nedmperator,nec Rex, necullamun- dialis poteftas beneficiare , commutare,ac fub cenfii concedereperfuturatem- pora pofliti nec Pontifex ejufdem diocefis , adeujus parrochiam pertinet lo- cus ipfe , nec Cornes ejufdem poteftatis quicquam ex monitate accipere ipfius Monafterii audeat. Et infuper nulli omnino liceat quo quo modo in his omni- E bus aliquam minoracionem vel forciam ingerere. Potiùs autem à prefenti Concilio omnia hec ad jam di£him Monafterium cum omnibus apenditiis ôc cathedra , alia loca mobilia immobiliaque , que per Deum timentium largita- tem inibi collata efle nofeuntur , huic Amelio Prefbitero & Archidiacono Uze- ticenfis Ecclefie confirmamus. Hujus rei gratia commendamus vobis hanc no- ticiam ad regendum ôc tuendum ôc bene hedificandum ; ita fane ut à vobis , fingulis quibufeumque annis, penfionis nomine, in rationibus Ecclefiafticis x ar- genti folidiana , denarios xn accipientes , pie paternitatis fuffragium eidemMo- nafterio contra omnes infeftantes inpendere ftudeant. Nulli verb dubium eft , fratres , quod Apoftolica Ecclefia mater fit omnium Ecclefiarum , à cujus nos (a) Forte legendum , fFaldebertï Portuenfis Efifcop t Leonis Twserç/îx, tegulis Digitized by Google E P I S T O L JE. 169 A regulis nullatenus convenit deviare : & ficut filius Dei vénit facere volunta- tem patris , fie & Vos voluntatèm veftre impleatis matris , que eft Ecclefia , cujus caput , ut predictum eft, Romana exiftit Ecclefia. Pater ergo nofter fine dubio Deus, qui nos creavit, & mater noftra Ecclefia , que nos in baptifmo fpiritaliter regeneravit : & ideb qui Chrifti pecunias & Ecclefie aufert , frauda- tur & rapit , homicida in confpe&u jufti Judicis elfe deputabitur. Unde feri- ptum eft, qui rapit pecuniam proximi fui iniquitatem facit; qui autem pecu- nias aut res Ecclefie tulerit , facrilegium facit ; unde & Judas qui pecuniam fraudavit , que ufibus Ecclefie, id eft pauperibus, quos Ecclefia pafeere débet , diftribuebatur >uflu Salvatoris, cujus vicem Epifcopi tenent , nec folùm fur , fet & latro & facrilegus effectus eft. De talibus enim , id eft , qui facultates Ec- clefie rapiunt , fraudant vel auferunt , Dominus comminans , omnes per B Prophetam adloquitur , dicens : Deus ne taceas tibi , ne ftleas , & ne quiefeas Deus &c. In Epiftola Pape Simachi , Nulli Apoftolice fedis Prefuli à prefinti die, donec, difponente Domino, doftrina catholice fidei manferit Salvatoris , pre- dium Ecclefiafticum , quantecumque Çit magnitudinis vel exiguitatis , fub perpétua alienatione vel commutatione ad cujuslibet jura transferre liceat. Et ex Epiftola Pape Simplicii , Ut non liceat Epifcopum titulorum fuorum predia , feu quicquid juris eorum fuerit, quolibet modo alienare vel commutare : qui verb hoc agere tempta- verit , ordinis fui deirimento pletfatur. Item in eodem , Qui pecierit predium Eccle- fie , & acceperit in troprio jure ; autftquis presbiterorum aut diachonorum ,nec non defenforum danti fubfcripjerit , anathemate feriatur. Item in Canonibus, Si Epifco~ pus condito tejlamento aliquid de Ecclefiajîici juris proprietate legaverit , aliter non valebit , niji tantum de juris proprii facultate fuppleverit. C Igitur tam ego quàm omnes Epifcopi hujus Concilii , infidiatores ex hoc Monafterio Apoftolice fedis , & huic Prelbitero fi aliquis adverfatus fuerit , taie feelus perpétrantes , omnes à communione Chrifti corporis ac fraternitatis confortio, five omnium Chriftianorum collegio fequeftramus, dampnamus , ôc fub omni anathemate excommunicamus. Sint illi maledi£li in civitate , male- di&i in agro ; maledidus fru&us terre eorum. Sint maledicta interiora eorum & exteriora. Celum quod fuper illos eft fit ereum ; & terra quam calcant fit ferrea. Oratio eorum ante Deum veniat in peccatum : ficut Datan & Abiron eant viventes in infernum. Omnes qui cum illis participaverint , aut cum eis cibum fumpferint , aut cantica eorum maledicta audire decreverint , feientes hanc maledi&'ionem , cum Juda Scarioth traditore Chrifti participes fiant. Aqua eorum putréfiât ; vinum eorum featuriat ; panem eorum rubigo confumat ; ve- D ftimenta eorum tinea comedat. Et quid plura ? Omnes maledictiones novi ac veteris Teftamenti veniant fuper illos, ufque dum ad dignam fatisfadionem & condignam penitentiam matris Ecclefie veniant. Johannes Apoftolice fedis Pétri Apoftoli, omnibus Chrifti Ecclefiis , bene valete,dicit ifta fervantibus. Hincmarus Remenfis Archiepifcopus firmat. Anfigifus SenonenfisArchiepi- feopus firmat. Aurelianus Lugdunenfis Archiepifcopus firmat. Roftagnus Are- latenfis Archiepifcopus firmat. Sigebodus Narbonenfis Archiepifcopus firmat. Teudericus Befantionenfis Archiepifcopus firmat. Auterannus Viennenfis Ar- chiepifcopus firmat. Frotarius Bituricenfis Archiepifcopus firmat. Adalaldus Turonenfis Archiepifcopus firmat. Berno Catalaunenfis * Archiepifcopus fir- « E y mat. Johannes Rodomacenfis Archiepifcopus firmat. Aldebertus Silvanettis P C ° PUÏ Epifcopus firmat. Ifaac * Limonenfis Archiepifcopus firmat. Ingelvinus Parifi * Lingon. E Epifcopus firmat.Otulfus Trecaffine Epifcopus firmat. Ingomarus Laudunenfis Epifcopus firmat. Eldeboldus Suefionis Epifcopus firmat. "Willelmus Limovî-: cenfis Epifcopus firmat. Giflabertus * Carathenis Epifcopus firmat. Rotber- * Carnotea^ tus Valentinenfis Epifcopus firmat. Garbaldus Cavalonenfis Epifcopus firmat. 58 Rainelmus Noviomenfis Epifcopus firmat. Abo Magalonenfis Epifcopus fir- mat. Oddo Belvacenfis Epifcopus firmat. Girbertus Nemaufenfis Epifcopus firmat. Walterius Aurelianenfis Epifcopus firmat. "Walafredus Uzeticenfis m>i- . feopus firmat. Macharius Lutovenfis Epifcopus firmat. Rotfredus Avinionen- fis Epifcopus firmat. Alaricus Biterrenfis Epifcopus firmat* Ictarius Viva- rienfis Epifcopus firmat. Teutarius Gerundenfis Epifcopus firmat. AboNiver« nenfis Epifcopus firmat. Frodoinus Barchinonenfis Epifcopus firmat. Lanber- tus Madafconenfis Epifcopus firmat. Johannes Camaracenfis Epifcopus firmat. Tome IX, Y Digitized by Google , 7 o JOHANNIS VIII PAPiE Adalgarius Auftudunenfis Epifcopus firtnat. Barnarius Gratianopolis Epifco- A pus firmat. Ademarus Claromontis Epifcopus firmat. Arnulfus Taurinenfis Epifcopus firmat. Rainelmus Meldenfis Epifcopus firmat. Aigofredus Piéfct- venfis Epifcopus firmat. Ainulfus Gavaldonenfis Epifcopus firmat. Georgius Scriniarius fan&e Romane Ecclefie, qui fuperfcripta hujus judicati, poft teftium fubfcriptionem & traditionem faâam , complevit & abfolvit. Raimundus Co- rnes firmat. Berengarius Vicecomes firmat. Aimaricus firmat. Olunbellus fir- mat. Teutrannus firmat. Gaucelinus firmat. Emenus Vicecomes firmat. Oddo Vicecomes firmat. Ugo Cornes firmat. X I X. T quae mater eft omnium Dei Eççle- iiarum , pt quanta viget dignjtate praeclara , eb magis confiftat in miferiçordia pia : quatenus qUae digna poftulantur à fidelibus fine mora cum pietate latgiri mereantur à nobis. Omnium yeftrûm religiofitatem yplumus feire fideliter , quoniam Prefbyteri diœçefis Turonici pagi ad noftrum acceflerunt pontifir- Ccium, fuggerentes ut fitmafemusApoftolica auûotitate illis & Capitulare Re- gum & Coëpifcopprum feriptum » ut debeat unaquaîque Eçclefia proprium manfum habere cum mancipiis quatuor , vineas, aripennos très, prata fimiliter , ôc çœmeteriqm çum manfipnibus , fine perfpnali & civili munere exigendp , nifi divinp folummpdo in Eççlefiafticis rébus pbfequip > fiçuti Çanpnum prifça au&oritas & mpderna conçedit : ubi vefo tes nominatas antiquitus çondpna- tx, ôc moderno tempore abftra&ae e(Te yidentur,ppntifîçaliau£toritate ôc regali pqteftate fine mora' aliqua aut tarditate reftituantur. Nps illprum precibus in=- clinati , yolumus, Apoftolicaque au&oritate exprefsè mbemus ut praefata fçripta, à noftro pontifiçio deiata > à Çoëpifçopis firmata > a Regibus jufla , fint rata de mqdis pmnibus, obfervanda. Siquishujus Apoftoiicae cenfurac temerario aufu violator extiterit , fi Saçerdos fuerit , proprio honore privetur , ôç Chriftiana D communione caffus anathematis vinculo innodetur ; fi laïçus , fimiliter perpé- tua damnatipne cum Juda traditore torqueatur : çonferyator yetb perenni pe- nediélione Apoftolorum prinçipum Pétri & Pauli modis omnibus perfruatur T XX ÏI, AD BERNAROUM COMITEM, ibid. M Jubet ut ad Synodum veniat , in qua Prptarius Bituric. Epifçppus de objedo fibi infidelitatis crimine purgare fe volcbat, EErnardo Comiti. Relatu videlicet hominis pontifiçio noftro nunciatum eft,' qubd,Frotarius venerabilis EpifcopûS civitatem Biturigam inimicis veftri fe- nioris domini Ludovici gloriofî Régis tradere maluerit : ideo illuc ipfe conten- dere ftudueras. Ecee enim idem jam diftus Epifcopus nobis noftro & filio pracfatoRegi gloriofîflimo fuper hoc reclamare ftuduit, dicens fe velle in om- nibus tibiôctuis de univerfis objeâis contra tui ôc fui Tenions inftdelitatem ju- ftitiam facere. Quaprppter hortantes mittimus , Apoftplicaque auâoritate ju- bemus ut ad hoc placitum, ad huneque conventum praefentialiter venire fat- agas, a4duçens tecum Giràrdum Yiceçomitem ^ Unibertum^ Angwarnum, Ingelbertum, fuper quosipfe réclamât: quatenus nunc coram nobis,, ôc coraux facpe di£^p gloriofo Rëge , tam canpnica cenfura , qudmque humanae legis fan- citu, inter vps , quidquid contra fas Ôc jus faÛum fuerit, nlhilominus finiatur, i7* JOHANNIS VIII PAP£ A XXIII. Tm.ix AD EPISCOPOS GALLICAN OS. ConctL fag. ji8. ... Privilcgium Monaftcrio Floriacenfî concedit in Synodo Tricaffina. * n ' *^ TOhamtes Eftfiopus fervus fervorum Dei , omnibus Epifcopis atque aliis Deifide* /: ugge o- j Ubus perGalliamconftitutis, Quoniam exApoftolîca *fucceflione folicitudi- nem omnibus Ecclefiis debemus impcndere , fie cupimus generali confulere ne* ceflitati , Ut etiam quorumeumque fingulares caufas fine foftidio cognofeamus. Igitur cùmpropter multipliées Ecclefix Dei curas Gallieanam adeuntes re- gionem , Trecas civitatem deveniffemus , anno Incarnationis Dominiez g dccclxxviii , & ad refecanda quxlibet inutilia, vel ftatuenda Ecclefiaftica jura Synodum generalem plurimorum celebraremus Epifcoporum , inter alia fuggeffit auâoritati noftrx venerabilis partium veftrarum Abbas , nomine Theotbertus, ex Cœnobio quod vocatur Floriacus in pago Aurelianenfi , quod idem Monafterium quidam religiofus Abba , Leodebodus nomine , Mo- nachis exftruxerit in honore Dei & fan&x Genitricis Marîx , neenon beati f>rincipis Apoftolorum Pétri : quod revelatione divina per Monachos ejufdem oci à Beneventana provincia corpus illuc S. Benediâi pervenerk olim alla- tum , ibique reverenter humatum , ficut manifeftiflima (a) confiât veritate : & quod propter ftabilimentum Monafticx religionis , pi* mémorise gloriofus Imperator Carolus per prxceptum fux auûoritatis eidem loco res denomina- tas delegaverit, partim a Regibus, partim à religiofis hominibus pro amoreC Dei illic contributas , ut viûum atque veftitum Monachi ibidem Domino mili- tantes deberent habere : neenon & hoc quod beatx recordationis pater ejus ferenifllmus Auguftus in ipfo loco Hofpitale nobilium , quod Porta appella- tur , juxta regularem inftitutionem , itemque Hofpitale pauperum in fui pa- rentumque (uorum eleemofyna ftatuerit, & res ad hoc opportunè agendum, neenon alias ad lumen Ecclefix adminiftrandum juflerit deputari. Qux omnia per jam didos Monachos haâenus ibidem comperimus obfervari. Nunc verb tam feipfum quàm unanimem congregationem fibi commiflam humiliter poftu- lare , quamvis privilégia multorum meruerint Epifcoporum , ad reprimendam quorumlibet inlicitam cupiditatem , ut fuper Abbate regulari ex eis eligendo etiam noftrx auâoritatis privilégia confequantur. Quocircà nos poteftatem j quam gratis à Chrifto accepimus , fecundùm Evangelicam au&oritatem gratis D prodefle omnibus cupientes , vice B. Pétri Apoftoli decernimus ut in fepe memorato loco iervi Dei.abfque inquietudine debitum fux religionis perfol- vere poffint fervitium fecundùm regulam Patris Benedi£ti , à propriis Abbati- bus , a Monachis videlicet ex eodem Cœnobio regulariter eleâis , in perpe- tuum gubernentur : nec illarum rerum , qux vel in prxlibato prxcepto nomi- natim continentur , vel à prxdido Abbate venerabili nunc ejufdem locî Theotberto prxfati Monafterii officiis deputatx habentur , ullam ab aliquo un- quam patiantur imminutionem ; & etiam rébus , qux deinceps à quibufiibet religiofis hominibus eidem loco pervenerint condonatx. Quod fi quis hoc noftrum beneficium irrumpere prxmmpferit , & ftipendia fervorum Dei in alios ufus converterit, ab Apoftolica communione anathematis animadveriione illum feparamus , ut nifi admonitus è veftigio fe correxerit , cum rapacibus à E regno Dei exclufus , qux meretur tormenta perfolvat. Ut autem hoc privi- legium certam obtineat fidem, & Dei famulis in jam di&o Floriacenfi (<*) Non «go tuxn S. Benedidi Tranflatio voca- feoporum etiam Italorum confefiu andaûer aflerere batur in dubium , fed pro manifeftiflima veritate ha- corpus S. Benediai in fiio Monaftcrio ex nutùfefiif- bebatur. Car ergo tam manifeftà veritas hodie ob- fima veritate adfervari , ob idqne Privilcgium ex- jçuratur f Si auisyero hec poftrema verba non à petere , fi tune tempo ris lis & controverfia ea de ^ontiiice , led a Theotberto prolata prœfraaè con- re roiffet ? An non mérité reformidare debuiffet ne tendere yelit , quamquam orationis contextus con- Privilegii loco pœnam perpetrati mendàcit feu te- mnum madère videtur , faltem Romanus Antiftes merarùs aflertionis referret à Ponrifice , quem Caf- lilentio wo I- Ionacenfibu» favet , & ita favet , ut finatibus faventiorem fore non ignorabat ? ba M*- aljis , hac prsecipuè duaus ratione, quôd S. Bene- billonku m Dijfertationepravia m Hiftoriam Tra*f- CMi corpus haberent , Pnvilegio confultum velit. lationis corporit S. BenediBi in Galliam , m Sgtitlo % SéSS fi 2 !? Ue n Theo * be " 1 '«npudentia & impru- Mwwn SS. Qrd. S. BeneMi,^. 34a, àShta fiufièt, Pap» m frequenti multorum Epi- Digitized by Google E P I S T O L i£» \ n A Coenobio fecuritatem conférât , quamdiu Deus & Dominus noftet Ëdciefiam fuam durate voluerit , noftra id fubfcriptione toboravimus. Scriptum per manus GeorgiiSfctinarii fan&e Sedis Apoftolkâ* , ih menfe Augufto , Indi&ione x i. Bene valete. Data Nonis Septembris per manUnt "Walberti humillimi Epifcopi fan&ae Poftuenfis Ecclefix , anno Dco propitio pontificatûs domini noftri Joannis fummi Pontifias & univerfalisPapx in facra» tiflima Sede beati Pétri Apoftoli fexto , Indi&ione x U k xxiv, AD (a) CAROLUM REGEM, a***» jjAgit gratias de obfervantia erga Romanam Ecclefiam : mîratur quôd ad fe legatos non miferit. Rogat ut ânte colloquium* quod cum Ludovico Rege habiturus eft, aut ipfe veniat, auc legatos mittat. Dlleftofilio Caroto glotiofo Régi. Quod pfo pace fie unitate fân&atuni Dei Àfl»87»> Ecclefîarum omniumque Chriftianorum in priore Epiftola , quam veftfae mifimus dile&ioni , fîgnificavimus , gloriae nihilominusveftraî ubefes gratiarum laudes rependimus : quia nos veftra Epiftola valde lxtificaftis in hoc , quod dileâionem animi veftri circa Romanam Ecclefiam , ficut veftf i patentes ac proavi habuerunt , habere ubertim fignificatis ; valde tamen miramur , cur ad nos legatos vefttos non direxiftis, ficut precati fumus. Quapropter quaefo, fili Ccariflime, ut ad nos ad colloquium, quod cum Ludovico Rege Caroli Impe- ratoris Régis filio apud Trecas habituri fumus , (i poflibilitas non obfiftit , ve* nire acceleretis: vel fi aliquo obftaculo praepedimini , ut non optamus, ftre- nuos legatos nobis difigite , per quos gloriae veftrae omnia fecreta , quae anî* mo noftro refidcnt , fidenter mandare valeamus : locum nobis fimul nomine tenus defignate, quo frui veftro colloquio & germani veftri Ludovici glo* riofi Régis valeamus. Quoniam de hac terra nullo modo regrediemur , priuf- 2uàm , Deo auxiliante , percongrua fie mutua vobifcum mifceamus colloquia. )ptamus gloriam veftram piis florere fucceflibus, 1> AD CAROLUM REGEM. Arguit quod vocatus ad fe non vencrit , ficut Ludovicus Rex fecerat. Monet fub excommunicationis pœna ut fui regni finibus contentus, nullam Bofoni moleftiam exhibeat. DM Caroto ghriofo Regu Servans fidem Francorum Regibus , fecundom Ail i/t» pratdecefiorum meorum pontificium, multos fie duros labores in mari fie in terra pertuli ; ab urbe fie Romana fede in Franciam veni : omnes vos lega- torum tam viva voce quàm epiftolis ftudui convocare , ut paâum , quod avt fie patres veftri fanûae Komanse Ecclefiae jurejurando promiferunt , adimplere contenderitis. Sed heu, proh dolor! cun&i venire per inobedientiam negle- £ xiftis , praeter Ludovicum Regem diva: memoriae Caroli Imperatoris filium y cujus confilio atque hortatu Bofonem gloriofum Principem pet adoptionis gratiam filium meum effeci ; ut ille in mundanis difeurfibus , nos libéré in his> quae ad Deum pertirient , vacare valeamus. Quapropter contenti termino regni veftri , pacem fie quietem habere ftudete : quia modo fie deinceps ex* communicamus omnes , qui contra praedi&um filium noftruai iruurgere ten« tavexint. <«) Similcm Epiftolam fcnpût Ludovico Régi Caroli fotri. y uj Digitized by Google »7* JOHANNIS VIII P A P jE XXVI, A Tom.ix AD EPISCOPOS BRITANNIiC. Concil.fag. 9U Arguit cos quod àTuronenlîs Archiep. jurifdiccione fc iubrraxerinc, An. 878. T\/i^ m Dd en fi Epjfcopo , necnon & omnibus ppifcoois Britatmicis , feu uniyerfts XfJi fanftœ Dei Ecclefia fidehbus. San&itatem feu fidelitatem omnium noffevo- lumus , quia dum Trecis Synodum celebraremus , fuggeftione Adalardi Turo- nenfis Archiep. confacerdotis noftri audivimus quôd vos matrem veftram Turonenfem Écclefiam defpicientes , fecundùm antiquam cohfuetudinem illi obedire differtis , & privilegium à B. Petro Apoftolo illi fuprà vos conceflum frangere conamini, debitumque honorem ipfi Archiepifcopo veftro obfervareB negligitis , & malum fupra malum addentes , prxdicto capiti veftro praedia aurerre non formidatis, Inter hacç etiam , & praefato Antiftite narrante , fie aliis Coëpifcopis fimilitér conferentibus , audivimus ut vos non antiquo more à veftro Metropolitano confecrati fuifletis , fed expulfis legitimis Epifcopis de fedibus , fola potencia Ducis veftri alter ab altero confecratus fuit : qupd mirati fuimus. Et 0 ita eft , tantum nefas delebimus , fie yindi&am , nifi fatis- feçeritis , nihilominùs dabimus i quia non paftores , fed invafpres faille çer- nimini. Quapropter monemus Apoftplicaque au£toritate expreffè praecipimus ut ad cor redeunte§, ad matrem veftram fan&am Turonenfem Ecclefiam revertamini , fie fecundùm antiquam confuetudinem illi obedire fatagatis , fie 4e perpetrato hadenus ipfi veftro Archiepifcopo Adalardo mifericordiam quxratis ; quatenuç fuper pmnibus negHgentiis apud fummum Àrbitrum ve- C niam habere polfitis. Qupniam fi aliter receritis , Canonica auâoritate eritis nihilominùs feriendi , fie à noftra communipne modis pmnibus alienandi j fie omnis yeftra prdinatjp )l ûimma fede, Apoftplica feilicet, refpuenda. xxvii, mn; AD EPISCOPOS, COMITES &ç. HISPANLE ET GOTHI^E. Lcgem de facrilegiis addit Gothicis Legibus in Concilio Tricaffino, An. 878. fOannes Epifcopus fervus fervorum Dei , omnibus Epifcopis , Comitibus , Vice- J comitibus , Centenariis , Judicihus Çatholicis , in [a) Hifpanip & Gothia provinciis p aegentibus , omnique populo occidentali Catholico , falutem & Apoftolicam benediftio- nem. Noveritis , dife&iflimi filii , quia nos pro ftatu fan&ae Dei Ecclefix jufli- mus congregari Synodale Concilium apud urbem Trecas. Ubi fedentibus ncr- bis in corona , venit ante praefentiam noftram filius nofter Sigebodus primae fedis Narbonenfis Epifcopus, cum fois fuffraganeis Epifcopis, fie detulit nobis librum Gothicae legis, ubi nihil habebatur de facrilegiis , fie in eifdem legibus ' feriptum erat , ut çaufae ; quas illae leges non hâbent , non audirentur à judi- cibus jllius patriae : atque ita jus fanétae Ecclefiae fuffocabatur ab incolis Go- thiae ôe'Hifpanix provinciis. Unde noftra ferenitas , cum praeferiptis Epifcopis, infpeâis legibus Romanis , ubi habebatur de facrilegiis , invenimus ibi à Juftïniano Imperatore legem compofitionis facrilègii conftitlutam in quinque -libras auri optimi. Sed nos leniorem legem praecipinius eflfe tenendam, qu«E • i Çarolo eft conftituta pio Principe de compofitione facrilègii, videlicet in" xxx libras exâminati argenti, id eft fexcentorum folidoru m mmmam argenti puriftimi. Ideôque quifquis inventus fuerit reus facrilègii, îftam feviorem compofitionem 'emendet Epifcopis ipfié ( , vel Abbaribu&y #Ve perfonis , ad quas querimonia facrilègii juftè pertinueW: fie fi ipfe feus facrilègii iàcere •«oluerit., tamdiù excommunioationi fubgaceat , ufquequb prœdiâam compofi- tionem fexcentorum folidorum perfolvat. Et fi in hac obftinatione» mortuùs fuerit , corpus ejus cum pfalmis fie hymnis non deferatur ad fepuljturam. Et praecipimus ut in fine CodiCis legiis mundariac feribatur ïiacc lex. ' {a) Hifpamae vocabulo hîc non comprehenditur bulo intelligitur ea quoque Hifpaniss pars , ac pre- univerfa Hifpania , fed ea tantùm pan provinci» tereà Gallia Narbonenfis five Septimania ufque ad Tarraconenfis , quse Francorum imperio parebat Atacem fluvium 8c Carcaflbnem , ubi conjututus ufque ad fluvium Rubricatum. Gothus verô yoça- olim erat limes regni Gotbici. Digitized by Google • EPISTOLjË, i?£ A XXVIIL AD LUDOVICUM BALBUM RËGEM* m. { < g . 9 u Bofonis Comitis & Agilmari Epifcopi^ à quibus in Italiam dedu&us fuerat , ftudium crga fe commendat» ~M \ Ilefliflimo filio Ludovico gloriofijjimo Régi , diva memoria Caroli Imperâtoris fi- An. tyZ* Ho* Quanto vos amore diligimus, quantumque cafitatis affe&um erga vos tenemus , paucis explicare verbis minimè poffumus : hoc tamen gloriam ex- cellentiae veftfae fcire cupimus , qubd devotionem ardoremque caritatis , ficut polliciti fumus , erga vos indeficientem perpetub retinemus. Intereà millenas Bferenitati veftrae de Bofone dile&o & communi filio ac fidèle gratias referi- mus , qui tam prudenter communibus obtemperans juflls , parère in omnibus ita nobis ftuduit , ut etiam velut ver* Chriftianae religionis cultor , ani- mât & vitae fuae non pepefcerit ; fed pro fan&aeEcclefiae & communi fidelitate ultrb fe morti tradere non dubitavit , & ufque Ticinum , annuente Deo , fecuriùs nos perduxit. Quapropter , dile&iflime fili , ac porphyretice Rex , obfecramus excellentiae veftrae culmen ut , fi res exegerit ( ficut nobis veftra dignata eft repromittere fublimitas ) ei adjutorium ad debellandos hoftes no- itros virorum bellatofum adminiculum prxbeatis ; quoniam dignum eft ut foli omnes adjutorium praebeant , qui folus pro cunûis defudare non ceflat. Praefentem itaque hujus latorem Epiftolae (a) Agilmarum venerabilem Epi- Icopum excellentiae veftrae plurimùm commendamus : quatenus idem fuaque C Ecclefia crefcat augmento perfe&ionis , qui in omnibus opportuhitatibus noftris nulli fecundus extitit, & vobis fideliîfimum in cunâis, quae cognove- rit , vefifltmè comprobavimus. Inter haec Epifcopos , qUos ferenitas veftra in noftrunt jullit venire adjutorium , fcias praeter Agilmarum nullum veniffe» Quapropter regalis cenfura culminis veftri fua au£toritate compellat eos quan- tociùs * hoftiliter Romam venire , ut de caetero difcant Apoftolico cuîmiûi "Synôdalitet & regali excellentiae congruenter praebere obedientiam. AD LUDOVICUM FRANCLE ORIENTALIS REGEM. j^Miratur quod filiabus Bofonis , pro quibus aliàs rogaverat > hereditatem jure debitam non reftituerit : iterumque monet ut ipfam hereditatem integram eis reftituât. H Ludovico Régi glofiofo gloriofi quondam Régis Ludovici filio. Jam enim magnitu- Ai», 878* dinem veftram , fili cariflime , Apoftolicis monuimus literis , hortantes pro filiabus Bofonis dudum Comitis & Ingeltrudis conjugis , quibus jure heredi- tas deferri omnium legum au&oritate conceditur , proprietates reddere ftu- deretis. Sed , ut cernimus, inauditi remanfimus , quod miramur, & mirantes dolemus, cùm veftra proies Apoftolicis cenfuris femper obédiat, & prae om- nibus Regibus judicium fàciat ; ut Rex David cecinit, Honor Régis judicium di- Pfalm.pt. 4. iigit. Nonne legiftîs , Quoniam jujlus Dominus juftiam diligit, & aquitatem videt Pfalm. 10. 8. £ vultus ejus ? Ceterùm reciamationem filiarum jam dl&i Bofonis audivimus, ut îpfas, ipfius, matrifque earum proprietates, Ingeltrudis, alias vos teneatis, alias verb veftris , quibus ipfa poit judicium fibi illatum fine viri confenfu dederit , tenere permittatis , quod nefas eft> ôc contra omnium legum prorfus auâoritatem. Quid enim uxor fine viri confenfu àgere poteft ? quanto magis haec moechans , qiiae divino gladio , cenfente domno Papa Nicolao praedecef- fore noftro, interiit , & humano pro parte fafto ftupro, puniri debiierat? Non- ne Joannes Papa Romanus & Juftinianus inclytus Imperator legem Roma- nam facientes , fcripferunt ita ? Capitali crimine damnatorum bona non ad lu* .46i. Confirmât privilegium Monafterii Vizeliacenfis. An. 878. TOannes Epifiùpm , fervus fervorum Dei , Eudoni venerabili Abbati Vizeliacenfts I Ctenobii , omniqueCongregationi ejufdem Monafterii in perpetuum. Quotiens ifla tribui à nobis optantur , quae rationi incûn&anter conveniunt , animo nos de- jy cet libenti concedere , ôc petentium defideriis congruum impertiri fuffragium. Atque ideô quia poftulafti à nobis quatinus privilegium fedis Apoftolicae Mo- nafterio Vizeliaco , cui prxeffe dinofeeris , quod conftat olim à Gerardo no- biiiflimo & Chriftianiffimo viro , neenon ôc Berta uxore ejus , in honore Do- mini Salvatoris noftri Jefu Chrifti ôc veneratione beatifllmae femper Virginis Mari* Genitricis ejufdem Domini noftri Jefu Chrifti conftrucmm in regno feilicet Burgundiae , in pago Avalenfi , quodque à praefatis fundatoribus B. Fe- tro Apoftolorum principi pia devotione Ôc teftamenti pagina collatum eft , fàcere deberemus : inclinati precibus tuis, libenter fieri decrevimus, per quod nimirum Apoftolicae fedis privilegium confirmamus , atque ftatuimus ut nulli Regum, nulli Antiftitum, nulli Comitum , nulli cuiquam alii liceat ipfum Monafterium perturbare , vel ea quae ibi à jam di&is Fundatoribus vel àb aliisE fidelibus oblata funt , vel in futurum offert contigerit , fub cujuflibet caufae occafionifve fpecie minuere , vel auferre , five fuis ufibus applicare; fed fine inquietudine in fuftentatione ejufdem Monafterii, ôc ufibus Abbatum ôc Mo- nachorum fub regùla fan£ti Patris Benedifti ibi Deo miiitantium, volumus ea ôc praecipimus poflîderi : ea videlicet conditione , ut nullus fuccefforum noftrorum Porttincum in hac fanda fede, cui audore Deo fervimus, unquam vel ufquam quiddam ex eifdem rébus cuiquam beneficiare, commutare, aut fub cenfu quolibet concedere per futura tempora patiatur, fed cenfum tan- tummodo in teftamento traditionis à Fundatoribus , qui ex eodem Monafterio (*) Hueo Abbas filius Conradi Autiffiod. Co- Ludovici Balbi Camerarius ; Bemardus Cornet Bûtis - Theodeiicus Cornes Auguûodunenfis atque Aivemorum. " hanc Digitized by Google EPISTOL^E m A hanc fan&am hxredem Romanam fecerunt Ecclefiam , etiam delegatum , unam videlicet libram argenti annis iingulis fucceflbres noftri accipientes pet paternitatis fuffragium eidem Monafterio follicitudine paftorali vigilanter con» tra omnes infeftantes impcndere ftudeant. Item conftituimus ut , obeiittte Abbate prxdi&i Monafterii', non alius ibi quacumque obreptionis aftutia or* dinetur, nifi quem confenfus Monachorum fecundùm timorem Dei & infti- tutionem Regulx S. Benedi&i elegerit, & hujus Apoftolicx fedis Pontifex prxviderit ordinandum , aut fuggeftione Monachorum confenferit ordinatum. Hoc quoque Capitulo prxfenti fubjungimus , ut locum avaritix fecludamus, nullum de Regibus , nullum de Epifcopis vel Sacerdotibus , vel de quibuf- cumque fidelibus , per fe fuppofitamve perfonam , de ordinatione ëjufdem Abbatis , vel Clericorum , aut Prefbyterorum , vel de largitione Chrifmatis , aut B confecratione Bafilicae, vel de quibufcunque caufis ad idem Monafterium pertinentibus , audere in qualibet fpecie exenii loco quicquam accipere , ne- que eumdem Abbatem pro ordinatione fua aliquid dare prxfumere , ne hac occafione ea qux à fidelibus pio loco offeruntur confumantur. Neque Epi- fcopus civitatis ipfius parrochix , nifi ab Abbate ipfius Monafterii invitatus ibidem publicas Miffas agat , neque ftationes in eodem Coenobio indicat, ne fervorum Dei quies quoquo modo populari conventu perturbari valeat , ne- que paratas aut manfionaticos exinde prxfumat exigere. Sufceptionem autem fideliurh & religioforum virorum atque beneficientiam , quam jubet Apoftolus cun&is exhibendam pro poflibilitate loci & facultatum , non modo ibidem fieri denegamus, verùm etiam fuademus. Sed & modus in numéro congre- grationis adeb confervetur , ut nec pluralitas penuriam , nec paucitas inha- C bitantium deftitutionem loci indicere valeat. Privilegium quoque à prxdecef- fore noftro pix memoriae Papa Nicolao eidem Monafterio collatum noftra au* âoritate confirmamus , excepto duntaxat quod ipfe fub nomine ancillarum Dei , qux ibidem pro crebris infeftationibus feculi nunc ordinabiliter manere nequeunt, illud delegavit : nos verb aptioris utilitatis gratiâ fub habitu Mona- . chorum efie congruenter decernimus. Si quis verb Regum , Epifcoporum , Sàcerdotum , Abbatum , Judicum , Comitum , aut fecularium perfonarum , contra hanc noftrx inftitutionis paginam venire tentaverit , percuflus Apo- ftolico anathemate, poteftatis honorifve fui dignitate careat, reumque fe co-i ram divino judicio cognofcat , & nifi ea qux à fe maie a&a funt defleverit, à facratiflimo corpore Domini noftri Jefu Chrifti alienus fiât , atque xterno examini diftri&x ultionis fubjaceat. Cun&is autem eidem loco jufta fervanti- D bus fit pax Domini noftri Jefu Chrifti , quatenus & hîc fru&um bonx a&ionis recipiant , & apud diftriâum Judicem prxmia xternx pacis inveniant. Datum per manum Walperti humillimi Epifcopi fan£tx Portuenfis Eccle- fix, m Kalend. O&obr. anno vi ejufdem domini Joannis Papx vin , Indiéh xii. Scriptum verb per manum GeorgiiNotarii Regionarii Ôc àcriniarii fan&x Romanx Ecclefix. • XXXII. AD AD AL G A RI U M EPISC. AUGUSTODUN. exo™*™ JEdumfu Villam Tilionâcum ei confirmât» Tom. 4 Galliœ Chrijl. in Ihflrum. pag. 6*2. J Vannes EpifcopuS) fervus fervorum Dei t teveremiflimo & fanftiffimo fanÛa Au~ An. 878, gufîidunenfts Ecclefia Epifcopo [ tuifque fuccejforibits ] in eadem Ecclefia in per- petuum. Divinx prxceptionis monent cunflos eloquia , ut quotiens res aliéna citra rationis brdinem a quoquam detinetur, xquitate debeat imminente refti- tui. Conftat fiquidem vÛlam quamdam Tilionâcum proprietatis jure fan&i tjuondam fuhTe Leodegarii Auguftidunenfis Epifcopi , & ab eo fan£to colla- tam Nazario , cujus vocabulo ipfe honoratur Epifcopatus. Pbft verb cùm à pravis hominibus longo tempore fuiflet retenta, & quafi in proprietatem eorum redada , dile£tus filius nofter Karolus clementiffimus Imperator fuper hac fubtili examinatione habita , cùm eam ad jus Ecclefix Auguftidunenfis peitinuiffe légitimé cognoYuTet, & poffeffam primo ab ea , & pofteà pervafam Tome IX, Z Digitized by Google i 7 8 jOHANNISVIIlPAPiE à violentis hominibus liquide didiciflet ; hanc prscepto fus audoritatis ipfi A Ëpifcopio reddidit , & ad jus ipfius Ecclefis revocavit , cm fcilicet hanc W- riùs nominatus fandus Leodegarius ohm contulerat. Et ideo quia poftulavit à nobis fan&itas tua ut jam memoratam villam fecundùm Impériale prsce- ptum Apoftolics audoritatis liberalitate aut privilégie Auguftidunenfi Ecclefis confirmaremus , inclinât! precibus tuis , fuperns pietatis gratia fuffragante , prsdids Ecclefis, cui fraternitas tua prxeffe dinofeitur , fspe memoratam villam , ficut antiquitus fuit , denuo confirmamus , ut hoc quod fuum fuerat , & redditum nunc poflidet , debeat fine cundatione perpetuis temporibus poflidere , vel adhsrere : hujus privilegii audoritate confirmantes antedi- dam villam in prsfato Ëpifcopio , conftituimus quod in ejufdem Epifco- Eii Ecclefia , de qua ablata fuerat , nunc reddita in ipfius dominio fine am- B iguitate permaneat. Non folùm autem crebro didam villam , fed & om- nes qus ejufdem vel modo funt , vel futurs confiftunt , in eodem Ëpifcopio confirmamus habendas, ftatuentes Pontificali cenfura fub interdidione ana- thematis futurique judicii , nulli licere hsc , quae à nobis tam fuper jam dida villa , quàm fuper omnibus rébus ab eadem Ecclefia vel habitis vel habendis promufgata funt , aliqua temeritate violare vel conturbare aut repetere ; fed po- tiùs ftabilitate perenni inconvulfa permanere in eodem pio loco decernimus. Quod fi quis aut magnus vel parvus adversùs hoc privilegium audoritate Apofto- lics fedis munitum agere tentaverit , feiat fe perenni judicio condemnandum , & igni qui non extinguitur mancipandum. Qui vero euftos & confervator ejus extiterit , «ternis gaudiis perfruatur , & prsrniis cum Angelis in csleftibus potiatur. *" q Scriptum per manus Georgii Notarii Regionarii & Scriniarii fands Roma- ns Ecclefia? in menfe Novembri, Indid. duodecima. Bene valete. ExChartsrio XXXIII. drultnfi, AD OMNES FIDELES. De Privilcgio Monafterii Arulenfïs. Aa.878. TOhannes (a) Epifcopus fervus Jervorum Dei univerfts Chrifti fidelibus prœfenti- J bus & futuris Jalutem in Domino perpétuant. Si femper concedenda funt qus piis defideciis congruunt, quanto magis ea, aux pro divini çultûs conftantia pertinere nofeuntur, omnino non funt neganda. Et ideo feiat omnium veftrorum D bonitas atque induftria quia vir Deum timens inclytus Cornes Oliba veniens oratum Romam ad beatiffimorum Apoftolorum Pétri & Pauli facratifiima cor- pora, poftulavit à nobis ut Monafterium quod vocatur (b) Arulas, conftru- dum à fratre avi fui ad honorem Domins & femper Virginis Dei genitricis Maris, pofitum territorio Comitatûs Roflllionenfis , in loco qui Vallis-Afperi vocatur , qui juxta ripam fluminis Tixfi , quod vulgari nomine etiam nuncu- patur , fub jure & perpétua immunitate fandorum Patrum, cum defenfione fands noftrs fedis Apoftolics manendum decernimus , cum omnibus rébus & poffeffionibus fibi pertinentibus. Unde inclinati precibus ejus humilitatis , per hanc noftram Apoftolicam & inviolabilem prsceptionem ftatuimus , idipfum Dei genitricis Monafterium ex integro pro fua ftabilitate perpetualiter ad di- . tionem atque tuitionem fands Romans matris Ecclefis perfifti debere : con- jr firmantes illi omnes res qus jure & rationabiliter fibi à principio pertinent , & ufque in finem fsculi pertinere debent in Cellis , Ecclefiis & ornamentis , facris vafis & utenfilibus , in villis , cafis , cafalibus , terris , ancillis , liberis & aflfrontitiis , aquis cum ripis aquarum ex utraque parte riparum , verdiga- riis & circumjacentiis , terris & aquimolis, cum fuis capdaquis, & ipfis aqus- dudibus , ac pifeatoriis , omnibufque locis cultis & incultis , & cum univerfis ufibus , reditibus , feu decimationibus & tributis. Promulgantes etiam hsc omnia , & quscumque legaliter dici ôc nominari poflunt per fines & terminos fuos , inconeufla & indiminuta manere ad dominium ipfius facri («) Edita eft hatcEpiftoIaTomo 6 Galliae Chrifi. in Inftium. pag. 480. (b) VuJgô Aria, in pago Ru&inonenfi, Digitized by Google EPISTOLjE. i 79 A Goenobii , fie utilitatem regularis Abbatis feu Monachorûiti ibidem Deo fer- vientium quoquo tempore : nequaquam licentia fit alicuiEpifcopo,Duci, Co- . miti , five Vicecomiti , aut ullae hominum magnae parvaeque perfonae aliquid de omnibus quae ei pertinent , & inanteà pertinere debent , tollere aut violenter poffidere,fivein quoquam moleftiam fiecontrarietatem facere : fed cun&a mo- bilia fie immobilia generaliter fie in integro falva feu intégra perfiftant ad ufum fie incrementum ipfius facriMonafteriifub prote&ione noftrae Sedis Apoftoli- cae perpetuis temporibus. Praefenti xii Indi&ione adjicimus etiam ut Abbas , qui ibidem pro tempore fuerit , fi , quod abfit , à regulari propofito fie inftitu- tione B. Benediâi deviaverit, five res Monafterii ejufdem alienaverit, lîcen- tiam habeat praedi&us Cornes Oliba , five fui eumdem Abbatem expellendi fo- ras , & quod ab eo aiienatum fuerit ad proprium jus revocandi , & pro ipfo B alium Deo dignum Abbatem conftituendi , approbata rei veritate : conftituen- tes Apoftolica cenfura fub divini judicii obteftatione haec , quae à nobis décréta fuut , perpetuis temporibus inviolabiliter ab omnibus obfervanda. Si quis au- tem , quod non credimus, temerario aufu adversùs hujus noftrae praeceptionis feriem contraire praefumpferit , fciat fe , nifi refipuerit , judicio Dei omnipo- tentis,& praedi&aefempervirginisDei genitricis Marix^beatiflimorumque Apo- ftolorum Pétri & Pauli , & omnium Epifcoporum , noftraeque Apoftolicae hu- militatis au&oritate cum omnibus impiis perpetuo incendio & indiflblubili ana- themate damnatum. At verb qui obfervator fie cuftosejusintoto extiterit, gra- tiam fie medicinam à caelefti Rege obtineat , omniumque peccatorum fuorum in praefenti abfolutionem, fie in futuro aeternam gloriam cum fan&is Angeiis confequatur. C Scriptum per manum Leonis Notarii Regionarii atque Scrinarii fan&ae Se- dis Apoftolicae in menfe Decembris fielndiftione xn., Bene valete. XXXIV. À D ( O CAROLUM R E G E M- Hortatur ut Legatos mittat , & in auxilium Roman* Eeclefiae cJS!'^. veniat. eArolo Régi. Regalis excellentiae veftrae literas recipientes , atque relegen- An. : »7p.î tes, ut in eo , quod anteà noftro Praefulatui direxiftis , veftro videlicet amore lioneque maneremus , non folùm , ut jam olim retulimus , verùm etiam . : D magis ac magis noftrae voluntatis affe&um ad veftrae exultationis cumulum am- pliare magnopere cupimus , atque in omnibus ceu cariflimum filium vos reti- nere procul dubio fatagemus. Tantùm ut quo celeriùs , ficut mandaftis ,. ve- ftros idoneos legatos ad nos dirigere poteftis , aliquatenus non praetermittatis > cum quibus fané fie exaltationem fanâae Sedis Apoftolicae fie iftius terrae falu- tem, veftrumque honorem * profligare confiderareque firmiflimèvaleamus. Et *f/ mYC ^ glLm ideô veftrae magnitudinis gloriam exhortamur > ut praecingentes quafi vir lum- te bos tuos, fie potentiae Dei brachio adversùs inimicos potentiflimè roborati, jam ipfi venire non dubitetis ; quoniam fi tantae calamitatis preffuram , quam fan&a Romana mater veftraEcclefia, fie ipfius terra quotidie ab inimicis pa- titur, cognovhTetis, nobifeum utique pariter doleretis. Quapropter,fiUcàriifi- E me , antequàm inimicorum infidiae plus accrefeentes praevaleant , noftram de- votionem atque confilium pio intuitu attendere nullo modo definatis, fédmore parentum veftrorum ea, quae neceffaria funt nobis , inftantiffimè peragatis ; quia noftri Apoftolatûs ulnis extenfis alacriter amplecti regalem praefentiam veftram defideramus. Tertio Nonas Aprilis , Indi&ione xu. . , ;. , (a) i Ex hac Epiftola data tertio Nonas Aprilis die oétavo Julii Carlomannus adhuè Italiam, rer colligit Baronius Carolum anno 879 Regem Lon- gebat , ut docet Conftirutio 41 recitata Tqùio % gobardue appellatum effe. Verum in hac Epiftola Bullarii Caffinenfis , in cujus fine legitiu : p.ata Carolus Rex nuncupatur , non quôd Italiam ad- VIII Id.Jul. annoCkriftofropitioregnÏ4aminiC«rj>- tniniftraret , fed quod Rex effet Alemannic. Et lomami fer tnifpmi Régit in BavarialII ,& ; Italià certè Carlomannus adhuc boc anno die feptimo //, IndiUione XII. Verum quidem eft anno 879 mentis Junii Longobardias regnum adminiftra- Carolum regnum Longobardiœ adeptum effe, ut te- bat; ut patet ex Litteris ejufdem Papas ad eum- flatur Annalifta Bertinianus , fedpofi menfcm Ju- demCarlomannum. inferius referendîs. Pretcieà nium, Zij Digitized by ,8s jpHANNIS VIII PAPI XXXV. A r~îra» AD BOSONEM COMITE M. ciL p. 108. De incolumi cjus profperitace gratulatur : fe tum eum , tum Angel- bergam Imperatricem caros nabere oftendit. Rogat ut Adelberto & îllius conjugi Rotilda: bona, qux in Provincia poflederant , retinere perniittat. An. 87*. jr-v li € £iofilio{a) Bofoni gloriofo Principi. Quia literis nobilitatis veftrae rele&is vosincolumescumoptata profperitatevigere didicimus, plurimùm fumus iastiefFe&i : nam in veftrae dile£tionis amore Apoftolica femper cupimus benigni- B tatemanere devoti,ôcea,quae vobis utiliavelproficua effevidentur, alacri dum- taxât mente perficere , ne pro aliquo homine veftram nobis dile&am amici- tiam relinquamus : fed pio potiùs intuitu in omnibus confervare illaefam. De parte autem fpiritalis nliae noftrae Angelbergac Imperatricis cariflimae matris veftraepro certo feitote , quoniam paterno eam affe&u femper dileximus , & 3uamdiu , auxiliante Domino , vixerimus , diligere noftroque Apoftolico fubfi- io adjuvare tuerique magnopere defideramus : neenon & quafi cariflimam & Ibiritalem filiam gloriofiùs retinere. Porrb de veftrae voluntatis aÛione, quam dicitis exhibere , nos fine dubio in veftra amicitia confiantes habebitis. De parte quoque Adelberti gloriofi Marchionis , feu RotUda» Comitiflae conjugis ejus cognofeat nobilitas veftra , qubd vobis in omnibus fidèles & devotos amicos eos effe cognofeimus : ideb rogamus ut eorum Comitata in Provincia pofita , Q ficut jam tempore longo tenuerunt , ita deinceps pro noftro amore fecuriter habeant. Optamus gloriam veftram nunc & femper in Chrifto manere perpe- tuam. Data ut fuprâ. XXXVI. ( b ) Privilegium concedit Monafterio Trenorcienfî. ANno Dominiez Incarnationis dccclxxviii ,Indi£tione xi, régnante piifli- mo atque gloriofiflimo Rege Hludovico , Karoli filio fereniflimi Augufti, HOVtz Trenorc. f«g. auxiliante Domino noftro, in honore ejufdemDei fie Domini noftri J.C. egojo- hannes Epifcopus, fervus fervorum Dei, atque praedi&us filius nofter gloriofus Rex Hludovicus conftituimus Conventum venerabilium Archiepifcoporum , Jj heenon & Praefulum totius regni Trecas civitate ; qub interfuit memoratus Rex piiflimus : eoque pera&o , precatus eft nos cum filiis ôc fratribus noftris Epifcopis jam di&us gloriofus ( c ) Imperator , ut Tornutium Monaftexium , . quod fundatum eft in Comitatu Cabilonenfi fuper Sagonnam fluvium , ubi Martyr Chrifti Valerianus corpore quiefeit , quod dudum pater ejus Karolus Imperator , vel ipfe poftmodùm per praeceptorum feriem Monachis fan&ae Dei genitricis Marias, fan&ique Philiberti inclyti Confefforis , praefentibus & fùtu- ris , ob vitandam Marcomannicam feveritatem cohtulerant, cum omnibus ré- bus ad ipfum locum afpicientibus , privilegio noftra: auftorkatis corroborare- mus. Cujus piiflimo mandato eb libentiùs ceflîmus , qub etiam nos idipfum precaturôs perfpeximus ampliùs. Igitur privilegio noftra; au&oritatis confirma- rrius eis omnia , quemadmodum in praceptis gloriofiflimorum Imperatorum («)Bofoifle, de qtto fiiprà multoties fafra tor: qui teftatur fevidifle lirteras ipfaûnet Johan- eft mentio , uxorem duxerat Hinnengardem Lu- nis Papa , ver a bulla plumbea tpfius domini Papa in dovici II Imperatoris 8c Ingelbergsc fifiam. filo canapis bullatas; in cujus bullas circumfefentia ab (b) Hujus Privilegii periit autographum bulla- una parte Iegebantur hœc verba, JOHANNES PP. tutn , ex quo authenticum traïuTumptum fa&um Et erat quaedam parva crux in medio diétas bullae , eft Avenione anno ij 34 , Indi&ione lecunda , die & cujufdam circuli rotundi : 8c ab altéra parte dicte xvi 1 1 jfunii , Ponrificatus Johannis Pape XXII bulla qusedam magna crux cum quibufdam litteri* ànno xviii , ad pièces Geraldi Trenorcienfis Ab- defuper. Ita Chifftetmt m Hifl. Trenorc. pag. rxj. bâtis. Quod ttariflumprum feribi fecit in bona for- ( c ) Imperator honoris caufa vocatur, non quôd ma, cum teftibus & Clericorum fignis , ac figillo Imperii coronam acceperit. Etcertè in iûo Privi- fuo Bertrandus Archiep. Ebredunenfis 8c Audien- legio tet Rexappellatur. «i* Htterarum contratïitftarum domini Pape Audi- Digitized by Google EPISTOL^. 181 A funt înferta. Id eft, prxdi&um locum, ôcomnes res ei adjacentes cum omni libertate : & in Comitatu Arvefnico Cellam S. Portiani cum omnibus appen- dices : in pago quoque San&onico Afinarias cum omni fua integritate : & in * Pi&avehfi terrhorio Cellam S.Prudentii cum omnibus rébus adjacentibus : & in pago Andegavenfi Cunaldum cum omni integritate : in pago verô Cenoman- nico Bufîloliuin cum omnibus appendiciis : ôt in pago Valîaïco Cellam qux vocatur Godittus cum omnibus rébus ad fe pertinentibus : itâque in parte Burgundix , in pago Lugdunenfi Bifiacum villam cum Ecclefia : ôc in pago Ma- tifconenfi Cellam S. Romani , fie Olcafîacum villam cum Ecclefia 6c omnibus appendiciis. Verùm quia ob vitandam perfecutionem Nortma nnorum , Geiloni inclyto Abbati Monachifque prxfentibus & futuris prxdi&um locum gloriofus Rex , B neene pater ejus contulerant , fit Pontificalis calliditas nimis eumdem locum fubegerat , poftulavit ifdem Rex ut tam larga elemofina immunis atque libéra haberetur ab omni Pontificali potentia, noftra annuente clementia. Cujus pe- titionibus favens omnis Epifcopalis Conventus , abnegare nequivimus quod tam piè poftulabat Imperator gloriofiflimus. Auâoritate ergo, quam àChrifto Jefu Domino noftro fummo Sacerdote in B. Petro accepimus , prxdi&um Mo- nafterium , cum omnibus habitis ôc * habituris, Geiloni venerabili Abbati, fan&x * habendis Dei Genitrici , 6c fupradi&is Sanctis , futurifque poft eum Abbatibus , ad Mo- nafticum Ordinem inibi, Deo adjuvante , excolendum delegamus , & delegan- tes , jubente filio noftro piiflimo Reee, inviolabiliter ôc infeparabiliter, fine dif- tra&ione aut immutatione vel qualibet minoratione , perpetualiter confirma- mus. Anathematifamus igitur au&oritate B. Pétri Apoftoli 6c noftra , ut nemo C Antiftitum prxfentium vel futurorum locum adiré prxfumat qualibet occafione excommunicationis vel abfolutionis feu facrx ordinationis , nifi ab Abbate vel Monachis loci fidelibus fuerit invitatùs : quia injuftum decernimus ut gloriofa mundi Regina , qux exaltata eft fuper choros Angelorum , humanis wbdatur poteftatibus. Ceterùm ab omni fxculari potentia locum decernimus effe libe- rum ôCquietum; 6c ut caput habeatur omnium qux prxfcriptis Sanftis vel loco oblata lunt , ac deinceps oblatum annuente Deo fuerit , ut inRegum reperi- tur prxceptis. Si quis autem temeraria prxfumptione , excaque cupiditate , quod Dei 6c noftra au&oritate firmamus , in aliquo infringere prxfumpferit , xterna fe feiat damnatione multandum , ÔC cum Diabolo 6c angelis ejus perpe- tuo incendio cremandum : à limlnibus quoque fan&x Dei Ecclefix habeatur extorris , quoufque ab inlicita prxfumptione refipifeens , condigna pcenitentia D ôc emendatione iram omnipotentis Dei , quam incurrere non timuit , placare procuret. Harum itaque fanâionum evidentiltimam confîrmationem manibus iacrorum prxfentium Pontificum fubnotari , abfentium quoque Confacerdo- tum nec minus idoneis ftipulationibus per Chriftum 6c in Chrifto fulciri poftu- lamus. Hincmarus Remorum Epifcopus in Chrifti nomineroboravi. Anfegifus Epi- feopus Senonenfis. Ottulfus (a) Epifcopus. Giflibertus Epifcopus. Hildibal- dus Epifcopus. Berno Epifcopus. Geraldus Epifcopus. Hincmarus Laudun. Epifcopus. Edenulfus Epifcopus. Johannes Epifcopus. Raganulfus Epifcopus. Ragenelmus Epifcopus. Adebertus Epifcopus. Adalardus Archiepifcopus. Ale- ricus Epifcopus. Abbo Epifcopus. Agilmarus Epifcopus. Ingilwinus Epifco- pus. Acfredus Epifcopus. E Datum ( b ) m Kalendas Mali per manum Chriftofori Primicerii fanftxfum- An. 87p. mx Sedis Apoftolicx , imperante piiflimo Ludovico anno 11. («) Ottulfus Trecenfis, Giflibertus Carnoten- dium. fis , Hildibaldus Sueffionenfis , Berno Catalaunen- ( b ) Licèt hoc Privilegiun conceûum fuerit fis, Geraldus Matifconenfw , Edenulfus Laudunen- anno 878 poft peraâum Concilium Trecenfe, fis , Johannes Cameracenfis , Ragenelmus Novio- datant tamen non fait nifi anno 879 die ip Aptllis, menus , Adebertus Silvane&enfis, Adalardus Tu- nondum audita morte Ludovici Balbi r que coa- ronenfis, Abbo Nivernenfls» Agilmarus Arvenren- tigerat die decimo ejufdem mentis, fis» Ingilwinu* Parifienfis. Ait incertarum Se- Z iij JOHANNIS VIIlPAPiE ^ XXXVII. AD CAROLOMANNUM REGEM- Tom. ix Ut in Vcrcellcnfî Ecclefia Gofpcrtus Diaconus conftituatur Epifcopus. An.^. r\ IleSlo ac fpiritali filio Carolomanno gloriofo Régi *. Multorum relatione di- • itaïus. £ V dicimus qubd Ecclefia Vercellenfis nunc valde turbata, fie quotidianis commotafcandalis confiftat, dum in duas partes populus proEpifcopi eleâione divifus , alii unum , alii vero alterum eligere habereque contendant & cupiant ; eïeâumque enormiter defendere uterque procuret. Sed quia juxta noftri mi- B nlfterii Apoftolicum officium, fie folicitudinem omnium Ecclefiarum Dei no- bis in ipio Apoftolorum principe comrniflam, juxta Canonicam etiamfanâo- rum Patrum regulam dicentem ; Si divifto Qericorum, vel populi extiterit, & de futuri eleftione rontîficis contentio fuerit oborta ,nuUum ex his duobus inthrom Epi' Jcopali ejfe aliquatenus confecrandmm , fed alterius eUftïonem fieri debere facerdotis ; Ecclefiac proprio deftitutae re£tore , 6c ob id perturbatae, jura pacis ferentes , fubvenire debemus : Regiam excellentiam veftram rogamus ut pro amore Dei fie fanâl Pétri , ac noftrae paternitatis diletHone , ipfum VerceÛenfem Epifco- patum huic nobiliffimo viro, Gofperto videliect venerabili Diacono , vobis bene cognito, communique fideli nojtro ac veftro ,. quem pro Ecclefiafticis utilita- tibus in fervitium veftrum direximus, placido de praefentia modo tribuatis. Quo- niam verè cognofeimus hune in omnibus tam civilibus quàm etiam Ecclefia- C fticis caufis ftrenuum atque utiliflîmum fore , nobifque non mediocriter Hdeliûl- mum. Quapropter ad veftrae prxfentis fie futurs gloriae augmentum , hoc vos nobis concedere petimus,hanc primam noftri pbntificii juftâm petitionem ve- ftra regalis alacriter perficiatmagnitudo ;ut fie nos veftram libenti poflimus ani- mo perficere voluntatem, carifllme fili : quoniam fie verae dile&ionis unanimirate pioque amoris affeâu videbimur manere conjundi , fi ea nos quae cupitis Apo- ftolica duntaxat perfecerimus au&oritate , fie vos item veftro regali jure noftri defiderii preces audire cum jucunditate proculdubio ftudueritis. Talem nam- que progenitores veftros invi&iifimos Imperatores Auguftos circa deceflores noftros , fanâos videlicet Romanae Sedis Antiftites , habuifle dile&ionem re- coIimus,ut quidquid ab alterutra parte petebatur , omni poftpofita occafione , mox efBcaciter compleretur. Ita vero fie noftra nunc Pontificalis à Deo con- J\ fervata majeftas fie veftra Regia magnitudo fibimet debent placidè fàvere yicif- lim. Data vi Nonas Maii , Indiû. xn. XXXVIII. AD CAROLUM REGEM- nid.?. 11». Hortatur ut quamprimùm contra infidèles & Ecclefîx oppreflbres auxilio veniat» » AtoîSa T~} ^ e ^° M Jptàdi filio Carolo gloriofo Régi *. Miramur quia vos faepiùs ex- nianiu * l J hortantes, ut ad exaltationem fanâae Dei Ecclefiac, veftrumque hono- E rem, fie totius terrae noftrac defenfionem venires , vocavimus , fie ha&enus di- ftulifti. Credere namque nobis poteftis, qubd nimia undique tam Paganorum quàm malorum Chriftianorum perfecutione gravati , undique concufli , talia , quae jam àlongo tempore patimur, fufferrenequimus : fieideo iterètm admone- mus ut toto conamine , ficut vobis mandavimus , procul dubio attendatis. Nam pro certo feire debetis quoniam pro nullius hominis lucro , vel blandi- mento , five terrore à veftro nos confortio fie veftrae amicitix fœdere feparabi- mus : ideirco tantùm viriliter agere ea , quae nobis ac vobis proficua funt , nul- latenus dubitetis. Sed praeftolando veftrum adventum, diuque tardanteni , pu- tavimus ne fortè Carolomanni gloriofî Régis germani veftri praedi&i aliquo ûnpedimento jam yenire nequifletis: unde uli noftram Apoftolicam direximus Digitized by Google i EPISTOL^E. i8j A epiftolam , admonentes quia, fi hoc regnum ampliùs talîter occupatum ac inor- dinatum & fine defenfione tenuerit, animae fus detrimentum omnimodis fiet» nullumque vobis pro Ecclefiae Dei defenfione venientibus impedimentum ali* quod facere praefumat. Quapropter quod agéndum eft veftra regalis excellentia agere nullo modo definat : nam fi per vos fan&a Romana Ecclefia filerit exal- taca atque defenfa, vefter honor & gloria hîc &in futuro fine dubiocoram Do- mino multiplicata manebit. Data ut fuprâ. XXXIX. AD CAROLOMANNUM REGEM- a* p. m ^ Hortarur ad Ecclefiae Romanae defenfionem , qua: à Sarracenis mul- tis afficiebatur detrimentis. Rogat ut legacos bénigne excipiat , & fidem illis habeat. Dlleftijftmo ac fpiritaU filio Carolomanno glorioftjftmo Régi. Quia more prae- An. 879. decefforum noftrorum PontificumRegiam excellentiam divinitus exal- tatam pip mentis affe&u diligimus , ad honorem & exaltationem fan&ae Dei Ecclefiae eam fitibundo pe&ore videre defideramus : quatenus veftrae magni- «• tudinis triumphali certamine Sedis Apoftolicae vigor ôt honor, quem progeni- torum veftrorum , gloriofifllmorum videlicet Imperatorum , tempore habuifle recolimus , vobis regnantibus maneat illibatus & integer, ut 6t veftrae regalis gloriae decus vigeat indiminutum, & aeternae mercedis vobis munus fupernâ Ç gratiâ tribuatur. Nunc igitur pro tôt & tantis calamitatibus ac neceftitatibus , quas à Paganis afllduè atque à malis patimur Chriftianis , licèt pro multitudine feribere non valeamus, & veftram excellentiam ignorare non credamus , pa- ftorali folicitudine moti , ponentes animas noftras in manibus noftris , ingentes labores non folùm marini , fed itineris etiam terreni omnimodis fumpfimus. Teftamur namque Deum, cui occulta omnium manifefta exiftunt , quod ve- ftro defiderabili honore nullius hominis , nifi veftrum praepotens adjutorium avida mente quaerere voluimus : fed malorum hominum , quos ipfifcitis , prae- pediti infidiis , hoc agere non valuimus. Quapropter , dile&iflime fili ,. noftra Apoftolica exhortatione monemus gloriam veftram ut pro amore fanctae Ro- manae Ecclefiae matris veftrae defenfionis laborem indubitanter aflumere non praetermittatis : unde vobis honor & falus hîc & in aeternum accrefeat. Et ideb D petimus ut pro Dei & fanâorum Apoftolorum Pétri ac Pauli amore noftris Apoftolicis monitistoto conamine attendatis : quatenus aut per vos, aut per faluberrimum confilium veftrum citiùs nobis fubvenire omnimodo fatagatis : quoniam tanta iftius terrae perditione undique aggravati , undique coneufli, ta- lia jam fufFerre minimè valemus. Nam fi , quod abfit , per vos fortè remanfe- rit , ut Ecclefia Dei in praefenti defenfionem non habeat , & taliter turbatà confiftat , videte ne ante tribunal Chrifti , & coram Apoftolorum principum praefentia veftrae animae patiamini detrimentum ; quia nos paterna vos aamo- nitione hortantes, fecundùm minifterii noftri officium ea , quaeDei funt, &fa- luti veftrae proficua, agere incunûanter convenimus. Mifimus autem ad vos praefentes MuTos noftros Joannem & Pafchalem venerabiles Epifcopos , dile- ôos fidèles noftros, quos petimus ut pro noftro amore bénigne recipiatis, & 1 eis locum familiaritatis tribuatis , atque ea , quae vobis de noftra parte dixerint, libentifilmè attendatis. Data vu die menfis Junii, Indiûione xii. Digitized by Google Tom. IX ConcU fag. 112. 18* jOHANNIS VIII PÀPi; X L. AD CAROLOMANNUM REGEM- Ut in Vercellenfi Ecdefîa Confpertus creetur Epifcopus. An. 87p. JT^% IU80 ac fpiritali filio Carolomanno gloriofo Régi. Mifimus cum his praefenti- Jl-X bus Miflls noftrishuncvenerabilem Diaconum, nomine (a) Conlpertum, vobis, ut credimus , notum , in fervitium magnitudinis veftrae : quem petimus ut pro noftro amore benignè recipiatis. Et quia nobis ac vobis fidelis exiftit, ro- gamus excellentiam veftram ut Ëpifcopatum Vercellenfis Ecclefiae placido ani- mo tribuatis : quatenus, Deo auxiliante , per noftram ac veftram munificentiam Epifcopali dumtaxat honore potitus , nobis omnibus exiftere deyotior atque fi- B delior pofCt. Data vu die menfis Junii, Indi&ione xn. fiid.f. 1*4. X L I. AD TRES EPISCOPOS. * Petit ut Nemaufenfem Epifc» fi non à Monafterii cujufdam iniqua invafîone abftineat, excommunicent. An. 87p. j2 Qjf a g n0 Archiepifco Arelatenfi , Sigibodo Archiepifcopo Narbonenfi , Rotbcrto _£\^ Archiepifcooo Aquenfi , à paribus. Yeracium relatione comperimus Giber- tum Nemaufenlem venerabilem Epifcopum , qubd quoddam ( b ) Monafterium C noftrum, quod fuper eumdem Epifcopum acquifivimus , ipfe Gibertus temerè invaferit , omnefque res ipfius Monafterii per îuos homines diftribuerit , & il- lius Monachos inde contra facras régulas omninô expulerit. Quod tantùm no-« bis difplicuit, quantum, ficutipfe nobifcum advertis, calcatâ reverentiâ vene~ randorum Canonum , contra privilegium Apoftolicae Sedis eum fecifle non am- bigis. Quapropter fraternitati tuac dirigimus , ut vice noftra cum Confratribus & Coëpifcopis noftris jun&us , eumdem Nemaufenfem Epifcopum ad com- mune colloquium convocetîs , fie ex au&oritate noftra conveniatis , ut ab omni invafîone ipfius Monafterii tam fe quàm fuos removeat, ôc ulteriùs nec res ejus nec Monachos illic Domino famulantes moleftare prxfumat. Qubd fi ipfefurda aure , quod abfit, per vos monita noftra audierit , tune ex auâoritate B.Petrî Apoftoli, cui idem Monafterium pertinet, fimul 6c noftra , illum à minifteriop Sacerdotali excommunicando fufpende , quoufque dum aut ab ipfa invafîone fe fubtrahat , aut ad Sedem Apoftolicam , vel ad noftram praefentiam nobis fa- tisfa&urus occurrat. Agat in his fanctimonia tua , ficut illam agere decet, ut fie nos laudes ôc tibi gratias referamus. DataxvmKalendas Julias, Indi&ione xn. X L I I. jml^ia AD LUDOVICUM REGEM- Gratias agit de p'rôpenfa voluntate erga Romanam Eeclefiam : hortatur ut ad eam à Paganorum incurfionibus deferidendam g veniat , eique tacite Imperium pollicetur. ' An. 87p. JH\ ÏÏtôo oc fpirituali filio (c) Ludovico gloriofo Reg i. VeftraeRegiae ferenitatis mel- § y lifluis releôis apicibus , quos per Aftaldum infignem Comitem veftrum nobis mandaftis , quantam devotionem ac finceriflimam voluntatem exaltandî -fie defendendi Ecclefiam Dei,more videlicet parentum veftrorum gloriofiffi- morum Imperatorum, habeatis , luce clariùs novimus. Unde valde gavifî (a) Suprà, pag. 182 Gofpertus dicitur. fet Mabillonius Lib. g 8 Annal. Bened. Num. *j, (b < Duo erant tuncMonafteria Ordinis Bene- Vide Epiftolasxvn &xvni , fuprà pag. itff. di&ini in parochia Nemaufenfi , nempe S. jEgidii ( c ) Hic eft Ludovicus Francis Orientalis Rex, in valle Flaviana , & Pfalmodienfe : hase Epiftola Ludovici Germanise Régis filius , Carolomanni ôc intelligenda eft de primo , non de fecundo , ut cen- Caroli Craffi fiater, exiftentes, Digitized by Google E P I S T O L M, i8f Aexiftentes ; maximas Veftrae excellentiaeagimus gratias,quia nobis inter tôt an- guftias & perfecutiones, quas àPaganis alliduè fupra modum patimur , veftras inviâaepotentiae auxilium defcnfionifque folatium piadumtaxat animi devotione conferre omnimodis cupiatis. Ideb , fili cariflime , noftrac Apoftolicae admo- nitioni aurem clementiae veftrae ut accommodetis, obnixè precamur ut citiùâ nobis veftro potenti brachio fubvenire ftudeatis : quatenus fan&àm Dei Ec- «clefiam in magna nunc flu&uatione pofitam , ad portam falutis & tfanquilli- tatis efficaciter perducatis , & terram perditam per vos, Deo propitio , ad pri- ftinam revocetis incolumitatem , ut ex hoc & apud omnipotentem Dominum dignam valeatis mercedem recipere , & in praefenti faeculo laudabile nomen omnimodo acquiratis. Quapropter fcitote pro certo quia nullus parentum veftrorum tantam gloriam & exaltaticnem à praeceflbribus noftris percepit > B quantam nos vobis , fi veneritis , totis multipliciter viribus defideramus impen- dere. Porrb de hoc quod mandaftis , ut pro eventu regni (a) Ludovici piae mémorise nepotis veftri praepediti exiftatis , pro rriulto , quod circa vos videndi defiderium habemus , turbati manemus ; fed veftra fifi benignitate , petimus ut , omni cura remota, pro amore Dei 6t fanâorum Apoftolorum Pétri & Pauli , noftrac petitionis folicitudinem pio peâore veftro alacriter aflumatis : ut ficut Sedes Apoftolica, quae caput eft omnium Ecclefiarum Dei , vos magno defide- rio, quafi unicum ôccariffimum filium praeftolatur, veftra fpeciali vifione cele- riter perfruatur; quoniam fi , Deo favente, Romanum fumpferitis Imperium > omnia vobis régna fubje&a exiftent. Nam fi pleniter fciretis quanta nos undi- que mala , quae pro multitudine fcribere nequivimus , opprimunt ôc affligunt , tantùm in veftra cognofcimus fapientia, quod per veftram magnitudinem jam C maneremus defenfi. Deus te incolumem cuftodiat , cariflime rili. Data xviii Kaiend. Julias, Indi&ione xn. X L I I L AD MONACHOS PULTAÎUENSES- A****, Dolet eorum calamitates : fignificat fe ad Bofoncm & Hugonem fcripfîfle , ut eos ab adverfariis tuerentur j exemplar teftamenti Gerardi Comitis fundatoris Anfegifo Archiepifcopo & Conrado Comiti fe mififle. • ÇAniï* congregationi fummi Apojlolorum princtpis Pétri (b)Cœnobïi nofiri Put* An. 879. P l3 tarienfis. Cognofcât pro certo fraternitas veftra nos, rcle&is liteiris ve- , ftris , pro tantis adverfitàtibus, quas ab iniquis quotidie fuftirietis hominibus, valde triftes exiftere : qUoniam ficut de Véftra profperitate gaudemus, ita quo- que & de veftra tribulatione triftamur. Unde volentesfanftam congregationem veftram , utpote Dominicum gfegem in ipfo Apoftolorum principe nobis commiffum, falvam ÔC qUiétam habere, direximus fecundùm petitionem ve- ftram noftras Apoftolicas literas Bofoni gloriofo Principi & Hugoni nobilifli- mo Abbati , petentes quatenus pro Dei fan&orumque Apoftolorum principum Pétri ac Pauli amore , noftraque dile&ione, fuae defenfionis auxilium vobis im- pendant, 6t contra Dei atque omnes veftros adverfarios manum fuaepotentiaeex* tendant, ut quietè ac fecuriter degentes, débitas Domino laudeS perfolvere, ac pro nobis & omni populo Chriftiano valeatis omnipotentem Dominum depre- JE cari, & res fan&i noftriMonafterii tranquilla mente dilponere, regere ac fecun- dùm Dominum difpenfare poflitis. Porro exemplar ipnus teftamenti, per quod Gerardus bonae memoriae Cornes , unà cum Berta quondam conjuge fua , ipfas res principibus Apoftolorum Petro ôcPaulo tradidit, bulla nominis noftri mu* nitum , Anfegifo Archiepifcopo & Conrado Comiti , in cujus Comitatu ipf« res continentur , per praefentem nuntium veftrum direximus. Vos itaque vide- te fi de his omnibus adjuti fùeritis , an non , & nobis renunciate , ut quali (a) Iseft Ludovicus Rex Francis Occidentales > filius Ludovici Balbi , qui hoc anno 879 quarto ldus Aprilis obierat. (fr) HocCœnobium fitum eûin Diœcefi Lingonenii ,vulgo Poutiertt. Tome IX, A * Digitized by Google jOHANNIS VIII PAPA filio meliori potuerimus , vcs libentiflimè adjuvare curemus. Fraternita- À iveftram orantem pro nobis Dominus dignetur confervare incolumem. An. 87p. J~^\ UeSh filio Hugoni nobilijfim Abbat'u Quanta vos dile&ione, quantoque f _y noftrac paternitatis quafi unicum filium dilexerimus afFe&u , ex eo quo veftram fublimem cognovimus fagacitatem & gloriam , ipfi abundanter re- colitis : quoniam & veftra nos excellentia veluti patrem fpiritalem in om- nibus colère & honorare animo tranquillo curavit. Quo videficet mutux dile- B ûionis foedere ilÙbato confifi , Monafterium fan&i Pétri , quod appellatur Pul- tarienfe , & Gerardus quondam Cornes de rébus fuis perfecit atque dotavit , ôc fanctoPetro tradidit, petimus ut veftra in omnibus tuitione adjuvetur : quia fratres , qui nunc in eo confiftunt , & fedulas Deo laudes perfolvunt , orantes pro falute omnium in Chrifto credentium , ab inimicis vicinis perturbantur , omnifque illorum , immb noftra familia crudeliter affiduè vexatur & opprimé tur; ita fané ut neque arare, neque cetera, quae ad terrae culturam pertinent , poiïit exercere. Quapropter ôc veftrum auxilium eidem fancto loco impenda- tis , & contra Dei atque ejus . adverfarios manum veftrae potentix , pro amore Dei ôc fanctorum Apoftolorum Pétri & Pauli, noftraque dilectione , extenda- tis : quatenus veftro potenti brachio freti , falvi in omnibus & fecuri confiftant ; Significat villam Vendoaram nulli fc concelïuTe : Arembertum , cuî Bofo cam donavcrat , excommunicat , fi illam invaferit. HUgoni & Radulpho dileftis fidelibm t nofîris. Cognofcat pro certo fidelitas veftra quia nos ipfam villam noftram Vendoaram , quam dicitis effe in- vafam à Bofone Comité , quafi nos eam cum illo commutaflemus , accipientes D alteram ab eo , neque bénéficiai! more , neque alicujus commutationis tenore, ' neque alio quocumque modo cum eodem Bofone vel alio quocumque ho- mine dedimus , neque commutavimus. Ideb in fidelitate & fervitio fanctorum Apoftolorum Pétri ac Pauli devota mente permanentes , ipfam villam fub no- ftro jure tenete , defendite, ficcum Domini auxilio gubernate ; nec alicui ho- mini credatis nos aliquando praefatam villam quolibet modo daturos. Direxi- mus verb pro veftro adjutorio ac defenfionis auxilio literas noftras jam dicto Bofoni_Comiti, ut pro amore Dei ôc fan£U Pétri ac noftro , ôc fuos homines inde removeat , ôc ipfam villam nullatenus invadere , nec invafam retinere praefumat : quin potiùs fuo vos brachio tueatur, ôc ab omnibus erga vos malè agentibus dignetur defendere , fi gratiam Dei ôc principis Apoftolorum cupit habere. Arembertum autem vafallum ejus, cui ipfam villam beneficio dede- E rat , omni Ecclefiaftica communione per Ifaac venerabilem Epifcopum jufli- mus elTe privatum ; fi in eadem villa ulteriùs. temerè intrare , aut aliquam ibi contrarietatem facere pracfumpferit. Tom.IXCon- cil. lag. ISS* X L I V. AD HUGONEM ABBATEM. Ut Monafterium Pukarienfe tueatur. X L V. m. AD HUGONEM ET RADULFUM. Digitized by E P I S T O L JEi >« 3 h XL V t AD BOSONEM COMITE M. Ut Arembertum & quofvis alios à Vendoara villa removeat : Wd.f. »M- Monafterium quoque Pultarienfe tueacur. TT\ IUSio filio Bofoni gloriofo Principi. Quanta vos dileftione , quantoque no- * B * 87,î y _J ftrx paternitatis dilexerimus affe&u , ex eo quo veftram fublimem co- gnovimus gloriam , ipfi abundanter recolitis : quoniam & veftra nos excellen- tia velun patrem fpiritalem in omnibus colère & honorare animo tranquillo B curavit. Quo videlicet mutux dîleâionis fcedere confifi , ea qux fub jure fan- . ftorum Apoftolorum principum Pétri ac Pauli per totius Gallix provincias im- mobilia loca confiftunt , cum hominibus omnibufque fibi pertinentibus , ut veftro potenti brachio defenfa manefent rogavimus, veftroque auxilio fecura confifterent : quod vos pro amore Dei ôc S. Pétri , noftroque honore > nobis li* benterfacere promififtis. Nunc autem, ficut audivimus, villam noftram Ven-i doaram abfque noftro confenfu & voluntate occupatis , & uni veftro vafallo , nomine Aremberto , in beneficium dediftis : & fi verum eft , non bene , ficut vos decebat, egiftis. Ideb rogamus , Hli cariflime , celfitudinem tuam ut pro- pter amorem Domini & fanâi Pétri cxleftis regni clavigeri , ipfam villam no- ftris , qui ibidem refident , hominibus , fub noftro jure , ficut nos eam ordina- vimus , liceat habere fecuriter : omnefque veftros vel alienos homines ab ejuf- C dem villx habitatione vel dominatu removeatis ; nec veftris diebus aliquam à quocumque homine contrarietatem patiamur. Simili etiam modo petimus uc Monafterium S. Pétri , quod vocatur Pultarienfe , & Gerardus quondam Co- rnes dé rébus fuis perfecit atque dotavit , ôc S. Petro tradidit , veftra in omni- bus tuitione adjuvetur : quia fratres , qui in eo confiftunt, & fedulas Deo lau- des perfolvunt , orantes pro falute omnium in Chrifto credentium, ab inimi» cis vicinis perturbantur ; omnifque illorum , immo noftra fàmilia crudeliter afli- duè vexatur ôc opprimitur ; ita fané ut neque arare , neque cetera , quae ad terrx culturam pertinent , poflit exercere. Quapropter & veftrum auxilium ei- dem fan&o loco impendatis , ôc contra Dei atque ejus adverfarios manum ve- ftrx potentix , pro amore Deiôc fanûorum Apoftolorum Pétri ôc Pauli, noftra- que dile&ione, extendatis : quatenus veftro potenti brachio freti , falvi in om-; D nibus ôc fecuri confiftant, ut ôc in prxfenti dignas à nobis retributiones , ôc in, futuro multiplicem à Domino valeatis mercedem recipere. X L V I I. AD CAROLUM REGEM. Scribit fe literis eum , ut ad Imperium promoveret , ad Urbem ad- * ' vocafTe : Ravennam ufque ad eum proceflùTe , fperafleque fe au- xilium ab eo adversùs Romanse Ecclefïae hoftes recepturum. Dllefto ac Jpiritali filio Caroîo gloriofo Régi. Quod bene veftra regalis cogno fcit fublimitas , à longo jam tempore vos pro utilitate ôc exaltatione fan £tx Sedis Apoftolicx matris veftra ad culmen Imperii , Deo propitio, volentes perducere, auâoritatis noftra literis miflls vocavimus, ac poftmodùm prx magnitudine amoris veftri , reli&a noftra Ecclefià inter fxvas hoftium non fo- lùm Paganorum , fed etiam malorum Chriftianorum manus, ad vos Ravennam pervenimus; quod nullus anteceflbrum noftrorum gloriofiflimis progenitoribus veftris aliquando fecilTe recolitur ; fperantes fcilicet omnem honorem prifti- numque vigorem S. Romanx Ecclefix per vos ad augmentum perfe&um per- ducere , atque inimicorumfan&x Dei Ecclefix ôc noftrorum ferocem feverita- temomni modo comprimere, fàciléque fuperare putabamus. Sed quia dehis omnibus nihil apud magnitudinem veftram , ut volebamus , peregimus ; révér- âmes prioribus pejora reperimus. Nam inimici noftri majori audacia elevati , Aa ij - An. 8;rp* fan- Digitized by Google iS8 JOHANNIS VIII PAPiE non folùm ea , qus fanôi Pétri funt , diripere , fed etiam homines noftros in A fua poteftate recolligere ôc retinere non dubitant. Quapropter , fili carifllme , pro certo fcitote quia nos veftrum honorem & gloriam toto conamine defi- deramus perficere : ôc ideb vos ea, qux utilitati & exaltationi fan&ae Sedis Apo- ftolicK proficua funt, pio intuitu menteque devota debetis peragere. Undeob- nixè precamur ut nobis dirigatis Liuthardum venerabilem Epifcopum , Ma- nigoldum filium Adelberti , & Adelbertum Protopincernam veftrum, qui an- tequàm vos in has partes veniendiiter fumatis,nos & fanctam matrem veflram Romanam Ecclefiam certificent , & ad veftrum honorem & gloriam placabi- les ôc lactos efficiant : quatenus , Deo auxiliante , vobis venientibus Romam , unum depadis, ôc privilégia fandbcRomanae Ecclefiae, more parentum veftro- rum , renovare & confirmare ftudeatis : & petimus ut de hoc , quod pro honore Dei ôcfandx Ecclefiae, feu veftro nosfacere monemus, aliquid inimicis noftris B non credatis, neque his, qui magis ea qui fua funt , quàm veftram gloriam quirunt , eb qubd honor ôc exaltatio S. Rom. Ecclefiae vcftra protettio eft in omnibus , veftraque contra omnes inimicos defenfio. Hos autem Miflbs no- ftros , Marinum videlicet venerabilem Epifcopum ôc Arcarium fedis noftrae , atque Petrum xquè Epifcopum Senogallienfem vobis direximus, quos f ut bé- nigne recipiatis rogamus, ôc ea , qui vobis verbo tenus dixerint , quafi nobis credere non dubitetis. X L V I I I. AD EUMDEM, TomJJÇCo»- t _ *s7- Dolet le non pofle cum eo colloqui. c An. 87p. TH\ llefto ac Jpiritali filio Carolo gloriofo Régi. AudivimuS quod debeatis nunc JLs Alpes tranfire , atque cum carifllmo fratre veftro communi eloquio frui : unde valde turbati exiftimus , eb qubd fecundùm commune placitum fperaba* mus nos vobifcum fimul convenire , 6c magnum ac proficuum opus exaltatio- nis S. Rom. Ecclefix maoris veftrsc , veftrique honoris ôc totius terra S. Pétri falutis peragere. Idcircb direximus vobis hune cariflimum nepotem noftrum Arnulfum deliciofum confiiiarium noftrum, per quem veftrx regali fuggeri* mus magnificentix ut nullo modo praetermittatis ita ordinare atque difponere terram S. Pétri ; quatenus falva 6c défend non folùm à Paganis , fed etiam à malis Chriftianis, quos ipfi proculdubio feitis , permaneat : donec , Deo auxi- liante , revertentes ad gremium fan&x matris veftrx Romans Ecclefiae venia- D tis; quia fi hoc prxtermiferitis, tanta undique adverfa vix ferre valemus. Qua- propter veftra regalis magnitudo prxvideat ne veftris diebus eadem Ecclefia âliquam minuitatem patiatur, fed per vos magis augmentetur ; quoniam ipfius augmentum vefter eft honor. Ideb petimus ut cum prxfente jam di£to nepote noftro idoneum è latere veftro nobis dirigatis legatum , qui ad falutem ôc jufti- tiam terrx nobifeum intérim pariter ôc promptiflîmè in omnibus , prout opus fuerit, defudet , ut ôc nos omnem veftrum honorem libentiflimè valeamus per- ficere ;cui ea, qux vobis dixerit, quafi nobifmetipfis credere nondedignemini. Quamobrem rogamus utlibentianimo hoc facere,ôc fecundùm promiflum ve- ftrum adimplere omnimodis fatagatis : nam certos voseflevolumus quia veftrum honorem ôc gloriam tota mente defideramus perficere. X L I X. E mi.v.tco. AD EUMDEM. Significat Anfpertum dudum Archiepifcopum Mediolanenfem in Romana Synodo privatum , ac Jofephum , quem ille in Ver- cellenfi Ecclefia Epifcopum ordinaverat , depofitum. An. 879; Dllefto ac Jpiritali filio Carolo gloriofo Régi. Regix magnitudini veftrx notum effe volumus, fili carifllme, quia Anfpertum Mediolanenfem Archiepi- fcopum , in prima quidem Synodo in Ecclefia beati Pétri ApoftoH habita, pro Digitized by Google E P I S t O L M. ify A fui* eviàentidïmis negligentiis ôc praefumptionibus unà cum reverencliflimo Epifcoporum coctu regulariter excommunicavimus : fed mehtem fùarri in fu- perbiam erigens , non folùm pro perpetratis yeniam humiliter non quaefivit verùm etiam ante audientiant ôc noftram Apoftolicam abfolutionem facrum praefumpfit minifterium celebrarè , atque contra facros Canones , eontraqùd regiam & noftram Apoftolicam voluntatem Epifcopum in Vercellenfî Ecele- fia enormiter confecrare praefumpfit. Pro quibus videlicet tantae temetitatis prae- fumptionibus , & ipfum Anfpertum dudum Archiepifcopum in éa , quai nuper a&a eft , Synodo omni Epifcopali honore privavimus , ôc eum , quem illicitè ordinavit Epifcopum , decrevimus Synodali judicio depofitum effe ab ordine Epifcopatûs : intuitu tatnen mifericordiae in priftinum , quo erat anteà , gradum reverti. Porro nos, fecundùm voluntatem & petitionetn dile&i filii noftriCaro» B lomanni gloriofi Régis, hune Confpertum reverendiflimum , de quo jam olim vobis per veftrum fidelem Miflum innotuimus , in eadem Vercellenfi Ecclefia , confencientibus omnibus comprovincialibus Epifcopis , Antiftitem confecra-^ vimus ; quem petimus obnixè ut pro amore Dei ôc fancti Pétri ac noftro , veftrac potentiae brachio tueamini , ôc , prout ei opus fuerit , dignum fempér in omni- bus praebeatis folatium. Regalem excellentiam veftram Dominus confervet incolumem , cariflime fili. Data xi Kal. Octobris, Indi&» xin» AD EUMDEM. çMitatur quod cum Papiam vénerie , ubi fîmul conVenire debebànt , mif Legatos ad fe non miferit : petit illos deftinet , ut fe ad eum conferrê poflit. • DHi&o ac Jpiritaii filio Caroto gloriofi Regu Sicut nofto Êraefulatui veftris jam An. 8?*< olim regalibus direxiftis apicibus , ut his Kalendis Novembribus jam tranià&is , vobis Papiam obviàm venire deberetiius ; quateriiis eommuni fimul tractatu eâ , quae fan&ae Ecclefiaé Dei utilia fiint , & regni ftabilitati proficuâ , pariter confideraflemus , ftabilitateque perpétua firmaflemus : hoc quideni avida extunc perficere mente parati exiftimus : fed quia vos in Italiam ihtroifle audimus , valde mirati fumus quamobrem veftrum nobis adventum per excél- lentiae veftrac mellifluos apiees & idoneos legatos cognitum minime feeeritis. X) Nam paterno Vos affe&u diligentes , fpeciali dumtaxat intuitu magriitudinem Veftram eetnere defideramus , filiorum cariflime. Nunc itaque > fi omnind verum eft jam Papiam venifle , volumus ut eximios ex latere veftfo nobis diri* gatis legatos , honorificas Sedi Apoftolicae literas déférentes : quibus videli- cet perlpé&is, ad veftram properare ferenitatem communeque coUoquium indubitantef valeamus : quia cum , Deo propitio , vobifeum fuerimus eonjun- £M , omniâ , quae ad exaltationem fanâae Sedis Apoftolicae matris veftrac , & ' ad veftfilm âc noftrum videntur pertinere honorent , Deo favente , fàcilè pote- 1 - rimus perficere. Pro quibus vobis & in hoc faeculo gloria multipliciter au* geatur a Domino , ôc in caelefti poftmodùm regione merees perpétua procul dubio tribuatur. Data vin Kalendas Decembris. E L î» AD EUMDÊM, Gratias agit quod cùm à fe fiterit Confpertus Ëcclefîae Vefcellenfïs Epifcopus ordinatus,ejus df dinàtioni libenter acquieveriti fe excufat quod Anfpertum Archiep* Mediolam ejus precibus non abfoivat. TT\Ite6to ac fpiritali filio Caroto gtotiofo de éxcellenrijfînto Régi* Multipliées An.S7$i JLx gratias veftrac refetimus magtlitudini , quia pro VerceUenli Epifcopatu , in quo nos Confpertum unà cum Sytiodi decreto Epifcopum ofdinavimus , noftram libenter perfeciftis voluntatem. De cetero autem , hoc eft Mediola-, A a îi j Digitized by Google Toi». IX Concïl.f. 17) An. 880, 190 JOHANNIS VUI.PAPJE nenfi Archîepifcopatu , 6 fili cariflime, ficut nobis nunc màndafti , ut An- A fpertum Archiepifcopum , quem in Synodo pro nonnullis fuis negligentiis ôc prafumptionibus judicavimus , reconcihare deberemus. Quod quidem nos pro veftro amore alacfi mente omnimodo perficeremus , fi fententia damnatio- nis , quam in eumdem Archiepifcopum protulimus , fub tenore aliquo non fuiflet prolata. Diâum eft enim tàmdiu eum fore ab honore & minifterio Sa- cerdotali fufpenfum , donec , au&ore Deo , fuam fpecialem nobis ad fatis- faciendum exhiberet praefentiam. Et quia Ecclefiae Dei privilegium nos decet immutilatum folemniter confervare , ne in aliquo Patrum termines praeterire videamur, contra ftatuta majorum agere nequiyimus. Unde benignitatis veftne excellentiam paterno affe£ru monemus ut ob hoc , quod irreprehenfibiliter agere non poflumus , nullo modo turbemini : quoniam veftram in omnibus eupimus pro honore perfîcere voluntatem. Data ut Juprà. B L I I. AD EUMDEM. Rogat Regem ut Hieronymum Epifcopatum Laufanenlem pacificc retinere permittat , & Hubonem res Êcclefiae Bifuntinx ablatas reddere jubeat. TT\llefto ac fpmtaîi fiïto Carolo gloriofo Régi. Magnitudinem veftram ingenti ËJ nobis amofe dileftam nofle volumus quia Hieronymus fandac Laufa- nenfis Ecclefiae Epifcopus apud B. Petrum Apoftolorum principem noftrum- que Pontificium veniens , humilitatis devotione petiit quatenus Laufanenfem C Ecclefiam , quam jam olim regendam fufeeperat , ei deinceps , vobis faven- tibus , habere liceret. Nos autem ejus prjecibus moti , juxta quod omnium Ecclefiarum Dei curam habemus commiffam , & quia noftra exhortatiorie illum vobis fidelem in omnibus, propriumque (ficut ceteri regni veftri Epi- feopi exiftunt) efle cupientes agnovimus , his Apoftolatûs noftri Uteris excel- lenti* veftr* fuggerimus ut eum pro amore Dei & fanéti Pétri & noftro , & benignè recipiatis , Ôf jam di£tum Epifcopatum Laufanenfem fibi divinitus conceffum , noftraque Apoftolica etiam audoritate commiflum , fub omni integritate recipere habereque fecuriter permittatis ; ne ampliùs eadem Ec- clefia contra ftatuta Patrum fine proprio reaore confiftat. Nam regulariter illum eledum, & proprio Archiepifcopo caufa infirmitatis pracbente confen- fum , ôc Epifcopos confecratores illius literis , quas nobis oftendit, rogante, D confecratum fuifle jam diftae Ecclefix Epifcopum incunaanter agnofeimus. Et ideirco volumus ôc rogamus ut abfque temporis protelatione vel aliqua contradiaione fuum, ut diximus, Epifcopatum habeat, teneat atque eum Dei reverentia difponat : quoniam nos in alterius hominis eleaione vel con- fecratione , ifto vivente , confentire nullo modo patiemur , eb quod praeci- pua fanaorum Patrum auaoritas jubeat duos fimul m una civitate non de- bere effe Epifcopos. Quamobrem, cariflime fili, hortamur nihilominùs & obfecramus regiam gloriam veftram ut, Deo auxiliante, ipfa Ecclefia, pro- prio nunc recepto paftore , fub veftrae clementiae tutamine pacifica jam & quieta confiftat; ut ejus precibus adjuti, poft hoc regnum terrenum vobis con- ' ceffum, fempiternum percipere mereamini. Praetereà & Theodericus fanaac Chryfopolitanac fedis Archiepifcopus multas noftris Apoftolicis auribus fuper S Hubonem fidelem veftram querelas direxit, eb quod res Ecclefiae illius inva- ferit : pro quo etiam precamur ut eafdem res Ecclefiafticas jam diao Archi- epifcopo fub integritate reddere faciatis pro amore Dei ôc noftro ; & nulla deinceps ei permittatis adverfa Yel contraria infene. Data xx die menfis Junii, . Indiaione xm, > Digitized by Google EPISTOLjE» ftgi A LUI. AD E U M D E M. Commentât ejus erga Romanam Ecclefiam obfervantîam i rogat ut legatum fibi auxilio mittat. îf~\Ile5lo ac fpiritali jilio Carolo gloriofo Regu Multipliées regiae magnitudini AnJJ?©» veftra his noftris Apoftolicis literis gratias agimus pro veftra tam ingenti cura & folicitudine, quam circa fanâam Romanam Ecclefiam matfem veftram habetis , atque pro veftra devotionis finceritate , qua nos pur x mentis affeâu B more parentum veftrorum diligitis , & in omnibus adjuvare alacritef cupitis ; ôc quia pro exaltatione atque utilitate fedis Apoftolicae, totiufque terra fan- ûi Pétri defenfione , vos prompta mente defudare velle cognofcimus. In quo fcilicet veftri defiderii affeâu piiflimo , ôc divinam circa f egiam giof iam Veftram habebitis adjutricem ôc placabilem majeftatem , & dignam non folùm in hoc frculo , fed etiam in cxlefti poftmodùm regione retributionem pfocul dubio recipietis. Quod verb mandaftis, ut Marchiones veftri, qui circa nos exiftunt, ad defenfionem neceflariam peragendam nobifcum paritef deceftafe debuif* fent; hoc autem fine veftra majeftatis prafentia, vel fine idonei Optimatiâ veftri nullo modo , ficut oportet , proderit nobis i eb quod ipfi Marchiones homines de civitatibus & propriis finibus noftris , cum quitus territorium fan&i Pétri poteramus fatis defendere, in fuo aftiduo fervitio habent, 6t non* C nullos eorum potentia fua defendunt ; ôc ita impediunt ut noftrum fervitiunt fecundùm voluntatem noftram minimè perficere valeant. Unde precamur ex- cellentiam veftram ut pro amoreDei, & principis Apoftolotum' honore, talem nobis de prafenti Mifium dir igatis , cum quo per veftra auâoritatis poten* tiam ea , quae fanftae Dei Ecclefiae & nobis pertinent , incunâanter valeamuS perficere : quatenus eofdem homines noftros , qui nobis fubiati funt , omni- modis recipiamus , ut omnis honor ôc vigor fanâae Ecclefiae veftfis diebus in omnibus integer accrefcat , Ôt indiminutus per maneat ; quoniam ipfius honor & exaltatio , veftra hîc ôc in sternum eft falus ôc gloria. Nam Ôc nos ea quae veftra gloriae proficua funt , libentiflimè perficere cupimus , ôc noftris aftiduis precibus vos Domino commendare , Apoftolorum fuffragantibus meri* tis , femper fatagimus. Haec itaque pro utilitate fan&ae Ecclefiae modo fieri t> petimus , ut cùm veftrum glorioîum adventum , favente Domino , confpexe* rimus , optata & ingenti pariter laetitia exultare valeamus. Data die xxnt menfis Junii , Indi&ione xm. L I V» AD EUMDEM, toimv* Gratulâtur de ejus erga Romanam Ecclefiam obfervantîa , Cujus eum defenforem elegit» Dllefto ac fpiritali filio Carolo glûriofo Regu Régi* magnitudinis veftra re- An. 880. ceptis apicibus , ac diligentef pefleâis , quia more Chriftianiflïmorum Prihcipum parentum veftfofum admonitîonis & exhortationis noftra doârina repleri vos velle cognofcimus , noftroque confultu ea , quae pro fan&ae matris veftra Romanae Ecclefiae ôc totius Chriftianitatis defenfione falubria ac utilia effe videntur , animo libenti cupitis pefficere ; valde gfatulamur , ôc immen- fas Domino gratias referimus , ôc optamus ut cun&a circa vos femper pro- fpera , divina favente gratia , exiftant. Ea etenim , quae de veftris caufis ôe eventibus veftris nobis litefis non retuliftis, fideli fatione communis fidelis ôc reverendiflimi Epifcopi "Wibbodi luculenter didicimus ; eique omnem fàmi-» liaritatis aditum pio affe&u prabentes , veftra Voluntatis arcana cognovimus t per quem ôc nos celfitudini veftra aliqua verbo tenus intimanda direximus. Dè oppreflionibus autem Gracorum , ficut vobis à quibufdam xmulis noftris Digitized by Google ip* JOHANNIS VIII PAP^E nunciatum eft, nos aliquid nullo modo fcimus ; fi verd certiflimè fciremus , dile- £ dioni veftrac cum omni devotione celeriter nunciaflemus : quoniam Dei om- nipotentis procul dubio infpiratione ôc voluntate , vos prx omnibus eligere , & inclytum in omnibus negotiis fandx fedis Apoftolicx noftrifque profedi- bus patronum ac defenforem habere omninb curavimus ; & ideô > vita comi- té , longa per tempora optamus poflidere. Quapropter inimicis noftris , quos nobis adverfarios , ôc zizaniorum îeminatores efle cognofcitis, aurem clemen- tix veftrac nullatenus accommodetis. Nam inimicus femper contraria loquitur : tamen bene vos fecifle laudamus , qubd omnibus Epifcopis ôc Comitibus , qui circa nos confiftunt, audoritate veftra mandaftis atque jufliftis ut terminum S. Pétri ab hoftili nempe incurfu , noftro pariter inftrudi mandato , defendere debeant. Valde neceflarium eft ut non folùm à malis Chriftianis , verùm etiam & à Sarracenis ubique difFufis , ubique & undique nos fine intermifllone B deprxdantibus , & more furum noftra diripientibus , tueri procurent. Pro qua videlicet neceflitate , quam fupra modum patimur , ipfius "Wibbodi Epifcopi hortatu , in quamdam cortem noftram exivimus , ôc unà cum Widone Comi- té Lamberti filio loqui voluimus hujus rei caufa : fed ipfe adefle prxtermifit, ficut jam didus fidelis nofter ac vefter vobis poterit enarrare. De Bofone quo- que certos vos efle volumus , quia neque aliquem familiaritatis locum , aut receptionis noftrx auxilium apud nos habebit , neque poterit invenire ; eb qubd vos , ut prxlibavimus , amicum ôc adjutorem quxfivimus , ôc loco carif- fimi filii retinere toto mentis conamine volumus. Nam nihil nobis de parte ipfius pertinere videtur , qui talem tyrannidem prxfumpfit committere. De veftro quoque adventu , quem , Deo favente , adefle mandaftis , valde fumus gavifi effedi, ôc pro tantis calamitatibus, quibus circumdati ôc opprefli exifti-Q mus , optamus ôc vehementer rogamus veftram fpecialem citiflimè , Deo pro- Çitio , contemplari prxfentiam. Joannem verb reverendiflîmum Epifcopum 'ritienfem pênes nos hac vice retinuimus , ut fi aliquid novi nobis evenerit , ôc necefle fuerit per eum veftris mandare fidelibus , ac per ordinem qux op- p'ortuna fuerint fignificare pofllmus. Pro juftitiis autem faciendis fantïx Ro- manx Ecclefix , ut idoneos ôc fidèles viros è latere veftro nobis de prxfenti dirigatis, obnixè def>ofcimus, qui nobis pariter cum Miflis noftris proficifcen- tibus , de omnibus juftitiam pleniflimam faciant , ôc veftra regali audoritate malè agentes corrigant ôc emendent : prxtereà , ficut veftro proprio nobis ore , fili cariflime, promififtis, ut in hoc dumtaxat opère veftram voluntatem veftrac - que mentis affedum circa nos puriflimum fore luce clariùs agnofcamus , ut ôc nos veftrum defiderium pio femper valeamus aflfedu perficere. Data xvJJ Kal. Augufti, Iudid. xni. L V. Tom.ix AD E U M D E M. Gratias agît de ejus erga fedem Apoftolicam obfervantia j fuam erga eum benevolentiam teftatur > adventum ejus pro Ecclefia: neceilitatibus exfpe&at , monetque ut aliquem legatum mittat. **** 880 ' 17 } Xcellentijjtmo & diletfo filio Carolo gloriofo Régi. Relegentes regalis excel- ■ I lentix veftrac literas , devotionem veftram , quam circa fandam Eccle- E fiam matrem veftram ôc circa noftrum Pontificium habetis , luce clariùs novi- mus ; unde multipliées gloriae veftrx gratias referimus. Nam ôc nos vos fem- per quafi diledum ôc fpiritalem filium retinemus , ôc pio mentis affedu defi- deramus ampledi , ôc pro augenda gloria veftra afliduè foliciti incundanter exiftimus. Quod autem nobis mandaftis , ut veftrum optatum prxftolaremur adventum , pro eorum adverfitatibus emendandis , qui nobis contraria inferre, & qui à noftra ditione homines noftros fubtrahere praefumunt ; nos qui-> dem veftrum adventum toto defiderio pro tantis Ecclefix Dei neceffi- tatibus , qux ad augmentum glorix veftrx funt emendandx , omnimodo opta- mus infpicere. Sed ficut vobis noftris jampridem Apoftolicis literis fuggef- fimus , ut veftrum idoneum MiïTura nobis dkexifletis 9 cum quo aliquid de Ecclefiafticis Concil. ptg 181. Digitized by Google É P I S T 0 L M. i<>ï À Ecclefiafticis utilitatibus potuiffemus perficere ; pro qua eaufa non eum mi- feritis > miramur. Quamobrem petimus ut eumdem Miflum , antequàm ve- niatis , nobis dirigere non omittatis ; ut cùm , Deo auxiliante , veneritis , no- bis .fimul convenientibus , vera inter nos dile&io , utpote inter fpiritalem patrem & cariflimum filium , poflit exiftere. Praetereà poftquàm Georgius excommu- nicatus & anathematizatus cum homine Widonis eft à .vobis reverfus, aflîduo fumus mœrore turbati ; eb qubd auda&er veniens quafi veftra fultus au&ori- tate > in proprietates olim fuas , quae ad jus S» Rom. Ecclefiae ( Carolp divaft mémorise Imperatore patruo veftro concedente ) non legaliter pervenerunt , & nunc ufque juri noftro defendebamus & tenebamus, temerè pariter cum aliis introivit : & noftros , qui in circuitu homines exiftunt , affligere & de- praedari non ceflat. Unde obnixè rogamus veftram magnitudinem ut , ficut É nobis ore proprio pfomififtis , & per Epiftolam veftram atque legatos noftros , Liutwardo venerabili fan&x Vefcellenfis Ecclefiae Epifcopo mediatore exi- ftente , mandaftis , praefentialiter nobis adimplere fatagatis : quia nbs ea , quai vobis promifimus , omnimodis adimplebimus : aut eofdem infidèles noftros procul à nobis expellatis , ut nulla nobis adverfa vel contraria valeant aliqua- tenus moliri, quoufque, Deo propitio, vos. veneritis. Quarto Idus Septem* bris. Indi&ione xiv k L V t AD EUMDEM. ika*.i«* Laetatur de ejus incôlumitate : nunciât Sarracenos à Graècis vi&ôs > C feque à Sarracenis & aliis etiam valde premi. CÀroïo ghriofo Régi. Sufceptis gloriaè veftraé , fpiritalis atque defiderabilis Aft. 18m fili, nobis direûis apicibus, atque rele&is , quia vos , Deo gratias , fani- tate vigere cognovimus, ineffabili & ultra quàm dici poflit jucunditate refe£ti, in Domino gratulati fumus : & ut magis ac magis vobis Dominus Deus noftet profperitatem tribuat , tfiumphum de adverfantibus concédât , ôc felicia tem- pora ad regnum pacificè atque juftiflimè difponendum multiplicet, conti- nuis votis eumdem Dominum deprecamur. Quia nihil omninb, fili cariflime,' nobis dulcius , nihilque amabilius , quàm ut vos femper ad defenfionem 6c exaltationem fanâae matris veftrae Romanae Ecclefiae cognofcamus effe prom- ptiflimos ; fie eis , qui eam diverfis modis impugnant , libéra correctionis ac *D difciplinae fententia contraire. Nos autem , licèt in innumeris infirmitatibus atque anguftiis conftituti , Deo gratias , utcumque valemus : fed tune potiùs hoftra fanitas erit , fi vos omni profperitate , ut diximus , pollere cognoveri- mus ; ôc ad nobis conferendum folatium feftinanter oceurrere , ut alterna vifio- ne loquamur , non pati moras advertimus. Ceterùm , qubd dicitis ut Liut- wardum venerabilem Epifcopum communem fidelem noftfum ad nos prae- mittatis , valde in Domino gratulamur : ôc cùm eum pro communi utilitate femper defudare cognoverimus , magnum nobis gaudium in adventu illius nafeetur , eb qubd in ipfius praefentia veftram intuebimur excellentiam. Poftre- mb , fili cariflime , qubd feifeitamini de Graecis atque Ifmaëlitis , ôc caeteris quibufque exteris nationibus , vel concivibus , qualiter res agatur , breviflimè refpondemus. Sed ut haec omnia ex intimo corde atque dolenter advertatis + E omni mentis conamine exhortamur : tamen Deo fint grates ôc laudes , quia Graecorum navigia in mari Ifmaëlitarum viâoriofiflimè ftraverunt phalanges , & eos , prout Dominus voluit , debellati funt. Sed nos tamen tam ipfi jam diâi Ifmaëlitae , quàm alii concives noftfi impugnant ac perfequuntur, ut extra muros urbis nullatenus, vel qui iabore manuum fuarum vivere valeant, vel qui, ut ita dixerim , Chriftianitatem fuam , ficut decet , obfervent , egredi libéré poflînt : ac per hoc, immb pro his omnibus , fi citiflimè , ôc omnibus occa- fionibus omnibufque exeufatiohibus poftpofitis ôc contemptis , ad omne ftobis ôc huic regioni valde affli&ae conferendum folatium non veneritis , pro- culdubio feire poteftis quia âd peccatum veftrum ôc damnum omnium haec terra peribit. Unde pro Deo feftinantes iter ad nos veniendi aflumite, ôc ut bella Domini vice illius praeliemini, ad beatoiura Apoftolorum limina, Deç Tome IX, Bb Digitized by Google I i P4 . JOHANNIS VIII PAPiE prxduce , pro Chriftianorum omnium auxilio properate. Data m Kalend. No* j± vembris , lndi&ione xiv. L VII. To«. ix AD LUDOVICUM ET CAROLOMANNUM REGES , Concil.f.iig. * ET AD HUGONEM ABBATEM. Rogat ut unà cum Carolo Imperatore de revocanda ab exilio & Romam remictenda Angelberga confentiant. An.88i. T Udovico ( a ) & Carolomanno Regibus, & Hugoni Abbati, Noffe volumus J j veftram dilecuonem quia fpiritalem filium noftrum {h) Carolum fèrenifli- mum Imperatorem Romx nobilcum degentem rogavimus , ut fpiritalem filiam 3 noftram Angelbergam Deo devotam , quae fe fan£to Petro Apoftolo & nobis cum fuis omnibus commendaverat ; quam etiara conjux illius divae memoriae Ludovicus Auguftus adhuc vivens noftrae tuitioni fpecialiter fubmiferat , ab exulatu reduceret ; ôc apud nos eam Romam , ubi nulla jam de illa finiftra fufpicio oriri poflet, pro amore Dei & Chrifti , Clavigeri ipfius B. Pétri Apoftoli fimulque noftro , dirigeret. Quod ille libenter fe faâurum prornitcens , quan- tum comperimus, veftrum fuper hoc pracftolatur affenfum. Et quidem nos de communi dile&ione & pace , five concordia veftra gaudemus , & Deo pro hoc innumeras grates referimus. Sed tantùm de ipfius fpiritalis filiae noftrae recuperatione & reditu vos deprecamur , quantum , fi ipfa ad nos redu&a fue- rit , ut nihil penitus jam vel contra eumdem Imperatorem, vel contra vosQ agere poffit , noftris vos atteftationibus certiflimos reddimus. Idcirco juncta veftra devotio cum ejufdem Augufti obedientia , abfque omni protelatione , jam di&am Deo devotam feminam , quam ad limina Apoftolorum , à quorum confeflîone altarium noftro femper tuendam praefidio fufcepimus , pro amore Dei & noftro remktere , quantum in vobis eft , non ontittatis. Quia fi hîc apud nos rediens habitaverk, tantâ cuftodiâ circumfpe&a, nobis crédite , erit, ut nec Bofoni , nec alii homini ad perrurbationem Imperii five Regni quod- libet adjutorium vel auxilium verbis aut fcriptis praebere quoquomodo valeat. Verumtamen unum eft , quod vobis veraciter , & unde occafionem vos ad nos contemnendum non polfitis aflumere ; hoc ecce proponimus : fcilicet , fi eamdem Angelbergam vel in modico contra Imperialem aut veftram volun- tatem adverfi quippiarn moliri , aut velle manifeftis cognoverimus indiciis , q prxfentialiter illam reddere ac remittere Imperialibus fatagemus obtutibus : quatenus quae difciplinam fbrtè recipere , quod nec optamus , diftulerit , non folùm mundana veftra judicia non évadât ; verùm etiam nec noftram mifera- tionem , quae delinquentibus parcere confuevit , inveniat. Ideôque , cariffimi filii , eftote in hoc noftri cooperatores & adjutores , & audiat nos continué) excellentia magnitudinis veftrae , ut & vos à Domino exaudiri mereamini ; & per felicia tempora regni gubernacula modérantes, cum Chrifto recnum, quod finis nullus anguftat , intercedentibus beatis Apoftolis, capeflere valeatis. Data ivldus Manias, Indiâione xiv. L V I I L m+*94. AD CAROLUM IMPERATOREM. £ Nuntiat Imperatori fe iis malis à Sarracenis affici , ut ampliùs fuftinere non poflit : rogat eumdem ut fibi fubfîdio exercicum mature mittat. CArolo Imperatori. Multarum oppreffionum noftrarum,fili cariflime, vobis oblivifci non convenit ; & calamitatum noftrarum , quas fan&a mater yeftra Romana Ecclefia patitur , oportet vos reminifei , & tune demum ad (a) Ludovicus patri Ludovico Balbo anno 879 Conradi Comitit AutiiEod. fucceffit , appellatus inter Francise Reges Ludovi- (b) Caroius Crafliis , Ludovici Germanie Régi» eus III. Carolomannus alter Ludovici Balbi filius filius , à Johanne VIII Papa coionatut eft Impera- anno 880 Rex Burgundisc 8c Aquitaniae diâus eft. tor die natali Chrifti aruù 880. Hugo multarum Abbaùarum Abbat filius crat An. 881. Digitized by Google E P 1 S T O L ^ ts>f aliquam confolationem noftram manum veftrae pietatis porrigere , 6c auxilium nobis praebere quantociùs debetis. Scitis natnque quae , quanta & qualia , prae- cipuè a Paganis mala , quantafque etiam miferias patimur : & in nobis com- miffis , quantum quotidie affligamur , & vos eftis experti, & nos partim veftrae clementiae paulo antè fignificavimus. Et cùm quotidie haec eadem mala non minui , fed magis ac magjs crefcere ac dilatari cernamus , dolor & gemitus ac fine fine triftitia imminet, aç per hoc libet magis mori, quàm, proh dolor! jam talia tolerari. Proinde , fpiritalis fili femperque Augufte , gloriam veftram iummopere deprecamur ut pro amore Dei omnipotentis, & reverentia prin- cipum Apoftolorum Pétri ac rauli, * hoftilem exercitum , quem iftas in partes * refera» venturum effe dixiftis, moram perpeti non finatis ; fed cum omni velocitate ad auxilium noftrum , quaefumus , dirigatis : ut , Domino adjuvante , ad re- B fpirationem noftram Agarenos expugnet , ôc nobis quantulamcumque de ipfis Paganis tranquillitatem valeat ferre. Sed & è latere veftro , qui eidem exerci- tui praeefle poflit , tam llrenuum tamque idoneum Mifïum modis omnibus tribuatis, qui 6c du&or exercitûs veftri exiftat; 6c quam defenfionem vel adju- torium nobis faciant , ipfe praevideat ; ôc quidquid veftra vice eft peragendum , poteftativè perficiat. Alioquin non folùm ex hoc maxima negligentia erit , 6c omnis veftra utilitas deperiet ; fed etiam noviflima noftra erunt pejora prio- tibus : ôc vos quantum ex hoc habeatis peccatum, dici non poteft. Ideoque pro- j, pter Deum fuccurrite nobis , fuccurrite, ut non dicant in circuitu nationes, ubi eft I tmperator eorum ? Praetereà honorificentiae veftrae cum benedi&ione Apoftolica î palmam , per quam fignum datur vi&oriae , ecce ex more direximus , exoptan- I tes , omnipotentemque Deum deprecantes ut hanc cum laetitia vos in die C tantx folemnitatis geftare fàciat atque permittat ; 6c ad omnium noftrum uti- litatem 6c profe&um aures praecordiorum veftrorum diyinitùs inclinare digne- tur. Data iv Kalend. Apriiis , Indiâione xiv. AD E U M D E M, jk***m« LIX. Petrum & Zachariam legatos ad Imperatorem mictit ad corrigenda mala quse patiebatur. CArolo Imperatori. Quia nunc eadem , omnibus vobis jam , Deo fàvente , per humilitatis noftrae officium regnantibus , ubique patimur 6c fuftinemus adverfa , quae ante veftrae Imperialis gloriae prove&ionem nos fuftinuiffe quoti- D die recordamur ; his Apoftolatûs noftri apicibus dire&is , dignum duximus Auguftali feneritati veftrae pro utilitate ac multiplici neceflitate Ecclefiae uni- verfelis , cui pet Dei gratiam praefidemus , fuggerere , atque cognitum omni- modis facere , quoniam fecundùm commune placitum atque decretum dire- ximus Petrum, infignem palatii noftri Superiftam, delitiofum confiliarum no- ftrum communemque fidelem , cum Zacharia venerabili Epifcopo ôc Biblio- thecario fedis noftrae , pro recipiendis de omnibus , quae ha&enus perperàm a&a fuerant , juftitiis ôc emendationibus , ac pro totius terrae S. Pétri falute , priftinaque reftitutione : quatenus in praefentia (a) Miflorum veftrorum ea, flu« neceflarib emendanda 6c corrigenda erant , jure legitimo corrigerentur t ut tam diuturnum malum finem acciperet, L X. AD EUMDEM. Gratulatur de ejus incolumitate : gaudet ipfum adventurum effe ftatim in Italiam : hortatur ut maturè Romanse Ecclefiae auxilio veniat. CArolo Imperatori. Cognofcentes de veftra incolumitate , quod oppido" vidé»- An. S8r) bamus , Deo gratias egimus , ôc ut magis ac magis profperitatibus ôc in- numeris gaudiis fulciamini , majeftatem divinam fupplicibus votis omnimodo («) Hinc Carolum Craflum in Ducatu Romano vicus Pius & cctcri ejus décembres adminiûrave- & Exarchatu Ravennatenfi juftitiam per Miflbs ad- tant , colligit Pagius ad an. 88», Nuin. i. miniûiaflc, uti antç eum Carolu* Magnus , Ludo- Bb ij An.881, E Ibiâfitg.lOli Digitized by Google \ 9 6 JOHANNISVIIIPAPjE flagitavimus, fcientes & multis experimentis difcentes qubd vos eadem vultis, A eadem quippe defideratis ; quoniam fi noftra mediocritas viguerit ôc valuerit , illa vos fa&urcs hortabitur , unde & fanétae Romanae Ecclefiae matris veftrae de- fenfio augmeneabitur, ôc vobis copiofa merces in caelo in perpetuum reponetur. Quod autem dicitis , ut poftpofitis ceteris curis , iter veftrum in Italiam refto itinere ordinatum habeatis , grato animo fufcepimus , & ut utinam non folùm Papiae , verùm etiam propiùs efletis , neceflltas maxima depofcit. Ideôque quod ccepiftis, cum Dei adjutorio velociter veftra fublimitas perficere ftudeat, & ad defenfionem , immb fecuritatem fan£tae matris veftrae Romanae Eccle- fiac , ficut dixiflis , ceteris curis poftpofitis , mente & brachio potenter .occur- rat : quia quantis affligatur ôc conculcetur anguftiis , jam dicere non valemus. Ceterùm de Widone Rabia , invafore feilicet ôc rapaci , veftra gloria fubve- niat, 6c eum de finibus noftris, ut aliquantulùm populus nofter relevari va-JJ leat , ejicere modis omnibus jubeatis. Data m Idus Novembris. L X I. AD EUMDEM. Tom. ix Gratulatur de ejus obfervantia erga Romanam Ecclefiam : laetatur juû. fa g . ipfum Ravennam venirc velle , ut de Ecclefia: & Imperii ftatu agat. An. 881. A £) Jmperatorem. Receptis ferenitatis veftrae literis , atque perleâis ; ac ^/l ficut nobis per Joannem Venticinenfem Epifcopum verbo tenus manda- C itis ; quia cognovimus vos honorem fan&ae Romanae Ecclefiae matris veftrae , & falutem terrae ipfius toto conamine velle perficere , exultantes fumus ani- mo gavifi. Porrb ficut mandaftis ut die Purificationis B. Mariae femper Vir- ginis Ravennae venientes fimul conjun&i fuiflemus pro ad confiderandum cum Dei auxilio , & peragendum profectum fandae Dei Ecclefiae , & ftatum Imperii veftri ; nos autem & hoc libenti animo recipientes , volumus quarto die ante jam dictam feftivitatem vos ibi adelTe, quia & nos ita defideratif- fimè cupimus vobifeum fimul conjungi , ôc veftram petitionem libenter adimplere , fi , Domino annuente , fanitas corporis divinitùs concefla fue- rit. Et quoniam , ficut audivimus , vos laborem atque certamen pro Eccle- fiarum Dei ftatu, & Imperii veftri incolumitate , atque communi Chriftia- norum falute , pio affe&u cupitis perficere ; his Apoftolatûs noftri literis ad- D monemus ôc exhortamur ut magis ac magis in hoc veftra Imperialis folicitudo proficiat ; hoc gloriam veftram obfecramus ôc magnitudinem veftram , ut cum in has partes venire cœperitis , Supponem gloriofum Comitem ôc commu- nem fidelem vobifeum venire jubeatis. L X I I. mi.{.xo 7 . AD LUDOVICUM ET CAROLOMANNUM REGES, Gratias agit de eorum erga fedem Apoftolicam obfervantia , • fuumque illis auxilium pollicetur* T^IIetfiJfimis filiis Hludovko & Carolomanno gloriofijfimis Regibus. Audita per E ■L* venerabilem Epifcopum devotione veftra, quam circa fanflam Romanam Ecclefiam habere , totoque conamine exercere cupitis , maximas Deo ôc vo- bis gratias agimus. Unde à noftra parte vos certos exiftere volumus quia , ficut dominus Carolus divae memonae Imperator avus vefter , ac poftmodùm genitor vefter Hludovicus Rex fub protedione Romanae Ecclefiae noftraque Apoftolica tuitione vos commendaverunt , ita noftrum Apoftolicum afteâum circa vos in omnibus oftendere , vofque adjuvare ac protegere paterna dile- âione atque amore femper parati exiftimus. Praetereà de his, quae per jam didum Epifcopum verbo tenus mandaftis , ita vobis per eum di&is refponden- do direximus : nam ea , quac noftro confilio reperimus , ôc vobis innotefeendo mandavimusj ad veftrum honorem proficua elle omninb crédite. Àn.88z. Digitized by Google EPISTOLJu t$3 ^ L X I I I. AD HUGONEM ET ALIOS COMltES, âa**** Gratias agit de fide , quam Ludovico & Carolomanno RegibtU fervabanc. HUgoni eximio Abbati , feu Bernardo , Guitoni , & aïiis regni ghriojis Comi~ tibus. Audientes bonam famam de vobis , quod proteétores , defenfores An ' 88 *' atque fidèles Hludovico & Carolomanno excellentiflimis Regibus f qui nobis à progenitoribus fuis commilïi funt , in omnibus exiftitis , gratias referimus maximas. Quapropter his Apoftolicis noftris literis magnificentiam veftram J$ exhortamur ut more fidelium parentum veftrorum magis ac magis circa eos veftram fincerilïimam devotionem oftendatis : quoniam & nos, Deo propitio* in eorum adjutorio vobifcum pariter in omnibus prompti exiftimus ; ut dignam exinde vos non folùm à Deo & à nobis, verùm etiam & ab illis retributiô- nem percipere mereaminu L X î V. AD GAROLUM IMPERATOREM. àu&*» Qùeritur multa bona Ecclefïae Romanx à Widone quodam Marçhionô erepta : rogat ut Ecclefîam defendat. À D Imper atorem Carolum. Cùm & ante fufceptum Imperium , & poil Àu- An. 88tt hoc eft in urbe Fano , confiftentibus , Adelardus reverendiflimus Epifcopus lD & deliciofus vefter communifque fidelis fecundùm veftrac delegationis juflum advenit , 6c ibi prxfàti Widonis & fatellitum ejus , qui noftra violenter tule- runt ac retiriuerunt , prxfentiam praéftolati fumus : quatenus vel inde omnis emendationis & juftitix cœpto initio , per ceteras uftes , de omnibus juxta démentis veftrx decretum , recipiendo coram legato veftro juftitias , pariter proficifcefemur. Sed illo , femper fugiendo judicium, & veftrae juflionis piif- fimam fanâionem callidè declinando , non veniente , quia nobis fine pro- fe&u aliquo per ipfas civitates , quas illorum gravamine opprimuntut , profi- cifci evidenter extitit manifeftum ; direximus cum eodem Adelardo venerabili Epifcopo Miflb veftro Valpertum reverendiflimum Epifcopum & fideleni confiliarium noftrum , qui vice noftra recepiflet confolationem , juftitia nobis in veftra prxfentia reddita , & legitimam dé aliis omnibus emendationem : E qui videlicet profe£ti , nullum juftitix fruûum recipientes , ad nos reverfi funti Nos autem omnem excufatiohis eorum defenfionem penitus auferre volentes, decrevimus eos iterùm mittere , ut faltem poftmodùm reciperemus juftitianii Qui cùm ad prxdi&um "Widonem rurfum abiiflent , nihil emendationis , nihil- que redditionis ab eo vel fcquacibus ejus , ficut promiffum fuerat , reciperé potuerunt. Sed ut anteà fine aliquo ad nos effe&u reverfus eft , & vefter ad Vos abfque juftitix contemplatione omnimodb rediit : quarrivis ingenti & fideli devotione ipfe confrater nofter Adelardus ad juftitiam exigendam multimodis decertaflet. Nunc igitur pro certo fcientes nullam nos de tàntis malis pofle habere juftitiam ôc emendationem per quemlibet celfitudinis veftrx legatum (a) ( a ) Hinc etiam patet Carolum Craûum jus regni in Ducatu Romano 8c Ezarchatu Ravenaatenfi exercuiffe. Bbiijj Digitized by Google 1 W MARINI PAPiE nifi per veftram Imperialem praefentiam , rogamus obnixè ~, atque per omnipo- A, tentem Dominum adjuramus , ut ad defendendam & liberandam de manitous malefa&orum , qui eam atrociter dévorant , Ecclefiam B. Pétri Apoftolorum principis vobis commiflam , quae vos divino nutu adjutores ac defenforesin om- nibus elegit habere, ipfi , Deo auxiliante, venire libenter dignemini : quatenus Dei & veftro folatio fréta , quae fua funt valeat fecuriter retinere cum priftinai dignitatis décore, ad laudem &perpetuamanimacveftrae mercedem, L X V. Tom. ix AD HUGONEM ABBATEM. Conctl. f.xi8. Hortatur ut ad fe cum Ludovico Rege veniat : monet etiam ut à quorumdam fe communione feparet. B *n. 88a. T T Ugonijlrtnuô , ttobiIi> regali profapia edito, atque excellemijjimo Abbatu Quan- X JL *° vos > cariflime fili , amore diligimus, cele^errima rama veftri boni ope- ris circumquaque accenfi , explicare verbis nullatenus pofiumus. Quapropter , ut noftro defiderio praefentiae veftra: capiamus effe&um , maturè volumus hor- temini Ludovicum (a) Regem filium noftrum , vofque cum eo ad nos concitè properare : quatenus , Chnfto coopérante , exaltationem totius Chriftianitatis communifer operemur. Sic agat veftra dile&io., uttriftitiam, quam animo de veftra abfentia nuper Papia intuliftis , lenire moderatiflimè valeatis. Inter hsç ab omni teconfortioFormofianathematizati optamus, fili cariflime, feparare , Joannis Archiepifcopi Rodomenfis , Adelardi Turonenfis,Frotarii Bituricen- fis. Data v Kal. Septembris , Indifîdone x v. Q ( a ) Nondum fciebat fummus Pontifcx, cùmhacc faibcbat , Ludovici Régis mortem , qua menf* Auguûo hujus annj 88* contigit. £52* MARINI PAPiE EPISTOLiE. i. Monachis S. vEgidii praeficit Amelium Prefbyterum. In Probat. nova Hift. Nemauf. pag. i$. jj An. 88j. /t ff Arinus (a) Epifcopus ,fervus fervorum Dei, omnibus fidelibus nojlris Monachis lYj[ de Monafterio , auod vocatur Pallis-Flaviana , falutem & Apoftolicam bene- dièhonem. Cognitum Facimus omnibus vobis quia prefens Amelius religiofus Prefbiter nofter commendatus fa£tu& eft. Unde & nos pro fua fidelitate conce- dimusei ipfum veftrufti Monafterium, cum omnibus fuis pertinentiis , ad tenen- dum , & vos regendum atque gubernandum , falva penfione nobis annuè per- folvenda. Unde vobis precipimus ut eum honorificè fufcipiatis , & eum ut pre- latum cum omni religione habeatis , quia eum ad falvanduûi & regendum fu- per yos ordinavimus. Bene valete. Iî. fc Ex A«v4 Banieli Abbati Sollemniacenfî privilegium concedit; Apud Sirmondum Tom. 3 Concil. Galliœ ,pag. $zo: (in. 885. 7I/J" Arinus Epifcopus , fervus fervorum Dei, dileBo Abbati Danieli ex Cœnobit j\m. S' P eîrt Solemniacenfis , quod olim à beato viro Eligio ejl conjîitutum , fuccef- foribufque tuis :■, ac Monachis inibi nobiliter degentibus in perpttuum. Convenit enin\ noftro pontificio ut quantum prae omnibus eminet dignitate , tanto fupra unU ( « ) Marinus oïdinatys cJJ ûib fiaem gicafi* Decembtit au. 88» ; obiït menfc Maip au. 884, Digitized by Google EPISTOLjE. A verfos eniteat fereniflima pietate. Poftulaftis itaque à nobiSut prxfatum Coeno- bium fub defenfione ac tuitione beatorum ApoAolorum Pétri & Pauli ac no-» ftra ftatueremus , ficut fa£tum legimus ab anteceflbre noftro beato viro Papa , poftulante nobiliflimo Francorum Rege Dagoberto , fie conftru&ore ipfius locî- fan&ifimo viro Eligio Epifcopo Noviomagenfi , ^uatenus quieti ac tuti effe per futura tëmpora valéatis. Nos vero veftràm fanâitatem agnofcentes , ve* ftrxque religioni aflenfum prxbentes , tanta akcritate lxto animo concedimus $ quanto vos Deo propinquiores in facra -converfatione cognofcîmus fore. Igi* tur juxta petitionem veftram hujufmodi privilegium prxfentis auâoritatis no- ftrx decreto eidem venerabili Monafterio veftris futurifque temporibus indul- femus, concedimus atque confirmamus. Et ficut nobilliffimus Francorum Rex )agobertus , & glcriofifïimi Augufti Karolus ôc filius ejus Ludovicus , & filii B & nepotes eorum Karolus Imperator fie ejufdem Karoli filius Ludovicus , nec- ne & Karlomannus Ludovici filius , qui nunc regnum Francorum féliciter gu- bernare videtur, du&i divino amore, de villisac fâcultatibus feu ftipendiis pro- priis , vel quolibet modo ibi à fidelibus viris condonatx res , vel à vobis quo- quo modo adquifitx funt, ficut in Prxceptis prxdiâorum Regum continen- tur, vei in Charta ejufdem Monafterii fundatoris infertum eft , fcilicet EligU Epifcopi, omnia inlibata 6c inconvulfa noftrx auâoritatis privilégie confirma- mus. Damus etiam licentiam propter perfecutionem infidelium Chriftianitatem devaftantium munitionem ibi fieri. Conftituimus alia auâoritate B. Pétri ut nullus Regum , nemo Antiftitum , vel Abbatum , feu quilibet fua prxditus di- gnitate, de Us, qux in prxlibatis Prxceptis continentur , vel in fiituro ab eis vel à quibuflibet de proprio fuerint his fpecialibus ufibus jure collata , fub eu- C juflibet caufx occafione five fpecie , quicquam minuere vel auferre , vel aliis quafi piis caufis pro fuse avaritix exeufatione prxfumat concedere. Sed cun&a, qux ufibus Monachorum vel Ecclefix oblata fimt,vel ofFerri contigerit, perenni tempore abfque ulla inquietudine ipfis , quibus concefla funt , profutura per- maneant. Statutum etiam ut nullus Epifcoporum feu Comitum manfionati- cum ibi, vel paratas, velitationes requirere lèu exigere prxfumat. Sed liceac fervisDei fine aliqua inquietudine Deo fervire , fit hofpitalitatis benevolentiam, - prout eis libuerit , cunâis fidelibus impendere. Placuit huic paginx inferi ut , obeunte Abbate prxdi&i Cœnobii , nullus ibi , quacumque fubreptionis ambi- tione , Abbatem ftatuere prxfumat, nifi quem ejufdem loci Monachi fecundùm authenticam fie regularem inftitutionem ex feipfis elegerint ordinandum. Si quis autem hanc paginam conftitutionis agnofeens contra eam venire tentave- D rit , fit alienus à facratiflimo corpore Domini Jefu Chrifti , ôc nifi prxfumpta correxerit , vel malè oblata non reftituerit , ultionem cum Juda proditore ex- cipiat,ôc B. Petrum fentiat hoftem. Cunâis autem eidem loco jufta fervanti- bus fit pax Domini noftri Jefu Chrifti , quatinus fie hic fru&um bons aâionis inveniant. Scriptum per manum Zacharix Scriniarii fanâx Romanx Ecclefix , menfe Madio , Indi&ione prima. Bene valete. Pridie Idus Junias, per manum Va- kntini Ecclefix Portuenfis Epifcopi , régnante in perpetuum Domino Deo noftro , anno Pontificatûs domni Marini univerfalis Papx primo 3 Indi&ione prima. km SXJ9 JkSSuL ADRIANIfa) PAP-S III EPISTOLA AD SIGIBODUM NARBON, ARCHIEP. Moncat Girbertum Nemauf. Epifc. ut nullam inférât moleftiam Monafterio fan&i ^Egidii. In Probat. nova Hijl. Nemauf. pag, . i$, A Drianus Epifcopus ,/èrvus fervorum Dei> rêver emijfimo & fanftifjïmo Sigibodo $ Jr\ Narbonenfi Archiepifcopo. Sanâitati tue notum effe volumus quia Mona- fterium S. Egidii , cum omnibus fuis pertinentiis, fub noftraApoftolica pote- ftate confiftit , unà cum Leone religiofo Abbate & Monachis ipfius Monafte- * Nemaufen- rii ; ideo monemus fraternitatem veftram ut Girbertum Epifcopum * monea- tis ut nullam forciam, nullamque contrarietatem & nullam obpreflionem fa- cere prefumat in ipfo Monafterio , aut in Monachis, vel in familiis ejus, ne- que fuis fequacibus obpreflionis edrum materiam reUnquere : quia certiflimè ipfum Monafterium, cum omnibus fuis rébus, fubditione & poteftate B. Pétri Apoftoli & noftra confiftit. Et volumus ut eidem Epifcopo dicas ut omniared- dere ftudeat que ab ipfo Monafterio per vimabftulit. Et (ciatis quia ipfum Mo- nafterium in poteftate Amelii Prefbiteri jam conceflimus ad protegendum & ad defendendum. Et fi ipfe Girbertus Epifcopus adquiefcere noluerit noftris & Q veftris monitis, fciatis illum efle excommunicatum ôcdampnatum inrecupera- biliter. Vos ita agite ficuti nos per vos bene confidimus. Bene valete. («) Adrianus fucceffit Marino anno884 : obiit anno 88; circa menfem Septenibrem» STEPHANI WV PAP.E EPISTOLA 1. Girbertum Nemaufenfem Epifc. monet ut nullam vim inférât Monafterio S. ^Egidii. D In P robot, nova Hijl. Nemauf. pag. l$. Ç^Tepkanus Epifcopus , fervus fervorum Dei, Girberto Epifcopo. Apoftolatui no- i3 ^ ro relatum eft qubd in rébus Abbatie noftre, que S. Egidii eft, que à no- ftris anteceflbribus vel à nobis Amelio Uzeticenfi Epifcopo ad regendum atque ad falvandum concefla eft, facere minimè différas nonnulla incommoda , plu- raque adverfa Apoftolica^precepta audire poftponas , & epiftolas eque Apofto- licas obfervare recufes. De quo fatis te redargui oportuerat ; fed Apoftolice benignitatis in te hue ufque expeâata eft moderatio. Quapropter te monemus & Apoftolica auttoritate precipimus ut ad mentem rediens , nullam vim nul- lamque obpreflionem in omnibus rébus ipfius Abbatie quoquomodo facias , aut fi facienti confentias : quin liceat eidem Amelio venerabili Epifcopo quietem ha- bere , & cenfum beato Petro Apoftolo dirigere , fecuriterque ipfum locum re- gere. Qubd fi temerario aufu in eadem pertinantia permanferis , feias te efle excommunicatum , donec Romam veniens cum eodem Amelio Epifcopo, co- ram me noveris te fatisfà&urum , quoniam tantam temeritatem impunitam nullo frnodo dimittemus. (« ) Stephanus eleftus efl Papa an. 88; : obiit an. 8prj Ih Digitized by Google STEPHÀNI V PAP^ EPISTOLiË» âbr A IL Amelio Uzetienfî Epifc. déclarât Girbertum Nemaufi Epi(c. èm àa^m excommunicatum iri -, nifi refipifcat. 5^ ^ In Probat. nova Hifi, Nemài^f. pag. Ç^Tephams Epifcopus >fervus Jèrvorum Dei , fevereniifjimo & fandijjimo Âfàïib 43 Epifcopd. Scias quiaea que mandafti audivimus,& ftatuimus, prout fug- jgeflifti & petifti j & Epiftolas ecce fcripfimus tam Archiepifeopo Teudardô quàm ôc Comiti Rieardo , & Vieecomiti illius Alberico , mandamus intimant 8 tes Girbertum Epifcopum fore excommunicatum, nifi refipuerit", & ab inva* fione Abbatie noftre le fubtraxerit ; ôc ut tibi eam liceat fecuriter retinere fub noftra defcnûone ad regendum & ïalvandum , & annuè folitum cenfum beatô Petro Apoftolo dirigendum. Tu vérô efto femper follicitus de noftra fidelitate* qua nos magis te fovere in cun&is volumus , ôc ut ipfum cenfum dirigere ne pretermittas. Optamus te in Chrifto valere* II L ÎPrccipit ( à ) Fulconi Àrchicp. Remenu* Ut T eiitboidurh à fe Papa c *J ' confecratum Epifcopum in fede Lingonenfî collocet. £ TyT Os , qui omnium Ecclefiarum in B. Petro Apoftolorum principe curam J^j fufeepimiis, fcientes interEpifcopos non haberi eum , qui neque àClero ele&us , neque à populo eft expetitus i faépedi&um Teutboldum venerabilem Diaconum, ipforum lamentabilibus precibus inelinati, Lingonenfis Ecclefiat Epifcopum confecravimus , condigna fententia praevarieatoribus illata , licèt ôc aliis praevarieationibus fuerint impediti. Quapropter tu* injungimus fan&i- moniae ut , his noftris Apoftolicis literis perceptis , poftpofita duatione , ad Lingonenfem accédas Ecclefiam , & eumdem Teutboldum à nobis folenniter confecratum Epifcopum exinde reveftias, omnibufque Archiepifcopis & EpH fcopis innotefcas .pro tantae contumaciae ultione nos ejufdem Ecclefix fpecia- • lem foHcitudinem fufcepifTe , pro tanti laboris maeeratione ôc oppreffionis il* latae relevatione. Quidquid autem idem venerabilis Epifcopus Teutboldus vo-; î) bis ex noftra parte retulerit crédite , Ôc effe&ui màncipare nullo modo ambigi* te; utpote tuam reverentiam circa nos devotam confiftere credimus* ( à ) Meminit hiy'us Epifloln Frodoardus Ub. 4 cap. 1 Hifi* Remenfi* Tome IX; C« Digitized by Google ' FORMOSI W PAP^ EPISXOLiB Er«it Louvet' I, An. 891. Privriegium concedit Monaftero S. Theuderii. Apud Acherium Tom. IZ Spîcil. pag. 130. mus , & ftatus illorum potiori vigebit regimine. Et ideo vera devotio per *ar- noinum reve.entiffimum Archieoifcopum V«e"V>^ "^^P^ ^p^D-. latui, utipfum venerabile (b) Monafterium una vobifcum Apoftoiica mUnife- mus auaoritate. Undc nos omnium follicitudinem gerentes , ôc maximè audicn, tes vos de Trecaffino Comitatu ex Monafterio Dervo à facie Paganorum ela- pfos, & qubdab eodem venerabili Archiepifcopo mifericorditer fufcepti effas; inclinati precibus veftris , per hujus Apoftolics noftra: auSontatis prwdegium Vos inibi firrtiiter Ôcquietè Deo militare confirmamus , & qiïac neceflaria eue videntur loco & Monafterio , die noftuque inftantiflimè operari, ôc Canonicae, immb B. Benedidi Regulse obedire, tam in Ecclefiae reftauratione quam ubi Ôc ubi éxpedit , ea fcilicet ratione , tit neque eidem venerabili Archiepifcopo, ç neque cuilibet fucceflbrum fuotum licitum fit illis durum fervitium imponere , lieque longiflimi itineris ptofeaionem , fed neque manfionatîcos onerofos, neque cenfum pneter id quod împofitum eft in feftivitate praedidi fanai Teu- derii, in fine anni libtam argenti. Et praetereà decernimus ôc ordinamus & con- ftituimus 6c conteftamur ut, decedente more humano praediftae Congregationis Abbate, neque praefens praefetus Epifcopus , nec quifquam fucceflbrum illius aliquo typo Ôc faftu fuperbiaeaut avaritiae Ôc cupiditatis ôc iracundiae alium Âb- batem aliquo tempore ôc aliquo modo ipfuCongregationi imponere prxfumat, nifi quem ipfi Monachi libéra eleaione ôc devotione fecundùm Regulam fan- • ai Benediai fibi elegerint. Sed neque ex his omnibus quae praefentialiter obtinent mobilibus & immo- bilibus,&quacdeinceps àSenioribus & aliquo modo juftè prômereri pôtue-j] rint, ullomodo exmde aliquid auferatur ab aliquo , neque minuatur , fed ne- que commutetur , nifi per voluntatem Monachorum : quin etiam fi contra hanc auaoritatem quis agere teritàverit, nullatenus à quolibet nollram adeundi prx- fentiam fuccefforumque noftrorum Abbati ôc Monachis denegetur ôc prohi- * Sed beatur five infidietur facultas. * Et propter adjutorium omnipoterttis Dei im- petrandum, Ôc interceflionem fanai Pétri, ôc noftrse caritatis auxilium, Abba illorum, nomine Adalricus, taliter cum reyerentiflimo Archiepifcopo Bar- noino limina S. Petti acceleravit. Qua dileaione & Apoftolatûs noftri auao- ritate commoti, rogamus ôc petimus, ôc ex Deo ôcper Deum, ôc per fanai Pé- tri meritum , noftrique minifterii reveremiam adjuramus ôc conteftamur, ut nul- lusNobilium ÔcPotentium vicinorum, Ôc extra advenientium, ôc circumquaque degentium, aliquatenus mala illis inferre pracfumat , ôc abfque lege inquietare , E ôc mobilia ôc immobilia ufurpare : fed neque fervientes illorum deftruere quif- quam pertentet. Et amodb volumus eos fecuros ôc quietos permanere, Apo- ftoiica proteaione tutos atque munitos , cum omnibus rébus immobilibus ôc mobilibus ad ipfum venerabile Monafterium pertinentibus. Si quis autem, quod non optamus, temerario aufu contra hoc privilegii noftri ftatutum, quod ad Jaudem Dei omnipotentis Ôc ejufdem pii loci ftabilitatem fieri decrevimus, (a) Formofus creatus eft Papa anno 891 ;mor- Monachos ex Dervenfi Monafterio arroWi^ *■ tuus eft anno 896 , die Pafchatis. cis eorumque Abbati Adalrico S EL' 2 i (b) S. Theuderii Monafterium rébus tempora- reœdificanoum & reflaurandum Seffit^^r hbus 8c fpirituaUbus penè omninô deftitutum Bar- nomi Uteras recitantut Tomo •• noiaws Archiep. Vienn. ut in meliu* reformarct, i i9 . " ACmo 11 - s P«alegu pafr Digitized by Google FORMOSI PAPjE E P I S T O L jE, ao* A în toto Se ex parte agere prxfumpferit, & in omnibus non obfervaverit , feiat fe au&oritate B. Pétri Apoftoli atque noftra anathematis vinculis innodandum, & à regno Dei nifi refipuerit alienandum. Quiautem verus euftos & obferva- tor exftiterit , benedictionem & gratiam à Domino confequi mereatur. ' Scriptum per manum Anaftafii Scriniarii fan£he Romanae Ecclefiae in menfe Novembrio , Indiftione x , bene valete. Data vu Kal. Decembris per manum Sergii Primicerii , Defenforis fanâ* Sedis Apoftolicae, imperante domno piiflimo * PP. Augufto Vidone à Deo co- * P er P ctuo ronato magno Imperatore anno i, & poft Confulatum ejus anno I , Indid. X. I I. B Privilegium concedit Monafterio Gigniacenfn tSiS^ Apud Baluqium Tomo X MlfcelL pag. FOrmofuSy fervu$fervorumDei ) Bernonireligiofo&venerabiliAbbati{a) Cœ- An. 8p;, nobitarum fito territorio Lugdunenfi, quod in honore beau Pétri Apoftolorum prin* apis conftruftum ejfe dinofeitur in loco qui Gigniacus perhibetur , ac in eodem venera* èili Monafterio in perpetuum. Convenit Apoftolico moderamini pia religione pol- • lentibus benivola compaflîone foccurrere , & pofeentium animis alacri devo- tione impertiri aflenfum. Ex hoc enim lucri potiflimum pretium à conditore omnium Domino promeremur , dum venerabilia loca opportunè ordinata ad meliorem fuerint fine dubio ftatum perdu&a. Igitur properans ipfe Berno ve- Cnerabilis Abbas ad beatorum Apoftolorum limina, noftramque adiens Apofto- licam praefentiam , retulifti nobis ipfum memoratum Cœnobium à te tuoque confobrino, nomine Laifino, de propriis rébus veftris duntaxat in honore fan&i Pétri conftru&um atque dicatum exiftere , & ut ab omnibus immutilatum fer- vetur , per teftamenti paginam , quod nobis fervandum contuliftis,eidembeato Petro caeleftis regni clavigero nobifque per Dei gratiam Vicario obtuliftis ad fempiternum vobis remedium conferendum. Ideô fuggefliftis noftro Apoftola- tui ut Apoftolici noftri privilegii illud fan&ione muniremus. Quapropter quod itatuiftis devotè admittentes , petitionemque veftram ratam arbitrantes , incli- nati precibus veftris , per hujus praeceptionis feriem praediftum venerabile Coe-; nobium cum cellis, feucafis, terris , vineis , cafalibus, fondis , gratis , filvis , unà cum colonis & colonabus , neenon & Cellulam quae vocatur Balma , cum X) adjacentiis fuis , omnia & in omnibus quae tam à gloriofis Regibus quàm ab aliis Deum timentibus inibi data vel praecepta font , vel deinceps Domino ad- juvante donanda erunt, hacprxfentixinlndi&ione Apoftolica au&oritate con- ftrmamus , munimus & in perpetuum fob jure & ditione atque poteftate beati Pétri Apoftoli & noftra confirmatum ftabilimus, ita feilicet ut nulli hominî qualibet dignitate folcito licitum fit, aut etiam de ipfis donatoribus, quameum- 3ue vim aut aliquam oppreflionem ibidem inferre , aut res donatas vel amodb evotè donandas quoquomodo auferre : potiùs aùtem firmum & ab omnibus immutilatum euftodiatur ad jus ôc protectionem beati Pétri Apoftolorum prin- cipis. Si autem, quod humanum eft , Abbas praediâi CœnoDii obierit, con- gregatio ipfius Monafterii ex fe ipfts fecundùm Deum & Regulam beati Bene^ di&i, quem idoneum prxviderit, concordi voto habeat facultatem eligendi, ÔC £ fecundùm morem in Al>batem fibi praeficiendi. De decimis autem quefti eftis , eo quod de propriis veftris à vobis perfolvi quaerantur. Quod fi ita fe res ha- bet , hoc ne fiât interdicimus ; maximè cum feriptum fit ne Sacerdotes déci- mas dare cogantur. Quifquis autem , quod non optamus , tam ex ipfis dona- toribus quàm ex aliis temerario aufu de donatis rébus vel donandis aliquid au- ferre praefumpferit , five quamlibet [ calumniam] eidem Monafterio ipfiufve Monachis ingerere tentaverit', & contra hoc noftrum Apoftolicum privilegium agere non formidaverit , feiat fe anathematis vinculis innodandum , & , nifi refipuerit , à regno Dei alienandum, Qui autem verus euftos & obfervator hu- jus pii noftri Statuti extiterit , benedi&ionem & gratiamà Domino Deo noftrq confequi mereatur. ( ê ) Ltgcndum , CnobnfiH ht tmkmti Çci; i04 st.PH^iyiP^^giS^ Scriptum p« manum Sergu Scnmarn fanflï R £™JLu Cancellarii fanftar Se- vembrio , Indiffionefuprà fcnpea, P« ™ a ^ e ufto W Arnulfo à Dec cote- dis Apoftolicae , imperante domino piiihmo Auguito \oj nato. Bene valete. •« • „a onmim «otfrefert , ficcenfctloco,/»- (a ) Leeendum videtur, Lamherto : nam non- ™# iuin u^ndum eue , Indiftione XIV, & nifi anno 89*, Indiftione xiv , Atnulfus Impcra- d ttuone jliia > Z% vem brio , reponendum , m menft torcoronatuseftàFormofoPapa.quieodeman- loço , m menj» »ovemr* r - no in die Pafchatis è vivis exceffit. Pagius ad an. ttbruarto. pu, Num. 9, qui nomen .4m«(/ï retinet, hocPn- STEPHANlWVIPAPiEEPISTOLiE. I. Narbonenfis Archiepifcopatûs bona confirmât. Apud Labbeum Tomo l Biblioth. pag. S 04. • _ An. 8p& C Tephanus Epifcopus , fervus fervorum Dei, révèrent ijfimo érfanÛiftmo confira* O tri no fi ro (*) 4rnu/lo Archiepifcopo prima Sedis fanât* Narbonenfis Ecclefia , & per te in eadem venerabili Ecclefia in perpetuum. Convenit Apoftolico moderamini pia religione pollentibus bcnivola compaflione fuccurrere , ôc pofeentium ani- mis alacri devotione impertiri affenfum. Ex hoc enim lucri potiffimum prae- mium à conditore omnium Domino prometemur , dum venerabilia loca op- portunè ordinata ad meliorem fuerint fine dubio ftatum perdu&a. Igitur re- 1 verentia veftrae fraternitatis poftulavit à nobis , quatenus hujus Apoftolicae no- ftrae auâoritatis privilegio confirmare deberemus omne's res immobiles eju£ dem fan&ae primac Sedis Ecclefiae Narbonenfis conftruclae in honore fancïorum Jufti & Paftoris , ub beatus Paulus Confeflor Chrifti corpore requiefeit j hoc eft , omnes domos , Cellas , Ecclefias , villas , curtes , parochias , terras , vineas , *J1. tafic* prata, filvas, atque medietatem falinarum, & telonei , feu * raficani , ac nau* fragïï , Monafterio S. Laurentii & Cellis , cum omnibus adjacentiis earum ac pertinentiis, unà cum familiis utriufque fexûs, & alia quae à piis Imperatoribus ôt Regibus, & ab aliis Deum timentibus in eadem fan&a Ecclefia Narbonenfi col- lata funt[ vel collatura erunt ] tam in ipfo Comitatu Narbonenle quàm & Red- denfe, feu Minerbenfe, atque Aufonenfe, neenon ôc Biterrenfe , five etiam Nemaufenfe. Unde falubribus petitionibus veftris inclinati , decrevimus & 1 à praefenti die , quarta-decima Indi&ione , per hujus noftrae Apoftolicae confir- mationis privilegium roboramus, ftabilimus , & in perpetuum noftra Apofto- lica au&oritate conlirmamus , in ufu ôc folatio ejufdem fanâae primac Ecclefiac Narbonenfis , cui praeeffe dignofeeris , id eft , omnes domos , Cellas , Eccle* fias , villas, curtes, parochias, terras , vineas , prata , filvas , atque medietatem ♦ trafic* falinarumfic telonei, feu* râficani, atque naufragii Monafterio S. Laurentii ce Cellis , cum omnibus adjacentiis & pertinentiis earum , unà cum familiis . utriufque fexûs, & alia omnia quae à piis Imperatoribus ôc Regibus , vel ab aliis peum timentibus in eadem Ecclefia collata funt , vel collatura erunt, tam in ipfo Comitatu Narbonenfe quàm inReddenfe, feu Minerbenfe atque Aufo- nienfe , neenon & Biterrenfe , five etiam Nemaufenfe. Haec verb omnia ita jure firmiflimo à te tuifque fuccefforibus poflideri ac dominari volumus ficut I olim. poffeflum eft à fan&ae memoriae deceffore tuo Daniele Epifcôpo fed & reverendo Sigebodo , ejufdem primac Sedis Narbonenfis Praefule , fub tua tuo- rumquefucceflbrumditione,poteftate ac utilitate omnimodis confirmantes • fta- tuentes Apoftolicâ cenfurâfub divinijudicii obteftatione , Ôc anathematis inter- diao , ut nulli unquam magno vel parvo homini liceat quamlibet forciam vel oppreffionem in omnibus rébus ejus facere , aut poteftatem aliquam habere Vel aiiquem diftringere , aut qualecumque teloneum ab eis exigere five ad ylacitum eos ubicumque pro quibufcumque caufis provocare praefumat, nifi (a) Stephanu&Formofofucccffitan.8ptf:ftran- (>) Arnuftuscîim Marrham u:r gulatuseftxncarccre an.897. ^ in «nSSfiS^SSSSL'Sr Digitized by Google I [ STEPHANI VI PAP^E EPISTOLjC ôo* A in providentia Archiepifcopi caufa illorum audiatur , & regulariter finîatur. II- lud quoque noftra ApoftoDca au&oritate juxta Canonicam San&ionem vobis addere placuit , ut fi quando divinà vocationé vos veftrique fucceflbres ex hàû luce migraveritis , quamdiu irt ipfà Ecclefia Narbonenfi repertus foerit,qui dignus fit officio Pontificatûs ipfius fungi , nulti liceat ih alio loco inibi ingre- di , nec jam di&am fibi praeditus quacumque dignitate aut regia âu&oritate ufurpare Sedero, fed conventu vicinorum Coëpifcoporum occurrere volentium fa£to , abfquè aUcujus poteftatis interdi&o , benedi&iônis cleri vel plebis per* cipiat dignitatem. Si verb aliquem de fuffraganeis Coëpifcopis contigerit mori, perquirens Metropolitanus Epifcopus electionem plebis ipfius> eam vifitare ftu- deat , utpote viduatam Ecclefiam. Qubd fi fortè ibi talis non f epeftus met it , qui onus Sacerdotale ferre queat , per Canonicam auâoritatem , & noftrara 3 Apoftolicam permiflionem licentia fit illi abfque ulla retta&atione de fua Ec- clefia talem inthronizare , qui fufïraganeae fuae Ecclefiae dignus praeelTe valeat Paftor. Si quis , quod non optamus > contra hoc noftrum Apoftolicum privi- legium, piè à nobis ftatutum, temefario aufu agere praefumpferit , fciat fe ana* thematis vinculis innodatum, & à regnoDei alienus exiftat. Qui autemverus cuftos & obfervator extiterit , benedi&ionem & gratiam à Domino confe* quatur. Scripcum per manum Nicolai Scrinarii fan£be Romans Ecclefiae in menfe Augufto , Indiôione xim. Bene valete. Datum xiii Kal. Septembres, per manum Stephani Epifcopi fan£tae Eccle* fiae Nepefinae , Arcarii fan&ae Ecclefiae Sedis Apoftolicae , imperante Domino piiffimo Augufto Axnulfo à Deo coronato magno Imperatore anno primo. c II. ' Confirmât privilegium Monafterii Vizeliaçenfis» f^sl tmI ' ÇlTephanus Epifcopus , Jervus fervorum Dei , Eudoni venerabili Abbott Monajle- 43 rit fizeliacenjis, omnique Congrégation ejufdem Monafterii in perpetuum. Quo- ties illa &c. (a) Scriptum per manum Samuel Notarii & ScriniariifanâsfcRomanaeEcclefiae ttienfe Januario , Indidione xv. Datum x Kal. Februarias per manum Samuelis Notarii ôc Scriniarii fan&ae Romanae Ecclefiae, imperante Domino noftro Lan- deberto piiflimo Augufto à Deo coronato magno Imperatore, Indiëtione xv» O) Ut fiiprà, in Epiftola xzxi Nicolai VIII Papa», pag. vj6\ C Uj Digitized by Google ROMANI WPAP^E EPISTOLyE. i. ban- . Helenenfis Ecclefis poflëlfiones privilegio roborat.' trio Ecele- A '* HeUtt ' In Appendice Marcœ HifpanLcœ Col. 833- An. 197. T) Omanus (a) Epifiopus, ferons fervorum De'h rêver entijfimo &fan6iiJfmo Riculfa tX Epifccpo fonda Rojfilionenfis Ecclefia , & per te in eadem venerabili Ecclefia in I perpetuum. Quotiens illa à nobis concedi poftulantur , quae fanaarum Eccle- fiarum utilitatibus congruunt, decet nos libenti concedere animo , & peten- tium defideriis congruum impertiri fuffragium. Et ideb , praediae Riculfe fan- aiffime Epifcope , ad fanaorum Apoftolorum Pétri acPauli fanaiflima limina caufa orationis veniens, noftro Apoftolatui fuggefïifti quatenus eandem fan- aam , cui pra:efle dinofceris , Roflllionenfem Ecclefiam cum Cellula fanai Felicis, ôc villa quae vocatur Torrente, feu & villa quae vocatur Alamannis , atque Spedulia , & pro congruentia Ecclefiae tuae , à Petrafita fuper fuam clau- ftramatque Cellulam fanai Juliani , cum aquis , molendinis, necnon terris de monte qui vocatur Auriolum , cum omnibus generaliter ad eas pertinentibus , ôc quicquid Miro , qui dicitur Cornes , in eandem tuam Ecclefiam concefllt ; necnon & villare quae vocatur Nogaretum , & cetera omnia quae à piis Impe- ( ratoribus ac Regibus vel ab aliisDeum timentibus viris in eadem Ecclefia col- lata funt , vel collatura erunt , tam in ipfo Comitatu , quàm in aliis locis , ia jpfa prœnominata fanaa Roffilionenfi Ecclefia confirmantes, Àpoftolatûs no- ftri privilegio muniremus. Unde nos , cui omnium Ecclefiarum Dei cura com- mifla eft,falubri tuae petitioni faventes, inclinati precibus tuis, quia Ecclefia- ïticamrem per vigorem immutilatam fervari cupimus , per hoc noftrum Apo- ftolicum privilegium fuprafcriptam fanaam tuam Rolfilionenfem Ecclefiam , cum cunctis rébus praediais , Apoftolica auaoritate nobis in beato Petro Apo- ftolorum principe conceffa munimus , perpetuoque ilkefam permanendam con- firmamus ; unà cum Ecclefia fanaae Mariae à quadam femina nomine Anaftafia, quae ôc Mater vocabatur , conftruaa , tuaeque Ecclefiae fubdita confiftente , ad annuae perfolvendum in praefata tua Ecclefia penfae folidum unum. Confirma- 1 musetiam inibi juftè & Canonicè medietatem telonei ôc raficae feu mercati cum pafcuario , ôc medietatem falinarum , omnefque Ecclefias ad eandem Eccle- fiam in Roflllionenfe pertinentes & Confluentibus , à portu Jardonis ufque ad mare , & à termino Narbonenfi ufque Bifildunenfe , ôc quicquid , ut praedi- aum eft , idem Miro memoratus Cornes inibi conceffit, necnon ôc villare ipfum quae vocatur Nogaretum , & alia quae piorum Imperatorum ac Regum cetero- rumque fidelium ibi decretis collata funt , vel ubicumque collatura erunt îuftè & Canonicè ftabilimus;fi tamen juftè ôc rationabiliter a nobis petiftis, ôc ab aliis hominibus minimè detinentur. Itaquoqueut nulli homini fas fit in iis omnibus quamlibet tibi tuifque fuccefïbribus Epifcopis generare calumniam, aut qua- iefcunque contrarietates facere : quia nos volumus ut uniufcujufque Ecclefia: privilegium inconvulfum fervetur. Nam de Monaiteriis eidem tuae Ecclefiae Ca- ¥ nonicè competentibus, fimiliter ftatuimus fubdita exiftere jufta petenti. Si quis autem Cornes aut Judex publicus vel qualifcunque alius homo contra hoc no- ftrum Apoftolicum privilegium qualicunque tempore,quod non optamus aeerë vel contendere praefumpferit , five ea , quae pro divini cultûs amore ftatuimus . m ahquo frangere tentavent, fciat fe anathematis vinculis innodatum ôc à e gnoDei alienum. Qui autem verus cuftos ôc obfervator extiterit bened'&" & gratiam à Domino Deo noftro confequi mereatur. Bene valete 1 10nem Scriptum per manum Gregorii Scriniarii fanaae Romanae ErH^fi,» ; r Oaobrio, Indiaione prima , Idibus Oaobris , per manum Step han ! NomTn! {a) Romanui in Scdt Rvraana coUofstw cil an. Z 9 7 î Qbiit an, 8*8 1 excuntc rocnfe J^i^i* Digitized by Google ROMANI PAPiE EPISTOL^:. 207 A culatoris fan&ae Sedis Apoftolicae , imperante domino noftro piiflimo Augufto Lamberto à Deo coronato magno Imperatore anno vi ,& (a) Pontificatûs anno vi , Indi&ione prima. IL Confirmât bona Ecclefia: Geruncîenfis. i£* 0 g«™£ denfi. In Appendice ai Marcam Hifpan, col. 834. ROmanus Epifcopus, fervus fèrvorumDei, reverentifftmo Servo-Dei JànÔf* Gè~ An. tçy» rundenfis Ecclefia Epifcopo , &per te in eadem venerabili Ecclefia in perpétuant. Sicut per donum fanâi Spiritûs beato Apoftolorum principi Petto & cadeftis B regni clavigero ligandi atque folvendi ab ipfo Domino tradita eft poteftas, Evan- gelica fubfequente le&ione , quae inter cetera ait ; Tu es Petrus , & fuper hanc Mttth.16.1i* petram adificabo Ecclefiam meam , & reliqua ; ita Sedes Apoftolica Ganonica Regalique au&oritate fuffulta, omnibus Ecclefiis Dei per univerfum orbem difrufis fuftragia & jufta poftulationis fubfidiaut praebeat, tam diviniquàm hu- mani juris ratio poftulat. Igitur veniens , jamdi&e ferve Dei venerabilis Epi- fcope, ad SedemApoftolicam , & Ecclefia Gerundenfi juftè & Canonicè re- cepta, expulfo inde Hermomiro depofito ôc excommunicato , fuggeflifti nobis quatenus hujus Apoftolicae noftrae confirmationis privilegio confirmare debe- remus omnes res immobiles ejufdem fan&ae Dei Ecclefiae Gerundenfis in ho- nore fan&ae Dei genitricis femper virginis Mariae domina; noftrae , ubi beatus Félix Chrifti Martyr corpore requiefeit, hoc eft, domos, plèbes, Cellas , Ec- C clefias, villas & infulas,.Majorica feilicet & Minorica., feu curtes, parrochias, terras, vineas , prata , filvas , unà cum familiis utriufque fexûs , cum omnibus adjacentiis feu pertinentiis fuis , quae à piis Imperatoribus vel religiofis viris vel ab aliis Deum thnentibus in eadem Ecclefia Gerundenfi collata funt , ficut ipfe nunc ufque legali ordine tenere videris. Unde (àlubrilms petitionibus tuis inclinati decernimus , & à praefenti prima Indi&ione per hoc Apoftolicum no- ftrum privilegium roborâmus & confirmamus ôc in perpetuum ftatuimus , & in ufu & utilitate ejufdem Ecclefiae Gerundenfis , cui praeefle dinofeeris, id eft, omnes domos, Cellas , Ecclefias, villas, curtes, parrochias, terras , vineas, prata , filvas , unà cum familiis , ôc alia omnia quae ab Imperatoribus & reli- giofis viris vel ab aliis Deum timentibus in eadem Ecclefia collata funt vel con- ferenda erunt , tam in ipfis Comitatibus quàm in aliis locis , fimul cum rafica P feu pafeuario, fub tua tuorumque fucceflbrum ditione ac poteftate omnimodis connrmamus , ftatuentes Apoftolica cenfura fub divini judicii obteftatione & anathematis interdi&o ut nulli unquam magno vel parvo homini liceat quam- libet forciam vel oppreflionem in omnibus rébus ejus facere , aut poteftatem aliquam habere , vel aliquem diftringere , aut qualecumque teloneum ab eis exigere, five ad placitum ubicumque eos pro quibuflibet caufis provocare prae- fumat, nifi in providentia fui Epifcopi caufa illorum audiatur & Canonicè fî- niatur. Si quis autem , quod non optamus , contra hoc noftrum privilegium piè à nobis ftatutum temerario aufu agere praefumpferit , feiat fe anathematis vinculis innodatum , & , nifi refipuerit , à regno Dei alienus exiftat. Qui vero euftos & obfervator extiterit, benediâionem & gfatiam à Domino confequatur. Scriptum per manum Sergii Scriniarii fan&ae RomanaeEcclefiae in menfe O&ch bri, Indi&ione prima. Bene valete. («) Legendum cenfet Pagius, & Qmfulatét, quem ideà an. 991, quo Collcga Imperiï p»ternj di&us fuit, ceperat, anno VI. "OS* Digitized by Google Tom.îX ConciL pag- JOHANNISW IXPAPiE EPISTOL^ i. Scribit Carolo Régi de Argrino Lingonenfi Epifcopo. An. *p* TOannes Epifcopus , fervus fervorum Dei, dileôlijjimofilh Carolo gloriofo Régi. J Quia te, dilediffime fili, more Regum prsdeceflbrum tuorum, pro defen- none & utilitate fana* Dei Ecclefi* contra pravorum hominum ôc etiam ra- ganorum rabiem viriliter agere , relatu multorum cognofcimus ; omnimodis j congaudemus, & venerabUiter tuam in Chrifto ampleaimur filiationem : ôc ut in melius femper proficere fataeas , pacem , juftitiam ôc veritatern dihgas , à tcâo etiam tramite nullomodo dévies , paternè hortamur ; quatenus benediaio^ nem à clementiflimo Domino noftro J. C. & ab ejus Apoftolorum principe ac clavigero Petro confequaris , pro cujus amore talia agere fatagis. Denique notum eue volumus tux filiationi , Lingonenfis Ecclefiae gemitum lacrymabi- lemque querimoniam non folùm femel , fed & bis ôc ter ad aures clementiaé noftrjE pervenifle pro paftoris fui (b ) Argrini Epifcopi fequeftratione , quem omnes unanimiter elegifle , expetiffe & conclamafle le teftantur ; fed pro quo- rumdam fubreptione ab eis eum feparatum fuiflfe : qua de re ipfa Ecclefia pa- ftorali deftituta fit folatio , variifque inceflanter perturbationibus ôc incommo- ditatibus agitetur , adeô ut penè jam ad nihilum deducta videatur. Quam eau- i fam cum collegio venerabilium Epifcoporum noftrorum diligenti examinatio- ne perpendentes , ÔC rei veritatem perlcrutantes, eorumque infelicitati mile- ricordjter fubvenientes , Canonicè definimus quatenus ei fua noftra auâori- tate redderetur Eotlefia i fententiam praedecefioris noftri Stephani Papae causa neceffitatis ôc utilitatis in melius commutantes , ficut praedeceflbres hoftros de multis egifle in promptu habemus. Unde prarvidimus , ôc gloriam ac religiofî* tatem veftram monemus ut , quia Canonicè illum praedi£tac fux Ecclefiae Lifi- gonenfi reftituimus , ei manum auxilii femper porrigas , noftraeque inftitutionl confentias; &, ubicumque expedit, adjutor ei ac defenfor pro amore omni- tentis Dei , & reverentia beatorum Apoftolorum , noftraque Apoftolica pater- nitate exiftas : quatenus fubtuo regali munimine pacificè eamdem regere dignè valeat Ecclefiam , ut quibus débet praeeffe , valeat ôc prodeffe. Bene vale. Scriptum per manum Samuel Notarii ôcScfjniarii fanas Roman* Ecclefiae, vldus Maii, Indi&ione u é ' • I I. jKj.p.404. Clero & populo Lingonenfî reftituit Argrinum Epifcopum. /Oannes Epifcopus , fervus fervorum Dei , Clero & populo facr* Lingonenfis Ec* clefi*, di/e&is filiis. Tantam à Domino hujus fanclae Sedis ôc Apoftolics Ec- clefiae fundatore , Ôc beato Petro Apoftolorum principe accepimus fiduciam ut pro univerfali Chrifti fanguine redempta Ecclefia impigro laboremus affeau* ôc omnibus Domino famulantibus fuccurramus; ôc cunais piè viventibus Apo- ftolica auaoritate opemferamus; ôc quidquid nocivum eft, auxiliante Domi ] no , corrigere Ôc emèndare non differamus. Ad hoc enim divin* difpenfationis provifio gradus ôc diverfos conftituit ordines effe diftin£*os;ut dum reverentiara minores potioribus exhibèrent , ôc potiores minoribus dileaionem ôcadiutorium impenderent , una concordiae fieret ex diverfitate connexio & r*»£>^ «ffi • gereretur adminiftratio fingulorum. Literasfanè dileaionU omciorum ApoftohPetriSedem, prf veftri caufa negôtii , no foWe^eî ' Ta^W^ ter mififtis , libenter fufeepimus unà cum W^fflii noftri Si / ^ cibus.Sed de veftris affliaionibus & incommoditatibus n U ! f^ c f mRe S ls , quas vos tanto tempore (a) Johannes ordinatus eft Papa menfe Julio Tom. i Spicil. v»M<. u.,à an. 898; vKa functus eft an. j>oo circa initium plurima contuliflV» i„ m ^ r . Al S nn «s, diciturqae (>; In Chronico S. Benigni apud Acherium fusua in eodca ^MonïdTiî^'i'Se mbrtcia perpeffos An. 8pp. Digitized by Google r B P I S T O L M. ao> A perpeffos lacrymabiliter conquefti eftis , non modicè contriftati fumus : fcilicet qubd Ecclefia vcftra multis attrita calamitatibus ,omni paftoralifit deftituta fo- latio , ex quo Argrinus venerabilis Epifcopus ab ipfa per fubreptionem quorum- dam receflit Ecclefia : quem omnes concorditer vos elegiffe' , ëxcepifle ôc ac- clamafle teftificamini : nullumque poft ipfum alium fponte recepiffe Epifcopum, ficut Libello veftrae reclamationis pleniùs continetur. Jam enim olim per An- fcharium Comitem dile&um filium noftrum hoc ipfum cognoveramus, qui fe in hoc facto graviter erraffe humiliter confeffus eft. Nos ergo , qui omnium Ec- clefiarum Dei curam & follicitudinem gerimus , & omnibus Ecclefiis jus in- temeratum , Canonicamque au&oritatem irrefragabiliter obfervare volumus ôc debemus , nequaquam vos diutiùs talia pati .permittimus ; fed compatientes veftrae Frafernitati , & veftram lacrymofam querimoniam veridicis aflertionibus g cum collegio fratrum noftrorum Epifcoporum , reliquorum ordinum officio approbantes, praefatum confratrem noftrum Argrinum venerabilem Epifcopum vobis Canonicè reftituimus , fuaeque Ecclefiae reformandae intromittimus : non fententiam praedecefforis noftri Stephani Papae reprehendentes , fed util itatis ac necelïitatis caufa Canonicè in melius commutantes , quemadmodum prae- deceffores noftros de multis egiffe in promptu habemus. Hujus rei gratia mone- mus vos , Se his Pontificatûs noftri literis hortamur , atque au&oritate Dei ôc noftra praecipimus ut eumdem Argrinum Epifcopum, quem unanimitati veftrae, ut petiiftis , reddidimus , benigno amore concordique devotione abfque ulla cun&atione recipiatis , ôc obedientes in omnibus exiftentes , tamquam anima- rum veftrarum pium Paftorem , honorabiliter retineatis atque colatis , Cano- nica illius ju(Ta in cun&is obfervantes. Qubd fi aliquis veftrûm contra hoc nô- çftrum Apoftolicum judicium atque ftatutum agere, aut fine ipfius Argrini Epifcopi confenfu in Ecclefia fuaLingonenfi miniftrare praefumpîerit, & eum juxta noftrum decretum recipere noluerit , feiat fe noftra au&oritate excom* municatum atque damnatum. Bene valete. Scriptum per manum Samuel Notarii ôc Sctiniarii fancte Romanae Eccle- fiae , in menfe Maio , Indicé, n. lit Scribit ad Heriveum Archiep. Remcnfem de Normannis nuper ^Tc!lST in Gallia ad fidem convertis^ J) "TOhannes Epifiopus ,fervus fervorum Dei reverentijfimo cofifratri nofiro Heriveo Re- An. 900. J morum Archievifeopo, Vêftrae fraternitatis veftraeque reverendae fanftitatis mellifluas literas Jibentiflimè fufeipientes , ac diligentifllmè pertra&antes , ôc triftes admodùm , ôc veheménter extitimus exultantes. Mœrentés itaque de taritis calamitatibus, tantifque prefluris atque anguftiis, non folùm Pagano- xum , verùm etiam Chriftianorum in veftris partibus ( ut veftrarum aflertio lire- tarum edocet ) accidentibus : gaudentes fiquidém de ipfa gente Northman- norum , quae ad fidem , divinà infpirante clementia , cbnverfa , olim humano fanguine gtaffata laetabatur ; nunc verb veftris exhortationibus, Domino coopé- rante , ambrofio Chrifti fanguine fe gaudet fore redemptam atque potatam.' Unde multipliciter ei , à quo procedit omne quod bonum eft , immenfas gra- tiarum a&iones rependimus , fuppliciter obfecrantes ut eos in foliditate vera* E fidei confirmare , ôc aeternae Trinitatis gloriam agnofcef e faciat , atque àd fuac vifionis ineftarrabile gaudium introdueât. Nam quod de his veftra nobis innotuit fraternitas, quid agertdum fit, qubd fuerint baptaati Ôc rebaptizati, Ôc poft ba- ptifmum gentiliter vixerint, atque Paganorum more Chriftianos interfecerint,Sa- cerdotes-trucidaverint > atque fimulacris immolantes , idolothyta comederirit : equidem fi tirones ad fidem non forent , Canonica experirentur judicià. Unde quia ad fidem rudes funt , veftro utique libramini , veftraeque cenfurae corn* -j mittimus experiendos , qui ôc illam gentem veftris eonflniis vicinam hàbentes, ftudiosè advertere , ôc iûius mores actufqUe omnes pariter ôc converfationem agnofeere prae caeteris valeatis. Qubd enim mitiùs agendum fit eum eis* quàm lacri cenfeant Canones, veftra fatis cognofeit induftria , ne fortè infueta onera portantes , importabilia illis fore , iniod abfit , yideantur , ôc ad prioris vitae^ Tome 1X % Jj d Digitized by Google JOHANNISW IX PAPjE EPISTOL^E- i. Scribit Carolo Régi de Argrino Lingonenfî Epifcopo. An. 8pp» ItOannes Epi/copus , fervus fervorum Dei> dilefti/Jimo filio Carolo gloriojo Regh J Quia te, dile£tilïime fili , more Regum praedeceflbrum tuorum, pro defen- lîone & utilitate fan&ae Dei Ecclefiae contra pravorum hominum & etiam Pa- ganorum rabiem viriliter agere , relatu multorum cognofcimus ; omnimodis B congaudemus , & venerabiliter tuam in Chrifto ample&imur filiationem : & ut in melius femper proficere fatagas , pacem , juftitiam & veritatem diligas , à refto etiam tramite nullomodo dévies , paternè hortamur; quatenus benediâio- nem à clementiflimo Domino noftro J. C. & ab ejus Apoftolorum principe ac clavigero Petro confequaris , pro cujus amore talia agere fatagis. Denique notum effe volumus tux filiationi, Lingonenfis Ecclefiae gemitum lacrymabi- lemque querimoniam non folùm femel , fed & bis & ter ad aures clementiaé noftrae pervenifle pro paftoris fui ( b ) Argrini Epifcopi fequeftratione > quem omnes unanimiter elegifle , expetifle ôc conclamaffe le teftantur ; fed pro quo- rumdam fubreptione ab eis eum feparatum fuiffe : qua de re ipfa Ecclefia pa- ftorali deftituta fit folatio , variifque inceflanter perturbationibus & incommo- ditatibus agitetur , adeo ut penè jam adnihilum dedu&a videatur. Quam eau- fam cum collegio venerabilium Epifcoporum noftrorum diligenti examinatio- ne perpendentes , & rei veritatem perferutantes, eorumque infelicitati mife- ricordjter fubvenientes , Canonicè definimus quatenus ei fua noftra au£tori- tate rédderetur Ec#lefia ; fententiam praedecefioris noftri Stephani Papac causa neceflltatis & utilitatis in melius commutantes , ficut praedecefiores hoftros de multis egifle in promptu habemus. Unde praevidimus , & gloriam ac religiofi* tatem veftram monemus ut , quia Canonicè illum pracdi&ac fuae Ecclefiac Lin- gonenfî reftituimus , ei manum auxilii femper porrigas , noftraeque inftitutionî confentias; &, ubicumque expedit, adjutor ei ac defenfor pro amore omni- tentis Dei , & reverentia beatorum Apoftolorum , noftraque Apoftolica pater- nitate exiftas : quatenus fub tuo regali munimine pacificè eamdem regere dignè valeat Ecclefiam , ut quibus débet praeeffe , valeat & prodeflTe. Bene vale. Ut Scriptum per manum Samuel Notarii ôc Scrjniarii fanâae Romanae Ecclefiae , vldus Maii, Indi&ione n« ' • I I. jKi.p.49* Clero & populo Lingonenfî reftituit Argrinum Epiicopum. An. Spp. TOannes Epi/copus , fervus fervorum Dei , Clero & populo facra Lingonenfis Ec* J clefia , diletfis filiis. Tantam à Domino hujus fan&ae Sedis & Apoftolicac Ec- clefiac fundatore , & beâto Petro Apoftolorum principe accepimus fiduciam , ut pro univerfali Chrifti fanguine redempta Ecclefia impigro laboremus affe£fcu> & omnibus Domino famulantibus fuccurramus; & cun&is piè viventibus Apo- ftolica au&oritate opem feramus ; & quidquid nocivum eft , auxiliante Domi- E no , corrigere & emëndare non differamus. Ad hoc enim divinae difpenfationis provifio gradus & diverfos conftituit ordines efle diftinâos ; ut dum reverentiam minores potioribus exhibèrent, ôepotiores minoribus dile&ionem&adjutorium. impenderent , una concordix fieret ex diverfitate connexio, & reftè officiorum gereretur adminiftratio fingulorum. Literas fané dilecVionis veftrac, quas ad beati Apoftoli Pétri Sedem , pro veftri caufa negbtii , non folùm femel, fed & bis & ter mififtis , libenter fufeepimus unà cum dile&ifilii noftri Berengarii Régis api- cibus. Sed de veftris affliâionibus & incommoditatibus , quas vos tanto tempore (a) Johannes ordinatus eft Papa menfe Julio Ton», i Spicil. valde laudatur Atgrinus, diciturque an. 898 ; vka fondus eft an. poo circa initium plurima contulùîe in Monafterium S.Bcnigni , & menus Augufli. reliâo Epifcopatûs honore , biennio ante mbrtera (b) In Chronico S. Benigni apud Acherium fuajn in eodem Monacbum induiflè. perpeffos Digitized by Google EPISTOLjE. ao> ^ d C F° S I ^S ryn,at,Uitet conquefti eftis , non modicè contrïftati fumus : fcilicet quod iiccle/ïa veftra multis attrita calamitatibus , omni paftorali fit deftituta fo- atio f ex quo Ar^rinus venerabilis Epifcopus ab ipfa per fubreptionem quorum- . atare f eur itEcci^ e fia : quem omnes concorditer vos elegiffe', éxeepiffe 6c ac- clama/Te te/lificar^i^i : nullumque poft ipfum alium fponte recepiffe Epifcopum, f M^ello veflr^* reclamationis pleniùs eontinetur. Jam enim olim per An- icharium Comité ^ ttl dile&um fllium noftrum hoc ipfum cognoveramus , qui fe ^W'b&û ^.-^v^r errafle humiliter confefTus eft. Nos ergo , qui omnium Ec- cleUarum Deï curam & follicitudinem gerimus , & omnibus Ecclefiis jus in- temeratum , Canonicamque au&oritatem irrefragabiliter obfervare volumus ôc debemus , nequaquam vos diutiùs talia pati .permittimus ; fed compatientes veftrae fraternitati , ôc veftram lacrymofam querimoniam veridicis aflertionibus B cum collegio fratrum noftrorum Epifcoporum , reliquorum ordinum officio approbantes, praefatum confratrem noftrum Argrinum venerabilem Epifcopum vobis Canonicè reftituimus , fuaeque Ecclefiae reformandae intromittimus : non fententiam praedeceflbris noftri Stephani Papae reprehendentes , fed utiiitatis ac neceffitatis caufa Canonicè in melius commutantes , quemadmodum prae- deceffores noftros de multis egiffe in promptu habemus. Hujus rei gratia mone- mus vos , 6c his Pontificatûs noftri literis hortamur , atque auûoritate Dei ôc noftra praecipimus ut eumdem Atgrinum Epifcopum, quem unanimitati veftrae, ut petiiftis , reddidimus , benigno amore concordique devotione abfque ulla cunclatione recipiatis , ôc obedientes in omnibus exiftentes , tamquam anima- rum veftrarum pium Paftorem , honorabiliter retineatis atque colatis , Cano- nica illius jufla in cunâis obfervantes. Qubd fi aliquis veftrûm contra hoc nô- çftrum Apoftolicum judicium atque ftatutum agere, aut fine ipfius Argrini Epifcopi confenfu in Ecclefia fuaLingonenfi miniftrare praefumpîerit, ôc eum juxta noftrum decretum recipere noluerit , fciat fe noftra audoritate excom* municatum atque damnatum. Bene valete. Scriptum per manum Samuel Notarii & Scriiriatii fan&ae Romanae Eccle- fiae , in menfe Maio , Indicé, n, tlh Scribit ad Heriveum Archiep. Remcnfem de Normannis nuper ^JlST in Gallia ad fidem convertis* r\ T Ohannès Epifcopus ,firvus feruorum Dei reverentijjtmo corijratri noftro Her'vveo Re- An. po». / morum Archiepifcopo. Veftrae ftaternitatis veftraeque reverendae fancutatis rntellifluas literas ubéntiflimè fûfcipientes , ac diligentiflimè pertra&àntes , ôc ^ês^^s^>£>à\xm t & vèhemeïiter extitimus exultantes. Mcerentés itaque de tarîtis cafamitatibus 9 tantifque preffuris atque anguftiis, non folùm Pagano- rum verùm etiam Chriftianorum in Veftris partibus ( ut veftratum affertio lite- tarum edocet ) accidentibus : gaudentes fiquidem de ipfa gente Northman- norum , quse ad fidem , divinà infpirante clementia , cbnverfâ , olim humano faueuitve gtaûata laetabatur ; nùnc verb veftris exhortationibus, Domino coopé- rante , ambro/îo Chrifti fanguine fe gaudet fore redemptam atque potatam.' \iî\àe mu\t*pïîcïteî ei , à quo procedit orane qùod bonum eft , immenfas gra- tvatuttv aéfciones rependimus , fuppliciter obfecrantes ut eos in foliditate verae "E r\de\ countmate , &c aeternœ Trinitatis gloriarn agnofeere faciat , atque ad fuae vifionis inenarra\>ilê gaudium introdueât. Nam quod de his veftra nobis innotuit fraternitas, quid ageridum fit, quod fuerint baptkatiÔc rebaptizati, Ôc poft ba- vtifmum gentiliter vixerint, atque Paganorum more Chriftianos interfecerint,Sa- cerdotes*ttucidavefimt > atque fimulacris immolantes , idolothyta comederiht : equiàem û. ûtotves aâl fidem non forent , Canoniea experirentur judicia. Unde ouia ad fidem tuàes funt , veftro utique libramini , veftraeque cenfurae corn* ^ mittimus experiendos , qui ôc illam gentem véftris eonfîniis vicinam hàbentes> ftudiosè advertere , ôc iUius mores aâufque omnes pariter ôc converfationem aenofcere prse caeteris valeatis. Quod enim mitiùs agendum fit eum eis> quàm &ti cenfeant Canones , veftra fatis cognofcit induftria , ne fortè infueta onera portantes , impottabilia Ulis fore, ^uôd àbfit, yideantur, ôc ad prioris vita; Tome I X% ^ ^ aïo CHRISTOPHORI ? A? M EPISTOL A. vetereto , quem expoliaverant , hominem , antiquo infidiante adverfario , re- A labantur. Et quidem fi inter eos taies inventi fuerint , qui fècundùm Cano- nica inftituta fe per poenitentiam macerare , & tanta commUTa fcelera dignis lamentationibus expiare maluerint , eos Canonicè judicare non refpuatis ; ita ut in omnibus erga eos pervigiles exiftatis , Ut ante tribunal aeterni Judicis cum multiplici animarum fruâu venientes , gaudia aeterna cum beato Remigio adi- pifci mereamini, Munus verb quod nobis veftra fanâitas dirigefe dignata eft , eo dile&ionis amore fufcepimus , quo à vobis fuit deftinatum. Divina maje- ftas vos , vobifque omnes îubjeâos , ita concédât temporalités vivere , ut in- tercedente beato Petro Apoftolorum principe , omnium peccatorum veftro- rum vincula folvat , & ad cxleftis regni gloriam fine ulla offenfione perdu- cat. Optamus fan&itatem veftram bene valere , 6c apud pnftimum Dominum pro nobis piis fupplicationibus intercedere. 3 An. 90). «.mu- CHRISTOPHORI («) VAPJE, EPISTOL A. Confirmât privilégia Monafterii Corbeienfis. CHriftophorus Epifiopus , fervus fervorum Dei , univerfis Epifcopis GaUiarttm^ Çùm Romanae fedis Pontificem conftet omnium Ecclefiarum Chrifti caput fore, ac fi beati Pétri Apoftolorum principis vices agentem, cui Chriftus ait; Tu es Petrusy & fuper hanc petram adificabo Ecclefiam mear» } & t'tbi dabo claves C Mat. 1&18. regni cœlorum ; nulli cun&andum eft quod cun&ae Ecclefiae paci, faluti & ' quieti profpicere nos oporteat ; praecipuè tamen his qui ad nos neceflkatis fuae caufas déferre voiuerint. Unde cognofcat omnium fan&orum Galliae Praefulura cariffima fraternitas , qubd vir venerabilis Franco Abbas. ex Monafterio Cor- beiae , provinciae Galliarum , quod eft conftruftum in pago Ambianenfi fupet fluvium Sommae , adiit nos per venerabilem Coëpifcopum noftrum Otgarium, petens ut noftrae au&oritatis privilegio praecepta vel edi&a Regum & Impe- ratorum , antiquis aut modernis temporibus eidem loco concefia , firmare- mus ; necnon privilégia Epifcoporum , unum à Praefule Ambianenfi Berte- frido , ad cujus diœcefim locus ipfe pertinet , & Coëpifcopis fuis radium , & {>rimitus aedificato ipfo Monafterio datum ; aliud longé pofteà , régnante Caro- p , ab Hincmaro Remenfi Archiejjifcopo , & univerfali Concilio Epifcopo- 0 rum Galliae conferiptum : praeterea privilégia beatae memoriae Benedi&i ac Nicolai praedecefforum noftrorum , in quibus omnibus ftatutum eft ut praefà- tum. Monafterium Corbeiae rerum fuarum liberam obtineat- dominationem , & çligendi fibi Abbatem de fuis femper habeat poteftatem : contradidores vero fy. répugnantes huic fan&ioni anathemate damnandos. Qua de. re novewt om- nis cœtus Epifcoporum Galliae qub4 privilégia fanâorum Epifcoporum Gallias five fedis Romanae, cui auâore Deo praefidemus , jam di&o Monafterio Cor- beiae concefia noftrae au&oritatis ediâo, roboramus , & omnem refiftentem- divino> judicio damnandum denuntiamus. Super haec autem jam di&us Abbas Franco cum cpngregatione fibi corn- mifla pbfecrat ut , quia divina, decernente juftitia , piratarum faevitiâ, raaritima Galliae loca , in quibus 6t ipfum Monafterium fitum eft , adeo devaftantur , £ ut nulli extra munitiones manendi liber relinquatur lpcus ; cujus etiam vafti- tatis impulfu cogente , fiepe njemoratum, Mpnaftejrium muro munitum eft : quatenus idem , ficut priùs, in Abbatial fratrum poteftate perpetub- maneat» ita ut neque Cornes , nec quilibet. Juçjejç aut : manendi, aut aliquid contra vo- luntatem Abbatis aut fratrum inibi agendi poteftatem prsfiimere audeat , n* fcrtè concefia ab initio privilégia violenturi. Quorum petitionem juftam & pro, tempore opportunam judicantes , decernimus ne aliqua five Eçclefiaftica fivet fcecularis perfona contra robprata noftrâ auâoritate privilégia vènire audeat : £ed ficut hadenus , ita deinceps in futurum inconv ulfa permaneant : & quia . (m) Chriftophorus., expulfo Leone Papa fub finein tfovembris an. po$, Pomificatum tnvaCt: ipfe à Sergio expulfus eû initio Junii an. 904. Digitized by Google BENEDICTI IV P APjE EPISTOL^S. au A praeteritorum cafus nos cautos faciunt in futurum , omnem huic fandae au&o- ritati renitentem, nifi eis quos laefit dignè fatisfecerit , alienum à coetu fidelium & hîc & in futuro decernimus. Omnes vero his noftris ,, fanâi fcilicet Pétri fuccefforis , decretis fàventes gratiae fuae ubertate Dominus replere dignetur. Scriptum per manum Sergii Scriniarii fan&ae Romanae Ecclefiae in menfe Decembri, Indi&ione vu, vu Cal. Januarii, imperante domino noftro piif- fimo Augufto Ludovico à Deo coronato Imperatore fanâiflimo. Valete. i. B BENEDICTI (.) IV PAP^ EPISTOLjE. c T ™- IX Scribit ad Galliarum Epifcopos , Reges , Duces & Comités de % Argrino Lingonenfi Epifcopo. EEnèàtàuS Epifcoptts , fervus fervorum Dei , reverentijftmis & fanSliJJîmis f0«- An. poo< fratribus nojîtis Galliarum ArchiepifcQpis , Epifcopis , feu glorioftjjtmis Regibus t Duabus , Comitibus , fanblee Catholicee & Apofiolica Ecclefia filiis atque fiâeïibus. Quanta pietatis gratia , quantaque compafllonis & condefcenfionis fublimitate fan&a mater Romana Ecclefia Apoftolicis inftru£ta hortaminibus polleat & emineat , univerfis in fidei unitate degentibus clarum habetur , quoniam à CDeo omnis mifericordiae fulget, quemadmodum à facratiflimi fontis potu haufit. Quapropter omnibus in fancïae converfationis gremio confiftentibus notum efle volumus legatos Ajgrini confratris noftri venerabilis Epifcopi no- ftrum adiifle Apoftolatum, humiliter obfecrantes quatenus juftitiae moderamine aequitatis libramina , more praedeceflorum noftrornm , & pro amore Dei , & reverentia beati Pétri Apoftolorum principis conferremus , fuumque eleâionis ordinem , decretumque à populo & Clero Lingonenfis Ecclefiae digeftum , quod prae manibus habebant , clementiae veftrae adtenderemus : quod & feci- mus, in omnibus fervata fervare curantes; videlicet qualiter à Clero & popu- lo praefata" Lingonenfis Ecclefia poft difceflum Geilonis quondam Epifcopi unanimiter expetitus , concorditer ele£tus & acclamatus , necnon à proprio Metropolitano Aureliano , & ab ejus fuffraganeis , & à Bernuino Viennenfî D Archiepifcopo Canonicè confecratus, & in ipfa fede Lingonica communi voto ac defiaerio inthronizatus extitit, & quomodo per fpatium duorum anno- rum & trium menfium eamdem , prout potuit, Paftorali moderamine rexit Ec- clefiam : fed pofteà per quorumdam hominum infolentiam & fubreptionem à propria fequeftratus fuerit Ecclefia tempore "Widonis Imperatoris , qui tune Romanis imperabat. Pera&is autem liquidiùs annis , cùm fréquenter hanc fan&am Romanam Ecclefiam infortunii fui caufa vifitaret , & femper lacry- mabiliter , ut ei finum mifericordiae haec aperire dignaretur , depofeeret ; per- venit ad praedecefforis noftri piae recordationis Joannis Papae praefentiam cum .Ecclefiae fuae lacrymofis querimoniis , qui ejus abfentiam & voce & literis condolebant ; fcilicet quod poft ejus difceflum variis & nimiis attriti incom- moditatibus omni Paftorali deftituti ruinent folatio , adeb ut nec chrifma con- B fe&um , nec infantes confignati in ipfa Lingonenfi Ecclefia fuerint , nec aliquodEpifcopale minifterium rite pera&um. Unde etiam dichis Joannes fan- âiffimus Papa querimoniam Ecclefiae fuae benignè fufeipiens , cum colle- gio Epifcoporum fuorum, reliquorumque ordinum frequentia diligenter in- quifivit , Canonicéque definivit quatenus ei Apoftolica au&oritate fua red- deretur Ecclefia ; quemadmodum in ferinio fanâae Romanae Ecclefiae pleniùs habetur. Nos vero , his auditis & diligent! examinatione perpenfis , praedecefforis noftri Joannis Papae ftatuta in omnibus fervare cupientes , quia rationis hujus feries indifeuffa , & irrefragabiliter determinanda , abfque reverendorum Epi- fcoporum confilio perfe&ionis cumulum capere non poterat , fan£tan\ ( a) Benedi&us ordinatus cfi menfe Auguflo an. 900 , obiit ineunte Oâobri an. 903. Dd ij Digitized by Google 2 , 2 BENEDICTI IV PAPiE EPISTOL^. convocavimus in Lateranenfe Palatium fynodum , omniaque ifta vera efle om- À nimodis comprobantes , confîlio ôc hortamine reverendorum Patrum nobis adfiftentium , jura ei indulfimus Ecclefiaftica , fcilicet ut, quia injufto à Tua Ec- clefia privatus fuerat ordine , jufto etiam redderetur moderamine , noftroque Apoftolico privilegio foîemniter munitus , Lingonenfem Canonicè deînceps abfque alicujus contradi&ione teneret Ecclefiam , Paftoraliterque régeret at- que Deo ordinante difponeiret ; non fententiam praedecefloris noftri Stephani Papx reprehendentes , fed Ganonicè caufa neceflitatis & utilitatis in meliùs commutantes , quemadmodum praedeceflbres noftros de multis egifle mani- feftum eft. Quamobrem au&oritatis noftrae privilegium ei fieri juflimus , in quo Pallii ufum ad Miffarum folennia facratis diebus illi concefllmus , quod olim à fanttifllmo praedeceflbre noftro Formofo Papa acceperat. Quapropter virtute fan&i Spiritus ôc noftra Apoftolica au£toritate praecipimus ut nulla poteftasB Regalis, nullufque conditionis vel ordinis ... . . contra hoc noftrum Apo- ftolicum privilegium infurgere audeat , noftrifque juflionibus ullo modo con- traire pértentet : fed liceat ei quietè fuam domino juvante regere Ecclefiam , ut quibus praeefle débet, valeat & prodefle. Si quis vero hujus privilegii noftri temerarius tranfgreflbr extiterit, & in omnibus non obfervaverit, ôcde rébus jam fatx Lingonenfis Ecclefiae juftè acquifitis aliquid invaferit , aut mino- rare tentaverit , fciat fe à vivifico Domini & Salvatoris noftri Jefu Chrifti cor- pore & fanguine alienum, & à confortio fidelium Chriftianorum fequeftratum , oc-, nifi correptus fatisfecerit , perpetuo anathemate damnatum. Bene valete. Scriptum per manum Sergii fan&ae Romanae Ecclefiae Scriniarii , in menfe Augufto, Indi&ione m. Data n Kal. Septembris, per manum Leonis Dei pietate Primicerii fan&ae fedis Apoftolicae ; anno domini Benedi&i Papae primo , G anno n poft obitum Landeberti Imperatoris Augufti> Indi&ion« m. I I. IKi.Mii. Scribit ad Clerum & ^populum Ecclefiae Lingonenfis de Àrgrino Epifcopo* An. 900. T? EnediSfus Epifcopus , fervus ferverum Dei > Cïero & plebi Lingonenfis Eccïeft*. fj Apoftolica nos & Evangelica inftituta inceffanter admonent ut omnium Ecclefiarum curam follicitè gerere debeamus , ipfa nos inftruente, nobifque joh. iu 16. in beato Petro Apoftolorum principe praecipiente veritate , qui dicit ; Simon jy Joannis diligis me ? jtafee oves meas. Cujus au&oritate & vicariatione divina difpofitione freti, cun&is & in profperitatibus congaudere, & in neceflitati- Exod. bus opem ferre parati fumus. Et quia lëx Dei per Moyfen data praecipit ; Si, inquiens , videris afinum proximi tuifub onere jacentem , non pertranjibis , fed fub- levabis cttm eo ; ferutata veftra calamitate , veftraque diferimina continua non fine maximo mœrore admirando fufeepimus, qiibd infra tôt dierum tempo- rumque fpatia veftram nobis injuriam euftos hominum follicitudo minimè pate- fecit. Nunc ergo quia , ficut per veftra feripta didicimus , Teutbaldus neque à vobis expetitus , neque eleâus , neque acclamatus eft , fed nec ad aliquos fa- cros ordines in veftra Ecclefia provectus, ficut hoc veris approbare poteftis indi- ciis, ôc ita fe res habet , ficut praedeceflbri noftro piae recordationis Joanni Papae jam dudum innotuiftis , non nobis videtur efle incongruum , fed potiùs omni E facra ôc Canonica auétoritate fulcitum , more 'praedeceflbrum noftrorum fen- tentiam mutando in meliùs , ut de multis exemplis evidentiflimis approbare poflumus. Ideô Argrinum Paftorem veftrum à vobis unanimiter eledum ôc expetitum vobis Canonicè praeefle concedimus ; quem , ficut dicitis , utique patet inconfideratè fuifle per fubreptionem à vobis expulfum ; praecipientes ut digna ac competenti UMum reverentia recipiatis , atque ficut proprio Epifcopo obedientes in omnibus exiftentes , ôc ejus alloquio ôc confolatione noftra au£to- ritate fruamini , ac veluti eo tanto Paftore reddito Ôc à vobis recepto , in Do- mino vobifeum congratuleminU Sanè quia omnibus Ecclefiis jus intemera- tum legemque Canonicam inviolabiliter confervare volumus ; Ecclefiae veftra: nequaquam vim inferre debemus,nec aliquod praejudiciumimponere quaerimus: Digitized by Google / SERGII III PAP.E EPISTOLA. ii 3 A fed in omnibus Canonicam audoritatem & prifcam ele&ionem immutilatam efle cenfemus. Bene valete. Data h Kal. Septembris , per rnanum SergU Scriniarii fanft* Romanse Ec- clefiae , Indi&ione tertia. 3 B xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx*xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx# SERGII lit <-) PÀPjE EPISTOLA, *2sè Àmelio Uzeticenfî Epifcopo fïgnificat Formofum Papam à ïe damnatum. în Probdt. rtôvœ Hljl. Nëmàuf. pag. iG. ÇVÈrgius Eùifcopus , fervus fervorum Dei , reveremijftmo &fanà\ffmo'Àmtlio) l3 fanéie Uzeticenfis Ecclefie Epifcopo. Cùm univerms orbis dampnatum For- mofum teftetur , fancte fedis Apoftolice invaforem , admirati in tuis fuimus fcriptis, que eum inter Sacerdotes nominabant. Igitur fi te latet, & nuntiatum tibi non eft,his noftris Apoftolicis apicibûs agnofce nominatum Formofurti efle dampnatum. Verumptamen ad facros, quos fan&itatem tuam credimus bené intelligere , recurre Canones , & invenies non licere Epifcopum propriam relin- quere fedem & invadere alienam : quod egifie Formofum manifeftumeft j unde perpetualiter eft dampnatus. Pretereà Monafterium S. Pétri in Gothia, fi tibi C ab anteceflbribus noftris Pontificibus , Marino , Adriano & Stephano largitum eft , debueras à tôt temporibus nobis penfionem de eo mittere , ut jura fan- €te fédis Apoftolice plus fîrma tibi manerent. Si à te ablatum eft , nichil indè peeeavimus. Igitur fi vis illud tenere Monafterium , mitte nobis penfionem de eo ; & qualiter illud ab Apoftoliea accepifti fede fcriptis oftenae : & nos iterum confirmabimus tibi de eodem Monafterio fcriptum. Verumptamen y ifi abfque fcandalo ipfum potes recipere Monafterium , falvo Apoftolico jure j ïecipe j & ora pro nobis. (*) Sergius in locum Theodori Papas fûffeAus an. 898, ab ûrbe pulfùs eft ; fed arino 904, pulfî» Ctetiftophoto , in fedem teftitutus eft. An. 914. * Vcfontion. c2ri x JOHANNB'm'PÀPjEX-EPISTOLjE. t Agii Metropolitani ordinationem confirmât : Geraldum pervaforem damnât : Agio Pallium mittit. TOannes Epifcopus , fervus fervorum D«, Reginatdo Biterrenfi, ArmanoTolofenft , 1 Ricàïfo Elnenfi, Gimarœ Carcajfenfi * U^igoni Geruridenft , Gerardô Agathenfi , Teuderico Lutovenft , Huberto Nemaufenfi, item Teuderico Barchinonenft, Georgio Aufonenft , Rudolf ho Orgelitanenfi , Ecclefiarum Chrijîi reverendijjimis & fanftijfi- B mis Ep'tfcopis. San&itatis veftrae literas Metropolitano Agio fufcipientes, huic in- fidias & fraudes Geraldi nequiflimi ei illatas agnofcentes , valde doluimus, & quafi noftro corpore fufcipientes defecimus. Unde veftrae fanâitati noturti elfe volumus quia praefatus Geraldus falfidicuS àd hanc fan&am Romanam atque Apoftolicam Ecclefiam , cui au&oreDeo defervio , veniens , à nobls quafi innocens furripere volait Epifcopatum , cui nos , licèt ejus iniquïtatis vèrfutiam pleniùs non agno- fcentes , commodare fine Canonica cenfura noluimus. Ipfe vero, ut multorum veridica relatione comperimus, nefcio quas falfas epiftolas per furreptionem quafi ex noftro nomine vobis perferens , Epifcopatum Narbonenfem hac occafione àrmata manu depraedatur : venerabilis Agius ejus infidiis captus , venire ad fan&am fedem Apoftolicam differtur : & alia quamplurima de illo , antequàm per veftras literas , cognovimus audientes. Quapropter vobis per Eyminum C * Archiepifcopum nôftras Apoftolicas literas mifimus , ut ipfum faepe nomina- tum Geraldum per omnia falfidicum tenentes , inter Epifcopos non haberetis. Nunc quia ejus malitiam , iniquitatem atque fraudes à veftra fraternitate ple- niter agnovimus , volumus atque Apoftolica au&oritate mandamus ut , ficut jam vobis fcripfimus, & facri Canones teftantur, eum inter Epifcopos non habeatis : quippe nec à clericis vel populo civitaris fit expetitus , nec à vobis fuis comprovincialibus more folito ordinatus. Privilegium , Pallium , ufum Pallii veftro Metropolitano Agio , ut veftra petivit dilec"tio , mifimus : quia riulli Ecclefiae hoc , quod illi juftè competit , denegamus. Optamus yos ir\ Chrifto nunc ôc femper bene valere. II. D ExCharta- Ecclefiae Auguftodun. pofleffiones confirmât. Tomô I V Gai. Ckrijl. ih Inflnim. pag. y o. An. 919. TOannes Epifcopus, fervus fervorurh Dei , reverentijftmo & fanftiffimo fanâta Au- J gujiudunenfis Ecclefta Epifcopo, &per te in eadem Ecclefta in perpetuum. Opor- tet nos qui Ecclefiaftici culminis , divina fufliragante pietate , munus fufcepi- mus , ut in diftriûione rerum Ecclefiafticarum , confratrum & Epifcoporum injuriis compatiendo, armis Ecclefiafticae auâoritatis fubveniamus, & in reftau- ratione fidelium devotione certa opem confirmationis ferendo gaudentibus congaudeamus. Unde quia popofcit noftram paternitatem filiatio tua ut privi- legio noftrae au&oritatis res & villas tuae Ecclefiae ufibus deputatas , videlicet E quae in honore B. Nazarii Martyris facrata eft , confirmare deberemus , feilicet villam Tiliniacum cum fuis appendiciis , quam anteceflbr & avunculus tuus unà per confenfum & au&oritatem Richardi Comitis & filiorum ejus eorum ufibus delegaverat;fimul etiam & monetam tuae civitatis, quam per praeceptum filii noftri Caroli gloriofiffimi Régis ifdem anteceflbr tuus adeptus fuerat ; ÔC ex tua largitione décimas redituum omnium Ecclefiarum tuae diœcefis , qui tertio anno ex tune tam ex iis quae tibi debentur , quàm etiam ex iis quae mi- nifterialibus tuis contingunt ; neenon & Capellas très , unam in honore fan&i ( a ) Johaoncf fab fiacro Aprilis an. eleâtu eft Fontifex : obiit an, 919% Digitized by Google JOHÀNNISX PAP.E EPIStOL te. aïf A Johannis , aliam in honoré fandi Leodegairii, tertiam in honore fandi Eptadii. Decernimus autem per privilegii noftri audoritatem ut fuprà hominata vil* la , cum fupiradidis omnibus, perpetuis temporibus in Canonicorum ufibus finé ambiguitate & fine cundatione pèrmarieat ; non folùm autem illa , fed etiam omnes eorum res , videlicet Ruiliacum , quod munificentia genitricis tu* per confenfum Richardi Comitis illis contulit ; fimul etiam Biliniacum. Sufliacurrt autem, Marcafolium, necnon & Simpiniacum & Maf iniacum, cum omni inte* gritate fua & omnibus appendiciis fuis , illorum ufibus per Apoftolicafc audori* tatis privilegium confirmamus. , atque fub interdidionis excommunicatione , ne quisjllud violare audeat , Pontificali regimine feu modis omnibus prohibe* mus. Si quis autem praefumtor temerario aufu hoc quod tuae humilitatis peti* tione, & quod pro eleemofyna Regum&Principum, necnon ôcanimae ante» B ceflbris tuinoftra Apoftolica liberalitas privilegii audoritate firmando roboravit^ & promulgando confirmavit, contraire, infringere, contradicere , fubtrahere > aut in aliqùo imminuere innifus fuerit , cognofcat fe anathematis vinculo à Pâtre & Filio & Spiritu-fando aeternaliter obligatum ; fed & cum Juda tradi* tore Domini noftri Jefu Chrifti & fure facrilego, qui ea , quae pauperibus ero* gandaerant, loculos habens furabatur, ignis «terni incendio concremandum > & in baratrum cum dœmonibùs deputandum, ac (me fpe recuperationis demer- gendum. Guftodes autem & obfervatores hujus noftri decreti benedidio & pax Domini noftri Jefu Chrifti confervare dignetur per faecula. Scriptum per manus Adriani Scriniarii fandae Romanae Ecclefiae , in menfe Novembri, Indid* xuu Bene vatete-. C 1 1 !' Praccipit Herirrïafino Archiep. Colonienfî ut Româm veniat cum tf^-ircs»* Hilduino & Richario , qui de Tungrenfî Epifcopatu et -t-s7+ contendebant» /Oannes Èpijcopûs 9 Jervils foroorutà Dei> reverentijfimo & fantfijfîmô confrdtri nojlro Herimanno fanëiœ Çolonienfts Ecclefia Archiepifcopo. Cum fimus Domi- niez plebis fuperna miferatione redores , ftudiofiùs nos convenit Dei praefi- dium pro fubditorum faepe cogitare falute , ne fruftratis, quod abfit, animabus aritiqui hoftis infidiis, ante omnium Paftorem diftridam cogamus folvere ra* tionëm : quia ideo fidelis fervus & prudens Domini fuper familia conftitutus t> efl*e dignoîcitur , ut congru© tempore det illis frudunt. Congruo tempore Sa* cerdotes praepofiti Deo frudum dant , cum pro falute omnium fibi fubdito* Jtum quod opportunum eft ofierunt. Et quia veftra fraternitas fententiam Apo- ftoli reprobavit operando , quimonet nullo modo alicui leviter manus impo- i.ï»».f.ifc nef e ; cum Hildwinum , Ganonicis fibi obviantibus regulis , abfque clérico- rum eledione &laïcorurh acclamatione , Gifleberti metu, EpifcopaU infula decorare non denegaftis j cum prifea corifuetudo vigeat, qualiter nultus alicui clerico Epifcopatum conferre debeat , nili Rex , cui ciïvinitus, fceptf a collata font» Quo verb ordine Giflebertus hoc , quod illi conceffum non eft , agerô non metuit , ut arbitror , quia illicitè praefumpfit , f ationabiliter imbecille per* manebit» Tamen quia Richerus , ut Caroli Régis teftimonium pefhibet, atque noftri diledi filii Berengafii glofidfifllmi Imper, literae teftantur , primitus à Eclero eledus, & à populo expetitus eft; cur donum S» Spirkùs, quafi tempo* raie commodum, cui non licuit imponere non diftulifti, omninb miramur, cùm icriptum fit ; Intelligens gubernaculapojjidebit* In veteri etiam Teftamento divi» Pro\>. ufi na lege fancitum eft , utSacerdotes de facrificio Domini pedufculum fumant : Ltvit.f. \U non equidem ob aliud, nifi ut facrificio difcant , quid de femetipfis: ipfi fuo conditori debeant immolarc Et cùm nofinetipfos Deo offerte fedulb debea* mus, cur alios errantes fequi non contemnimus f cùni fcfiptum fit ; Si fepara* /«w» 1 * 1 *! •mis precio/Um à vili , quajios mettra eris> Igitur quia magis hominis quamDei formidine meçuiftis , quod inutilitef geftum eft, noftfa imbuti admonitiohe , ut ckiùs emendare deledemini omninb monemus. Valde namque admifari non diftulimus , cur contra rationem abfque Régis juflione agere pertentaftis } cùnj vobis reminifcentibus hoc nullo modo eûe debeat , ut abfque Regali Digitized by Google ■„« J OHANNIS P AP i X • narochia Eoifcopus fit confecratus. Tamen mediante A KSEÏÏ aX^Z HiLino ôcRichero venire fatagite ut ante przfentiam noftri noftrorumque Emfcoporum coadunati , quid ex hoc Ca- nonica iubeat auttoritas explicare non denegetur.Et fi forfitan pro Paganorum mena tune venire non valetis , inKalendis Aprilis , omni occafione poftpofita , ad nos quantociùs , ficut fuperiùs ftatutum eft, pervenite. Et tune omni errore radicitus extirpato , qui dignus inventus fuerit , per oftium ingrediatur m ovde ovium, & non aliunde, ut fur aeftimetur. Quia nos Catoh Régis decus nullo modo auferre volumus , fed pro vigore atque diledione , vel confanguimtate noftri diledi filii Berengarii gtoriofiffimi Imp. ut prior anteceiTorum fuorum Regum mos fuit , eum ita iilibatam atque inconeuflam dominationem obtinere deledamur : & ficut priores fuos anteceffores , noftrorum anteceiTorum auaon- tate.Epifcopum per unamquamque parochiam ordinare probabiliter ftatutum B eft, ita utCarolus Rex faciat, confirmando jubemus.Tamen ufque ad illud tem- poris ficut fuperiùs ftatutum eft , Leogis Epifcopatus in veftra maneat pote- ftate : ita ut Hildwinus illic aliquod Sacerdotale minifterium nullo modo au- deat exhibere. Tom. ix Carolo Régi fignifîcat le ad Herimannurti Colon. Archiep. fcripfilTe Con»i. f a S . uc cum H iid u i no & Rkhario Romam venirec. An. on. jQ annes Epifcopus, fervus fervorum Dei , dileSlo filio Carolo gloriofo Régi. Cùni / fincera in vobis caritas atque perfeaa manfuetudo clarefeat, quia divina Sifpenfatione hoc agitur, conditori noftro Deo immenfas gratiarum atones C referimus. Unde hortantes veftram filiationem, monemus ut femper foliciti ma* nentes, fùbditos quoqùe vobis commiflbs per abrupta diutiùs ire non permit- tatis • quia in hoc veftri regni feeptra fublimia manent, cùm Spiritûs-fanai dif* penfatione , quod inutiUter geftum eft , emendare non negligitis. Nofter nam- que dileaus filius Berengarius gloriofiffimus Imperator Apoftolatui noftro li- teras ex (a) Richero , à vobis eleao in Leodio atque a cunao clero & po- pulo, tranfmifit : ôcqualiter ( b ) Giilebertus veft#r infidehs Hildwinum illic confecrare praxipiendo non formidavit. Nos vero prece dileai filu noftri mon, Herimanno le) Archiepifcopo noftri Apoftolatûs apices tranfmittere ftudm- mus, quatenus mediante Oaobrio cum illis pariter junaus ad limina Apofto- lorum non différât venire i ut tune probabilibus documenta Canonice , qui di- gnus eft, approbetur ; qui verb indignus efle contemplatur, tune reprobatusD ïppareat. Ufque ad illud verb tempus, ut Hddwinus in ftpradifo Ecclefia , qusLegia dicitur, aliquod regimen detinere , & Sacerdotale officiurn exhi- bere non audeat , commonendo prceepimus. Tamen quia dileaiç noftri filu in vobis abundanter émanât , dignum eft fincentas atque confanguinitas veftra ut in illo promptiùs appareat ; & ita fidiffimus ex veftra dileaione permaneat, quatenus ex illius adminiculoin praefenti cognofcatis. # De hoc verb qubd Giflebertus veftra feeptra inutiliter geflit , yalde dolui- mus, eb qubd prifea confuetudo & regni nobilitas cenfuit ut nullus Epifco- pum ordinare debuiflet abfque Régis juffione. Et quia Herimannus Archiepi- feopus magis hominis quàm Dei formidinem metuens , Gmebem juffione HaWinum confecrare non diftulit, hac pro ratione fententiam vocationis illi • tranfmifimus, ut mediante Oaobrio, & , fi pro metu Paganorum venire tune K nequeunt , in Kalendis Aprilis , omni remota occafione , tune nullo modo cum Hildwino & Richero venire différât : quia tune inibi conjunai , ex décore regni veftri fubtiliter colloquentes , ita radicitus hoc , quod vobis pei : Giile- bertumeontineit, extirpare non denegabimus , ut poftmodum nec ipie, qui auaor iniquitads contra veftra feeptra geflit , nec afius aliquis audeat aliquam lzfionem veftro in regno inferre. Illud etiam veftra: filiation! innotefcimus , qualiter nos junaicumBerengariogloriofiiTimoImperatore filio dileao noftro ( « ) Totius controverse Hilduinum intet & Ri- ( b ) Plurimi L<*h*rienfe^ ut ^ idem Frodoat- charium de Epifcopatu Turpenfi fummam récitât dus , Giflebertum Pnncipem, rehfto Carolo Rege, Frodoardus in Chronico ad annum dccccxx. Ri- delegerant. . „ •_„_„_ i„_ çharius feu Richerus Abbas erat Prumienfis. Vide ( O Johanms Epiftola ad Herunaanum Colon, yomum noflrum otavum , pag. 177, Aicluep, exûat paguw précèdent!, Digitized by Google E P I S T O L M. " ni A ad Hubertum, ut dëpraedationes atque incendia, que in fanôa Rômana Ec- clefia committere non fonnidavit , emendare ftuduiflet , admonendo mifimus : qui renitens atque fûperba voce contradicens , emendare noluit. Nos autem , fecundùm noftri minifterii effe&um , illum fub excommunicatione mifimus , eumque anathematis vinculo alligavimus cum omnibus fuis fequentibus. Unde veftrae celfîtudini hoc patefacimus , ut nullus veftri regni illum fequatur, vel eï adjutorium impendat, quia non folummodb , qui eum fequuntur, alligavi-* mus , fed etiam qui ei adjutorium impendere dele&antur» V. B Saibic adRodulfum Regem Francorurn ingratiamOdonis Cluniac» Abbatis. Inter À&a SS. Ord. S. Bened.fœc. $ , pag. 73. /Oannes Epifcopus , fervtts fervorum Dei , dileSlo fitio Rodulfo (a) gloriofè RegS Francorum , necnon revérendijjîmo & fantiïijjhmo confratri noflro ifadoni fan6te LtUgdunenfis Ecclefia Archiepifcopo , atque reverendijjhtis Epifcopii Stateo & Btrnom> Comittbus Hagoni & Gijleberto. Auditum noftris Apoftôlicis auribus qubd Guido Abbas per violentiam abftulit à Cluniaco hoc quod Berno Abbas de poteftate* (b) Ginniacenfis Monafterii fub cenfu tenendum legaverat. Quapropter mone- mus dile&ionem veftram quatenus res omnes iflas Clunienftbus reftituatis. Quia verb praedi&us Wido conqueritur quod Berao Abbas hoc legàliter non fe- : C cit, pro eo qubd terminum temporis ac perfonarum in illo fuo teftamento non pefuit ; nos., ad quorum difpofitionem utraque loca pertinent, jubemus [c) & coq- ftituimus ut , quamdiu ex illis Monachis , qui in Ginniaco profeffionem fecè- *, runt , aut oblati funt apud Cluniacum , aliquis vixerit , res ipfas Monachi Clu- nienfes teneant fub noftra ditione , nifi fortè ipfi Monachj îua fponte res ipfas dimiferint. Ceterùm vobis , ô fili Rodulfe , & fideUbus tuis , qui Monafterio - Clunienfi prodeffe valeant attendus , & Âbbatem & congregationem veftrae dileâioni commendamus , utque locus ille , qui fancfcae noftrae Sedi commiflus eft, fefe pro amore Apoftolorum , inundi videlicet judicum , atque "paterna diie&ione bene gaudeat elegiffe. - V î. Archiepifcopatûs Narbonenfîs res omnes confirmât» Tamo G Gallia Ckriji. in Inftrum. pag. 16. /Oannes Epifcqpus,fervus fervorum Dei, Àimér ico Archiepifcopo fanftœ Dei Eccle- fia tifàrbonenfis , dileth filio & confratri noflro. Littefasab unanimitate 'tua no- liro dire&as Apoftolatui Apoftolica patientia fufcepimus , & ea quae innotuifti admittentes , condoluimus vos tôt pertuluTe incommoda , vobifque compaflï fumus : quoniam fi unum mèmbrum patitur , omnia compati debent , eb qubd fecundùm Apoftolum & egregium praedicatorem gentium hujùfmodi follicitù- dinem circumferamus ; quia, ut Apoftolicè fateamur, quis irifirmatur , & ego E non infirmor ? quis fcandalizatur , & ego non uror? cùm praefertim me humi- liarem ut eos lucrifacerem . . . efTe nolumus ab ipfo Domino in fpecula con- ftituti , qui vice beati Pétri Apoftolorum principis caeleftis regni clavigeri vos inftituere decrevi. Igitur reverentia veftrae fraternitatis poftulavit à nobis qua- tinus fan&ae Apoftolicae noftrae auâoritatis privilegio confirmare debererhus om* nés res immobiles ejufdem fan£feae primae Sedis Ecclefiae Narbonenfis , conftru* ôx in honore fanftorum Jufti & Paftoris , ubi beatus Paulus Confeffor Chrifti An. 9*9. Ex Coàict 'Colbtrtino. («) Hoc Refcriptum notis Chronicis deftitu- "ïûin eft s fed ex Widonis literis colligit Mabiflo- nius id feriptum failïe ante annum fextum Rodulfi Régis, feu anno Chrifti 91S t paullô poft obitum Bernonis. {b) VuIgôG^ii, in tenitorio LugdifnefrC. Tome IX. Grca 9*8. à*. ( c ) Huic temperamento Wido acquievît edito inftrumento, cujus hec eft claufula : Ego Rotgarius Sacerdos rogatus fcripfî & fubfcriffi , atque datavi XII Knl. Febrttarii, anno VI régnante Rodulfo Regt. Digitized by Google ii* JOH ANNIS XI P A? M EPISTOL^E. côtfote requiefck - f boe eft omnes domos, Cellas , Ecclefias , villas , curtes , A pàtôchias , terras , prata , filvas, necnon & medietatem falinarum, & telonei, feu raficam ôc naufragium, Monafterium S. Laurentii,ôc Cellas cum omnibus eis pertinentibus, unà cum familia eorum utriufque fexûs, & ea quac à piis do- nïinis Imperatoribus , 6c Marchionibus , five aliis Deum timentibus in eadem Ecclefia Narbonenfe collata funt ôc confiftunt , tam in ipfo Comitatu Narbo- nenfe , necnon & Redenfe , feu & Minerbenfe atque Aufonenfe , necnon 6c Biterrenfe, five etiamNemaufenfe j ôc in Comitatu Bifuldunenfe Monafterium Bagnola, qux eft Ecclefia fundata in honore S. SteDhani Martyris. Unde fa- lubribus petitionibus veftris inclinati decrevimus, ôc a praefenti prima indictione hujus noftrx Apoftolicac confirmationis privilegio roboramus , ôc in perpetuum Apoftolica au&oritate confirmamus in ufum ôc folatia ejufdem fan&ae primx Ecclefia: Narbonenfis , cui pracefle dinofceris , id eft omnes domos , Cellas , B Ecclefias, villas, curtes , parochias, terras , vineas, prata, filvas , necnon ôc medietatem falinarum ôc telonei, feu raficam atque naufragium , Monafterium S. Laurentiiôc Cellas cum omnibus eorum pertinentiis ,unà cum familia eo- fum utriufque fexûs, ôc omnia qux à piis dominis Imperatoribus ôc Marchio- nibus, five aliis Deum timentibus in eadem Ecclefia Narbonenfe collata funt, * conferen- vel * collatura erunt , tam in ipfo Comitatu Narbonenfe , etiam ôc Redenfe <** feu Minerbenfe , atque Aufonenfe, necnon ôc Biterrenfe, item jure firmifilmo à te tuifque fuccefloribus poflideri volumus ac dominari. JOHANNIS (-) XI PAPiE EPISTOL^E- ° i. Tom.msfu Privilegium confirmât Monafterii Vizeiiacenfis. cil. f. 46}.* An.j>3j. TOamtes Epifîopus, ftrvus fervorum Dei , Aytnoni venerabUi Abbott Monafterii I yizeliacenfts , omnique Congrégation ejufdem Monafterii in perpetuum, Quo- tiens illatribui ôcc. (b). Scriptum per manum Andreae Scriniarii fan£fae Romans Ecclefiae in menfe Januario , Indi&ione vi. Datum verb v 1 Idus Januarii per manum Gregorii Deo amabilis Sacellarii fant~tee Sedis Apoftolicx, anno (c) 111 Deo propitio Pontificatûs domini noftri Joannis fummi Pontificis & univerfalis X I Papae in D facratiflima Sede beatorum Apoftolorum. I I. Ex TaimUt. Confirmât privilegium Monafterii Pi&av. S. Cypriani. rioS.Çyfri»" m ' Apud D. Cl. Eftiennot in Antiquit. MJf.Pi&av. pag. $33. IN nomine Dei Patris, ego Johannes Papa notificamus omnibus fàn&ac Dei Ecclefiae fidelibus , quod frater nofter Frotherius Epifcopus, midis le- gatoribus fuis ad nos, [ precatus eft 3 ut fcriptum privilegium Monafterii fui, quod eft conftru£tum foris muros Pi&avis civitate fuper fluvium Clini, fir- g mare ac roborare dignâremur. Quod nos , permitcente Deo , benivolentiae ejus libenter adimplevimus. Eft autem iftud Cœnobium dedicatum in honore fan- €tx Dei genitricis Virginis Mariae , necnon ôc S. Martini. Volumus autem ut ' ab hodierna die locus ipfe fit tutus ab omni adverfitate , ôc Monachi , qui in eodem loco permanferint , alacriter & fine ulla contradiâione fervitium Dei adimpleant : ôc ut nullus homo fit qui ullum debitum ad ipfum locum requi- tat, nec placitum in ipfo loco faciat , ôt nullam fubje&ionem requirat, nul (a) Johannes fummum Pontifieatum adeptus eftan.pji;obiitan.p3tf, ( b ) Ut in Epiftola xxx 1 Johannis VIII Fap« fuprà , pag. 17& > 40110 Digitized by Google LEONIS VII F A? M ËPÏSTÔL^È. lïf A. tantùm privatîs diebus unam Miffam familiarem , & unum Pfalmum per om< nés horas propteir Congregationem S. Pétri dicant. Excommunicamus auterr» omnes ex parte Dei omnipotentis & S. Pétri principis Apoftolorum , & om- nium San&orum Dei , & omnium Epifcoporum , & omnium fucceflbrum no- ftrorum , ut quicumque hune feriptum privilegium infregerit, de corpore & fanguine * Domini fit maledi&us in perpetuum , fi ad emendationem & ad fa- tisfa&ionem non venerit. Et ut hoc privilegium libentiflimè à nobis fa£tum fir- miorem- obtineat vigorem, manibus propriis firmavimus,tôc in verbo Dei viris religiofîs Se Confulibus Romae roborari fecimus. S. Johannis Papae, qui hune privilegium fîeri juflit; LEONIS (a) VII PAP^E EPISÎOLiE. Hugohem Francoru'm Principèrfi & Klohàftèrii S. \iartini T\irdn| Abbatem monet ne in îiium Monafterium aditus detur mulieribus-. Àpud Àcherium Tom. Z S picole gii a pag. 3/ 5» ^ ... LEo Epifcvpus , fervus f&vorum Dei, gloriofo Frincipi Francorum f fiIio rtoftro\ Afc&ïi Hugoni videlicet Abbati beatijjimi Martini , & pofi te tuis fuccejforibus in perpe- tuum. Conditor univerfitatis âtque difpofitor Çhriftus Dominus per facrofan- £him fuae Incarnationis myftérium univerfalem Ècclefiam fibi copulare digna- tus eft : diverfos verb San&os in eadem Ecclefia quafi diverfa in uno corporfc membra difpofuit, & unumquemque , prout, interne ejus confilio placuit , in ipfius Ecclefiae corpore, cujus ipfe caput fîeri dignatus eft, mirabiliter ordina-, vit : quofdam exceilehtiùs decorans , ut ficut membra in corpore quaedam ho^ neftiora funt, & fuis officiis apta, ita & in Ecclefia , vel excellentibr vel in- ferior, quifque vices fuas , ipfo auâore difponente , convenienter expleat, ut feilieet juxta Apoftolum ftella différât à ftella in claritate. At verb inter eos , D quos divina difpènfatio fublimiùs evexit , praedi&us beatiflimus Martinùs Tu- ronicae Sedis Archiepifcopus non mediocriter effulget : cujus videlicet gloriam univerfalis Chriftianitas atteftatur , quae illum divino inftinôu quodam fpeciali affeâu communiter amat , ita ut nufquam alio, poft fan&orum Apoftolorum liniina , de tam longinquis ac diverfis nationibus confluant oratores , ficut fa- eiunt ad ipfius venerabile fepulchrum. Nam & ipfe facer locus , ubi quiefeit, in magna reverentia fpecialiter ab antiquis diebus nonfolùm apud vulgares > fed ôc apud excellentifllmos Reges ac Principes fuit , ficut nonnulli veftrûni videndo fciunt. Ut enim audivimus , nulli umquam ( b ) foeminse intra ambi- tum Monafterii etiam fub tempore Paganorum permittébatur accefluS. Cùni verb necefle fuit ut propter illorum incurfionem in civitate collocaretur , plan- gebant fui cultores, quia non valebant eum fie, in tanta reverentia ut olinv B venerari , nec mulierum prohibere concurfum : ob quod etiam juxta ejus Ba- filicam fundari murum ftuduiftis , ut ita vel ab incendio defendi , vel in priftina honeftate poflet ipfe locus haberi. Sed res in contrarium verfa eft , quia per • oceafionem eaftelli mulieribus Ôc impudens & libéra converfatio eft : eùm ta- men hoc nil aliud facit, nifi fola negligentia ôc tepor fervitorum ejus. Siquidèni ( a ) Léo Vil ahnb fljtf Papa conftitutus > obiit «pofuit Vicfridd Tervannenfi & Fulberto Carnet smno 939. ïacenfi Epifcôpis , qui , acceptai Monàchis licentiai (b) Haec arcendarum à Monafticis etiam Ec- afino Nathiwis DomîniDCCCCXXXriII, annoqui Cis mulierum difeiplina inviolata perfevetaverat, V{ Iege tertio) Ludovici Régis , feriafecunda P af- in Sithïenfi Monailerid ad hoc ufqùe temptis , quô cha, introduxerunt eam in idem Monafterium, id eft Adala conjux Arrtulfi Comitis 8c Abbatis , cùm Bafilicam, non fine tremore maximo : q uoniam hoc Ma magnis infirmitatibus fopiiis vexaretur , fummope- frima facere frtefumpferat , quod anteà Reginarum rè expetiit ut adaltare S. Bertini , precandi caufa, mlla coneufifeert veîaudtbat. Ita legitux in Libitf tbi acceffus concedetetut. Votnm bac de ce fuum i de Mitacuus S. Bertini cap. i% . Eeij Digitized by Google LEONIS VII PAPiE veniet dies judicii , & unufquifque in fuo ordine infurget , & manifeftum A erit per quos Religio fit ere&a, vel per quos neglefta. Dolendum nobis eft tempora jam periculçfa venifie : & fie apparet caritatem apud multos refrixifle, iniquitatem vero nimiùm fuperabundafie. Verùm quia fan&a Ecclefia beato Petro Àpoftolorum principi fpecialiter commifia eft, & per eum fuccefioribus ejus , necefle eft ut quifque noftrûm , prout Deo lar- giente potuerit, ejufdem Ecclefiae, quoufque indiget , utilitatem per aliquam au&oritatem fuftentet. Et ideirco videtur nobis ut veftram negligentiam , quae eft erga cultum illius loci fanâiffimi , per noftrum interdiâum commoneamus. Itaque inprimis obfecramus in Domino ut tu Abbas excellentiflimus Hugo, & ipfius Cœnobii Praepofiti, curam fummopere adhibeatis, quatinus per to- tum veteris mûri ambitum ufque ad viam quae juxta latus Bafilicae aquilonare vergit , nulla , poftquàm hanc Epiftolam videritis , fœmina licentiam habeat B commorandi , fed nec intrandi quidem , nifi folius causa orationis. Si quis vero de miniftris hoc Apoftolicum interdi&um neglexerit , aut aliqua fœmina in- trare praefumpferit , tamdiu excommunicatus fit , quoufque promifla emenda- tione abfolvi mereatur. Sinautem, quia per audaciam & contemptionem ad hoc tranfgrediendum pertinax extiterk , illum prorsùs , vel illam excommuni- camus. Obfervantibus haec gratia & pax Chrifti per fuos Apoftolos , & B. Mar- tini preces multiplicetur. Scriptum per manum Theodori Notarii & Scrinarii fandae Romanae Ecclefiae in menfe Januario , & Indi&ione undecima , Ludovico (a) Francorum Rege. I I. Ex Coiif Privilegium concedit Monafterio Floriacenfî. FltrmtnjU Inter Acta SS. Ord. S, Bened. /ac. $ , p&g <)07> An.pj8, T Eo Epifcopm , fervus fervorum Dei, Odoni religiofo Abbati venerabilis Mono» l^jfterii faniïti Benedifti, qui & Floriacenfis , in quo ipfe requiefeit in corpore t ac per te in eodem Monafterio venerabili , tuifque fuccejforibus in perpetuum. Conve- rtit Apoftolico moderamini pia religione pofientibus benigna compafllone fuc- currere , & pofeentium animis alacri devotione aflenfum impertiri. Ex hoc enim lucri potiflimum praemium apud conditorem omnium Deum obtinere confidimus, dum venerabilia loca noftro fùerint adminiculo reparata. Et in hoc debemus omne ftudium habere , ut quia noftris peccati^ exigentibus re- D rum ordo nimis turbatus eft, illum, in quantum Deo largiente poflumus, fu- ftentare curemus. Inde ergo valde gavifi fumus , quia praedi&um Cœnobium beatiflimi Benediâi , qui eft Pater & aux Monachorum , reflorefeere ad normam Monafticae religionis audimus. Nam cùm ille Monafticus ordo nimiùm fit ubi- que imminutus , fpes nobis ineft quia, fi in illo Coenobio, quod eft quafi caput ac principium , obfervantia religiofa refloruerit, cetera circumquaque pofita, t.Cor.ix.%6. quafi membra, convalefcant. Ut enim ait Apoftolus : Gaudente uno membro, re- liqua membra congaudent : fie econtra omne caput languidum , omne cor mœ- rens. ... Ut ergo .... ficut certa veriflimaque relatione comperimus, quod fi- lius nofter Odo venërabilis Abbas in hoc Monafterio , & venerabilis vir Hugo , videlicet Dux Francorum, ibidem nuper ftabilierunt, alacriùs & fecuriùs in re- gulari difeiplina proficiatj omnimodis loco illi favere acfuffragari noftraApo-E ftolica ammonitione ac auâoritate providere decrevimus. Itaque per illam au- âoritatem & poteftatem , quam Chriftus Dominus nofter in beato Petro Apo- ftolorum principe Re&oribus fan&ae Ecclefiae conceflit , per ejus quoque Apo- ftolicae noftrae au&oritatis fdecretum]<:onftituimus atque ordinamus, ut num- quam locus ille, aut res quaelibet ad ipfum pertinentes , fub alicujus poteftate, nifi tantùm Régis fubmittantur ; neque ipfe Rex,vel aliquis Princeps umquam ipfum locumtradat autEpifcopo , aut Canonico, vel alicui Abbati , vel laïco homini , aut cuilibet perfonae ad dominandum : fed ficut praediâus Pater Be- nedi&us conftituit , talem poft difeeflum fupradi&i AT)batis Odonis Monachi (a) Tempus feriptse à Romano Pontifice Epiflole à Francorum Rege defignari , infolitum eflè notât Mabilloniw JJb. 4} Annal. Bencd. Num. J>*i Digitized by Google Ë P I S T O L M, jjt À habeant, qualem omnis congregatio , vel maxima pats faniorï confiliô fecun- dùm Deum elegerint, five de ipfa congrégations , five de alia qualibet Mo- naftica fraternitate fuerit. Si autem ( quod abfit ) talem perfonam eligere ma- luerint , qui vel per munus , vel per cupiditatem inanis gloriae prxefle Volue- rit; hoc per nomen Domini ôcfan£tae Genitricis ejus, in eu jus honore locus ipfe dedicatus eft, neenon & beatri Pétri omnium Ecclefiarum principis , om- nimodis prohibemus. Et quicumque vel de ipfis Monachis , vel de quolibet or> dine qualifcumque perfona , aut in ordinando Abbate , aut in iasfione rerum , five in detrahenda vel impedienda converfatione, quamnovelli Fratres tenerô vifi funt, contrarius extiterit, hune fub anathematis vinculo innodamus, do- nec humiliatus refipifeat* Villas veto , quas in opus Fratrum per teftamenti au&oritatem ab antiquis confiât effe décrétas, id eft, ipfam Vaflem totam , ôc B Caput-cervium , & Everam , 6c Arminicurtem , & Diacum , atque Toriacum , & Sarmaciolam , vel quod apud Stampas habere videtur , & Vinolium , five ce- tera quxeumque in praediâo teftamento continentur , ita fibi communiter Fra- tres habeant , ut nec ipfe Abbas, nec aliqua perfona in poteftate alterius quio» quam dirigere poffit. In ordinando autem Abbate tant Rex quàm Epifcopi , Vel boni Principes ,"vel laïci hanc poteftatem juxta beati Benedi&i praeceptum habeant , ut pravorum non permittant piraevalere confenfum : fed talem con- stituant , qui fecundùm Regulam , & religiofas praedidorum Patrum confuetu- dines praeefle ftudeat. Quia verb jam di&us Ordo nimis penè ubique erat prx- Varicatus , & nonnullî Fratres in quibufdam Cœnobiis ingemifeunt , quod nec ipfi abfque proprietate converfari, vel alios habere Volentes emendare non poflunt ; vifum nobis eft ut hanc licentiam tribuamus , quod eis , qui voluerint Cftudio meliorandas vitae ad ipfum Ducem Monachorum confugere, à fuis Ab- batibus non negetur : fed tamdiu liceat illis permanere juxta confuetudinem quam invenerint apudFtatres praedi&i Cœnobii , quoufque in fuis Monafteriis Ordo regularis florere videatur. Econtra permittimus ut fi alicui de ■. . . . onerofa fuerit, ut fuo potiùs detrimento . . * . difeedat , ut non alios inquietet. Cete* rùm immunitas ...... au&oritatis noftras conftituta fit illibata in omnibus lo* cis £ ut nulla] poteftatis perfona familiam diftringere , aut tes ipfas ufurpare, aut inquietare prxfumat. Verùm ut hase omnia firmiùs teneantur , quicumque adjutores ipfius Cœnobii ftaternitatis in bono fuerint ,hos, quantum nobis po- teftas à Deo per beatum Petrum collata eft , ficut fanâae Ecclefiae fidèles , fi emendare voluerint, abfolvimus : illos verb qui contrarii quolibet modo ex- ftiterint, fub anathematis vinculo, ut janidi£rumeft> nifi refipuerint, ufque D in diem Domini obligamus. Pax & gratia Chrifti obfervantibus multiplicetur. Scriptum per manumTheodori Notafii & Subdiaconi fan£te Romanx Ec* clefiae in menfe Januario , Indi&ione xi. Bene valete. Datum v Idus Januarii per manum Nicolai Primicerii fummae Apoftolic«Sedis,annoDeo propitio Pon- tificatûs domini noftri Leonis Pontificis ôc univerfalis VII Papae in facrati filma Sede beati Pétri Apoftoli tertio , in menfe ôc Indi&ione fupradi&is k ï I L Priviïegium dat Monafterio Horiacenfî. Intet AÛa S S. Ord. S. Bènèd. fœù. $ , pag.^oS^ LEo Ëpijfcopus > fervus Jèrvorum Dei^ fratribus & fiïtis> videlicei Archiepifco* AiLpjt* pis atque eorum fuffraganeis , Guidant Ecclefia Lugdunenfis , Tuteloni Turonenfts, Gerunco BituricenftS) Gerlauno Senonenfis, Artaldo Remenjis> àtquefucceffmbus eorum in perpetuum. Sicut veftra fides & pietas non ignorât, in tantum Chriftus Do-, minus nofter fan&am Ecclefiam dUexit , ut eam proprio fanguine Compararet > quam & ceteris quidem Apoftolis 6c eorum fuccefioribus commendavit. Sed maximè per ipforum principes beatiflimum Petrum 6c Paulum hanc difponere decrevit : quorum fucceffores tam in hac fanâa Sede quàm ubique terrarum t quicumque ex fide vixerunt , eamdem quifquemfûo tempofe juxta Apoftolicat inftitutionis foxmam regere ftuduerunt. Sed, confiderantibus palam eft, ht his noftris diebus tempora periculofa venerunt , ôc frigefeente caritate mmiuJ4 E e iij 'aaà LEONIS VII PAPl fijperabundat iniquitas , ita ut rerum ordo totus penè turbatus fit , & nullus A jam locus religioni reftare videatur. Nos verb ( quod nimis dolendura eft ) née ex adverfo afcendere, nec impietatem reprimere certamus: fed quïçquid alïud eft 5 quod religioni adverfatur , claufis.mentalibus oculis , negligenter tranfili- mus. Porro , quamvis inertes & defidiofi noftram negligentiam minimè per- timefcamus , ignorare tamen non poflumus quod de noftra villicatibne Deo rationem reddituri fumus. Quapropter , cariflimi, nitamur quantum per di- vinam .gratiam poflumus , ut à cuftodienda religione vel piis a&ibus ex toto vacui non inveniamur. Ut autem ad rem veniamus , ob cujus occafionem ïfta dicere cœpimus, 4ntimatum eft nobis, etiam & certa veriflimaque relation© comperimus , quod filius nofter Odo venerabilis Abbas ex Monafterio admo- dùm reverendo , vocabulo Floriaco , quod eft in honore fan£tae Deï Geni- tricis Maria: & fan&i Pétri conftru&um , ubi requiéfcït egregius Pater domnus B nofter beatiffimus Benedi&us, decus videlicet gemmaque Monachorum, regu- larem converfationem ex traditione fuorum praedecefforum tenere aliquate- nus cum fuis ftatribus inibi Deo fervientibus videatur. Hune ergo ordinent in praediéto loco,, Deo favente, aliquatenus, ut audivimus....» (a), IV. iMiî a Ri£> ï^ivilegium clat Monafterio Rivipullenfî. In Appendice ad Marcam Hifpan. col. 8$lï An. $>j8. T Eo Epifcopus,fervus fervorum Dei, dikiïijftmis fratribus &JUiis , videlicet Ar- Û I j chiepifeopis & Epifcopis atque eorum fuccejforibus , Widoni Ecclefia Lugdunen- Jis t Teotohmi Turonenfts t Gerunconi Biturigenfis , Gerlauno Senonenjis , Artaldo Re- menfisy Aimer ico Narbonenfis , Riculfo Eienenfis , Godmaro Gerundenjts , Willarann Barchinonenfis , Wadamiro Aufonenfis , Wijado Urgellenjis , atque eorum fuccejfo^ ribus in perpetuum. Sicut veftra pietas non ignorât , in tantum Chriftus Dorni^ nus nofter jEcclefiam dilexit , ut èam proprio fanguine compararet : quam 6c caeteris quidem Apoftolis 6c eorum fucceflbribus commendavit , fed maximè per ipforum principes beatiflimum Petrum & Paulum hanc difbonere decre- vit : quorum fucceflores tam in hac fede quàm ubique per orbem terrarum , quicumque ex fide vixerunt , eandem quifque fuo tempore juxta Apoftolicas inftitutionis formam regere ftuduere. Sed, ut conflderantibus palam eft , in his noftris diebus tempora periculofa veneruht, & frigefeente caritate, fit ut jj nullus jam locus religioni reftare Videatur. Nos vero , quod nimis dolendum , nec ex adverfo afcendere , nec impietatem reprimere certamus ; fed quiçquid illud eft quod religioni adverfatur, claufis mentalibus oculis neglegenter tranfi- iimus. Porrb quamvis inertes & defidiofi noftram neglegentiam minimè perti- mefeamus, ignorare tamen non poflumus quod de noftra villicatione Deo ra- tionem reddituri fumus. Quapropter , cariflimi , nitamur , quantum per divi- nam gratiam poflumus , ut à euftodia religionis vel piis a&ibus ex toto vacui non inveniamur. Ut autem ad rem veniamus , ob cujus occafionem ifta dicere cœpimus , intimatum eft nobis & jam certa veriflimaque relatione eoftipêrimus quod filius nofter Arnulfus venerabilis Abbain Monafterio admodùm reverendo » vocabuli Riopollenfis , quod eft conftruâum inter duo flumina Tezer & Fre- ber in honore fan&x Dei genitricis Maria? ôc fanâi Pétri , ubi beatiflimi Bene- H famé ôc fiti , egeftate , febri ôc frigore , donec pereat. Tradat illum corruen- tem ante hoftes ejus : fitque cadaver ejus in efcam cun&is volatilibus cxli ôc beftiis terrx. Percutiat jjlum Dominus ulcère peflimo , fcabie quoque ôc pru- rigine , amentia Ôc cœcitate ac furore mentis ; ôc palpet in meridie , ficut pal- pare folet coecus in tenebris» Et ficut Dominus beato Petro ejufque fucceflb- ribus , quorum vicem quamvis indigni tenemus , poteftatem dédit ut quod- cumque ligarent fuper terram , ligatum effet in cxlis , Ôc quodcumque folverent fuper terram , folutum effet in cxlis ; ita illis , fi emendare no- luerint , cxlum claudimus , terram ad fepeliendum abnegamus j Ôc demer- gatur in profundum inferni, folvatque ibi quod geffit ufque ad noviflimum quadrantem. Hanc fané Epiftolam non folis Epifcopis , fed etiam Abbatibus vicinis aut longé remotis , qui fub hac norma regulariter degunt , quam ï Dominus per beatum fanxk Benedi&um , dkigimus , ùt nobifcum hujus ex- communicationis ftringant nodum : quatenus fi paucorum Epifcoporum ex- communicationem contemnendam ftultus ille putaverit, faltim multorum confenfu ejus impietas frangatur , ôc membra , qux pro invicem follicita fue- rint , quietiùs atque robuftiùs in Chrifti corpore teneantur. Sanè iftam , per quam vobis loquimur , Epiftolam figillo Apoftolicx dignitatis atque auâori- tatis infignimus , ôc tam in Cœnobio beatx Virginis Marix quàm in reliquis Sanâorum locis perpetub confervandam tradimus. Valete in amorem Jefu Chrifti Domini noftri. Amen. Digitized by Google a2 4 A STEPHANI W VIII PAPvE EPISTOLA Monafterii Buxerierifïs fundationem confirmât. Apud Cdlmetum in Prdbat. Hijl. Lothar. Tom. I f pag. J$o. An. Ç41 . ÇlTejfhanus Epifcopus , y£n/«f fervorum Dei , âileSiiffima filia Rothilàa AbbatiJJa ^3 ex Monafterio JanBœ Dei Genitricis Maria , quod ejl fitum in Epifcopio Leu- g chorum , i» monte qui efî fuper vilîam qua dicitur Buxerias. Quia omnipotens Deus peculiariter decrevit coadunare & adunare & ordinare Ecclefiam fuam per gloriofiflimos Apoftolorum principes Petrum & Paulum, oportet ut omnes pofteri eorum , quibus eadem follicitudo impofita eft , ubicumque opportunitas exigit , munimentum Apoftolicae au&oritatis impendamus : quod nos , licèt îndigni tânto officio, tamen folliciti de omnium fidelium falute , pro viribus im- plere defideramus , quatenus cùm ad rationem reddendam venerimus , judi- cem fecuri videamus. Cognofcentes igitur per venerabilem Abbatem (b) Ar- chembalbum , cum quanto ftudio dulciflimus frater nofter Gauzlinus Leùcho- rum Epifcopus Ecclefiam fuam in omni ordine religionis fundare & exaltare laborat, maternis vifcerîbus gratulamur, & ut profperè proficiat, Domini clementiam exoramus. Unde ficut ipfe poftulavit , libentiflimè ex auctoritate C fancti Pétri Apoftoli & noftra decrevimus corroborandum quidquid ipfe poft fe de fuis Monafteriis obfervandum cenfuit. Quapropter committimus tibi, filia Rothildis , tuifque fucceflbribus , puellarum locum , quem ipfe prafatus chariiïimus frater nofter Epifcopus totum conftruxit, cum officinis congruenti- bus , in proclivio montis fuper villa quac dicitur Buxerias , dicatum in honore fanctae Dei Genitricis Mariae , & eleemofynam omnium Chriftianorum , ad tuendum & regendum & gubernandum fecundùm regulam fandi Benedicti , & inftitutiones fanctorum Patrum , quatenus religiosè converfando lucrum animarum Deo ibi adquiratis , & débitas horas die noctuque perfolvatis. Ut autem hoc hilari mente perficiatis , concedimus vobis cum confenfu omnium fidelium fanctae Romanae fedis , quicquid idem Epifcopus dédit , id eft Eccle- fiam S. Martini cum omni integtitate , & quidquid in ipfa villa fanûus Ste- D * Saiferay phanus habere nofcitur : Ecclefiam quoque de * Safiriaco , cum omnibus ap- penditiis , & alodium Herfendis. Concedimus quoque vobis Ecclefiam quam Berhardus Primicerius in Giruni-villa in comitatu Bedenfi fuper fluvium Mo- fam pracdito contulit loco , & quicquid ad eam pertinet , & vineam quandam quam idem dédit in monte Barricino in comitatu Tullenfi ; quicquid etiam ab ipfo Epifcopo datum eft in locis aliis , vel dandum eft quolibet modo ab aliis eidem loco , abfque olla contradictione perhenniter poflîdeatis. Obfecra- mus denique gloriofam pietatem praedicti Pontificis ut, quia nefcit quod futurum eft poft eum, ne refrîgeretur à miferatione illius loci. Conteftamur etiam per ineftabilem charitatem omnes ..... Comités , Abbates , & omnes patriae illius cives , tam praefentes quam futuros , ut eundem locum pro Dei amore fuftineant , & fuis donationibus augeant , & hanc noftram inftitutio- E nem femper illibatam cuftodiant ; cunctos vero de qualicumque ordine vel gradu , qualifcumque perfona fit qui contra hoc Apoftolicx inftitutionis pri- vilegium venire temptaverit, aut Monafterium opprefTerit per prxfentiam fuam , vel res earum lacferit , aut quiefcere non permiferit , ufque in diem judicii excommunicamus : & quicumque adjutores extiterint , hos , quantum Apoftolica poteftas indulferit , abfolutos effe decernimus. Per fingulos autem annos Pontifici Leuchorum in Mifla Purificationis fanctx Marias cereus dua- rum librarum perfolvatur. Ut autem intérim inviolabiliter cuftodiantur quae in hoc privilegio fcripta funt, figillo noftro fubterfirmare juflîmus. Bene valete. (a) Stcphanus Pontificatum iniit anno 910 . obiit anno 94» menfc Decembri. ib) Abb« état Monafterii S. Apri. Scriptum Digitized by Google MÀRINI II P APi EPISTOLA. z 2 f A Scriptum per manum Stephani Scriniarii fan£tx Romanx Ecclefix, in men* feDecembri , Indi&ione qùinta décima. Datum per manum Nicholai Primicerii Àpoftolicx fedis in nomine Dominî jefu Chrifti , anno Deo propitio Pontificatûs domini noftri Stephani fummi Pontifias , & univerfalis Papx in facratiflima fede beati Pétri Apoftolorum primi m , in menfe Decembri , Indi&ione quinta décima. MARINI II W PAPJE EPISTOLA.^»* B Monafterio Vizeliacenfi privilegium concedit» 71 /T Arinus Ëpifvpus , fervus fervorum Dei > Guidoni religiofo Abbati fanSli M** 2 yj[ Vizeliacenfe Cœnobii , omnique Congregationi ejufdem Monajlerii in perpe- ttium. Quotiens illa, &c. (b) Unde & conftituimus, & Apoftolica auâoritate cenfemus , atque per hoc noftrum Apoftolicum privilegium confirmamus , ut nullus Rex , aut Pontifex , vel Abbas , aut Cornes veï qualifcumque magna parvaque perfona , avaritix cupiditate corruptus , aut diabolica fuggeftione deceptus , audeat vel prxfumat contra tuum honorera , ô venerabUis "Wido Abba, qualicumque modo infurgere in tua vita, aut de tuo honore tibi mo- leftias inferre , vel de omnibus rébus Monafterii , qux tibi tuifque prxdeceflo- ribus à nobis noftrifque antecefforibus per paginam privilegii conceflx atque C firmatx funt , aliquas invafiones vel rapinas five violentias inferre , fi non vult au&oritate Dei & S. Pétri & noftra Apoftolica excommunicatione à corpore ôc fanguine Domini Jefu Chrifti , & ab ingreffu Ecclefix disjun&um efle. Hoc quoque Capitulo prxfenti fubjungimus ut locum avaritix, &c. (c) Scriptum per manum Azzonis Scriniarii fan£tx Romanx Ecclefix in menfe Februario , Indiâione 1. Data il Nonas Februarii per manum Benedifti Epi-; fcopi & Bibliothecarii fan&x fedis Apoftolicx , anno Deo propitio Pontifi-» catus Domini noftri Marini fummi Pontificis & univerfalis rapx in facratifri fima fede B. Pétri Apoftoli primo , in menfe Februario, Indiâione i, *, («) Marinus fédère cœpit menfe Decembri an. Vide fuprà, pag. 176. f 41 ; 8c vivere defiit menfe Junio an. 946. ( e ) Ut in eadem Epiftol^ ( b ) Ut in Epiftola xxxi Johannis vm Pape, Digitized by Google mm AGAPITI II PAP^E EPISTOLiE- ï, Monafterii Cluniacenfîs privïlegium confirmât» Ex Bibliotheca Cluniacenfi 3 pag. 2/3. An. 949. A GapituSyfervus fervorumDei, àilefto filio Aymar do venerabiïi Àbbati Mona- B jfjL fierii Cluniacenfîs adificati in honore beatorum Apofîolorum Pétri & Pauli y Jiti in pago Matifconenfi , & poji te in eodem Monafterio tuis fuccejforibus in perpé- tuant. Convenit Apoftolico moderamini benevola compaflîone piè pofcen- tium votis fuccurere , & alacri devotione his praebere aflenfum. Ex hoc enim potiflimum prxmium à conditore omnium Deo promerebimur. Igitur quia petiftis à nobis quatenus Monafterium praedi&um in illo ftatu , quo à GuUlel-. mo Duce per teftamentum manere decretum eft , noftra Apoftolica au&ori- tate decerneremus fanëtae Romans , cui Deo auâore defervimus , Ecclefiae fub- jeûum efle ; inclinati precibus tuis , tibi illud ad regendum concedimus. Itaque fit. illud Monafterium cum omnibus rébus , vel quas nunc habet , vel quae deinceps ibi traditae fiierint , liberum à dominatu cujufcumque Régis , aut G Epifcopi , five Comitis , aut cujullibet ex propinquis ipfius Guillelmi. Nullus ibidem contra voluntatem Monachorum Praelatum eis poft tuum deceflum. ordinare praefumat ; fed habeant liberam facultatem fine cujufiibet Principis confultu quemcumque fecundùm Regulam S. Benediâi voluerint fibi ordina- ire ; nifi fôrtè , quod abfit , perfonam fuis vitiis confentientem eligere voluerint* Hoc quicumque voluerint, cum zeloDei prohibeatis. Décimas vero, quae olim ad veftras Capellas pertinuerunt , & per modernam quafi auâofitatem five Ucentiam à quolibet Epifcôpo fubtrattae funt> vobis ex integro feftituirnus. Capellas autem , fi aliquae jam fa&ae , vel faciendae inibi fint , ita manere con^- cedimus , ut veftris Ecclefiis nihil ex decimis minuatuf . Hoc verô , quod dile&us filius nofter Ber no Epifcopus de praedi&is Capellis vobis conceflit , ratum & firmum efle decrevimus in perpetuum* Praetereà quidquid ex vineis 0 vel culturis ad veftram partem pertinet , partem quoque decimarum ad Hofpi- tale veftrum pertinere fancimus ; fimul & de his rébus quas percepturi eftis ; hoc etiam quod Leobaldus ad praedi&um Monafterium dereliquit ; fimul ôc illud quod Magiona, vel rébus quae ad id Monafterium pertinere debent. Confirmamus etiam noftra Apoftolica au&oritate Abbatiam Carilo- cenfis Cœnobii, quae eidem collata eft Monafterio. Abbatias fan&i Joannis at-> que beati Martini in fuburbio Matifcenfi fitas , nihilominùs in perpetuum conftare decernimus ad praedi£tum locum , ut nullus Epifcopus , vel Cornes, vel aliqua perfona inibi temerario aufu quidquam ordinare praefumat fine juflîone Re&oris jamdiûi loci. Similiter cenfemus de Celfinacas alodo quo- dam Hecfredi Comitis , quem' filius nofter Stephanus , jufta lance caufam exa- minans , pro omnium remedio Chriftianorum praelibato delegavit loco. Prae- E tereà villas omnes , quae pertinent ad idem Cœnobium Cluniacenfe , folidi- tate Apoftolica roboramus , Soluftriacum videlicet , Caninias , Seneciacum , Arpagiacum , S. Vi&orem , & Scociolas , Kaèrdafemfcum , Dabormacum , & rifcatoriam quam Ofam vocant ; Tofciacum & Ecclefiam S. Defiderii , Ambariacum , & Saviniacum alodum , quem Engelbaldus dédit , & alodum quem Waldo , veniens ad converfionem , dédit : fimiliter & Amberiam , ôt Ecclefiam S. Abundi , quam Artaldus moriens ad praedi&um reliquit Cœno- bium ; Ecclefiam S. Saturnini , cum omni alodo , quem Geraldus Archiepi- fcopus dédit praedido Coenobio. Et quia Ordo Monafticus fummam defide- rat immunitatem , ita "vobis concedimus , ficut locis fanftis ubique reverentia debetur , ut nullus veftra municipia aut res quaflibet line yeftro confultu ( «) Agapiteî Pontificatum iniit an. 946 ; obiit an. pjr. Digitized by Google A G A P I T I II P À P M Ë P I S T O L M. a*? A diftringere aut invadere ullo modo praefumat. Sanè ad recognofcendum quod praediâum Coenobium fanâae Apbftolicae fedi ad tuendum atque fovendum pertineat, dentur per quinquennium X folidi. Si quis autem contra hanc fàluberrimam noftram conftitutionem rêfiftêndo venire tentaverit , aut aliquid borum corrumpere conatus fit , ÔC omnia , quae in hoc privilegio fancimus , non obfervaverit , fciat fe fub divini judicii obtèltatione anathematis vinculo œternaliter, nifi refipuerit, innodatum,ôc à regno Dei alienaftdum , & cum diabolo fine fine cruciandum. Qui vero noftrae hujus faluberrimae fen&ionis cuftos & obfervator extiterit , à Chrifto Domino benedi&ionem , & à SS. Apo-. ftolis mundi judicibus abfolutionem hîc ôc in futuro confequi mereatur. Scriptum per mànus Leonis Notarii regionarii, ôc Scriniarii fancl* Romanae Ecclefiae } in menfe Martio per Indiâionem vu» B Iï. Conh rmat privilégia Monafteni Cuxanenfis» ExCfutrtuU* . rio Cuxéu In Appendice ad Marcam Hifp. col. 86lq. A Gapitus Epifcopus ,/èrvus férvorumDei > Gondefredo religiofo Abbati vènera- An. pjr©.' jTji biiis Monafterii S.Germani atqueS.Mkhaëlis^quodeft'^fitum in valle Confluente m locum qui vocatur * Ccxano , & pofi te tuis juccejforibus Abbatibus ejufdem *s.McMi$ Monafterii in perpetuum. Cùm magna nobis follicitudo infiftit [ôc] cura pro Cu f an ' univerfis Dei Ecclefiis, vigilandum ne aliquâ neceflitatis jadurâ difpendia confequantur. Igitur quia Soniarius religiofus Prefbyter ôc Monachus vice Q veftra ante noftram praefentiam veniens , poftulavit à nobis quatenus confirma- remus tibi tuifque fuccefi'bribus Abbatibus fupradiâum Monafterium in inte- grum , cum omnibus finibus fuis , terminis ôc adjacentiis , fuifque omnibus pertinentiis in perpetuum ; inclinati tuis precibus , pro omnipotentis Dei ôc fan&i Pétri amore, jam diftum Monafterium cum finibus ôc fuis terminis, ficut incipit à parte orientis , à fronte per fummitatem ferrac quae pergit de Bova- ria ad Jovem de Clérano , ôc vadit ab ipfo monte qui dicitur Laccarias , ôc fie vadit per ipfas Laccarias ufque in monte Canigone , ôc à meridie afron* tat in monte Canigonis , ôc descendit per ferra fuper Miliarias , ôc pervenit ad Crucem fuper cuites , deinde ad Chero Clarinto , ôc pervenit per fummi* tatem de ferra ufque in rivo Merdario , ôc ab occidente ipfa ferra dé Chero Clarinto, & pervenit' in rivo Merdario , ôc ducit ufque in fluvium Tede, t) ôc à parte circi afrontat in ftrata publica quae ducit ad Duas-forores , ôc per* venitper ipfa via publica ufque in Litterano , deinde fubtus fanâo Felicio, ôc pervenit ufque in alode fan&ae Mariae , ôc villa TaUriniano cum ipfa Eccle- fia fan£ti Fruduofi , cum decimis ôc primitiis , ôc Ecclefiam fan£li Martini de Clerano , ôc Ecclefiam fan£U Andreae , quae eft fundata in villa Caftellano cum fuo alode , ôc villam de Torrente cum finibus ôc terminis , ficut in feripturis veridicis veftris refonat , ÔC valle Tarefago Ôc curtes, Ôc Cella fan£ti Vincen- tii cum fuo alode , ficut in veftris continetur feripturis , ôc alode Tonegale , Manzunculas , Ocenias , Tres-valles , Lare cUm Ecclefia fandi Andréa: , Cella fan&i Thomae cum fuo alode , Ecclefia fan£ti Pétri quae eft fundata in villa Inforcadis , Laguna cum fua Ecclefia ôc alodiis veftris in his locis. In Corni* . tatu Roflllionenfe , in villa Miliarii , in Camelas , in Relano , in fanâo Felice , È in Valle ventofa , in monte Auriolo , in villa Infula , in valle Locas , in Puiô Nadalino, in villa Vincano , ôc in Saorla, in Arbuffolas, ôc in Planicolas, 6t Interrivos , ôc in valle Molegica , in villa Orto Falguerias , in villa Arriano > in villa Folioliis , in Verneto , in Corneliano , in valle Foliaiio , in valle Saor- ra, in Torrefindo, in Pino, ôc in Campelias, ôc in Segondaniaho , in Julofs j êc in Flazano j ôc in Angerro , Ôc in Enne , ôc in Porciliarios , Ôc in Evole * in Altino. Et in Comitatu Cerdanienfe , in villa Sallagofa , in Onzes , irl Annes. In' Fenioletenfe , in villa Tavernulas , in Sauriniano , fiye in PerolaS > Vallemagna cum fua Ecclefia, ôc in valle Stavia. In Comitatu Bergitano , in ipfo villare de Gilmari , in ipfa villa de Canes ôc in ceteris locis ubicumque res Monafterii rejacent. Et in CohiitatuRoflilionenfe, ôcin valle Confluentis , ÔC in Comitatu Cerdanienfe ; ôc in Comitatu Fenioletenfe, yel in Bergitano , in Ff ij Digitized by Google 22 8 À G A P ï T ï ï I P A P M his locis fuptadiais & in Comitàtibus , quantum ipfùm Monafterium habet , A & in fcripturis veftris continetur vel refonat , ôc inantè auxiliante Deo acqui- fituri eftis , cum finibus ôc terminis , liïnitibufque veftri Monafterii. Simul ôc concedimus vobis de veftris locis primitias ôc décimas ôc oblationes re- •colligendas ad jamdidum Monafterium cum omnibus fuis pertinentiis. .... fandae Romanae Ecclefiae , cui Deo audore defervimus, vobis per hujus pri- vilegii fetiem veftrum Monafterium ôc loca feu Ecclefias ubique pertinen-r tes , ôc à praefenti nona Indidione in perpetuum tibi tuifque fucceflbribus fervis Dei inibi commorantibus Cocnobiticam vitam ducentibus ftabilimus Dei cum timoré tegendum, dctinendûm , ôc fecurè atque quietè fub norma ôc Apoftolica tuitione permanendo ; fed fub nullius aliae cujufquam poteftatis fubjicimus. Item Apoftolica audoritate jubemus Chrifti fidelibus benignè fecundùm Deum hofpitio tecipiendis. Et tu cum ab hac luce fucris fubtra- B dus , à nulla perfona ibi eligatur Abbas , nifi de ipfa congregatione eligatur Abbas fecundùm Deum à praedida congregatione. Praecipimus autem Apofto- lica audoritate ut nulla magna parvaque perfona aliquam vim aut invafionem in fupradido Monafterio aut in fuis rébus unquam facere praefumat. Pto quo fub dlvini judicii obteftatione ôc anathematis hiterdidione promulgantes decer- nimus ut nulli unquam noftrorum fucceflbrum Pontificum , vel nulla magna parvaque petfona, cujufcumque ordinis fit [ praefumat ] hujus noftri Apoftolici privilegii [audoritatem] frangere. Nam, quod non credimus, qui aliter agere praefumpferit , fciat fe excommunicatum ôc anathematis vinculis ùlnodatum > oc à reeno Dei alienatum : ôc in voraginem taftareumque chaos demerfus cum impiis deficiat. Qui veto cuftos ôc obfervator extitetit , gratiam benedidionis à Chrifto Domino Deo noftro multipliciter confequi mereatur. g Scriptum per manum Leonis Notarii regionarii ôc Scriniarii fandae Romanae Ecclefiae in menfe Decembrio pet Indidionem fupradidam. Bene valete» ï ï i k rtfj^f*" Privilegium coneedit Maimbodo Marîfcon. Ëpifcopo» Tom. 4 Gai. Chrijl. in Injlrum. pag> 2/8* Circa art. À GapituS Epifcopus > fetvus fèrvdrum Dei, réverentijftmo & fanft'tflimo Maim- 9i °' JljL boào Matitconenfis Ecclefia Ëpifcopo ,& poft te tuisjucceffotibus in perpetuum» Cùm omnium fandarum Dei Ecclefiarum ftatus à beatorumApoftolorum prin* j> cipis Pétri dodrinis provehatur, ôc ab ejus fulcimine lapfa quae funt refolide»- tur joportet merito fandam Matifcenfem Ecclefiam minotationem fuae diœce- feos patientent, fuarumque dignitatum copia carentem citb teftitui , ùt hono* remfuum non amittat. Cognofcentesigitur ipfamin omnibus quaflatam, con- venit ad ejus relevationis ftatum auxiliatricem noftram porrigere dexttam : qua- tenus B. Pétri Apoftoli fonte potata , Chrifto juvante , fuis tedintegretur ho- noribus. Et ideb omnium fandarum Dei Ecclefiarum cultores comperiant at- que fidèles , eb qubd Maimbodus diledus Epifcopus , fpiritualis fihus nofter, (ugçefllt Apoftolicae almitati noftrae quatenus concederemus fuis Canonicis , ôc laïcis in Ecclefia S. Vincentii Martyris commorantibus , aliunde ibidem non ordinare Epifcopum , nifi qualem Canonici unà cum praedidis religiofis laïcis inter fe elegerint , ficut facri cenfent Canones. Etiam concedimus fibi fuifque E fucceflbribus ut honot debitus omni tempore impendatur. Praenominatis etiam Canonicis concedimus atque confirmamus omnes res , quae per praecepta Re- gum vel largitionem bonorum Chrifti fidelium utriufque fexûs in eodem loco conlatac funt, ut inrefragabiliter fine alicujus contradidione in perpetuum ha- béant. AbbatiamverbS. Clementis Matty tis, quae eft in fuburbio praefatae civita* tis, cum omni integritate ôc Ecclefiis atque terris ôcancillis,colonis ôc colonabus fibi pertinentibus ; necnon ôc Ecclefiam S. Defiderii in Vergiaco villa fitam çum terrula S. Pétri exEpifcopatu in praenominata villa conjacente, fimul-» que Ecclefiam S. Romani in Cathehaco villa fitam: vetùm etiam nonas ôc dé- cimas ôc ex furnis praefati pagi , atque tertiam partem nemoris juxta Ararim fluvium .... ficutpius Hludovicus Rex diledus. fiuus nofter ^aunuente praetaxato. Digitized by Google IPÏSTOLÏ. A Maimbodo Praefule , dé decimis & terra , paritérque conferitientibus Hu- gone Marchione ôc Leothaldo moderatiffimo Comité , cujus animus in au- gmento prxfatae Ecclefiae omninô flagrabat, conceflit. Itaque nos per hoc ne* ltrum ApoftoHcum privilegium concedimus detinendum perpetualiter cum de- cimis S. Albani Martyris ôcGifario : ita ut amodd & deinceps quicquid ineo- dem loco donata vel conceflfa funt, vel divina pietas in pofterum augere volue- rit quacumque perfona , abfque alicujus impuBionis moleftia teneant & pofli- deant. Ea veto ratione ut nuilus Rex , Dux , Cornes , aut exa&or vel publi- cus miniftef fuper eos aliquam angariam aut diftri&ionent feu gravamen at- que imperationem imponere praefumat , nifi quantum fidèles Canonici praedi- €ti loci alicui perfonae ob fuam bonitatem concederevoluerint. Statuentès at- que promulgantes coram Deo & terribili ejus examine, per hujus noftrum 8 Apoftolici privilegii firmamentum fancimus , ÔC beati Pétri Apoftolorum prin- cipis auâoritate decernimus ; ôt tam Apoftolicae Sedis obteftamur futuros Ppntifices , quàm qui Ecclefiafticas miniftraverint fun&iones , vel etiam ma- gnas parvafque perfonas, ne ^uifpiâm , quacumque fit dignitate praeditus, dé omnibus iftis capitulis, quae a nobis conceûa funt, quoquo modo licentiam habeant à faepe faepiûs nominato loco , atque fpecialiter Apoftolicae exorationis gratiâ conjunâa, disjungere aut alienare. Si quis intereà ( quod non credimus ) temerario aufu contra ea , quae hac noftra au&oritate piè & firmiter per hoc noftrum privilegium difpofita funt, contraire tentaverit, vel haec, quae à no- bis ad laudem Dei pro ftabUîtate jam diâae Ecclefiae ordinatè ftatuta funt , re- fragare in aliquo aut tranfgredipraefumpferit,fciatfeauûoritateB. Pétri Apo- ftolorum principis , cujus immeriti vices agimus, anathematis vinculo innoda- C tum , ôc cum diabolo ôc ejus atroetffimis pompis , atque cum Juda traditoré Domini noftri Jefu Chrifti aeterni incendii fupplicio concremandum. At ver6 qui pio inturtu euftos & obfervator in omnibus extkerit , euftodiens hujus no- ftri Àpoftolici conftitutum adcultum Dei refpiciens, benedi&ionem aeternam à mifericordiffimo Domino Deo noftro percipiat , ôt ykx aeternae particeps e& fiei mereatur. î V> • « ..... > ■ .. * * . •* Confirmât privilégia Nionafterii Rivipullenfis; urt^sMp, ïn Appendice ad Marconi Hifpan. coL S6j : . WW*- lD À Gapitus Epifcopus^ jfèrvus fervorum Dei j Arnulfo religiofo Abbaii vènerabÙis Ait. sfa jfx Monafterii fartât Maria virginis Dei genitrteis domina noftra, quod eft fitum inCom 'ttatu Àufona in valle Riopotlenfi ipter duoflumina, &p&jfté in codent venera- ùili Monafterio iuis fucccjforibùs in perpetuum. Convenit Apoftolico moderamini ipià religione pollentibus benivofa eompaffione fuccurrere, ac petentium ahi- hiis alacri devotione impertiri affenfum. Ex hoc enim potiflimum praemium à cohditore omnium Deo proculdubio promeremur , quando venerabilia loca Opportune ordinata ad meliorem fuerint fine dubio ftatum perdu&a. Igitur quia poftulaftis à nobis quatenus fupradiéhim Monafterium cum omnibus fuis locis , videlicet Eeclefiis, parrochiis, villis, fundis , eafis , eafalibus , terris , vineis > campfc , pratis, pafeuis , filvis , garricis, ai'eis, torculariis , aquarum viis , molendinis cum fuis caputaquis & fuis pifeatoriis , cultum & incultum > t five etiam & in his locifc , ôc quantum in circuitu ipfius Monafterii habere di- nofeitur , confirmaremus vobis ôtc. Statuimus autem ut , quando Abbas ipfius Cœnobii de hoc feeulo migravetit, neque à Regibùs, nequè à Comitibus 9 neque à qùalicunque perfona pro cupiditatiS pecuniae eaufà , neque pro qua- Ucunque favoris inanis gloria , ibidem Abbas fit coriftitutus ; féd a cunftîs fer- vis Dei ejufdem fupfadiâi Cœnobii fecundùm Deum ôc feéundùm fahâi fie- nedidi patris regulam digha perfona éligatuf Abbatis; Situm hamqùe eft fu- pradiâum Cœnobium territofii Aufonénfis in vallé Riopullenli inter duo flu- mina. Item etiam coriftituimus tibi tuifquë fuceefToribus de fupfadiâi Cœno- bii locis ôc pertinentes primitias ôc décimas. Necnon ôc itërum ftabilimus ut huila quzlibet perfona Monachis fuprafcripti veftrï Cœnobii confiftentibus iniuftè inferre diftriûionem . aut ad iniuftam legem deportare cum laïcati- Ffiij a 3 o AGAPITIIIPAPI perfona praefumat. Nam quia fupradictum Monafterium ubicunque cum fuis per- A tinentiis à Francorum Regibus per praecepti paginam firmatum & folidatum eft regaJi auâoritate, ita & noffraApoftoBcaauctoritate, ut fuperiùs infertum eft , amodo & inanteà quidquid vos veftrique fucceflbres legaUter adquifituri fberitis futuris temporibus , a praefenti décima Indi&ione , inclinati precibus veftris, ôc per fuprafcripta regalia praecepta & hujus privilegii feriem , ut fu- periùs miflum eft , in perpetuum vodîs veftrifque fucceflbribus confîrmamus & ftabilimus detinendum & amodo difpenfandum atque regendum , ut nullus Rex, nullus Princeps, nullus Cornes, nullus Marchio , nullus Judex , neque ulla magna parvaque perfona aliquod damnum aut invafionem in eodem Cœ- nobio neque in fuis pertinentes unquam facere praefumat. Pro quo fub divini judicii obteftatione ôc anathematis interdi&o promulgantes decernimus ut nec magna parvaque perfona audeat neque praefumat contra hoc noftrum Apoftoli- B cum privilegium in aliquibus [ agere injuftè, neque ftangere tentet.Si quisau- tem, quod non credimus, in aliquibus] frangere tentaverit, fciat fe, nili refipue- rit, auctoritate Dei omnipotentis ôc S. Pétri Apoftolorumprincipis, atque noftra, oui ejus fungimur vicariatione , anathematis vinculis indiffolubiliter efle inno- dandum , ôc àregnoDei alienandum , ôccum diabolo & ejus atrociflimis pom- pis atque cum Juda traditore Domini noftri Jefu Chrifti aeterno incendio concremandum : ôc in voraginem tartareumque chaos merfus cum impiis de- fïciat. Qui vero cuftos & obfervator extiterit , benediâionis gratiam & caeleftis retributionis à jufto Judice Domino noftro Jefu Chrifto multipliciter confe- quatur , ôc vitae aeternae particeps efle mereatur. Scriptum per manum Stephani Notarii regionarii atque Scriniarii fan£tae Écclefiae Roman» in menfe Decembrio per Indl&ione fupradi&a décima, BeneC valete. y. Ex ckarta- . Confirmât privilégia Ecclefiae Urgellenfis. Urio Urgel- lmfi ' In Appendice ad Marcam Hifpan. col. 866. An. A Gapitus Epifcopus t fetvu% feruorum Dei, reveremijjimo & fan&ijfmto Wifaào XjL f an ft a Oriellenfis Ecclefiae Epifcopo tuifque fucceflbribus in perpetuum. Conve^ nit Apoftolico moderaminipiarehjgionepollentibus benivôla compaflione fuc- currere , ÔC pofcentium animis alacri devotione impertiri affenmm. Ex hoc enim lueri potiflimum praemium apud conditorem omnium Deum pfoculdu- D bio promeremur , quando venerabilia loca opportunè ordinata ad meliotem fiierint fine dubio ftatum perducta. Igitur quia poftulafti à nobis quatenus fu- pradiâum Epifcopatum fan&ae Oriellenfis Ecclefiae cum omnibus fuis aedificiis, feu ôc villis , Ecclefiis , parochiis , cafis , vineis, terris, campis, pratis, pafcuis, filvis , faletris , arboribus pomiferis , fruéHferis vel infru&iferis diverfi generis , puteis, fontibus , rivis, molendinis, pifcariis, aquis aquarumque difcurfibus , caftellis, montibus , vallibus , collibus, rupturis adjacentiifque eorum, cultum yel incultum , necnon & pertinentiam ejufdem Epifcopii , fcilicet Cerdanien- fis pagus , Libianenfis, Bergitanenfis , Paliarenfis quoque, atque Ribacurcen* fis, Jeftabienfis, atque Cardofenfis , Anabienfis ac Tirbienfts, & locus fanctae Peodatae cumfinibus fuis, caftrum etiam Sanaugia cum finibus fuis , Calbici- niano cum finibus fuis , ôc Fencris cum finibus fuis , ôc Submonte cum fini- E bus fuis.... Confirmamus etiam & tertiam partem telonei ejufdem Epifcopii , çum pertinentiis mercati , vel cum omnibus ad ipfum Epifcopium ex fuis om- nibus locis ubicunque generaliter & in integro pertinentibus infra fupradiélum Epifcopatum , à territorio Oriellenfis , Cerdanienfis , Bergitanenfis , Paliaren- fis atque Ribacurcenfis. Item & confirmamus tibi tuifque fucceflbribus de ipfius fupradicti Epifcopii locis & pertinentiis primitias & décimas. Necnon 4c iterum ftabilimus ut nulla quaelibet perfona Clericis veftri Epifcopii confi- ftentibus injuftè ad diftriâionem aut ad injuftam legem deportare cum laïcali • perfona praefumat. Nam quia fupradictum Epifcopium cum omnibus rébus ubicunque fibi pertinentibus à Francorum Regibus per praecepti paginam firmatum Ôc folidatum eft regali auctotitate , ita ôc noftra iterum Apoftolica Digitized by Google E P I S î O L â 23* À au£torîtate firmamus , ut amodb & inanteà quicquid vos veftrique fucceffores legaliter acquifiturî fiieritis futuris temporibus , ex praefenti anno Incarnationis Domini noftri Jefu Chrifti dccccli , décima Indi&ione , inclïnati precibus veftris, per veftra regalia prsecepta & hujus privilegii feriem in perpetuum yo- bis veftrifque fucceflbribus confirmamus & ftabilimus detinendum, pofliden- dum , ôc cum Dei timoré difpenfandum atque regendum ; ut nullus Rex, nul- . lus Princeps , nullus Cornes, nullus Marchio, nullus Judex , neque nulla par- va magnaque perfona aliquam vim aut invafionem in eodem Epiîcopio neque in fuis pertinentiis unquam facere praefumat. Pro quo fub divini judicii obte* ftatione 6c anathematis interdiâo promulgantes decernimus ut nullus noftro* rum fucceflbrum Pontificum> neque ulla magna parvaque perfona audeat ne- g que praefumat contra hoc noftrum Apoftolicum privilegium in aliquibus agere injuftè , neque frangere tentet. Si quis autem > quod non credimus , in aliqui- bus frangere tentaverit , feiat fe , nifi refipuerit , au&oritate Dei & S. Pétri Apoftoli atque noftra, qui ejus fungimur vicariatione, anathematis vinculis in- diflblubiliter innodandum , ôc à regno Dei alienandum , & cum diabolo & «jus àtrociffimis pompis atque cum Juda traditore Domini noftri Jefu Chrifti incendio concremandum ; 6c in voragine tartareoque chaos demerfus cum im- plis deficiat. Qui verb euftos Ôc obfervator extiterit , benedi&ionis gfatiam ôc caeleftis retributionis à jufto Judice Domino Deo noftro multiplicitér confe* tjuatur , ôc vitae aeternae particeps elfe mereatur. Amen. Bene valete. Scriptum per manum Leonis Notarii regionarii atque Scriniarii fan£tae no- ftrae Romanae Ecclefiae in menfe Deeembrio, in fupradi&o anno, Indi&ione fu- t prà nominata. V î, Confirmât privilégia Monâfterii Crallcnfis. Tomo G G aillai Chrijl. in Inflrum. pag. 424. A Gapttus Epifcopùs ïférvm Jerûortim Dei> Smiario religiofo Abbati itèherabi- Jtù. pjh £\ lis Monâfterii fanka Dei genkricis Maria domina noftra [ quod eft^Jitum in Comitatu Carcajfenfe fuperfluvio Urbionis, &poft te in eodem venerabili Monafte- rio tuis fuccejforibus in perpetuum. Convenit Apoftolicô modêramini pia re- ligioné pollentibus benivola compaffione fuccurrere , 6c pofeentium animis |) cum alacri devotione impertiri aûenfum. Ex hoc enim lucri potiflimum prae- miumà conditore omnium Deo procul dubio promeremuf, quando venera- bilia loca opportunè ordinata ad meliorem fiierint fine dubio ftatum perdu&a. Igitur quia per veftrumLegatum ,videlicet Arnulfum humilem Abbatem*po- »fcivipulleù* ftulaftis à nobis quatenus Monafterium fupradi&um confimaremus , cum om- km. nibus fuis locis, videlicet Ecclefiis villabus , cafis , terris , vineis , campis > Î>ratis, pafeuis , filvis , garricis , areis Ôc torculariis , aqùis , aquafum viis,mo-v endinis cum fu s caputaquis ôc fuis pifeatoriis , cultum vel ineultum ; five etiam ôc in his locis in Comitatu Carcaflenfe villam Agrifolio , cum Ecclefia S. Cy- rici cum terminis ôc finibusfuis, villam etiam Verzeliano cum Ecclefiâ fàn&ae Marias ôc cum terminis fuis , ôc villam Cummiano cum Ecclefia fanâae Ma- riae ôc terminis fuis , medietatem etiam Ôc quantum in jam [ di&o ] Comitatu Eipfe locus. •. ut anteà.-. i. confirmamus i ôc in Comitatu Tolofenfi, vel in vicariis fuis Ecclefiam fan&ae Mariac ôc S. Salvatoris , ôc S. Johannis in Erci- no, ôc locum Camboni cum omnibus ad fe pertinentibus ; ôc quantum ibiSim- plicius Archilevita conceflit cum fuis confanguineis , ficut in eorum feriptura- rum ferie refonat , vel inanteà in ipfis acquifituri eftis locis, ôc in Comitatu Re- denfe quantum ibidem praefatus Simplicius Archilevita conceflït , tam in pa- rochiis quàm Ôc in ceteris locis , villam etiam Boxam-Àureram ôc Aureliofam cum omnibus jutibus illorum; ôc in fuburbio Petfapertufienfe hoc quod dédit Rogerius inCucuniano, Retgas in Ollifo cum Ecclefia, ... inPaterno cum Ecclefiis Ôc decimis, Ôcin hoc fuburbio pertinentibus pafeuis ôcaquis, quantum de villa Corneliano ufque ad jam diftum , ficut ibi Holiba conceflit. Villam Corneliano cum ipfa Ecclefia , villam Stagello cum fua Ecclefia. . . » quarurnlibet in yilht Gologias cum Ecclefia fua, médium Vernettum cum fuà Digitized by Google 232 AGAPITI II PAPil Ecclefia, villam Ripas- altas cum fua Ecclefia , & ipfum Villarem cum fuaEc- A clefia , villam Coningos cum fua Ecclefia , & in villa Salfas, ôc in villa de Ca- nonac pifcaturas ; ôc in Comitatu Confluente quantum habetis in prata & in bonaria ad fe pertinentia ; in Comitatu Gerundenfe Ecclefiam S» Felicis , in * villa Loroftaria ôc fua Ecclefia ; in Comitatu Bifuldinenfe Ecclefiam S. Ste- phani ôc S. Peregrini , feu & villam Enufcho ôcMediano cum Ecclefia & fua pertinentia ; & quod habent in Barcinonenfe ôc in Oriellenfe ôc in Sardarienfe & in Cabaftenfe ôc in Albienfe ôc in Minerbenfe , confirmamus ; & in Co- mitatu Narbonenfe villam Erciam cum fua Ecclefia & in infula Lici Eccle- fiam S. Pétri cum fua pertinentia, & quantum ibi dédit Remigius Archilevita , & in Tolofano villa .... & Palmam , & in villa Alianeto & Fabriciano & Fertales , Fabarios S. Stephani & S. Genefii ; vel in villa Miliano quantum ibi- dem habent. In Comitatu Aufona Ecclefiam S. Martini, cum fuisdecimisôc B pertinentes , feu & in villa R ano 6c Villare Afenario quantum ibidem habent ; & in Salmas prope Narbona , 6c juxta ftagnum quantum ibidem ha- bent , vel cum omnibus ad fuprafcriptum Monafterium in integro pertinentibus : Ôc confirmamus vobis pontaticum , raptaticum , falinaticum , toloneum , ficut Reges vobis per praecepti paginam concefferunt. Statuimus autemut, quando Abbas di£ti Monafterii de hoc faeculo migraverit , neque à Regibus , neque à Comitibus , neque à qualicunque perfona pro - cupiditatis pecuniae caufa , neque pro qualicunque favoris inanis gloria, ibidem Abbas fit conftitutus : fed à cun£tis fervorum Dei eidem Monafterio fecundùm Deum ôc fecundùm S. Be- nediâi patris regulam .... cligantur Abbates. Situm namque eft fupradi&um Monafterium territorio Carcaffenfe juxta pago Narbonenfis. Item ôc confir- mamus tibi tuifque fuccefforibus de ipfius fan&i Monafterii locis ôc pertinen- q tiis , primitiis ôc decimis : necnon ôc iterum ftabilimus ut nulla qualibet per- fona Monachis veftri Monafterii confiftentibus injuftè aut ad injuftam legem deportare cum laicali perfona pracfumat. Nam quia fupradi&um Monafte- rium .... à Francorum Rege per praecepti paginam firmatum ôc fblidatum eft .... ita ôc noftra Apoftolica au£toritate, ut fuperiùs infertum eft. . . . incli- nati precibus fupradidti legati veftri Arnulfi Abbatis, ôc per fuprafcripta rega- lia prjEcepta ôc alia privilégia'. ... in perpetuum vobis veftrifque fijcceflbri- bus confirmamus & ftabilimus detinendum , ôc Dei cum timoré ôc amodo di£ penfandum atque regendum , ut nullus Rex, nullus Princeps, nullus Cornes, nullus Marchio , nullus Judex , neque nulla magna parvaque perfona ali- quam vim aut invafionem in eodem Coenobio , neque in fuis pertinentiis umquam facere prxfumat. Pro quo ôc fub divini Judicii obteftatione ôc ana- D thematis interdiélo promulgantes decernimus , ut nulli umquam noftrorum fucceflbrum Pontificum, ôc , ut fuperiùs pofuimus, nulla magna parvaque per- fona audeat neque prxfumat contra hoc noftrum Apoftolicum privilegium in aliquibus agere, neque frangere temptet. Si quis autem, quod non credimus, in aliquo frangere temptaverit , fciat fe , nifi refipuerit, audoritate Dei omnipo- tentis ôc S. Pétri Apoftolorum principis atque noftra , qui ejus fungimur vica- riatione , anathematis vinculis indifTolubiliter efle innodandum , ôc à regno Dei alienandum, ôc cum diabolo ôc ejus atrociffimis pompis , atque cum Juda tra- ditore Domini noftri Jefu Chrifti aeterno incendio concremandum , ôc in voragi- nem tartareumque chaos ôcc. Scriptumper manum Stephani Notarii regionarii atque Scriniarii fan£tae atque E Apoftolicae Komanae Ecclefiae inmenfe Decembri per Indi&ionem fupradiâam decimam. Bene valete. V I I. Prasdones à Monafterio Celfïniacenfï arceantur. Apud Mabillonium Lib, 45 AnmL Bened. Num. $3. Circa an. AGapitus Epijçopus , fervus fervorum Dei , omnibus fanftœ Dei Ecclefia filiis m Arvernico habitantibus , perpetuam pacem œternamque falutem in Chrifto Jefu. Immenfa fufpendimur admiratione , cur illi , quibus inter vos Paftoralis cura cornmùTa eft ^ oculos mentales claufi , fandam Ecclefiam ; ita ut nobjs v fuggeftum Digitized by Google E P I S T O L JE. *32 A fuggeftum «ft , finant pravorum rabie lacerari , vaftari , rébus propriis exfbo- liari , non opponentes fe murum pro domo Ifraël > nec. in pmio in die Do- mini ftantes , ut obvient fua auâoritate raptoribus & praedonibus : fed videntes inhonorari fuam ipforum matrem , tacent , nec afpera redarguunt inveâione patratores. Videmur enim terribilem illam vocem aut ignorare , aut nullate- nus omninb pertimefcere , quae dixit : MalediBus qui prohibet gladium fuum à Jtrtm. 4?. fanguine. Unde generaliter omnibus vobis condolemus , timentes ne ira Dei IO * à San&uario ipfius , id eft à Praelatis incipiens , in oves eorum jufto graflari permittatur judicio,. Noftis quamplurimi fratres , ÔC qui ignorât cognofcat, locum *> Celfinianias , ex quo fundatus eft, fanâae Romanae Ecclefiae fpeciali- » Soudllanget ter efle contraditum , ejufque fub tuitione ab initio manfifle , quem fpeciali amore diligendum efle decernimus , atque omni tempore multiplici fubliman- £ dum honore judicamus. Nec immerito : nam falutiferum Monaftici Ordinis aromaes-eodem loco furgens, nunc in noftris partibus , Deo donante , flagrare utiliter videtur. Quapropter rogamus ôc obfecramus , magnaque prece depof- cimus ut praediéto loco reverentiam exhibere curetis, ibique Deo militantes nullus inquietare praefumat. Si quis autem de terra ad jara diétum Monafte- rium pertinente , vel eofdem Monachos , aut de ipforum fàmilia aliquid in- juftè contra voluntatem Abbatis ejufdem Cœnobii tenet , noftra Apoftolica auûositate precipimus ut hoc fine dilatione reddere feftinet. Quod fi non fe- cerit , ante noftram praefentiam jubemus ut veniat , rationabilem caufam di- ôurus. Si verb & hoc contempferit facere , terribilis anathematis innodatus noftra excommunicatione , qui vices beati Pétri, licèt indigni, agere vide- mur , cujus [ terras ] injuftè invadere non timet , ple&atur atque vulneretur. CSpecialiter ergo noftra ex parte obfecrando prxcipimus domno Stephano * Epi- * Arvemenfi fcopo, in cujus diœcefi Celfinianias Monafterium fitum eft, ut omnes res ejuf- dem Monafterii vaftantes , vel aliquid mali familiae Monachorum ibidem con- fiftentium inferentes , gladio excommunicationis ferire non différât , ôc à li- xninibus fan£lae Dei Ecclefiae tamdiu fequeftret 3 donec digna fatisfa&ione emen- 4are cogantur. y III. t Privilegium <ïat Monafterio S. Martini de * Lenis,' Tomo Z Hijioria Occlu in Inflrurru pag-Q*)* ^ A Gapïtm Epifcopus , fervus fervorum Dei 9 Segario religiofb Âbbati venerab'r* jr^ lis MonaJterUfanfti Martini, qui vocatur Lenis, qui eft in ripa de flumine Ata-> ce in valle Boticarnea, & per *um in eodem venerabtti Monafterio in përpetuum* Cum magna nobis follicitudine infiftit cura pro univerfis Ecclefiis ne aliquam neceffitatis ja&uram fuftineant , fed magis proprie utiUtatis ftipendia confe- 3uantur. Ideb convenit nos Paftoralis tota mentis integritate procurare & fe- ulé eorum utilitatum fubfidia illis conferre , ut Domino noftro ommpotentî id quod pro ejus fan&imoniis , honore etiam & laude atque gloria ejus divine majeftatis , venerabilium ut noftrorum erat contulùTe locis , fitque acceptabi- le , nobifque ad ejus locum locupletifllma mifericordia dignum hujufinodi pu operis infidere in fydereis conferatur arcibus remuneratione, Igitur quia pe- Etiftis à nobis quatenus Ecclefiam fande Marie que eft in Coronulas , cum terris ôc vineis &cum omni redibicione fua, pari modo ôc Ecclefiam S. Stephani que eft inBolorda, item cum terris ôc vineis & cum omnibus pertinentiis fuis ; fimili modo & Ecclefiam S. Johannîs que eft in Combreto, cum omnibus fuis pertinentiis ; pariterque ôc Ecclefiam S. Pétri que eft in Petralata , item cum terris ôc vineis ; verùm etiam ôc villam de Buxo ôc Pelrus , cum terris ôc vi- neis ôc filvis ôc aquimolis fuis ; fimilitet in villa que dicitur Caffanges, cum cafis & vineis ôc terris , ôc medietatem de villa que dicitur Barofa , necnon in vigo Adefate cum terris ôc vineis ; pari modo ôc villa que dicitur Artofol, cum omni fua pertinencia: pariter infra Comitatu Fenioletenfe,ôc Comitatu Redenfe , ôcRoflelione, tûe religiofitati in përpetuum concedere deberemus. Ita fané ut à vobis veftrifque fuccefloribus fingulis quibufque indiâionibus pensûs nomine racionibus Ecclefiafticis dçcem argenti folidi. * . • denarios duodecim, Terne IX % G g E* Archfo Harbon. * Ltsn An. 15:44 i Digitized by Google *34 JOHANNIS XII V AT M difficultate poftpofita , perfolvatur .... de noftra melioracione feu diffinicione A indifferenter vos fine dubio procurantes efficiatur : nullaque praetereà ad dan- dum annue pensûs à vobis mora proveniat; fed ultrb accionariis fanâe noftre Ecclefie apto tempore perfolvant. Statuentes Apoftolica cenfura, auctoritate beati Pétri Apoftolorum principis , fub divini judicii obteftatione anathematis interdiétum , ut nulli umquam rioftrorum fucceflbrum Pontificum vel alie cui- libet magne parveque perfone ipfa prenominata loca à poteftate & dicione jam fati Monafterii auferre prefumat. . Si quis autem temerario aufu magna par- vaque perfona contra hune noftrum Apoftolicum preceptum agere preiùmpfe- rit, feiat fe anathematis vinculo innodari, & à regno Dei alienum,, & cum omnibus impiis eterno incendii fupplicio condemnatum. At verb qui obferva- tor extiterit precepti , gratiam atque mifericordiam , vitamque eternam à mi- fericordiffimo Domino noftro confequi mereatur. g Scriptum per manum Leonis Scriniarii fancte Romane Ecclefie u\ menfe Octobris , Indiâione ( a ) xm. Bene valete. (a) Tomo fexto Gallis Chrift. in Infirma, pag. 104, ubi idem ptmlegium redtatur, legitur Zh ditlioneXIT. ^ ■ - JOHANNIS XII(*)PAP;E EPISTOL^E- I- c Monafterio Humolarienfî privilegïum concedit» Inter A3a SS. Ord. S. Bened. fœc. 2 , pag. W2$> An « 9S7> TOhannes Epifcopus , fervus fervorum Dei, venerabili Abbati Bernero beata Dei J genitricis Maria virginis Ecclefia , & per eum cunftœ Congregationi in perpe* wum. Si juftis petitionibus piorum affenfum prabemus, voluntati Domini nos militare credimus. Ergo notum fit univerfis Catholicae matris Ecclefiac filiis tam prxfentibus quàm futuris , qubd mifit ad nos filius nofter gloriofae indo- lis puer , feilicet Lotharius Rex Francorum , paternitatem noftram humili- ter obfecrans ut quamdam Cellam in pago Veromandenfi fitam , in honore D beatae Dei genitricis Virginis Mari* ôc fan&ae Hunegundis virginis conftru- £tam , au&oritatis praefidio muniremus : quam , fuggerentibus genitori fuo Lu- dovico videlicet Régi Comité Adalberto & idoneo fatis viro Gilberto , qui eamdem Abbatiolam jure beneficii poflidebat , ad facrae religionis venerabi- lem cultum erigere conatur , atque regiae poteftatis praecepto corroborare nititur. Cujus petitioni congaudentes, Ecclefiaftiei vigoris manum exerimus , & ex ea qua fulcimur Apoftolica auûoritate praecipimus ut praefatam Abba* tiam nemo umquam faecularium poflideat , neque ex rébus ejufdem Cellae quid- quam fibi aliquis ufurpet, non Rex, non Cornes, non Epifcopus , nec qui- libet Princeps quacumque poteftate praeditus , nifi fortè tuendi ac defen- dendi causa : & hoc nonnifi ejufdem loci Regularis Abbatis fiât permiflîone. Si quis vero pro hac adipifeenda pecuniam vel quodlibet munus Régi aut £ cuilibet Principi dederitfive promiferit, fubinferendae malediâioni fubjacebit. Sit igitur eidem Cellae Abbas fecundùm Regulam S. Benedi&i conftitutus , & Monachi regulari diftri&ioni fubje&i , quos de rébus ejufdem Cellae ali-» quod difpendium perpeti cum omni imperio prohibemus. Res vero ejufdem Ecclefiae funt Humolarias villa , in qua eadem Cella conftruda eft , cum man- fionibus cun&is ad fe pertinentibus ; Merulficurtis cum adjacentiis fuis ; Eu* doldicurtis cum appendiciis fuis ; Calviniacus cum manfis ad fe pertinenti- bus ; in villa , quae dicitur Frifia fuper fluvium Sommam, xii manfi, quos pro commoditate pifeium eidem Ecclefiae perpetualiter habere liceat. Hxc («) Johannes ordinatut eft an. yjtf: obiitan. 964, Digitized by Google E P I S T O L M. itf A itaque & fi qua alia Ecclefia , eidem Domino opitulante, adquirere fibi potue- rit , Apoftolica fulta au&oritate licenter & fine aliqua contradi&ione pofll- débit ècc. Scriptum per manumLeonis facri Scriniarii fanâae Sedis Apoftolicae in menfe Januario pro Indift. xiv. Datum iv Non. Januarii per manum Georgii fecundi Epifcopi fanâae Se- dis Apoftolicac anno primo , Domino propitio , Pontificatûs domni Johannis fummi Pontificis & univerfalis Papae» I I. Excommunicat Ifuardum &. fbciôs ejus. Tom. ix Coniil. fag* T"/ Go in Dei nomine Joannes Papa > Sedis Apoftolica <èf Romande TJvbis Apojlo* An.^jp. j7j licus, divina clementia largiente, notum volo fieri omnibus qualiter Veniens quidam Epifcopus à partibus Galliarum , nomine Girardus , Auguftudunenfis civitatis Pracfui egregius , pro Régis etiam amore , & beati Pétri principis Apoftolorum fervitio Romano , expetiit noftram honorificè adgreffus praefen- tiam. Qui dum nobis pro fua induftria & honoris magnificentia gratus , ac* ceptabilis & carus exifteret; dum de pluribus fermo inter nos haberetur, ma- nifeftavk mihi humillimè reclamando de quibufdam hominibus , qui terram de fuo Epifcopatu praefumptuosè & violenter tenere videntur. Infuper depre* catus eft ut eos excommunicaremus , & maledi&ionis jaculo illos damriare- mus. Cujus petitionem benevolè fufcipiens , jufli ego Joannes Papa , fervus fervorum Dei , talem excommunicationem & maledi&ionem fieri , fcriptam C manu propria Benedi&i Archiepifcopi noftri. Conjacet autem eadem terra in patria quae dicitur Provincia , de Abbatia fan&i Symphoriani. Quicumque ergo eam tenent terram fan&i Symphoriani , aut aliquid ex terra fan&i Nazarii, fine affenfu Girardiejus civitatis Epifcopi , ex auâoritate Dei Patris omnipotent tis, & Filii , & Spiritûs.fan&i , omniumque San&orum Dei ; poteftate infuper beati Pétri Senioris noftri, cum ceteris Apoftolis quibus data eft poteftas li- gandi atque folvendi, & exminifterio noftro, fint excommunicati & anathe- matizati , atque à liminibus fanâae Dei Ecclefiae alienati , nifi converfi ad fa- tisfa&ionem venerint. Omnes enim maledi&iones , quae in veteri Teftamento & novo fcriptae funt , veniant fuper eos , nifi ad emendationem venerint : fint maledi&i in civitatibus , in villis , in agris , in viis, in caftellis , in filvis, & in omnibus locis : deleantur de libro viventium , & cum juftisnon fcriban*. tur , nifi refipifcendi ad fatisfa&ionem & emendationem venerint. Fiat. Digitized by Google JOHANNIS (a) XIII PAPiE EPISTOL^E. Dolenfî Monafterio privilegium concedit. Ttf/rctf 2. Galliœ Chrijl. in Injlrum. pag. An-î>«8. TOhames EpifiopuS) fervus fervorum Dei, religiofo AbbatiRamnulpho Dolenfis J Cœnobii in honore fanâia genitricis Maria & beatorum Apofiolorum Pétri drfi Pauli conflrufti, ejufque fuccejjoribus. in perpetuum. Apoftolicx moderationi totius Ecclefiae cura commiffa eft ; & idcircb quifquis divina difpenfatione in fanera Romana fede fuccedit , neceffe eft ut ubicumque poflibile fuerit , utilitatem ejufdem Ecclefiae procuret. Quapropter Monafterium praedi&um , quod Ebbo {)iae memoriae aedificavit , ita ut à praedeceffore noftro per au&oritatem privi- egii fancitum eft, liberum ab omni dominatione cujufcumque perfonae, aut Régis videlicet aut Epifcopi , aut filiorum vel filiarum vel propinquorum ipfius Ebbonis effe decernimus , & res omnes quas vel nunc habere videntur Mona- chi , vel deinceps ibidem collatae fuerint , fine ulla contradi&ione poflideant. Vodillonem quoque villam cum fuis appendiciis , à Gerardo nobili viro col- latam , eidem loco fimiliter attribuo vel confirme Capellam etiam S. Ger- mani , Ecclefiam quoque S. Marias, neenon S. Dionyfii, mafuilium etiam G in honore S. Salvatoris ; prata quoque in honore S. Boniti , oleas denique in honore S. Suipitii , Capellam nihilominùs juxta Caftrum Dolis à Britonibus conftructam , poft illorum difeeffum attribuimus. Capellam quoque S. Mar- tini infra Caftrum - fortem , etiam Ecclefiam in pago Piâavenfi , falinas quoque in pago Alnenfe ; alodum etiam Lavariacum cum Monte-futario , cum omnibus rébus quas vel nunc habent , vel deinceps iidem Monachi ha-» bituri funt , ut jam diximus , fibi pertinentibus , ita fibi vindicent ut nullius omninb ditioni fubjiciantur, nifi Romanae fedi., ficut in praedi&o teftamento praefati Ebbonis continetur. Hoc ergo nos intuentes , eafdem res, quae lega- v liter conceduntur , eidem Cocnobio per noftram Apoftolicam auctoritatem confirmamus. Abbatem verb communiter Ôc regulariter viventem fine ullius contradictione, quemeumque de ipfis faniori confilio elegerint, fibi praeficiant. D Quod fi aliquis per munus aut per inanem gloriam , confentientibus , quod abfit , Monachis , irrepere tentaverit , hune talem veluti furem & latronem per Apoftolicum interdrâum prohibemus : fed ab ipfis perfonis , quibus beatus Benediaus in hac re poteftatem tribuit , talem eligi prxcipimus , qui domui Dei bene praeeffe ftudeat , &, ficut di£tum eft , communiter vivat , & fratribus' prout potuerit prodeffe magis quàm praeeffe ftudeat. Conftituimus etiam eidem Cœnobio Ecclefiam S. Luforis quam iidem Monachi dato pretio à nobili viro Simone per cirographi teftamentum comparaverunt, ut nihil illis ampliùs requiratur nifi decem folidorum cenfus. Quicumque verb praedicto Monafterio in augendis rébus vel rëligione adjutores extiterint , Chriftum Dominum ôc fan&am ejus Genitricem atque beatos Apoftolorum principes habere merean- tur adjutores. Econtrà autem quicumque temerarii vel audaces Monafterium E aut fratres five quaflibet res ad eos pertinentes laedere aut ufurpare praefum- pferint , illos per Apoftolicam poteftatem nobis per ipfos à Deo conceffam fub anathematis vinculo , nifi refipuerint , ufque in diem .judicii obHgamus. Obfervantibus haec gratia & pax Chrifti multiplicetur , &c. Scriptum per manum Theodori Notarii S. Romanx Ecclefiae in menfe Januarii , Indi&ione undecima. («) Johannes cteatus eft fummus Pontifcx primo die Oâobris aa. ç6j: obiit quinto die Sep- tembris an. Digitized by Google JOHANNIS XIII PAP,E EPlSTOL^Ê. * 37 A II. Libertatcm Monafterio Arulenfî lâfgituf. Exauriuta* ^ rio AruUnfi. In Appendice ad Marcarn Hifpan. col. 8g3» 1Ê Ohannes Epifcopus > fervus fervorum Dei, univerfis Chrifii fidelibus prafentibui An. $68. / & futur is faltttem in Domino perpétuant. Si femper cpncedenda funt qux piis defideriis congruunt , quantô magis ea, qux prô divini cultûs conftantia perti» here nofcuntur , omnimodo non funt neganda. Et ideb fciat omnium veftro* rum bonitas atque indufttia quia vir Deum timens & inclitus Cornes , nomine ï$ Oliba , veniens oratum Romam ad beatiflimorum Apoftolorum Pétri & Pauli facratifilma corpora , poftulavit à nobis ut Monafterium , quod vocatur Arulas, conftruâum à fratre avi fui ad honorem Domini & femper virginis Dei geni* tricis Marix i pofitum territorio Comitatûs Roffilionenfis, in loco qui Vallis- Afperi vocatur , juxta ripam fluminis Theti , quod vulgari nomine etiam nun- cupatur , fub perpétua immunitate fanâorum patrum cum defenfione fan&x noftrx fedis Apoftolicx manendum decerneremus, cum omnibus rébus & pof- feflionibus fibi pertinentibus. Unde inclinati precibus ejus humilitatis , pet hanc noftram Apoftolicam & invîblabilem prxceptionem ftatuimus idipium Dei Genitricis Monafterium ex integro pro fua ftabilitate perpetuaiiter ad ditio- nem atque tuitionem fanâx matris Ecclefix perfifti debere, confirmantes illi omnes res qux jure & rationabiliter fibi à principio pertinent, & ufque in finem C fecuii pertinere debent, in Cellis, Ecclefiis, ornamentis , facris vafis ôc utenfi* libus, in villis , cafis,'cafalibus, fervis, ancillis, libertis , & affranticiis , aquis, cum ipfis aquarum ex utraque parte riparum verdigariis & circumjacentiis > terris ôc aquimolis cum fuis caputaquis & ipfis aqux-duâibus , ac pifcariis , om» hibufque locis cultis & incultis, & cum univerfis ufibus, reditibus, feu deci- mationibus & tributis: promulgantes etiam hxc omnia, & quxcumque lega* liter dici & nominari pouunt , per fines & terminos fuos inconouTa ôc indem- hia manere ad dominium ipfius facri Cœnobii , & utilitatem regularis Abbatis feu Monachorum ibidem Deo fervientium.Quoquo tempore nequaquam licen- tia fit alicui Epifcopo , Duci , Comiti , aut ulli hominum magnx parvxque perfonx aliquid de omnibus , quae ei pertinent & inantejà pertinere debent , tollere aut violenter poflidere , five in quoquam moleftiam ôc contrarietatem X) faceré ', fed cun&a mobilia ôc immobilia generaiiter ôc intégré falva feu inte* gfa perfiftant ad ufum ôc incrementum ipfius facri Monafterii fub ptote&ione noftrx fedis Apoftolicx perpetuis temporibus à prxfenti xn Indittione. Dici- mus etiam ut Abbas , qui ibidem pro tempore fuerit , fi, quodabfit, à regulari propofito ôc inftitutione beati Benedi£ti deviaverit , five res Monafterii ejufdem alienaverit , licentiam habeat prxdictus Comes Oliba five fui eumdem Abba- tem expellendi foras , ôc quod ab eo alienatum fuerit , ad proprium jus revo* candi, ôc pro ipfo aliumDeo dignum Abbatem conftituendi, appfobata rei ve* ritate. Conftituentes Apoftolica cenfura fub divini judicii obteftatione hxc quae à nobis décréta funt perpetuis temporibus inviolabiliter ab omnibus obfervanda» Si quis autem , quod non credimus , temerario aufu adversùs hujufce noftrx prxceptionis feriem contraire praefumpferit , fciat fe , nifi refipuerit , judicio E Dei omnipotentis, ôc prxdi&x femper virginis Dei genitricis Mariae beatiffimo- rumque Apoftolorum Pétri ôc Pauli , ôc omnium Epifcoporum noftraeque Apoftolicx humilitatis au&oritate , cum omnibus impiis perpetuo incendio ôc indiflblubili anathematé damnatum. At veto qui obfervator ôc cuftos ejus in toto extiterit , gfatiam ôc mifericordiam à cxlefti Rege obtineat , omnium* que peccàtorum fuorum in prxfenti abfolutionem , Ôc in fiituro xternam glo- riam cum fanûis Angelis confêquatur. Scriptum per manum Leonis Notarii regionarii atque Scriniafii fedis Apo» ftolicae in menfe Decembri , Indi&ione xn. Bene vaiete» G g iij Digitized by a3 8 JOHANNIS XIII PAP^ III. A Tom. ix Prxcipit Epifcopis Britanniae ut Archiepifcopo Turonenfi debitam ccncii.f,6'6 i .. "* reverentiam exhibeant. An. 97 o. TOannes fervûs fervorum Det , Èpifcopus Roman* urbis , in Chrifto fratribus uni- I verfis Epifcopis citerioris Britannia falutem in Chrifio & vifttattonem. Quia vice B. Pétri Apoftolorum Principis , Domino Deo dignante , omnium Eccle- fiarum çuram fufcepimus , follicitudinem , qua uniufcujufque fides intégra in eodem Domino refervetur, fine qua nullus ei placere valebit , ubique feverè obfervare xlebemus. Ideôque notum fit vobis quia cariflïmus frater nofter Arduinus fanax Turonenfis Ecclefix Archiepifcopus veniens ad Apoftolorum limina Romam oratum, interpellavit nos qubd jura fui Archiepifcopatûs , B aux ab antiquis temporibus per décréta fanaorum Pontificum S. Romanx ma- tris Ecclefix fuis prxdeceflbribus conoeflaôc confirmata fuerunt,à veftro Archi- epifcopo & fuis deceflbribus per violentiam & paganorum Northmannorum contrarietatem fublata videntur. Unde Apoftolica auaoritate vobis fciatis inter- diftum ne illrus ullo modo juri refiftatis deinceps de omnibus , qux prxdiaus Archiepifcopus confirmât Archiepifcopatui fuo pertinere debere, quoufque ille vefter Archiepifcopus , aut aliquis ex vôbis cum Arduino Archiepifcopo , five cum fuo fuftraganéo , vel alio fideli miflb ad noftram fanaam matrem Ecclefiam veniat , ut ibi , prxcognitis caufis inter vos & illum , quod xquum comprobabimus, definiatur ad laudemDei & Domini noftri Jefu-Chrifti. Qubd fi aliter quàm jubemus contra voluntatem ejus feceritis , cognofcatis vofmet- ipfos Dei & B. Pétri principis Apoftolorum , per noftrx humilitatis manda- C tum, auaoritate excommunicatos ab omni Ecclefiaftico officio. {a) Qubdfi vero debitam reverentiam circa prxdiaum fratrem noftrum obfervare vobis placuerit ; fecundùm juftitix decretum à fanaa Romana Ecclefia ftatutum , permaneatis cum Dei benediaione in unitate noftrx catholicx communionis. Inter hxc fciant regni veftri homines , maximè nobiliores , nominatim Beren- garius & filius fuus Conanus, & Hoël cum fratre fuo Guerech , cum ceteris maioribus, ut fi contra juftitiam inobedientes fuerint huic noftrx juffiom, & contrarii feu rebelles extiterint prxdiao fratri noftro Turonenfi Epifcopo , fint & ipfi excommunie aji , & noftra benediaione Apoftolica pnvati. I V. Berengario Viraunenfi Epifcopo ( h ) priyilegium concedit proD Monafterio S* Vitom. Apud Calmetum in Probat. Hifl. Lothar. Tomo i , pàg. 3$$* An 971. TOannes Zpifcopus , fervus fervorum Dei , Berengero fratri noftro Virdune^xs I Eccleft* Epifcopo , cum omnibus fibi à Domino commfs , bravxum etern* remu- Zerationis. Convertit Apoftolico moderamini pia religione pollentibus bene- vola caritate favere, ôc pofeentium animis alacn devotione aflenfum prxbere. Ex hoc enim potiffimum prxmium lucri à conditore omnium Domino prome- rebimur, fi venerabilia Sanaorum loca opportunè ordinata ad meliorem rue- - rint ftatum noftra auaoritate perduaa. Igitur quomam te, cariffime frater, inter extera fanage converfationis exercitia compenmus quoddam Monafte- E rium in tuo Epifcopio juxta civitatem Virduni , in Ecclefia videlicet beau Pé- tri, pro amore Dei conftruxifle, in quo requiefeunt corpora fanaorum Con- feflorum atque prxfàtx Ecclefix fana* Marix quondam Epifcoporum , Vitom, Pulchronïi >ofleflbris atque Firmini , ôc de rébus tux Ecclefix provida con- fideratione fublevafle, ut fi quando filii Ecclefix tux divmo compunai amore terrenadefpicientes,ad contemplativx vitx perfeaionem confugere defide- rarent , ne à tua Ecclefia penitus diflbeiati viderentur , in Monafterio , quod ( a ï Ou* feauuntur , défunt in Membrana Tu- ( b) Hoc idem Privilegium editum eft in Chro- roLnfi^ qul^aSm EpSÔlarn vulgavit Mat- fiico Hugonis Abbam Flavuuacenfis cum quibuf- tenius Tomo 3 TheC Anecd. col 8tfp. . dam diffeientus. Digitized by Google Ë P I S T O L M. àtf A membrum eft ejufdem Ecclefiae , folatii refùgium fub habitu religionis fibi in- venirent, & Domino quieta tranquillitate inibi famulentur. Noverit omnium fidelium tam praefentium quàm fit futurorùm induftria, nos idem Monâfterium tua ordinatione conftructum , cum omnibus rébus , regalibus praeceptis tuo confultu fibi fancitis , in aeternum velle pefmanere inconvulfum : fcilicet vil- lam fupra Scantiam cum fuis pertinentiis ; Flaviniacum cum fuis adjun&is ; Abbatiam S. Amantii cum quidquid ad eam pertinet ; ad Nova-villa cum fuis locis ; ad Mantionis curtem quantum ad eam pertinet ; Parridum cum fuis ad-* jacentiis ; de Marculfi curte Êcclefîam cum fuis adjaeentiis ; Arbodi villa cum fuis pertinentiis ; Caftonis curte Ecclefia eum his quae ad eam pertinent ; Ec* clefia de Marleio cum fuis adjaeentiis ; Ecclefia de Amorizei villa cum fuis adjaeentiis , cum terris , vineis , molendinis , eum fervis & ancillis j Abbatia ïî S. Pétri & Ecclefia de Maroa i ad (a) Limacum quidquid ad illum locum per- tinet ; ad Nova-villa in Barrenfi Comitatu , quidquid pertinet ad eum locum; Haec praedi&a loca omnia cum omnibus fuis generaliter & fpecialiter pertinen- tiis , & quidquid , Deo opitulante , voto fidelium huie Monafterio conceffum fuerit in futuro tempore , per hoc noftrum Apoftolicum privilegium perenniter. ■ j , confirmamus , tam vobis quàm veftris fuccelToribus ; & infiiper hoç noftraè au&oritatis privilegio efle eorroboratum volumus , quatenus eaderri Virdunen* fis Ecclefia , quae ha&enus de filiis ab ipfis infantiae rudimentis in gfemio fuo ' expofitis , dum ad externa Monafteria confugiebant , fraudabatur , abhinc & deinceps in membro fibi fubjecto , confilio fui Epifcopi atque providentia, gloriofi Abbatis Humberti , de eorum fan&a converfatione fublimata glorieuir* Si qua autem temerario aufu magna parvave perfona, cujufcumque ordinis C aut poteftatis , contra hanc noftram Apoftolicam praeceptionem ire tentaverit, lçiat fe au&oritate beati Pétri Apoftolorum principis excommunicatum , atque anathematis Vinculo innodatum , & à regno Dei alienum , eum omnibufquô impiis aeterno ineendio atque fupplicio condemnatum. Qui verb obfervatoi iextiterit hujus noftri praecepti , gratiam atque mifericordiam vitamque aeternam à mifericordiffimo Domino Deo noftro confequi mereatur. Scriptum pef manum Leonis Scriniafii fan&ae fedis Apoftolicaî in menfe Januario per Indictionem xiv. Bene valete* Datum quinto Idus Januafii pe£ manum Marini Epifcopi & fan&ae fedis Apoftolicae Bibliothecarii , anno Pon- kificatûs domni Joannis fummi Pontifias & (b) univerfalis xm Papae in fan^f ûuTima fede beati Pétri Apoftoli vi , primo in menfe } Indi&ione xiv. Adalberônî Àrck Rem. privilegîutn coneedit prô Mofomenfi f M . IX Ecclefia* Cwoi» coh 707. JOannes Êpifcopus , Je rvtts fervorum Ûti , carijfimo in Domino fratri Àdalheroni fantfa Remenfis Ecclefia dirniflimo Archiprafuli , perpétuant in Domino falutem* £>i Écelefias longé latéque difrufas divino nutu in fan£ta religione crefeeré eognofeimus , Deo omnipotenti laudibus exultare * gratiafque juges referré debemus. Quapropter cognovimus tua induftria ftabilitum in Mofomo ca- ftro t quod eft fuper fluvium Mofae , in vèneratione Dei genitricis Mariae , Monâfterium Monachorum religione * decufatum , tuifque proprietatibus , t *^^ ç ^ Ècclefiaeque tuae terris & Ecclefiis dotatum , quod fub pagina B. Pétri Apô- ï£ ftolorum principis decreti , noftrique , te orante , fufeepimus. Infuper locellum, x qui à Stephano viro ilhiftri atque ejus conjuge Freduidé , Tin nomine, confti- tutus , fan&oque Remigio fuppofitus fuit , quem eidem Monafterio Mofomoj quia per fe ob exiguitatem rerum ftare nori poterat , contulifti, collatis rébus in compenfatione B. Remigio , cohfentientibus ftatribus. Ut autem cognof- cat univerfa Ecelefia nos unanimitef alTentire j à te collata Vel conferenda feu à quibuflibet , in terris cultis & ineultis, vineis , pratis , Ecclefiis , man* cipiis utriufque fexûs, aquis , aquarum decurfibus, in omnibus ad fupradi£hirrt Monâfterium pertinentibus , B. retri Âpoftolorùm principis & noftro firmamus decreto : quatenus fine livore oblatrantium locus quietus & inviolabilis jugitec (a) In Chronico Hugonis , LW'tacum. XII, apud Calmetum , qui ideo hoc privileghua («J^Ita in Chronico Hugonis. Malè, univerfalis tribuit Johanni XIL Digitized by Google 34o JOHANNIS XIII PAPiE EPISTOLjE. permaneat. Si quis intereà, quod non credimus , temerario aufu contra ea ; \ quae ab hac noftra auâoritate piè ôc firmiter per hoc noftrum privilegium dif- pofita funt, ire tentaverit , vel haec, quae à nobis ob laudem Dei , pro ftabilitate jamdiâi Monafterii , ftatuta funt, frangere fie in quoquam tranfgredi ; fciat fe au£toritateB. Pétri, cujus quamquam immeriti vices agimus , anathematis vin- culo innodatum , ôc cum diabolo & Juda traditore Domini noftri Jefu Chrifti aeterno incendio concremandum. At verb qui pio intuitu obfervator in omni- bus extiterit , cuftodiens noftri Apoftolici conftituti ad cultum Dei refpicien- tis praeceptionem , benediâionis gratiam, ôc deliûorum fuorum indulgentiam confequatur, & vitae aeternae particeps efficiatur. Scriptum per manum Stephani Scriniarii fan&ae Romanae Ecclefiae in menfe Aprili. Data per manus André* Epifcopi ix Kalend. Maii , anno Pontificatûs domini noftri Joannis fanâilfimi ôc tertii decimi Papae feptimo, Imperii autem g anno Pontificatûs domini noftri Joannis fan£tiflimi & tertii decimi Papae VIII> Imperîi autem domini Ottonis majoris Aùgufti xi , junioris verô v , in menfe quarto , Indiâione quinta décima, (a) (a) Hujus Privilegii exempter cum autographô Lateranis V Idus Tanuarii , Pontificatûs ejus anno collatum Abbati 8c Conventui Monafterii S. Remi- primo , id eft Chrifti 1444 , récitât Labbeus in gii rnifit irmocentius I V Papa. Ejus literas datas MifceK Cur. pag. J41. 3 BENEDIGTI {a) VI PAPJE EPISTOL^E. f**}** fier». Monafterii S. Caîciliaè Montiflerrati privilégia conn'rmàe. In Appendice ad Marcàni Hifpan. col. 8$ 5. iry Enedtâus Epifcopus, fervtts fervorum Dèi, Cafarïo Àbbàtivenerabilis Cœ- fa t ^ X3 n °b" fanftx Caciliœ Momijftrrati, & cuntfœ tu* Congregàtioni, fucceffori- bujquetuis perpétuant in Domino falutem. Quoniam concedenda funt quae ra- tlonabilibus defideriis pertinere nofcuntur, noftra Apôftolica àu&oritas ad ro- borandam piam fidelium devotîonem in pràeftandis privilegiis débet minimè Cabnegari. Igîtur exceilentia tua & laudabilis manfuetudo poftulavit à nobis quatenus Apoftolîca au&oritate per hoc privilegium concedererhus & confir- maremus tibi tuifque fuccefforibus in perpetuum fupradi£tûm Monafterium , cum omnibus adjacentiis & pertinentiis , cum finibus terminifque fuis. Et ideî) fuis piis defideriis faventes , noftra Âpoftolïcà au&oritate decernimus ad ipfum pracfàtum fan&ie Caeciliae Monafterium , cum omnibus fuis , amodb tibi tuif- que in finem feculi ut nullius alterius juri & ditioni fubmittatur , nifi fub tua toorumque fuccefforum in perpetuum. Confirmamu's namque tibi ac fuccef- foribus tûis praediâum Monafterium , cum fuis teïminis & adjacentiis , & cum omnibus qui inferiùs continentur. Ita fané ut nullus Rex , Archiepifcopus , Epifcopus , Cornes vel Vicecomes , feu àliqua magna parvaque perfona fub jure & dominîo fuo praedi&um Monafterium mittere audeat , ôc non habeat P poteftatem Vél licentiam inaliénare éundëm locum , vel fub alterius Monafte- rii dominatione fubmittere } fed femper liberum & folidum retineas tire ac Ro- manae Ecciefiae pote'ftati : & nullus mortalium , qua: ibi funt modo vel erunt, invadere vel umrpare praefumat, aut fratres ibidem fervientes inquietare j ha ut nullus unquam Regum , nullus Epifcoporum , nullufque hominum in quolibet ordine & minifterio cohftitutus audeat moleftè caufis ejûfdem Mo- nafterii incumbere, nec homines illorum per ullam caufam diftringere. Et ipfum Monafterium , villas & alodés, décimas & primitias, quas dûdum ha- buit & inantèà adquifierit , & Ecclèfias cum omnibus eorum pertinentiis , ut fuperiùs legitur, ih perpetuum per hujufmodi privilegii feriem ftabilimus tibi tuifque fuccenoribùs detinendum, acDei cum tremore regendum & difpen- fandum. Et haec omnia , ut fuprà juilimus , rota in perpetuum perfiftaht. Sta^ £ tuentes Apoftolicà cenfura fub divini judicii obteftatione & anathematis in- terdi&ione ut nullus unquam noftrofum fuccefforum Pontificum praefumat ali- quam yim aut invafionem in rébus ipfîus Monafterii facere. Poft obitum verb Abbatis nemo ibi Abbatem conftituat hifi quem confénfus & voluntas commu- nis ftatrum ex ipfa congregatione elegerit fecundùm Deitimorem &S. Be- nediâi regulam , fi ibi dignus inventus fuerit ; nullumque prxmium five donum çro confeciratione illius aliquis accipere contendat. Et fi eum gratis Epifcopus ordinare noluerit , ad cujus diocefim ipfe pertinet locus , vel à noftra matre Ecclefia Romana vel à quocumque voluerit Epifcopo per noftf am audorita- tem libéré ordinetur. Qui verb cuftos & obfervator hujus noftri privilegii ( a ( Benediâus ordinatûs cil mènle Deccmbri an. 97 x : in carcere ftrangalatus eft anno 974» Tome IX. H h Digitized by Google a 4 2 BENEDICTI VI P A P M fuerit , gratis omnipotentis Dei & Apoftolorum Pétri & Pauli particeps noftra A benedi&ione fruatur. Qui verb , quod non optamus, eontemptor & tranfgreflbr hujus noftri privilegii fuerit, iram omnipotentis Dei incurrat,& à corpore & fan- guine Chrifti extraneus fiât , & à noftra Apoftolica au&oritate , quoufque dignè fatisfecerit , excommunicatus maneat, àfan&ae Ecclefiae collegiofequeftratus, Job. 11. i4> fociatus illis qui dixerunt Domino Deo , Recède à nobis , fcientiam viarum tua* rum nolumus ; & anathematis viriculo innodatus , cum diabolo ôt omnibus im- piis aeterni incendii baratro deputetur. Scriptum per manum Pétri Diaconi fan&ae Romanae Ecclefiae & Cancellarii facripalatii in menfe Decembriodie xvi, Indi£Uone xv. B I L Tom.mspi- Monafterio Vizeliacenfi privilegium concedit. cil. fag. 4<54. An. $>7j. ¥3 EnediStus Epifcopus , fervus fervorum Dei, Eldrado religiofb Abbott fan&l _fj Vtzeliacenfts Cœnobii, omnique Congregationi ejufdem Monafterii in perpetuum, Quotiens illa tribui&c. {a) De cetero notum fieri volumus quiadevenerunt ad nos deprecatoriae literae Gerardi Epifcopi Auguftodunenfis Ecclefiae pro de- cimis quatuor Ecclefiarum , fan£ti videlicet Pétri , & fanâi Chriftophori , fan* âique Germani , neenon fanâi Leodegarii , quas ipfe praedi&us Abbas ab eo- dem Epifcopo impetraverat , ficuti anteceflbres ejus ab Epifcopis ipfius Se- dis per fuccedentia tempora ordinatis fecifle nofeuntur , ut fub eonfirmatione noftri privilegii corroboraremus : quod & fecimus , excommunicantes ut nullus Auguftudunenfis Ecclefiae Epifcopus aliquam calumniam Abbati ejufdem loci C five Monachis de ipfis inférât Ecclefiis , five de decimis , tam ipfe quàm ali- qua emifla perfona valeat minuere , aut in aliam transferre parrochiam. Si quis vero Regum &c. ( b ) Scriptum per manum Stephani Nolani Epifcopi & Scriniarii fanâae Roma- nae Ecclefiae in menfe Novembri , Indi&ione 1 1. Datum 1 v Kal. Decembris per manum Joannis Epifcopi [& Bibliothecarii]fan£taeSedis Apoftolicae,anno 1 Pontificatûs domni Benedi&i fanûiflimi VIPapae, imperante domno Ottoneà Deo coronato magnolmperatore anno vi, Indi&ione 11. III. Ex ChartuÏA- Monafterii S. Pétri Rodenfis privilégia confirmât. ria hujus Mo- D na ^' Apud Balu^ium in Append. Marcœ Hifpan. col, 906. An. P74« Enedi&us Epifcopus, fervus fervorum Dei , Hildefindo religiofb Abbati venera- |j bilis Monafterii S. Pétri Apoftoli fundati in Comitatu Petralatenfe in monte quem dicunt Rodas fubtus Caftrum Verdaria , &per te in eodem venerabili Monafterio fuc- ceflbribus Abbatibus in perpetuum, Quoniam concedenda funt quae rationalibus de- fideriis pertinere nofeuntur, noftri Apoftolatûs auûoritas adroborandam piam fîdelium devotionem in praeftandis privilegiis débet minimè abnegari. Igituc excellentiae tuae laudabilis manfuetudo poftulavit à nobis quatinus Apoftolica au&oritate per hoc privilegium concederemus ôc confirmaremus tibi tuifque fucceflbribus in perpetuum fupradi&um Monafterium, cum omnibus fuis ad- jacentiis & pertinentiis , cum nnibus terminifque fuis. Et ideô tuis piis defide- E riis faventes, noftra Apoftolica au&oritate decernimus idipfum praefatum S. Pé- tri Apoftoli Monafterium cum omnibus fuis amodo ôc ufque in finem feculi fub patrocinio & defenfione fanâae Romanae & Apoftolica; matris Ecclefiae perpetim permanendum , & fub tuitione fan&ae noftrae , cui Deo au&ore de- fervimus , Ecclefiae conftitutum , nullius alterius juri & ditioni fubmittatur, nifi fub tua tuorumque fuccefiorum in perpetuum. Confirmamus namque tibi tuifque fucceflbribus praediâum Monafterium cum fuis terminis &, adjacentiis , ôc cum omnibus quae inferiùs continentur ^ (a) Ut in Epiftola xxxi Johannis VIII Pape. Vide fuprà, pag. 176. (.b) Ut in eadem Epiltola. Digitized by Google EPISTOLjE. A id eft , ab ipfa medà qua» eft infra portum Fraxani & ipfo rafo ufque in locum quem dicunt Tres-fratrcs , à pacte videlicet orientis ufque in médium' mare ; atque inde vadit ad ipfum locum quem vocant Molinum de Balafcho , inde- que pervenit ad ipfam Tamarit , ôc inde pergit ufque ad ipfam Petrafitam, ôc pervenit ad ipfam matellam deGomefindo, atque inde defcendit per ipfam ferram ufque in ipfo Fitorio de monte Pininello, ôc vadit afcendendo ufque in firmitatem ipfius montis , atque defcendendo pergit per ipfam viam ufque in locum quem vocant Sorberelo , & defcendendo pervenit in ipfam Clufam ôc ad ipfum cafalem de Friulano. Inde vero afcendit per jamdidam viam ad ipfum cafalem de Salvatore , & ad ipfum collum Trederici de vinea vetula , & pervenit ufque in fummitatem montis, qui ibidem eft. Inde vero vadit per ipfam ferram ufque in collum de Hermeneardo , ôc pervenit ad fontem five ad B collum de Filmera, ôc inde ad collum S. Genèfii ; ficque afcendendo ôc de- fcendendo vadit per fummitatem de ipfa ferra quem vocant Calmi, & pervenit fubtus ipfum caftrum quem vocant Pinna-nigra ufque in ipfasvineas quae funt de Palatio. Et vadit fubter ipfam filvam quae eft ad meridiem fubtus Caftrum Virdariae ufque fubtus ipfam rocham quam dicunt Fitorio, ôc afcendit ad val- lem de Fulcimania, atque pervenit fubtus fontes de Bevotis in vallem deFrH none. Inde vero vadit per ipfas rochas ufque in montem de Infefta,ôc defcen- dit à parte occidentis per ipfam viam pubîi cam ufque in rocham ventofam % ôc in ipfum ufque locum qui vocatur de valle Budiga ; & afcendit ad ipfam crucem , ficque defcendit ufque in viam de jamdiâa cruce per ipfam vallem ufque in reigo de Budiga. Inde defcendit in collum de Terrario, & pervenit in fummitatem montis quem dicunt Rocha-Morena. Deinde à parte circiî Ç defcendendo ôc afcendendo pervenit in fummitatem de Wardia Maurifca 3 ôc pergit per fummam ferram ufque in parada de Durando , & pervenit per fum- mam ferram ufque in rederix de fan£to Genefio. Et afcendit per fummam fer- ram in ipfum pugium qui eft fuper ipfum Rovefcarium,& defcendit per ipfam ferram ad jamdiâam medam quae eft intus in mare. Item infra hos términos confirmamus tibi tuifque fucceflbribus Ecclefiàm fanétae Crucis cum decimis ôc primitiis , & S. Johannis cum decimis ôc primitiis Ôc oblationibus atque alo- dibus ad ipfas Ecclefias pertinentibus , ôc Ecclefiàm S. Baudiliiin valle Tabel-; laria , ôc Ecclefiàm S. Stephani quae eft in valle Subiradellos , ôc Ecclefiàm S. Fru&uofi , ôc Ecclefiàm S. Vincentii quae eft in valle Lanciani cum decimis ôc primitiis fuis , ôc Ecclefiàm S. Genefii , ôc Ecclefiàm S. Pétri cum ipfo ca- ftro Miralias , ôc ipfum caftrum Virdariae cum ipfo caftellare ôc cum ipfo Fi- D torio ôc cum Pinna-nigra , cum omnibus rochis , terris ôc filvis quae infra hos termines funt , excepto ipfam filvam de fanâo Romano , ficut refonat in carta quam fecerunt Gauzfredus Cornes ôc Epifcopus Suniarius ad jamdi&um Coenobium. Item confirmamus ad k>funj Coenobium in perpetuum ftagnum de Cafti- lione cum ipfo gradu de Mare ôc cum ipfis infulis , ficut refonat in praecepto Ludovici Régis , five in carta quam fecerunt Gauzfredus Cornes ôc Suniarius Epifcopus ad Monafterium jamdiéhim, ôc quantum habet ipfum Monafterium in villa Caftellione ôc in villa Palatioli quem vocant Furtianum fuperiorem ôc Furtianellum minorem , ôt villarem Ildefindi cum ipfis ftagnis ôc pifeatoriis > ôc omnia qux habet in terminio de ipfo Faro ôc villae Saccari ôc Villae-noyaî, ôc villare Stagniolo cum ipfis ftagnis ôc fuis villarunculis, ôc quantum habet £ in villa Petralata ôc in villa Oleaftri ôc in villa S. Clementis ôc in villare Dodol-. fini , ôc inComitatu Impuritano , ôc quantum habet in villa Miiitiano , quemi vocant San&um-Petrum , ôc in villa Armentaria cum ipfa Ecclefia S. Martini , & in villa Mucroni , ôc in villa Columbi , ôc in villa Chaniano cum Ecclefia S.Martini, ôc in villa Sunfrana, ôc in villa Dalmalia, & in villa Torricella, Ôc in villa Riubeuri mortui. Et in Comitatu Bifuldunenfi , quantum habet in villa Lertio vel in Molendinos Vel in Tapioks quas vocant Figarias. Et in Comitatu Gerundenfi , ipfum manfum qui eft infra muros ejufdem civitatis , ôc villam Palatioli cum Ecclefia S. Genefii , ôc Ecclefiàm fanftae Mariaein Blan- das, ôc Ecclefiàm S.Juliani, ôc Ecclefiàm S. Gaugini, ôc villam Felgari cum Ecclefia S. Cypriani , ôc Ecclefiàm fan&ae Juftae , cum decimis ôc primitiis ôc oblationibus ad eafdem Ecclefias pertinentibus, ôc ipfum pinum qui fuit de a**. BEN EDICT I VI F A? M EPISTOL.E. Borello , & alaudia de Soccoronio. Et in Comitatu Barchinonenfi , & in Val- A lenfi , in monte Signio , ôc in valle Jordaria , quantum ibidem habet. Et in Villa Larona, & in Agello, ôc in terminio de Olerdula in Penades alaudem qui fuit de Guilifclo. Ët in Comitatu Aufona, quantum habet in villa Berga, tum ipfaEcclefia fan&ae Caeciliae cum fuo alaude, & alaudem quem habet in terminio de caftro Cardona, ôc in Correzano Ecclefiam fanéfoe Mariaeôcfanai Pétri cum fuo alaude. Et in Comitatu Paliarenfi , juxta civitatem Liminia- nam, Ecclefiam S. Andreae, & omnia quae habet in eodem Comitatu. Et in Comitatu Cerdaniae in villa Alzela Ecclefiam fandi Pétri ôc fanâae Columba» cum decimis & primitiis & alaudibus oblationibufque ad eam pertinentibus > & quan um habet in villa Exi, villam Villellam in Confluenti cum terminé bus fuis. Et in Comitatu Funilietenfi Ecclefiam S. Andreae in valle Poziliano , ôc quantum ibidem habet. Et juxta muros Narbonae manfum unum. Et in JJ Comitatu Roflilionenfi Ecclefiam S.Salvatoris cum villare Miliani, & villam Lupiani, ôc Ecclefiam fan&ae Columbae cum decimis & primitiis, & villam Conjun&am cum fuis molendinis , & villam Polleftris cum Ecclefia S. Mar- tini , cum decimis & primitiis atque alaudibus , & villam Torrilias cum Eccle-> fia S. Pétri cum primitiis & oblationibus. Et in Comitatu Valle- Afperi alaudem de Campellos ôc de valle Crofa , ôc villam de rivo Nugario cum Ecclefia S. Michaëlis cum decimis & primitiis. Décimas ôc primitias & oblationes de jamdi&is Ecclefiis , ôc Monafterium fupradittum , ôc loca & alodia cum omnibus finibus, limitibus , terminis ôc adjacentiis , quantum hodie ipfum Monafterium infra hos Comitatus fuperiùs fcriptos habet, ôc auxiliante Deo adquifiturus erit, juris fan£tae Romanac, cui Deo au£tore defervimus, Ecclefiae à praefenti fecunda Indiâiohe ipfum Monafte-Q rium , villas , ôc alaudes , ôc Ecclefias , cum omnibus eorum pertinentiit , ut fuprà legitur , in perpetuum per hujus privilegii feriem ftabilimus tibi tuifque fuccefToribus detinendum, ôc cum Dei timoré regendum ôc difpenfandum, ita ut nullus unquam Regum , nullus Epifcoporum , nullufque hominum in quolibet ordine ôc minifterio conftitutus , audeat moleftè caufis ejufdem Mo- nafterii mcumbere , ôc haec omnia , ut fuprà juffimus, in perpetuum perfiftanty ftatuentes ApoftoUca cenfura fub divini judicii obteftatione ôc anathematis in- terdiûione ut nullus unquam noftrorumfucceflbrumPontificum praefumat ali- quam vim aut invafionem in rébus ipfius Monafterii facere. Poil obitum verb Abbatis nemo ibi Abbatem conftituat nifi quem confenfus ôc communis vo-* luntas firatrum ex ipfa congregatione elegerit fecundùm Deum ôc S. Benedi-» cliregulam, nullumque praemium five donum pro confecratione illius aliquis accipere contendat. Et fi eum gratis Epifcopus ordinare noluerit , ad cujus jy diocefim ipfe pertinet locus , vel à noftra Romana matre Ecclefia vel à quo- cunque voluerit Epifcopo per noftram auâoritatem libéré ordinetur. Si quis autem, quod non optamus, nefàrio aufu praefumpferit haec , quae à nobis ad honorificentiam Domini noftri Jefu Chrifti pro ftabilitate jamdi£i:i Monafterii ftatuta funt, tranfgredi , fciat fe anathematis vinculo innodatum,ôc cum dia* bolo ôc omnibus impiis aeterni incendii atrociflimo fupplicio deputatum. At verb qui pio intuitu cuftos ôc obfervator eorum extiterit , omnimodae benedi-» tSlionis gratiam, omniumque peccatorum fuorum abfolutionem , ôccadeftis vitatt beatitudinem cum Sanciis ôc Eleclis à mifericordiflimo Domino Deo noftro cônfequi mereatur in fecula feculorum. Amen. Scriptum per manum Stephani Nbtarii regionariiôcScriniariinoftrac Apofto* licae matris Ecclefix in même Aprilioôclndiftione fecunda. Bene yalete» Digitized by Google B E N E D I C T I («) VII P A PJE EPI ST Tom. III Spp cil. fi 4<îj4 Kionafterio Vizeliacenfî priviiegiurrl concedît BFnedicJus Epifcopus, fervus fervorum Dei > Eldrado rèligiofo Abbati fanM Vizel'tacenftsCœnobii^omnique Congregationi ejufdem Monafterii inperpetuum* B Quotiens illa tribui &c. {b) Scriptum per manum Bonifacii Notarii regioharii atque Scriniarii fân£tae Romanx Ecclefiae. Datum n Idus menfe Decembrio per manum Joannis Epi- fcopi , Deo propitio , imperante domno piiflimo Augufto Ottoné à Deo co- ronato magno Imperatore anno vm , in menfe £ Decembrio "} & Indiftone iv* ; ï t Maiolo Giunîac. Abbati clonat Infulam Lerinenfem, cutii Mona^ fterio • Arluco. Tomo ïll Gai. Chrijl. in Injlruni. pag. IC)U 73 Ènedlctus Epifcopus , fervus fèrvorum Dei -, dileSlijftmo in Chrifto filio Mayoh 9fs* jT5 charifftmo Abbati Cluniacenfis Monaflerii, ejufque fuccejforihus in perpetuum K Quia Monafterium Cluniacenfe , quod tu Deo propitio regulariter régis, fan- âae Romanae Ecclefiae novimus effe commiflum ad defendendum & dilatan- dum , idcirco benevoli & bertefici erga eundem locum debemus exiftere, Qua? propter notum fit omnibus quia petifti à nobis ut jam di£to tuo Monafterio Infulam Lerinenfeiri cum ( e ) Arluco Monafterio , & omnibus pertinentibus ad eâdem ioca , noftrae au&oritatis privilegio concederemus ; fiquidem , ut ex decretis B. Gregorii Papae didicimus , eadem Infula in jure ac fubje&ione fan- ôae Sedis Apoftolicae confiftit. Petitionibus tuis igitur faventes & aflenfum prae- .bentes, fub omni integritate donamus tibi atque fueceflbribus tuis eandem In- t) fulam & idem Monafterium Arlûcum cum omnibus fibi pertinentibus. Dé quibus fi quis te vel fuecelTores tuos injuftè pulfaverit, gladio excommunica- • tionis noverit fe feriendum. Volumus autem ut annuatim ad fepulchrum beati Pétri quinque folidos argenteos exinde perfolvas. Uthsc noftra auctoritas vigo- rem & foliditatem in perpetuum obtineat , figillo noftro fignavimus , & manu noftra firmavimus. Scriptum per manum Stephani Notarii regionarii atque Scriniarii S. Roma- nae Ecclefiae in menfe Maio, Indict. v i. Bene valete. Datum x Cal. [ Junii ] per manum Johannis Epifcopi Salernitanae Ecclefiae, anno iv Pontificatûs do- mini noftri Benedi&i Papaê VII , imperante domino noftro Ottone à Deo co^ lonato magno & pacifico Imperatore anno^xi, in menfe Maio, Indi&. vi. {a ) Benediéhis Papa V I confecratus eft ante diem *y Martiian. yj$ : defunétuseftdieiojulii an. 984. (b) Ut inlEpiftola Mariai II Papaj.Vide fuprà * t»ag. **/» ( c ) Situin erat hoc Monafterium , quod puella-* rum fuit , in colle peramœno ferè ad littus maris* 6c ad ripam fluvii Siagnas ,. in quo olim erat, ut tradunt , ara in luco Veneri fàcra, à quo Ara-luii nomen accepit. Hhiii Ï4« BENEDICTI VII PAPJE III. tx chartu- Confirmât poïTeffiones ac privilégia Monafterii S. Pétri Rodenfis. lario hujus * Monafk Apud Bâlu^ium in Append. Marc* Hifpan. cal. $2.1. An. 979. Y) EnediÛus Epifiopus-t firvus fervorum Dei , Hildefindo Epifcopo & omnibus f"5 Monachis in Monafterio S. Pétri Rodenfis degentibus falutem &pacem & Apo- ftolicam benediBiànem. Quoniam gratiflimum fatifque condignum judicamus.fa- mulantibus famulitium impendere, atque donantibus praemia lareiri , idcirco quia Monafterium S. Pétri Rodenfis, quod jure hereditario poflldendum acce- piftis nunc autem fub jure & dominatione almi principis Apoftolorum Pétri B &noftrxvenerabilis Romanae Sedis perpetub habiturum , ôcvobis con'fpicimus efle traditum , quocircà verfa vice au&oritate Apoftolica concedimus & con- firmamustibi tuifque fucceflbribus in petpetuum Coenobium S. Pétri Apoftoli Rodenfis, cum omnibus fuis adjacentiis & pertinentes ôcterminis fuis, in tali ratione ut fub tuitione beati Pétri Apoftoli & noftra confiftat in perpetuum. Concedimus infuper ôc abfque ulla refervatione donamus eidem Monafterio t)mnia-pracdia vel alodia qu* danda font Vel data ab hodierno die & deinceps ££deMpùs viris veftrae regionis beato Petro Apoftolo noftrae urbis Romae Se- villa quae dicitur Corneliana cum Ecclefia S. Pétri , ôc Ecclefia quae in vico Limofo , & Gardia cum Ecclefia S. Pétri , & Malchindus & Salfingus, & cae- tera loca quae à praefato Monafterio pertinent , vel pertinere debent. Poft verb obitum Benediâi Abbatis , nemo ibidem Abbatem conftituat , nifi quem confenfu & communion voluntate fratrum , qui ibidem Deo ferviunt , & in- . antea funt fervituri , elegerint. Haec omnia quae fuprà fcripta funt , concedi- mus tibiBenedi&o Abbati tuifque fucceflbribus in perpetuum pro omnipotentis Dei amore & S. Pétri , noftraeque animae redemptione , item & pro amore Rodgarii Comitis Carcaflbnae & conjugis ipfius , necnon Raymundi dile&i filii mei , ut illorum fit merces in perpetuum. At verb qui cuftos 6c obferva- tor fuerit hujus noftri Apoftolici praecepti , & confirmatione chriftiana bene- di&ionem à Pâtre & Filîo & Spiritu fan£to in omnibus confequatur, & vitae j: aeternae particeps effici mereatur in faecula faeculorum : & qui obfervare nolue-. xit anathematis vinculo fit innodatus , & à regno Dei alienus permaneat. Scriptum per manum Stephani Notarii & Sferiniarii fan&ae Romanae Eccle-» fiae. Bene valete. (a ) Edita quoquc eft bsec Epiftola Tpm, 4 AsaaI. Beftedtô. pag. $87 , & Tom. $ Gallias Chxift. in JaÛruia. pag. 4»7. Tome IXi II An. 58;. EPISTOLyE JOHANNIS XV PAPvE. rio hujut Mo~ najierii. j Bona & poflefliones Monafterii Cuxanenfîs confirmât. Apud Balu^ium in Appendice Marcœ Hijpan. col. 934. JOhannes Epifcopus , fervm fervorum Dei , diletfo nobis in Chrijlo filio Garino B Abbatifacri Monafterii S. Mickaëlis Archcmgeli & beati Ge'rmani , qued fitum eft in valU Confiuenti & in loco qui Coxianus dicitur , ac fuccefforibus tuls régula* ribus Abbatibus ejufdem Monafterii in perpetuum. Cum magna nobis follicitudinis cura inftet ad vigilandum pro univerfîs Ecclefiis Dei , ne aliqua earum nece£ fitatis ja£hiram in pofterum patiatur , dignum duximus pietatis intuitu loca ad omnipotentis Dei honorem bene ordinata Apoftolici privilegii au&oritate muniri , ôc cum omnibus quae ad fe pertinent rébus confirmari. Igitur quia interventu Olibae laudabilis & magnifici Comitis poftulafti à nobis quatinus reconfirmaremus tibi tuifque fucceflbribus regularibus Abbatibus praedi£tum Monafterium , quod fuus frater bonae memoriae Cornes Seniofredus pro amore caeleftis patriae renovavit , dotavit & auxit , aggregatis Monachis ad laudem & fervitium caeleftis Régis & honorem praedi&orum San&orum , videlicet Ar- C changeli Michaëlis fie Germani Confeflbris , inclinati tuis ejufque precibus , id ipfum venerabile Monafterium fuper ripam Litterani fluminis conftitutum , cum omnibus finibus ôc terminis fuis , omnibufque rébus mobilibus ôc immobiii- bus , generaliter ôc in integrum ftbi pertinentibus , ad ufum ôc ftipendium regularium fratrum ibidem ôc in pofterum Deo fervientium reconfirmamus , corroboramus , ôc praefenti protecîtone fub continua immunitate ftabilimus , ficut à deceflbribus noftris ianûis Pontificibus atque Chriftianiflîmis Franco- rum Regibus videtur confirmatum , corroboratum. In primis villam Cotoleti, ôc villam Tauriniani , cum Ecclefia S. Fru&uofi ôc omnibus rébus fibi perti- nentibus. Item villam quae dicitur Cortis , ôc omnia pofita inter hos affines in circuitu Monafterii, id eft, ab orientali parte finis per fummitatem ferra; qua pergitur ad jugum de Clerano , ôc itur ad montem qui dicitur Lacarias , ôc D; fie ducitur per ipfum ufque in montem qui dicitur Canegonis , ôc deinde ad meridiem defeenditur per ferram fuper locum qui dicitur Miliarias , ôc pef- venitur ad Crucem fuper villam quae dicitur Cortis ; deinde tenditur ufque ad rupem five cherum Clarinthi , Ôc venitur per fummitatem de ferra ufque in rivum Merdarium , ôc ducitur ufque in flumen Tede. Et à parte circii , hoc eft ab occidentali fronte , venitur in ftratam publicam quam dicunt Duas- forores > ôc venitur ufque in Litteranum per ipfam viam publicam. Deinde à parte aquilonali fub fan&o Felice tenditur , ôc pervenitur ufque in alodem S. Mariae. Item alibi Ecclefiam S. Martini cum villa de Cleirano cum fini- bus ôc adjacentiis fuis. Item villam Caftellani cum duabus Ecclefiis ibi fùn- datis , hoc eft S. Andreae ôc beatae Maria: femper Virginis , cum alode fuo , ôc cum decimis ôc primitiis fuis , ôc cum omni ornatu earum. Ipfa villa pofita E eft intra fines five adfrontationes , id eft ex una parte in terminum de Mo- legio vel in ipfa Petrafixa, ôc ex alia parte in ipfa archa de Cafalono , ôc vadit per comam qua pergitur ad flumen Tede. De tertia parte habet ipfos cafales de Mengone. Item a quarta terminum de Canoa vel Petrafita , ôc venitur uf- que in flumen Tede. Et ultra ipfum. flumen quantum tenebat Seniofredus- Cornes in die obitûs fui. Et villam Torrentis cum finibus ôc terminis five aja- centiis fuis , ficut per feripturam idem Monafterium habere videtur. Villam Tarefagii ex integro , ôc alodem de Molegio , quantum ipfi Monafterio per- tinet. Item quantum pertinet de alode de Mofedo, ôc quantum ei pertinet de («) Johannes, Bonifacio Antipapa mortuo, ad feden» Romanam proveaus eft anno $%$ ; obut anno Digitized by Google JOHxANNIS XV FAVJE EPISTOL^. *;t A alode de Arbuzolos & Planicolos , & inter rivos. Et in villa Mofeto , & in villa Felgaria , per fines & terminos fuos. Item in villa Sauriniano Ecclefiani S. Michaëlis cum omnibus rébus ad fe pertinentibus. In Comitatu namque Feniliotenfi confirmamus omnes res ipfi Monafterio pertinentes. In valle Con- fluenti omnes res fibi pertinentes cum finibus ôc terminis fuis. Item in Comi- tatu Cerdanienfi villa Oruz cum villis & villarunculis fuis & cum omnibus adjacentiis earum , ôc alodem de Anglos cum ipfo mercato & cum finibus ÔC terminis fuis , villam Lagunam cum Ecclefia S. Vincentii ôc cum finibus ôc terminis fuis, Vallem Balagarii cum Ecclefia S. Thomae ôc cum villis ôc villa-. runculis fuis , ôc cum omnibus terminis fuis ; ôc villam Larem , Mazunculas ôc Talaz , ôc Ozemas cum Ecclefia S. Stephani , ôc Saltonem cum Ecclefia: S. Maurkii , ôc parrochiam S. Pétri de Infercato , ôc Ecclefiam Salvatoris d« B Sporina cum decimis ôc primitiis fuis , ôc villam Vulcaria cum finibus fuis Aragolizam cum alode, ôc Ecclefiam S. Jacobi, Bulvir cum Ecclefia S. Ceciliae ôc cum ipfo poio , parrochiam S. Thomae quae eft in Ventegola cum decimis ôc primitiis fuis. Item omnes res ipfi Monafterio pertinentes in Comitatu Cer- danienfi cum finibus fuis. Et in Comitatu Bergedano alodem de Spogiola ôc Montenigro , ôc omnes alodes ipfi Monafterio pertinentes. Et in valle Con--, fluente villam Folianum , Secundianum , Cornelianum , Vernetum , Cirafa- fum , Arrianum , Anger , Henné. Et in villa Evulo Jujuls , Campilias ; lazanum , Saorra , Foliolum, Torrendum , ôc Pinum , Porcinianum, ôc Af- caronem , ôc omnes alias res ejufdem veftri Monafterii pofitas in valle Con- fluente. Et in Comitatu Feniolotenfi Ecclefiam S. Crucis cum caftello ôc omnibus rébus ad fe pertinentibus» In Comitatu Roffilionenfi alaudem de C Petra-calcis , S. Felicis , Miliarum , Infula , Tuvarium , vallem Ventuofam , Corbariam , Nifiragum , Poium , Bufcanum. Et in termino de Valle- Afperi ôc valle Confluenti ipfum alodem de Vallemagna cum fines ôc terminos fuos. In Comitatu Bifuldunenfi alodem de Centenno cum finibus ôc terminis fuis , vel in aliis locis pofita. Item in Comitatu Aufonenfi alodem de Saliforas , ÔC alium alodem qui fuit Oddonis. Haec igitur omnia quae iftis five aliis vocabu- lis nuncupantur , ôc omnes res in quocunque loco pofitas , quae dici vel nomi- nari poflunt, ôc quae nunc ufque eidem Monafterio pertinent, ôc inanteà per aliquod conquifitum ufque in finem feculi per litteras five fine litteris perti- nere debent , tibi praedi&o filio noftro Garino Abbati fucceflbribufque tuis omnimodo concedimus , ôc per hanc noftram prote&ionem perenniter con- firmamus , cum terris , vineis , campis , pratis , pafcuis , filvis , Ecclefiis , villis, X) cafis , aedificiis , cultis ôc incultis , aquis ôc aquimolis , decimis , primitiis , ÔC univerfis ufibus ôc reditibus , cum fervis ôc ancilli$ , aldionibus ôc aldeabus , ÔC cum omnibus quae dici ôc nominari poflunt. Statuentes Dei ôc noftra auâoritate , iramo ôc ptoteftantes ut nullus Rex j nullus Epifcopus , nullus Dux , nullus Cornes , Vicecomes , nullaque homi- num magna vel parva perfona audeat tibi ôc fucceflbribus tuis violentiam aut contrarietatem aliquam facere de univerfis rébus , quae fuprà leguntur , perti- nentibus ipfi Monafterio beati Michaëlis ôc S. Germani : neque alicui eorum liceat homines veftros liberos aut fervos fine voluntate veftra moleftarè , five in fervitium trahere : fèd amodo ôc ufque in finem féculi ifdem vefter locus cum omnibus , quae fibi nunc pertinent , ôc inanteà pertinere debent , quietè ôc pacificè maneat fub ditione fandae Romanae matris Ecclefiae , cujus juris j? eft, ad regularem ôc Monafticam tranquillitatem , omnium hominum penitùs ôc ubique contradi&ione remota. Si quis autem , quod non credimus , huic noftro Apoftolico privilegio in aliquo contrarius efle praefumpferit , nifi ex toto refipuerit , fciat fe maledidum , reprobatum atque anathematizatum , ôc àfocietate fidelium Chrifti ôc fanâae Dei Ecclefiae feparatum, Ôc cum omni- " bus impiis fine fine damnandum , ôc perpetuo incendio cum Juda traditore concremandum , ex autoritate Dei omnipotentis , ôc beati Pétri Apoftolorum principis noftroque Apoftolico judicio. Qui vero haec , quae à nobis décréta îunt , cuftodire ôc diligent er obfervare ftuduerit , benedi&ionis gratiam à mi^ fericordifllmo Domino per noftram ôc omnium Sanftorum interventionem confequi mereatur , ôc gaudia perpetuae beatitudinis Angelicis junftus agmini- nibus valeat féliciter obtinere, » I i ij Digitized by Google ûS i JOHANNIS XV PAPiE Scriptum per manum Stephani Notarii tegionarii & Scriniarii fan&ae fedis ^ Apoftolica: , in me nfc Decembrio, Indidione xiv. Bene yalete. (a) ÏI." e* Autogr* Anianenfî Monafterio privilegium concedit* * ho ' Tomo S Galliœ Chrifl* in Infirum. pag. 34$. . /Ohannes Epifcopus , Jèrvus fervwum Dei > dile&ijfmo filio Raynaldo Abbati venerabilis Monajierii Anianenfis » quod eft fundatum atque facratum in honore janâi Salvatoris Domini noftri Jefu Chrifti, ac perpétua Dei genitricis femper Fir- ginis Maria , fanftique Archangeli Micha'élis , necnon & gloriofi Pétri Apoftolorum g principis ,feu aliorum Sanftorum , e'jufque fuccejforibus falutcm & Apoftolicam bene- 4i5iionem> Convenit Apoftolico moderamini pia religione pollentibus benivola charitate fuccurrere , & pofcentium votis pium impertire aflenfum , quia apud çonditorem omnium nobis potiflimum reponitur praemium , fi venerabilia loca neligioforum virorum devotione conftru&a Apoftolica fuerint au&oritate cor- ïoborata , atque ad meliorem ftatum perdu&a. Igitur quia tua dile&io noftram fuppliciter expoftulat clementiam , quatenus Apoftolico privilegio conceda- mus ôc corroboremus tibi tuifque fucceflbribus Monafterium Anianenfe fecun- dùm tenorem atque adftipulationem regalis privilegii , quod eidem loco cle- menter dignofcitur fuiffe indultum à piae memoriae Carolo Francorum Rege Romanorumque Patricio , à Hludovico etiam illius filio ; tuae fraternitati ex q animo faventes , quidquid regalis munificentia in pofleflionibus , terrarumque tedditibus , filvis, pafcuis, terris cultis & incultis , aquis aquarumve decurfibus marinis, ftagnis, fluviorumque pifcationibus , Ecclefiarum cum fuis adjacentiis delegationibus, ingenuorum, fervorum, feu colonorum propagatione atque incolatu , Anianenfi Cœnobio contulit ; ôc quod pia fidelium devotio obtulit , vel conlanira eft, omne Ulud quod in praefenti vel in pofterum ad praefatum Anianenfe Monafterium pertinere vel poffideri à te tibique commiflis digno- fcitur , ut abfque inquietudine cujufcumque poteftatis vel conditionis inta£ta retinere , diftribuere , ordinare , aut commutare pro loci utilitate valeas con- cedimus , ôc noftra au&oritate corroboramus. Et quia ineffrœnata cupiditas , hxrefifque fimoniaca apud veftrates omninb temperantiae difcretionifque mo- dum ignorât , ut liberiùs quae fpeculativae vit* funt congrua exercere valeatis, 0 fubrogationem Abbatis fana congregationis decifione fecundùm beati Bene- difti normam concedimus , ôc ut idem fubrogandus ab Epifcopo , quem reli- giofioris vitae meritum commendaverit , benedicatur ; fratrefque fibi commifli ad facros ordines promoveantur ; & fie ipfe Abbas , fi religionis tramitem dignè 6c laudabiliter tenere vifus fuerit , licentiam donandi poenitentiam un- decumque ad fe humiliter concurrentibus , excommunicandique perverfos pote- ftatem habeat , 6c folvendi fatisfacientes au&oritate Apoftolica indulgemus* Quod fi forte , populi iniquitate 6c malitia exigente , necefie fuerit provin- ciam excommunicationis vel anathematis gladio feriri , paterna indulgemus pietate , ôc Apoftolica confirmamus auâoritate ut idem locus Anianenfis im- munis valeat ab omni vinculo excommunicationis , ut fratres inibi degentes pro noftra totiufque fan&ae Romanae Ecclefiae falute Ôc profperitate libenter g omnipotenti Deo preces perfolvere valeant , pœnitentefque , qui devotè ad diem feftum confecrationis praedi&i loci confluxerint , ipfa tantummodo die abfolutione noftra releventur , ut uberiùs devotionis fuae vota propitiatoria ôc.... omnium exfolvant. Quicumque verb laudabili fama vel exemplo praedi&i loci Anianenfis provocatus , tumulari fe in praediâo loco petierit, pofleflionis feu fubftanttse (use qualemcumque quantitatem jam di&o Cœnobio erogandam delegaverit , nullo pafto vel occafione prohibeatur ab Epifcopo , cujus diœ- cefis ipfa perfona fuerit , excepto fi pro paucis meritis excommunicationi propriiEpifcopi publicè fubjacuerit. Et ne parvam quamlibet occafionem prac- di&i loci congregatio adinveniat minùs exequendi quae fanâa funt ôc jufta ÔC (4) In Tomo tertio Spicilegii pag. 46s memora- data Indiétione xiv. Similis efi Epiflok Bcnediâi tur Epiftola Joharmis XV Eldrado Vizeliac. Abbati VI Papas. Vide fupra , pag. z**, Digitized by Google E P I S T Ô L M, \ iznàx régulas congrua, fub divini nominis adteftatione prohîbemUs ne aliqua mundialis poteftas , Cornes videlicet aut Gomitiffa , Archiepifcopus aut Epi* fcopus , feu quaelibet faecularis perfona praeïùmat eidem praefeto Monaftetio rc vel ingenio , aut maligna occafione vim inferre , vel moleftus effe , feu quip- piam de rébus vel pofTeflionibus ipfius Monafterii auferre , aut alienare > aut aliquem cujufcumque fervkii cenfum contra fas , vèl Monaftico Ôrdini in ali* quo contrarium exigere : fed quicumque eidem praedi&o loco & congrega- tioni devoti extiterint f & aliquod fuflragium verbo , aut opère , aut fubftan*: tiae fuae erogatione contulerint , à pio renuftiefâtore omnium Domino fupernae benediûionis & noftrae humilitatis gratiam percipiant. Si quis autem hujug privilegiï noftri fanâionem & corrobotationem in aliquo refragare vel infirma gère tentaverit, ab omnipotente Deo , Pâtre & Filio oc Spiritu fanôo , perpe«« 3 tua maledi£tione damnatus , 6t à fan£he Ecclefiae gremio expulfus, cum impiit & homicidis tradatur diabolo perennibus gehennae incendiis concremandus»' Bene valete. Refcriptum per manum Stephani facri Scriniarii fan&ae Romans Ecçlefiaj in menfe Julio in menfe quinto, lUj 2£4 xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxF Tom. 11 HINCMARI (•) ARCHIEP. REMENSIS Operum dncmari, t . E P I S T O L iE, 17p. I. Ludovico Baïbo confîlium fuppeditat de adeunda pacifîca regni E adminiftratione. Domino Hluâovico Régi gloriofo fit Jemperfalus & vita. An. 877. !• "T\ O m 1 n a t 1 o veftra mihi mandavk ut ad vos feftinarem venire , quia J_jr mecum de veftris & fanâae Ecclefix ac regni utilitatibus tra&are velletis. Unde vobis humili ac certa refponfione fatisfa&ionem exhibée Ro». ijr- 4. San&us ApOftolus dicit , Quacumque feripta funt > ad nofiram doâfrinam feripta funt. Legimus in antiquis hiftoriis quia faepe, quando Reges conftituti funt, inter regni Primores difeordia orta eft , quoniam aliqui fine aliorum confilio ejus conftitutionem vindicare fibi voluetunt. Quae difeordia non fine impedi- G mento fuit pacificata. Legimus quia boni Reges conftituti bonos fibi Confilia- rios adhibuerunt, & per bonos Reges & bonos Confiliarios regnorum pôpuli multa bona habuerunt : & per malos Reges & malos Confiliarios regnorum populi multa mala fuftinuerunt. II. Ut de recentioribus hiftoriis vobis proponam exempla : Quando Pippinus abavus vefter aegrotavit , in infirmitate , de qua & mortuus eft , apud Mona- fterium S. Dionyfui regni fui Primores convocavit , & eorum confilio difpo- fuit qualiter poft eum filii fui Carlomannus & Carolus , qui cum eo erant , - jUu 7^8. regnum ejus pacificè gubernarent. Mortuo autem ilk> , ôc cum magna devo- tione fepulto , Carlomannus ad Suefliones , & Carolus ad Noviomum vene- runt , & decimo quinto die poft illius obitum confilio & auxilio regni Primo- rum in Reges levati funt : & unufquifque de regni Primoribus fine ulla con- El tentione ad Regem fuum convenit. Poft très circiter annos mortuo Carlo- manno in Salmontiaco, v'enit Carolus ad Corbennacum , & regni Primores, qui cum Carlomanno fuerunt , illuc ad eum convenerunt , exceptis paucis , de quibus non eft modo neceflarium dicere. An. 814. III. Mortuo autem Carolo Imperatore , & fepulto in Aquis Palatio , regni Primores , qui cum eo erant , miferunt ad Hludowicum avum veftrum , qui erat in Teutuado ; qui trigefimo die poft mortem patris fui venit Aquis , ôc cum regni Primorum confilio pacificè regnum difpofuit, donec cauïa emer~ gente , quam non oportet nunc dicere , inter illum & filios ejus eft orta dif- eordia ; pro qua magna pars de regni Primoribus cum Hlothario perrexit in Langobardiam. (a) Magnum fui temporis virum fuiflc Hincmarum, opéra tamquam apocrypha rejicit. Maximà eï%ra- licèt non abfque nœvis, in confeflb eft apud omnes. tia ôc au&oritas apud Carolum Regem fuit , qua Inculpati ejus mores fuere ac fordium expertes. In eum non femel abufum fuifle nonnulli opinantur , Epifcopatu abftinentiam à carnibus retinuit : unde praefertim in caufe Rothadi SuelDonenfij atque ne- ex morbo revakfcentem hortatur Pardulus Epifc. potis fui Hincmari Laudunenfis Epifcoporum , quos Laudun. ut ne à lardo & quadrufedibus abftineat , dignitate fua exau&orayit , non obftante appella- donec fanitat confîrmetur , & fie ad ficcos & mife- tione ad Papam , quam ille prohibuit. Sunt qui ne- rot tardiorefque Monaflicos cibot redeatur. Péri- potis fui excascationis invidiam in ipfum refundanti tior videtur fuifle facrorum Canonum , quos decre- at jpotiiis ejus auftor fuit Rex Carolus , cujus for- tis Pontificiis prseferebat , quam Ecclefiafticorum rafle iram moderari potuiflet : tametfi fatendum eft dogmatum Ôc Auguftinianae dodtrinte. Critices de- ejus nepotem , hominem turbulentiflimum, teme- fedum ei objicit Baronius , quôd Sermonem de raria agendi ratione Régis iram in fe concitaûe. Affumtione corporea beatiflimaî Virginis Hierony- Hincmarus multos codices Ecclefiae Remenfi ôc S. mo tribuat. Sed graviiw fortè in eo lapfus eft quôd Remieii Monafterio donavit , nomenque fuum fin- Hypomnefticon Auguftino adfcribit , eoque paflim gulis ferè quaternionibus adfcribi curavit. Ita Mê- utitur contra Gothefcalcum ; ôc quôd S. Fulgentii bilhnius lib. 38 Annal. Bened. Num. 6%. Digitized by Google HINCMARI ARCH. REM. EPÎSTOL^E. ^ A IV. Mortuo Hludowico Imperatore avo veftro , quidam de iftius regni An - 8 4<>. Primoribus evocaverunt Hlotharium ôc Primores qui cum illo erant de Lan- gobardia in iftud regnum. Et quidam de regni Primoribus fuerunt cum Carolo pâtre veftro , & quidam cum Hludowico patruo veftro. Intereà coeperunt regni Primores , qui cum tribus fratribus erant, fingillatim certare de honoribus, quique illorum , unde majores ôc plures poflint obtinere : ôc parvi pendentes facramenta de divifione regni fa£ta, & plus certantes de illorum cupiditate, quàm de Senio- rum fuorum & de fua falute , & de fanâae Ecclefiae ac populi pace , qui cum Hlo- thario erant, immiferunt illum in hoc, ut fratres fuos exheredaret,& regni Pri- mores , qui cum illis erant , adnullaret : quoniam ipfe primogenitus , & in nomine Imperatoris erat. Illi autem , qui erant cum Carolo & Hludo wico, dicebant quia Seniores illorum Hlotharii fratres erant , & per facramenta regnum inter eos B divifum fuerat ; & illi nec génère , nec poteftate inferiores erant , quàm illi qui cum Hlothario erant , & ideô non fe contra illos concrederent. Unde mala multa 6c maxima increverunt in terra, ufque dum inter carne propinquos ôc Chriftianos tantum malum , & tam grande periculum in Fontanido deve- An. 84 u nit , quantum inter Chriftianos non accidit ex eo tempore , quo primùm Ca- rolus * cum Raganfredo in Vinciaco pugnavit. Sed non pro illa occifione , quae * Maxtellus fada fuit in Fontanido , pax in regno provenit , fed tamdiu illa miferia inter Chriftianum populum & carne propinquos manlît , donec , vellent nollent , & Seniores ôc regni Primores in très partes regnum diviferunt , & per facra- An. 84$^ menta ipfam divifionem ftabilem efle debere confirmaverunt. V. Mortuo Hlothario, filii ejus regnum illius inter fe diviferunt. Unde An. 8;y. adhuc illis viventibus fa&a eft fïrmitas per facramentum inter patrem veftrum |C ôc .patruum veftrum Hludowicum. Mortuo autem Hlothario filio Hlotharii,poft An. 85p. multas controverfias fa&a eft divifio inter patrem veftrum ôc patruum veftrum Hludowicum, de parte regni Hlotharii. Mortuo autem Hludowico fratre An. 87;. Hlotharii in Langobardia , requifita eft patri veftro à fratre fuo , ôc à filiis ejus, pars de regno illius. Unde adhuc vivente Hludowico , fed ôc anno prae- ^ 8 7*- terito taies devenerunt miferiae , ficut vobis funt notae : Ôc hoc anno talis pro- venit lugenda infelicitas, quae per univerfum penè mundum, ôc per futura tempora meritô erit in opprobrium. VI. Proptereà videtur exiguitati meae veftrum efle confilium ut de anti- quis Hiftoriis , quantum poteftis , attendatis , ne in exordio regni veftri inter Primores regni de veftro regimine oriatur difcordia , quae non fine impedi- mento poflit eue fedata ; ôc regni Primores , qui vobifcum funt , fie feipfos D ôc fuas voluntates contemperent , ne alios iftius regni Primores ad fcandalum per fuam cupiditatem aut negligentiam provocent. Praefertim cùm non ha- beatis fratrem , ad quem popuïus debeat fe dividere , ficut nec divifus eft Carolo Imperatore mortuo, fed fe univit cum Hludowico illius unico filio. Nam fi illi boni Barones poft mortem Pippini cum duobus fratribus fie fano confilio egerunt , ut pax inter fratres Reges , ôc inter regni Primores ac populum effet , multo faciliùs , nifi fe invidia ôc cupiditas intermiferint , vo* bifeum Deo adjuvante fe ad Dei voluntatem ôc fuam falutem unire valebunt , attendentes quanta miferia accidit de difcordia , quae fà£ta eft inter très fra- tres poft mortem Hludowici Imperatoris. VII. Vos feitis quia pater vefter priùs Remis de conftitutione veftra poft illum in regimine regni cum Primoribus regni fui difpofuit : ubi , quantum Jî recordor , maximè omnes regni Primores fuerunt , excepto venerabili Abbate Hugone , ôc Bernardo Comité Arvernenfe ; ôc omnes fecundùm difpofitio- nem patris veftri in veftra regia conftitutione confenferunt. Et quando pro- ximè in Çarifiaco inde difpofuit , ôc nomina vobis deferipta dédit , quorum An.477. confilio ôc auxilio regni negotia difponere deberetis , ( inter quos Ôc Bofo ad- feriptus eft ) omnes praefentes adfuerunt , excepto ipfo Bofone , ôc Hugone Abbate , ôc Bernardo Comité Arvernico : ôc omnes , qui adfuerunt , in regia veftra conftitutione confenferunt, fed ôc illi , qui cum pâtre veftro perrexerunt.- Proptereàfub celeritate mittite adHugonem ôc *Gozcium Abbates, ôc adBo- *GozIinum fonem , ôc Conradum ôc Bernardum, kemque Bernardum f Comités : ôc petite ut talem locum, ficut eis commodius vifum fuerit , vobis ôc eis , qui in ifti& partibus funt , fed ôc ipfis , qui in illis partibus funt ; convenire proyideant , Digitized by Google a$6 HINCMARI ARCHIEP. REMENSIS & vobis mandent ut illuc veniatis cum Primoribus qui in iftis partibus funt. A Et taliter quique conveniant , ut regnum non depraedetur , nec devaftetur , ut communi confilio de communi neceflitate & utilitate traûetis , qualiter illa Capitula , quae pater vefter proximè in Carifiaco adnuntiavit , ad effe&um pervenire poflint : quae intérim relegite , ôc vos & illi qui vobifcum funt , ôc mente recondite. VIII. Credo etiam quia pater vefter , poftquàm fcivit fe de fua infirmita- te non pofle convalefcere , non dimifit , ut vobis de regni difpofitione , qux ad Dei voruntatem , & fànttx Ecclefix ftatum , & veftrum honorem ac Primorum regni, & populi neceflitatem & utilkatem fcivit, quxdam fpecia- liter non mandaverit. Proptereà necefle eft , 6c bonum videtur , ut illi etiam interfint qui cum illo fuerunt , & omnes communiter de communi neceffi- tate & utilitate tra&ent. Ego etiam , licèt minimus illorum , & debilis ac B infirmus , in Dei ôc veftrum fervitium , & illorum obfequium, Domino ahnuen- te , libenter conveniam , 6c fi aliquid utilitatis valuero conferre , voluntariè faciam , quia necefle eft ut cum Dei 6c veftris fidelibus tra&etis ôc difponatis. Primo qualiter vos in regimine regni cum honore ôc falvamento ac fupple- mento de his , quae neceffaria funt , cum regno ac domo veftra poffitis con- fiftere. Secundo , ut prxfatum Capitulum à pâtre veftro nuper in Carifiaco denuntiatum , de honore fan&x Ecclefiae , Ôc Sacerdotum ac fervorum Dei de- bito privilegio , ad effe&um perduci poffit : Ôc ut Ecclefiae in ifto regno per occafionabiles (a) circadas , ôc per indebitas confuetudinarias exaûiones, quae tempore Pippini , Caroli ôc Hludowici non fuerunt, ante annos viginti impofitas , non afnigantur. Tertio , qualiter regni Primores cum débita fecu- ritate ac honore ergavos confiftere poflint, ôc ceteri nobiles homines in regno G fecuritatem habeant, ne per diverfa ingénia à fuis opibus, quas habere potue- rint , defpolientur : quia poftquàm radix omnium malorum cupiditas in ifto regno exarfit , ut nullus , aut penè nullus honorem aut aliquod bonum fine precio poffet adquirere , aut tenere , aut fecuritatem habere, pax ôc confilium ôc juftitia atque judicium , ficut necefle fuerat , locum in ifto regno non ha- buerunt. Quarto , ut inveniatis cum Dei ôc veftris fidelibus , qualiter iftae rapi- nae ôc depraedationes in ifto regno ceflent , ôc mifer ifte populus , qui jam per plures annos , per depraedationes diverfas ôc continuas , ôc pet exaâiones ad Nortmannos repellendos affligitur, aliquod remedium habeat* ôc juftitia ôc judicium , qux quafi emortua apud nos funt , revivifcant , ut virtutem hobis Deus reddat contra paganos , quia ufque modo jam ante plures annos locum in ifto regno defenfio non habuit , fed redemptio Ôc tri- butum , ôc non folùm pauperes homines , fed ôc Ecclefias quondam divites jam evacuatas habent. Quinto , ut concordiam , quae fecundùm Deum eft , de qua nuper in Carifiaco pater vefter mentionem habuit , inter fidèles Dei ôc veftros haberi ôc vigere , quantum potueritis , fatagatis , ôc vos talem erga eos praeparetis , ut verum confilium vobis dare poflint ôc audeant. Quia , ficut per multos audivi, multùm deperiit de utilitate in ifto regno , pro eo quia Confiliarii , quod fciebant bonum ôc utile , dicere non audebant , nec ut dicerent locum habebant. Nullus enim homo eft fie fapiens, ut alterius Trov.1.5.6 non indigeat confilio, ficut feriptum eft: Audiens fapiens Japientior erit , û 0 , **• a * intelligens gubernacula pojfidebit , & qui confidit cogitationibus fuis , impie aget: Sexto , ut inveniatis cum Dei ôc veftris fidelibus , qualiter pacem ôc amicitiam fecundùm Deum cum veftris fobrinis patrui veftri filiis habeatis , ôc mutuum E adjutorium vobis ad Dei voluntatem , ôc fan£tae Ecclefix ac veftrum hono-, rem , atque communium fidelium veftrorum falvationem exhibeatis. IX. Ceterùm, qualiter hxc ad effe&um perveniant, ôc cetera neceflaria inveniantur ôc afîequantur , Deus eft exorandus , qui unicuique devoto pro- 7*c. 1. j. mittit ; Si quis indiget fapientiâ , pojlulet à Deo , & dabitur illi. Et item dicit ; tâich. 6. 8. Jndicabo tibi homo , quid fit bonum , & quid Deus requitat à te , id ejl facere judi- cium & juftitiam , & follicitum ambulare cum Deo tuo. Facienda eft juftitia, non pro ullo terreno lucro , fed pro eo ipfo , quia juftitia eft , ficut feriptum eft : Peut. 16. 10. Jujlè quodjufium eft exequeris. Faciendum eft judicium pro iniquorum corre- ûione, ôc pro injuriam fuftinentium dire^ione; non pro malevolentiae ultione,' <«) Ckrcada étant genus quoddam cenlïui neq Digitized by GoogI( E P I S T O L M. y ^ t A nec pro juftam caufam habentium oppreffione. Nam qui injuftè judicant , non judicant judicium , id eft jure ac legaliter di£tum , fed praejudiciurri. Unde , licut Dominus dicit, Qui injuftè judicant , juftè judicati condemnabuntur , folli- citè unicuique ambulandum eft cum Deo fuo , ■& Régi praecipuè , qui fub tantis erit pœnis in futuro faeculo , fi malus fuerit , fuper quantos fuit in ifto feculo , in quo fe à malitia non correxit , & non fecit judicium & juftitiam, & non ambulavit follicitè cum Deo fuo. Sicut enim homo fubje&us vadit follicitè cum feniore fuo , ut ea faciat , quae illi placeant fecundùm Deum ad falutem, & fecundùm faeculumad honoremôc profeâum ;.ôc fi in aliquo fecerit , quod feniori fuo difpliceat , hoc ftatim emendare feftinat , ut ad gratiam illius reveniat : fie vobis neceffe eft ut follicitè ambuletis cum fe- niore veftro Rege Regum , ut de praeteritis , quae contra illius voluntatem B feciftis , illi per confelfionem & cordis contritionem , & per opéra bona fatisfaciatis , & ab illius mandatis de cetero non declinetis. Et fi per fragili- tatem in aliquo lapfi fueritis , ficut ille qui lubricat de uno pede , de altero pede vel manu fibi fubvenit ut reftituatur : fie iterum per devotionem & bo- nam operationem certate , ut ad gratiam fenioris veftri Domini Dei revenia- tis , quia peccantes ôc non pcenitentes Dominus diu ut convertantur tolérât, fed non converfos duriùs damnât. Sicut etiam in veftra aetate audire & vide* re poteftis , & de vobis , ne fimilia vobis eveniant , timere ôc cavere debetis. Et talem vos erga cultum divinum , & fan&am Ecclefiam , ac Sacerdotes ÔC fervos Dei, ceterofque fidèles veftros in omni ftatu manentes , ÔC erga popu- lum vobis à Deo commiffum exhibete ; ut vos diligant , ôc eos dile&et tam in fpiritali fervitio, quàm in temporali adjutorio , ubicumque vobis ne- C cefle fuerit , debitum obfequium exhibere ; & plus vos dele&et Chriftiana / Religio & cordis humilitas , quàm vanae pompae & voluptates carnis : quo- niam quantifiibet molibus argenti & auri circumdetur , quibuflibet pretiofis veftibus induatur caro , quid eft aliud quàm caro ? id eft putredo , & filius hominis vermis , & pulvis ac cinis ? Non vos tantùm dele&et per venationes infequi beftias filveftres , quantum pugnare contra carnis voluptates , ôc Dei ac fan£tae ipfius Ecclefiae inimicos tam corporales quàm fpirituales : quia ficut dicit Dominus per Apoftolum ; Caro concupifeit adverfus Jpiritum, & Jpi~ Gaï. ^ i?. ritus adverfus carnem : ôc Non eft nobis colluftatio adverfus carnem & fangui- Efhefi*. iz. nem , fed adverfùs Jpiritales nequitias. Non vos dele&ent tantùm divitiae pof- lèflionum auri ôc argenti atque gemmarum , ut inter eos computemini qui D idola adorant ,'jquoniam , ficut dicit Apoftolus , Avaritia idolorum fervitus eft , Cthf. j. y, quantum fides , fpes ôc charitas , juftitia , veritas ôc juftum judicium , quae perducunt hominem in eis perfeverantem ad aeternum regnum ôc Angelo* rum confortium. X. Quae nunc verbis Dominationi veftrae dicerem , fi. corpore praefens ad 1 -' eflem , haec literis fuggero : quia de generalibus Ecclefiae ac regni negotiis fine generali Primorum regni confilio ôc confenfu fpeciale dare confilium nefeio , ôc confenfum deliberare non valeo , nec praefumo. Proptereà mihi jam ôc aetate ôc infirmitate ac debilitate attrito , non neceffe eft à Domina- • tione veftrâ imponi,ut fine caufa laborem , antequàm ad Placitum veftrum Dei ôc veftri fidèles conveniant : ôc ego , qualitercumque potuero , favente Domino , ficut praedixi , in Dei ôc veftrum fervitium , ôc illorum obfequium Eveniam. Si autem, quod Deus avertat, intérim alicujus perturbationis caufa evenerit , ôc mihi notum facere Dominationi veftrae placuerit , pro feire ôç pofle, ôc confilio ôc auxilio, in veftro obfequio fideliter làborabo. Tome IX; Kk a;8 HINC MARI ARCHIEP. REMENSIS n. A m. p. i8;. Carolum III Imper, hortatur ut Ludovici Balbi filiis Regibus idoneos educatores & confîliarios conftituat. An.881. A Udiens laudabilis fidei veftrae benignitatem erga filios fobrini veftriHlu- dowici quondam Senioris noftri , gratias Deo retuli , petens ut qui dédit vobis velle , donet quae cœpiftis perficere pro bona voluntate : & hoc tam per me quàm per familiares & fubje&os mihi Domini mifericordiam oro , ut veftra poteftas atque profperitas in fua voluntate corroboretur , & ut in fide re- £la & operîbus bonis perfeverantçm de teraporali regno quandoque ad aeter- nnm perducat. g Precamur, domine cariflime , ut refpe&u Dei adjutoris ôc prote&oris ve- ftri regiminis , regni hujus Ecclefiam , quam Chriftus acquifivit fanguine fuo , ficut ôc per univerfum orbem diffufam, apud nos in multis conlapfam , veftro fapienti confilio 6c poteftatis auxilio relevetis , 6c regni divifionem confolide- tis , ac Primores ipfius compaginetis , 6c quae in hoc regno propter diffenfio- nes perperàm aguntur , evelli faciatis , Ôc iftos juvenes , Reges noftros , pro- pinquos veftros , ôc pupillos fine pâtre , loco filiorum teneatis , 6c eis regnum ab anteceflbribus illorum fucceflione dimiflum per fuggeftionem Primorum regni hujus difponatis, ôc qui de Primoribus cuique illorum convenient, ordi- netis. Et fi fortè fuerint ex noftratibus , qui potiùs quae fuac voluntatis funt , •quàm quae ad honorem ôc defenfionem fanélae Ecclefiae ac miniftrorum ejus , & ad Regum ac regni pacem 6c tranquillitatem pertineant , facere velint ; fa- C pientia ôc poteftate veftra eos revocate , vel, fi fuerit neceffe , comprimite , at- que exteros adverfantes iftis veftris filiis ôc nobis omnibus veftrae domination! fidelibus defenfionem folatii exhibete ; quatenus ôc apud Deum debitam inde remunerationem, ôc apudfaeculum nomen célèbre habeatis Iftis juvenibus fidelibus filiis veftris , Regibus noftris , maturos ac prudentes atque fobrios bajulos fingulis conftituite , qui oderint avaritiam , ôc eos verbo 6c exemplo juftitiam diligere doceant Doceant eos verbo 6c exemplo fanâam Ecclefiam ôc miniftros ejus honorare Doceant eos verbo ôc exemplo Ecclefiae fan&ae re&oribus atque miniftris débita privilégia fpiritu Dei condita, ôc totius mundi reverentiâ confecrata , fervare Doceant eos verbo ôr exemplo regni Primoribus ôc ceteris regni fidelibus atque fan&ae Èc- clefiae defenforibus , unicuique in fuo ordine, competentem legem ôc juftitiam D çonfervare Cuftodiant, ôc doceant eos caftè ac fobriè ôc piè vivere Proponant eis fréquenter, verba S. Cypriani , qui Régis minifterium in nonogra- du abuftonum apertè oftendit , Regem , inquiens, non iniquum , fed correftorem iniquorum ejfe oportet Ipfi autem bajuli magnopere providere debent ne fuper focios fuos fe ex- tollant Debent etiam providere ne taies illis in familiaritate jungantur, per quorum fuggeftiones ad iniqua opéra , vel ad difeordias inter fe ôc illorum luCor.ij. îî« fubjedos corda illorum pertrahantur , quia feriptum eft ; Corrttmpunt mores bo- . nos colloquia mala. Debent autem illis bajuli eorum perfuadere ut non fint invicem invidentes , invicem provocantes ; fed mutua diledione conjunâi , 6ç Prçv, ï8, ip. a£ j i nv i cem f e adjuvare parati ; quia , ut feriptum eft, Frater fratrem adjuvet, & ambo confolantur. Si enim, domine mi Rex, hujus regni Ecclefia Ôc miniftriE ejus ac populus haec per vos obtinuerint , quantam mercedem ôc remuneratio- nem inde apud Deum , ôc bonum nomen apud faeculum habebitis , ex Yerbis , Apoftoli penfare poteftis 6cç. Digitized by Google E P I'S T O L £ àjjf * III. Regem Ludovîcum filium Ludovici Balbi rogat ut liberam Epifcopi l*w.p. electioncm in Bellovacenfi Ecclefia fieri permittat. T*"\ Omino Hludowico Régi gloriofb Hincmarus Eptfcopus ac plebis Dei famu- J^J lus. -An. ». I. Epifcopi , qui apud Martyrium * fan&aeMacrae in nomine Chrifti conve-< 9 Fmèt nimus, nonpro ulla indebita voluntate, fed pro fan&ae Ecclefiac ac veftro ÔC regni vobis commifli honore ac falvamento , ficut fcripta demonftrant , quae vobis per Confacerdotes noftros tranfmifimus , rele&a praefumptione cleri 6c £ plebis Ecclefiac Belvacenfis, qui perfonam regulis facris incongruam, cum de-»; creto fingulorum manibus roborato , nobis praefentaverunt in Synodo , veluti jam fuit acmm , quando Fromoldum quemdam elegerunt ; & reje&o illo pro-. pter infipientiam & improbitatem , Hodo ex vicina parochia ibidem cum de-: creto Canonico fuit ele&us ; releâis coram omnibus , qui afïuerunt, facris Ca-, nonibus , fecundùm eafdem facras leges conftituimus defignatos ex nomine di-; leâos ftatres & venerabiles Coèpifcopos noftros , per quos veftrae domination? literas direximus, in quibus inter caetera haec continentur ; ut, ficut facrx leges ôc regulae praecipiunt , Archiepifcopisôt Epifcopis conlimitanearum diœcefeon ele&ionem concedere dignemini , ut undecumque , fecundùm formam regup larem eleâionis, Epifcopi talem eligant , qui 6c fan&ae Ecclefiac utilis , 6c regno proficuus , 6c vobis fidelis ac devotus cooperator exiftat : 6c confentientibus SC clero ôc plèbe eum vobis adducant , ut fecundùm minifterium veftrum res 6c facilitâtes Ecclefiac , quas ad defendendum ôc tuendum vobis Dominus com- mendavit , fus difpofitîoni committaiis , Oc cum confenfu ac literis veftris eum ad Metropolitanum Epifcopum ac Coëpifcopos ipfius dioecefeos , qui eum prdinare debent , trànlmittatis ôcc. II. In quibus verbis nulla indebita cujufcumque voluntas , hihil contra Do-, mini voluntatem , nihil contra veftrum honorem , nihil contra regni vobis commifli refonat falvamentum : fedordinis plenitudo,qualiterelectusvitacme- irito 6c fapientiae dodrina , à Metropolitano ôc provinciae Coëpifcopis debeat juxta Nicaenum fan&um & magnum Concilium regulariter ordinari. .... III. Nam fi quod à quibufdam dicitur ,ut audivi, quando petitam apud vos ele&ionem concedkis , Ulum debent Epifcopi ôc clerus ac plebs eligere, quem Dvos vultis , ôc quem jubetis, (quae non eft divinae legis ele&io, fed humanae poteftatis extorfio ) fi ita eft , ut dici à quibufdam audivi , ille malignus fpiri- tus, qui per ferpentem primos parentes noftros in paradifo decepit, ôc Inde illos ejecit, per taies adulatores in aures veftras haec fibilat IV. Sunt quidicunt, ut audivi, quia resEcclefiafticae Epifcophorum in ve- ftra fint poteftate , ut cuicumque volueritis eas donetis. Qubd fi ita eft, ille malignus fpiritus , qui , ut fuperiùs praemiffum eft , primos parentes noftros , perdidit , perditionem veftram in aures veftras fufurtat. .... V. Recordamini,quaefo, profeflionis veftrae, quam in die confecrationis ve- ftra promififtis, ficut ab illis, qui interfuerunt, accepimus , quamque manupro- Ïria fubfcripfiftis , ôc fuper altare coram Epifcopis omnibus, qui adfuerunt, )omino obtuliftis : ôc diligenter relegi eam facite coram vobis ôc fidelibus ve- I ftris , quorum confilio ôc auxilio fanâam Ecclefiam ôc regnum vobis commif- fum gubernare debetis ; ôc fi aliquid per ignorantiam vel aliorum fuggeftionem ab ea exorbitaftis, nolite negligere inde Domino fatisfacere. Et quod in Epi- ftola mihi direâa ôc in Synodo releâa fcripfiftis , ficut vobis' expedit , attendite.' Sic enim ibi feriptum eft ; Jungamur fimul , ut ego Rex , & vos Sacerdos Dei , mit nifierium condignè tam in divinis quàm in humants adimplere valeamus officiis .... V I. De eo quod in literis veftris , quas pridieNonas tranfaâi menfis Maiî ; déférente clerico nomine Teutberto , relegi , voluntariè vos , fubjicere velle exiguitatis meae confiliis , ôc fecundùm quod hortatus fuero , agere 6c difpo- nere in Ecclefiafticis ôc faecularibus negotiis , ôc meae fiduciae vofinetipfos fub- jicere velle , ôc fecundùm datum à me confilium regni veftri jura compo- uere ; Yefttat donunationi referibo . ut Domini voluntatem veftrae voluntatj, ----- " Kkij Digitized by Google %Sù HINCMARI ÀRCHIEP. REMENS IS prœponere in omnibus ftudeatis.... Quod fcripfiftis, vota omnium , qui Commo- A rantur in Belvacenfi Ecclefia, inOdacrum concordare ;non eft mirum fiftulti ôc improbiac cupiditate caccati toties taliter agunt, non corre&i de rejeftione prava- fuse eleclionis in Fromoldum , & reprobato Rodulfo , ôc à fe êle&o Ho-; norato facro Epifcopali ordini adhuc fidei dottrina incongruo, perdiderunt ele-: ûionem , ficut oftenfum eft illis in Synodo ôc per facras régulas , non ulte- . rlùs illorum , fed Epifcoporum efle eleaionem VII. Quod fcripfiftis, ut, ficut femper Regibus pracdeceflbribus veftris ht • ' omni utilitate regni proficuus & devotus fui , ita vobis fidelis & devotus exi- ftam. Quod ôc hactenus obfervavi , & obfervare cupio. Vos autem S. Eccle- fia: Ôc ejus re£toribus atque mihi fervate quod illi confervaverunt : & pro de- votionis fidelitate , quam vobis [ exhibui ] cum ceteris fidelibus veftris in ele- ûione veftra , non fine magno labore , ad prove&ionem regiminis , quo jam B nomine ( det Dominus et'iam virtute ) potiti eftis , nolite retribuere mihi mala pro bonis , fuadentes , non tamen auxiliante Domino perfuadentes , ut in fe- necta mea declinem à facris regulis ; quod nec pro cupiditate , nec pro amore vel timoré hactenus feci, ut àgradu Epifcopali, quo per triginta ôcfexannos gratiâ Dei ufque modo fun£tus fui , meritb decidam VIII. Quod fcripfiftis , ut per meam voluntatem ôc minifterium Belvacen- fis Ecclefiac Epifcopatum dileclo filio meo & fideli veftro Odacro tribuere va- leatis; fi veftrx dominationi de illo eft cura, hoc nullatenus faciatis , ne fortè, fiffeceritis , ôc ipfe Epifcopium illud , ôc paftore vacantem Ecclefiam contra facras Ecclefrx régulas invadere pracfumpferit ; facris legibus ôc regulis exigen- tibus (quod non opto contingat) ut ulteriùs nec in vita mea , nec poft mor- tem corporis mei , in Diœcefi Remenfi in gradu Ecclefiaftico vaîeat mini- C ftrare. I X. De eo quod fcripfiftis , quia fi veltae vuluntati , Ecclcfiafticîs videlicet regulis contrariât, obfecutus fuero, eos, quos mihi cariores ôc familiariores co- gnoveritis , honorare in pmnibus curabitis ; tantummodo ut in hac petitione veftra vobis confentiam : non meis, fed facrorum Canonum verbis relpondeo , quia fecundùm eofdem facros Canones , pro indigentibus ôc mihi conjun&is , ôc pro aliis, ficut praccipiu'nt, ad falutis veftrac augmentum ôc poteftatis hono- : tem, regiam poteftatem veftram petitionibus adiré curabo , quamdiu Dominus, me in corpore morari pracceperit X. Veftram denique caram mihi dominationem follerter atque attenté anté mentis oculos oportet habere, quod, ficut jam vobis fcripfi , qui contra facros Canones ordinantur, Ôc ordinatores ôc ordinati haeretici funt, ficut S. Gregorius J} ôc ceteri Catholici Ecclefiac fan&ae dodtores atque redores multoties in libris fuis oftendunt Ne verb pro alicujus temporali placiditate aeternum peri- culum incurratis ; fed ôc dileÉtus filius meus, fidelis vefter , pro quo fatagitis , non oblivifcatur quod jam in epiftola vobis dire&a Capellanis veftris me in- ter alia fcripfilfe recordor, Canonicam decretam fententiam. , qua diçitur,Si- cut is, qui invitatus renuit, quacfitus refugit , facris eft altaribus admovendusi fie qui ultrb ambit , vel qui importuné le ingerit , eft procul dubio repellen- «Jus Conveniant ergo in pace Chrifti , ficut ftatutum fecundùm facros Canones fuit, in Synodo Epifcopi Ôc Clerus ac plebs Belvacenfis* Ecclefiac cum libero confenfu veftro ; ôc ficut regium minifterium decet, ôejuxta legalem ac regularem formam cleûio exequatur, Ôc ordinatio profequatur. IV. m.t.*9t. Refcribic ad Regem Ludovicum de Odacro invafore Ecclefiac Belvacenfis. Un. 8*1. r\ Omino Hludowico Régi ghriofo Hincmarus Epîfcopus ac plebis Pei famulus; ■ JJ Ex literis figillo veftro fubterfignatis , quas mihi Warinus Clericus Idi- bus praefentis Junii menfis ex veftra parte donavit, non ftatui ad fingula vobis referibere , quoniam de praecedentibus mandatis Ôc literis veftris jam fufficien- ter vobis refcripfi. Verumtamen quia Ôc ex his à me vobis referibi rogaftis.... fatigatus miffis ôc literis veftris, pro Belvacenfi Ecclefia referibere yobis ad Digitized by Google EPISTOL^, stv A quaedam loca, Domino adjuvante, curabo, fecundùm proverbium , quoi in an- tiquorum libris juvenis legeram, Bos lajjus fortiùs figit pedem. I. De eo quod in prioribus mihi datis literis ad locum fcriptum habetur; [Petitionem filii dile&i juftam nullo modo oportet refpuere patrem;] hoc exi- guitas mea , fed & Dominus approbat dicens difcipulis fuis ; Si quid petieritis M. i& *jt patrem in nomme meo , dabit vobis I I. De eo qtfod ibidem fubfequitur , £ Noftrae petitioni ac voluntati cle* menter faveatis , ôc defiderium nbftrum ad praefens adimpleatis ; ] refcribo ut velitis ôt defideretis quod Dominus vult III. De eo quod ibidem fubfequitur ex Odacro , in praecedentibus literis fatis vobis refpondi. < I V. De eo quod mox fubfequitur ; £ Quia meus mhTus Altramnus Mona-J B chus vobis retuÊt ex mea parte nihil aiiud me velle ex hoc agere , nifi illud quod vos ôc Hugo Abbas ôc Theodoricus Cornes ceterique veftri fidèles de* cernèrent;] fcio iftudmandatum ex me non procefliffe; nec ipfe frater mihi talia fe dixiffe profeffus eft. Remitto autem illum ad vos , ut coram fidelibus veftris aut profiteatur fe ita dixiffe , aut veraciter deneget fe talia vobis ex mea parte non ambafciafle. Unde putout, ficut in nomine interprifum eft, ita fit ôc in ambafciato» Nam ifte frater nofter à vobis ad me rediens ambafciavit mihi ex veftra parte , ut pedem meum bafiaret , ôc peteret ut ad opus Odacri ho* norarem vos de Epifcopio Belvacenfis Ecclefiae. Cui refpondi , quoniam , fi* eut meliùs ôc honorabiliùs atque falubriùs fcivi, vos inde honorare curavi, hor* tans ut, ficut profefli eftis in die confecrationis veftrae, in regimine regni more fjraedecefforum veftrorum honoretis Deum. ..... Dixit etiam mihi quid de vo- ^ untate Hugonis Abbatis ex hoc dîxeritis , ôc quàm moderatè ad interrogation nem exinde veftram Theodoricus Cornes refponderit. _ V» In eo quod in primordiis literarùm , quàs poft pf aemïflàs praedictus Cle- ricus mihi dédit, fcriptum habetur; [Si vobis in ordinatione Odacri noncon- fenfero, pro certo feietis non me velle veftrum benignè tradtare honorem, nec decus debitum & privilégia praedecefforum veftrorum vobis confentire velle , fed in omnibus veftrae reniti voluntati ; ] feriptor vefter ôc fenfu ôc literatura mentitus eft. V I. De honore praedecefTotum veftrorum ïmpefatorum Ôc Regum ; ôc qualiter privilégia fan&ae Ecclefiae ac reâorum ôc miniftrorum ipfius decreve* runt ôc confervaverunt , in aliis literis fufficienter vobis feribere ftudui. Qu* fi vobis non profuerint , nec plura proderunt. V 1 1. De eo quod ibidem fubfequitur ; [ Qualiter contra lîmilem veftrum honorem veftrum evindicaretis pro viribus , quantb magis oportet eum contem- nere, me videlicet, qui veftrae ditioni commiffus , veftrum abjicere fatago , ne pollens praevaleat , honorem ; ] qui vobis hoc feribere mihi qualicumque mi- niftro Chrifti perfuafit , non bene Dominum , neque Scripturas ejus cognovit»' Sicut enimjam vobis ex Scripturis divinitus infpiratis innotui,duo font qui- bus principalitet mundus hic f egitur , au£toritas facra Pontificum , ôc regalis poteftas ; in quibus tantô gravius eft pondus Sacerdotum , quantb etiam pro ipfis Regibus hominum in divino reddituri funt examine rationem : ôc Pontifi- ces Reges ordinare poffunt ;Reges autem Pontifices confecrare non poffunt....' Non ergo debueratis ita inverecundè qualicumque Pontifici feribere , veftrae ditioni commiffum : quia , ficut dixit Dominus Apoftolis fuis , quorum mini» mus fum merito, fucceflbr autem officii, Nos vos me elegifiis ,fed ego elegi vos; Joh ' l ** £ ita ôc ego juxta modulum meum humili corde ac voce dicere poffum ; Non vos me elegiftis in praelatione Ecclefiae ; fed ego cum collegis meis ôc ceteris Pei ac progenitorum veftrorum fidelibus vos elegi ad regimen regni fub con*. ditione débitas leges fervandi. V III. De eo quod ibidem fubfequitur ; [ Ex hoc facto ( id eft quia Oda* "cro Ecclefiam Belvàcenfem paftore vacantem commififtis, fàcientes contra régulas Ecclefiafticas , contraque antiquorum ôc Chriftianorum Regum leges » contraque praedecefforum ac progenitorum veftrorum promulgationes , fed ÔC contra illorum confuetudinem ; ) nihîl ampliùs facietis praeter quod factum ha -i fcetis , donec fratri veftro ôc confanguineis veftris Regibus illud mandetis , ÔC | eorum juflionibus yel imperio ac veftro omnes conyocentur Archiepifcopi ÔC i K k iij • Digitized by Google atfi HI N G MARI ARCHIEP. REMENS I S Epifcopi ex eorum regnis & veftro ; & fie ex hoc auâoritativa diffiniatur ra- A tio veftri honoris dignitate plenai ] vos videte ne pro hoc inlicito faâo Ca- nonicas fuftineatis fententias vel in hoc faxulo vel in futuro. Nam nos ex hoc quod egimus , non timémus coram Archiepifcopis & Epifcopis redderç rationem : quia nos non habemus alias Evangelicas vel Apoftolicas literas......' IX. Quod mandaftis, [ quia nihil aliud ex illo inlicito fado facietis nul quodfa&um habetis;] fi vos non facietis, faciet Dominus , quando illi pla- cuerit. Non vixit tôt annos Hludowicus Imperator quot pater fuus Karolus : non vixit tôt annos Karolus avus vefter quot pater fuus vixit : non vixit pater vefter tôt annos quot pater fuus. Et quando ftatis in illo ftatu , ubi avus ve- fter & pater vefter fteterunt apud Compendium , inclinate oculos ubi jacet pa- ter vefter ^ & fi nefeitis , interrogate ubi mortuus fuit, & ubi jacet avus ve- fter; & non exaltetur cor veftrum ante eum qui mortuus fuit pro vobis &pro B nohis omnibus , ôc refurrexit à mortuis , ôc jam non moritur ; 6c certi eftote quia moriemini , nefeientes qua die vel qua hora. Et ideb neceffe eft 6c vo- bis ôc nobis omnibus fecundùm advocationem Domini paratos efle , quia ne-: feimus qua hora veniet nobis finis. Et ideo non exaltetur cor veftrum contra eum , in cujus manu vita diefque noftri confiftunt. Vos citb deficietis , ôc fan- 61a Ecclefia cum fuis re&oribus fub Chrifto redore fecundùm promiflionerrv TfaU 88. j8. e j us permanebit, ftcut luna perfe&a in aternunu X. De eo quod ibibem fubfequitur, [Infuper aliud exinde, fi neteflitas fue-; rit, quodre£tum eft fàciemus; ] ut intelligo , ad timorem mihi Incutiendum, quatenus juflioni veftrae licèt invitus obediam, feribere voluiftis. Underefpon- fjdl. 117. 6 aeo , Dominus mihi adjutor , non timebo quid faciat mihi homo &c. Sed utinam * aut per vos , aut per quemeumque fibi placuerit , educat me Dominus de ifto C carcere , videlicet infirmo ôc fenili corpore , ad eum quem , fua gratia lar- giente, ex toto corde defidero videndom, non meis meritis quae nnlla nifi mala funt , fed fua indebità mifericordia , ôc gratuita gratia. Sed ôc de eo quod di- xiftis, CQuia infuper ôc aliud , fi necefTe fuerit , quod reâum eft facietis ; ] am- pleâor quod promittitis; quod rectum eft erga me facietis. Igitur rectum eft, n- 17. ut Scriptura oftendit, vtper qua quis feccat, per hac & torqueatur. Nam quia contra plurimorum voluntates ôc minas atque fuggeftiones in ele&ione veftra confenli , opto ôc gaudeo ut , fi inde peccavi, Domino permittente , hîc per vos ôc non in futuro per Dominum talionem recipiam , ficut legimus de fan- €to Pafchafio, qui per ignorantiam errans in cujufdam ele&ione confenfit. X^. Et quoniam tantopere fatagitis de ordinatione Odacri , mandate mihî tempus conftitutum , quando Epifcopi Remorum diœcefeos , fed ôc venerabi- J% les Epifcopi ac dile£ti fratres noftri,. qui à Synodo apud Martyrium S. Macr» habita ad vos cum literis direcH fuerunt , valeant convenire ad eumdem lo- cum, ôc faciam me, vita ôc poflibilitate comité ,,illuc obviàm eis portari; ôc veniat vefter Odacrus cum eleâoribus fuis, five Palatinis, five Ecclefix Bel-, vacenfis: ôc, fi vobis. placet, etiam illuc venite , aut mifli veftri Et vi- dete , aut per mhTos veftros audite , fi veftro Odacro oftiarius aperiet oftium ovilis fui : ôc intret fecurus , ut audiant oves yocem ejus , ôc non fit mercena-r rius, fed paftor , ôc Ecclefia Belvacenfis fub mercenario non gemat. Et ncH tum fit vobis , fed ôc ipfe Odacrus pf o certo feiat , quia fi ad nos non vene^ rit, ôcin obftinatione fuae praevaricationis manere delegerit. ..... nos ad eum ibimus, ubicumque fuerit in Remenfi provincia; ôc,quod facri Canones de contemptore fuo ôcEcclefix contra leges ôc régulas invafore judicant, in il-K lum , quod ad nos pertinet , exequi procurabimus , ut nunquam vel nufquam in Remenfi provincia in Ecclefiaftico gradu miniftret. Et omnes de cetero in hoc illi communicantes , fecundùm facros Canones fpiritu Domini conditos j & Chrifti fanguine confirmatos, excommunicati ufque ad Ecclefix fatisfacliio- nem erunt Ex quanto dolore vobis compellentibus haec fcripfi , illp vïidet cui gemitus meus non eft abfconditus. Et feitote certifllmè quia , Dà- mino adjuvante , nec quibufeumque , vel quorumeumque terrroribus vel blan-» diîïis ex hac caufa , unde agitur , àfacris legibus ôcregulis deviabo. ( a) (a) Hi erant ferè ultimi Hincoiari fenfus , qui nicavit, poftquàni Belvacenfem Ecdefiam ultta anno fequenti è vivis exceffit. Perftitit in fua intru- annum opjJteffiflet invafor ille , qui demum Hinç- fione Odacrus : fed nonfrafta Hincmari conftan- mari vigoti cedere coaâuj eft. iâêbilku tut Lib. }| lia , qui tandem homiuem coatumacem excoaunu- Aimai. Btntd, tfuw. Digitized by Google E P I S T O L JE. ati A V. Scribit ad Proceres regni , pro inftitutione Carolomanni Régis, fl&M?-* 0 *» & de ordine Palatii ex Adalardo. I. Pro aetatis Ôc facri Ordinis antiquitate , pofteriores tempore , boni ôc An - 88 *i fapientes viri , rogatis exiguitatem meam ut qui negotiis Ecclefiafticis & Pa- latinis , quando in amplitudine & unitate regni pcofperè agebantur , interfui , & confilia do&rirtamque illorum , qui fanâam Ecciefiam in fan&itate & jufti- P tia rexerunt , fed ôc eorum qui foliditatem regni tempore fuperiore profperiùs difpofuerunt , audivi ; quorum magifterio traditionem majorum fuorum di- dici ; poft obitum etiam domni Hludowici Imperatoris , in eorum obfequio , qui pro filiorum ejus tune temporis Regum noftrorum concordia fatagerunt , pro modulo meo firequentibus itineribus , verbis & feriptis laboravi ; ad inftitu- tionem iftius juvenis ôc moderni Régis noftri , ôc ad reereâionem honoris ôc pacis Ecclefiae ac regni , ordinem Ecclefiafticum ôc difpofitionem domûc re- giae in facro Palatio , ficut audivi ôc vidi, demonftrem , quatenus in novitate fua ea do&rina imbuatur, ut in regimine regni Deo placere, ôc in hoc faeculo féliciter regnare , ôc de praefenti regnp ad aeternum valeat pervenire II. Intellegat igitur dominus Rex ad quod officium eft prove&us, ôc obaudiat commonitionem atque comminationem Régis Regum dicentis ei Çcum aliis Regibus, Et mne Reges , inquit , intelligite , erudimini qui judkatis Pfal. z. 10. terram ôcc. III. Ego autem ôc pro impofito minifterio , ôc pro bona ôc rationabili ve- ftra juflione } aggrediar exequi quod rogatis , non meo fenfu , neque verbis meis, fed, ut praemifi , majorum traditione IV. Legimus in fan&a Scriptura veteris Teftamenti , quia David Rex fi- mul ôc Propheta , praefigurans 'Dominum noftrum Jefum Chriftum qui folus • Rex fimul ôc Sacerdos fieri potuit, duos in Sacerdotibus ordines eonftituit, in fummis videlicet Pontificibus , ôc in minoris ordinis Sacerdotibus , qui nunc Prefbyteratûs funguntur officio : ea videlicet provifione , ut dum quilibet Pon- tificum vitâ decederet, quicumque Sacerdotum optimus putaretur,eiinPon- tificatum fuccederet V. Et in facra Regum hiftoria legimus, quia Principes Sacerdotum , quando Dfacra un&ione Reges in regnum facrabant , coronàm fignificantem viâoriam {>onentes fuper capita eorum , Legem in manum ejus dabant , ut fcirent qua- iter feipfos regere , ôc pravos corrigere , ôc bonos in viam re£tam deberent dirigere V I. Et Rex in femetipfo nominis fui dignitatem euftodire débet. Nomen enim Régis intelle&ualiter hoc retinet , ut fubje&is omnibus re&oris officium procuret. Sed qualiter alios corrigere poterit , qui proprios mores , ne ini- qui fint, non corrigit? VII. Habet quippe ordo Sacerdotalis leges divinitus promulgatas , quali- ter quifque ad culmen regiminis , videlicet Epifcopatûs > venire debeat ; at- que ad hoc reétè pervemens , qualiter vivat ; ôc bene vivens , qualiter doceat ; ôc re£tè docens , infirmitatem fuam quotidie quanta confideratione cogno- Efcat VIII. Et ficut diftum eft de Legibus Ecclefiafticis , quod nulli Sacerdoti facros liceat Canones ignorare, nec quicquam facere quod patrum poflit regulis obviare ; ita legibus facris decretum eft ut leges nefeire nulli liceat , aut quae funt ftatuta contemnere : nulla perfona in quoeumque ordine mundano exci- pitur, quae hac fententiâ non conftringatur. Habent enim Reges ôc reipubli- cae miniftri leges % quibus in quacumque provincia degentes regere debent : habent Capitula Chriftianorum Regum ac progenitorum fuorum, quae generali confenfu fidelium fuorum tenere legaliter promulgaverunt I X. Multo minus àutem Régi vel cuilibet in quoeumque ordine contra leges divinas licet agere per contemptum. Unde Principi terrae magnoperô providendum atque cavendum eft ne in his Deus ofFendatur , per quos religio fe** HINCMARI ARCHIEP. REMENSIS Çhriftiana confiftere débet , & ceteri ab offenfione falvari £ X. Taies etiam Comités ôc fub fe Judices conftituere débet , qui. avaritiam oderint, ôc juftitiam diligant . & fub hac conditione fuam adminiftrationem peragant, 6c fub fe hujufmodi minifteriales fubftituant Princeps nifi fuo conditori pertinacitét adhaeferit, 8c ipfe , ôtomne quod continet, citb dépé- rit. Et fciat quod , ficut in principatu hominum eft conftitutus , ita quofcum- que peccatores fub fe in praefenti habuit , nifi fe & illos correxerit , fupra fe modo implacabili in illa futura pœna habebit. XI. In memoratis namque geftis apud Martyrium fan£he Macrae, & de his quae ad fanétae Ecclefiae ac re£torùm ipfius honorem & vigorem , ôc de his quae ad Régis & regni folidkatem atque curam pertinent , necnon & de do- mûs regiae difpofitione , ex Catholicorum , fecundùm fan&arum Scripturarum tramitem , promulgationibus , atque ex Chriftianorum Regum conftitutionibus B per Capitula breviter ac falubriter , fiteneantur & exequantur , colle&a con- tinentur X II. Adalhardum fenem & fapientem domni Caroli Magni Imperatoris propinquum , & Monafterii Corbeiac Abbatem , inter primos Confiliarios pri- mùm in adolefcentia mea vidi» Cujus Libellum de Ordine Palatii legi ôcfcripfi, in quo inter cetera continetur , duabus principaliter divifionibus totius regni ûatum conftare , antepofito femper & ubique omnipotentis Dei judicio. Pri- mamvidelicet divifionem effe dicens, quaafliduè ôc indeficienter Régis Pala- tium regebatur 6c ordinabatur : alteram vero , qua totius regni ftatus fecundùm fuam qualitatem ftudiofiflimè providendo fèrvabatur, XIII. In prima igitur difpofitione , Régis Palatium in ornamento totius Pa- latii ita ordinatum erat. Antepofito ergo RegeôcReginacum nobiliflima proie C fua, tam in fpiritalibus quàm ôc in faecularibus atque corporalibus rébus , per hos miniftros omni tempore gubernabatur. VideUcet per Apocrifiarium , icf eft Refponfalem negotiorum Ecclefiafticorum ; cujus minifterium ex eo tempore fumpfit exordium , quando Conftantinus Magnus Imperator Chriftianus efFe- âus, propter amorem ôc honorem fan&orum Apoftolorum Pétri ôcPauli, quo- rum doctrina ac minifterio ad Chrifti gratiam baptifmatis facramenti pervenit, locum ôc fedem fuam , urbem fcilicet Romanam , Papae Sylveftro edicto privi- legii tradidit , ôc fedem fuam in civitate fua, quae anteà Byzantium vocabaçur , nominis fiii civitatem ampliando aedificavit : ôc fie Refponfales tam Romanas Sedis quàm aliarum praecipuarum Sedium in Palatio pro Ecclefiafticis nego- tiis excubabant. XIV. Aliquando per Ëpifcopos , aliquando vero per Diaconos Apofto-0 lica Se^eshocofficio fungebatur. Quo officio B. Gregorius in Diaconi ordine fùnâus fuit, ôcexaliis praecipuis fedibus per Diaconos id officium exequeba- tur , ficut facri Canones jubent. Et in his Cifalpinis regionibus poftquàm Hlu- dowicus praedicatione B. Remigii ad Chriftum converfus, ôc ab ipfo cum tri- bus millibus Francorum in vigilia fan£ti Pafchae baptizatus extitit , per fuccef- fiones Regum fancli Epifcopi ex fuis fedibus , ôc tempore competenti Pala- tium vifitantes , viciflim hanc adminiftrationem difpofuerunt. A tempore vero Pippini ôc Caroli interdum per Prefbyteros , interdum per Ëpifcopos ; regia voluntate atque Epifcopali confenfu per Diaconos vel Prelbyteros rnagis quam per Ëpifcopos hoc officium executum extitit : quia Epifcopi continuas vigi- lias fupra gregem fuum debent afiiduè exemplo ôc verbo vigilare , ôc non diu- tiùs fecundùm facros Canones à fuis abefTe parochiis. ]£ XV. Neque juxta décréta ex facris Canonibus promulgata B. Gregorii, Prae- toria, quae nunc regia, ôc ufitatiùs Palatia nominantur , debent inutiliter ob- fervare, ne incurrant judicium, ut contra placita Canonum fibiin ordinatione fua traditafacientes, ipfi fe honore privent Eçclefiaftico. Et, ut de licitis exem- pte ponamus, ôc de inlicitè ufurpatis non taceamus, tempore Pippini ôc Ca- roli hoc minifterium confenfu Epifcoporum per Fulradum Pf elbyterum ; tem- pore etiam Caroli per EngelramnumôcHildiboldum Ëpifcopos ; tempore de- nique Hludowici per Hilduinum Prefbyterurh , ôc poft eum per Fulconem item Prefbyterum, deinde per Drogonem Epifcopum, extitit hoc minifterium executum. XVI. Apocrjfiarius autem , quem noftrates _Capellanum ; Yel Palatii Cuftodem appellant, Digitized by Google EPISTO L M> v:.« ztf A appellant , omnem Clerum Palatii fub cura & difoofitibnfe fua, regebati -Gui; fociabatur fummus Cahcellarius , qui à Secretis olim appeHabatur. Ejrantque- Hli fubje&i prudentes ôc intelligentes ac fidèles viri , qui Praecepca regiaabfique- immoderata cupiditatis venalitate fcriberent, ôc fecreta illis fideiiter cuflodi- rent. Poft eos verb facrum Palatium per hos miniftros difppnebatur , pe* Ca'-rj merarium videlicet , ôc Comitem Palatii , Sénefcalcum , Buticularium , Co- jnitem ftabuli , Manfionarium , Venatores principales quatuor , Falconariunt: unum. XVII. Et quamvis fub ipfls , & ex latere eorum alii minifterialesfuiffent, utOftiarius, Sacellarius, Diipenfator, Scapoardus, 6c quorumcumque exiis juniores, aut Decani fuiffent, vel etiam alii ex latere, ficut. Berfarii , Yeltra-». rii , Beverarii , vel fi qui adhuc fupererant : verumtamen , quamvis 6c ipfi An-. B guli juxta fuam qualitatem ad hoc intenti eflent , non tamen ad eos , ficut ad ceteros principaliter, ut fubter infertum eft, totius regni confbederatio in ma* joribus vel minoribus, fingulis quibufque quotidianis neceffitatibus occurren;. tibus, cum Palatio conglutinabantur. Sed nec ipfi fuperiores omnes aequaliter propter minifteriorum diverfitatem , qualitatem , vel convenientiam , prodeffe poterant : cùm tameri nullus fe propter fidei fervandam veritatem Régis ôc xe^ gni , ut praediâum eft , fubtrahiere potuiffet , vel etiam voluiffet. De quorum perfonis vel minifteriis, quamquam plura fint quae dicantur , haec tamen prae~ cipuè habebantur. XVIII. Imprimis , ut juxta cujufcumque minifteri^ qualitatem vel quahti- tatem minifter nobili corde ôc corpore conftans , rationabilis , difcretus ôc. fobrius eligeretur. Sed nec illa follicitudo deerat, ut, fi fieri potuiffet , ficuc C hoc regnum , Deo auâore,ex pluribus regionibus confiât , ex, diverfis etiam, eifdem regionibus , aut in primo , aut in fecundo , àut etiam in quolibet loco iidem miniftri eligerentur , qualiter familiariùs quatque regionës Palatiunt adiré poffent, dum fuae gencalogiœ vel regionis confortes in Palatio locum tenere cognofcerent. XIX. His ita breviter de eligendis 6c conftituendis miniftris praedi&is , riunc ad eorumdèm miniftrorum ôc minîftrationùm ordinem qualiter curre- bant veniendum eft. Nam quamvis praefati miniftri , unufquifque de fuo rrii- nifterio, non fub alio, vel per alium, nifiper fe ipfum, folum Regem, vel quantum ad Reginam , vel gloriofam prolem Régis refpiciebant, caputpone- rent : non tamen omnes aequaliter de ceteris rébus, vel ceterorum neceffitatibus Regem adibant ; fed menfurafua quifque contentus erat, ôc ubi vel ubi ratio JDpofcebat, folatium alterius requirebat. E quibus praecipuè duo, id eft Apo- crifiarius, qui vocatur apud nos Capellanus, vel Palatii Cuftos , de omnibus negotiis Ecclefiafticis vel miniftris Ecclefiae, ôc Cornes Palatii de omnibus fae- cularibus caufis veljudiciis, fufcipiendi curam inftanter habebant : ut nec Ec~ clefiaftici nec faeculares priùs domnum Regem abfque eorum confultu inquie* tare neceffe haberent, quoufque illi praeviderent , fi neceffitas effet ut caufa ante Regem meritb venire deberet. Si verb fecreta effet caufa , quàm priùs congrueret Régi quàm cuiquam alteri dicere , eumdem dicendi locum eidem ipfi praepararent, introdu&o priùs Rege , ut hoc juxta modum perfonae , vel honorabiliter , vel patienter, vel etiam mifericorditer fufciperet. XX. Apocrifiarius quidem de omni Ecclefiaftica Religione vel Ordine, necnon etiam de Canonicae vel Monafticee altercatione, feu quaecumque Pala- £tium adibant, pro Ecclefiafticis neceffitatibus follicitudinem haberet ; ôc ea tantummodb de externis Regem adirent , quae fine illo pleniùs definiri non potuiffent. Ceterùm , ut non folùm de his , quae ad eos fpecialiter de omni ornamento vel officio Ecclefiaftico infira Palatium agenda pertinebant , ve? rùm quoque ôc omnem confolationem fpiritalem , five confilium totius Pa- latii quicumque quaereret , apud eum , ut neceffe erat , fideiiter inveniret : ôc qui non quaereret , ôc tamen ipfe apud aliquem neceffarium effe fentiret, juxta perfonae qualitatem , ôc à perverfo fènfu vel opère retrahere , ôc ad viam falu- tis convertere ftuderet; ôc cetera fpiritualia, quaecumque Palatio, tam ab affi- duè converfantibus , quàmque ôc a fupervenientibus , five fecundùm Deum, five fecundùm faeculum, ut providesentur ôc praeviderentur, erant neceffaria, quae enumerare longum eft , ad ejus fpecialiter curam pertinebant. Non ita, un TomelXt Ll Digitized by Google atffr HINCMARI ARCHIEP. REMÈNSIS aliter ullus, five Palatinus , five externus fuperveniens , fepientia & Verà de- A ' votione per Dei gratiam iHuminatus , taie aliquid minime ageret : fed maxi- mè confiietudo état ut aut cum eodem Apocrifiario pariter , aut certè pet ejus confilium quod* erat agendum ageret ,. ne fortè quid. minus utile aut in* digitum Régi fubripèret. XXI. Comitis autem Palatii, inter cetera penè innumefabilia , in hoc maximè follicitudo état , utomnes contentiones légales, quae alibi ortae propter aequitatis judicium Palatium aggrediebantur , juftè ac rationabiliter det-ermi- naret, feu pèrversè judicata ad aequitatis tramîtem reduceret , ut & coram Deo ptopter juftkiam , & coram hominibus propter legum obfervationem cunftis placeret. Si quid verb taie effet, quod leges mundanac hoc in fuis diffinitionibus ftatutum non haberent , aut fecundùm gentilium confuetudinem crudeiiùs fancitum effet , quàm Chrifiianitatis re&itudo , vel fan&a auctpritas & meîitb non confentiret, hoc ad Régis moderationem perduceretur, ut ipfe cum his , qui utramque legem noffent , ôc Dei magis quàm humanarum le- gum ftatuta metuerent , ita decerneret , ita ftatueret , ut ubi utrumque fer- vaii poffet , utrumque fervaretur : fin autem , lex faeculi meritb comprime- retut, juftitia Dei confervaretuT. XXII. De honeftate verb Palatii, feu fpecialiter ornamento fegali, nec* non & de donis annuis militum, abfque cibo&potu, vel equis , ad Reginam praecipuè , & fub ipfa ad Cametarium pertinebat : ôc fecundùm cujufque rei qualitatem ipforum folliçitudo er at, ut tempore congruo femper futura profpi- cerent , ne quid , dum opus effet , ullatenus opportuno tempore defuiffet. De donis verb diverfarum Legationum , ad Gamerarium adfpiciebat ; nifi fortè jubente Rege taie aliquid effet , quod Reginae ad traâandum cum ipfo con- £ ruerét. Haec autem omnia , ôc his fimilia , eb intendebant , ut ab omni fol- citudîne domeftica vel Palatina , in quantum rationabiliter & honeftè effe po- terat , domnus Rex omnipotenti Deo fpem iuam indefinenter committens , ad totius regni ftatum otdinandum vel confervandum , animum femper fuum promptum haberet» ■ "> XXIII. Ad très autem minifteriàleS , Senefcalcum , Buticularium & Co-* mitem Stabuli, fecundùm uniufcujufque .minifterii qualitatem vel quantitatem pertinebat , ut cùm communi confenfu de fuo quifque minifterio admonen- di non effent fegnes , ut quantociùs effe potuiffet , omnes adores Régis prx- feirent ubi vel ubi Rex illo vel illo tempore, tanto vel tanto fpatio manere de- feuiffet, ptopter addu&ionem vel praeparationem : ne fortè tardé feientes, dum inopportuno tempore , vel cum nimia feftinatione exigeietur , familia regalis D per negligentiam fine neceffitate opprimeretur. Quaevidelicet cura, quamquam ad Buticularium vel ad Comitem Stabuli pertineret , maxima tamen cura ad Senefcalcum refpiciebat, eb quod omnia cetera, prêter potUs vel vi&us caballorum , ad eumdem Senefcalcum refpicerent. Inter quos etiam & Man- fionarius interefat, fuper cujus minifterium incumbebat , ficut ôt nomen ejus indicat , ut in hoc maximè follicitudo ejus intenta effet , ut tam fupradidi adores , quàmque ôc fufeeptores , quo tempore ad eos illo vel illo in loco Rex venturus effet , propter manfionum praeparationem , ut opportuno tem* pore praefeire potuiffent ; ne aut inde tardé feientes , propter afflidionem fâmiliae importuno tempore peccatum , auc hl propter non condignam fufee- ptionem, ac fi bene noluiffent, cùm certè non volendo, fed non valendo ©ffenfionem incurrerent. g XXIV. Similiter quoque quatuor Venatores , & quintus Falconarius , cum eadem unanimitate fecundùm temporis qualitatem admonere • ftudebant qualkér ea quae ad fingulorum minifteriorum curam pertinebant , ut oppor- tuno tempore & non tardé confideraretur , quando tanti vel quando tanti , quando toti ôc quando nulli, aut in Palatio retinerentur, auc more folito foris mitriendi ufque ad tempus mitterentur, aut tempore congruo per denomi- nata loca venandi causa pariter ôc nutriendi difponerentur. Sed & hoc ôc illud , id eft ôc intra & extra Palatium , ita femper cum menfofa & ratione ©ïdinaretur , ut quantum prodeffet , effet , & quantum non prodeffet , non «ffet ; quia in ipfîs minifteriis non fie facilè certus numerus aut hôminum , aut canum, aut avium diffiniri poteft: ideb in ipforum arbitrio manebat quanti Digitized by Google \ Ë P I S t Ô L JÈ. 267 A & quales efîent. Senfus autem in his omnibus talis erat , ut nunquam Palatio taies vel tanti deeflent miniftri , propter has prxcipuè inter eeteras necefli 1 » tates vel honeftates. XXV. Primo , ut , fivè generaliter rhajoribus , fivè fpeeialïter vel fingu- kriter quibufque minoribus recedentibus , omni tènrpore & multitùdinë con- frua, fine qua rationabiliter ôc honeftè efle non pofiet, femper effet ornatunt alatium , ôc Confiliariis condignis nunquam dèftitutum fuiffet. Et ut qualif- cumque Legatio five fpeculancU, fivè etiam fubdendi gratiâ veniret, qualiter omnes quidem honeftè fufcipi potuiflent. Deindê primus eonfilii reétitudinem, fecundus mifericordiae & benignitatis confolationem , teftiiis vero verfiitiaé feu temeritatis fermo referret medieinam. Et ut ex quacumque parte totius regni , quieumque defolatus , orbatus , alièno aerè oppirelTus , injuftè ealum- B nia cujufque fuftocatus, feu cetera his fimilia, quae nunc enumefare perlon- gum eft ; maximè tamen de viduis & orphanis ; tam feniorum quâmque & mediocrium , uniufcujufque fecundùm fuam indigentiam vel qualitàtem , do- minorum verb mifericordiam & pietateih , fempèr ad maniim haberet , per quem finguli ad pias aures Principis perferre potuiflent. XXVI. Similiter qui propter diutinum fervitium dighi erant ut rémune- rarî debuiflent , & locus talis occurrebat , ubi ex praediâis indigéntibus nemd fine menfura deftitueretur , fimiliter fecundùm eorum qualitàtem ad mémo- riam Principum revocarentur , non tam ipfis urgentibus , quàm eorum , de quibus fupra di&um eft , fidem & debitum exigentibus , ut in eis id fieret : primo propter quod cum juftitia & mifericordia Deo placeret ; deinde in mi- litia remanentibus eertiflimam fideliter ferviendi fidem & conftantiam mini- G ftrarent ; deinde ut etiam longé pofitis per totius regni ambitum lactitiam ôc gaudium demonftrarent. Et fi aliquis ex minifterialibus vel Confiliariis dece-. débat , loco ejus congruus ôc utilis reftituebatut. XXVII. Et ut illa multitude , quae in Palatio feihper efle débet, indefi- cienter perfiftere poffet , his tribus ordinibus fovebatur : uno videlicet , ut abfque minifteriis expediti milites , antepofita Dominorum benignitate ôc follicitudine , qua nunc vi&u, nunc veftitu, nunc auro , nunc argento, modo eqùis, vel eeteris ornamehtis, interdum fpecialiter, aliqùando prout tempus, ratio ôc ordo condignam poteftateih adminiftrabàt , fîepius porreÊUss in eo tamen indeficientem confolationem , neenon ad fegale obfequium inflammà- tum animum ardentiùs femper habebant , quod illos praefati Capitanei mini- fteriales certatim de die in diem nunc iftos , nunc illos ad manfionés fuas t) voeabant , Ôc non tàm gulx voracitate , quàm verae familiafitatis feu diledio-* nis amore , prout euique poflibile erat , impendere ftudebant. Sicque fiebat ut rarus quifque infra hebdomadam remaneret, qui non ab aliquo. pro hu- jufmodi ftudio convoearetur. XXVIII. Alter ordo per fihgula minhîeria difeipulis congfuebat , qui ma- giftro fuo finguli adhacrentes , ôc honorificabant , ôc honorificabântùr , locif- que finguli fuis, prout opportunitas occurrebat, ut à Domino videndo vel alloquendo confolarentur. Tertius ordo item erat , tam majorum quàm mi-^ norum , in pueris vel vafallis , quos unufquifque , prout gubernare ôc fuften- tare abfque peccato, rapina videlicet vel nirto, poterat , ftudiosè habeté pfb- curabant. In quibus feilieet denominatis ordinibus f abfque his qui férhpet eundo ôc redeundo Palatium frequentabant , erat delèâabile , quod interdum E ôc neceflitati , fi repentè ingrueret , femper (ufficerent : ôc tamen fèmrîèr , r u£ diâum eft , major pars illius propter fuperiùs commemoratas benignitates , cum jucunditate ôc hilaritate prompta ôc alacri mente petfiftèrent. XXIX. Secunda divifio eft, qua totius regni ftatus , antecofito , fitùtt fem- per ôc ubicumque , omnipotentis Dei judicio , quantum ad -humanàm ratio- nem pertinebat , confervari videbatur , hacc eft. Confuetudo autem tûne tem- poris talis erat , ut non faepius , fed bis in anno Placita dilô tenerentur. Ùhùm j quando ordinabatur ftatus totius regni ad anni vertentis fpatiuhi , qtiod brdi- natum nullus eventus rerum , nifi fumma neceffitas , quae fimiliter totè r égnb incumbebat , mutabatur. In quo Placito generalitas univerfonlm majorum > tam Clericorum quàm Laïcorum , conveniebat : feniores , propter confilium ôrdinandum : minores , propter idem confilium fufeipiendum , ôc interdum Ll ij Digitized by Google \ *68 HINCMARI ARCHIEP. REMENSIS pariter tra&andum, & non ex poteftate , fed ex proprio mentis intelleûu vel A îententia confirmandum. XXX. Ceterùm autem propter dona generaliter danda , aliud Placitum cum Senioribus tantùm & praecipuis Confiliariis habebatur ; in quo jam futuri anni ftatus traûari incipiebatur , fi fortè talia aliqua fe praemonftrabant , pro quibus neceffe erat praemeditando ordinare , fi quid mox tranfa&o anno priore incumberet , pro quo anticipando aliquid ftatuere aut providere neceffitas effet. Verbi gratiâ, fi inter Marchifos in qualibet regni parte ad aliud tempus dextrae datae fuiffent , quid mox poft dextras exadas agendum effet , utrùm renovandae , an finiendae effent. Juxtà , ceterarum partium imminentibus rixa & pace , ut fecundùm id , quod tune temporis» ratio pofcebat ( fi ex una parte hinc aut inde vel facienda vel toleranda inquietudo neceffarib incum- bebat ) ex aliis partibus tranquillitas ordinaretur. Et cùm ita per eorumdem B Seniorum confilium, quid futuri temporis a&io vel ordo agendi pofeeret, à longé confiderarent : 6c cùm inventum effet, fub filentio idem inventum confilium, ita funditus ab omnibus alienis incognitum ufque ad aliud iterum fecundum générale Placitum , ac fi inventum , vel à nullo tra&atum effet , maneret : ut fi fortè taie aliquid aut infra aut extra regnum ordinandum effet , quod praefeientia quorumdam aut deftruere , aut certè inutile reddere , aut per aliquam diverfam aftutiam laboriofiùs fàciendum convertere voluiffet, hoc nullatenus facere potuiffet. In ipfo autem Placito , fi quid ita exigeret , vel propter fatisfaâionem ceterorum Seniorum, vel propter non folùm miti- gandum , verùm etiam accendendum animum populorum , ac fi ita priùs exinde praecogitatum nihil fuiffet , ita nunc à novo , confilio & conîènfu illorum Ôc inveniretur , & cum magnanimis ordo Domino duce perficere-£ tur. Ita autem anno priore terminato, praefato modo ordinaretur & de fecundo. XXXI. Confiliarii autem, quantùm poflibile erat, tam Clerici quàm Laici, taies eligebantur , qui primo fecundùm fuam quifque qualitatem vel minîfte- rium Deum timerent ; deinde talem fidem haberent , ut , excepta vita acterna , nihil Régi & regno praeponerent , non amicos , non inimicos , non paren- tes , non munera dantes , non blandientes , non exafperantes , non fophifticè vel verfutè , aut fecundùm fapientiam folummodô hujus facculi , qux inimica eft Deo, fapientes, fed illam fapientiam & intelligentiam feientes, qua illos, qui in fupradi&a humana aftutia fiduciam fuam habuiffent , pleniter per ju - ftam & redam fapientiam non folùm reprimere, fed funditus opprimere po- tuiffent. Elefti autem Confiliarii unà cum Rege hoc inter fe principaliter conftitutum habebant, ut quicquid inter fe familiariter locuti fuiffent, tam0 de ftatu regni , quâmque & de fpeciali cujuflibet perfona , nullus fine con- fenfu ipforum cuilibet domeftico fuo , vel cuicumque alteri prodere debuif- fet, fecundùm hoc quod res eadem five die, five duobus, five ampliùs , feu annum , vel etiam in perpetuo celari vel fub filentio manere neceffe fuiffet.' Quia faepe in tali traâatu de qualibet perfona talis interdum propter commu- nem utilitatem agendam vel cavendam fermo procedit , qui ab eo cognitus , aut valde turbat , aut , quod magis eft , in defperationem trahit , vel , quod graviflimum eft , in infidelitatem convertit , & ab omni profedu , quem for- tafle multipliciter exercere potuit, inutilem reddit : cùm tamen nihil ei obeffet, û eûmdem fermonem «îinimè feiret. Quale de homine uno, taie de duo- bus, taie de çentum, taie de majori numéro, vel etiam de progenie una, vel tqta qualibet fimuj provincia, fi magna cautela non fuerit, fieri poterit. E . XXXII. Apoçrifiarius autem , id eft Capellanus vel Palatii Cuftos , ôc Camerarius femper intererant. Et ideireb cum fummo ftudio taies eligeban- tur, aut ele&î inftruebantur , qui meritb intereffe potuiffent. Sed & de cete- ti$ minifterialibus , qui talem fe oftendebat, ut ad hoc vel prafens, vel futu- rus Ti nunc difeendo , poftmodùm verb confiliando , loco eorumdem honori- fiçè fiibftitui potuiffet ; cum fumma intentione mentis intendendo fingulis quas agebantur, intereffe jubebatur , falvans crédita, difeens incognïta, retinens ordinata & conftituta : ut fi fortè taie aliquid extra aut infra regnum oriretur, aut infperatum , & ideb non pracmeditatum nunciaretur , ( rariùs tamen necef- fe effet ut confilium altiùs traûaretur, & tamen tempus aptum non effet, ia qu.o praefati Coxifiliarii canYOçaxentur , ) ipfiPalatini per mifericordiam Dei Digitized by Google ËPISTÔL^ ^ A ex eofiim aflîdua familiaritate, tam in publicis confiliis, qudmque ex dôme* ftica in hac parte allocutione , refponfione & confultatione , ftudium habe- rent , prout tune rei vel temporis qualitas exigebât , aut confilium pleniter dare quid fieret , aut certè quomodo ad pœfinita tempora cum confilio ôc abfijue ullo detrimento res eadem expe&ari vel fuftentari potuiffet. Haec de majoribus. XXXIII. De minofibus Verb , Vel pfopriè Palatinis , «a ut diximus , non generaliter ad regnum pertinentibus , fed fpecialiter ad peffonas quafque refpi* cientibus , quae fpecialiter Palatio imminebant , cùm eis dominus rerum ita ineonfusè ordinare potuiffet , ut exinde non folùm detrimentum ullum orire* tur , verùm etiam ortum aut imminens militer aut mitigari , aut funditus ex* tingui , aut etiam evelli potuifTet. Si vero talis effet caufa , ut velocitati im- J3 minetet , & tamen aliquatenus ufque ad générale Placitum quoquo pa&o fuftentari , Vel fine peccato > aut fine contumelia potuiffet , ipfi modum ejuf* dem fuftentationis ex praedi&o majori ufu confilium dandi feirent , ôc fapien* tiam priorum imitari placitè Deo , ÔC utiliter regno intérim dare potuiffenti Prcefatotum autem Confiliariorum intentio , quando ad Palatium convoca* bantur , in hoc praecipuè vigebat , ut non fpeciales vel fingulares quafeum* que vel quorumeumque caufas , fed nec etiam illorum , qui pro contentioni- bus rerum aut legum veniebant , ordinarent ; quoufque illa , quae generaliter ad falutem vel ftatum Régis ôc regni pertinebant , Domino miferante , ordi- nata habuiffent. Et tune demum fi fortè taie aliquid , domno Rege praeci- piente , refervandum erat , quod fine eorum certa confideratione determinari a Comité Palatii , vel à ceteris quibus congruebant , non potuiffet. C XXXIV. Proceres vero praedi&i, five in hoo, five in illo Placito , quin ôc primi Senatores regni , ne quafi fine caufa convocari viderentur , mox auâoritate regia per denominata ôc ordinata capitula , qui vel ab ipfo pef infpirationem Dei inventa, vel undique fibi nuntiata poft eorum (a) abfceffum praecipuè fuerant, eis ad conferendum, vel ad confiderandum patefaâa funt. Quibus fufeeptis , interdum die uno , interdufn biduo , intef dum etiam triduo, Vel ampliùs , prout rerum pondus expetebat , accepte , ex prasdiclis domefti* cis Palatii Miffis intercurrentibus , quaeque fibi videbantur interrogantes , re* fponfumque recipientes , tam diu ita nullo extraneo appropinquante , donec res fingulae ad effeftum perdu&ae glofiofi Principis auditui in facris ejus obtu* tibus exponerentur , ôc qùicquid data à Deo fapientia ejus eligefet , omnes fequerentur. Ecce ficut de uno , ita de duobus , vel quotquot effent , capi- t) tulis agebatur , quoufque omnia , Deo miferante , illius temporis neceffaria expolirentur. XXXV. Intérim verb , quo haec in Régis abféntia agebantur , ipfePrincepS reliquae multitudini in fufeipiendis muneribus , falutandis Proceribus , confa- bulando rariùs vifis , compatiendo fenioribus , congaudendo junioribus , ôc cetera his fimiliatam in fpiritalibus qudmque & in faecularibus occupatus erat : ita tamen , ut quotiefeumque fegregatorum voluntas effet ,, ad eos veniret , fimiliter quoque quanto fpatio voluiffent cum eis confifteret ; & cum omni familiaritate , qualitet fingula reperta habuiffent , referebant , quantaque mu* tua hinc ÔC inde altercatione vel difputatione , feu arnica contentione decer* taffent , apertiùs recitabant. Sed nec illud praetermittendum , quomodo Ci tempus ferenum erat , extra, fin autem, intra , diverfa loca diftin&a erant , E ubi & hi abundanter fegregati femotim , & cetera multitudo feparatim refi* dere potuiffent , priùs tamen ceterae inferiores perfonae intereffe minimè po- tuiffent. Quae utfaque tamen Seniorum fufceptacula fie in duobus divifa erant, ut primo omnes Epifcopi , Abbates, vel hujufmodi honorificentiores Clerici, abfque ulla Laicorum commixtione congregarentur. Similiter Comités , vel hujufmodi Principes fibimet honorificabiliter à cetera multitudine primo mane fegregarentur , quoufque tempus , five praefente five abfente Rege , occupè- rent : & tune praedi&i Seniores more folito , Clerici ad fuam , Laicl vero ad fuam conftitutam Curiam , fubfelliis fimiliter honorificabiliter praeparatis , con- vocarentur. Qui cùm feparati à ceteris effent , in eorum manebat poteftate , quando fimul , vel quando feparati refiderent , prout eos tra&andac caufae ( a) là cft à poflremo ConYentu» ï- 1 iij a 7 o HINCMARI ARCHIEP. REM. EPISTOLiE. qualitas docebat , five de fpiritalibus , five de faeCularibus , feu etiam A commixtis. Similiter fi propter quamlibet vefcendi vel inveftigandi caufam quemcumque convocare voluiffent , & re comperta difcederet , in eorum voluntate manebat. Haec intérim de his, quae eis à Rege ad traûandum proponebantur. XXXVI. Secunda autem ratio Régis erat, interrogatio quid unufquifque ex illa parte regni , qua veniebat , digna relatu vel rétraâatu fecum afferret : quia & hoc eis non folùm permiffum, verùm etiam ar&iùs commiffum erat; ut hoc unufquifque ftudiofiffimè , ufque dum reverteretur , tam infra quàm extra regnum perquireret , fi quid taie non folùm à propriis vel extraneis , verùm etiam ficut ab amicis , ita & ab inimicis inveftigaret , intermiffa intérim , nec magnopere unde fciret inveftigata perfona. Si populus in qualibet regni parte, regione feu anguk> turbatus , quae caufa turbationis effet ; fi murmur B fiopuli obftreperet , Vel taie aliquid inaequale refonaret , unde générale confi- ium traâare aliquid «eceffarium effet, & cetera his fimilia. Extra verb, û aliqua gens fubdita rebellare, vel rebellata fubdere , fie needum taâa infidias regni molki , vel taie aliquid oriri voluiffet. In his verb omnibus quaecum- que cuilibet periculo imminerent, illud prxcipuè quxrebatur, cujus rei occa- fione talia vel talia orirentur. XXXVII. Poft illa, quae in Synodo apud Martyrium San£lae Macrae de majorum conftitutionibus colleâa, & Régi Hludowico nuper defùndo fuere direâa , hzc de ordine Palatii & difpofitione regni , vobis ad inftitutionem iftius Régis noftri ac miniftrorum ejus regnique proviforum , ficut feriptis & verbis feniorum didici , & ipfe adhuc in adolefcentia mea vidi , devotè juf- fioni veftrae obediens obtuli. Perfonas autem hominum , & mores ac quali- G tates illorum, per quos fi aliqua funt collapfa reftkuantur , veftra follertia pro- videbit , quoniam de his , quos tempore domni Hludowici Imperatoris vidi Palatii procuratores & regni Praefe&os , neminem fcio effe fuperftitem. Scio tamen de illorum nobilitate natos pro patribus filios, licèt illorum mores ac qualitates ignorera. Ipfi verb procurent ut non fint moribus ac virtute , at- que pro eetatis quantitate , vel temporis qualitate , fapientia & ftudiis bonis dégénères : quatenus meritb patirum loca & officia fuppleant , & fe in iplà Grtg.Ub.6. fuppletione cautè euftodiant : ne, ut fanûus Gregorius dicit, in culmine ho~ in i. Rtg. nor is pofiti ufu gloriae permutentur , ficut Saûl ; qui priùs in eleûione hono* c ' I# ris extitit humilis , pcfteà reprobari meruit propter elationem tumoris. Digitized by Google MONITUM ÎN GERBE RTUM ET EJUS E PÏSTOL AS. GErbertus obfcuro locô natus , ingemo vafer & pneclams in literis dicimr in Chronico Auriliacenji , ubi & Gerlentus vocatur. h , tefte Hugone Flaviniac. in Chronico Virdunenfi , in Cœnobio S. Geraldi apud Auriliacum nutritus , grammaticaque eruditus, & ab ejus lod Abbate commïjfus Borello citerions Hi- fpaniazDuti, ut in artibus erudiretur , atque ab eo Attoni Aufo^ nenfi Epifcùpo traditus eft , apud quem plurimùnt mathefi (luduit. Borrello Barcinonehf Duce cum Attone Epifcopo Romam eunte , Gerbertus cum eis profedus, & propcer a£tus notiflimus, ab eodem Duce Ottoni Régi eft intimacus ; àquo circa an. 968 donatus efl Abbatia Bùbienji. Italia céder e coactus , ad Adalberonem Archiep* Remenfem confugit, Cui femper addiBiffimus fuit. Rébus fœcula- nbus & dvdibus plus œquo fe immifcuit : uno verbo magis philo* fophice acpoliticè quàm Monafticè vixit. Arnufo Lotharii Franc. Régis filio fpurio Remenfi Archiepifcopo In Synodo habita apud S. Bafolum prope Remos an. CfCfi depofito , Gerbertus in ejus locum fufe&us efi. Anno 097 Archiepifcopatu privants, Otho- nem Imper, adut , ùujus favore anno 998 Cathedram Ravenna- tenfem, & anno fequenti fummurti Pontificatum obtinuit. Obiit •anno 1003* Gerberti Eplftolas tx èdïtione Johcaïnis Baptifiœ Ma fonii pu- blicavit Andréas Chefnius Tomo 2 Script. Franc, pag. 789 eaf que mf. Codicis ope mendis auamplurimis y quibus fiatebant , repur- gayit. Alias ejufdem Gerberti Epijlolas idem primùm in lucem edidit ex mf. Exemplari Jacobi Sirmondi Societ. Jefu ibid. pag. 828. Illas dmnes non damus : multas omifimus , quœ ad rem noftram mhd aut parum faciunt : quafdam , utpote quce ad tertiam flirpem pertinent , in Tomum fequentem rejecimus. 272 GERBERTI EPISTOL^E. I. e&.» AD [a) OTHONEM C^ESARËM AUGUSTUM. JLn. jtf?. Edit. xi. An- 969. Edit. xi. An. ptfp. SErenissîmis auribus domini mei mallem referre lxta , quàm triftia. g Sed cùm videam Monachos meos attenuari famé , premi nuditate , tacere quomodo potero ? Tolerabile quidem hoc malum , fi non etiam fimul melior fpes foret ablata. Nefcio quibus codicibus , quos libellos vocant , totum San&uarium Domini venundacum eft. Collecta pecunia nufquam repe- fitur , apothecx & horrea exhaafta funt , fed in marfupiis nihil eft. Quid ergo peccator hîc facio ? fi cum gratia domini mei fieri poflet , fatius effet me folum apud Gallos egere , quàm cum tôt egentibus mendicare apud Italos. Rainerius (£) Francigena nobis intimus , veftrique honoris cupidus, de ftatu Imperii veftri mex fidei multa commifit vobis referenda , non autem Legato credenda , fed nec chartis inferenda , nifi veftro confultu. ' A D I I. EUMDEM. OUid ôra caudxqùè vulpium blandiuntur hîc domino meo f Aut èxeant de Palatio , aut foos reprxfentent fatellites qui edi&a Cxfaris contenir nunt , qui Legatos ejus interficere moliuntur , qui ipfum afino coxqUantJ Taceo de me , quem novo locutionis génère equum cmijfarium fufurrant , uxorem & filios habentem , propter partem familix mex de Francia recoin le&am. Vi&is abeft pudor. O tempora ! ô mores ! ubinam gentium vivo ? Si patriam fequor , fanâiflimam fidem relinquo : fi non fequor , exulo. Sed potiùs licet cum fide in Palatio exulare , quàm fine fide in Latio regnare. A D III. H U G O N E M. Hugoni fuo Gerbertus quondam Scholajlicus. SEcundùm amplitudinem mei animi ampliflimis honoribus ditavit me do- minus meus. Nam qux pars Italiae poffefliones beati Columbani non con- tinet ? Hoc quidem ita ex largitate & benevolentia noftri Cxfaris , fortuna verô aliter inftituit. Secundùm amplitudinem quippe amici mei ampliflimis me oneravit hoftibus. Nam qux pars Italix meos non habet hoftes ? Vires mex impares funt viribus Italix. Conditio pacis haec eft, fi fpoliatus fer- vio , ferire definent , veftitum diftri&is perfequentur gladiis : ubi gladio ferire nequibunt , jaculis verborum appetent. Contemnetur Imperialis maje- E ftas , cùm in me , tùm in feipfa in divifione San&uarii Domini fecundûm libellarias leges fada : quia confentire nolo , perfidus , crudelis , tyrannus cognominor. Ipfe Cœfar , omnium hominum excellentiflimus , à furciferis afino coaequatur. O amicorum fidiflime , ne déferas amicum confilio & auxi r lio. Recordare qubd te oraverim , me malle efle militem in Cxfarianis ca- ftris , quàm Regem in extraneis. (a) Otho coronatus eft Imperator à Johanne Papa an, 96t , obiit an. 9754 (b) Rainerius Cornes erat Hainoënfiï, IV, Digitized by Google G E R B E R T I E P I S T O L JÊ* ^ A IV. P A P JE {a) JOHANNI» sto.**. T^Eatiffimo Papar Johanni Gerbertus folo nomme officii Bobienfts Cœnobii Abbas. Àn.s»<5> 4 Quo me vertam ? proh pudor ! Sedem Apoftolicam fi appello , irridëor , nec ad J vos propter hoftes eft veniendi facilitas , nec de Italia egrediendi libéra poteftas. Morari difficile, quando nec in Monafterio nec extra quie- quam nobis reli£tum eft , praeter virgam paftoralem & Apoftolicam benedi- ftïonem. Dominam ïmizam , quia vos diligit , diligimus. Per eam nobis 6c nuntiis & Epiftolis fignificabitis quicquid nos facere voletis : fimulque nos per eam vobis quicquid de ftatu & molimine regnorum cognoverimus veftra BinterefTe» Vale. V. GERÀLDO {t) ÀBÔATI À 0 R ï L I A C Ë N S L Èdh.tn< OCcidit , occidit , mi Pater , ftatus Ecclefiarurh Domini. Refpub. periit , j^, ^ Sanâuarium Domini pervaditur, populus praeda fit hoftium. Confule , Pater , quo me convertam. Milites ( c ) quidem mei arma fumere , caftra munire parati. Sed quae fpes ( à ) fine redore patriac , cùm fidem > mores , animos , quorumdam Italorum pernofcamus ? Celfimus ergo fortunae , ftudia- k que noftra tempore intermiffa , animo retenta , repetimus , quibus, fi placet, magiftrum quondam noftrum Raimundum interefle cupimus, intérim dum CCal. Decembrib'us Romain iter intendamus» V I. £ ï D E Mj Éih. xvtti PAter meus (e) Adalbero Remorum Archiepifcopus vos bene vaîere cupit j An. 570» & quia veftram praefentiam non âdiit , conturbatio regnorum fecit , fpe* cialifque contra fuam Ecclefiam commotio (/) Heriberti Tricaflini & Otto- nis Comitîs filii Tedbaldi. Qui ftatus regnorum pênes vos fit fcire cupit , 6t an (g) Hugo, quem veftra lingua Abbacomitem dicitis > uxorem duxerit* Quae fua funt noftra putate , & ne veftra gratis appetat , quid fui vobis pla- ceat fignificate. Hoc figno fagum linëum operofum vobis mittit , ficut olim D per veftrum Airardum alterum miferat , fed planum. De multiplicatione & divifione numerorum libellum à Jofeph Hifpano editum Abbas Guarnerius pênes vos reliquit , ejus exemplar in commune rogamus. Si limina beatorum Remigii & Dionyfii datur vobis copia videndi , nuntio prsmuTo ,veftris allo* quiis poterimus condele&ari. (a) Johannes XIII Pontificatum iniit anno tharii Régis , 8c occidentalis Francis Prdcetum 965 , mortuuis eft ahnb yfx. aflenfu promotus eft. ( b ) Gerâldus de S. Serenô Abbas Auriliac. (f) Heribertus Trecenfts Cornes 8c Otto fctt obiit anno 987. Odo Cornes filius Tedbaldi , cognomento Trica- (<) Vexatio,quam Gerbertus ex Monacho Au- toris, Comitis Carnutenfis 8c Blefenfis, privatas riliacenfi Bobienfts Abbas ab Italis quibufdam , in Adalberonis familiam inimicitias gerebant , 8c inaximè à Petro Papienfi Epifcopo patiebatur , in in Ecclefiam Remenfem jam anteà fasvierant , tefte caufa fuit cur Italiam atque adeô Bobienfem Ab- Frodoardo , invadendo inter alia Codiciactim ca- batiarn deferuerit. ftrum agri Laudunenfis , quod Odalricus Remorum (<0 Poft Ottonis junioris nuprias > cum Théo- Archiep. Odoni Cotniti cedere ébattus eft. phaniaanno 969 Romse celebratas, ambo Otto- ($) Hugo Capetus circiter hoc tempus uxorem nés in Germaniam rcverfi funt ; quo tempore Ita- duxit Adeïeidetn j Guillelmi Pictavorum Comitis lia fine redore faifle vife eft. filiam , ex qua Robertum fufcepit. Et certè fub- (e) Adalbero Godefridi Arduenna Comitis filius^ fcriptus invenitur Robertus Litteris Hugonis patris frarer Godefridi Comitis Virdunenfis 8c Heinrici fui pro Ecclefia Aurelianenfi , cui Hugo Abbatiam Comitis Arduenna; , poft mortem Odalrici Remo- S. Johannis reftituit anno 97$ : quo proinde anaè nun Archiepifcopi , qui vm Idus Novembris an. jam grandiufculus erat Robertus» 969 deceifit , ad infignem illam fedem favere Lo- ^3* TomelXi M ni Digitized by VjUV. Google Clrca an. 910. 274 GERBERTI VII. A Edit.cxvn. DOMINA (a) THEQPHANI^E ex perfonna Adalberonis Archiep. Remenfis. SEmper quidem utilitati veftrae profpicere volumus , ac profpiciendo gau- demus ; quippe qui nos noftraque omnia veftrae fervituti devoverimus. Ex tanto ergo affe&u , tantoque amore , à veftra munificentia praefumimus petere quod fcimus per fidiflimos nuntios olim nobis conceflum efTe ; id eft, fi in regnorum confinio quolibet Ecdefia vacaret Paftore , in ea non alium conftituendum , nifi quem veftrae utilitati omnimodè aptum fano judicio de- legerimus. Et quia omnibus provincialibus notum Italia expulfum, fed in fide non fi£ta perftantem habemus Abbatem Gerbertum, hune Eccleftae praefici B modis quibus pofTumus oramus. Qui nobis quidem eft verus filius , vobis vero per omnia obfequentiflïmus fervus. Cujus abfentia etfi nimiùm gravamur, tamen ob communia bénéficia privata pofthabemus. Super his veftrum velle experiri jquantociùs facris referiptis obnixè efflagitamus. VIII. E^.vm. AD A DA LBERONEM REMORUM ARCHIEP. AO ' 971 IV l\ Antuae e g er i m fuper (b) negotiis veftris , praefens meliùs explicabo J.VJL verbis , quàm abfens feriptis. Claves librorum quas mitterem ignoravi , propter communem ufum fimillum ferarum. Hiftoriam Julii Caefaris à domino C Azone (c) Abbate Dervenfi ad referibendum nobis acquirite, ut vos, pênes quos nos habemus , habeatis , 6c quod reperimus fperetis , id eft o&o volumina Boëtii de Aftrologia , praeclariftima quoque figurarum Geometriae, aliaquenon minus admiranda. Fortunam noftram fola veftra conturbat abfentia noéfcefque - diefque, I X. mt. «lv. PARISIENSI EPISCOPO. C '^o ^ I 1 1 ^ omnis Ecclefia Catholica una atque eadem eft , fingulis tamen Sa- r i cerdotibus modus quidam praeferiptus eft , quo fe extendere , ubi termi- nes debeant collocare. Itaque in caufa ( d) Rotberti Abbatis, ob eam quam D fervamus , ac femper vobis fervare volumus fidem , haec tria confultando pro- ponimus. Primum , non effe noftri juris falcem in aliéna mefle ponere ; in quo multipliées rependimus grates etiam indebito dignari nos honore. Secun- dum, S. Dionyfii Coenobium effe reverentiae ac dignitatis , ut nullius ibi ma- giftratus debeat deponiaut imponi fine Comprovincialium , quorum intereft, confenfu ac fàvore folemni. Tertium proponimus , fi rem in dilatione poni- tis , veftrae manfuetudini fuggerendum, quicquid honeftius & utilius cum reli- giofiflimis & ampliffimis viris inveniemus. 979- (a) Theopbania uxor Othonis II, filia ent Pontificatum fufeepit. Romani junioris Guecorum Imperatoris : Komae (d) Mabillonius lib. 48 Annal. Bened. Num. pbiitanno 991. 84 exiftimat hune Robertum non alium fume à ( y ) Gerbertum ab Adalberone Romam miAum Roberto Monacho bionyfiano , qui, ut tradit Bal- fuille pro Mofomenfis Cœnobii nova inftitutione dericus lib. 1 cap. 91 , cùm res Jvionafterii fui in fufpicatur Mabillonius lib. 47 Annal. Bened. num. villa CameracenGs agri Solemia procuraret , mune- 73 . Vide ûiprà Epiftolam Johannis Papa XIII , ribus fibi viam ad Cameracenfem Epifcopatum pag- *ÎP- vacantem facere molitus fuerat. Quod ciun forte ( c ) Azo feu Adfo Dervenfij Abbas rogatu Ad- ad notitiam Rainoldi Parifienfis Epifcopi veniflèt , fonis Abbatis S. Bafoli , 6c interpellante Gerber- eum. magiftratu ». Dionyfii exturbare volebat Ro- to , vitam S. Bafoli compofuit. Jerofolymam pro- bertus S. Dionyfii Abbas laudatur in Diplomate feâus eft anno 991 , quo Gerbertus Remeniem Othonis Imper, dato anno 080. Digitized by Google ËPISTOLjE» i 7 £ A X. AD AL B E R O N I ARCHIEPISCOPO» s*.»* UT voluiftis confultum eft , mora veftra ufque ad determinatutn col- circa am ioquium in commune laudata. Amicitia Hugonis non fegniter expeten- 97* da , fed omnino conandum ne bénè coepta malè abutamur. Nam quidem in- telligentia haec eft, fed nefcio quonam pa£to frater vefter Godefridus atque Rainherius Gobthero meo , quem Turonium miferam , dixerunt vos praefto adfore, ut fi quem nuncium Odo vobis mitteret , & alloqui pofletis , & quaé fignificaret opère adimpleretîs. Ceterùm Dux Hugo na£ta occafione ex dif~ ïî fenfione Epifcopi Parifienfis & Abbatis (*) Gualonis Abbatem noftrum {b) Ai- rardum inter ceteros ad fe venire orat. Id ut peragat pérfuafum iri poffeconfi- dimus. Colioquio foluto, moras omnes folvite, urbiqueae veftris vos reftituite. XI, fRATRIBUS BLANDIHIAGENSIBUS» Eàu. t™. OUi me vobis Fratremadoptaftis,orbitatem (c) veftram ut fentiremus ma- An. 98*. gncpere effeciftis : virque ille venerabilis mémorise nos fui memores in aetcrnum honeftis obtinuit officiis. Ergo agite, Patrem vobis dignum citiùs ex- quirite, ne grex Dominicus flu&uet fine paftore. Noftra ope, fi indigetis, utimi- ni & conlilio & auxilio juxta vires ac fcientiam. Libros noftros feftinantiùs' C {d) remittite , & fi is qui per Claudianum refcribi debuit ; infupermittetur , erit ces digniiûma vobis ac veftra charitate. X I I. WÏDONI (e) ABBATI GÀ NDÀV ENS t ex perfona Adalberonis Archiep. FRuftrà fibi arcem Religionis attribuunt , qui praecipuas Religionis partes An - $ 8 *« evertunt. Qui charitatem non habet, qui fiderii promiffam negligit,is- ne Reiigionem tuetur ? Si fraterna colloquia nobis exhibuiftis , ÔC qualibufcum- que nuntiis laetari feciftis , tanto temporum intervallo ( confcientia teftis eft ) ï> arâiùs fua retinent , quàm aliéna concupifcunt. Ex veftris Fratribus quendam adoptavimus ; fed nofter qui redire debuit retentus eft. Refcribite ergo faltem quid ex his ànimo federit , & fi qui noftrorum puerorum pênes vos inftitui pof- fint, & fi eft, quando id fieri debeat. XIII, WILLICjISO (/) MOGUNTÏNO ARCtf IEP» Ulta chartis non credimus , qux legatis committimus, ut huic Abbati * t /"i? 8 ^ ^ . _ Airardo fibi intimo P,ater meus Adalbero Remorum Archiepifcopus, Vobis per omnia fidus, multa cbmmifit , de ftatu & pace regnorum vobifcum habenda. Infuper ea qux per Epiftolam vobis fignificavit > fie fe habere (a) In brevi Chronico ad Cyclos Pafchales in rat , reformaret. anno 979 notatur Gualo bbas S. Germahi Pari- < c ) Wortiarus Blahdiriienfis Abbas anno çZt fienfis : quo tempore HugO Cornes Parifiorum , obiifle traditur. qui hanc Abbatiam euffl Dionyliana poft patrem (d) In fequenti Epiftola ob libros non reftitutos hattenus habuerat , Abbatem utique regularem graviùs objurgàntur. leltituendum curavit. Non multô pôft inter Rai- (e) Widonem Abbatem in utriufque Gandenfis noldum Epifcopum Parifienfem 8c Gualonein Ab- Monaflerii regimine VComaro fûfFectum fuùTe au- batem orta eft diifeniio , haud dubièex immuni- raeda hoftium fumus. Ofarem în {a) fifio fupereffe putavimus. O quis prodidit ? quis nobis alteram lucem eripuit ? Agnum matri > non lupo comraitti oportuit. Me qui- dem dolorts imma"nitas rnihi conïulere non patitur: hune fertur animus prae- ceps in hoftes Italos, qui mea funditus diripiunt ; hune quaû meliora delibe- rans , terrarum longinqua petit. Sed dum redit Otto , dumque haererit infixi peftore vulttts, durti Socraticx difputationes ipfius fréquentes occurrunt , re* fringitur impetus , & petegrinationis me* tâcdium apud Gallos utcumque re- levatur. Cônfule, Pater, Tetfi erga majeftatem veftram nulla mèa funt mérita, tamen nec defuit,nec defe&us àberit, fi fortuna ut quondam riferit. Gùni tempus opportunum na£ti eritis , & cum Ihiperatricibus , & cum his ad quos referre putabitis , me fervum fidelem Catfaris aib exilïo (b) revocabitis j^ui nihïl B delic[ui nifi quod Caefari fidelis extiti. Vos ergo foïi onus meum fertis , quod nec amicis Frincipibus communicare curavi , donec experirer quid per eum , quem potiflimum judico , fieri pofTet. X I V. E'ditxxvu. EÏDEM, ex jperfona Adàlberbnîs Archier>. An. $84. IV yi" Agna , Pater , eonftantia conlabbiandum pro habenda ratione pacii i.VJL at< l ue RègnoYum perturbatio -aliud quid eft quàm Ecclefiarum de- folatio ? Nos quidem pietas & multa circâ nos Ottonum bénéficia filïo Caefa- fis adverfari non finunt. Denique res noftras ad auxilium promovimus. Uniuf - q que partis pa£rum , fi placet, communi confenfu in fempiternum ftaMliè- mus. Nihil à vobis nifi falva fidelitate domini noftri perquiremus. Haec Do- mino tefte loquimur , ôt piena fide veftrx prudentiae committimus. Qui duos Ottones conatus eft extinguere , tertium volet fupereffe ? Mementote illius Tulliâni , Stultum eft ab eisfiâem exigere, â quibus multoties deceptm fis. Simul- queetiam quod nonfruftra divinitas contulit vobis noffe ac pofle, quid fuper his approbetis , & his contraria fentiatis , quive faveant & à vobis diflideant , turis fignificate referiptis. Âltitudo veftri conïilii provideat rébus beati Rem\- gii vobis vicinis, ne aut praedo rapâx eas rapiat, & ne Otto, qui débet elfe tutor , fit devaftator. In his époque veftrum velle liceat cognofeere, XV. D Edu.xxx». NOTEG ARÎO (r) EPïSCOPO LEODIENSI. An. 984. X T Igilas-ne P P. famofiflimae quondam fidei pro caftris Caefaris , an caeca V premente fortuna, & temporis ignorantia, divina & humana jura pef- fundari fimul non cernis î Ecce palam deftituitUr , cui ob paternà mérita fidem devovifti , devotam fervàre debuifti. Germanum Brifaca Rhenani littoris Fran- corum Reges clam nunc adeunt. Henricus Reip. hoftis di&us Cal. Febr. oc- currit. Confule, mi Pater , modis omnibus refiftendum , ne conveniant adver- fus Dominum & adverfus Chriftum tuum. Turba regnans , regnorum pertur*., batio. Si totam difficile eft excludere partem , deligepotiorem. Ego quidem, cui ob bénéficia Ottonis eft multa fides, circa herilem filium fie protinus (a) Ànno $84 Lotharius Rex Francorum 8c haide 8c matre Theophanu fufeeptus , Hoiconis Heinricus Bajoariœ Dux Ottonis juvenculi Régis Coraitts tutelc 8c magifterio committitur. Huic astatem retiftendo imparem 8c injurùe opportu- fevebant ex Epiicopis Adalbero Remenfis, Vaille— nam nanâi , de fumma rerum utrimque decertare gifus Moguntinus , No^erus Leodicenfîs : at ad- cceperunt. Lotharius Virdunum civitatem invadit : verfarii erant Ecbertus Trevirenfis , Warinus Co- Hemricus tenellum Regcm à Warino Colonienfi lofûenfw 8c Poppo Trajeâenfis , qui Heinrico in- Arch. cui ab Ottone pâtre educandus traditus vaibri fevebant. lu MabMonius Ub. 49 Annal. Be- iuerat , in fuam accipit poteftateni , feque Regem ntd. Num. 42. Quindelinburgi pubhcc appellari juffit. Multi ta- (b) Gerbertus à comitatu 'juvenculi Régis, five men Principes Heinrico obtemperare , adedque fi- per Heinricum Ducem , five per Hoiconem amo- dem tenello Régi datara violare haud ferentes , tus fuerat : quod exfilii loco habebat , ex qùo Ce eum tandem ad reftituendum in libertatera pue» tevocari ponulat. rum compulcrunt. Itaquc Rex puer ab a via Adel- (t) Notegariu* feu Notkerus obiit anno 100S. Digitized by Google Edtt. XXJT. EPI5TOL.dE. h 7 f A délibère Nbvirrius Henrici altaconfilia, Francorum impeitum : fed cjuem fi+ nem habeat non ignoramus. Ne confortera regni fàcias, quem femel admiflum repellere nequeas* X V L ÈIDÉM> ex perfona Adalberonls Areh» NÉ malè mereri, quaefo , mi Pater , de noftra exiftimetis amicitia fratrem Air. raeum Godefridum non excondiéto Regem adiifle, & ex eondi&o qub voluiftis non veniffe. Bona quippe deliberatio rapuit , fed oceafione laefi pedi$ fortuna *etardavit. Sit ergo veftrae prudentiae amici caulàm agere, profe ftare, de eo ut nbftis , & ut aequum eft , ex fide promittere. Nos quidem rem herilis B veftri pueri juxta quod ftatuiftits effecimus , 6c fi in melius commutaveritis, di-. vinitate propitia in melius compenfabimus : veftra negotia ut noftra compen- fabimus. Is quem noftis nobis intimus, vobifquefidiflimus, interpres apudRe-- gtam majeftatem ut decuit fuit , quod expetiftis firmiter obtentum fine inimi- corum refpectu. Et quia totum non eft credendum chartis ; indi&um Cbnven-> tum vos adiré voluimus , veftramque praefentiam ufque iniijKal. Junias praefto- lari fàciemus. Opportuno tempori oecurrendum, ne cùm te fubtraxeris, fiât importunuiA. XVII; EGBERTO U) ARGHIEP. TREVIRENSIj c*,.*,™ ex perfona Adalberonis Archiepr C TT Âbefàâari Rempublicam veftram quorumdam ignavia cùm perhorrefei-* An. 984; ■ ■ j mus, tum erubefeimus, ôc privilegio amoris noftri circa vos, 6c con* muni patriae cogrtatione. Pauci^ne creati funt Reges , qui novum filio domini veftri prxponere vultis ? Fortè quia Grxcus eft , ut dicitis , more Graccorum conregnantem inftituere vultis. Qub receflît fanâiffima fides ? Exciderunt-ne animo bénéficia Ottonum vobïs conkta? Magnam intelligentiam veftram re* . vocate, generofitatem perpendite ; ne perpetuo dedeeori generi veftro efle velitis. Si vires vos deftituere acclamatis , meliora fentientes perquirite , nos fautores , coadjutores in talibus negotiis fore confidite. In perturbatione ôc confufione omnium rerum, qùis alterius levabitonus ? Poftremb fi falva digni* tate veftri nominis urbem Trevirorum tutari non valetis , Remorum utrique noftrûm fit fatis : ditiorefque erimus quàm Eucharius quondam 6c Sixtus. Id t> Vobis ratum ignominiam auferet, irritum nos liberos effieiet» X V II I. fci'DÊM, ex perfona Adaiberônis> Wxxxvnu PEriculofa tempora non omnia committunt chartis , quae fidiffimis cre- An. $8* dentur legatis. Ea quae per noftrum G. nobis fignificaftis, laetitiae 6c ju- cunditatis plena fuerunt , de ftatu Ecclefiarum Dei atque Regnorum , ôc per quem virum hxc fieri poflenc. Quem fi ut tyrannum timui,fed nune plénum fi- dei 6c fapientiae miramur. Quae circa nos de eo fpopondiftis efficite. Qux à no- bis de eo vobis expofeitis ftabilita funt, 6c cum maximo filentio veftrorumfe^ £ çretorum , 6c cùm maxima fide npftrorum fadoruim X I X. £ ï D È M, éx perfona Adaibsrônisi ùv* PRioremÉpiftolampro folo imper 16 domini mei meveftf* paternitati rrii- An. 984» fifle minimè celare Vblo,cùi omnia dèbeo. Et quoniahi quam fidem domi- no meo promififtis, éam nepos meus promittere ôc fervare paratus fuit , eâm â (a) Mabillonius Iib. jo Annal. Bened. Num. 81 prasfuiflet. Attamen idem lib. 48, Num. j 1 feribit tràdit Ecbeitum fato funâum èiTe fub finem anhi Ecbertiuri anno yj6 Theoderico fucceffiflb. s>5>j, cùrapet annos duodccimEcclcfiaeTreviienû M m iij Digitized by Google 278 GERBER T î nobis obtinuit licentiani , quam majorum promulgavit auâoritas. Sed guonam A Êa&o ejus forduerit fïdelitas , noftram intelligentiam lacet. Hune ergb Adal- eronem quomodo aut vocabimus, aut excommunicabimus ; autut idem Vi- ciant alios orabimus ? Ergo quia id legibus non valemus , nec ipfi facimus , nec alios ut faciant hortamur, ne aut nos, aut de nobis bene meritos in prae- Matth. xi. cipitium trahere videamur. Et quia Rex caeleftisdicit, Redditequa funt Cafa- zi. ris Cœfari , qua funt DeiDeo, noftris legibus puram fidem , purum fervitutis obfequium îempef impendemus , in nullo deviabimus, Domini tamen -pattes priores faciemus. Sedquoniam qux Domini funt hoe tempore pauci ^provir derunt , fi quando legem Domini zelamus , autperfidia aut alio quolibet vi- tio denotàmur : eoque fit ut ( ut ita dicam ) inter malleum & incudem pofitis fine jaâura animât & corpotis fpes evadendi fit difficilis. Si qua ergo vobis funt vifcéra pietatis , fi fempet vos ut fratrem , ac potiùs ut patfem coluimus , Ë fufeipite onus amici confilio & auxilio , ut qui in profperis de vobis bene fpe- ravimus , in adveriïs ne defpetemus. At ea qui dicimus , non homini , fed fi- dei magni Sacerdotis celanda confitemur , Dominum teftein adhibemus, ter- tibilem ultorem dupliciter inclamantes his proditis in noftri laefionem. XX. Eiit,w. E I D E M , ex perfona Adalberonîs. Ait. 9t+ Um literis veftris multitudine curarum abfolvamur , aliis rurfus invol- V^j vimur. Ecce enim de conftantia veftri amoris , de fide & pietate circa C nos gratulamur. Sed quis veftram intelligentiam eb detorfit , ut quaecumque noftri affines fentiunt , eadem putares nos fentire ? Dominum Henricum cur oderim nefeio , cur diligam feio. Sed ejus dileâionis nunc quis fru&us exte- rior ? aliis quippe rébus Divinitas neceffitatem imponit , aliis caeca fortuna in- terftrepit. Denique tanta mole rerum prefli, non ooëticè, fed fapienter di£tum Termiu! P utamus > Lcvius fit patient ia quicquid corrigerenefas: & Si non potefi fieri quod vis , id faltem velis quod pojjis. Ih votis hoc habemus , Brachia peccatorum con- PfaU }6. 17. terantur , confirma autem jufios Deus. Unum eft enodationis indigens , qui ve- ftfae matris ac Reginae ohm eram fidiffimus interpf es , cur hoc negotio privor , potiùfque per alios quàm per vos plurima refeifeo ? & quolîiam , ut profeflus fum ac profiteor , omnia vobis debeo, ut mihi fie vobis timeo. Diverfo quippe x.Cor. 10. modo in commune nobis dicitur , Qui fiât videat ne cadat. In commune itaque D confulendum , quod ut fieri pofllt, omnium me participem faciatis , qui veftro- rum conventus adinvenit Diufburch. Id quoque quod Regalis poteftas à Duce Béatrice ac veftris Primatibus exigit , fi veftram intelligentiam latet, ut rumor eft , diligenter inveftigatum fignificare , quidve animi vobis in eo fit. Ceterùm de vobis , ut coepimus , optimèfentimus, & qua fide vobis noftra committimus, eadem veftra fufeipimus. XXL £&.»*. DIEDERICO {a) EPISCOPO METTENSI. An. $84. /""\ Ui a£tus vel difpofitio regia in praefenti fit, dubitatio Legati Henrici \J Idibus Maii patefecit , cujus in reditu curiofitas feifeitandi , & plurima £ perquirendi , aliud vultu prxtendere , aliud mente gerere fignificavit. Dux Hugo adfexcentos milites collegifle dicitur. Ea fàma Conventum Francorum . Compendiaco Palatio habitum v Idus Maias fubitô diflblvit ac liquefecit. In- terfuerunt de veftris quidemDux Cafolus, Cornes Reinharius, de noftris Her- bertus Trecalïinus , fed Otto acrioti cura exclufus , adfuit etiam Gibewinus. Epifcopus Laudunenfis Adalbero frater Gocilonis, obfide pacis filio fratris Bar- dsc dato, ea conditione evafit, ut quod Sigifridus ac Godenridus fa&uri fînt , fa- ciant. Quid hoc fit , Francis fpes mera , nobis res certa. Tantùm fupereft , quam patriam in manibus confilio & auxilio & viribus tenetis, hoftibus con- filio & auxilio deftitutis tradere ne velitis. Urbem Virdunenfium à paucis (a) Diedericus feu Theodericus Adalberoni in Epifcopatu fucceffit anno 964: mortuus eft vit Idus Septembris anni 584. Digitized by Google EPÏSTOL JE. 27p A praedonibus quietè tueri, inquietoôc iniquo animo fero, nififortèhoc majoridif- fertur confilio , ut unde non fperant praecipiti excidio tabefcant. XXII. o G ER AL D O ABBATI A U RIL I A CENS I. a».™. Uantis occupationibus Reipub. detineatur nofter , ut ita dicamus , fidu- Aa ' 93 *" ciarius Pater Adalbero Remorum Archiepifcopus, 6c tarditas hujus Le- ^atTindicat , ôc praefens ab urbe Remenfi abfentia. Caufa negotium conti- nens, ftatus regnorum eft. Nam dum à Lotharienfis regni Primatibus obfi- ' des accipit, dum filio Imperatoris parère cogit fub Régis Francorum clientela, dumque Henricum in Gallia regnare prohibet , veftro nomini convenientia B quaî mitteret non habuit. At fi vobis gratum fore fenferit , veftem auro te- xtam, quamverecundè veterem mifit, novâ immutabit , quod brevitas tem- poris non habuit: ftola infuper Phrygii operis adjun&a, cum ceteris ejufdem generis. Statum regni noftri , quidve agat ôc moliatur ille Hugo Raimundi , per vos fcire cupit. In commune hoc fentimus, quod vobis ratum , nobis prae~ ftantiflimum. XXIII. BERNARDO MONACHO AURILIACENSI. Edh.xau OUaeris , dulciflîme frater , quae ÔC qualia gerantur à me , & an ea fint ^f 8 *- commoda ôc incommoda. Huic petitioni an fatisfacere paucis poflim ad- dubito, qubd altiùs ea rimanti nulla efle videantur: aut fi quolibet modo funt, C maximam partem incommodorum fecum trahunt. Primùm qubd in publicis caufis verfari nunc temeritatis eft, quippe ubi divina & humana confunduntur jura , propter immenfam avaritiam perditiflimorum hominum , idque folum jus fore ftatuitur , quod libido ac vis more ferarum extorferit. Aft in privatis id prae me fero , qubd amicos in adverfis nulla oppreflus calamitate deftitui. Sed an memoria dignum fit aliorum judicio derelinquo , ôc qubd Italia exceflî , ne cum hoftibus dominr ac filii Senioris mei D. M. Ottonis quolibet modo co- ferer pacifci , ôc qubd interdum nobiliflimis Scholafticis difciplinarum libéra - um fuaves fru£lus ad vefcendum offero. Quorum ob amorem ôc in exa&o au- tumno quamdam fîguram edidi artis Rhetoricx depofitam in vi ôc xx mem- branis fibi invicem connexis ôc concatenatis in modum antè longioris numeri , qui fit ex bis xm. Opus fané expertibus mirabile, ftudiofis utile , ad res Rhe- J) torum fugaces ôc caliginofiffimas comprehèndendas , atque in animo collocan- das. Ergo fi quifquam veftrûm cura talium rerum permovetur, ôc in Mufica perdifcenda, ôc in his aux fiunt ex organis, quod per me adimplere nequeo , • fi cognovero certum velle domini Abbatis Raimundi , cui omnia debeo , per Conftantium Floriacenfem fupplere curabo : eft enim nobilis , Scholafticus adprimè eruditus , mihique in amicitia conjunétiflimus. Vale , dulciflîme Fra- ter , meaque femper diledione mutub fruere, noftraque bona putato efle com- munia. XXIV. DOMINA l M 11 JE. ILttt, xzi r. % ~JT7* Elicem me judico tantae feminae agnitione ôc amicitia , cujus fidem fit- An. 584* J7 mam , conftantiam longaevamadmirari non fufficiunt Gallimei.Et quam- vis veftra prudentia non egeat ammonitione , tamen quia vos conlaborantes ôc condolentes noftro infortunio fentimus , dominum Papam conveniri nun- tîis ôc Epiftolis veftris volumus ac noftris : ôc fi quos ÔC fpecialiter ôc in dorn- muni habemus fautores ôc adjutores, ut qui fimul triftamur, propitia divinitate gaudeamus. Dominam meam Theophaniam Imperatticem nomine meo con- .venite : Reges (a) Francorum filio fuo favere dicite , nihilque eos aliud conari, («) Reges Francorum Lotharius 8c Ludovicus nonnifi Ottonis patrocinium fufcipiendi , fum- Cttoni Theophanhe Imper, filio favebant, Henrici- ma'mque poteftatem aflerendi animo , Virdunura que Bajoarias Ducis molitionibus obflûebant, Se ôc Godefndum Comhem ceperant. Digitized by Google a8o GERBERTI hifi tyrannidem Henrici Regem fe facere volentis fub nomine Advocationis, A velle deftruere. XXV. Ed*.*™. CONTROVERSIA DIEDERÎCI EPISC. METTENSIS contra (a) Carolum. An. 984. h "x Iedericus fervus fervorum Domini , Imper atorum amator , prolifque tuttfli- / y wjkï f«for, Caro/o Janguine nepoti ^ fed fidei impudentiftimo violatori. Fidem à nemine unquam bonorum violatarrt , ut nofti , praefente venerando Notegario •Lcodienfi Epifcopo *, teque licèt non nobilioribus , tamen veritate excellentioribus prafentibus , ante beati Joannis aram , in facra verba datam , leviflîme tranf- fuga , nec in hanc nec in illam partem fidem habens , cxcus te amor regnan- ]$ * Ludovi- débilitatum negligere coëgit. Et quid mirum fi in * nepotem peftem tui fordidhlimi cordis evomis , qui cruenta manu & ad omne fcelus femper prom- » Lothario ptiffima cum latronum grege & furum manipulo,dum * firatri tuo nobili Fran- corum Régi Laudunum civitatem fuam , inquam fuam , numquam ûtique ♦Gerbergam tuam , dolo malo furriperes , eumque regno fraudâtes, ôc Imperatoriam * fo- rorem , regnique fui confortem infamares , tuifque mendatiis commaculafes ? Nihil unquam penfi habuiftis, dilatate, incraflate, impinguate, qui non le- cutus patrum tuorum veftigia, dereliquifti Dominum fa&orem tuum. Recor- dare , os tuum impudens quoties digito compefcuerim, dum turpia in Remen- *Adalbero- fem * Archiepifcopum , turpiora in Reginam dementiendo ferpentino fibilo msa efludifti. Quid in Laudunehfem {b) Epifcopum feceris ipfe nofti meliùs,brevi tu Lotharienfium regni angùlo latitans , vaniflimoque fupercilio te toti prx- q efle jâ&itans. Quid heptis utriufque noftrûm femina , te te viro melior , cùm nobilis indolis filio ; quid Apoftolorum vicarii Ecclefix fan£tx ovilis paftores , quos tu canino dente hoûu & interdiu rodere conaris ; quid alii prxtereà Principes , qui nihil tuo juri debent , . . . . habeant Dominoque au&ore poflï<- deant reminifcere : ôt ita tandem inania excutiens fomnia, frontemque falfifli^ mo poculo debriatam expurgans , poteris metiri nil efle quod agis ad nil di- vino nutu deveniendum quodmoliris. Quorum ergo haud pro merito afcrîptus humero, ligandi folvendique donatus honore, mihi indigno paftorali virga corn- miflam defenfurus Ecclefiam : Ecclefiam dico , non aliam quam fummi Par- lions fanguine redemptam , quam tu , divinum jus contemnens, cum tuis com- plicibus lacerare atque dilaniare pro pofle tuo contendis , horribilem fpernens Zack. %. 8. iH am Dominicam vocem, qua tonatur , Qui vos tangity tangit pupillam oculimei, J) Lue. 10. 16. & aliam qua eodem modo dicitur , Qui vos fpernit , me fpernit. Tua hadenus vul- nera curare ftudens , infudi oleum & vinum , idem mitia fecreto per familiares noftros afperis publicè mifcens. Abhinc nifi refipifcas, Spiritûs fanûi gladio, qui mihi commiflus eft , te cum tuis computribilibus membris refcindam, atque igni tradam inextinguibili : ut ficut fides tua, fi non contemneres , eflet cum fuperis , ita contemnenti fit perpetub cum inferis. Quando jam confirmatis . Ve&ibus & cîcleftis Hierufalem claufis portis,à Virginis filio ipfius civitatis fpon- Math.2s.41. f 0 dicetur reprobis, Difcedite à me maledicli in ignem aternum^ qui praparatus JJ. j j. 1. *ft diabolo & Angelis ejus , ficut fcriptum eft , ï à qui pradaris ! nonne & ipfi pradaberis ? czvt ne in ea prxda inveniaris, in qua qui invenitur, ab xterna he- reditate extorris redditur. XXVI. E Edit.xan. DIEDERICO EPISC. METTENSI ex pcrfona Caroli. . iy. Infatuet Dominus conjilium AchitofeL An. 984. /^Arolus fola Dei gratia fi quid eft, Diederico hypocritarum idea , Jmperatorum infidiffimo , prolifque parricida ac in commune nofti Reip. Gravitatis fiquidem meae fuerat maledicla x tua taciturnitate premere , nec penfi habere quod ( a ) Franci à Carolo Lotharingie Duce ejufque judices expettus eft. Ita Pagius ad an. 97% , Nutu. 4. pofteris valde alienati funt , eôque magis quôd per- ( b ) Lauduneniîs Epifcopus Adalbero , alio no- yicaci per decem annos conrumacia eos ratigavit: mine Afcelinusdiâus, anno 977 Kalendis AprJIis indeque LudovicoFrancorum Rege demortuo, uni- ab Adalberone Remenfi Archiep. confecratus eft yeribs àfe alienos fenfit , illats injuries feveros ipfa Dominica Falmarum. petulantia Digitized by Google E P I S t G L AL-, ièt A petulantîâ riiagîs tyranni , quàm judicium protulit Sacerdotis. Sëd rie filentium tuis conjuratis videatufc facere confeflionem, fummam tuorum fcelerutn pau- cis attingam, & de maximis minima referam. Confilii quoque mei nonnulla praetermittam , ut qui velut inanis uter fphritu intumuifti , meo ut tu defipis in- craflati, impinguati, dilatati, preflus pondère detumefcas. Ciir domnam Du- ceni (a) Beatricem eum fîlio regnique Primatibus à nobis prétendis delu- fam f Te mifer non fentis , nec quemquam penè fore tuae conjurationis parti- cipem. Non folus, nec in angulo fidem integerrimam filio nollri Cacfaris aftruo, ut tu noûurno mero eru£tas. Adfunt mecum Galliae Principes, RegesFran- . corum, velis nolis, praeclariflimi , Lotharienfes fide devoti. His eft curai fi- lms Cacfaris , hi nec regnum quaerunt eripere , ut tu , nec conregnantem in- ftituere. Tu divina ôc Humana confudifti jura, deque legibuS ofcitans lit limax B in fuo conclavi cof nupeta tibi videris. Cur paftorali officio minas intendis ? Qùafi vero tùPaftor , & non lupus rapax , & potiùs alter Judas, fi Judas Apo- ftolus , qui Dominum fuum xxx prodidit argenteis, & tu Epifcopus qui do- minum tuum Regeih heredem regni regno privafti , fpe famofifllmi quaeftûs. Parvum tibi hoc, poenas de eo , quantum ad te, fine carentes velut de hofte fumpfifti. Siccine Ottonufti promeruerunt bénéficia ? Denique nunquam ad eos fidem habuifle, non folius filii caufa convinceris. An cùm Lotharium Regem Francorum , âuem gloriofum vocas , cùm maximè oderis , hune in- quam cùm regno pellebas , meque regnare cogebas, fidemneei ôcmihiprô- miflam fervabas ? Mihi promiflam dico anté aram, quam impudenter nomi- nas. Profe£tb intelligis quid feceris. Contra fratrem meum , ac * fororem do- *Gerberganà mini tui , me arma parare impéllebas , ut omne genus noftMm regium mu- G tuis vulneribus confoderes , tyrannos nomine Regum fubftitueres , cum qui- busjcontempto Sacerdotio , vacuis aulis incubare pofles. Laedere me putas , fi eos laefifle dicas , quorum gloria glorior , averfa opiriione aflfligor. Verùm ali- ter eft, immanitas feelerum tuorum occultare te propria non patitur flagitia. Et quamvis purgatione uti velis, per emotionem in perfonam tuam pallorfub- inde, ac fubinde rubor, filentium in loquendo fubïtum, verba fubita priori bus non cohacrentia , etiam non quaerentibus ingens tormentum confeientiae produnt. Erubefce mifer , & quod te folum feire putafti , ad omnium notitiam perveniffe çognofce. Peccatis tuis innoxios noli commaculare , & vitia tua turpiflima aliorum metiri manibus tories perjurio pollutis. Cefla facrofan£ta violare,ôc qui nobis indicis prior remedium pœnitentiae, quaere publicum. Per- jurium peregifti , urbem propriam rapinis exhaufifti , depopulatus es Eccle- D flam tibi (ut ais ) creditam. Acquiefco , redde ergô éo quôdabufus es euftodià Dominae tuae quam humiliafti, erepta libertate , impofita fervitute. Et qui pu- Înllà Domini feriberis, pupilli ôcvidux lacrymis merifam tuam luxu Evange- ici divitis extrUxifti , ejufmodi miferiis montes aureos coacervafti. Super his infelix ingémifee privatim & publicè, alibquin audi qùid tibi intenditur; Qpo- Luc , , niam ventent Mes in te, & circumdabunt te > & coangujlàbunt te undiqùe , & ad ter* M 19 ram ptofternent te , eo quod non cognovtfli iempus vijitationis tua. XXVII. DIEDERICO (b) EPISCOPO METf ENSI. m.**™* Audvïimus fuperbiàm Moab , Jùperbus eft y aide. Superbia ejus E & arrogantia ejus plufquàm fortitudo. É ^ Omino & révèrent ijjîmo Prafuli Diederico Gerbertus fidelis Cœfaris. O de- An. 984, eus Romani Impefii! tantumne rationis patri quondam Rèipub. depe- liffe dicemus , ut populus cum paftore velut ignavum pecus praeda fit hoftium f Generofitatem, magnanimitatem, prudentiam veftram, tamquam très fortifli- mas Legiones pro domo Ifraël opponite , dueem his divinitatehi pf aéficite : ne qui felicitatem veftram , gloriam exiftimavimus noftram , fi decuslmperii amit- timus , proinde inglorii reddamur. Et nos quidem haec dicimus , non ut amo- nitione egeatis , fed ut mentem noftram pro vobis follicitam interpretemur. (a) Beatrix uxor erat Friderici DucisLotharienfîs , filiaHugonisMagni, fororHugonisCapeti, (b) Furgat fe Gerbertus quod EpiAolam pr*ce4entem nomine Caroli fcripfiffet. Tome IX, N n Digitized by Google 3 8i GERBERTI Quo génère interpretàtionis nuper ufi fumus , in controverfia acerrimi hoftîs , A. veftram majeftatem exacerbantis , ubi culpam infidi interpretis fubifie vere- mur , dum motibus animorum ejus orationem non aequavimus. At fi haec in- tentio placet , deinceps elaborabimus , & amicorum atque inimicorum aflè- £tus diligentiùs exprimemus , ut quid fequi , quid vitare debeatis , per nos plena fide pernofcatis. Qua in re vobis lucem, hoftitenebras ofludifle gaude- mus. Valete. XXVIII. Edit. lxh. BEATRICI DUCI,ex perfona Adalberonis Archiep. An. 584. O Uper his quae certiùs vobis fignificari quaeritis , nil ampliùs novimus quàm ^} aut praefentes diximus , aut legatione noftra accepiftis. Ceterùm vobis li- ]| beris amicis advotum profperari falvo honore regio ôcoptamus, &, fi fit, con- gratulamur. Noftra negotia veftra putate. Apud Ducem Hugonem de veftra mente pura, fide conftanti abfque hacfitatione pracfumite. Denique quod à vo- bis exigimus, fuo temporeveftro obfequio impendemus. Imprimis quoque gra» tias habëmus , qubd de plurimis à vobis certiores exiftimus. Meing. Mona* chum expetitione Abbatis (a) Rai. diu perquifitum Corbeiam liquiffe , Rotho- magum adifle audivimus. In quo, fi dabitur facilitas ; veftrum yelle in omnibus exequi conabimur. XXIX. Edit. un. E I D E M. An. P84. 1^ Ebus vobis ad votum cedentibus non immerito congratulamur. Et quia Q JV. ignorata fréquenter per vos addifcimus, veftrumque affeâura circa nos fin- cerum experimur, inter praecipua ponimus. Sed quae res inftitutum colloquium Dominarum fie commutavit , ut folusDux veniat Henricus? Id an dolo alterius partis agatur , & qui Principum eb venturi funt fi noviftis, orantibus nobis plena fide perorabitis. XXX. eamlth. ADALBERONI {b) VOCATO EPISCOPO VIRDUNENSI ET.HERMANNO ÎRATRIBUS. An.j>8;. Elices quibus paterna virtus exemplar fit imitabile. Vefter genitor hoc JT petit. Repentinus cafus ne vos deterreat , filio Caefaris fidem quam pro- D mififtis inviolatam fervate, omnia caftra ab hoftibus tuemini, denique nec • Scarponnam , nec Haidonis caftellum , nec quidlibet eorum quae vobis reli- quit, Francis reliqueritis , ille&i aut vana fpe fuae liberationis , autterrore fuî cruciatûs , aut filii Friderici. Haec praecepta magnanimus pater generofis filiis dédit. Sentiant in vobis hoftes non fe totum cepiffe Godefridum , auxilia undi- que comparare , liberatores patriae, vos fimiles patri in omnibus repraefentate,' xvi 1 Calen. Aprilisme interpretem fieri voluit fibi fuique fidifiimum, XXXI. E* f .xLvm. INNOMINA TO. An.$8j. /^VBfcuram Epiftolam & fine nomine paucis abfolvimus. Lotharîus Rex Ç V_y Franciae praelatus eft folo nomine , Hugo vero non nomine , fed a&u & opère. Ejus amicitiam fi in commune expetiffetis , filiumque ipfius cum filic? Caefaris colligaffetis, jam dudùm Reges Francorum hoftes non lentiretis. (a) Raineras Abbas erat Trudonenfis. Adalberone Archiep. Remenfî patruo fuo Diaconat ( b ) Adalbero filius Godefridi Comitis Virdu- & Prefbyter ordinatus , graves fibi & patruo rixas nenfis , qui captus à Lothario Rege anno 584 , tune accerfivit. Tandem Epùcopus coafecratus eft 1 1 1 in euftodia detinebatur. Adalbero cum inconfulto Nonas Januarii an.jigtf, Lothario Virdunenfis Epifcopus ele£tus effet , 8c ab Digitized by Google EPISTOLjÈ» ^83 A XXXII. NOTE G AR I O EPISCOPO LEODÎENSÎ s*.** SPeâabile faciunt riomen veftrum pfaefentia tèmpora > quibus paucorurn, An '* 8 J r; laudatur probitas , multorum praedicatur improbitas. Speculatur nunc ami- cus vefter Godefridus qui amicorum fe potiùs qûàm fua amaverint , qui uxori ac liberis fidem laturi forent, fi fe ultima rapuiflet dies. Et quia tantus vir de vobisoptimè fentit, hoc folùm indicio effe poteft, quanta in vobis eniteat virtus. Qui fe amant, quique fui funt, hortatur & ammonet ut Dominae fuse Theuphanu, fflioque ejus fidem habeant, minimè viribus hoftium fint iafra&i , nullo terreantur çafû. Aderit laeta dies , quae patriae proditores 6c liberatores £ verè fuppliciis ôt praemiis diftinguat , difgreget. Fidiflimum vobis Adalbero- nem Remorum Archiegifcopum nullo modo harum rerum confcium facietis, qui quanta prematur tyrannide , teftantur Epiftolae ad Archiepifcopos veftros dire&ae, in quibus nihU eorurriquàe voluerint fcripfit , fed quae tyrannus cxtor> ferit ofeitanti. x x x ï i h M ÀTHILD I {a) COMITISS<£> Èdh.» DEponat Domina mea Mathildis omnem querimoniam : clariflîmus vefter A n - 9*S % conjunx Godefridus inter pares praecipuus , ac ipfis vi&oribus formidabi- lis , hoc praecepit. Exhilarate mentem , quia fpiritus triftis exficcat ofla , con- Cfiliaturbat.. Dominae Theuphanu Imperatrici femper Auguftx ac filio ejus fem- per Augufto cum filiis veftris fidem purifllmam fervate. Pa£tum cum Francis hoftibus nullum facite, Francorum Règes averfamini. Caftra omnia fie tenete , fie defendite, ut nullam in his habeant partem adverfarii veftri , feilicet neque pro fpe liberaribnis rhariti , neque pro terrore peremptionis ejus , aut Fridericu fixe xi Cal. Aprilis ad flumen Matronam meae fidei commifit, quae vobis plenâ èdé retuli» x x x i v» SIGIFRIDO (*) COMITIS FILIÔ. feë. «. N Imium amorem circa parentes veftros> qui nunc exules funt, habentes, èos Ah. s>9j i ad flumen Matronam xi Cal. Apfilis allocuti fumus. Et quaeDominam D noftram Teuphanù de fuafidelitate feire voluerunt, perEpiftolam mandamus. Et quia cum benevolentia Ottonis & Heriberti , quorum euftodiâ fervantur, eos âlloqui.valemus , quaecumque & vos Domina noftra eis mandare volet , literis nos habere facietis. Hoc infuper veftrae fidei committimus , quia fi Hugonem vobis in amicitiam colligaveritis , omnes impetus Francorum facilè devitare valebiti6. kxxv, DO MÎK M TEUPHANU IMPERATRICE ask«fc * CUpienti mihi vos adiré feeundùm imperium veftrum , non fruftra renifa An. 98;* eft Divinitas. Nam x i Çal. Aprihs captos Comités allocutus , Godefri- jdum, patruumque ejus Sigifridum , inter hoftium cunéos folus repertus fum veftrarum partium , cui fidenter de ftatu Imperii veftri fuas ïententias concre- derent. Scripfi itaque exhortatorias. Epiftolas feeundùm intelle£tum eorum , conjugibus , liberis , amicis , ut in fide veftra perftent , nullo hoftium incurfu terreantur , eorumque èxtemplo , fi fortuna tulerit , éxilnim potiùs eligant pro fide vobis feryanda, quàm patriae folum cum perfidia. Hos ego viros imprimis catiffimos habeo , quibus gravius eft quôd veftra hegotia non valent exequi , qûàm qubd captivitâti hoftium videntur àddiéti. Séd quia Principum diflenfio ïnteritus regnorum eft , Prmcipum véftrorum eoacordia remedium tantorum (a) Mathildis Saxonis Comitifla ùxor erat Go- dUino Cohiiti Flandri*. . defrïdi Comitis Virdunenfis > mater Adalberonis (b) Sigifridus ifte fllius erat Sigifridi Godeûidi yocati Epifcopi Virdunenfis : priù» nupferat Bal- patrui , cujut fit mentio in Epiftola fequenti. Nnij Digitized by Google GERBERTI malorum nobis fore videtur. Funiculus quippe triplex difficilè rumpitur. No- A veritis etiam Reges Francorum nos non aequis oculis intueri , eb qubd de veftra fidelitate eis contraria fentiamus , fimulque qubd multa familiaritate fruamur Adalberonis Archiepifcopi Remorum, quem fimili de caufa infe&antes infidiflimum fibi putant. In his omnibus quid nos velitis facere , & fi inter hoftes via patuerit ulla , qub & quando veftram praefentiam poffumus adiré , certiùs fignificate nobis , paratis per omnia vobis obtemperare. Res eb pro- çeffit , ut jam non de fua expulfione agatur , quod malum tolerabile effet , fed de vita & fanguine certent. Hoc mihi fecum commune eft, quafi fe contra conatus regios incitanti. Moles denique oppreflionis tanta eft , veftri- que nominis tanta invidia , ut fuas miferias nullis audeat vobis fignificare refcriptis. Sed hacc tyrannis fi invaluerit , locufque ad vos profùgiendi patue- rit fibi , non fruftra de vobis meliora fenferit , fpem certam habuerit , qui B vobis ac filio veftro, in quo valuit, fuffragium meditatus eft» XXXVI. jEJ».Lv... OBJECTIO IN AD ALBÊRONEM ARCHIEP, An. p8/. T^Erfidiae ac infidelitatis crimine in regiam Majeftatem arguor detineri , eb * Adalbero- qubd nepotem meum *, Clericum videlicet meae Ecclefiae , licentiâ dona- verim , quia & Palatium adierit , & dono alterius Régis Epifcopatum acce- périt ejus regni quod Senior Lotharius Rex in proprium jus revocaverat , quôdque gradus Ecclefiafticos ei poftmodùm contulerim abfque licentia & au&oritate Senioris mei. ^ X X X V I t nem Edit. iviii. PURGATIO ADALBERONIS* An. p8j-. /^Um Senior meus Rex Lotharius Lotharienfe regnum non haberet , nec revocaret fratris mei filium , vix tandem fie obtinui fide interpofita , ut fi ufus aliquando expofeeret , fibi fuifque abfque pertinacia redderem. At cùm ageretur ut Senior meus filio Imperatoris advocatus foret , eaque de caufa dati obfides effent , fratris mei crebris Legati6 filium tepetivit , me fegniter accipientem , fidei viblatorem increpitans , rem fuam à multis interturbari , eum fe ftatum prodere dicit , terribilem judicem extremi judicii ultofem fpre- tae fidei ac confanguinitatis proclamât. Ergo quia Senior meus de revoca- J}. tione regni nihil mihi dixerit, fed de fola advocatione , nec dandi licentiam Clerico interdixerat , fed infuper benevolè confenferat , ut à Legatis meis intellexi, fi ea facere vellet quae pater fuis fpoponderat , & proficifeentem abfolvi , & ut id pro quo obfides dati erant finceriflimè confervaret , fidem exegi , quam & ha&enus obtulit, ôc adhuc ut credimus offert. Gradum Dia- conatûs ac Prefbyteratûs ei contuli , ne à nobis emancipatus in accipiendo alteri manciparetur , & ne Ecclefia noftra invidiae pateret , Subdiacono ex le ad Epifcopalem apicem affumpto : fimulque qubd hi gradus nec provin - cias, nec civitates, nec villas quae regnorum fu»t conférant, fed quxpotiùs caeleftis funt regni : id eft adverfari vitiis , coli virtutes. In quo mihi crimen perfidix ac infidelitatis protendebatur, oftendi , ut arbitror, & me fidem maxi- mè habuiffe, & fidelitatem Seniori meo imprimis confervaffe. E Edit. lx. XXXVIII. INNOMINATO, An. p8j. ~f\ Es celanda multis committi non vult. Quod diverfo ftilo nobis feribituï ; j£v adverfis tradari non injuria putatur. Silentium amici veftri Adalberonis proprium ftatum , fimulque Ecclefiarum Domini , ac Palatii Francorum indi- cat. Quod ut potero breviter accingam. Ego fidelium Cxfaris non immemor. Conjuratio in filium Gaefaris ac in vos & afta eft & agitur, non folùm à Prin- cipibus , inter quos Carolus Dux jam non in occulto eft ; fed etiam à mili- tibus , quos fpe aut metu allici eft poflibile. Dux Hugo xiv Calendas Julii Digitized by Google I E P I S T O L M. 2 8? A Regem àc Reginam ofculatus eft tandem aftutiâ quorumdam, ut in conjura - tione tanti viri nomen fore putaretur : quod minimè eft , nec fore putamus hactempeftate. Sigifridus Cornes ad fua rediit: Godefridus Cornes , fi Caftrilu- cium cum Hainao Reinero redderet , feque filiumque fuum Comitatu ac Epifcopatu privaret Virdunenfi ; de reliquo integram fidem Francorum Regi- bus exhiberet , datis obfidibus, fortaflis ad fua remeare valeret. Finis Theode- rici Ducis Hugonem Ducem refpicit, Ottonem Heribertus. Fidum vobis Adalberonerri Archiepifcopum pax fequeftra nunc tandem conciliât , eo paûo, ut intérim inftituatur perpétua. Qua in re veftrûm fuorumque , pfo quorum nomine antefertur, nec fieri poteft ut qùicquam inftituatur, quod veftrae fuo=> rumque faluti obfiftere poflit. Latens ae furtiva expeditio nefcio quibus ve- ftrorum fubito intenditur. Quid trans Rhenum gefferitis , nos de veftra faiuté B laetantes non celabitis» XXXIX* INVËCTiVÀ ïti URBE M VIRDtiNENSEM* kdit. t»*. OUodremedium mofbis tuis inveniemus, Virdunenfium execrata civitas? Ah.p8;. Unitatem fan&ae Domihi Ecclefiaî fciditti , fan&ifllmam focietatem hu- main generis abrupifti. Quid enim aliud egeris , cùm Paftorem tuum volun* tate hereditarii' Régis , confenfu & favore compfovîncialium Epifcoporum ele- &um , ac infuper Epifcopali benedi&lone donatum , adhue pertinax minimè recognofcis ? teque velut membrum mutilum ac déforme , fine unitate cor- poris , ex olea in oleaftrum inferefe tentas? Ideb Paftorem non recognofcis, £quia Regem tuum regno privare moliris. Non eft tui juris creare novos Reges ac Principes , id eft fub infolita tranfife juga. Graviflimum eft pecca- tum tuum , impia civitas. Non confregit aries muros tuos , non famé infe- £ti milites , nullo telorum génère pervafi funt» Sanâuarium Domini corru- pifti , Sanâuarium Domini pervafifti , ac poflideSi Spelunca latronum fa&a es. Hoftes humani géneris amiei tui obliti virginum, fanûique thori confanguini- tatis ôc muneris , ôc jam in facris diebus & in facris locis horrendum lupanar fecerurtt te% Altaria Domini ealeibus allifa, ac ligonibus efFoffa funt. Opes Religiofôrum Ôc pauperum f apinae & incertdiis patuefunt» Revertere , rever- tere ad pacem Ecclefiarum , & ad unitatem Règnorurri , civitas virtutum expultrix , ae vitiorum receptrix. Et vos fi qui eftis , Domini pars melior , redite ôc feparamini velut oves ab hoèdis. Novimùs antefignanos pollutx civitatis , hovimus fatellites manipulafes , quos divino gladio fefiendos haâe- nus patientiâ tulimus. Nunc caccitate mentis preflbs , ôc caligine mortis con- fopitos, fententia damnationis ex divinis legibus promulgata, eommuni om-< jnium bonorum eonfultu percutimus* XL; ÀD IMPER. ÏHÈOPHANIAM ET ÀD FILÎUM OTTONEM > ' ex perfona Àdalberonis Archiep. IN querri cùmulum ira furpfqué Régis in nos proruperit , teftis eft impetus Ah, p8f; ejus repentinus ôc inopinatus , vixqué fine multa eaede partium repulfus. I Qui fidi internuntii efant , eaftra diruere , quai fub veftro regîmine funt , rio- bis imperabant ; ofFerre jusjurandum fecUndùm èorum libidinem , aui urbé tegnoque exeedére. Interferebaht antiquam benevolentiam divi Augufti Otto- nis circa nos , noftrumque familiare obfeqùium. Hace ôc his fimilia proprias . faluti inpraefentiarum obftitere. Fette ergocertuin folatium tempore incerto, nec dubia fpe deludamur 3 qui in eonfervanda vobis fide numquam dubitavi- ttius. vj Cal. Apfil. Conventus Francorum indiâus eft, ibique erimine infide- litatis pulfabimur , quod Epifcopum Vitdunenfem licentia donaverimus , quôdque in Pfelbyterii honorem pfomovefimus : ôciit res fiât impoflibilis , à riobis idem repetendus. Si haec ita fe habuerint , veftfi noftrique fidèles Ger- bertus ac Reinerus , lecundùm quod voluiftis , Noviomago vobis minimè ©ccurrere poterunt. Sed Yeftra elementia Colonise , quô poft venturi funt ^ N n iij a8tf GERBERT1 tanto ducem aptum itineri eis provideat. ,n Cal. Mart. Ottonem & Heriber- À tum Comités alloquemur , iterûmque datis obfidibus , quos recepimus , fratrem meum veftrce fervituti remittere attentabimus, Quibus anguftiis ob fidem vo- bis fervatam femperque fervandam premamur , paucis expreflimus. Salutare veftrum auxilium veftraèx parte conftariti animo expe&amus, & ut hoc ipfum hoftes lateat obfecramus , ne acrior eorura in nos exardefcat ira. X L I. » u .r. DUC! fiE ATRI Cl. An. 98 j. ttti Xcellentiam acufninis veftri videor videre , paee inter Principes ftabilita; |\ Republica benè difpofita , ac per vos in melius commutata. Unum tan- tùm eft quod plurimos movet, Trevirenfem Archiepifcopum tanto molimine B ordinationem differentem , aut fe cum Duce ac Lotharienfi regno manibus Francorum velle tradere, yofque celare ; quod colloquium Virdunihabendum verifimile racïfj aut his majora velle machinari. Jubetur amico veftro Àdalbè- Toni ordinationem nepotis deftruat. Num Rex aut Primas eft Trevirenfium ? fadionem Archiepifcopi hoc negorium undecumque continere videtur. Invi- gilet ergo veftra prudentia , & qub fe tantarum rerum pondéra vergant , per* quirite, & an DuxHenricus fidem vobis fetvaturus fit providetej X L I & Edit. xin. NOTEGÀRIO EPISC. LEODÎENSI, ex perfona Adalberonis Archiep. C An. $>8y. -w-^ x coridi&o quidem legatum, fed prxfentis negotii omhi fcientiavacuum, |\ frater meus vobis dirigit , ne aut mendacio aut inertia denotetur. xv Cal. Januar. Trevirenfem Archiepifcopum allocuturi , quod pleniùs pernofcemus x pleniùs prudentiae veftrae quamproximè fignificare curabimus. X L I I I. Eâit.xi.m. _ Ë I D Ê M, ex perfona Godefridi. An. ?8y. ^ Écuhdùm promiffà Trevirenfis Àrchiepifcopi , ordinationem Àdalberonîè ^ noftri iij Non. Januar. (a) infpe&uri , ubi adhuc decreverit, ducem itineris veftri v Cal. praemittemus , & quae certiora cognoyerimus denunciabimu's. E6 IJ fratrem noftrum yentarum dubium habemus. X L I Vv Edit.cx. AD (£) COMPROVINCI ALES, ex perfona Àdalberonîâ Archiep. An* 9SS' % Ê Ulta fuper ftatu Ecciefîarum Domini , rnuka fuper publicis privatifqutf J.VJ. negotiis ratio cinaturi , cum noftrac Diocefeos confratribus chariflimo vos invitamus afFe&u , non tantùm noftri , quantùm veftri caufa honoris ac milita- - »" ris. LoCus fc)loquendi, Mons fan&ae Marias Terdonenfis, tempus m Iduum Decemb. Valete. XL V, £ Editai. ADALBERONI Ê P I S C. VIR DUNE NSI. An.«j8tf. "j^JUmerum linearum Epiftol* hujus nefpe&etis. In paucis mûlta perpen- dite. Tempora periculofa libertatem tulerunt dicendi quae velis dilucidè; Cûmquè fortuna Franciae proficiat a&u ôc opère , rapta ocCafione ex tempore («) Qodefridus ordinationem filii fui Adalbe- ( b ) Hanc Epiftolam ad annum p8f refert Pe« rônis, quae fadta eft 1 1 1 Nonas Januarii an. p86 , txus Delalande in fuppl. Conciliorum Gallias p. 327. infpicere non poruit , ut fperabat : nam nonnifi die (e) Adalbero Archiep. Remenfis aliam Synodunl 17 Maii ejufdemanni c cuftodia liberatus eft poft ibidem habuit menfc Maio an. y 71» m'ortem Lotharii Régis. , Digitized by Google EPISTOLvE. a8? Afideliflîmîs convenîmus Legatis. Pro parte virorum Godefridi , fœdus quod quondam inter fe ac inter Ottonem noftrum Cxfarem convenerat , vos velle innovare promifimus , adjundo in foedere filio, quo unico gaudet. Hoc ipfum Caefarem morientem expetiffe perfuafimus per dileaiffimum fibi filium Gode- fridi. Hsec itaque res in commune vifa eft folis nobis & filio Gefaris Ouam cœptam,fi provehere vultis, vel deftituere , ociùs refcribetis. An fimus in hoc negotio quamvis alicui periculofo , §c in tuto otio, quae molimina, quive im- petus hac ratione conquieverint, non facile eft diâu. X L V I. LOTHARIO RE G I, éx perfona Adaiberonis Epifc. ™« jj Virdunenfîs. EPiftola veftri nominis impreflione ignota , fignis incognitis, tantummodè An. 9 u, per certum nuntium perlata, nobis mœrorem pertulit. Jubet enim am- bitum Monafterii S. Pauli penkus avelli , quafi hoftilis munitionis caftrum Unde Sacefdoti mjungendum non eft, quod cuivis etîam tyranno formida- bile effe poteft : maximéque cùm plurimi fint qui talibus gaudeant, fi id effi- . ciendi tanta ineft voluptas. Porrb hunclocum nonefle aptum hoftibuseares probat , quod natura circa urbem plures fabricavit aptiores, atque , fi ita ho- ftibus placuerit, ad muniendum expéditions. Noveritis autem nos veftrse fa- luti ac fidelitati & femper velle profpicere, & femper velle obtemperare di- Vino refpeftu antè praelato. Sed quod de urbium cuftodia prolonganda impe- raftis , milites audire non fufferunt, fuique eos promifli pœnitet , egeftate & Cinopia omnia conficiente. XL VII. STEPHANO DIACONO ECCLESÎvE ROMANi,»^ EXequiis domini Lotharii Régis occupati , multa tibi quxrenti pauca re- An * * 8tf * fcripfimus. Lotharienfes dudum capti omnes elapfi funt , prêter Comi- tem (a) Godefridum, de quo in brevi meliora fperantur. Quse pênes te tuof- que agantur refcribe, atque per hune Legatum libros tua induftria nobis re- feriptos , confummata charitate remitte. XLVIIt ^ECBERTO ARCHIEP. TREVIRENSI , ex perfona Adaiberonis £ ^"«* Archiep. OUamvis fcîam ex voto meo nulla bénéficia veftris meritis refpondere An. 98*. poffe , sftuat tamen animus , & quod re nequit , fequitur afibau. Privi- legium veftri amonscirca nos fepenumerblitteris, fepenumero nuntiis, farpenu- mero rébus ipfis expem fumus. Et quoniam fanûas petitiones pro nobis Do- mino obtuliftis, quam non inaniter eas effiideritis, teftis eft benevolentia Do- minx Augufce nobis reddita vi Nonas Martias. Qua die gloriofuTimus Rex Lothanus , Francorum clariffimum fidus , mundo fubtraéhis eft. Is , quem ca- ruifle regaligratiaputaftis, nuUa ramiliaritate feclufus eft. E X L I X. ADELAIDI IMPERATRICE ex perfona Ûlix ejus (b) Hemma? » Regina% DOmina Adelaidilmperatrici femper Auguftaiîemma quondam Résina , nunc »„ oM . lumine Francorum orbata. Elapfa funt tempora mearum deliciarum , tem- pora decorismei, ô mi Domina, & ô dulcis mater , dum is, quo fîorente £Z^«if gU8 * G ° dcfadUin àLothauo rcdd »- filia erat Lotharii Italia Régis & Adelaidis, qua, tBBI an - poûmodum nuplit Othoni I Imperatori. * Digitized by Google 288 GERBERTI florebam; quo régnante regnabàm , conjugemin perpetuum viduam fecit. O A àmara dies vi (a) Nonarum Martiarum, quae mihi virum eripuit ! quae me in has miferias praecipitavit ! Intelligat pia mater gemitum & anguftias filiaé dolô- ribus plenae. Non efle mé penitùs praeoptarem , nifi Divinitas folatio reliquif- fet mihi matrem. O qûando Videbo , quando alloquar \ Noftri quidem veftraî praefentiae ac Régis {b) Conradi invicinia Romarici montis, ub confiniûm Re- gnôrum «ft, xv Caknd. Junii, me ac filium meum occurrere volunt. Sed haec mora mille annorum mihi eft. Noveritis intérim Francorum Principes mihi ac filio fimul fidem facramento firmafie. In hoc , & in reliquis , quaefequenda, quac vitanda fint,veftro judicioutemur. Ut non folùm Hemmae Reginae,fed om- nium dicamini mater Regnorum. Recordamini praetereà verborum veftrorum, qubd virum meum prae me dilexeritis , quôdque ipfe prae me vos àmavèrit. Profint animae ejus hi dulces afFe&us , & quod temporaliter exhibere non vale- B tis, fpiritualiter recompenfetis per fan£tos Patres , id eft Epifcopos, Abbates, Monachos, ac per fervos Domini quofque religiofiflimos. £.xcvii. E IDEM, ex eadem perfona. An.p8$. À Ggtavatus eft dolormeus,ô mi Domina, ô dulce matris nomen, dum J[\, conjugem perdidi. Spes in filio fuit , is hoftis fa&us eft. A me receflerunt dulciflimi quondam mei amici ad ignominiam meam , ac totius generis mei. Nefandiflima in Laudunenfem confinxerunt Epifcopum. Perfequuntur eum , proprioque fpoliare contendunt honore , ut inuratur mihi ignominia fempi- terna, quac fit quafi juftiflima caufa amittendi honoris mei. Adefto pia mater G filiae doloribus plenae. Gloriantur hoftes mei non fuperefle mihi fratrem , pro- pinquum, amicum, qui auxilium ferre pofllt. Intendat ad haec pia Domina , redeat veftra nurus in gratiam. Sit mihi per vos exorabilis , liceatque fuum mihi diligere filium , quem meum patiof ut inimicum. Aftrineite mihi Prin- cipes veftri regni , proderit eis mea conjun&io. Otto & Heribertus Comités potentiflimi mecum in veftro confilio erunt. Si fieri poteft , abfolvite nos cu- ris, ut mutuis fruamur colloquiis. Sin,antiquam fapientiam veftram undique N colligite , Francis unde non fperant contraria parate, ut in nos graviter faeviens éorum re'fundatur impetus. Et intérim quid nobis fit faciendum , & fcriptis fi-» gnificate, ôc nuntio fidiflimo. An. p85. L I. Edit. xcvm. AD EPISCOPOS , ex perfona Adalberonis Laudunenfïs Epifc* Q Uamvis regia poteftate per quorumdam hominum fa&ionem à propria fede fum ad pracfens exclufus , Epifcopali tamen officio minimè fum privatus : nec damnant crimina falsb illata , quem innocens in hac parte nort remordet confcientia. Sentiat ergo grex paftoris abfentiàm , fentiam & ego vos meam dolere vicem. Itaque moneo , rogo , oro , obfecro , ac pro nomine terribilis femper viventis Domini obteftor , ne Ecclefiae meae quolibet modo , per quamlibet perfonam , fanftum chrifma tribuatis , nec Epifcopalem benedi- étionem, & Mmarum folemnia in mea parrochia peragatis, quia fcriptum eft, Quod txb 'x fieri non vis -, alteri ne feceris. At fi divina & humana contemnitis jura , nec noftris monitis adquiefcitis , quamquam divina ultione fitis feriendi , (a) Eamdem diem affignat Kalendarium Li- tenentem parvulum tonfura & rubea vefte infi- bello precum ipfius Hemmae Reginae , qui Remis gnitum , cu/us manum ipfa ad Chriftum crigjr. in Bibliotheca Remigiana affervatur , prasfixum , Hic parvulus haud dubiè eft Otto filius Lotharii , in quo ad fexrum Nonas Martias hoc diftichon le- de quo in praedi&i Libelli precum Kalendario haec gitur : aureis literis feripta leguntur : Idus Novembrit His Nonit Rex magnifiais , Pr'mcepfque benignus obiit Otto filius Lotharii Régis Francorum. In Codice Domnus Lotharius feeclo migravit ab ijio. * Odalrici Prœpofiti Remenfis poft médium faecu- In illo Libello paflim depi&a cernitur Hemma lum xi habetur Necrologium Remenfis Ecclefiae * Regina initio Pfalmorum : fed pras ceteris infi- in quo fignantiîis iifdem Idibus Novembris nota- gnior eft pictura ad Pfalmum lxvi , ubi Chriftus tur Otto fuer &Canonicus , filius Lotharii Régis. m nube depiftus eft , ambas manus protendens , Hinc eft quod tonfura infignitus eft , fed tamen unam , nempe dextram , fuper duos Reges Lo- rubea vefte indutus , forte ob regiam ipfius prolà- tharium & Ludovicum fibi invicem manum con-, piam. ItaMabillonius Lib. 49 Annal, Bened. Num.yj. firingentes ; finiftram veto fuper Rcginam manu, {b) ConradusRex Arelat. qui obiit an. 99h tamenj Digitized by Google fe P I S T O L M: ri? A tamen ad inajoïem audientiam Ecclefiafticac legis vos provocatum iri perno- fcatis* L I I. ECBERTO TREVIRENSI ARCHIEP. experfonà- em.™* Adalberonîs Archiep. NOn exfecutum elfe quod ab urbe Virdunenfi de reditu fratris Godefridi Ao.p8<5» mandavimus , acrior cura praefentium temporum effecit , dum & quod nolumus neceflltas infert,& quod volumus aufert. Nunc tandem nebene me- ritis appareamus ingràti, clementiae veftrae ut poflumusremittimus :hoc unum à folita benevolentia veftra expetentes , ut experiatur veftram affabilitatem ob 5 noftram commendationem, & ,fi pace veftra fieri poteft , ne careat ftudiis qui- bus impenfiùs operam dare difpofuit» l 1 1 t £ I D E M» Editée. OUantùm utilitatis Reipub. contulerit , quantûmve collatura fit pax inter An. Reges noftros bene fùndata ,teftis eft civitas Virdunenfium fine caede & lànguine , fine obfidibus , fine pecuniis in integrum imperio veftro reftituta : teftis erit Colohia , rébus fibi diu fubtra&is in integrum reftitueridis. Quod uti - que maturiùs foret , nifi acrior cura regnorum nuper in conficienda pace lon- giùs nos detinuiffet, propter inverfos mores quorurhdam noftrorurh. Nunc ita- C que tempus opportunum na£ti , obfequio veftro adfumùs. Monemus uti Dudô ac Gefilbertus Cornes rerum Ecclefiae veftrae pervafores fine dilationé excom- municentur. Moneatur frater ne amicus vefter Adalbero Rèmorum Archiepi* feopus fuper Dudone , Guido Sueftonicus Epifcopus fuper Gefilberto , ne filios fuae Ecclefiae impunè vos laedere finant : fed excommunicatos àvobis excommu- nicent , donec confequantur à vobis veniam digna fatisfa&ione , qui conati funt San&uarium Domini haereditate poflidere. Quid Domina noftra Theopha- nia Imperatrix femper Augufta inféqùenti tempore rerum publicarum fît a£hi- ra , qùibufve in locis demoratura , & an Saxonum exercitus vi&or à confueto hofte redierit , fignificatum iri nobis plena fide oramus , veftra veftrorumquO averfa trifti Yultu accepturi, profpera jucundilfimo ânimo laturi ac perlaturi» £> )LIV. fe IDEM» ^, cr , MUltitudine cùrarum feftinatae Legàtionis , fimulque viarum prolixitaté An. p8& preffi , defiderabili coiloquio veftro magna cum mœftitia privati fumus, Sed refecit nos prsefentia fpe&abilis viri Folmari , in quo veftra virtus intelle- ôaeft, dum eo utiminiminiftro , qui voluntatèm Domini etiam non monitus laudabiliter expleat. Addi&i ergo fumus .veftrae fervituti, cum hac re , tum etiam plurima dile&ione Senioris noftri Adalberonis circa nos , qui earum rerum quas fecimus participes vos fore per omnia voluit. iv Cal. April. Domina Dux Beatrix apud ralatium Compendiacum hoc effecerat , ut v 1 1 1 Cal. Junii ad ï Montem Falconis Dominât Adelaidi Imperatrici, Duci Carolo, Rex Ludovicus, Regina Hemma , Dux Henricus , caufa conficiendae pacis, occurrerent. Sed quoniam per ignorantiam dominas Theophaniae Imperatricis femper Auguftaé hoefiebat, dolum fubefle intelligentes, uti per fe potiùs pax fieret, eonfului- taus , utque priùs per vos quae conditio pacis foret expériretur. Quod lauda- tum eft, veftrique itineris focii denominati xv Cal. Junii Francorum coiloquio nobis occurrendum. Ibique fi pacem cum Rege Senior nofter confecerit , pro pace Regnorum plurimùm elalborabit. Magnae intelligentiaé veftrae pauca fug- gefllffe fatis eft. Ceterùm de terra , quae in noftris partibus vi vobis eripitur , monemus ad praefens tacere , poftmodùm demonftraturi quid exinde facerd debçatis. Tome IX i Oq 25 >cj 0ERBERTI L V. * E I D E M. An. s%6, OUia dîu optato confdio veftro non perfruimur ; non fatîs patient! animo toleramus, inftamus, cafufque interftrepentes revincere laboramus. Syno- dus in partibus Rheni , ut famaeft , indicta : noftrorumque Epifcoporum çùm validiores morbi, tùmetiam regia negotia , quant unà voluimus interturbant Synodum. Sed ne intérim otio torpeamus, beati Ottonis fufFragia ad pracfens cxpetere in animo eft, unde per vos reditum habere difponimus , ut prolixam disjun&ionem noftram ea conjunctione caftigemus. Et quoniam per Virdu- num iter nobis eft , eb crucem veftra fcientia, ut fperamus, elaboratam, li fîeri poteft, Cal. Novembris dirigite, fitque hoc pignus amicitiae. Ita opusplacensB aum oculis crçbriùs ingeretur , indiiTolubilis amor in dies augmentabitur. J Edit. xcnu An. p8tf. L V L AD ALBERONÎ ARCHIEP. REMEttSÎ. COrruptiflimi temporis eft , non pofle decerni fecundùm popularem opi-« nionem, quid fitmagis utile. Utile eft quod agitis fententia multorum> utiliùs cùm plures judicant in urbe fédère, paucam ôcignaviflimam praedonum deterrere manum , cùm praefentia veftf a, tùm militum numerofitate. Veftrum fratrem vos debere alloqui cenfent , audire quae velintOtto ôcHeribertus, mu- tua fubitb expofcentes colloquia. Quibus etfi nulla ineft fides , tamen pro for-^ tuna eis utendum. Certè cùm in metu funt, periculum ipforum ab eis exiget, O quod propria non exegerit fides. L V I L ft&.xei7i E I D E M. ftn. $>8tf. Q aVo Cal. 0£tob. Reinherius à refponfis Remos rediit ï veftra nego* tia executurus. Ejus fententia hacc eft, fi de fratris fortuna certum finem cognofcere vultis , ac nulli mortalium indicanda nifi vobis , .1 v Cal. ad Altovii* lare fratri acComitibus occurrere, nepotem veftrum Hecilonem ac primos ve-; ftri generis confanguineos iterùm nufquam finatis abire. Magna res ferio agi- tur. Mofomum & Macerias multitudine militum communite. Dux Cono pro fuoOttone infidias molitur, fed facilè remedium pênes nos reperietur. Lau-E dunenfis Epifcopus confilio Ottonis ôc Heriberti fibi faventium Ducem adiit 885, nipotentem manus pro ftatu Ecclefiarum Domini non erigis. Salutiferum quidem iter charitatifque plénum ad lîmina beati Geraldi nos habere cupitis. Cui voto utinam faveat Divinitas ! Sed id quàm difficile fa£tu fit facilè intelli- gitur , nifi veftra obtinèànt mérita. De Rege Ludovico.quis habeatur confuli- tis, & an exercitus Francorum auxilium Borello laturus fit. Horum primum à nobis minimè quaeri oportet , -quoniam, 'ut àkrSaluftius , omnes homines, qui de rébus dubiis confulunt, oportet efle remotos ab ira, odio , mifericordia.; Al- terum fuapte natura adeffe , ôc non efle aequaliter vergens , noftra intelligentia xnagis videtur tendere ad non efle. Organa porrb , & quae vobis dirigi praece- piftis , in Italia confervantur , pace Régnorum fa&a, veftris obtutibus repraefen- D tanda. Quae hofti juris funt , ut veftra fpe&ate. Defiderabilem prafentiam pii Patris, vel caufa beati Remigii Francorum Apoftoli defiderantibus filiis exhibete> ut noftrum impoflibile veftro folvatur poflibili-. L X IL RAINÎUtiDO ÀURILIACENSÏ ABBATI. Edh.xtu GLariflimo pâtre Geraldo orbatus , non totus fuperefle vifus fum. Sed An. 587, te defiderantiflimo fecundùm vota mea in Patrem creato , denub totus in filium renafcor. Nec folus veftro honore gaudeo, gaudet Pater Adalbero , fe fuaque vobis ex animo conferens , tanto arcYiùs , quantô ampliùs luce religio- nis ac fcientiae conlucetis : cujus obmeritum amorem, ferè continuum trien- nium in Francia confumpfi. Ibi dum iras Regum, tumultus populorum, Re- gnorumque diflidentium aeftus perfero , tanto taedio affe&us fum , ut curam {b) paftoralitatis fufcepifle penè me pœniteret. At quoniam Domina meaTheo- phania Imperatrix femper Augufta vi 1 1 Cal. April. proficifci me fecum in Saxoniam jubet , eôque quofdam ex meis Monachis ac militibus ab Italia convenire jufli , nunc non habeam quod certum fcribam fuper organis in Ita* liapofitis, ac Monacho dirigendo qui ea conducat, praefertim cùm fine pra> fentia Dominae meae Theophaniae credereme non aufim fideimeorum militum, (4) Ad annum p8 rcfumt* lio adiuturos. Poij Digitized by Google ,o 2 gERBERTI EPIST OLiE. tmia Itaîi funt Nec fatis fciam utrùm exercitum ante autummim m Ita- A Scam an in Germania demoremur , ut quamplurimas copias contra Lu^cumRegem François q« amicis inquîe- tiffimulpernitiofiffimis hoftibus nonmultùm inquietus, quis fit, quidquecfeeo inSei oporteat, velox exitus comprobabit. Clara indoles div* memorixOt- tonis Claris , pace inter Duces ac Principes redintegrata ,proxima sftate ie- ciones militum duxit in Sarmatas , quos ea lingua Guinidos dicunt , ubique vi & xlurbes munitiffimas fua pwefentia ac mibtum robore cepit, diruit at- riue vaftavit. Salutat vos & Airardum Adalbero Remorum Arcluepifcopus ; fimulque omne collegium Aureliaccnfis Cocnobu, me adjunSoper pmmavo- bis devotiflimo. Iterum iterumque yalete. Digitized by Google ^b""» r°«*» » \ ■ « » » » * S - « » » '» «'*'»' b^b -b ■ ■ m m ^ > m b : b^^b^b"^ n^^^^^*^^^^~^^^^- VARIORUM EPISTOLtE. I. EPISTOLA LUDOVICI FRANCIS ORIENTALIS e**,™»- B Régis Ludovico Balbo Galliarum Régi. StaR?* Ei quaedam munufcula mitttic. Apud Mabillonium Tom>3 Annal, Bened. pag. 212. TT\ Heflijfimo firatri & unanimi amico glorioftjjimo Galliarum , Atjuitaniât & jf y ( ^ ) Hifpaniee Régi Hludovico cognominis * v & potiùs inquilini, feu , quod potiflïmùm veritas ipfa teftatur, praeda nunc horum,nunc illorum,*grè nimis expe&amus donec inter fe concorditer (<0 Hifbmùa , id eftSeptimanie Scpertinentinm adHifpaniam regionum. ( b ) Ifti Reges erant Carolomannus , Ludovicus & Carolus Craffus filii Ludovici Germanie Régis : eo-i rum confobrinus Ludovicus Balbus Caroli Calvi filius. O o ii j Digitized by Google *U> 4 VARIORUM adinveniant cuinam Provinciam illam concedere velint , ut illî , prout A oportct, fingulariter fubjiciamurj caeteris etiam, in quibus poffumus, fceti fer- \iamus &c. RESPONSIO PRiECEDENTI ÈPÏSTOLiE. Ex Formulis Alfitkis, Nuth. zy. A TObilitatïs & religionis fummique Sacerdotii dignitate fublimato N illi Ecctefia j£ V Pontifici y Nillius Ecclefi* indignus Epifcopus. Comperta fan&itate dulce- dinis veftrae, multùm in Domino gavifus fum , fed & gaudeo & gaudebo. De perturbatione vero Italiae , tum propter veftram & Ecclefiarum Chrifti inquie- B tudinem & vaftationem , tum etiam propter noftra detrimenta, nimiùm côft- triftamur ; quia pauperrima & arida Provincia noftra quid ampliùs habitura eft> matre divitiarum fuarum direpta ? Sed Dei mifericordiâ confidimus hanc tem- peftatem in brevi ferenandam : nam ftcut demandais mihi ut de regni pace & ftatu vobis certi aliquid fignificarem , & qualem pacem ad. invicem con- fervarerit très fratres filii noftri domini Hludovici , ôc utrùm iiepotem & confobrinum , immb compatruelem fuum filium Karoli in focietatem fuam •afciviffent : notum facio dilectioni veftrae quia très illi fratres ita fe mu'tua charitate compleâuntur , ut fummam Trinkatem mediam inter illos diverfa- ri credamus : adeô omnia , quae ad illos , feu privata feu publica , pertinere ( videntur, humanas res vota fupergrediuntur : & unufquifque -eorum , fi poffet »&poteft fieri,plùs alios quàm feipfum diligit 6c diligeret-. Et domnus quidemC * Balbi Karolomannus cum fratre Hludovico Hludovici * junioris , id eft Galliam Lug- dunenfem, & Trevirim cumomni Mofellana regione, necnon Agrippinenfem * Butgun- * Burgundioniam inter fe dividendas acceperunt : Italiam vero & Thu- * um fciam & omnem Campaniam domno Karolo regendas commiferunt , qui etiam modo , fanitate indulta & indepta , quantociùs vos per gratiam Dei vifitabit , & omnem adverfarium & praedonem de veftra provincia fugabit, ôco,' EPISTOLA H ÈLL£ PATRIARCHE JÉRÔSOL ad Carolum juniorem Imperatorem , & ad cun&os Epifcopos & Principes ac Nobiies regni Galliae , anno Domini dccclxxxIjQ Indid. xiv. Sûbfidia poftulat ad repàrancias Écclefias. Apud Acherium Tom. Z Spicllegii , pag. 3JZ. An. 881. ^"^Mnibus magnificentillimis , piîflimis , gloriofiflimis ex alta ftirpe progé* nitis domini magnificentiflimi fummi Imperatoris Karoli , Regibus cun* dtarum regionum Gaffiarum , feu Comitibus , vel fanttiflimis Afchiepifcôpis Metropolitanis, ôc Epifcopis, Abbatibus , Prefbyteris, Diaconibus, Subdia- conibus , & fan&ae Ecclefiae Miniftris , necnon & facris fororibus , feu nobi- libus, vel etiam cun&is Dei cultoribus, fœminis gloriofiflimis, Principibus,£ Ducibus, atquecunctis Chrifti cultoribus, fidelibus duntaxat Catholicis & Or- " thodoxis, cariflimis fratribus per univerfum mundum conftitutis, Helias fer- vus Domini noftri Jefu Chrifti , Ôc Patriarcha Hierofolymorum in Domino falutem. Tribulationes multas ôc magnas, quas à nefanda & Deo perofa gente per-; petimur, necefle habemus fcnbere vobis, quas ipfi fatis abundéque per mul- tos hinc illuc venientès cognofcitis. Sed unum eft quôd nos nimiùm premit , ôcvehementer excruciat , quodque caritati Veftrae his noftris literis aperimus Si quidem cùm diuturna vetuftate omnes Écclefias noftras partim dirutas partim cafuras afpiceremus , nec ullum .penitus aufum ad has erigendas vel ccrrigendas haberemus, magnis gemitibus ôc afliduis yotis Domini mifericor- Digitized by Google r ËPISTOLiE. ap j À dîam cœpîmus implorare , uti nobis ad laudem fui magnifie! nominis aditum referaret, qubd has poflemus noftris fudoribus ac noftro tempore reftaurare. Tum divina providentia geftum eft ut Princeps hujus climatis, ordine quem vobis ifti noftri Mifli poffunt referre , Chriftianus fa&us , hane primitus legem dederit , ut Ecclefiaé Dei à Chriftianis reaedificarentur atque recuperarentur; Quam item divinitus ordinatam atque decretam audientes , nec debuimus , fiec potuimus utcumque contemnere : quippe quae nobis femper in voto erat, & quam caelitus poftulatam & indultam luce clariùs videbamus. Quapropter ëreâi ôc in Domino corroborati , ad has renovandas atque refarciendas totius virtutis animum prorfus armavimus. Et quoniam iumptus ad tantum perfi^ ciendum onus nequaquam noftros habere potuimus , alienos quaefivimus. Sed quia nemo pecuniam fuam fine pigneribus nobis mutuam dare confenfit , ôc B nos quod tribuere loco pignerum poflemus , aliud non habuimus , oliveta , vel vineas , atque ipfa earumdem fan&arum Ecclefiarum facrata vafa in pignera tradidimus : ôc adhuc tantam pecuniam non accepimus , unde faltem illas ut- cumque refarcire vaieremuSi , Qua de re aâùm eft ut his , qui tantam pecuniam commodaverurit, olivetis ôc vineis noftris fifuentibus , neenon ôc Deo dicatis vafculïs abutentibus , oleum Ecclefiis ad luminaria concinnanda défit , ôc pauperes ôc * monazontes famé * Mbnicà tabefeant , atque in captivitate multi non redempti deficiant. Nos quippe née tanto beneficio gratiâ Dei collato abuti potuimus ; hec huic rei congruum , feu tandem indultum tempus poftponere , vel inaniter , tamquam ingrati Dei muneribus , praeterire debuimus. Itaque auxiliante mundi totius Opifice , tam dirutas quàm jamjam cafuras Ecclefias noftras magna ex parte de commodatis C nobis fumptibus utcumque reftauravimus; Sed unde pignera noftra , oliveta feilicet ôc vineas atque facra vafa Ecclefiarum , quae pro his dedimus , recolli- gemus , minimè poflidemus. Quapropter vifum eft nobis piae in Chrifto gene- ralitati , feu carilfimae paternitati veftrae dirigeré , ùt noftris doloribus compa- tientes ( feitis enim fecundùm divinum Apoftolum, quoniam fi quid patitur i. Gor. iï.x&, tmum membrum , compatiuntur omnia membra ) veftrae benigrtitatis vifeera cir- ca nos pandatis , Ôc pias rrianus veftras , Ôc fœcunda largitate deeoratas uf- que ad nos extendatis. Nam qui nec dat pro fratribus fubftantiam, quomo- do daturus eft pro Deo animam fuam ? Quid autem mirurh fi pro Eccle- fiis Chrifti reformandis particulam quamdam facultatis veftrae tribuatis ? cùm pro conftruendo tabernacùlo quondam filii Ifraël ultroneas pecunias offere- bant , ut praeco ftatueretur qui clamaret , ut ab pfferendis donis tandem ali- î) quando parcerent : ôc quià quae obtulerant furîiciebant , palam cundis edice-^ retur ; fed tamen vix ab ultronea largitate obfiguerunt. In quo confiderandum eft quia , fi illi etiam prohibiti fponte tanta tribuebant , quanto magis vos etiam poftulati omni eum hilaritate fufficientia iquaeque largiri debètis ? Verùm ôc illud magnopere confiderandum eft, quoniam fi Chriftus pro nobis animam fuam pofuit, quanto magis nos debemus pro fratribus fubftantiam dare? Omné enim quod extra nos eft, minus profe&o eft quàm quod intranos éft. Quidergd ex exteriori fubftantia noftfa dignè tribuere poflumus ad comparationem ejus, quod Dominus ac Redemptor nofter ëxteriori parte corporis fui tradidit ; quando nec aurum , hec argentum , qu« extra fe erant ; fed id quod ex fé erat , pretiofum videlicet fanguinem fuum , pro eunâis nobis efïudit ? Clamât vero Joannes Evangelifta, ôc dicit : Qui vider it fratrem fuum necejfitatem habere^ x j gM . ^ - % £r clauferit vifeera fua ab eo > quomodo caritas Dei manet in eof Praetereà hos Ffatres nofttos Gifpertum Ôc Rainardum , venerabiles Mo- hachos, qui à nobis ad hoc f ecipiendum pro Chrifti amof e minifterium compulfi funt , dum illi quietam vitam ducere , Deoquë famulari remotiùs elegerunt , veftrae caritati commeridamus : quique ponentês animas fuas in manibus fuis pro fratribus ôc fan&a Chrifti Ecelefia, hullum rècufaverunt fuftinere laborem, immb hec vitae propfiae perpercerunt : fidèles quippe funt , ôc eis credere quaecumque placent poteftis. Quibus nimirum Chriftus etiam nec eft dedigna- tus fua credere facramenta , feu fandifllma loca; Pfecamur autem ut merce- dis veftrae augmenta , dum fe occaiio tribuit , multiplicetis : ôc hos Fratres à vobis citiùs abfolvatis , quoniam in ar&o fitae funt animae noftrae ; ôc fola no- bis ipes de mifericordia Doniini noftri Jefu Chrifti remanfit , qui vos in fuq Digitized by Google %9 é VARIORUM tempore cuftodiat, & ad fua régna quandoque perducat. Amen; A. V. co%?/x. EPISTOLA H ATTONIS MÔGUNTINI ARCHÏEP* & Surfraganeorum ejus ad JohannemIX Papam , de morte Ar- nulphi Imper. & de Ludovico ejus filio Germanise Rege falutato. An.j>oo. JH\Omno fanft* & Apoftolica & univerfalis Romande Ecclefiœ Papa 9 Hatho in* J_ y dignus Praful Moguntinenfis Ecclefia cum univerfis Suffraganeis nojïrœ exiguë tati adjunftis , debitum orationis obfequiwn & fidelem fervitutem. Noverit igitur fublimitas veftrae fan&itatis qubd nulla fratrum unanimitas , fan&ae Romans Ecclefiae poteftati fubje&a, fidelior atque devotior ac fubje&ior apparet, quàm nos qui veftrae dominationi & capiti omnium Ecclefiarum omni mentis inten- "Q tione fubjicimur , plurimùm gaudentes in Domino & in dono gratiae ipfius , qubd per veftram fanâitatem & fapientiam magnificè & ampliflimè fedes ejufdem Ecclefix dilatatur in religione divina. Et in hoc inftantiflimè precibus incumbimus , deprecantes divinam clementiâm ut ad altiora femper confeen- dere vos, 6c de die in diem meliora fe&ari atque perficere concédât. De cetero veftrae clementiae innotefeimus feniorem noftrum ( a ) Arnulphum Im- peratorem de hujus vitae exilio migraffe. Sed qubd , quamdiu in hoc mundo lubfiftimus , per incerta ferimur , nefeientes ubi quorumdam animae poft hanc lucem manfionem recipiant , veftris quafi provoluti genibus , fubnixè pofci- mus ut animam ipfius veftrae au&oritatis poteftate à vinculis peccatorum ab- Tiïatth 16 f°l vat ^ s J c l uia quœcumque folveritis fuper terram, ertmt foluta in calo. ts. 4 ' Tali verb domino , reâore & gubernatore amiflb , in noftris partibus vacil- C lavit navis Ecclefiae. Quem Regem eligeret, parvo tempore infeia manfit : ôc •quia timor magnus aderatne folidum regnum in partes fefeinderet, divino , ut credimus , inftin&u fa£tum eft ut filius fenioris noftri, quamvis parvifllmus, communi confilio Principum , ôc totius populi confenfu in Regem elevare- tur. Et quia Reges Francorum femper ex uno génère procedebant , malui- mus priftinum morem fervare , quàm nova inftitutione infidere. Sed cu'r hoc fine veftra jufllone & permiffione facnim fit , veftram haud dubitamus latere prudentiam. Nulla feilicet alia caufa a£tum confiât , nifi quia , paganis intec nos & vos confiftentibus , impeditum eft iter noftrum ad fan&am matrem no- ftramRomanam Sedem ; ita ut nec legati à noftra parvitate ad veftram digni- tatem dirigi potuiflent. Sed quia tandem occafio ôctempusadvenit, quo noftra epiftola veftris obtutibus praefentaretur , rogamus noftramcommunem confti- 0 tutionem veftrx dominationis benediâione roborari. Infuper etiam pietati veftrae intimamus qubd fratres 6c Coëpifcopi noftri Bawarienfes fe apud nos conquerentes, Ôc alta fufpiria trahentes gemebant , qualiter Maravenfes populi Francorum poteftati rebelles ,ja£tent feab illorum confortio effe divifos , ôc feorfum Metropolitano gloriantur à veftra conceffio- ne efle fublimatos ; cùm nunquam Metropolitana Sedes inter illos haberetur , fed femper illorum provincix ôc dicecelï cohaererent. Dolebant fe etiam apud nos qubd quorumdam machinatione magna infamia circa veftram celfitudi- nem efTent denotati , feilicet ut cum paganis fœdus ôc pacem mirent , ôc ipfil pagani confilio eorum agerent tam multa ôc nefaria Ôc illicita. De his omni- bus confilium à nobis quaerentibus Bawarienfibus Epifcopis , juftum refpondi- mus efle fratrum folatio femper adhaerere Nos illorum triftitiae compa- jj tientes , nolumus illis confilium de talibus obje&ionibus praebere , priufquam ad veftram interrogationem per epiftolam noftram venîremus Unde pofeimus ut veftra confolatio illorum mœrorem ad laetitiam refor- met, ôc femper talia membra fummo capiti , quod eftis vos , fe gaudeant ad- hxrere. Illi autem Maravenfes , ut noftris auribus illatum eft , in occafionem fuperbiae fuae aflumunt , quia à veftra concefllone dicunt fe Metropolitanum fufeipere, ôc fingulariter degentes, aliorum Epifcoporum confortia réfutant. Si hac confidentia diutiùs inflantur , ufque ad fanguinis efFufionem , ut multi arbitrantur , profilient. In quantum praefumimus, admonemus quatenus veftra au&oritas , priufquam hoc contingat , ad humilitatis viam ilios corrigendo («) Obiit Arnulfus tertio Calendas Deccnabris anni igs, deponat * Digitized by Google E P I S T O L M: 297 À- deponat; ut tandem cognofcant cui dominatui fubjici débeant. Nos fiquidem debitores efle cognofcimus , fi quid à fanttae matris Romanae Ecclefiœ [ confia lio] contigerit elabi, vos inde certificari, ut veftra poténtia ad rectitudinis lineam perducatur. Quod fi vçftra admonitio ilios non corréxerit , veliné nolint , Francorum Principibus colla fubmittent , ôc credimus abfque effufionë fanguinis & mutua c*de ex utraque parte tune poflé bene contingère. Iterum iterumque veftrae dignitatis auribus feplicanaùs, quod tam Epifcopi quàm Laïcî ïtewarienfes in religione Chriftianitatis nulla gente inferiores efie probantùr i rieque unquam Franci abfque iHoru'm auxilio , aut in Ecclefiafticis rébus, vel in bellicis negôtiis nominatim, vel fama, dignum aliquid peregerunt, fieut nequé illi abfque iftisu V I. CARÔLT SÎMÏ>LiÇIS EPISTOLA àd Epifcopos regni fui, ; 2 adversùs Hilduinum Ecclefix Tungrenfis pervaforem; tomJkCoit- fag. J7K JN nomme fan&a & individu* Trinitatis, Carolu's vir ittujlris , divina propit tante clementia Rex Francorum , omnibus Archiepifcopis & Epifiopis in regno nobis à Deo commiflb confiiiutis pox & falûs ab eodem Deo aternu. Quia divina: propi-' tiationis bénéficia, quae ab ipfo ab fpfis erepùndiis experti fumus, nullatenus enumerare poflumus, ideireô laudêm Domini loquetur os meum, & bene- dicet nomen fanâum ejus in fxculum faeculi. Unde quia , pluribus noftris exigentibùs meritis, multotiens adveffa qùaeque fuftinuimus, credimus non Choc ad îioftraî damnationis meritum, fed ad gfatiam fuae reconciliationis nobis fore permiflum; ut flagellis ejus eruditi , difearnus pervérfà càvere, & in cunâis ejus voluntatibus parère. Sicut vobis de multis notum eft, cùm olim quidam noftri fidèles, à noftra débita fidelitate exorbitantes , vitam ôc regttum nobis auferre (a) moliti funt, èuntes poft inimicos noftros, eifque familia- riter inhérentes , res & Epifcopia noftri fegni ab ipfis dari fibi concupierunt* Ut ergo de multis taceamus , unum , qui noftris vifeeribus ferpentinum virus infudit, veftrae fanditàfi propalavimus, Hilduinum videlicet, qui contra réga- lent agens poteftatem ... . quique ultra Rhenum ad inimicos rioftros pro- ficifeens, minihïéque reminifeens facramentorum fuorum nobis promiflbrum,' eaque rétro dorfum abjiciens , ab ( b ) Henrico iriimicô noftro Epifcopium Tungrenfis ( c ) Ecclefiae expetiit , fuaque damnatione contra omnia ftatuta , P tam faerorum Patrum quàm Regum videlicet anteeefforum noftrorum, ufur- pavit. . : \ i • Cùm quidam peftiferi viri , ut Fupfà memoravimus , à hôftra fidelitate devia- rent, convocavimus Archiepifcopos Praefules XVI noftri regni, nonnullos etiam Proceres, Marchiones & Comités Optimàtèfque , ut ebrum confilio, auctoritate atque virtute tantae vefânne fefifteremus. Inventum eft ut nova gibborum gerièra hovis mèdicationibus fecarehtur ac fariarentur , pellentes eos Epifcopali auftoritaté facforumque Canonum conftiitutione à cœtu ôc confortio Chfiftiahorum. Quorum prtefumptioni ac nefandae tyfannidi HU- duinus fe immifeens, datis Henrieo fuifque Proceribus complurimis auri argen- tique ponderibus , non folùm cum eis feienter participâvit, fed etiam ex thefauris Ecclefiae Tungrenfis, quos inftinctu diabolico rapuerat vel furatus gfuerat, quibufdam minis ac terroribus egit, ut Herimanrius Agrippinae civi- tatis Archiep. per violentiam Henrici fuorumque fidelium illuni iri Pontificem confecraret. Nam fi nonfechTet, ficut ipfe venerabilis Arehiepifcopus nobis pofteà in praefentia plurimorum retulit , fibi vitam refque Ecclefiafticas aufer- ret, omnemquefamiliamtrucidaret, ac illorum bôna diriperet. Idéôque abfque legitimorum antecefTorum auftoritaté eum çonfecravit. . i ; . Idem etiam («) Carolus-à Francis penè omnibus, eô quod Haganonem primarium fuùm miniftrum dimittere hoUet, defertus eft anno pzo, ut teftatur Frodoar- dus in Chronico , qui etiam compendio refeit totius controverfias Hilduinum inter ôc Richarium de Epjfcopatu Tungienfi lummam. (b) Henricus Auceps diéhis, quod aucupio de- Tome lXi leâaretur, faétus eft Gerfnaniœ Rex exeunte anno j>»8. (c ) Tungrenfis Epifcopatus five Leodienfis ih regno erat Lotharii : quod regnum Carolus poft exceflum Ludovici patris amiflum à fratiribus, occu- patumque à Transrhenanis , in poteftatem fuam revocarat, ut notât Sirmondus; . Circa an. pu» Digitized by Google spg VARIORUM Hilduinus res noftri regni ex praefato Epifcopio invafit, diripuit & pro libito A abduxit. ... - Prxfatus de nique Hilduinus thefauros Ecclefiae Tungrenfis & Aquifgrani Palatii, juxta B. Lamberti corpus Martyris in quadam arca pofitos, avida cupiditate rapuit, eofque inimicis noftris, fuis videlicet fautoribus , eontulit, & Ecclefiae abftulit. . . . Hos Ecclefiae thefauros Epifcopis & Comitibus & fautoribus pro fua ordinatione dédit. . . . Jam dictus Hilduinus ad cumulum fax damnationis , ante veherabilis Herimanni praefentiam veniens > fuper facra nefànda juravit qubd ego Carolus Epifcopium Tungrehfé dederim, & quof- ^am ex Clericis & Laïcis jurare compulit. Quod quàm fit abfurdum, quam- que vitandum , fparfim fanftarum Scripturarum teftimonia approbant. Merno- ratus praetereà Hilduinus per domnum Herimannum Epifcopum tertio vocatus ad Synodum, ut contra harc, quae fibi objiciuntur, refponderet, fi juftamÔ caufam haberet ; aut , fi non poffet , Canonum feriretur fpiculis. Qui quo- niam quidem venire diftulit, incidit in fententiam Bonifacii Papa: ita dicentis : " Epjl. ad Probat ver a ejfè Ma qua advenus fe ditfa funt , qui ad ea confutanda adejfc minime Patroclum. ^ Omnes tam Clerici quàm Laïci fupradiâae Ecclefiae noûram adeuntes fubli- rhitatem, lu&uofis vocibus innotuerunt quod . jam fxpe memoratus Hilduinus cum fuis praedonibus bona illorum diripuit, omnemque illorum facultatem ôr fupellectilem abftulit, nihilque illis remanfit, unde faltem fibi victûs fuffi- cientiam adhiberent : addentes etiam in precibus, ut veftro confilio ckiùs* ageretur, ne ampliùs praedae & direptioni paterent ; fed illis ad ordinandum daremus Pontificem (a) Richerum, quem conçorditer elegerunt. Dequibus videlicet omnibus hîc capitulatim infertis veftrum precamur Pontificium , ut C propter Deum & debitam , quam nobis polliciti eftis , fidelitatem pro viribus exinde adjuvetis, ut nofter hônor in hujufmodi negotiis ampliùs non decrefcat, ôc ftatus fan&ae Dei Ecclefiae ftabiliatur» VIL r Digitized by Google £PISTOL^ à» * V I I I. EPÏSTOLÀ ADALBËRONIS ARCHIEP. REMENSIS c jj- & Stephani Romani Diaconi ad Theobaldum Epifcopum 7?" ' m ' Ambiànenfem. INveterate dierum malorum , vide tandem quid lucri tua tibi contulit ab- fentia : noftrane ut abutaris pàtientia , contemptor legum divinarum atque humanarum? Sedem Apoftolicam appellafti, nec adifti. Literas pecunia ôc mendacio tuo Romae éditas à te accepimus xiv Kalendas Aùgufti, plufculum in te quàm pro te continentes. Cui Synodo nec interfuhTes , nifi interpofita JJeondïtione refervandi honoris : quod abefle fuit, nbnadefle. Gur latitasr Cut fanâam Synodum fugis ? Ei quae a&a eft v Non. Jul. ëxhibere te noluifti: 6c praefenti, quae denuntiata.eft agi vin Kal. O&obr. interefle recufas. Conve- nerunt pro te reverendi Medici, qui morbostuos optimè noverint,tyrannicant fcilicet vim qua infulatus & contra Regium velle, ac illum tuum Pfeudo- archiepifcopurri* cum Epifcopis excommunicatis, qui manuum fuarum impo- * NlW *JP* fitione velut quodam contagio te infecerunt. Et quoniam judicio domni Hu S° neni * Benedi&i VII Papae in Synodo , qua Bonifacius damnatus eft, incurabilis repertus es , nec ejuS filius Stephanus fan&ae Romans Ecclefiae Diacônus mederi tibi praevalet : velut morbidum & morbofum hircum feparamus te à grege Pominico, & ex auâoritate omnipotentis, & fanttae Mariae, fan&ique Pétri Î>rincipis Apoftolorum, damnamus te, & (a) excommunicamus, facrifque iminibus Ecclefiae arcemus ufque ad veram tui recognitionem, & dignam fatisfacHonem, Ego Stephanus fanétae Romanae Ecclefiae Diaconus ad vicerh dornni Bene*. tdiâi Papas Vil huic ftatuto praefui, & praefcripfi. Ego Adalbero fan&ae Remenlis Ecclefiae Archiepifcopus interfui f Ôc firmaY4 tum reliquis. (a) Jfam excommunicatus fuerat in Synodo Trevir. an, 949, cui Synode prefuit Marinus Legatus EX CONVENTIBUS ET CONCILIIS. An. 877. ï. EX CONVENTU COMPENDIENSI. Ordo qualiter Hludowicus Rex anno Incarnationis Dominicae j| pccCLXXVH, Vi Idus Decembris ab Hincmaro Archiep. fuit {a) coronatus Compendii. Afuà Chefnium , Tom. 2. Script. Franc, p. 47$; Petitlo Epifcoporum, AVobis(£) perdonari nobis petimus, ut unicuique de nobis & Eccle-s fiis nobis commhTis, fecundùm primum Capitulum, quod noviflimè in Carifiaco domnus Imperator pater vefter à fe & à vobis fervaturum, confen* tientibus fidelibus illius ac veftris, atque Apoftolicae Sedis Legatis, legente Gauzleno denuntiavit, canonicum privilegium & debitam legem atque jufti-çî tiam confervetis, & defenfionem exhibeatis , ficut Rex in fuo regno unicuique Epifcopo & Ecclefiae fibi commiflae per re&um exhibere débet. PromijfiQ Régis. Promitto & perdono vobis , quia unicuique de vobis & Ecclefiîs vobis commiflis, fecundùm primum Capitulum, quod noviflimè in Carifiaco domnus Imperator pater meus à fe & à me fervaturum , Confentientibus fidelibus illius ac noftris, atque Apoftolicae Sedis Legatis, legente Gauzleno denUntiavit, canonicum privilegium & debitam legem atque juftitiam confervabo, & defen- fionem , quantum potuero , adjuvante Domino exhibebo , ficut Rex unicuique Epifcopo ôc Ecclefiae fibi commiflae per re&um exhibere débet (c ). D {a) B enedicliones fuper Hludowicum Regem facla. Deus qui populis tuis virtute confulis , & amore dominaris , da huic famulo tuo^fpiritum fapientiae cum regimine difciplinae, ut tibi toto corde devotus, in regni regimine maneat femper idoneus, tuoque munere ipfius temporibus fecuritas Ecclefiae dirigatur, & in tranquillitate devotio Chriftiana permaneat. Per Dominum. (m) Hase eft prior Ludovici Régis inaugurado: natn iteium pofteà fequenti anno a Johanne Papa in Gallia, cùm ad Synodum Tricafiinam veniflet, coronatus eft vu Idus Septcmbris. Sunt autem qui Ludovicum ah Johanne coronam hoc loco non regni, fed imperii, fufeepifle putent. Inde enim Ludovicum Balbum inter Imperatores plerique numerant, tum exteri , tum noftri etiam Scriptores. Quod mirum certè mihi falfumque femper vifum eft ; cùm Johannes ipfe Papa in epiftolis quas ad Ludovicum pofteà fcripfit, ipfum Regem, non Im- peratorem vocet ; in epiftola ad Ludovicum ôc Catlomannum Ludovici Balbi filios , Caroli Calvi nepotes, Catolo corum avo Imperatoris nomen tribuat, Ludovico patri nomen Régis, Imperato- rem haud dubiè appcllaturus fi Imperator fuiffet : codemque modo Hincmarus in epiftolis, quarum meminit Flodoardus lib. ? cap. ip , fratres illps Regcs Ludovici Régis, non Imperatoris, filios nominct. Quid quod Ludovici ipfius Balbi , ut alia omittam, Diploma exilât pro Ecclefia Nivernenfi f rv Idus Septembres, hoc eft triduo poft corona- tionem iftamTrecis datum,inquo non alium fe quàm Regem vocat his verbis ; Ludovicus mijtri- cordia Dei Rex ? Rex ergo fuit, non Imperator: Imperatoris verô titulum antiquis ignotum, alii pofteà temerè adfinxerunt. Sirmondus. {b) Annales Bertiniani ad hune annum : Quando Ludovicus Rex filius Caroli Imperatoris fuit coro- natus in Compendto, hoc fetiertmt Epifcopi apud ipfum t ficut hîc fubjequitur : A vobis perdonari nobis peti- mus &c. Vide Tomum noftrum vin , pag. 17. (c) Quae fequuntur apud Baluzium Tom. 1. Ca- pitul. pag. 17*, confultô omittimus, quippe quae recitentur in Annal. Bertinianis. - ( à ) Eœdetn ipfse , ac aliarum benediclionum fu- periùs recitatarum Tomo vu pag 6% 1, parsmaxima nunc etiam in Regum Francorum conlecrationibys ufurpantur ; adeô ut veri fimile putet Sirmondus, ab Hincmaro, cùm hos Reges Rcgmafque coronaret, conceptas fuifle formulas , quas pofteri fecuti fiât. Digitized by Google EX CONVENTU C OMPENDIENSÎ; 3 ôi; A- , Sacri olei infufw* Omnîpotens fempîterne Deus, Creator Ôc gubernator caçli fy. terraè, con- ditor & aifpofitor Angelorum ôc hominum , qui Abraham famulum tuum dé hoftibus ttiumphare fecifti, Moyfi & Jofue populo tuo prxlatis multiplicem vi£toriamtribuifti; humilem quoque David puerum tuum regni faftigio fubli- mafti, eumque de ore leonis ôt de manu beftix atque Golix, fed & de gladio maligno Saùl & omnium inimicorum ejus liberâfti; & Salomonem fapientix pacifque ineffàbili munere ditafti : refpice, quxfumus, ad preçes humilitatis noftrx , & hune famulum tuum virtutibus, quibus prxfatos fidèles tuos decorafti, multiplici honoris benedi&ione condecora, & in regni regimine fublimiter col- loca, ôt oleo gratix Spiritûs fàn£ti tui perunge , unde unxifti Sacerdotes, Reges, B Prophetas ôc Martyres, qui per fidem vicerunt régna, ôc operati funt juftitiam, atque adepti funt promilfiones. Cujus facratiflima unûio fuper capUt ejus defluat, atque ad interiora ejus defeendat, ôc cordis illius intima penetret, ôc promiffionibus, quas adepti funt viftoriofilTimi Reges, gratia tua dignus effi- ciatur : quatenus ôc in prxfenti feculo féliciter regnet , ôc ad eorum confortium in cxlefti regno perveniat. Per Dominum noftrum Jefum Chriftum filium tuum , qui un&us eft oleo lxtitix prx confortibus fuis, Ôc virtute crucis potefta- tesacrias debellavit, tartara deftruxit , regnumque diaboli fuperavit, ôc adcxlos vi&or afeendit: in cujus manu vi&oria omnis, gloria ôc poteftas confiftunt, ôc tecum vivit ôc régnât Deus in unitate ejufdem Spiritûs fan&i per omnia fecula feculorum. Amen* ^ Impojitio coronaz. Coronet te Domirius corona glorix , atque juftitix honore , ôc opère for- titudinis; ut per officium noftrx benedi&ionis, cum fide ire&a ôc multiplici bonorum operum fru£lu, ad coronam pervenias regni perpetui, ipfo largiente j cujus regnum ôc imperium permanet in fecula feculorum. Amen. Sceptri traditiô. Àcclpe feeptrum, fegix poteftatis infigne, virgam feilicet reâam regnî^ Virgam virtutis; qua te ipfum benè regas, fan£lam Ecclefiam, populum vide- licet Chriftianum tibi à Deo commifium , regia virtute ab improbis defendas, pravos corrigas, reftos, ut viam reâam tenere poflint , tuo juvamine dirigas: J) quatenus de temporali regno ad xternum regnum pervenias, ipfo adjuvante ^ cujus regnum ôc imperium fine fine permanet in fecula feculorum* Amen. Benedicliones, Dominus Deus omnîpotens , qui dixit ad Moyfem fervum fuum ; Loqueré Num. iad Aaron fratrem tuum ôc ad filios ejus , dicens ; fie benedicetis populo meo % & ego benedicam ei , benedicat tibi , ôc euftodiat té. Amen. : Illuminet faciemfuam fuper te, ôc mifereatur tui. Amen. Convertat vultum fuum ad te , ôc donet tibi pacem. Amen. Extendat dexteram fux benediâionis, ôc effundat fuper te doriuni fûx propî- tiationis, ôc circumdet té felici muro euftodix fux proteâionis, fanclx Marix È ôc omnium San&orum intereedentibus meritis. Amen. Indulgeat tibi mala omnia qux gefllfti , ôc tribuat tibi gratiam ôc mifericordiam , quam humiliter ab eo dépofeis ; libéretque te ab advérfitatibus cun&is ôc ab omnibus vifibilium ôc invifibilium inimicorum infidiis. Amen. Multiplicet in te copiam fux benedi&ionis , ôc confirmet in fpé regni cxleftis. Amen. Aftus tuos corrigat, vitam émendet, mores componat, Ôc te ad cxleftis. paradifi hereditatem perdueat. Amen. Talique inténtione repleri valeas , qux ei in perpetuum placeat, Amen. Angelos fuos bonos fempef ôc ubique^ qui te prxcedant, comitentur ÔC fubfequantur , ad euftodiam tui ponat ; ôc à peccato , feu gladio , ôc ab omnium periculorum diferimine te fua potentia liberet. Amen. Inimieos tuos ad pacis çaritatifque benignitatem convertat , ôc odientibu* 301 EX CONVENTU TRICASSINO; te gratiofum & amabilemfaciat: pertinaces quoque in tui infe&atione ÔCodioiÇ confufione falutari induat : fuper te autem fanftificatio fempiterna effloreat* Amen. . Vi&oriofum te atque triumphatorem de vifibilibus atque invifibilibus hoftibus T)omihus femper efficiat : Se fan&i nominis fui timorem pariter & amorem continué cordi tuo infundat : ôc in fide re£ta ac bonis operibus perfeverabiiem reddat : & pace in diebus tuis concefla , cum corona vi&oriae ad perpetuum. te regnum perducat. Améft. Et qui te voluit fuper populum fuum conftituere Regem, ôc in pràefentï feculo felicem , Ôc jeternx felicitatis tribuat effe confortem. Amen. Clerum ac populum, quem fua voluit opitulatione tuae fubdere ditioni , fua dilpenfatione , & tua adminiftratione per diuturna tempora te faciat féliciter gubernare: qub divinis monitis parentes , adverfitatibus ctmâis carentés, bonis B omnibus exubérantes, tuo minifterio fideli amore obfequentes, &in praefenti feculo pacis tranquillitate fruantur , & tecum aeternorutn civium confortio. jpotiri mereantur. Amen. Quod ipfe praeftare dignetur. IL EX CÔNCILIO TRICÀSSIttO. cS. ï. Reclamatio & proclatnatio Hincmari , qui quondam pmerat ,v * Ecclejiœ Laudunenji. » An» 878. ITVOmine & fumme patef patrum, & re£tor Pontificum, Joannes nomine G JL/ & meritis vocate, audi vocem proclamationis meae, ôc exaudi vocem deprecationis meae , compaffus caufae calamitatis meae. A Remorum Archie- ilLn. 871. pifeopo ad Synodum fum vocatus ad {a) Duziacum villam , quam conftituit heb- domada prima menfis Augufti, Ôc monuit me de certis caufis paratum effe ibidem ut refponderem^. Ad quam cùm feftinaffem, violentia hoftili in medio itinere fegregatus fum ab ovibus meis , privatus fum & fpoliatus omnibus rébus meis , perdu&us fum ab eifdem hoftibus ufqûe ad praefatam villam : in qua cùm confifterem, jam ftabat Rex Carolus ante ipfum Archiepifcopum meum, tenens in manu feripturam , reputans me effe perjurum , quia Romam fine fua voluntate miferim , & imputans quod eum aceufaverim. Ad quae idem Archiepifcopus me relpondere juffit. Cui ego refpondi quia pro his, de quibus jy me admonuerat in eadem Synodo effe paratum ut refponderem, paratus eram feriptis refpondere: quae feripta prae manibus tenui, fed ipfe non permifit ut Synodus feripta mea fufeiperet, quia fibi dari jubebat ; fed ego fufpe£to dare nolebam. De Clerico autem meo nomine Bertario , quem fubitô requifivit, fed requifitus non adfuit, refpondi quia ipfi homines mecum veniebant, qui eum comprobaturi effent, fi eis venire licuiffet; fed idem Archiepifcopus de his nihil me pofteà appellavit ; fed ad aceufationem Régis me refpondere iterùm atque itèrùm praecipiebat. Et ego reclamavi , quia non docebat Canonica au&oritas nudatum 6c fuis rébus fpoliatum, infuper & ab hoftibus detentum , refpondere ullatenus debere : fed Ôc addidi quia non folùm fufoe- Ehim , fed manifeftiffimè illum infeftum habebam. Unde ôc Apoftolicam fedfem appellavi pro amore Dei ôc honore fan&i Pétri , tam de ipfa aceufatione Régis, E quam de praejudicio quod ab ipfo patiebar Archiepifcopo. Legi manibus tenens au&oritates Julii Papae ôc Felicis Papae, videlicet ea quae ipfi in eis pra- figunt de Appellationibus Epifcoporum : quae mihi fervari appellando fedem Apoftolicam proftrato corpore expetii : fed nihil horum mea petitio obtinuit. Sed neque litterae Apoftolicae, quas mihi praefentialiter dederat, quoniam me vocabant, ut procraftinando venire non differrem, fi ftatûs mei jaâuram fufti- nere non vellem, quidquam praevaluerunt. Judicium praefatus Archiepifcopus fuper me impofuit, ut ab Epifcopali remo vendus effem officio. Sed alii geme- bant flebantque, inter quos nulîum merebar pati inimicum. Scripta quidem ab eodem Archiepifcopo ipfis impofita manibus tenentes, fed ore proferre (a) Duziacum palatium legium in pago Mofomagenfi ad fluvium Chanuu, vulgo Douyf-Ies-frtz^ Puodeciacuœ vocatui à Frodoardo, ï EX CONVENTU TRICASSINO. 30} A nolentes , inviti vix verba fingultiebant, aditum tamen ad fedem Àpoftolicam minimè fperanres mihi pofle denegari. Unde, falvo per omnia fedis Apofto- licae judicio, ipfi finem le&ionis terminavere. Poft haec tranfmiffus fum in cxilium , in quo per duos annosr fanus , fèd aliquanto tempore ferro vindus cuftoditus fum. Duobus annis fermé paradis infuper cxcatus fum , & ufquè modo retenais, ad vos ôc ad veôras piiflSmae ferenitatis praefentiam, mox ut venire dimiflus potui, protinus accefk. Nunc autem veftram clementiam fup- pliciter exoro à veftra lumma paternitate parari de me aequitatis judicium , cui lecundùm Canonicam inftitutionem & décréta Romanorum Pontificum refer- vatus ôc refervandus fum ôc fueram. Quod ob amorem Dei & venerationem beati Pétri apud veftrae paternitatis pietatem obtinere efflagito , tum pro multi- tudine miferiae meae , tum pro magmtudine pietatis veftrae : quae accendatur |$ clementilïimi Redemptoris amore , qui me proprio acquifiyit fanguine , ôc qua- iemcumque fan&o fuo facràvit munere. I I. Allocutio Pontificis ad EpifcOpos fiuh finem Synôdi. VOs confratres & Coëpifcopos meos volo unanimiter mecum in defen- Ibid.p.itf* fione fan&ae Romanae Ecclefiae , quam conftat efle caput omnium Eccle- fiarum, convenire, donec, Deo auxiliante, in fedem beati Pétri Apoftolorum principis revertamur , cum omnium hominum veftrorum armata bellico apparatu manu : ôc de hoc , non differendo , fed fub omni celeritate 6c cefti- tudine fponfionis , hîc mihi , quaefo , abfque ulla dilatione continué date refponfum. ç III. Item allocutiô Pontificis ad Regem. VOs, cariffime fîli Hludovice gloriofe rex, precor, in defenfionem, libe- JWd, rationem, atque exaltationem fan&ae Romanae Écdefiae, ficut praede- çeflbres veftri fecerunt, 61 vobis fub atteftatione facere mandaverunt , fine procraftinatione ôc ulla dilatione fuccurrite : quia miniftri Dei eftis , vindices in ira in his qui malè agunt, 6c non fine caufa gladium portatis: ne fortè, quod abfit , illa vos aut reenum veftrum culpa contegat, quas quofdam veteres Reees , inimicis ôc infideUbus Dei quondam parcentes , damnabiliter ftrinxit. Vel fi aliud placet, praefentaliter in ifto loco date, per Deum & per beatum Petrum vos conjuro , fine mora refponfum. I V. Bernardi Comitis ëxcommunicatiô. ^ "P Ernardum (a) facrilégum, filium Bernardi ôc (b) Belihildis, facrarum rerum Ibid.f. 8# fi Ecclefiafticarum pervaforem , Regiaeque à Deo ordinatae poteftati con- tradictorem , à proprio Archiepifcopo (c) Frotario , cui ôc civitatem ôc omnia quae habuit fuftulit , tertio vocaturh , à noftra aUtem Apoftolica auétoritate bis, ôc à Regia fublimitate femel revocaturn, venire noleritem, ôc in perti- nacia fua permanentem ; qui etiam ab hominibus fuis facramentum damnabile Ôc damnandum blanditiis Ôc terroribus tyrannicè contra divina ôc humana jura extorfit ; à corpore ôc fanguine Domini noftri Jefu Chrifti alienum decerni- mus , ôc ab omni Chriftianorum focietate feparamus , ufque dum ad condignam fatisfaâionem emendaturus accédât. Quod fi nec hoc emendaverit, -ôc ea quae reus adeb communi judicio fuorum fidelium abftulit , violenter tenere , £ ôc fidelibus fuis in hoc refragari tentaverit, anathematis vinculo fanâi Spiritûs ' auctoritate innodamus. Quicumque autem ei contra hanc excommunicationem çommunicaverint, aut confenferint, nos prohibere non poflumus, ut qui exçommunicatis çommunicaverint, non pari excommunicationi fubjaceant. : (a) Bernardus ifte Gothiae état Marchiô , Dux Comitis Cenoinannenfis , foror Gozlini Abbatis Aquitanise 6c Cornes Piâavenfis : in Catolum Cal- S. Germani à Pratis & Epifcopi Parifienfis. vum 8c Ludovicum Balbum rebellis, in Concilio (c) Frotarius Bituric. Archicp. eu jus urbem in- Trecenfi anno 878 excommunicatus fuit atque vafeiat Bernardus, prius fuit Archiepifcopus Bur- honoribus fpoliarus : obiiife cteditur anno 880- degalenfis. (>) Belihildù feu Blichildis erat filia Roriconis Digitized by Google 5ô4? EX CONVENTU MANTALENSI. V. Excommunicatio Hugonis & Emenonis. ^ rbid.fag.90. T T Ugonem Lothatii Régis quondam filium non leghimum , fed naturalerrV adulterina copula genitum , qui poft prarflitum facramentum dilefto fÛio Ludovico Régi Francorum mentiras effe videtur , ôc inquiétai* paeificum regnum prâedidti Régis ; & (a) Emenonem Bernardi Comitis germanum compli- cem in exceflibus, nifi intra dies xxx ad praedidum feniorem fuum redierint, & ab inquietudine regni refipuerint , omni Chriftiana communione privamus» Poftmodùm fi perfeveraverint , fciant fe anathematis vinculis innodandos* I I L EX CONVENTU fURONËNSÏ. 8 Convetttio (è) quaî incer gloriofos Reges Hludowicum fîlium JCaroli Imperatoris, itemque Hludowicum filium Hludowici Régis in ïoco qui vocatur Furonis, Kaïendis Novembres, ipfis & commu*- nibus fidelibus ipforum faventibus & confentientibus , fada eft an no Incarnations Dominicac {c) dccclxxviii , Indiâione xu I V. CONVENTUS MANTALENSIS, G In quo Régis nomen Bofoni ab Arelatenfis Regni Epifcopis Proceri- bufque delatutn eft Idibus O&obris anno Chrifti dccclxxix, Joannis VIII Papx anno vu, Ludovici & Carlomanni Regum ânno 1 . Ex Amalibm Burgmdia Gmllelmi Patadini, & Tom. III Conciliorum Gallt** Elêctio Bofonls Régis, An. Z79. Um conveniflent fanâi Patres in nomine Domini Salvatoris noftri V_j Conventurh celebraturi apud (d) Mantalam tefritorii Viennenfis, de muitis Ecclefiae negociis tra&aturi , & fan&ae follicitudinis fecretarium pene- ]> tfaturî, muitis emergentibus, 6c fuimet confideratione cogentibu», Sacerdo- tàlis affe&us ex antiquo Patrum cordibus infufus evidenter di&avit ei perfonat curam gerere , cujus adminiculo tam in veteri Teftamertto , quàm & in novo , confuevit populo condignum regimen exhiberi. Et quoniam jara olim ejufdem perfonae prxfidiis tam ipfi Patres , quos gratia divina Epifcopos vocari con- ceffit, quàm Principes & totum vulgus carentes, nullis compatientis fulcie- banturvel juvabantur auxiliis, praefertim cùm, Regecommuni morte recepto , nullus in eos fua vifcera per caritatis largitatem extenderit , anxiari plurimùm Compulfi funt, quia non folùm in internis per inVifibilem inimicum, fed etiarri în apertis per vifibiles inimicds , etiam ex his , quos ipfa Chrifti peperit fan&a mater Ecclefia , peflumdari fùndîtus videbantur. Itaque durn mentis acietti ufque- quaque verterent, & fimul cum nobilioribus ad hanc neceffitatem fubmo-g vendam idoneas perfonas Confiderarent, non invenientes qui fui confultationi refpondere vellent, utpote negligentibus curi&is tantum laborem ob honorem Dei, & San£torum ejus, & matris Ecclefiae fumere, omnes inflammati Deuni omnium Principem pro hac anguftia medullitus exoraverunt , ut is qui curam lingularem habet mortalium , & cujus difpofitio curricula vergit omnium feculorum, & reâum daret confilium, & evidens confilii promeret indicium* (a) Malè -in Editis, Emmonem. DÇCCLXXIX ', Indi& XII, (b) Hic titulus, ficut & reliqua hujus Conven- (d) Nunc eft vicus pagi Viennenfis in AIIo* tus, ad verbum exprelia funt ex Annalibus Berti- brogibus, Viennam inter & Valentiam finis , vor hialllC. Tnmtlrtl nnAmm rtAtimm nnn * * t /Vin tt I^nllioÀ \A a * nianis. Vide Tomum noftrum oftavum pag. j 1 . catufque GaïÛcè Mcmtaiîlt. (O Malè apud Baluzium in Capitûlaribus , jDeniquo Digitized by Google CONVENTUS MANTÂLËNSIS. 30? A DenîqUe cùi patet omne cot , & omnis voluntas loquitur , fatigatos majorum & minorum infpiciens animos , quoddam clarefcere fecit folatium , & quodam- modo pracfentavit fuffragium. Sanè omnibus unum fapientibus , & per divinam vifitationem idem indivifibiliter ambientibus , cordi fuit exhibitus homo , jam- dudùm in Principatu domni Caroli defenfor & adjutor neceffarius : cujus poft fe filiusiîjufdemlmperatoris , cernens ejus infignem prudentiam , amplificare delegerat domnusRex Ludovicus. Ipfe etiam non tantùm inGalliis ,fed & in Italia cun&is enituit, ut domnus ÂpoftolicUs Joànnes Romenfis, inftar filii complexus , ejufdem finceritatem multis praeconiis extulerit , & ad fuam tute- làm reverténs , ad Sedem propriam delegerit. Ergo nutu Dei , per fuffragià San£torum , ob inftantem neceflïtatem , ôceam , quam in èo compererunt , ex- petibilem utilitatem , & prudentiflimam atque providentïflimam fagacitatem , J$ communi animo , parique voto , & uno confenfu , clariffimum Principem do- minum Bofonem , Chrifto praedùce , ad hoc ( a ) Regale negotium petierunt , & unanimiter elegeirunt. Qui étfi confideratione tanti laboris renuerit, & ab- - dixerit , oppo'fitis his qu£ Dei funt & ejus Ecclefîx, tandem ôbedienter colla promittendo fubmïfit. Èle&us autem Deo ftatuitur , preces funduntur , Dominï nbftri Jefu Chrifti gratia , qùae praecefïit in velle, in certo perfe&o fatis efficax poftulatur. Et ut haec ele&io praefentibus & futuris certiùs innotefcat , omnium Epifcopomm fubfcriptio luce clariùs indicat. A&um àpud Mahtalam publicè , anno Incarnationis Dominicac dccclxxix ,Idibus O&obris. Et fubfcripferunt Epîfcopi, Ottramnus Archiepifcopus Viennenfis, Aure- lianus Archiepifcopus Lugdunenfis , Teutrannus Archiepifcopus Tarantafien- C fis , Rotbertus Archiepifcopus Aquenfis , Radbertus Epifcopus Valentiae , Bernarius Epifcopus Gratianopolïtanus , Helias Epifcopus Vafionenfis , He- mico Epifcopus Dienfis , Adalbertus Epifcopus Mauriennx , Biraco Epifcopus iWapicerifis , Euftorgius Epifcopus Tolonenfis , Giirbàldus Epifcopus Cabilo- nenfis , Hieronymus Epifcopus Laufanenfis , Richardus Epifcopus ( b ) Aga- thenfis, Gùhtairdus Epifcopus Matifconenfis , Roftagnus Archiepifcopus Are- latenfis, Theodericus Archiepifcopus Vefontionenfis , vEtherius Epifcopus iVivarienfis, Leodoinus Epifcopus Maflilienfis , Germardus Epifcopus Araufi- cenfis , Ratfridus Épifcopus Avenionenfis , Walefridus Epilcopus Uceticenfis ^ Edoldus Epifcopus Ré'giénlis> §ynodi ad Bofonem Regem dejïgnatum Legatio. SAcra Synôdus Mantalenfis territorii Viennenfis, in nomine Domini no- ftri congregàta, fimul cum Primoribus , infpiranté divinitate fùmmae Ma- jeftatis , fincera devotiorie veftram prudentiam , clariflime Prineeps , adit , pe- téns addifcere veftra certiflima réfponfione qualem vos velitis in Principatu, •quô vos fublimari per divinam mifericordiam optamus, omnibus oftendere. Si videlicet honorem Dei omnipotentis & dile&ionem in fide Catholica véraci- té* qùaefituri eftis , & Eccleliam illius pro viribus exaltaturi. Si vultis omnibus, ficut boni Principes (jui vos praecelferunt, & quorum formam literis & fàmâ noftis , legem , jùftitiam & re&um concederè & fervare ; tenentes humilita- tem, quae eft fundamentum virtutum, cum patïentia , & animo fereno , humil- limo , ad damnandum incondito , fed in omnibus juftè promifils ftabili & cer-, E to , bene per Dei gratiam praeparato & ornato , fobrietate competenti venufto; Qui fitis acceflibilés omnibus reâa fuggerentibus, & pro aliis intercedentibus , quaerentes magis prodeffe , quàm praeefle , fequentes veftigia (àhftorum Prin- cipum , calcantes iram , fxvitiam , duritiam , avaritiam , cupiditatem , indigna? tionem & fuperbiam : juftus Patricius veftfis majoribus & mihoribus apparen- tes, veritatem ore & opère praeferentes , falubre confilium libenter audientes, monftra vitiorum déclinantes &perfequentes> virtutes amantes , defenfionem & mamburgium fingulis exhibentes. Ut neque eadem fan&a Synodus, & Pri- mates veftri cum ea fentientes ? nùnc de vobis in bonitate maledicantur , vel dettahantur in futuro , neque J[acro veftro Principatui nobis , ut credimus , « ■ ■(a) Hoc tegnum , quod poft paucos annos Are- gundise. latis vel Burgundias appellatuta eft , continebat ( b ) Corrigendum , Afttnfit. Et ceitè tune tem- Frovinciam , Delphinatum , Sabaudiam , terri- poris Alaricus Agathenfis erat Epifcopus , nec un- torium Lugdunenfe, firefEam ôc Comitatum But- quam in Septimania regnavit Éozo. Tome IX, Qq 3 o6 CONVENTUS MANTALENSIS. profuturo Juftè derogetur : fed fitpax ôcveritas San&orum fufFragiis, per divi- A nam gratiam , Praelatis ôc fubdkis , Sacerdotibus ôc illis commiflis Primatibus , dum eis au&oritatem Evangelicam ôc Apoftolicam cum jufta lege humana conr fenferitis ôc obfervaveritis, ut per omnia Ôc in omnibus benedicatur Deus. Pre- catur etiam Sacerdotalis ôc laicalis fidelitas ut faciat veftra prudentia unum- quemque in veftra domo fuum vas poflidere in fanâificatione ôc honore. Bofonis Régis e/ecîi ad Synodum Refponjio. SAcratiffimae Synodo Ôc cunûis Primoribus hoftris fidelibus humilis Chriftï vernaculus Bofo. Primùm veftrae fincerifEmac devotioni gratiarum a&iones corde ôc ore rependo , qubd licèt immerito , folâ veftra benevolentiâ , per in- commutabilem Dei gratiam , ample&i me vifceribus veftris ad liquidum com- perio. Parker quoque, qubd fervor veftrae caritatis ad id officium me promo- B veri divinitus optât , ut mea parvitas matri meae, quae Ecclefia Dei vivi eft, ob immortalem remunerationem decertare valeat. Ego autem, confcius meœ conditionis ôc figmenti fragilis , imparem me judicans tanto negotio , omni- modis abnuiflem, nifi per Dei nutum vobis cor unum datum,ôcanimamunam in unum confenfum aavertiflem. Obediendum itaque pro certo cognofcens infpkatis à Deo tam Sacerdotibus , quàm noftris amicis Ôc fidelibus , non re- luftor , nec audeo , veftris juflionibus. Qubd verb requififtis qualem me prae- bere vellem in committendo per Dei mifericordiam in regimine futuro , ôc fi- mul oftendiftis normam , ôc inftruxiftis dogmate facro , libentiffimè fufcipio. Ample&or Catholicam fidem , in qua ôc nutritus fum , quam puriffimo corde teneo , ore veraciffimo pronuncio , pro qua paratus fum impendi ôc fuperim- pendi , fi fie placuerit Domino Deo noftro. Ecclefiarum privilégia , juvante C Domino noftro JefuChrifto , reftaurare ôc confervare , ôc juftitiam per veftrum commune confilium curabo. Omnibus, ut monuiftis, legem , juftitiam ôc re- âum mamburgium , auxiliante Deo , confef vabo , ôc impendere curabo : qub fequens praccedentium bonorum Principum veftigia , tam facris ordinîbus, quam vobis noftris fidelibus , confulere certem , acquitatem fervando. De moribus meis, licèt me peccatorem praê omnibus feiam , voluntatem meam hanc eflb Veraciter aflero,ut per omnia morigerumbonofum,ôcin nullo malorum often- dam. Siautem, quoniam homo fum, contfa quemlibet ariimo exceflero, fe- cundùm veftrum confilium corrigere curabo. In quo precor reverenter ut quod juftius ôc rationabilius inveneritis , mihi congruè pro tempore ôc loco fuggeren- tes , vos ipfos in me honoretis : quoniam ôc ego , fi quis Veftrûm in me de- liquerit , emendationem rationabilker acceffibilis fa£tus expeâabo. Evangeli; D cam ôc Apoftolicam auftoritatem cum jufta lege fequar humana , ut ipfo prx* duce ôc comité , per omnia ôc in omnibus benedicatur Deus. De domo no- . ftra, ficut me monuiftis , quia Deus in San&is habitat, follicitudinem adhibebo, ôc ut decenter quifque incedat, ftudiofiflimè procurabo. Igitur, domini mei, facrofanâi Pontifices , Ecclefix fummi Dei noftri Praefules , ôc vos omnes no- ftri fidèles , Primates ôc Subprimates , confifus de Dei gratia ôc auxilio, per San- âorumejus fufFragia , quia veftris juflionibus faveo, precor vos ôc obfecro ut per ipfum ôc cum ipfo , tam piis ad ipfum interventibus, in tanto fubeundo la- bore meam neceflîtatem ôchumilitatem juvetis , quàm etiam humanis admini- culis ôc auxiliis pro pofle fufFragari mihi certetis. Qubd fi cui difplicet , ôc ali- ter animo tenet, quaefo patenter edicat , ôc fe nobifeum in nullo decipiat. Si- mulque precor per caritatem , qua fervetis, ut commun! faventes utilitati,tri- Ë duanis folemniter precibus Dominum Deum noftrum cum plebibus vobis com- miffis exoretis, ut propter "peccata mea, vel levitatem meam, vos aut me ad deceptionem populi fui nequaquam errare permittat , fed fuam ex hoc vo* luntatem mifericorditer oftendat. Digitized by Google ËX SYNODO APCD S. MÀCRAM. A y EX SYNODO ACT À ^PU£) SÂNCTAK* MÀCRAM, 4M ^ in loco qui dicitur Finibus Remenfîs parochia? , tempore Lu- Jc"2c3i dovici Régis , filii Ludovici Karoli filu > die i v Nonas Apriles 9 K **' annoChrifti dccclxxxi, Joannis VIII Papa; anno ix , Ludovici ejufdem Régis anno n» Prœfatio* DIvéfïàfum provinciarum Epifcopi , quorum nomîna tènèntur ïubter ad- An * wh 1 fcripta , qui antè nequivimus, divertis oecupationibus, tam paganorum infeftationibus , quàm pravorum Chriftianorum infedationibus prxpediti , nunc anno Incarnationis Dominicae dccclxxxi, Indi&îone xiv, iv Nonas Apriles > maxima neceflitate compulfi , apud Martyrium S. Macrae, in loco qui dicitur * Finibus Remenfis parochiae , in nomine Chrifti convenimus. * Tmen Oràilo ài këge/n. TAndem ad vos, Domine Rex dilediflime nobis, fermonem converti- c^it.t. mus , quiaôc in ifto temporali regrio vos profperari cupimus , & poft iftud regnum ad aetérnum pervenire defideramus. Situt quidam noftrûm ab illis au- divit qui interfuerunt ; Karolus Magnus Imperator, qui regnum Francorurii {Çnobiliter ampliavit, ôc per annos quadraginta fex féliciter rexit, ôcfapientiatani in facris Scriptutis, quàm Ôc in Legibus Ecclefiafticis ôc humânisReges Fran^ corum praeceflit , nullo unquam tempore fine tribus de fàpientioribus ôc emi- nentioribus Confiliariis fuis efle patiebatur : fed viciffim pef fuccefliones,uteis pombUe foret fecum habebat ; ad capitium ledi fui tabulas cum gfaphio ha- i>êbat , 6c quae five in die , fîye in node de utilitate fandae Ecclefiae, ôc de pro- ïedù ac foliditâté régni meditabatur , in eifdem tabulis adnotabat , ôc cum ei£* dem Confiliariis , quoè fecum habèbat , înde tradabat : ôc quando ad Placitum fuum veniebat , o'mnià fubtilitef tfadata plénitûdini Conïiliariorum fuorum mônftfabat , ôc communi confilio illa ad ëffedum perdiicere procurabat. Et fi ille , qui fie fapiens ôc fortis , ôc amplitudine réghi locuples , ôc multorum re- .gnorum pacifiais dominator, agere ftudebat. .. . . quid vobis fit agendum at- Jj tendite , qui adhub in aetate immatuira eftis , ôc tantos coinparticipes atque aemulos in Iftâ particula regni habètis , ùt homihe potiùs quàm virtute régner- as. Quaefumus , cum confilio Ôc auxilib fidèlium veftrorùm eligite qui vobif- "cum per fingulos mehfes dé utfoqué ordine Confiliarii maneant , quibus aurem ôc cordis ôc corporis libenter accommodetis ; quique vos ôc Deum timere ôc fandam Ecclefiam ôc redores ejus. fecundùm facras leges doceant honorare, ôc regnum ac fidèles veftros fecundùm voluntatem Domini gubernare , ôc ve*- ftram dbriiùm , fiCût tempore anteceflbrum veftrorùm fuit , quando béhé fuit, jllam vobis infinuent ordinare , ne vos illuc trahat neceflitas , qub ducere non débet voluntas. Qiiatenus Ecclèfiae in ifto regno pef becafiohabiles circadas, Ôc per ihdebitas confuetudinarias exadiones , quae tempore Pippini , Karoli ôc rlludovici non nieront , fed moderno tempore impofitae fuerunt , non affli- È gantur: ôc regni Primores cum débita-» fecuritate ac honore erga voscbnfifterë poflint, ôcçeteri Nobiles hommes in regno fecuritatem habeant, ne perdi- veffa ingénia à fuis opibus, quas habere potuefint, difpolientur. Quia poft- quàm radix omnium malorum cupiditas in regno ifto exarfit , ut nullus , aut penè riullùs honorem aut aliquod bonùm fine pretio poflet adquitere aut te- nere , aut fecuritatem habere , fax ôc confilium ôc juftitia atque judicium , fi- cut neceffe fuerat , locum in ifto regno nbh habuerunt. Et fatàglte ut rapinx iftae ac depraedatiohes in ifto regno ceflent , ôc mifef ifte populus, qui jam per plures annos pef depraedationes diverfas ôc continuas , ôc pef exadiones ad Nottmannos àmigitur , aliquod remedium habeànt , ôc juftitia ôc judicium , quae quafi emortua apud nos funt, revivifeant, ôc virtutem nobis Deus feddât contra paganos , quia ufque modo jam ante plures annos locum Iri ifto regno Qqij ^ Digitized by Google Tom.IICa- fitul.f. 281. Ait» &81. 3©$ CONVENTUS CARI SI ACE NSI S. defenfio non habuit; fed redemptio & tributum non folùm paupereshomînes, A fed & Ecclefias quondam divites jam evacuatas habent. Et ideb regium nomen ad tantam contumeliam, & ad tantam brevkatem devenit, ficut multis notum eft : & iftud regnum , quondam nobile atque amplum , in feipfum divifum eft. .... Deus omnipotens , qui per nos haec loquitur in auribus veftris , per fe loquatur in cordibus veftris. VI. ÀPUD CARISÏACUM. Ê Quando poft mortem Ludovici fratris Carlomannus integruin regnum fortitus eft anno dccclxxxii , menfe SeptemBri. Petiti» {a) Epifeoporum ad domnum Carolomannum Regem , quando ei fe commendaverunt in Carijiaco V Idus. AVobis perdonare petimus ut unicuique de nobis & Ecclefiis nobis corn- miflis, fecundùm primum Capitulum quod noviflimè in Carifiaco dom- nus Imperator avus vefter à fe & à pâtre veftro fervaturum , eonfentientibus fi- delibus illius ac patris véftri atque Apoftolicae Sedis legatis , legente Gauzleno, denuntiavit , Canonicum privilegium & debitam legem atque juftitiam confer- vetis , & defenfionem exhibeatis , ficut Rex in fuo regno unicuique Epifcopô & Ecclefix fibi commiflx per re&um exhibere débet, & quemadmodum con- tinetur in fcripto , quod in Ferrariarum Monafterio coram altare S. Pétri per- donaftis, & manu propria unà cum fratre veftro confirmaftis. G PromiJJio domni Karolomanni Régis àd fupradictam petitionem. PErmitto ôc perdono vobis quia unicuique de vobis & Ecclefiis vobis com- miflis , fecundùm primum Capitulum quod noviflimè in Carifiaco dom- nus Imperator avus meus à fe & à pâtre meo fervaturum , eonfentientibus fi- delibus fuis ac patris mei atque Apoftolicx Sedis legatis , legente Gauileno > denuntiavit , Canonicum privilegium & debitam legem atque juftitiam confer- vabo , & defenfionem , quantum potuero , adjuvahte Domino exhibebo , ficut Rex in fuo regno unicuique Epifcopô flcEcclefiae fibi commiflae per re&um ex,- hibere débet, & quemadmodum continetur in fcripto, quod in Ferrariarum {b) Monafterio coram altare S. Pétri perdonavi. In hoc ut vos mihi fecundùm Deum & fecundùm feculum fie fidèles adjutores & confilio & auxilio fitis , ^ eut veftri anteceflbres boni meis melioribus praedecefToribus extiterunt, fecun- dùm feire & pofle* (a) Poft mortem Ludovici Balbi Francoritm ex quo ifta édita fiint, menfem non expriinit. Ar- Régis, filii ejus Ludovicus & Karlomannus rc- tamen quia ex Annalibus Bertinianis patetKarlo- gnum inter fe diviferunt. Anno pofteà88z, menfe mannum inBelgica, ideft in regho fratris , fuifl» Augufto , Ludovicus exceffit è vivis. Tum verè menfe Septembri anni 88» , noh vana eft conje- Karlomannus à regni Primoribus evocatus recepit dtura de menfe , quo petitionem iftam faclana dir partem regni quae Ludovici fuerat, id eft Fran- ximus ab Epifcopis. Baluzius. ciam 6c Neuftnam. Itaque profeétus ad Carifiacum ( b) Ubi Ludovicus 8c Karlomannus coronati £alatium , convocatifque Epifcopis 6c Proceri- funt anno 879 ab Anfegifo Archiep. Senonenfi , ut us, in regno Ludovici coronatus eft v Idus v e- legitur in Annal. Bénin. Idtm. ptembri« v utarbitror. Nam Codex Rivipullenfis, «• Digitized by Google CONVÉNTUS VERNÈNSIS. 30$ À VII. ÎN BROiLO COMPENDIÏ. *é r . Hrec Capitula, quae fequuntur , funt promulgata à domtio gloriofô **• 88j < Rege Karlomanno , ,anno Incarnat. Dominicac dccçlxxxiii % Vin Kal. Martias, feria vi, ânnô rcgni fui in Francia ( a ) i> in {b) Broilo Gompendii palatii , de rapinis. C A P I T. I. v Ommuni fidelium noftrorum confîlio ftatutum habemus , ut rapinamnul* B ^^lus deinceps faciat, aut facienti confentiat. II. Ut ràpina ; quaé retrb eft a&a , cum omni diligehtia emendetut t & condî- ignam pro hoc harmifcaf am is , qui eam fecit , fuftineat. III. Ut fi quis poft hune convehtum èc bannum noftrum rapinam faciens inven* tus fuerit , is cujus homo eam fecerit, eum ad legalem emendationem in prae- fentiam noftram adducat. Qubd fi eum adducere non potuerit , pro eo fecun- dùm ftatuta legurh emendet. Eum autem , qui juftitiam fugerit, feiant omnes <ç efle forbannitum, ita ut nullus eum nifi ad praefentandum recipiatt VIII; ÀPUD VERNIS PALATIUM; IN norhine fan&ae & individus Trinitatîs , Karlomannus , gratia Dei Rex : Aa. 884» omnibus venerabilibus Epifcopis , Abbatibus , Comitibus , Judicibus y om- hibufque fàn&ae Dei Ecclefiae & noftris fidelibus. Cùm ad palatium Vernis annQ Dominicae Incarnationis dccclxxxiv , anno autem regni noftri (c) v , Indi&io- ne 11, menfe Martio conveniflemus, 6c pars fidelium noftrorum nobifeum, pla- cuit ut quxdam ftatuta facrorum Canonum , neenon quxdàm Capitula ante- ceflbrum noftrorum renovarentur , quia graviter ôc moleftè ferimus qubd , pec- D catis impedientibus, & malitiis perverforum hominum exuberantibus, ultra mq- dum vilefeunt atque penè adnullata exiftunt , praecipuè illa quac contra malum rapinae & depraedationis à fanâis Patribus funt promulgata , & à Chriftianifli- mis Regibus au&oritate regia confîrmata. Siquidem ita paflim longé latéque hoc venenum diffuium & difperfum eft, utquafi libéré jam malè abutantur om- nes infe&i & corrupti corpore & anima hoc tam fceleratiflîmo atque mortifero morbo, non reeogitantes hoc quodPaulus dicit,immo Deus omnipotens per ipfum; Ropaces regnum Dei non pofftdebunt : neque illud quod alibi Apoftolus uCor - 6 ' '*» ait , quia fi nofmetipfos comedimus & confumimus , id eft depraedamur , cito Gai j. ij. deficiamus. Completur ergo in nobis , immb per nos , quod omnipotens Deus per Ifaiam Prophetam improperat dicens ; Unufquifque carnem brafhii fui vora- Eft. 9. %«i lit , ideft, fubftantiam fratris fui diripiet. Cafnem enini brachi fui dévorât, E& fanguinem brachii ftii bibit , qui fubftantiam proximi fui tollit, unde caro fuftentari debuit. Non eft autem mirum fi pagani & exterac nationes nobis do- minantur, nobifqùe bona tempqralia tollunt , dum unufquifque proximo fuo ( a ) In divifione regni paterni , quant apud Francia regni reétè adfcribitùr. Sirmondut. Ambianos menfe Martio, ut Chronicuni Floria- (fr) In Broilo, id eftinnemore autfaltu. Idem, cenfe docet , anno 880 inftituerunt , Luddvicus ( c ) Hîc ergo alia eft ratio annoruitt Karlomannu Frantiam 6c Neuftriam fortitus eft , Karlomannut Non enim numerat annos tantum , quibus Fran- Burgurtdiam & Aquitaniam. Ludovico deinde poft ciarti poft Ludovici fratris obitum obtinuerat , ut biennium mortuo menfe Augufto anno 881 , Kar- paulô antè dittum eft , fed illos etiard compleéti- lomannus Frahciam quoque 8c Neuftriam adepfus tur, quôs cum illo poft mortem pa tris , id eft ab eft , fuique in Francia regni exordium inde duxit. anno %j9 , vel conjunctim ante regni divifionem « Q.uare Februarius menfis anni fequentis , cum pro- vel poft hanc in altéra regni parte imperarat* tnulgata hoc Capitula dicuntur t primo ejus in Idem. Qquj Digitized by Google 9 io CONVENTUS VERNENSÎSJ per vîm tollit unde vivere débet. Ideb juftè convenit nobis illud quod omni- À Efa. j j. i. potens Deus per Ifaiam Prophetam minatur dicens ; V t qui pradaris , nonne & ipfe pradaberis ? Nos verd prxdamur fratres noftros , fie idcirco pagani merito nos noftramque fubftantiam deprxdantur. Quomodo igitùf feçuri poterimus pergere contra inimicos fanâx Dei Ecclefix & noftros , cùm rapina pauperis uiclufa eft in domo noftra? & non folùm domi reclufa eft , verùm etiam ple- rumque evénk ut pleno Ventre rapina in hoftem quidam proficifcantur. Et quornodo poterimus inimicos noftros devincere, cùm fanguis fratrum noftro - rum ab ore noftro diftillat , & manus noftrx plenx funt fanguine , fie brachia pondère miferiarum ôc rapinarum gravantur , totaque virtus animi corporifque debilitatur ? Preces noftrae à Deo non reoipiuntur , quia clamores & ploratus altaque fufpiria pauperum & orphanorum , pupillorum atque viduarum pré- occupant & prxveniunt preces noftras , qux crudis carnibus fratrum noftrorum B gravatx raucitudinem acceperunt , nullam fonoritatêm virtutum habentes» Et funt multi qui ex ipfa rapina videntur eleemofynas facere , non intellegentes Efa. 66. j. quod de talibus dicit Efaias ; Qui offert Domino de rapina oblationem , quafi qui maftet filium ante patrem. Et funt nonnulli qui de homicidiis , adulteriis , per- juriis, incendiis confilium ôt pœnitentiam quxfunt, ôc malum rapinx pro ni- hilo ducunt , non intellegentes quia quot pauperes quis exfpoliât , ôc famé ac nuditate periclitari facit , tôt homicidia perpétrât : quia tune proximum fuum interficit , dum unde vivere débet , ei tollit. Et feimus , dicente Paulo Apoftolo , quia omnis homicida non habet vitam in regno Dei , & homicidas ôc adulteros judicabit Deus. Quia ergo rapaces regnum Dei non poflldebunt , nifi ea reddiderint qux tulerint , & infuper pœnitentiam egerint, fugiamus hoc tantum malum , unde tôt ac tanta alia mala procedunt , ôc diligamus proxi- C 1*04.10.17. mos ficut nofmetipfos , adimplentes legem aux dicit ; Non concupifeas rem pro- ximi tui , nec omnia qua illius funt ; quia aliter neque inimicis noftris poteri* mus refiftere , neque regnum Dei poflidef e. C A M t. î. VOlumus ïtaquê ut palatium noftrum , more prxdeceflorum noltrorum * ôcDei cultu & regali honore, fed fie religionis habitu fie unanimitatis concordia atque pacis ordine ftabiliatur , ôc in éodem palatio noftro pax prx- deceflorum noftrorum fan&ionibus fervata , per omne regnum noftrum exe* quenda proferatuf . Decerhimus igitur Ut omnes in palatio noftro commànèntes, Ôc illud un- dique adeuntes , pacificè vivant. Quôd fi aliquis corrupta pace rapinam exer* cuerit, per noftram regiam aU&oritatem ôcMiflïnoftri jùflionemad palatinam adducatur audientiam ; ut fecundùm quod in Gapitulis ànteceflorum contine- tur , legali multetuf judicio > tripla compofitione pera£tà cum dominieo banno. III» Si quïs verb abfque feniorè aut infra palatium aùt circa illud* degens , hoc idem fecerit, hune Miflus nofter adeat , 6c ad ipfum palatium juflu noftro eura venire prxcipiat. Quod fi aufu temerario venire contempferit , vi ad noftram prxfentiam adducatur , fubdendus prxdeceûprum noftrorum fah&ionibus. Si autêm fie nos fié Miflum noftrum contempferit , ôc ad nos venire noluerit , fie E fe defendendo ibi occifus fuerit , fie aliquis paréntum aut amicorum ejus inde faidam fidelibus noftris , qui eum occiderint , portare voluerit , poteftativè eam juf are faciemus , fie fidèles noftros regia au&oritate exinde adjuvabimiis. i v. Placuît etiam nobîs fie fidelibus noftris ut quicumque infra regntim noftrunt aliquid rapuerit aut deprxdatus fuerit, omnia in triplum cûmponat, fie bannum dominicum perfolvat , fie infuper publicam pœnitentiam inde faciat , ficut in Capitulari ànteceflorum continetur. Si autem colonus aut fervus fuerit, fimili- 4 ter omnia in triplum comportât, àUt dominus pro eo fexaginu i&us bene preifos. Digitized by Google CONVENTUS V ER NENSÎS. 3 it À âccipîat , & infuper publicam pcenitentiani inde agat. Gujus modùs ërit in connderatione Epifcopi , fecundùm quantitatem faéti : quia fornication.es ôc adulteria atque homicidia , necnon incendia, ebrietates aliaque quamplura vitia exinde prodeunt. Si quis autem negaverit fa&uin, fi comprobatus non fiierit, propria manu juramento fe excondicat, excepto noftris vaflis domini- cis, pro quibus illorum homines meliores juramentum perfolvent. Hoc verd cum fumma diligentia tali modo procurabitur. . v. : Epifeopus , in cu/us parrochîa aîiquïs confiftëri's aîiqûid depfaedàtus fuèrlt J temel & bis atque tertio , fi neceflVfuerit, vocabit illumfua admonitione per fuum 1 Prefbyte;um Canonicè ad emendationem fit ad poenitentiani , ut Deo ôc Ecelefix fatisfaciat quam Laefit. Si aùtem defpexerit atque eontempferit admo-^ nitionem atque faluberrimam invitationem , feriat illum paftorali virga , hoe eft , fententia ëxcommunicationis, ut à communione fanâx Ecclefix om- niumque Chriftianorum fitfeparatusùfquead congruamfatisfà£lionem & emen- dationem. Quam excpmmunicationem debebit idem Epifeopus feniori illiiïs notam facere ôc omnibus fuis Coëpifcopis , ne eum recipiant ufque adfatisfa- ftionem-. V h De illis auteni , qui infra parrochiam bénéficia ôc alodum non habent , ôc alterius Epifcopi parrochiani funt , ôc dum ad curtem pergunt, aut de loco ad locum iter faciunt , rapinas ôc deprxdationes infra parrochiam faciunt , placuit t nobis ut fi ita prope Epifcopum , ut ei depraedatio illorum nota fieri poflit , antequàm parrochiam ejus exeant , mittat ftrenuum ôc prudentem Prefbyter rum , qui fua vice ratio nabiliter illos ad emendationem vocet; In quo fuperioç modus compofitionis ôc emendationis fervabitur, fi vocati venire noluerint; Si verb vocationem atque amtno nitionem Epifcopi fuperbè contempferint , fimili fententia ëxcommunicationis feriantur, qua ôc illi qui infra parrochiant res aut bénéficia habent, ôc infuper excorrimunicentùr, né extra parrochiam 'exeant , antequàm fuperiùs ftatuta adimpleant. Quorum excommunicatio fef hiori illorum ôc proprio eorum Epifcopo fignificanda eft , ne eos tecipiant an- tequàm illue redeant ubi rapinamfecerunt, ibique pleniter émendentur. VIL ï) Et qùoniani Epifcopi, qui noftris Ôc fuis ôc comniunibûs Écclèfiae atqiie to- tius regni neceflitatibus oceupati funt , non valent cun&a foli profpicere quae infra fines parrochiae illorum perpetrantur , ftatuimus ut quotiefcumqué Epi- fcopi à propria civitâte digrediuntur, talés adjutores unufquifqué in fua civi- tate relinquat, qui haec omnia inJiia civitate prudentifllmè peragartt , ôc pau- peres fanguine Chrifti redempti fempef in civitate pfaéfentem inveniant, à quo refponfum ôc cohfolatiortem aecipiant. In vicis autem ôc villis longé à civitate remotis conftituat unufquifqué Epifeopus reverendos ôc cautos atque prudentiâ temperatos Prelbytëros , qui fua vice îupefiiis ftatuta perfieiant, ôc ad quos alii Preibyteri juniores ôc minus cauti fuam caufam référant» V I I h È Placuit nobis pro commurii utilitate Ôc iriftariti nëcëflitâtë , ùt riullus Epifco- porum graviter ferat , fi ejus parrochianum pro hujufmodi caufa depraedationie alter Epifeopus exeommunicavèrit. I X; Et quia ad tantuiri malum funditus eradieandum , Ôc tantuni bontim plan- tandum necefle habet Epifcopaljs auâofitas judiciali poteftate adjuvari , pla- cuit nobis noftrifque fidelibus in commune ut Mifli dominici fuis in locis ex hoc fideliter adjuvent , ôc Cornes prxcipiat fuo Vicecomiti fuifque Centenariis ac reliquis miniftris reipublicae , necnon francis hominibus mundanae legis do- cumentis eruditis , ut pro amore Dei omnipotentis ac pace fancte Eeelefiae ôc B i2 CONVENTUS VERNENSIS. fidelitate noftra ex hoc adjuvent, quantum meliîïs potuerint, quoties Epifcopi A aut miniftri illorum , five etiam ipfi paupetes eos appellaverint , ita ut miniftri Ecclefiae habeant aucloritatetti fui Epifcopi , 6c miniftri Comitis au&oritatem noftram & fui Comitis. X. Volumus autem ut, fi Epifcopalem aut Regiam auctoritatem aura temeratio aliquis pro nihilo duxerit, in Comitatu confiftens, aut iter faciens, fi qùod injuftè aMulerit, legaliter emendare contempferit, & rebellis exiftens , fi ibi occifus fuerit, nulli fidelium noftrorum, qui eum occiderit , aliquis -faidam porter, neque pro ejus morte aliquid comjponat. Si verb aliquis parentum ejus aliquam faidam portare voluerit,poteftative eam jurare faciemus,ôc fidèles no- ftros regia au&oritate exinde adjuvabimus. g X I, De noftris quoque dominicis "vaflallis jubemus lit, fi aliquis pracdâs egerït> bornes in cujus poteftate fuerit, ad emendationem eum vocet. Qui fi Comi- tem aut Miflum illius audire noluerit , pet (a) forciam illud emendare coga*- tur , prout lex docet, &, quemadmodum in Capitularibus Regum tenetuc infertum, in eodem loco ubi prxda commiffa fuerit. Ç^ubd fi proclamaverit fe ante praçfentiam noftram velle diftringi potiùs quam ante Comitem , per credibiiés fidejuffores âut per facramentum méfiorls hbmlnis ante nos venire permtttatur , ut ibi talis ratio finem accipiat. Honorem enim talem noftris vaftis dominicis concedimus , ut ipfi non ficut reliqui manu propria C facramentum furent , fed meliot homo illorum & credibilior illud âgere non différât. Si autem qus fuprà diximus defpexerint, ôc nullo modo emen- dare voluerint , & in contemptu permanentes ibi occïfi fuerint, nullam contra ipfos , qui eos tjcciderint , iracundiam tenebimus unquam. Qubd fi aliquis parentum inde faidam portare voluefit, noftra regia au&oritate exinde eum ju^- vabimus. Si verb dixerint qubd eis Cornes non fecundùm legem fecerit, fed pfo aliqua iracundia quam contra illos tenebat; hoc Cornes eis ante nos fatisfa- ci$t , qubd non ob aliud quàm pro rapina fit adum. XI L Ut autem omnis occafio rapinae tollatu'r, volumus urPrefbyteri, qui bonum D exemplum omnibus oftendere debent, hofpitales exiftant, ficut Apoftolus di- î.Petr. 4->. cit , Hofpitales invicem finemurmuratione ; & hofpitalitatem praebearit iter facien- tibûs, quia per illam placuerunt quidam Déo , Angelis hofpitio fufceptis. XIII. Placuit nobis ut Prelbyteri fuos parrochianos admonèànt , ut & ipfi hofpî* taies exiftant, & nulli iterfacienti manfionem denegent. Et ut omnis occafio rapinac tollatur, nihil cariùs vendatur tranfeuntibus , nifi ficut in mercato acci- piunt. Qubd fi cariùs vendere voluerint , ad Prefbyterum tranfeuntes hoc ré- férant , ôc illius juflu cum humanitate eis vendant. X IV. E Volumus ut Prefbyteri & miniftri Comitis villanis praecipiant ne colle&am faciant, quam vulgb \b) geldam vocant, contra illos qui aliquid rapuerint : fed caufam fuam ad illum Prefbyterum référant .qui Epifcopi Miflus eft, &ad illos qui in illis locis miniftri Comitis fuper hoc exiftunt , ut omnia prudenter ôc ra: tionabiliter corrigantur. ( «) Id eft per vim, far force. ( b ) In Capitulis Caroli M. anni 780 > vocatur geldoniêi EX Digitized by Google fcX GONCILIO CABILONENSÏi 313 VII. EX CÔNCÏLIO (a) CABILONENSI. Privilegium Garilocenfi Gœnobio cohceflum. A Nno Incarnationis fccecLXxXvï , Indi&îone * v, cùm fah&a Epifcopo- rum Synodus apud Monafterium fantti Marcelli de ftatu , honore ac ùti 5 litate fanctae Ecclefiàe traâatura conveniflet, atque inibi falubria quaeque dé- créta fanxiffet , acceflit venerabilis Ingèlarius Abbas ex Cœnobio quod dicitur Carus-Iocus , eftque fitum in Comitatu Matifconenfi.- Is humiliter fan&os Prae- ^ fuies efflagkavit ut fuper rébus fùo Monaftério deïegatis , atque ùfibus & fti- pendiis Monachorum Deo fervientium deputatis , fuae auctoritatis privilegium fieri décernèrent. Sacri igitur Pontifiees dêvotis ejus preeibus pium adhibentes auditùm , eidem Abbati, fuifque fuccefforibus, necnonfic fratribus in prœfato Cœnobio Deo famulaturis, quidquid ha£tenus condonatum eft, aut acquifi- tum , $c quidquid deinceps juftè ac iegaliter donatum fuerit vel quaefitum , per- pétué habendum fanxerunt, échoie decreto inviolabiliter firmaverunt. Statue- runt etiamut, obeunte Abbate, nullus inibi alius qualibet fubreptionis aftu- tiâ fubrogetur, nifi querri fratrum unanimitas fecundùm Dei voluntatem & re^ gulam fantti Benedicti elegerît. Nulli vero liceat fes aut poffeffiones ejufdem Coenobii firtiftro quolibet ingénié diftrahere , vel praefumere. Si quis autem , ( quod non optamus ) hujus privilegii dèftru&or , aut in ejus deftructione frau- Cdul entus machinator impofterùrri fuerit & emerferit , falutem propriam negli- fens , fecurtdùm poteftatem ligandi atque folvendi à Domino Jefu Chrifto no- is tradi'tam , aeterno viriculo damnationis extra beatorum fortem eliminamus. Aufelianus fan£tae Lugdunenfis Ecclefiàe humilis Archiepifcopus in Chrifti nomine roboravi ôcfubfcripfi. Bernoinus humilis fan&ae Dei Viennenfis Ec- clefiàe Archiepifcopus. Geylo fanctae Lingonenfis Ecclefiàe humilis Epifcopus. Àdalgarius jÏLduorurh Epifcopus. Stephanus dignatione divina Cabilonenfis Ecclefiàe EpifcopUs. Adalbaldus Bellicenfis Ecclefiàe Epifcopus. Geraldus fan- £be Matifconenfis Ecclefiàe Epifcopus. Ifaac hûmilis Valentinenfis Ecclefiàe Epifcopus. Leboinus Chorepifcopus Lugdunenfis. Ego Brantio indignus Pre-^ fbyter & Cancellarius fan&i Mammetis fcripfi datavique. ( b ) Tom. JJf. An. $26. V 1 1 L EXCONCILIO INCERTI L O C I , in quo Villac So* larium & Vallis Gaumonia confîrmantur fratribus Monafterii ÎS. Martini Turon> Apud Martenium Tom. I Collectionis nova veterùm Scriptorum parte l , pag. zj l. A Nno Incarnationis Dominiez ûccclxxxvi, anrto fiquidem piiflîmi Im- peratoris Caroli in Italia * v , in Francia 1 v , in Gallia 1 1 , cùm unanimiter E facrofanétum Concilium Pontificum ageretur ex imperio magni & orthodoxi Imperatoris Caroli , inter aliqua Canonici profe&ûs eommoda, fpirttuali aptiffi- ma lucro , contigit Gauterium alumnum almi Coenobii S. Martini & venera- bilem fan£tae Aurelianenfis Ecclefiàe Epifcopum , interventu quidem clariffimi Adalardi Turonicae fedis Archiepifcopi , caufas neceflitudinis fratrum in Mo- naftério ejufdem beatiflimi & pretiofiffimi ConfefToris Chrifti Martini fan&è vi- ventium , pandere qualiter prxdictus locus lamerttabiliter dëvaftatiohis infolitx malum à perfida gente Normannorum pertulerit , & quomodo metu elaflici ( « ) Hujus Cohcilii mehtio éft in Chronico Be- kàlonem, habita creditur Synodus xv Kal. Decera- fuenfi , cujus Auâor quaedam profert ex Aétis Con- bris an. dccclxxxvii contra Selvam Ciericum Hif- cihi. Vide fuprà, pag. 19. panum, qui Archiepifcopatum Narbon. affe&abat: ( b ) In villa Portu , fita inter Nemaufum 8c Ma- Vide Vitam S. Theodardi » fuprà , pag. 117; Tome IX t R r Ah. 88& Digitized by Google An. 888. 314 [CAPITULUM ODONIS REGIS, exercitûsperîculofa peffimi decursûs damna perpeffus fùerit, & qualiter (a) Odo A infignis Abbas ejufdem Congregationis ob tanti difcriminis immania damna ' quafdam villas , Solarium fcilicet ôc Vallem Caumoniam , cum omnibus ea- rum appenditiis , fratribus praediâi loci reddidit , ad eorum fcilicet confù- gium pariterque neceflitatem fupplendam Statuimus igitur, unà cum confultu Odonis ejufdem Monafterii prxftantiffimi Abbatis , cenfurae noftœ ediûo , communi rationis confilio atque decreto , ut villae pracnominatae ftipen- diis & neceflitatibus fratrum jamdiâi Monafterii S. Martini, cum univerfitate appenditiorum fuorum integerrima , perpetub deferviant ôcc, I X. rr „ CAPITULUM ODONIS REGIS; B vu Quando un&us eft à Walterio Archiepifcopo Senonenfï anno DCCCLXXXVIII. Promijjio Odonis Régis. PRomitto ôc perdono unicuique veftrûm & Ecclefiis vobïs commïflis, quîa Canonicum priviiegium & debitamlegem atque juftitiamconfervabo, ôc contra depraedatores 6c oppreffores Ecclefiarum veftrarum, & rerum adeas per- tinentium defenfionem , fecundùm minifterium meum , quantum mihi pofle Deus dederit , exhibebo ; Ôc jus Ecclefiafticum ôc legem Canonicam vobis ita Q confervabo , ôc res Ecclefiarum veftrarum , tam à Regibus vel Imperatoribus quàm à reliquis Dei fidelibus collatas , fub integritate ôc immunitate abfque aliqua inhonoratione permanere concedam , quas modo juftè ôc legaliter veftraè retinent Ecclefiae , ôc eas augmentare ôc exaltare fecundùm debitum uniulcu- jufque fervitium, prout fcire ôc poffemihi Deus rationabiliter dederit, ôc tem- pus di&averit, ftudebo, ficut mei anteceffores , qui hoc bene ôc ratiohabiliter obfervaverunt veftris praedecefforibus , in hoc ut vos mihi fecundùm Deum ôc fecundùm feculumfic fidèles adjutores ôc confilio ôc auxilio fitis, ficut veftri an- teceffores boni meis melioribus praedecefforibus extiterunt, fecundùm fcire ôc poffe. Et qux rétro malo funt ingenio depravata, in meliorem ôcpriftinum gra- dum, adjuvante me divina clementia , reîbrmabo cum veftro ôc aliorum noftro- rum fidelium confilio ôc auxilio. Confirmatio Odonis Régis. Odo. \ b) p X> Tom.ni' EX C O N C I L I O METENSÎ. Concil. Gai" lia pag. «14. n y. . Prœfaao. An. 888. A Nno ab Incarnatione Domini noftri J. C. dccclxîcxviii , regnî dominî JfY. Augufta eloriofiflimi Régis primo, die Calendarum Maiarum , aâa eft Synodus in fuburbio Metenfis civitatis, in Ecclefia S. Arnulfi , ab Archiepi- fcopo venef abili Ratbodo Trevirenfi , ôc à Rotberto praediâae civitatis Prsefule. Dado quoque Virdunenfis Ecclefiae reverentiflimus Epifcopus , ôc Arnoldus g Tullenfium Epifcopus , ôc Stephanus venerabilis (c) Abbas, ôcmulti Sacerdo- tes, cum Comitibus ôc pluribus Nobilibus ôcDeum timentibus viris adfuerunt. (a) Odo Cornes Francise , filius Roberti Fortis, filium Regcm Burgundiœ Jurenfis elegerunt. Vide pofteà RexFrancias. Tomuffl noftruniviii ,pag. 68. ( b ) In Annalibus Mettenfibus memoratui (c) Fortè S.Michaëks ad Mofam, utconjicit Conventus habitus anno 888 apud S. Mauritium , Mabilloniiu lib. jj> Annal* Bened. Num. }i. ta vénerabilis quoque Arnaldus Ebrodunenfis Archiepifcopus , ipfe quoque Ber-v noinus Viennenfis Archiepifcopus; cujùsrelatu voluntatem domni Apoftolici venerabiliter accepimus, cum aliis compluribus Coëpifcopis tra&aturi, atque fecundùm Dei voluntatem quaefituri , exploravimus fi hune dignè & rationa- biliter fecundùm mohita domni Apoftolici , cujus feriptà prae mantfms habe- • f . £ bantur , fuper nos Regem conftituere deberemus. Aflenfus itaque in eo omnium fuit, ut nullus meliùs Rex fieri debuiflet, quàm ille qui ex profapia Impérial! prodiens, bonae puer indolis jam coalefcebat» Gujus étfi aetas idonea ad repri- mendam barbarorum fxvitiam minus fufiieere videretur, tamen nobiliurri Principum iftius regni, quorum non parvus eft numerus, confilio ôc Fortitu- f - v dine, Deo juvante , eompfimerentur. Maximè inclyti Richardi Ducis eximiique Principes fulta juvamine , quinetiam dominx Hirmengardis gloriofiflimae Re- ginae , utilitatis regni , infita fibi acutiffima atque profùndiflima à Deo pru- dentia, adjun&o fibi fupradiâorum Epifcoporum digno hortatu, Procerumque totius regni confilio , fecundùm Dei timorem deceritifiimè adminiftrabitur. Denique freti & tanta fublevati fiducia , per Dei , ut credimus , voluntatem fupradidum Ludovicum excellentiffimi Bofonis Régis filium elegimus, atquè jr in Regem ungendum decrevimus : judicantes illum ad hoc dignum , cui praeftantiffimus Caroius Imperator jam regiam conceflerat dignitatem ; & Ar- nulfus , qui fueceflbr ejus extitit , per fuum feeptrum , perque fuos fagaciflimos legatos, Reoculfùm- videlicet Epifcopum & Bertaldum Gomitem, fàutoe regni auâorque in omnibus efle comprobatur. Hac tanta talique fulti auûori- tatis licentia, eommuni omnes in jam diâam çivitatem advdnientes confenfu> t (a) Bouchetis Iib. 6 Hiflorie Ftovinciie pag. 773 Bxete, &, ut infirtuat Bernoinus, Sarraceni Pro- ait Caroli Imperatoris nomine hic Carolum Cal- vinciam in folitudinem redegere. mm intellieendum ; fed dubium ëfle non débet, (b) Oppidum igitur Fraxmetum ; quoi, ut ait quinfermout de Carolo Craflb Imperatore initio Liutprandus Lib. 1 cap. 1, m Italicorum Provht- anni 888 demortuo, poûquàm anno fuperiori Bofo cialiumque confùtio flore manifeftum eft, jam Sar- primut Burgundi» & Provinciat Rex è vivis excef- raceni ante annum 890 occupabant, ex quo in- 1 Mef s tune ênim regiooes illas fine proprio Rege enrfiones in Provinciam faciebant. Rr ij Digitized by Google 5l6 EX DIVERSIS CONCILIIS. hanc regiam fieri decrevimus confcriptionem , manibufque infuper propriis A ratam, perennibufque eam temporibus felicem vigere prxoptantes, robora- vimus, fingulique wbfcripfimus. X I I EX CONCILIO MAGDUNENSI, In quo fancitur nequis in pofterum Abbas ordinetur in Cœnobio S. Pétri Senonenfis, niliquem ipfi Monachi ex fuis elegerint. Ex Chronico S. Pétri Senon, Tom. X SpiciLpag. y 33, An. 8pi. « Nno Dominicx Incarnationis dcccxci, Indiûione ix, celebrata eftg Synodus in Magduno fuper fluviumLigeris, in Ecclefia B. Lifardi Con- fêlions Chrifti, Regia juflione gloriofi Régis Odonis, diverfis Ecclefiarum Epifcopis confluentibus : ubi cùm de diverfis Ecclefix utilitatibus & negotiis Concil. G ail. f. 5)0. piurimam ex refolutis temporibus difcriminis ja£turam toieraiie enormiter, idcircb qubd eis à fuis Pontificibus, Senonenfis videlicet Ecclefix Prxfidibus, multi ex aliis Cœnobiis in prxlaturam regiminis Abbates confti-. tuerentur. &c. XIII. iTill EX CONCILIO VIENNENSL C Prafatio. An. 8p*. y t j£ c Capitula fà£bt funt anno Dominicx Incarnationis b c c c X c n , In» MTjL diâione x , julTu domni Formofi Apoftolici congregata Synodo apud Viennam metropolimGallix, prxfentibus legatis fan&x Apoftolicx fedis vene- rabilibus Epifcopis Pafchali & Joanne, & aliis Coëpifcopis ejufdem regniy quorum nomina fubter habentur adfcripta, in Bafdica urbis ipfius S. Salvatoris nomine confecrata. . . (a) XIV. EX CONCILIO CABILONENSI, _ In caufa Gerfredi Monachi Flaviniacenfis , qui Adalgarium ^£duo- rum Epifcopum veneno necalTe dicebatur. An. 8p4« A Nno dcccxciv, Indiâione xn, invidix inftinâu, malorum hortatu, JTX oborta eft infamis fama Flaviniaco Monafterio & caftro publico in quem- dam loci illius Levitam ôc Monachum Gerfredum, officio prxlationis fbnâum , qubd piiflimum patrem & reverendum Prxfulem domnum Adalgarium jEduo- rum Epifcopum lethali extinxerat veneficio. Hujus criminis iniquiffimum obje£him, Deo fimul & hominibus horrendum, non modo ipfius Ecclefix , verùm etiam totius Gallix aures pulfavit, ôcinfami fatis elogio notavit. Prx- fàtus verb Levita & Monachus fuper illatione tanti facinoris nimiùm exhor- ruit; utpote qui tanta tamque prxvalida ab ipfo dulciffimo pâtre perfenferatJJ bénéficia, uti omnibus fatis abundéque claret. Super quo primitùs confilium gloriofi Prxfulis domni Gualonis ipfius fucceflbris expetiit, feque à tam nefan- dilfimo fcelere, non minus cogitatu quàm fafito, prxfentix illius Deo telle & judice omnium ac infpeâore cordium, immunem firmavit. Denique tantus tamque prxcelfus Pontifex,divinorumnecnon ôchumanorum fciens, filiorum Ecclefix confilio fultus , ovem fibi creditam perire noluit ; fed infuper fomenta adhortationiim, & medicamenta divinorum eloquiorum piè & mifericorditer adhibuit, ut fi fortè diaboli pellacia quid fimile cordi illius injecerat, ialtem (a) Anno fequenti à Fulcone Archiep. Remenfi duinum Flandrix Comitem rerum Ecclefiaftica- & Coëpifcopis Remis celebratum eft Concilium , rum pervaforem. Vide Frodoardum lib. 4 Hiû. in quo datas funt comminatoric litterse ad Bal- cap. 7, in Tomo noûro procèdent!, pag. 161. Digitized by Google EX CÔNCILIÔ CABÎLONENSI. 31? A fiiggeftione Spiritûs fan&i , & infufione ipfius verbi , Ecclefiaftica iriftitutione profeflus falubriter curari poUet & ablui. Verùm jam diâus Levita Ôc Mo- nachus, in nullo penitus tanti flagitii confcius, judicium libi fanâi Spiritûs propofuit, & fe , ad quodcumque examen Ecclefiaftico more cenferetur , modis omnibus promptifllmè deliberavit Quocirca praenominatus Praeful tantum ôc tam inauditum facmus proprio cun&atus deliberare judicio , ad fanctam & comprovinciaiem Synodum Aureliani nominandi Archiepifcopi & ceterorum Coëpifcoporum praefèntia difeutiendum & diffiniendum cenfuit. Quod ôc ipfe, utpote immunis , haudquaquam diftulit. Proinde , Deo propitio , praefixo Ka- lendarum Maiarum die convenere facri Pontifices Aurelianus Primas totius Galliae cum illuftriflimis Gualone jEduenfi, Ardrado Cabillonenfi, Geraldo Matifconenfi Coëpifcôpis , fimul ôc legatis memorahdi Teutbaldi Lingonenfis BEpifcopi, apud Cabillonenfem urbem in Ecclefia beati praeeufforis Chrifti Joannis, quae eft in profpe&u ejufdem urbis. Ubi inftituta fan&orum Patrum Canonicè ôc reguiariter promulgantes , & Ecclefiaftica negotia diligentiùs pertra&antes , infamia notatum crebro diâum Monachum coràm pofitum fubtili indagine & multo examine difeutere laborarunt. Quo ifdem Monachus omni judicio more Ecclefiaftico, & humani juris experimento inftruâus, nec hujus infarni* evidentem aceufatorem, nec alicujus certitudinis proclamato- rem reperire potuit. Quod tertio fub teftificatione fan&i Spiritûs clamari jubentes, ôc nihil ptorsùs verifimile reperientes, fanciverunt communi con- filio ut, quia nec conviâum, nec etiam confeflum experiebantur, tamen quia ventilatum ôc ufque locorum erat divulgatum, ut ab omni fufpicione liber- rimus reddefetur, in viciniori Synodo, quam omni reverentia dignus Gualo C Antilles erga filios Ecclefiae celebraret, cofporis Chtifti ôc fanguinis illo exa- mine, quod folunt verius probatur ôc tefribilius, immô falubrius creditur , à flagitio divulgato publicè expiafetuf : eo feilicet tenote eumdem priùs tefti» ficantes ut,, fi in aliquo confeius tanti piacuii foret, nullo modo ad facra fumenda accederet; ôc fi fortè temerariè praefumeret, cenfura fancti Spiritûs, & auâofitate Apoftolorum principis ab ipfo vivifico redemptionis noftrae pretio extorris fieret, ôc cùm Juda Domini pfoditore damnatus aeternis irremedia- biliter fuppliciis addiceretur : fin verô immunem fe efle per omnia pernofeeret , fifus mifericordiae Dei , tanti muneris donum ad falutis fuae remedium falu- berrimè percipere non" diffideret. Quod omnibus ufquequaque fatis fuit. Inde igitur Paftor pnflitnus mifericordia motus , illius caufa apud Flaviniacunt Coenobium ôt cafttum publicum fan&am Synodum propriae Ecclefiae colligens , D juxta ftatuta fupradiûorum Antiftitum, Miflarum folemniis dedu&is, omnibus qui adfuere in primote Ecclefia S. Pétri colledtis , jam fuprà fatum praemonuit virum ut, ficut fibi ipfi confeientia di&afet, ad facra fumenda, aut etiam fefugienda quoquo vellet modo feipfum praefigeret. Quique in nullo haefitans, Deum fibi ôc ipfùm, quod percepturus erat, redemptionis pretiùm in tefti» monium ôc judicium inVocans , fidifllmè omnibus in profpeâu pofitis, quae fuprà fuerant praefixa votis omnibus pefegit. Hoc igitur tanto donatus munere, ne unquam ulteriùs tam aemulofo fauciaretur vulnere , hoc feriptum à. praefato feniore ôc fubternotatis fuis Goëpifcopis petiit relegendum, ôc manibus cor» roborandum. Walo humilis fan&ae jEduenfis Ecclefiae Epifcopus relegi ÔC fubfcripfi.' Ardradus humilis Cabillonenfis Ecclefiae Epifcopus fubfcripfi. Geraldus reuor £ ôc humilis Epifcopus Matifconenfis Ecclefiae fubfcripfi. X V, EX CONCILIO PORTUENSI in pago Nemaufenil, èe ** cjuerimonia Adalfredi Prefbyteri contra Abbonem Magalon. 478- Epilcopum. ILlufttante gratîa fanâi Spiritûs corda fidelium Dei, Conventus radius eft An. Epifcoporum fan&orum apud Nemaufenfem pagum , loco qui Portus cogno- minatur,. in Ecclefia fanâae Dei genitricis Mariae, ejus Domini Dei noftri j. C. Incamationis dcccxcvii , xm Kal. Maii, Indi&ione xv, refidente yetb Rr iij Digitized by Google 3ïS EX CONCILIO REMENSI. in eodem Concilio magnificentiffimo Pontifice p'rimx Narbonenfis Ecclefix A •Giflcranno. Ârnufto, fimulque cum eo * Gilaranno Epifc. Carcaffonenfe, ( a) Agilberto Biterrenfe, Aurelio Uceticenfe, Bofone Agathenfe, Agilardo Nemaufenie, Servo-Dei Gerundenfe , Abbone Magalonenfe : Abbatibus quoque ibidem venerabilibus fiftentibus , quorum funt nomina ; Froia ex Monafterio S. Lau- • Ucetienfi. rent y ^ Vernupradenfis , necnon & Wtardus ex Coenobio * S. Jûliani, * Craffenfî. Albaros quoque Legatus Abbatis Duran A ex Monafterio * S. Marix ; prxfen- tibus etiam Prefbyteris & Diaconibus, cxterifque Ordinibus Ecclefiafticis, 6c plurimis religiofis Laicis immodico numéro. X V î> ÊX CÔMCÏLIÔ RÈKIENSÎ, B Tow. ix ,în quo anathema diâum in cos qui Fulconem Archiepifcopuih * occiderant. r Ex veteri Mf. Cod. Nicolai Camufatii Canonici Trecenfis. An. poo. À Nno dcccc Dominicx Incarnationis pridie Norias Julias , primo fcilicet JfT^ die quando ordinatus. eft Heriveus in Archiepifcopàtu Remenfi Epifco- pus, le&a eft excommunicatio hxc qux fequitur in Êcclefia faridx Mariai Remis, prxfentibus Epifcopis infra icriptis. Heriveus nomine non meritd Remorum Archiepifcopus , ac plebis Dei famulus , Wido Rotoniagenfium Archiepifcopus , lûculfus Sueffionum Epifcopus, (c)Heidilo Novibmagenfium G Epifcopus, Dodilo Cameracenfium Êpifcopus, \d) Heririandus Morinenfium Èpifcopus , Otgarius Ambianenfium Epifcopus , Honoratus Belvacenfium Epifcopus , Mancio Catalaunenfium Epifcopus, Rodulfus Laudunenfium Epi- fcopus, Otfridus Silvaneâenfium Epifcopus, Angelrannus Meldenfium Epi- fcopus. Notum fit omnibus ubique fan&x Dei Ecclefix fidelibus tam Clericis quàm laicis, qubd nos & commifla nobis omnibus Êcclefia nimiâ perturbatur triftitiâ pro inaudita re poft perfecutiortem teinporis Apoftolorum, eorumqué fucceflbrum, de occifione nimirum patris ôc paftoris noftri (e) Folconis ab impiis impiè perpetrata, qui pro regni utilitate, & totius fandx Ecclefix ftatu, pro viribus die no&uque defudans, ac feipfum pro defenfione omnium Eccle- fiarum in hoc regno confiftentium muro prote&ionis opponens. Res enim earum à Balduino (/) Comité filio Balduini ac Judith contra omnem legemD fie divinam & humanam pervadebantur. Ideo ab ipfius Balduitti hominibus, ."Winemaro, Ewerardo ôcRatfrido, ceterifque eorum complicibus înterfeâus crudeliflimè occubuit. De cujus morte totius Ecclefix ordo atque profeflîo merito contriftatur , fie lamenta compafiionis ex intimis cordium fufpiriié emittitk <^uia igitur taie feelus rioftris temporibus perpetràre non timuerunt, quod antea , nifi fortè à paganis , in Ecclefia non auditum , qiiia non eft a£tum , in nomine Domini ôc in viftute fan£ti Spiritûs , héenon aùâoritate Epifcopis per beatum Petrum principem Àpoftolorura divinitus conlata, ipfos a fandae matris Ecclefix gremio fegregamus, ac perpetux maledi&ionis anathemate" cos condemnamus : ut eorum aliquando per hominem non fiât recuperatio , nec ulla inter Chriftianos converfatio. Sintque malêdi&i in civitate , maledi£U in agro : maledi&um horreum eorum , ôc maîedi&x reliquix eorum : maledi&us E fruems ventf is eorum , Ôc fruâus terrx illorum ; armenta boum fuorurn , fie greges ovium fuarum. Malediâi fint ingredientes ôc egredientes : fintque in - (a >Huic Concilio fubfctibit Fruftuarius Biter- («) Frodoardus in Fragmento de Pontificibut renfis Epifcopus, quem alii Truttarium yocant. Romanis de Formofo Papa verba facièns, Fui- Fortè Concibi tempore mortuus fuerit Agilbertus, conem Archiepifcopum Remenfem magnis laudi- & in ejus locum fuffe£rus FruchiariuS. bus exornat j aitque cum Lambetto Itnperatori (b) Potiùs Fernoduprenfis. Situm erat hoc Mo- carne propinquum fuifle : naflerium ad amnem Vernodubrum , VernoÇoubre •• Lambertum Auguftwn , lolcontt carne propinquum, conjunâum pofteà credirur cum Monafterio S. C* proprium fe mari folamine natum Aniani, S. Chignon. Diverfum eft à Monafterio Significani , noftri gratijpma Prafulis ejftrt S. Laurenrii in pago Narbonenfi fliper fluviuih Vota, quibut Petrt vtntratur honore Catheiram. Nigellam , la Nielle. (/) Balduinus Flandrenfis Comes Balduini , qtai {«) Hetilo vocatur apud Frodoardum lib. 4» Juditham Caroli Calvi filiam fibi rapuerat in uxo- cap. y. rehi , filius erat , Calvus diclus , traclo cognominc ' \i) Ibidem Herilandus, à Caiolo Calvo materno avo. Digitized by Google ÉX CONC. ATTIL. ET BÀRCIN. 3 i<> A domo maledi&i , in agro profùgi : inteftina in feceflu fondant , ficut per- fidus & infelix Arrius. Veniantque fuper illos omnes illae maledi&iones , quas Dominus per Moyfen in populum divinae legis praevaricatorem * * intentavit. Sintque anathema maranatha , & pereant in fecundo Adventu Domini. In- fuper quicqûid malediâionis facri Canones , & Apoftolicorum virorum Dé- créta decernunt fuper homicidis & facrilegis. Nam illos facrilegorum nomine notamus , qui in hune chriftum Domini manum mittere aufi font. Omne fuper illos ac perpetuum interitum per juftiflimam divinae animadverfionis fenten- tiam congeratur. Nullus ergo eis Chriftianus vel Ave dicat : nullus Prefoyter Miflas aliquando celebrare, nec fiinfirmati foerint, confefliones eorum reci- pere , vel facro - fanétam communionem eis , nul refipuerint , etiam in ipfo fine vitac fuae praefumat unquam dare : fed fepultura afini fepeliantur , & in fter- |j quilinium fuper faciem terrac fint; ut fint in exemplum opprobrii & maledi- ftionis praefentibus generationibus & foturis. Et ficut hx lucernae de noftris proje&ae manibus hodie extinguuntur , fie eorum lueerna in aeternum extin- guatur. XVI I. EX CONGÎLIO ATTILIANENSL !*J rc !*j S. Maris de Apud Martenium Tom. 4 Anecd. pag. yo. Quairaginta. CUm in fempiterni Régis homine pro diverfis commoditatibus fanftae An. 90U matris Ecclefiae venerabilis Archiepifeopus Roftagnus, videlicet Arela- tenfis Cathedra? , & Arnuftus primae Narbonae,cum univerfis Gothiae Spaniae- C que atque Provinciaè Comprovincialibus in territorio & fuburbio Narbonenfi , in Ecclefia S. Protorriartyris Stephani, fuper villam quae dicitur (a) Attilianus* confideremus, proclamavit fe quidam firater & comprefbyter nomine Tetbaldus de quodam Levita vocabulo Theodrico &c. Fada iftius Cartac notitia anno Verbi incarnati dccccii, Indi&ione v , fub die Idus Junii , anno Régis Caroli 1 v poft tranfitum Odonis féliciter. Arnuftus Archiepifeopus, ( b ) Servus- Dei Epifeopus, Riculfus Epifeopus, Nantigifus Epifeopus, Agenbertus Epi~ feopus. XVII I. EX CÔNCÎLÏO BARGINONENSI. ExArchivî, Abb. S. FiS. ApudVaifletium , inProbàt. Hiji. Occitania Tom. z, p. 44. M °^ 1 ' ANno Dominicaè Incarnationis dccccvi, fub Indiâione vim, Conventus An. $0$. faâus eft fanâorum Epifcoporum apud Barchinonam civitatem, quo- rum hacc font nominà ; Arnuftus Archiepifeopus aimas Narbonenfis Ecclefiae, Servus-Dei Gerundenfis, Nantigifus Urgellenfis,Idalcharius Aufonenfis, Teude- . . ricus Barchinonenfis, Rainardus Caveucenfis. Dum igitur refiderent in Eccle- fiam S. Crucis , unà eum praecellentiflimo Principe & Marehione Wiftedo , feu plurimorum diverfi Ordinis Clericorum & religioforum Laïcorum non minima caterva, ut plurimorum audirent querimonias, &, Dèo fàvente, quae Î>rolata étant, juftiffimè determinarent, in fupradiâorum prxfentiam aftuere egati Deo devotx 6c religiofiflimae Abbatiflae Hemmae , prae manibus habentes feripturam confirmationis rerum Monafterii fui, quod fitum eft in honoré S. johannis Baptiftae. (a) Attilianus nunc eft oppidum Azille feu (b) Servus-Dei Epifeopus état Gerundenfis». Azillan diâum, in confinio dioecefeon Narbonse Ricùlfus Helenenfis , Nantiguus Urgelitanus, Agem- & Fani S. Fontiï Tomeriarum. bertus incettss fcdis. Digitized by Google S 2Q EX CONCILIO BARCINON, XIX, A 'ÏX EODEM CONCILIO BARCINONENSÏ , & ex Concilio habito in Monafterio S. Tiberii. Apud Balu^ium Tomo 7 Mifcell. pag. $1. An. 906.  Nnuente atque înfpirante divina clementia , anno Verbi Incarnatï. /\ dccccvi, Convenais Pontificum reverendorum fadus eft apud nobilem civitatem Barchinonam, in quo adfuerunt reverendiflimus Metropolita Arnuftus primae Narbonenfis civitatis Antilles, pariterque Servus-Dei, & Renardus, necnon Aquinus, & Nantigifus, feu etiam Idalcarius, & Theudericus, fandif- * Barcino- ç im \ Praefules , eximiufque Princeps ôc Marchio * Wifredus ; cum iis etiam B n ' Abba'tum ôc diverfi ordinis Clericorum maxima conglobatio , & religioforum laïcorum immodica caterva. His igitur omnibus in Ecclefia fanâx Crucis in ùnum congregatis , îurrexit quidam in medio , fan£be religionis Epjfcopus Aufonenfis Ecclefia:, nomine Idalcarius proferens querimoniam fuae Ëcclefiae^ dicenfque : Injunftum ejl autem aecejjori meo à reverendo Theodardo , ù* mihi âprajenti Metropolitano, ut Ecclefia' Narbonenfi, qua ejl in honorera S& Mar- tyrum Jujli & Pajloris fita, per fingulos annos librani argenteam perfolveremus. Nunc itaque videat Jîinâltffimus Metropolita , & omnes reverendijftmi qui adefiis, & revolvat omnia volumina fanbta legis Chrifiiana } Ji aquum ejl Epijcopum jifcalem effe 3 ve l fi Cathedra Epifeopalis alicui Ecclefia tributum debeat perjolvere, nifi tantùm, quod jura Canonum refonant , humilem fubjetfionem atque debitum hoiïorem proprio déferre Metropolitano* Ç Diutiflimè autem illic de hoc tra£tantibus Epifcopis, querimoniae tandem idem refpondit Metropolita 1 De hoc quod Jlrenua fagacitas diletJi confratris nofiri Idalcarii Epifcopi querelatur , jufia quidem nobis ejus videtur querela : jèd in hoc nos aâla quidem prioris decefforis nofiri fequentes , improvise atque inconjtderatè egimus. Ideôquc quod querimonia ejus reSta nobis ac vobis videtur, dtfferamus illud ufque ad plenam Synoaum & perfeSlum duodenarium numerum confratrum noftro* rum , & tune fecundùm divinam injpirationem ex hoc quod reâtius ejl Jlatuemus. An. $07. Sequenti denique anno fan&a Synodus congregata eft in loco qui dicitut Cœnobio S. Tiberii in diocefi Agathenfi , in qua iterùm adfuerunt reliquï Epifcopi , qui priori defuerunt Conventui. In qua iterùm Synodo eadem quxftio à cun&is ventilata eft. Univerfi igitur, qui inibi refidebant , fan£ti Spi- ritûs illuftratione afflati , decérnentes pariter decreverunt non debere Epifco- pum tributariûm efTe , neque Cathedram Epifcopalem , quae domina & mater jy eft proprii Cleri ôc plebis, alicui fervitio mancipari, fed liberam elfe ab omni jure fifcali. &c. X X. ExÇhartul. £ X CONCILIO ViENHENSL & Andréa Vm. Apud Balu^ium Torn* 2 Capitul. pag. 1527. An. 507. A Nno Incarnationis Dominicae dccccvii, Indi&ionè x, a£ta eft Synodufi /\ apud Viennam Metropolim juflu domni ac venerabilis Alexandri ejuf- dem Ecclefiae Archipraefulis , in Ecclefia videlicet Domini & Salvatoris noftrt > ubi à multis in ejus prxfentia fuorumque miniftrorum , necnon & venerabilium Abbatum, videlicet Eirlei Praepofiti, Erlei Archidiaconi, Valdonis Abbatis, Leudonis Abbatis, multorumque aliorum reverendorum Sacerdotum, à diverfis diverfae prolatae furit querimonice. Inter cetera vero, quac in hac Synodo difeu- tienda ac diffinienda erant , orta eft quxdani altercatio inter (a) Aribertum Abbatem Romanenfis Monafterii, necnon & Barnardum venerabilem Mo- nachum fanftique Mauritii Abbatem , ex territorio de quadam Capella S. Severi , in parrochia S. Primi, fita in villa (b) Taufiaco. (a) Auditis utrimque rationibus ac teftibus , lis nachis tum reftitutum , nobis Iatet. Mabtllonius Ub* Ariberto Romanenfi Abbati adjudicata eft : fi Mo- 41 Annal. Bened. Nutn. 46. nafterium iftud S. Mauricii erat Agaunenfe, mirum (b) Villa Laufiaco, apud Acherium, qui idem fit ei praefuifle Barnardum Monachum ; quippe quod Concilium edidit Tom. 1 3 Spicil. pag. 167. paulô antè faecularium Canonicorum erat: an Mo- EX Digitized by Google EX DIVER5IS CONClLlISy K XX I, EX CONCILIO GERUNDENSÏ. Apud Martenium Tom. i Anecd. p. Go» DOminicae Incarnationls anno dccccviii, annuente atque infpkantè Ai. eodem Domino noftro J. C. Çonventus Clericorum atque plebegium fa&us eft circa portam Gerundae civitatis in Ecclefiam fanctiflimi Felicis Chriftî ÏVlartyris. Ih quo Conventu extitit reverendus Metropolka & Antiftes urbis almae Narbonenfis Ecclefiae Arnuftus, pariterque cum eo venerandi Praefules Nantigifus Urgelitanus & Theudericus Barcinonenfis. Extitit quoque inibi Princeps maximus Marchio Wifredus. XXI ï. EX CONCILIO JUNCARIENSÏ. kxArchht, Jsarbon. Apud Vaiffetium Tom. z Hifl. Occit. in Probat pag. $i. Dlfpofitione accerfiti divina anno Incarn. Dom. dccccviiii , IndiéHonè An. 9W xii, vNonas Maii, inregnoSeptimaniae, [in loco3(tf) JuncariasvocatO) inEcclefiaS. Vincentii, nos perhumiles Septimaniae, Hifpaniae[ôc Gothiae] ' J. C. Pontifices , Arnuftus videlicet fanétae Ecclefiae primae Narbonae Metropolita, Amelius Uzeticenfis , Gimera Carcafienfis , Reginardus Biterrenfis , Nantigifus G Urgellîtanenfis , Audgerius Lutovenfis , Geirardus Agaterifis , Ugbertus Nemau- fenfis, Gontarius Magalonenfis , Benedi&us Forojulienfis, item Reginardus Cavelienfis, unà cum immenfam congregationem nobis commifTam, abfol- vimus & benedicimus {b) Suniarium Comitem cum caeteris Comitibus filiis fuis , fimulque cùm uxoribus & cunâis fuis fidelibus. XXIII. EX CONCILIO TROSLÈÏANO. c Z?i gÉ JLx Frœfatione. Nno Dominiez Incarnationis d c c c c i x , Indi&iorie x 1 1 , V i Kalendas *n. 9ojr< Julii , convenerunt. venerabiles patres aç do&ores Ecclefiae , Heriveus videlicet fan&ae Metropolis Remprum Archiepifcopus, totius piebis Dei famu- lus , & Coëpifcopi Remenfis dicecefeos , quorum nomina fubter tenentur adfcripta, in pago Suefllonico, in loco (c) Trofleio, de ftatu fanétae Ecclefiae ac totius regni utilitate tra&aturi. Ex Capitulé fecundo. Quoniam à nabis ratio èxigitur omnium , èc Prirtcipum & fubjë&orum , ab eo qui fine acception'e judicat perfonarum , & pfo ipfis Regibus Régi Regum iumus reddituri rationem, fermo exhoftationis ad veftram, domine Rex, nobis flftendus eft excellentiam. In quo fa&o Pontificalem fie exerimus au&orita 1 - Etem, ut non oblivilcamur Regiam à Deo conftitutam efle fublimitatem , dicente Apoftolo ; Subjèài efiote Régi , quaÇt pracellenti. Sicut enim Regalis ** poteftas Sacerdotali religioni fedevotè fubniittit; fie & Sacerdotalis au&oritas cum omni pietatis officio fe Regali dignitati fubdere débet. (a) JuncaWse villa in teititôiio Magàlonenii , Çompendïo vicinius ; alterum haud procul à No- vulgô Jonquieret. . viomo civitate , in Trofleium fuperius & inferius i b ) Suniarius ïfte Vaifletio videtur efle Cornes divifum pro more villarum regianun : quo in lûc t*g- 179- ' An. pu. A ^ no dccccxi, Indi&ione xiv, habitum eft (a) Concilium in villa XX cui nomen Fons-cooperta , in territorio Narbonenfe, in Ecclefia Mar- tyris Chrifti B. Juliani, in quo pracfentes fuerunt Arnuftus Archiep. Narbo- nenfis , Nantigifus Epifc. Urgellitanus, Wimara Carcaflonenfis , Armannus Tolofanus, Teudericus Barcinonenfis , Wigo Gerundenlîs, Gayrardus Aga- thenfis, Teudericus Lutovenfis, Adulfus Palliarenfis, Benedi£his Forojulienfisy Aikardus legatus IdalchariiEpifcopi Aufonenfis, 6c Savaricus Abbas S. Pauli. Judicatum atque per hoc fcripturae decretum firmatum eft tam ab ipfo Nar- bonenfe Metropolitano quàm ôc ceteris Poritificibus , ut faepe di&us Adulfus, quamdiu viveret , ipfam Pallarienfem haberet parochiam , poft ejus verb jdifcef- fum, vel etiam fi ipfe in vita fua eam relinquere voluerit, nulli deinceps liceat eam prarripere aut dominare vel ordinare , neque Epifcopum alium inibi confti- D tuere : fed, ficut facri prxcipiunt Canones, ad dominium 6c ordinationem priftinae redeat (£) Urgellitanae Ecclefiae vel Arttiftitis ejufdem loci. XXV. cSStif EX CONCILIO CABILONENSI. J78. An. 9ijr. Um in nomine Domini 6c Salvatoris noftri J. C. refideret domlnus ♦Lugdun. Aufterius venerabilis Archiepifcopus * in fuburbio Cabilonicae civitatis, in Ecclefia B. Marcelli Martyris , cum Archiepifcoporum ôc Epifcoporum collegio , videlicet cum Ardrado ejufdem urbis venerabili Epifcopo, GeraWo % Matifconenfi, Eymino Vefontionenfi Archiepifcopo , Agio Narbonenfi Ar-E chiepifco, Alifachar Belicenfi Epifcopo, Odilardo Mauriennenfi, anno vide- licet Dominiez Incarn. dccccxv, Indi&ione 1 1 1 , 6cc. ( c ) (a) In eo Concilio Nantigifus Urgellenfis Epi- tuit Raimundus Cornes Ripacurcenfis in civitate feopus querirnoniam propofuit adversos Adulfum Rotenlî, cui datus tum eft Epifcopus OdilTendus Falliarenfem eô quôd partem diœcefeos fus in- Raimundi Comitis filius. vaffifièt ante annos a$, factus Epifcopus in Co- (c) In hac Synodo, ut rerum Burgundicarum mitant Palliarenfi, qui nunquam habuerat pro- Scriptores narrant, Roculfus Cornes Matifconenfis, prium Epifcopum. cum res Ecclefiae illius pervafiflet, internats ni (b) Valuit iïlud per aliquantum tempus; fed pareret excommunicationis metu , ablata refti- poftea anno p/7 Epifcopalem illam fedem refti- tueie coaclus eft. Skrmondut. Digitized by Google PACTUM CAROLI ET HENRÏCI; 323 XXVI. ÊX CONÇU IO (a)'TRÔSLE I A N O , in quo Erlebaldus Cornes excomrnunicatuSjpoft mortem abfolutuseft. An. 911. XXVII. î> ACTUM RËGUM CAROLI ET H EN Kl CI. CkefiiusTm. zfag. 587. IN nominefan&ae & individu* Trinitatis, divina prepitiante clementia, anfto Dominicx Incatnationis (b) dccccxxvi , anno verb regni domni & glo- BriofuTimi Régis Francorum Occidentaliura Karoli (c) xxix , redintegrante (d) xxiv, largiore veto haereditate (e) indepta x, indiâioneix ; anno quo- que domni 6t magnifieentiflimi Régis Francorum Orientalium Heinrici ter- tio , inter ipfos pratfatos Principes unanimitatis paâum ac focietatïs amicitia , quaefita repertaque exofdia fumpfit , prout vifa funf competentia. Convenè* funt enîm ambo illuftres Reges , ficut irite.r fe difcurrentibus Legatis eonve- rierant , ïï Nonas Novembris , feria prima ; domnus enim Karolus fuper Rhe- num flumen ad Bonnam caftrum , & ftrenuus Heinricus ex altéra parte Rheni. Et ea tantùm die mutuis fevifibus intuentes fuper ripas ejufdem fluminis hue & ultra, ut fui fièrent fidèles innoxii facramento , quo hanc eorum conventio- nem raerant polliciti. Verùm feria iv , viï Idus Novembris , in medio Rheni fluminis faepiùs di&i Principes in navibus quifque fuis in tertiam afeenderunt, Çquae ancorata in fluminis medio gratiâ eorum colloquii fixa erat : ibique in primo hanc fibi viciflim convenientiam ob ftatum pacis juramento fanxe- runt ita. Ego Karolus divina propitiânte clementia Rex Francorum Occidentalium amodb ero huic arnico meo Régi Orientali Heinfico afnicUs , ficut amicus pet re&um débet elle fùo amico , fecundùm meum feire ac pofle ; ea verb ratione,'li ipfe mihi juraverit ipfum eundemque facramentum , & attendent quaé promiferit. Si me Deus adjuvet & iftac fan&ae Reliquiac. Econtra Rex Heinricus eandem promiflionem facramento eifdem profecu-;. tus eft verbis fubfequenter, ût hujus amicitiae firmitas inviolabiliter obfervaretur.' Hacc funt nomina Epifcoporum , qui cum nobilibus & fidelibus laïcis firmi- tatem , quam pracmemorati Reges inter fe fecerunt , collaudando acceptave* J) runt, &. manibus fuis facramento firmaverunt nunquam à fe deftruendam. Epifcopit/) ex parte domni Régis Karoli; Herimannus Archiepifcopus Agrippinae, quae modo eftGolônia vocitata , Rodgerus Archiep. Trevirorum, Stephanus Pracful Cameracorum , Bovo Epifcopus Catalaunenfium , Baldrl- cusTraje&enfiumEpifcopus.Haec nomina Comitum ; Matfredus , Erkengerus, An. 911. (4) De hacSynodo feribit Frodoardus inHi- ttoria ôcinChtonico. Vide Tomum noftrum oéta- vum page. 161 8c 177* ,. ( b ) Pac\um hoc Bonnenfe ad Rhenum Karoli & Heinrici Regum Sigebertus adfcripfit anno 91 j : fed duplex hoc loco eft charatter , qui ad annum 911 référendum docet, feriae nimirum primas 6c ferise quart» , quarum altéra pridie Nonas , altéra vu Idus Novembris eo anno incidiffe dicitur. Quod quidem anno congruit 911, non 9x3 aut 916, ut perperàm hfc feriptum eft. Quare redtius ornni- nô m Chronico Frodoardi pactio eadem in an- num 911 conjicirur. Sirmondus. ( c) Plerique omnes rerum noftrarum aurores Karoli Simplicis annorum exordium ducunt ab obitu Odonis Régis ,111 Nonas Januarias anni 898. Karolus autem ipfe in Diplomatibus fuis quin- quennio altiiis repetit , ex die videlicet quo Re- mis à Fulcone Archiepifcopo unéhis eft in Regem , hoc eft v Kalend. Februanas anni 89}. Idem. ( d) Karolus quo tempore in Regem confirma- rus eft , integrum regnum in poteftate fua non ha- buit;quia OdoRex, quoad vixit, Aquitania Se Burgundia potitus eft. Mortuo poft quinque annos Odone, quae ab illo poffidebantur recepit , re-' gnumque cedintegravit : atque hujus redintegratio-. nis annos regni lui anriis dêinceps in publias ta- bulis fubjecit. Semper igitur redintegrationis anni* regni annis fûlido fere quinquennio pauciore» funt: Scfolidum fuiffet , n Odo , quem 111 No- nas Januarias vita funcnim diximus , ad v Kalen- das Februarias, quo die inunâus fuerat Karolus , vitam produxiflet. Idem. ( e ) Hoc vero perrinet ad regnum Lotharii, cu- jus acceffiône Karolus haereditatem fuam amplifi- cavit : quia non folùm partem illam recepit quam avus ohm Se pater ejus poflederant ; fed alteram , quae Regum fuerat Tranfrhenanorum. Sed quo anno regnum Lotharii receperit, inveftigandum. Sigebertus enim anno 916 receptum notât. Cete- rùm ex hoc loco Se ex Karoli Diplomatibus facilè eft videre quadriennio ante , hoc eft anno Chrifti 911 , regni Karoli zo , receptum fuifie. Quo nimi- rum tempore Ludovico| ultimo Francicas ftirpis in Germania Rege fine liberis defunâo , Karolo , ut legitimo heredi > jure licuit non regnum modo Lotharii, fed Gcrmaniam quoque iplàm, fiparin armis vis fuiffet , integram repetere. Idem. (/') Omnes è regno erant Lotharii, excepto Bovone Catalaunenli, cujus foror Frideruna olùa Regina uxor fuerat Karoli. Idem. Sfij Digitized by Google Concil.p.f79' An. pzz. $2* EX DIVERSIS CONCILIIS. Hagailo ; Bofo, \Paltkerus, Ifaac, Ragenberus, Theodricus, Adalardus, A Adelelmus. . . . . . . „ . Epifeopi (a) ex parte Régis mclyti Heinnci ; Hengerus Archiep. Mo- cuntiacorum , Nithardus Epifcopus {b) Mimmogemeferdae , Dodo Epifcopus Ofnobroggae , Ricawdo Epifcopus Vangionum, quae nunc dicitur Warmatia, Hunuardus Epifcopus Paderbornenfis , Notingus Epifcopus Conftantia: Aie- mannic*. Haec funt nomina Comitum ; Evrardus, Chonradus, Herimannus, Hato, Godefredus, Otto , Herimannus , Cobbo, Magenhardus, Fridericus, Foldac. XXVIII. Sm£. ex concilio confluèntino. ANno Dominicae Incarnationis dccccxxii apud Confluentiam ju/Tu ve- ^ nerabilium Principum , Caroli videlicet & Henrici Regum reverendifïï- morum , congregàti funt Epifeopi numéro o&o , Herimannus Agrippinenfis Archiepifcopus , Herigerus Moguntinenfis Archiepifcopus , Thiedo Wirce- burgenhs Epifcopus , LuithariusMindanenfis Epifcopus , Doto Ofoeburgenfis. Epifcopus , Richgowno "Wormatienfis Epifcopus , RichVinus Strazburgenfis Epifcopus , Uncuvânus Padebrunenfis Epifcopus , cum Abbatibus aliifque fa* cri ordinis viris quamplurimis. XXIX. EX CONCILIO REMENSI.' Apud Petrum Delalande in S uppl. ConciL Gallia pag. 222. q m À Nno Dominicae Incarnationis dccccxxiii ,Epifcopatûs autem domni J\. Seulfi 1 1 , Remis convenientes fan&i Patres , Seulfus feilicet Remorum Archiepifcopus, Abbo Sueflionicac urbis Epifcopus , Adelelmus Laudunenfis* Stephanus Cameracenfis , item Adelelmus Silvaneâenfis, Airardus tune inibi ordinatus Noviomagenfis , cum ceterorum ejufdem Remenfis diœcefeos Epi- feoporum Legatis , decreverunt hanc pœnitentiam his , qui bello Sueffionia inter Robertum & Carolum a&o interfuerant, injungendam. Videlicet ut tri- , bus quadragefunis per très annos agant pœnitentiam : ita ut prima quadrage-» fima fint extra Ecclefiam, donec Ecclefiac Domini reconcilientur. Omnibus . verb his tribus quadragefimis , fecunda, quarta & fexta feria in pane, fale 6e aqua abftineant, aut redimant. Similiter xv diebus ante NativitatemS. Johan-]^ nis Baptiftae , & x v diebus ante Nativitatem Domini Salvatoris , omni quoque vi feria per totum annum, nifî redemerint , aut feftivitas celebris ipfà die ac- cident, vel eos infirmitate five militia detentos efTe contigerit. XXX. An.,z4. EX CONCILIO (f) TROSLEIANO, in quo L Ifaac Cornes cum StephanoEpifc. Camerac. rediit in gratiam. XXXI. CONCILIUM TURONENSE, in quo contentio de quibufdam decimis per judtcium ignis terminatur. E lApud Martenlum Tomo i ColleBionis nova veterum Scriptorum parte i , pag. 223. An. pi;. Otitia manifeftatae rei , qualiter veniens quidam Prefbyter , nomine Rai-: ±\ naldus, ad invocationem filii fui Rainonis ante domnum Robertum Tu- ronicae Sedis venerabilem Archiepifcopum , in Conventu Synodico anno ( a ) Nullus in his è regno Lotharii : nam & Colonienfi an. 887 fubfcribit Wifelmus Mimigatw Moguntia 8cWormatia, quamviscitimaRheno , nafurdenfis Epifcopus. Idem. Tranfrhenenfi tamen regno vini gratiâ fuerantad- ( c ) De hoc Concilio feribit Frodoardus in Hi- tribut*. Idem. ftoria 8c in Chronico. Vide Tomum noôrura oâa* ib) HodieMonaftenenfisinWefifalia.Synodo vum, pagg. iÔ4 ôt i8», Digitized by Google E X D I V ERSIS CONCILIIS/ 5^ A' Incarnations Dominiez dccccxxv, Epifcopatûs ejufdem domni Epifcopi an. ix, proclamans quafdam décimas in pago Turonico, id eft de Faia ex omni- bus alodis, five de villa Fraxino, Ecclefiae in. honorem egregiiMartyrisChrifti B. Saturnini in villa Pafiniaco fundatae: & filii fui jam diai, qui mini vi&s eft débitas defervire, quas quidam Sacerdos , Gaufridus.nomine , àbt ipfa Ecclefia alienare, & injuftè poflidere volebat. Cujus rei veritatem prcfatus Praful folli- citè perquirens , interrogavit ipfum Gaufridum qualiter ipfam decimam poffide- bat. At iUe profeflus. eft quod ex ipfa décima femper medietas ad Ecclefiam fanai Vincentii in villa Antoniaco , quam ipfe tenebat, fuis & pradecefforum fuoram temporibus, abfque alicujus hominis contrarietate deveniret; àlteirà- que medietas ad praefatum S. Saturnini locum remearet : & fijiliud quifpiam diceret, ad bmnem legem examinandam, quamcumque ei Synodus indicaffet B femper garnitus adeffet. Exinde interrogante domno Archiepifcopo antè na- tos Sacerdotes, qui ipfam altercationem definire poffent, ut quodmelius fu- rent , inter eos Synodale judicium totiufque fancliifimi Concilii unanimitatem , fatis la- crymofi conqueftûs protulit querimoniam ; vîdelicet qubd Regia privaretur poteftate à quodam Principe Hugone nominato , quondamque fibi fubje&o. Cujus anxietati & multimodae reclamationi condolentes , in unitate fpiritûs co* adunati fan&ifllmi Patres , ejufinodi fuper hac re fententiam protulere. I. Nullus deiticeps Regiam poteftatem praefuraar populari , feu aliquam per- fidie mac ulam fibi fallaciter exhibere. Decrevimus enim, Toletani Concilii _ judictum exequendo , Hugonem Régis Ludovici regni invaforem ôc raptorem cïLiy, c*n~ excommunicationis gladio feriendum, nifi fortè tempore ftatuto ad Synodale 7h B Concilium veniat , & à tant nefaria protervitate fatisfeciendo refipifcau II. Artaldus Remenfis Ecclefiae Archiepifcopus propria de fede expulfus , ex Canonica au&oritate in priftinum honorem inthronizatus ; Hugo autem , qui ejus fedem contra fas fibi ufurpat, anathematis eft mucrone mul&atus : ejufque ordinatores , ôc qui ab eo funt ordinati , nifi vi Idus Septembris Trevi- risveniant, & ibi pro erratibus dignam fatisfaciendo poenitentiam fubeant, fi* milem excommunicationis fententiam fuftineant. III. De antedido Hugone Comité , qui Rudolfum * Luedunenfis Ecclefiae » LaU(June „ Epifcopum propria de fede, non caufa aliciijus criminis , fea pro fidelitate Lu* fi s u unen dovici Régis proprii fenioris expulit , decrevimus eum in fan&a Synodo pro hac re , ficut de praefcripta, excommunicandum , nifi veniendo fatisfecerit. An. 54?. An. «$48. c X L I I. EX CONVENTU (a) EPISCOPORUM in Ecclefia S. Vincentii Laudunenfis. X L I I I. EX CONCILIO {b) TREVIRENSI, în quo Hugo Cqmes excommunicacur , cum Epifcopis aliquot ab Hugone Pracfule ordinatis. XLI V. EX CONCILIO (c) A PUD S. TH E O DE R I C U M An . p;jj P adversùs Ragenoldum Comitem. X L V» EX CONCILIOU) AD MATRONAM FLUVIUM An , 9(iti in pago Meldenfi , in quo Odalricus ele&us eft Archiepifcopus Remenfis. X L V I. EX CONCILIO AD MONTEM S.MARÎjE, in quo confirmatum Decretum Adalberonis Archieo. Remenfis. pro reformatione Cœnobii Mofomeniis. âNno igitur Incarnationis JefuChrifti Domini noftri (e) dcccclxxiî, pfo-< vinciali Synodo menfe Maio generaliter congregata ad (/) Montem S. e in pago Tardanenfi, hoc (g) Decretum folemniter recitatum eft coram ( a ) Vide Frodoardum in Tomo noftro oétavo, quentem : Sirmondus Tom. j Concil. pag. 598 ad pagg* i74 & %oj. annum 98 j refert. In Chronico Mofomenli Tomo (î) Vide Frodoardum in Tomo noftro o&avo , 7 SpicU. pag. 6jy , ubi eadem Synodus recitatur, pagg. 174 & 104. legitur : Anno DCCCCLXXIII. (e) Vide Chronicon Frodoardi in Tomo noftro (f) Hic Iocus , qui in jparocbia Sueffionenfî Vin, pag. xoS. BaÉlicas inter & Fines ( Bajoches & Fîmes ) pofitus ( d ) Vide Frodoardum ibid. pag. ziz. eft , nunc à Canonicis regularibus occupatur. (e) Petrus Delalande in Su ppl. Concil. Galliae , (g) Hoc Adalberonis Decretum infrà recitatur} ig. jztf , & Mabillonius Lib. 47 Annal, fiened. fumus. um. 94 hanc Synodum rejidunt ia annum fe- Digitized by Google An.97f' An. 9Z0. EX DIVERSIS CONCILIÏS. venerandis (a) Epifcopis , Abbatibus, caeterifque fidelibus huic noftrae înfKtu-À tioni pio affenfu faventibus, immb etiam collaudantibus atque confirmantibus. Quorum videlicet primus ego Adalbero jam praefcriptus Archipraeful eidem Con- cïlio Deo auftore , Pontificali au&oritate praefidens , manu noftra fubfcribens j idem corroboravi. XL VI I. EX CONCILIO (£) REMENSÏ, in quo Theobaldus Ambianenfïs Ecclefiae ufurpator excom- municacus cft. % X L V I I I. EX CONCI LIOCOSENONENSÏ, in quo quaedam. conceduntur Mônafterio San&i Pétri. (a) Adalbero Laudun. Epifc. cujus nomen ih (b) Vide fuprà in ifto Tomo norto Epiftoladt Subfcriptionibus legitur , fubfcripfilTe dicendus eft Adalberonis Archiep. Remenfis ad Theobaldum Îioft fuam ordinationem , quas nonnifi anno 977 pag. zpp. * a&a efl. \c) Vide fuprà Chronicon S. Pétri, pag. j& DIPLOMATA Digitized by Google DIPLOMATA IMPERATORUM ET REGUM. MONITUM IN SEQUENTIA DIPLOMATA. B flÂRLOMANNl Ludovici l Caroli Crajp & aliorum Ger- maniœ Regum Diplomata , quotquot inveniri potuerant ,fum- mo cum Labore collegeram. Veriim ne videar extra propojitum ex- currere , ea tantum reprafento, qua ad pmfentem Gallia fiatum per- tinent. PR^CEPTUM (a) LUDOVICI GERMANIE REGIS fihedas Pro Monafterio Morbacenfi. MabiUm *' Ex Autographo. çTN nomine fan&ae & individuac Trinitatis, Hludovicus divina favente gratia An. 878. J[ Rex. Si locis Deo dicatis more anteceflbrum noftrorum quiddam conferi- mus , id nobis ad aeternam retributionem profuturum manifeftè credimus. Qua- propter noverit omnium fidelium noftrorum tam futurorum quàm praefentium induftria , qualitet quidam venerabilis Abba Fridericus ex Monafterio , quod dicitur Vivarium peregrinorum , quod eft fitum in Ducatu Alfacenfe fuper flu- vium Muorbach , conftructum in honore S. Leudegarii & S. Pétri principis Apoftolorum vel S. Mariae Dei genitricis, detulit nobis authoritatem in qua continebatur qualiter pii praedeceflbres noftri conceflerint eidem Monafterio vel Monachis ibidem degentibus teloneum de navibus quae per quaelibet flumina difcurrunt , necnon & de carris & fagmariis neceflaria ipfius Monafterii & con- grégations ibidem Deo fàmulantis deferentibus , five in Marfal & in Iris , & ubi- j) cumque ierint , negotiaverint vel vendiderint. Pro firmitatis itaque ratione po- ftulavit jam di&us Abba ut , anteceflbrum noftrorum morem fequentes , hujuf- cemodi authoritatis beneficium eidem concederemus Monafterio. Cujus preci- bus ob amorem Domini noftri annuentes , hoc noftrae authoritatis praeceptum fieri juflimus , per quod jubemus ut nullus Judex publicus , vel quaelibet judi- ciaria poteftas de navibus & carris , fagmariis vel caeteris vehiculis neceflaria ipfius Monafterii deferentibus , de quolibet commercio , undecumque fifcus te- loneum exigere poteft, ullum teloneum, aut quaflibetexa&ionesveloccafiones, aut ullum occurfum vel ullum cenfum, aut ullam redibitionem quaerere aut exi- gere praefumat, ubicumque infra regnum noftrum adquafcumque civitates, ca- ftella, portus, pontes, traje&um vel caetera loca acceffum habuerint. Sed lici- tum fit abfque alicujus contrarietate vel detentione naves , carra , fagmaria & £ caetera véhicula , & homines qui ea providere debent ,t:um his quae deferunt , li- béré & fecurè ire & redire : & fi aliquas moras caufa emendiautvendendi fece- rint,nihil abeis prorfus exigatur. Et ut haec authoritas noftrae conceflionis fir- ' mior habeatur , & per futura tempora à fidelibus noftris meliùs credatur , & di- ligentiùs obfervetur , manu propria noftra fubter eam firmavimus , & anuli no- ftri impreflione aflignari juflimus. Signum Hludovici fereniflimi Régis. Waltherius Cancellarius ad vicem Liutberti Archicapellani recognovi. Data Idibus Septembris, annoDominicx Incarnationis dccclxxviii , Indi- ûione xiii, anno 11 regni Hludovici fereniflimi Régis. A&um Marfa in collo- quio duorum fratrum, in Dei nomine féliciter. Amen. (4 ) Ludovicus patri fiio Ludovico Germanise Régi fucceffit anno S76. Obiit anno 88z. Tome IX. Tt 3 3Q , M O N I T U M IN DIPLOMATA CAROLI CRASSI. Epoeh* va- jf^ ARO LUS Crajfus Ludovici Germania filius varias in fuis ri*. Diplomatibus Epochas adhibuit. Prima defumitur à morte pa- PrimaEfo- tris V 1 * accidit die 2o Aug. an. 8 '7 6 , feu potiùs à divijione regni th * paterni inter fiatres fa3afub finem hujus anni , in qua , m tra- dunt Annales Mettenfes , Carolo Alemannia celïxc , & aliqua: civita- tes ex regno Lotharii. Vide Diploma 1 datum Nonis Julii anno In- B carnationis Dom. dccclxxvii , Indi&ione x, anno vero Caroli Régis primo. stcnâaEfo- Secunda Epocha petenda efiab anno SyQ , quo , tefte Annalifta (ta. Bertiniano , Carolus Longobardiaé regnum adeptus eft. Tune prace- dentemEpocham conjunxit cum regno Italia , ut fidem faciunt duo Diplomatà apud Puricellum in Monumentis Ambrojiana Bajilicâ P a ëë ,z ' 1 ^ &230> Data xi 1 Kal. Âpr. an. Incarn. Dom. dccclxxx, Indictione xm, anno vero regni Régis Karoli in Francia 1 v , in Italia 1. Aliacum iifdemEpochis Diplomatà videre eft apudU ghel- ium Tomo 2 Italia facr a pagg. 22.6 & 230. Hanc Epocham con- G firmatCharta de lite inter Monafterium S. Zenonis & Notechariuni virum illuftrem, quam refert Muratorius Tomo l Antiquit. Italia , pag>436> cum his notis chronicis , Anno falutiferae & perenniter adorandse Incarnationis Domini noftri J. .C. dccclxxx , principatûs autem domni fereniflimi Karoli Régis hîc in Italia anno 1 1 , die xxvi ii menfîs Decembris , Indict. xiv. F alfus eft Muratorius cum putavit has notas ojffzcere JèntentU Pagii contendentis die Natali Domini anni 88 O peraclam fuijfe Roma coronationem Caroli Crajji Augufti. Nam hîc numerantur anni regni in Italia , non imperii , & ipfe Carolus Rex nominatur , non Imperator. TertiaEfo- Tertiam Epocham répète ab anno 88 O, quo in die Natali Domini •«** Carolus coronatus eft Imperator., Primùm folos Imperii annos nume* ravit , ut in Diplomate pro Monafterio Farfenfi apud Chefnium To- mo Script. Franc. p. 6$8 , dato 1 v Kal. Martii anno Ghrifto propi- tio Imperii domini Caroli prapotentis Augufti unetionis fuac primo, Indicé, xiv, abfque anno Incarnationis : & in Diplomate pro Cozno- bio Brumadenfi , dato 1 v Nonas Aprilis anno Incarnationis Domini dccclxxxi, Indicé. xiV, anno verô piifïimi Imp. Caroli primo , apud Ughellum Tomo 4 Italia facr* pag. 1364. g Quma Efo- Carolus, licèt fratri Ludovico Auftrafia feu Francia Orientalis tha. Regi y mortuo die 20 Januarii an. 882 , fuccejferit , folos tamen Imperii annos in fuis Diplomatibus numerare perrexit uj que ad mé- dium annum 883>quoImperii annos conjungere cœpit cum annis regni Francia, ut in Diplomate pro Garibaldo Epifcopo Pergdmenjî, dato lll Kal. Augufti, anno Incarn. Dom. dccclxxxiii, Indiclr. i,anno verô Imperii domni Karoli inltalia nr, in Francia 11 ,apud Ughel- lumTomo 4 ItalU faCra p. $92. Unum tamen refert Ughellus ibid. P'79° > datum hoc anno Kalend. Augufti , in quo fi tus Imperii Digitized by Google M O N I f U M, 3 3 1 A tf/wm nominatur cum anno Incarnationis. Eadem èpotha cernitur in Diplomate pro Ecclefia Leodienji dato anno fequenti -, Totno 3 Gallia Chfift. inlnjlrum. col. 145. Schànnatus ini radit. Fulden- jibiïs pàg. Zll Diplomà récitât, in quo folus anhus Incarnationis 884 cumlndictione feCuhdamèmoratur. Car 0 lus pofimodùm primant Epocham dù&am àb anno 8/6 copu-> $£ mi ^ lavit cum annis Imperii. Vide Diplomatà itl , iv&V. MortUo X a ) Carlomanno GallU Rege menfe Decembri ànhi 884* Jj£* à **** Carolus très Epochas fimul conjunxit , primdm àb anno 880 ,qua Imperator coronàtus, fecundam àbannô 88 Z , quo Rex in Franc i a B Orientali dictus , tertiam ab ineunte anno 885 > qUù Rex in Gallia. Diploma pro OtingenJiMonafterio apud Gewoldum Tomo 3 Me- trop. Salisburg. pag. 6z y nis tribus characleribus ajficitur : Datum Vin Cal.Sept. anno Incarn. Dom. dccclxxxv , Indi&. ïii ■> ànno Imperii piimmi Imp. Caroli in Italia v , in Frahcia iv , in Gallia r. Eofdêm characteres habet Diploma pro Ràtisbônenji S. Maria Mo- nafierio apud èûmdem Gewoldum Tomo 1 p, 245: Datum xïV Kal. Martii , ànno Dom. Incarn. dCcclxXXVi , Indid. 1 V , anno vero piilïimi Imp. Càroli in Italia Vi , inFranciàV,in Gallia n. Schatenus lib. 3 Annal. Paderborn. pagg. ig8 & ZOO duo refert Diploma fa , *~ in quibus eadem Epocha fimul conjunguntur , Data xi Kàl. O&ob* anno Dom. Incarn. dccclxxxvii , Indicb. v , anno vero regni Ka- roli ferenitfimi Imp. Augufti in Italia vu ,inFrancia v a in Gallia m* Similia vidé inter Diplomatà Caroti. Carolus ante ôbtentum Imperium hanc formulant initiaient àdhi- Si!* 1 *'**' huit : In nominé fanclae & individus Tririitatis , Carolus divina fa- vente clementia Rex. In ùno Diplomate apud Ughellum Tomo Z Italia facra pàg. l8 6 , Carolus gratia Dei Rex. Carolus foetus Im- perator hanc ipfam Ihvocationém férè femper ùjurpàt cum his verbis , Carolus divina fa vente clementia feu gratia inter dum divina ordi- nante providentia , honnunqûàm gratia Dei fimpliciier > aliqùandô ejufdem omnipotentis Dei mifencordia Imperator Auguftus. Ex 68 Diplomàttbus, quapra oculis habeo % fex tantùm iflamhabent In- vôcationém , In riomine Dômini Dei aeterni & Salvàtoris noftri J. C. Carolus divina propitiarite , feu ôfdinante y feu opitulante,y^â prac- veniente clementia 3 femel divina ordinatite providentia Imperator Auguftus. Vèrùm cum Mabillonio obfervandum èfi nonnunquam Hb.6.ieRt Invocationes appofitas fuiffe à Chartariorum Scriptoribus , qui Au- J$f!° w ' tographorum firipturam iniiialem , quœ lectu aifficilis effe foleti perperam interpretabàhtur. In Autographis & in aliis , qua a Puri- cello & à Mabillonio vifa funt > femper legitùr ; In nomine fan&se & individu» Trinitatis. Càrùlus Crajfus Cancellarium habùit Liutwàrdum Vercellenfem Epifcopum, cui ob fûfpiciônem fiupri cum Richarde Impératrice dejecte è Palatiô anno 88/ jujfeaùs eft Liutbertus Mogùntinus Ça) Obfervandum eft Carolum non ftatùri pdft tomo tertio quod obSt ÎMclovicus Rex , id eft anno bbitum Carlomanni habitum efle pto Rege ih Se- $8j. In Chartularîje&a, Ulliwinc nomine; in eodem Comitatu vil-» lam Summa-vallis cum Capella fibi fubjeâa, Theifvenam nomine ; Villam quae in pago Sornegaudienfi ; Rondelena-curtem cum Capella fibi fubjeâa ; Vicum cum Capella in eodem Comitatu ; fed 6c villam Saleundis in eodem Comita- tu: curtemque Quinetiam in Alfaugenfi Comitatu ; colonicamque unam iit • pago Alfacenli , in monte Sigoldo, cum fex arpentis ex vineâi Nos quoque roeatu Lutfredi Comitis hoc idem praeceptum per noftrae authoritatis fcriptum . roboramus. Infuper etiam rogatu fratrum ibidem fervientium addidimus tria loca , id eft, Cellam S. Imerii cum fuis adjacentiis, ôc villam Bidericamcum £ Capella , atque Reçhovis-villare cum adjacentiis fuis: ôc juflimus inde hoc no- ftrae authoritatis praeceptum fieri ; per quod decernimus atque jubemus ut omnia fuperiùs denotata ad ufus fratrum fpecialiter défendant , nullufque ha- beat poteftatem aliquid inde fubtrahere aut minuere , fed perpétua firmitate fratribus ôc ufibus eorum deférviant , poteftatique illorum fubjaceant. Et ut haec noftrae authoritas conceflionis per futura temporâ veriùs cf edatuf , dili-; gentiûfque obfervetur , annulô noftro juflimus figillari. Datum xii Kal. O&obris , anno ab Incarnatione Domin dccclxxxiv, In* di&ionem , anno veto regni domini Caroli Augufti vin jimperii iy. A&uni Ratifbonae civitate féliciter. ( « ) Vulgo Granfel feu Munftertkal in AUàtia* Digitized by Google DIPLOMATÀ-. 33S A I V. Refticuit Monafterio S. Benigni Divionenfis quofdam mânfo^ Apud Perardum In Inftrum.pro Hift.Burgiind.pag.i6o. IN nomine fan&ae & individus Trinitatis , Karolus divina fàvente clementiâ. tef» Imperator Auguftus. Si venerabilium Pontificum juftis & rationabilibus ef- flagitationibus , quas pro Ecclefiarum fibi commuTarum utilitatibus ferenitatis noftrae auribus intimaverint , affenfum praebuerimus , & ad effe&um perpétuas ftabilitatis perducere fategerimus,non folùm in hoc noftram Imperialem exer- g cemus confuetudinem, verùm etiam hoc ipfum ad praefentem vitam cum feli- citate trranfigendam, & adfuturam quantociùs beatitudinem capeflendam , no- bis profuturum êfle non dubitamus. Quapropter comperiat omnium fidelium fanûae Dei Ecclefiaé noftrorumque , tam praefentium quàm & futurorum fo- lertia, quia veniens Geylo Lingonenfis Ecclefiaé venerandus Antilles, excel- lentix noftrae innotuit qualitèr Coenobio in honore S. Benigni Martyris exi- mii juxta Divionem caftrum > in quo idem egregius Martyr requiefcit , quaf- dam res ejufdem loci olim delegatas , atque inde fubtraétas , in pago videli- cet Divionenfi , in villa (a) Plomberias , fcilicet rrianfa xi i ad luminaria ejuf- dem Monafterii perpetuo defervienda , pro amore omnipotentis Dei atqué B. Benigni , necnon & noftri noftraeque conjugis ac prolis memoria , reddi- diffet.Hujus ergo rei causâ ad noftram fe colligens majeftatem, humiliter poi IG ftulavit quatinus pro Dei amore, & ejufdem beati Benigni honoré, res praenomi- natas atque praefato loco reftitutas , per auctoritatis noftrae praeceptum ita con- firmare dignaremur , ne deinceps pofteris temporibus inde alicùjus praefum- jptione feu temeritate queant diminui vel auferri. Cujus laudabilibus petitio- nibus aurem dominationis noftrae accommodantes , hoc fublimitatis noftrae Ïraeceptum fieri juflimus , per quod, ftatuentes decernimus , & per noftram mperialem au&oritatem confirmamus , ut praedi&ae res , quemadmodum ibi reftitutaé videntur, ita futuris temporibus , cum omnibus adjacentiis , pratis fcilicet, vineis, filvis, pafcuis, aquis aquarumve decurfibus,& utriufquefe- 3cûs mancipiis, ad hoc quodfuprà ordinata funt, perpetuo abfque alicujus in- quietudine in Chrifti norhiné perfeverent. Et ut haec noftrae confirmationis feu permiffionis au&oritas firma & inconvulfa omhi tempore permaneat , atqué t) ftabilis in futurum confiftat , manu propria fubter eam firmavimus , & anuli hoftri impreflione in Dei nomine infigniri juflimus. Signum Karoli gloriofiflimi & fereniflimi femper Augufti. Amalbertus Cancellarius ad vicem Liutwardi Archicancellarii recognovit & fubfcripfit. Data xiii Kal. Jurtii , ( b ) anno Incarnationis Domini noftri Jhefu Chrifti Idccclxxxvi , Indi&ione i v , anno Imperii Karoli Irrtperatoris in Italia re- gnantis v , in orientali Franeia iv , in Gallia i. A&um Grania viUa in Dei no« mine féliciter. (a) In Chronico S. Benigni Diriôn. apud qui Ôorebat niedio fectilo undecimo tradit hoc Achenum Tomo i Spicil. pag. 417, malè fciibi- Prseceptum- ferittum anno ab Incarnat ione Domini tur, duodecim manfa in villa Homberias , ubi cor- DCCCLXXXr, Imperii vero ipfius Caroli in Ita- rigendum , Plomberias. Hase correâio adhibenda lia V, in Orientali Franeia IK, in Gallia primo* în Tomo noftro oâavo , pag. 140. Hinc ift noftro Diplomate corrigendum , Anno (b) Auftor Chienici S. Benigni Birionenfis , DCCCLXXXrt bdiftione III. \ Digitized by Google 33* CAROLI CRASSI IMPERATORIS V. A Confirmât donationem à Geilone Epifcopo Lingonenfi factam Abbatiae S. Stephani Divionenfis. ApudPerardum in Inftrum. pro Hi/i. Burgund. p. $i. IN nomine fan&ae 6c individus Trinitatis , Karolus divinafavente clementia Imperator Auguftus. Si venerabilium Pontificum juftis & rationabilibus ef- flagitationibus, quas pro Ecclefiarum fibimet commiffarum utilitatibus, no- ftris auribus intimaverint , affenfum praebuerimus , fie eas ad effe&um per- pétua; ftabilitatis perducere fategerimus , non folùm in, hoc noftram Imperia- lem exercemus confuetudinem , verùm etiam [ hoc ipfum ] ad praefentem vi- B tam cum feiieitate tranfigendam, ôc ad futuram quantociùs beatitudinem ca- peffendam , nobis profuturum elfe non dubitamus. Quapropter comperiat omnium fanâae Dei Ecclefiae fidelium , praefentium feilicet 6c futurorum in* duftria , quia Geilo fanâae Lingonenfis Ecclefiae reverendus Antilles manfue- tudini noftrae innotuit qualiter Ecclefiam Protomartyris , feilicet B. Stephani, in Divione Caftro indifpofitam atque inordinatam reperiflet , ôc Canonicos ibidem Deo famulantes tantum ex ejufdem Ecclefiae rébus non habere , quan- tum ad eorum fufficeret vi&um : qualiter etiam ad eumdem viâum ex ejufdem Ecclefiae rébus aliquid augeret , magnificentiae noftrae fignificavit. Hujus ergo rei caufa ad noftram fe colligens majeftatem , humiliter poftulavit quatinus pro Dei fie ejùfdem B. Stephani amore , 6c ex Ulis rébus quae anteà in praedi&o- rum Canonicorum ufus delegatae fuerant, neenonfic ex illis quas pofteàipfeC venerabilis Epifcopus eorum neceflitatibus addidit , taie au&oritatis noftrae praeceptum fàcere juberemus , per quodipfi praefati Canonici abfque alicujus inquietudine eas tenere ôc libéré ordinare valerent. Quae fiquidem res funt fitae in ipfo Divione Caftro. Sunt colonise abfx 1 1 ; ôc in eodem Divionenft pago villa videlicet Aqueduûu, manfa xi 1 1 cum Capella : in Comitatu quo- que Ufcarenfi , villa Poftumiaco manfa v & dimidium : ôc in eodem pago , villa Mervello manfa 1 1 1 : ôc in villa Siliaco Capellam cum dote : in villa quo- que Quintiniaco Capellam cum dote : ôc in eodem pago villa Patriniaco ad vinum colligendum colonias iv, quae fuerunt ex beneficio Urfonis, Val-' donis atque Balduini. Eft ôc ibi ex alla parte colonica dimidia, ôc aliae vineolae ad modios xx. In eodem quoque pago , villa Aculiaco , colonia i ; ôc in Cro- matio dimidia colonia , ôc in Aquedu&u colonia dimidia. Et habent ibi ex au- D. gmento ejufdem domni Epifcopicolonos 1 1 , Hildieriumôc Eledeum,,ôc co- lonas v, Beleârudim, Teteldim, Diedelmam, Gerbergiam ôc Ingaltrudim. Cujus nos laudabilibus petitionibus aurem ferenitatis noftrae adeommodantes, hoc fublimitatis noftrae praeceptum fieri juflimus , per quod ftatuentes decerni- mus , ôc decernendo confirmamus , quatinus prxnominatas res cum manci- {>iis utriufque fexûs, ac omni earum integritate , praefati Canonici tenere atque egitimè ordinare fecundùm inftitutionem Canonicam abfque alicujus contra- dîftione valeant ; ôc nulli ejufdem faepe fàti Epifcopi fuccelTori, feu aliquae ju- diciariae poteftati,pro aliquo cupiditatis inftinûu, ab eorum ufibus ex eifdem ré- bus ciunmancipiis aliquid fubtraherefive diminuere liceat : fed quemadmodum , ordinatae ôc ad quod difpofitae funt, ita futuris temporibus inconvulsae inChrifti nomine permaneant. Ut autem noftrae promiflionis confirmatio plenioremE obtineat in Dei nomine firmitatis vigorem , manu propria fubter Armantes, anuli noftri impreflione fubter juflimus figillari. Signum Karoli gloriofiflimi ôc fereniflimi femper Augufti. Amalbertus Cancellarius ad vicem Liutvardi Archicancellarii recognovi ôc fubfcripfi. t Data xm Kal. Junii, anriç ab Incarnatione Domini noftri Jefu Chrifti (a) dccclxxxvi, Indiâione iv, anno quoque Imperii domni ôc fereniflimi Im- peratoris in Italia regnantis v , in Orientali Francia i v , in Gallia i . A&um Granias in Dei nomine féliciter. (a) Corrigendum videtur, Anno DCCCLXXXF Ltdiiï. III. Vide que notavimus in Diplomate ptaecedenri. VI. Digitized by Google DIPLOMATÂ, 3jï ft VI. Confirmât privilégia Canonicorum Cabilon. Ecclefiae S. Marcelin SSi^^ Ex Chartulario hujus Eccleji*. IN nomînè Domini aetèrni & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Carôlus dlvinà **' M * propitiante clementia Imperator Auguftus. Si neceffitatibus locorum fer- voirumque Dei in eifdem degentium opem fèf irrius , noftrae celfitudinis exer- cemus muntfs, ac per hoc àd aeternam beatitudinem omnino venturos nos rhinimè dubitâmu's. rroinde ndtum effè volumus omniiim fan&ae Dei Ecclefiae noftrorumqufe fidelium tam praeféritium quam futurorum induftriae , quia adeuntes & noftrae ferehitatis gehua* Aledrarhiftis "dileéius nobis Cornes & vPârnulfus dile- ?^ Àldtà- âiflimus nobis Praeful, humiliter flagitavèrunt manfuetudini noftrae , ut Canonicis B. (a) Marcélliin pago Cabilonenfi, invicb quidiciturHubiliacus,fempiternunl Apoftolici privilegii ftabilimèntum concedefemus. Itâqu'e libuit noftrae celfi- tudini eorum faluberrimis adquiefcere poftulationibus ; & tâm pro Venératione fan£ti Martyris-, quàm & pro nôftris relaxandis piaculls , quidquid in illorunl fonat privilegiis cae'terifque adqùifitionum cartulis, habéndum concèflîmus: videlicet quidquid Guntramnus Rex ejufdem loci fùndator ibi côndortavit atque cohcèifit ; terras fcilicét ih circuitu tam longé quàm propè adjacentes ; Ecclefiam B. Eufebii fuper * Sëgunnae fluvio fitam , cum omnibus ad fe perti- *Al.$»&& hentibus; Ecclefiam B. Juliani litam in Siniciaco villa; portum etiam in urbè na " Cabilonenfi, Girgiacum villam cum Ecclefia, Mèrcuriacum etiam fub inte- C gritate , Flotiaeum , Oniacum , Liliacum, Aircum, Patriciacum, Rofiacum, {b) Frevaus, Cavenas, Letua, Efcociolas, Alciacum, Viriniacum , Vatiacum, Ecclefiam fcilicét in monte L'afchône fitam \ nëcnon 8c Dontiacum , cum omnibus ad fejiiftè & legalitér pèrtihentibùs ; Saiiriacum & Câftenèdum, fifcum etiam qui vocatur Saltiacus , & Bellanavim fub ihtegritate ; poteftatem etianî quae dicitur Vallis-aurea, Vêtus Molinum & Petram-Jovis, Meriliacum, Sa- vinian^as , Roceas & Aquis ; & in villa Boferontis mania, xn ; necnon deinceps quidquid ibi venérandus Rex cohtulit in quocumque loco & pago. Statulmus etiam & volumus noftrae altitudinis praecepto concedendo, ut nullus Bur- gundiae Dux, feu Cabilohenfis Éeclefiae Epifcopus,five ejus ûrbis Cornes, aut judex publicus, aut exaâionarius , aut manfionaticus , ad paratas faciendum, née hominés illius loci procul vél juxta fîtos , tam ingenuos quàm fervos £> diftringehdum , judiciaria poteftas exigére minimè audeat. Concedimus etiam nonas & décimas ex omnibus ejufdem Ecclefiae villis. Et fi quis intra immu- riitatem eorum infra du obus millibus confugium fecérit, nullus eum inde abftrahefe fine licentia Abbatis vèl Senioris praefati loci praefumat. Ut autem praeceptum hoc noftrae au&oritatis ihviolabile fempiternum in Omnipotentis nomine obtineat vigorem , diuturnifque valeat.durare temporibus, manu pro- pria illud fubtef firmavimus , & annùlo noftro fubfignari jufllmus. Signum Kàroli gloriofifllmi Augufti. Sa] lomon Notarius ad vicem Liutuardi Archieancellarii recognùvl 6c fub- fcripfi. Data pridie Idus Junii , anho ab încarriatione Domini (<•) dccclxxx v , Indicé, lii, anno verô regni domni Karoli Imperatoris v 1 1 1 1 , impetii autem Vi A&um apud Gundulphi-villam in Dei nomine féliciter. Amen. (a) S. Marcélli Bafilica poftmodiim MonacMs Clu- Schanhaiùm iii Tràdit. Fûldenfibus pàg. ii i. Data tàacenfibus ceffit. In ea habit» funt Synodi annis Vllll Kalend. OBobr. anno Incarnationis Domini fa & 886. DCCCLXXXF, IndiS. III, anno vtro regni domni (b) AHas,Trevaum,Canenat.... Efcaeiolât.... Karoli pHjpmi Imper. FIIII, imperii ejui V. Si-* Fhrimacum. . . . Lefehone. . . . Dorciacum. miles notas hab«t Diploma pro Ecclefia Paderborn. (c) Similes notas Chronicas reperire eft in Di- apud Schatenum Ub. 3 Annal. Paderborn. pag.- piomate autographo pro Monafterio Fuldenfi apud ipj; TomeîX. Vu Digitized by Google 33* CAROLI CRASSI IMPERATORIS V I I. A Cabilonenfî Ecclefiae Canonicam Epifcoporum fuorum ele&ionem concedit. Apud Sirmondum Tomo 3 ConciL Gallia pag. $21, «n. 88/. T N nomine fan&ae & individus Trinitatis , Carolus divina fâvente clementia J, Imperator Auguftus. Siea, quae divinis conveniunt auâoritatibus, praecepto noftrae altitudinis conhrmamus , fupernam ob id eratiam promereri nullo modo dubitamus. Quocirca omnibus fanâae Dei Ecclefiae fidelibus fie noftris , prae- fentibus & futuris , notum efle volumus quod venerabilis Agilmarus Arver- norum Praeful adiens genua ferenitatis noftrae, innotuit quoniam GirboldusB Cabillonenfis Ecclefiae venerabilis Antiftes & reverendus , infirmitate jam fimulque fenio confe&us, non modicum metu fui obitûs civibus fit filiis Ec- clefiae fuae inferret dolorem. Itaque noftram humiliter deprecatus eft domina- tionem uc praefatae Ecclefiae Canonicam ele&ionem concedere deberemus. Placuit ergo nobis faluberrimae acquiefcere poftulationi, Decernimus igitur, & pro Dei amore hoc eidem concedimus , ut obeunte Paftore proprio , omni deinceps tempore Canonicam habeat ele&ionem : hoc denique,quod divino amore conceflimus, noftro imperiali praecepto confirmavimus , & anulo noftro infigniri juflîmus. Signum Caroli fereniffimi Augufti. Salomon Notarius ad vicem Liutuardi Archicançellarii recognovi fit fub- C fignavi. Datum pridie Idus Junii, anno ab Incarnatione Domini dccclxxxv, anno verb regni domini Caroli Imperatoris (a) vm, imperii vero v. Adum apud Gundulphi - villam in Dei nomine féliciter. Amen. VIII. fc^fE^S? Villam Vifqueriacum refticuic Tulleniî S. Stephani EccUfixl In Probat. ad Hijlor. Tullenfem p. 4* An. 88/. T N nomine fanctae & individus Trinitatis, Carolus divina favente clementia J. Imperator Auguftus. Si reftaurationibus Ecclefiarum Dei ob divini cultûs 0 amorem operam damus, Chriftianiffimorum imitamur vcftigia Imperatorum ; id privilegium procul dubio infuper ad emolumentum animas noftrae liquido profuturum elle cognofcimus. Quapropter (b) comperiat induftria omnium fidelium noftrorum, tam praefentium quam futurorum, quia Arnaldus Tullen- fium venerabilis Epifcopus, pariter cum Liutuardo fan&ae Vercellenfis Ecclefiae Epifcopo viroque clariflimo , ad noftram accedens ferenitatis clemenriam, retulit auribus ferenifïïmis noftris, quomodo Ecclefia Tullenfis qux eft in honore £an&i Stephani protomartyris Chrifti dicata, paflim per labêntia rétro tempora fuis foret expoliata rébus; undc fedes ipfa , neenon & grex, qui Chrifto inibi fàmulari videtur , non modicum fuftinetet difpendium. Igitur praefatus venerabilis Antiftes Liutuardus divino iuccenfus amore, ut lucra quaedam aeternitatis in caeleftibus nobis valeret acquirere, noftram expetiit clementiam, g compaflus [ ob ] memoratae Ecclefiae fanctae Dei genitricis Mariae feu S. Stephani Tullenfis devotionem , ut villam quandam , cognomento Vifqueriacum , quae olim inde fubtraâa fuerat , imperiali reftitutione illuc , unde fuerat injuftè fublata, reftitueremus. Cujus faluberrimis commoniti petitionibus , cogno- feentes hoc ad animae noftrae pertinere fuffragia, libentiffimum fuggeftionibus- illius praebuimus aflenfum. Idcirco Imperialis dignitatis decrevimus apices fieri, per quos jam fatae Ecclefiae fanâae Mariae feu fan£ti Stephani villam, quae quondam iÙius fuerat, nomine Vifqueriacum, coadjacentem in pago Segentinfe luper fluviolo qui dicitur Urofia, quamhaclenus tenuit jure beneficiario vafallus nofter GekyreUnus, nonaginta quinque manfos, videlicet inter ingenuiles fie («) Corrigendum FIIII , ut in fuperiori Diplomate data eodem die. (fr; Maie in edito , compgrta. Digitized by Google î> I P L O M A T À . * 339 À fervilesj cum omhibus appenditiis fuis, cum Francullî- villa, cum Eccléfiis ôc familiis utriufque fexûs, cumqué ihtegrkaté fua, pro animae noftrae falute, necnon ôc conjugis noftrae femper Auguftae, atque ftabilitate Imperii nobis i divinitus collati , reftituendo eonferimus ; eo videlicet tenore , ut quandiu Arnaldus fidelis nofter , qui nunc eft Tullenfis Ecclefiae Epifcopus , fuperftes extiterit, ipfam villam in fua ordinatione atque in fuos ufus retineat : poft cujùs vitae terminum ad ftipendia ôc fumptus Canonicorum in ipfa Ecelefia Chrifto famulantium pertineat \ quatenus iftis ôc aliis ipfius loci fervitoribus ex nunc ôc tune deinceps pro animabus noftris uberiùs exoraré debeant, ôc jure perpetuo tam ipfi quàm locus ipfe eandem villam quietè teneat atque poflîdeat ; ità ut nullus fucceflbr illius eafdem res beneficiare , ôc in fuos ufus rerinere praefumat , fed utilitatibus ftatrum & luminaribus Ecclefiae fub omni ]B integritate deferviant. Et ut haec noftrae largitatis conceflio pleniorem in Dei nomine obtineat firmitatem, hoc idem prœceptum propria manu firmavimùs , ôc annuïo noftro juflimus figillari. Signum domini Caroli fereniflimi Imperatoris Augufti. Inquirinus Notarius ad vicem Liutuardi Cancellarii recognovit. Datum il Idus Junii, anno Incarnationis Domini (a) dccclxxxiii> Indi&ione m, anno vero domini Caroli regni i x, imperii autem i v. Aftum 0.) Tullo civitate -in Dei nomine féliciter. Amem I X> Quaedàtn confirmât Ècclefia: Lugdunenfi. ExSchedfs Apud Balu^ium Mifcell. lib. Z , pag. i$o. IN nomine Domini Dei àeterni ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Karolus An&gj;, divina ordinante providentia Imperator Auguftus. Si fidelium noftrorum ratis petitionibus aures noftrae pietatis accOmmodamus , ôc eorum utilitatibus confulimus, Imperiali celfitudini operam damus, ôc ob id eorum animos noftrae fidelitati promptiores exhibemus. Idcircb notùm fit omnibus fidelibus fanftae Dei Ecclefiae ôc noftris, praefentibus feilicet atque Futuris, quoniam ad depre- cationem dile&i nobis Liutuardi venerabilis Epifcopi ôt Bernardi illuftriflimi Marchionis conceflïmus Ecclefiae beatifllmi protomartyris Stephani Lugdu- nenfis , cui venerabilis Aurelianus Archiepifcopus pfaeefle dinofeitur , Ecclefias ï) cum villis omnibus ad eas pertinentibus in pago Lugdunenfi fitas , pro remedio animae noftrae, conjugifque, ac prolis, longo jam tempore ab ipfa Ecelefia aliënatas , videlicet foris murum ipfius civitatis Ecclefiam fandi Laurentii cum benefieiolo ad eam pertinente ; Genoliacum quoque villam cum portu ôc mercato habentem Capellam ôc manfos inter abfos ôc veftitos triginta très , cum omnibus ad ipfani pertinentibus ; Dagniacum etiam habentem Capellam ôc inter abfos ôc veftitos manfos triginta, cum omhibus quîe ad eum afpiciunt. Contulimus quoque Ecclefiae lancti Hyrenaei ad ftipendia Canonicorum ibi defer- vientium pro aeterna renumeratione in Lupertiaco manfos très , in VibacO manfum unum, in Monte manfos duos, ôciri Cabaniaco manfos duos. Volu- mus quoqùe ad praefatorum fidelium noftrorum déprecâtionem praecepta à noftris ftatuta patruis, piiflimis videlicet Imperatoribus Auguftis Lothario atqué ' EKarolo, eorumque filiis Lothario atque Karolo Regibus , necnon ôc confb- * brino noftro Liidovico Rege, noftrae auctoritatis alio praecepto confirmare; * quod ôc fecimus. Et hoc praecepto confirmavimus , in pago feilicet Lugdu- nenfi Nantuacenfe Monafterium ôc Saviniacenfe cum appendices fuis, ôc in eodem pago immunitatem villae Urbanae juxta civitatem , ôc Anfam villulam in ufum fratrum, Acaulamum, Càlifcumque, ôc Cortennacum, ôc villam Ege* nam , vieumque Ambariacum , atque Belliniacum , Luperciacum etiam ôc Cotiacum , cum appendiciis ëarùm ôc famulis utriufque fexûs. In pago Vien- nenfi villam Turnonem , ôc Liviam , ôç Lucennacum , cum integritatibus fuis; In pago vero Salmoriacenfe ôc Gratianopolitano Colonicas, 6c Fiftiliacum> (a) Corrig. amiô DCCCLXXXF. . . . imperii autem V. . , , (b) CUm Tullum tina tantùm leucà diftet à Guridulfi- villa i hihil iniium quod duo prscedentia Diplomata apud GiihdùJfi-villatn data dicàntur. Vu ij Digitized by Google 1 tus. 340 CAROLI CRASSI IMPER ATORIS Cachiliacum quoque villas, cum pertinentiis fuis. In Comitatu Scutiacenfe^ Morgas villam cum immunitate ôc appendiciis* fuis. In pago verb Brionenfe Pifnacum villam cum omni integritate. In pago verb Auguftudunenfe Can- chacum villam cum fuis appendiciis. In pago etiam Belnenfi Polmarcum villam cum omni integritate fua. Et in Comitatu Portuenfi Flaviacum ôc Pocetum villas cum earum appendiciis. In pago etiam Cavillonenfi Montanum villam ôc Villare atque Servellam cum appendiciis fuis. Volumus ergo ut, [ficut] fuprà diximus, quae ibidem ab anteceflbribus noftris jam dictis aut largita funt, aut reddita, feu ab aliis cujufcumque ordinis viris collatafunt, vel deinceps Deo propitio conferentur, fub noftra immunitate firma & ftabilia perfeverent* Praecipientes ergo jubemus 6c jubendo praecipimus ut nullus judex publicus vel quiflibet ex judiciaria poteftate in Ecclefias aut loca vel agros feu reliquas poffeP fiones memoratae Ecclefiae , quas moderno tempore infra ditionem Imperii B noftri legaliter poflidet, vel quae deinceps in jure ipfius voluerit divina pietas augeri, ad caufas audiendas, aut freda exigenda, vel manfîones aut paratas faciendas , vel fidejuflbres tollendos , aut homines ipfius Ecclefiae extra rationem. diftringendos , hec ullas redhibitiones aut illicitas occafiones requirendas , ullo unquam tempore ingredi audeat , vel ea quae fuprà memorata funt penitùs exi- gere praefumat ; fed liceat memorato Archiepifeopo fuifque fuccefforibus res fupradi&ae Ecclefiae quieto ordine poflidere, oc nobis fideliter defervire, & pro> nobis , conjuge , proleque , ac totius Imperii noftri ftabilitate Domini mifericor- diam non negligant exorare. Et ut haec au&oritas noftrae munificentiae femper in Dei nomine obtineat firmitatem, manu propria fubter firmavimus, & anulo noftro infigniri juflimus. Signum Karoli fereniflimi Imperatoris Augufti. Q Amalbcr- * Amalgerius Notarius ad vicem Leutardi Archicancellarii recognovit. Data xii Kalendas Julii, anno Chrifto propitio v imperante domino noftro fereniflimo Karolo Imperatore Augufto, in Francia verb anno imperii ejus primo, Aûum(â) Stirpiaco villa in Dei nomine, Indi&ione tertia. X. grfftoT 0 ^ Confirmât reftitutionem Monachorum in Cœnobio S. Apri. Apud Mabill. de re Diplom. p. $$2. An. 88/. y N nomine fanâae & individuae Trinitatis, Karolus divina fàvente clementia 1 Imperator Auguftus. Si neceflitatibus fervorum Dei opem ferimus, & ut liberiùs Domino vacare poflint, eorum quietudini profpicimus , hoc nobis adl> prxfentem vitam tranfiendam 6c ad futuram capefiendam profuturum -liquido credimus. Itaque. notum fit omnibus fidelibus fanâae Dei Ecclefiae ôc noftris, praefentibus feilicet atque futuris, quia confiftentibus nobis in (b) Gundulfi- villa palatio noftro delata eft caufa Monachorum Monafterii fanài Apri, quod fitum efle conftat in fuburbio civitatis Leuchorum , ubi ipfe fanâus Confeuot Chrifti tumulatus cognofeitur : in quo quidem Monafterio Frotharius quondam ejufdem civitatis Epifcopus Monafticum ordinem penitùs deftitutum tempore domni avi noftri pii Augufti Hludowici, eodem Principe fatagente, ôc praefati Pontificis inftantia ôc follicitudine procurante , in priftino ftatu reformaverat, f sic. & privilegio * Quoëpifcoporum fuorum , ac praecepto ejufdem recordationis feificet Hludowici Imperatoris confirmaverat, ôc tam ex rébus fuae Ecclefiae * beati protomartyris Stephani , qudmque ex ejufdem Monafterii fancti Apri E deputatis ufibus 6c neceflitatibus Monachorum ibidem Domino famulantium quibufdam villis fufficienter ditaverat : fed negligentia quorumdam Rectorum interveniente , quod piè ftatutum fuerat , ex parte fùbtractum ac minora- tum erat. Nos denique qui miferatione divina heredes regni patris extitimus , votum ôc conftitutionem ipfius , ficut in omnibus , ita quoque ôc in praefato f SU. Monafterio ad petitionem Arnoldi Tullenfis Ecclefiae * Praefulem renovare praecepta Regum ac privilégia Pontificum cupientes, quod negligentia feu malivolentia Redorum ablatum fuerat, in integrum praefatis Monachis reftitui (<) Villa in pago Tullenfi, vulgô Eftrefey, à ad Mofellam, in Ioco peramœno, veteris palatii Tullo-Leucorum duabus diftans leucis , ubi etiam- fplendorem antiquum praî fe adhuc ferente, uni *um veteris Caftelli parietins cernuntur. leucâ infra Tullum-Leucorum : ubi etiamnutn fu- {b) Gundulfi- villas fitum collocat Mabillonius perefl oppidum, vulgà Gomirfvi/te appellatuxa, Digitized by Google I DIPLOMATA. A ac reformari juffimus, id eft vicum fau&i Apri cum vineis* terris, pratis, filvis, fàrinariis > 6c fervitoribus fuis , cum omni integritate ; Auronis manfum cum omni integritate , vinearum fcilicet , pafcuarum , agrorum & filvarum , necnon ôc vineis Alnoni, omnès in monte Barro vel Barricino conftitutas. In Bri- viriaco quoque plantariam Edenulfi & Leutmundi cum quibufdam vineis aliis; quidquid etiam in Saponariis de parte fan£H Apri habetur, ôc quidquid in Gavalunigis Archembertus eidem Monafterio dédit. Necnon & farinarium in Nafio, fed ôc manfum fanâi Maximini cum forte ejus, qui ante fores Monafterii confiftit , quem ad portam Monafterii ejufdem concedimiis. Item villulam quae 'dicitur Vitiliagus & Villerias ex integro , ôc Alano cum omnibus apendiciis fuis , exceptis paucis qui pro terris quibus utuntur eidem Monafterio deferviunt, pro ratione fui capitis Epifcopi ufibus minifteria impendunt. Sic B& Salfurias cum omni fuo apenditio, exceptis his, qui fimili conditione tenentur. Addimus quoque villam Stephani cum apendiciis & Bafîlica ejuf- dem , quam villam pro commutatione alterius villx ad eandem cellulam refpi* cientis , quae dicitur Babani - villa , illic reftituimus. Siclini quoque curtem cum Ecclefia praeter Grimaldi vicinium cum apendiciis , & praeter Bafilicam in Crepico cum apendiciis fuis. Adne&imus Siccum-vidum praeter Ecclefiam cum apendiciis, Mammonis- curtem cum Ecclefia ex integro. Similiter Sta- donis , Bladenacum, 6c Mafellos, quicquid etiam in fine Orchadenfi vel Navenfi de parte fan&i Apri à Guntardo pofTeffum eft. Martiniacum quoque quae à Vulberto per precariam tenebatur cum Ecclefia ejufdem. Sed ôc manfum in Bauviaco ex toto, quem Silvefter per praeftariam tenuit. Duos quoque manfos in Mediano-vico, ubi falinae eorum ufibus fiant, quos ôc eis Cnftofora Cdedit. Stàtuimus quoque, quod in privilegio decretum eft, ut ex cun£Hs reliquis villis beati Apri medietas decimae frugum vel animalium à porta Mo- nafterii detur : ex Briviriaco vero ôc Monte-Barro vel Barricino , tam de domi* nicis vineis, quàm de beneficialibus Monafterio decimae dantur: ex* beneficis * sîa autem claufurx 6c aedificia teâorum juxta facultatem uniufcujufque circa Mônafterium conftruantur. Concedimus quoque illis , ficut in privilegio Epifcoporum continetur, in villa quae dicitur Petra, ex pifcatoria Epifcopi unaquaque* ebdoma duas no&es. Quinetiam in Caldiniaco manfum unum *S$a & pifcatorem fupra manentem nomine Ercanteum, pariter cum uxore, ÔC filiis, ôc quicquid eidem Templo vel eifdem fratribus, pro qualibet re obla* tumfuerit, eorum ufibus deputamus. Haec autem fuprafcripta ad quadraginta Monachorum numerum conftituta funt, quibus nullus praefidentîum civitati pLeuchorum nil minuere umquam prxfumat : augere vero fi voluerit, multi- plicatis ÔC augmentatis rébus accumulentur divini fervitii cultores. Confti- tuimus vero pro omnibus fupradictis , ficut in privilegio Epifcoporum conti- netur , per fingulos annos in feftivitate beati Apri Epifcopo civitatis exhiberi convivium inibi peragendum , ad quod dentur de rébus fratrum panis modii x , frifcinga purcina v, alrietes v, vaca i, bacco i cum ficcamine, porcelli u, pulli xu, pulcini v 1 1 1, equus pretii folidorum X x x , aut pro eo folidi x x x, clipeus i cum lancea, coria n, totidem cilitia, necnon tempore militiae an- garia i , ideft carrum unum , quem tamen Epifcopi ftipendiis onerandum efle decernimus. Praetereà ftatuimus ut eidem Monafterio Abba femp'er praeficiatur, qui ab Epifcopo ipfius civitatis, aut ex eadem congregatione , aut, fi ibi dignus inveniri nequiverit, ex alia qualibet elecîus, moribus ôc doârina cla- Erefcat, ùtfecundùm regulamS. Benediâiôc praeefle ôc prodefle fratribus utiliter poflit. Praecipientes ergo jubemus ôc jubendo decernimus ut, ficut in privilegio Epifcoporum ôc praecepto divae recordationis domni avi noftri continetur, nullus rontificum per fuccedentiatempora fibi quippiam de rébus , quae eifdem Monachis conceflx funt, imminuere, aut majora illis fervitia vel dona quàm in privilegio continetur , inferre , neque ipfam ordinatam congregationem perturbare vel exordinare * juftè praefumat : fed liceat praefatis Monachis non * ^ folùm praefatas res , fed etiam fi quae à * Deo timentibus ad idem Mônafterium * siCf deinceps collatae fuerint, quieto ordine poflidere, nihilque eis oneris amplius quifquam Praefulum fuccedentium ponat, quàm in memorato privilegio confti- tutum efle confiât. Neque praefentia fua vel fuorum praefatis Monachis Pon- tifex in* ali, . oneri fit : fed quotienfcumque pro aliqua ordinatione ad idem * dcefl fi». Vu iij Digitized by Google 342 CAROLI CRASSI IMPERATORIS Monafterium acceflerit , paupertati eorum , fi voluerit , participet : aliàs autem , A ut praefati fumus, nec ipfe, nec fui in aliquo praefatis Monachis oneri fint. Si verb ex his , quae illis indulfimus , quifpiam rontifieum fuccedentium mi- nuere, aufcrre conatus fuerit, habeant licentiam Metropolitanum diocefios adiré , & neceflitatis fuae çaufas exponere. Si verb ipfe opem ferre neglexerit, adeant libéré ferenitatem noftram, vel qui nobis in regno Domini difpofi- tione fuccefierit ; 6c caufam neceffitudinis fuae Principi innotefeere. Ipfe verb corrigere nullatenus quod malè a&um efle conftat différât intuitu refpe&ûs divini, ne fortè, fi diftulerit, fententiam dampnationis , quae in privilegio ftatuta eft, fortaflis incurrat. Neque verb Abba, aut quifquam Monachorum praedi&um Monafterium colibet ingenio , vel per fe , vel per quamlibet obje- dam perfonam , fubtrahere ab Epifcopi poteftate moliatur : fed falva libertate Monafticae religionis urbi Leuchorum , vel ipfi Pontifici abfque ulla contra- g di&ione femper maneat fubje£him. Hoc verb praeceptum noftrum, quod pro tui- tione ac quiete illi conceflum eft, nullus Pontificum aliquando illis auferre prxfumat. Quod fi quifque temerario aufu facere praefumpferit, diftri&ifllmè a nobis unà cum fententia canonum quae talia patrantibus promulgata con- feretur, ut Monachis per tempora ibidem Deo militantibus fub conditionibus in jam di&o privilegio ôc in hoc praecepto noftrae au&oritatis taxatis , quietè regulariterque vivere , ôc pro. nobis ac pro ftabilitate imperii à Deo nobis commifli jugiter Domini mifericordiam exorare dele&et. Ut autem hujus con- ftitutionis noftrae au&oritas firmior habeatur , potioremque in Dei nomine firmitatis mereatur obtinere vigorem , manu propria eam fubter firmavimus , anulique noftri impreflione fubter figillari juflimus. Signura domni Karoli fereniflimi Imperatoris Augufti. q Inquirinus Notarius ad vicem Liutoardi Archicancellarii recognovi 6c fubf. Data x i Kal. Jul. (a) anno Chrifto propitio imperii domni Karoli fereniflimi Imperatoris Augufti, Indi&ione m. A&um Stirpiaco villa publica in Dei nomine féliciter. Amen» X ï„ J!^£«5? Canonîcis Tullenfis S. Stephani Ecclefiac villas confirmât: In Probat. ad H 'ifior. Tullenfem pag. $. An.88x. TT Jsf nomine fan&ae Ôc individuae Trinitatis , Carolus divina favente clemehtia Q X Imperator Auguftus. Si neceflitatibus Canohicorum Chriflo famulantium ob aeternae remunerationis amorem opem ferimus, hoc procul dubio ad animai noftrae falutem pertinefe confidimus , animofque illorum circa cultum accen- dimus, atque ut pro nobis oratores fidèles exiftant , libentiores efficimus. Notum igitur fit univerfis fan&x Dei Ecclefîae fidelibus noftrifque, prxfen- tibus ôc futuris , quia cùm pro diverfis imperii noftri negotiis ad urbem Leu- ' eorum deveniflemus , relatu quorumdam fidelium noftrorum coniperimus praecipuè , quippe ipfius loci Epifcopo , cognomento Arnaldo , nobis innuente , qualiter Canonici Ecclefiac fan&i Stephani propter incommoditates temporum ôc rerum Ecclefiafticarum exiguitatem, non eo ordine fubfifterent, quoàdivac memoriae aVû noftro piiflimo Augufto Ludoico ordinatum efle conftat : quia . neque res , neque mancipia fuis uiïbus ita deputatas habebant , unde fecundùm E canonicam inftitutionem regulafiter fubfiftere poflent. Quapropter admonente ôc exhortante nos fan&iflimo Epifcoporum noftrorum , qui tuhc praefentes fuere, collegio, necnon ihterveniente praefatae Ecclefiac Tullenfis Epifcopo Arnaldo , Canonicis urbis illius villas feu res ôc mancipia per diverfa loca conjacentes fub prrvilegii teftamento deputamus , quatenus eorum ufibus ôc neceflitatibus perpétue jure famulentur ; videlicet ex facultatibus jam dldae Ecclefiac fan£U Stephani Tullenfis villam quae vocatur Nommacus , cum Ecclefia omnibufque appendiciis , cum rivulo nominato Vido per eandem ( a ) In hoc autographo , ut notât Mabillonius , prater varia Notarii errata , quat ad marginem notata funt , deeft annus Imperatoris , nec ullum apparet iritervallum poil vcrbum Augufti àd annunfc exprimcndum, Digiti: Google DIPLOMATA. 343 Adecurrente ad pifcationem fratrum ; bannum etiam noftrum pro filva, quod - exa&ores noftri requirebant [ab] ejufdem villae familia. Simifiter eis conce- dimus Sorberiacum cum Ecclefia , Orchadas , Saugneymas cum Ecclefia ; Trociacum cum Ecclefia omnique integritate fua, necnon Beuronem cum omnibus fuis appenditiis ; manfum infuper in eadem villa , quem Meraudus & Alamonia per precariam habuerunt , fimul cum duabus vineis , quae funt in Briviriaco ; Jovini manfum cum terris & fîlvis i in Paterniaco manfum unum cum vineis; alias infuper vineas in Briviriaco, quas Canonici ipfius loci in elemofina fua fratribus contradiderunt ; fimili modo terras & vineas quat circa Tullum conjacent, quas Infeudeus dédit; item infra ipfum oppidum manfos, & in circuitu terras & vineas, quae ipfis Canonicis in elemofina datae fuerunt. Deputamus etiam fumptibus illorum Ecclefiam Domni - Martini , unà cum B villa & fylva omnibufque fuis appendiciis ; Càpellam quae eft in Francavilla ; vineas etiam quas Frotarius quondam Epifcopus in Briviriaco dédit ; fimiliter in Lucciaco vineas, quae ipfis caufa elemofinx collatae fuerunt; in Mediano vico manfum unum cum officina; ad villam Petram no&e una in hebdomada pifcationem Epifcoporum , dècimam indominicatam de civitate Tullo tam de annona quàm de vino fœnoque ; fimiliter de vino , de villa Scribulp , de fan£to Germano, de Luciaco , de Magnavilla, de Buveriaco, de Cupedonia, de Barro , de Harracarii-monafterio, dePauciaco, de Chriftani-monafterio , de "Walchadivilla, de Buiriacicurte. Addimus prxtereà illis villam Vifqueriacum cum Ecclefiis , mancipiis , terris , fylvis , omnique intégra plenitudine fua , quam pro mercedis noftrx augmento Ecclefix fan&i Stephani, unde fublata fuerat , prxcepto noftrae auâoritatis reftituimus ; ita videlicet , ut ab hac die C & deinceps in ftipendiis Canonicorum fexaginta deferviat ; neque ullus fuc- cefTorum Epifcoporum huic numéro quicquam augeat vel fuperponat ; neque de ipfa villa in aîios ufus quicquam retorqueat , aut auferre praefumat ; fed res iftae cum aliis fuperiùs defcriptis numéro Canonicorum fexagenario perenniter abfque àlicujus reâoris Ecclefiae Tullenfis coritradidione vel minoratione de- ferviant. Unde hos privilegii apices , cum confenfu venerabilium Epifcoporum atque ipfius Praefulis Arnaldiinterveniente, fieri decrevimus , per quos ftatuen- tes decernimus ut haec omhia fuperiùs comprehènfa npftris fuccefforumque noftrorum temporibus ad noftram communem animarum profeâum ufibus atque neceflitatibus feu ftipendiis praefatorum Canonicorum proficiant. Si ver6 ex his rébus , quae in hoc privilegio feu noftrae conftitutionis praecepto conti- nentur, quifque Pontificum fuccedentium minuere aut auferre, vel injuftè D commutare ( quodabfit ) conatus fuerit ; habeant ipfi Canonici licentiam Métro- politanum dioecefeos adiré, & neceflltatis fuae caufas exponere. Quod fi ipfô opem ferre neglexerit , & quod perperam a&urn eft corrigere vel noluerit , Vel neglexerit , adeant libère ferenitatem noftram , vel qui nobis in regno Domino difponente fuccelTerint, & caufam neceflitudinis fuae Principi inno- tefcant. Et ut haec noftrae confirmationis feu conftitutionis authoritas per fuccedentia tempora pleniorem obtfneat firmitatis vigorem, manu propria fubter firmavimus, & de annulo noftro figillari juflimus. Signum domini Caroli fereniflimi Imperatoris Augufti. Inquirinus Notarius ad vicem Liutuardi ArchicanceUarii recognovit. Data xi Kalendas Julii, anno Chrifto propitio domini Caroli fereniflîmî • Imperatoris Augufti primo in Francia, Indi&ione 1 1 1 , anno Domini o£tin* gentefimo [quinto]. A£tum Stirpiaco villa publica in Pei nomine féliciter* Amen, 34* CAROLI CRASSI IMPERATORIS XI L A Quafdam tes Ecclefisc Lingôfienfî reftituit. In Inftrum. ad Totn. 4 Gall. Chrifi. nov. Edit. col. j^f nomme ïàn&ae ôc individuae Ttinitatis , Karolus diyina fàvente clemen* tia Imperator Auguftus. Si venerabilium Pontificum juftis & rationabilibus petitionibus , quas pro Ecclefiarum ïibi commiffarum utilitatibus , noftris auri- bus intimaverint , aflenfum praebemus, 6c eas ad effe&um perpétuât ftabilitatis perducere fatagimus , non folùm in hoc noftram Imperialem exercemus con- fuetûdinem , verùm etiam hoc ipfum ad praefentem vitâm cum felicicate tranf- B igendam , 6c ad futuram quantociùs capeffendam nobis profuturum efie non dubitamus beatitudinem. Quapropter omnium fidelium fanûae Dei Ëcclefiae noftrorumque tam praefentium quàm futurorum comperiat folertia , quia Geilo fanâae Lingonenfis Ëcclefiae reverendus Antilles noftram adiens ferenitatem , exceflentiae noftrae innotuit quoniam plurimae res , poflefliortes 6c Abbatiae , quae Ècclefiae commiflae dignitati fuse antiquitus juftè 6c rationabiliter delegatx fue- rant, quorumdam Principum tyrannica facrilegaque temeritate atquè inlicita praefumtione line omnipotentis Dei refpeûu fubtraâae fuiflent. Hujus itaque rei causâ ad noftram fe colligens majeftatem y humiliter poftulavit quatenus Êro Dei amore 6c Sanâorum reverentia aliquid ex eifdem rébus praenominatae Icclefiae fuae per au&oritatis noftrae praeceptum reltituere dignaremur. Cujus nos laudabilibus petitionibus aurem lerenitatis noftrae accommodantes , atque G in omnibus confentientes, 6c quod quorumdam Principum tyrannica facrilega- que temeritas per violentiam abftulerat , Ut nos eidem Ëcclefiae aliquid refti- tueremus , bonum in omnibus providentes , pro amore omnipotentis Dei fie 6c fan£ti Mammetis Martyris obtentu , in cujus honore haec Ecclefia Lingo- nenlis celeberrimè dicata habetur , ôc pro reverentia beati Jacobi Apoftoli ôc fratris Domini, cujns brachium in ea conditum eft; fimul ôc ob deprecatio- nem Liutuhardi Venerabilis Vercellenfis Ëcclefiae Epifcopi, neenon ôcob de- votionem praefcripti Geilonis ejufdem Ëcclefiae Epifcopi , Abbatiam S. Ma- rk ôc S. Johannis Confeflbris in pago Tornotrenfi , ôc in loco qui Reumau nuncupatur, atque fuper fluviolum qui Gozzia dicitur, ubi idem venerabilis ConfelTor manu propria Monafterium aedificavit , ôc in quo ipfe decentiffimo requiefeit honore , cum Ecclefiis ac omni familia utriufque fexûs , omnique fj re adeamdem Abbatiam juftè ôc rationabiliter pertinenti, faepefatae Ëcclefiae Lingonenfi, cui jure antiquitus fuerat delegata, per auctoritatis noftrae prae- ceptum reddimus ôc condonamus , donatumque in perpetuum elfe definimus ; per quod ftatuentes decernimus , ôc noftra Imperiali auctoritate in omnibus confirmamus, ut praedi&um Monafterium , in quo farperatus ConfelTor requief- eit, cum omniAbbatia ad illud afpicienti, abhinc & deinceps ad Epifcopium Lingonenfe pertineat; 6c quemadmodum alise res eidem Ëcclefiae compéten- tes conjun&ae funt , ita Ôc ipfa Abbatia illi conjuncta ôc unita habeatur , atque fub re&orum illius poteftate 6c ordinatione perpétué confiftat » eo videlicet. tenore , ut pro nobis ôc antecelforibus noftris ôc conjuge ôc proie noftra , feu totius Imperii Jioftri ftabilitate Dei clementiam haec eadem Ecclefia afliduè exoret , ôc annis fingulis die confecrationis noftrae congregationi ejufdem Ec- E clefiae ôc Monachis in jamdicto Monafterio Deo famulantibus una refe&io ab Epifcopo nobiliter praeparetur , ôc honorificè exhibeatur. Poft noftrum quoque ex hac vita difcefium , dies anniverfarii noftri cum precibus ôc oblationibus Miflarum devotiflimè recenfeatur , ôc haec eadem refe&io eifdem congrega- tionibus abfque aliqua relaxatione adminiftretur. Et ut haec noftra concelDo nr- miorem per futura tempora in Dei nomine obtineat vigorem , ôc à fidelibus noftris veriùs certiûfque credatur , ac diligentiùs obfervetur , manu propria firmavimus , ôc bulla noftra fubter fignari juflimus. Signum domni Karoli fereniflimi Imperatoris Augufti. Inquirinus ad vicem Liutuardi Archicancellarii recognovit. Data v Calendas Septembris, anno Incarnationis Domini DccclXxxv, Indi&ione Digitized by Google £> I P L O M À ï À . 34j Aïndi&îone m, anno vero domni Karoli Imperii v. Àdtuïri Monafterio quod di« citur Lauresham in Deinomine féliciter. Amen. XIII. Quafdam res Ëcclefiae Matifeonetifîs Ganonicis refticuit In Inftr. adTom. 4 Qall. Chrijl. nàv. Ëdit. col. Q.63. IN nomine (a) fânâàè &ihdmduael*rinitatis,Karolus cùvina fevente clemen- _ tia Imperator Auguftùs. Notum fit.cun&is Ecclefiae fancWfïliis,praefenti-k g^* 0 * bus fcilicet & futuris, quia * Leduardiïs venerabilis Epifcopus atque dileûus B ArchicanceUarius nofter noftram adiit clementiam,utCanonicis Ecclefiae fan&i ^"^^ Vinceritii , qufc eft conftru&a in eivitate Matifconenfi , redderemus aliquas res injuftè abtatas , pro remedio animae noftrae & parentum noftrorum , ut beatus .Vincentius Chrifti Martyr apud piiiïimum Deum pro nobis fit perpetuus in- terceflbr. Cujus îaluberrimam petitiorvêm libenter audientes & profuturam cbgnovimus. Quapropter conceflimus jam di&o S. Vincentio , agente fupra- di&o Epifcopo , villam Siciaci cumEcclefiaS. Tangulfi,ôc Diviacum cumEc- - , ckfia S. Martini, & manfa xiv in ufum fratrum ibi Deo fervientium, ut per ftftura fecula illis maneant âbfqùe ullo contradiâore. Si quis autem , quod fieri non credimus , horum contradiâor extiterit, xxx auri libxis culpabilis judice- tur. Ut autem [h*c} vetiùs credantur , & diligentiùs confervéntur , manu noftra propria firmavimus, & annulli noftri imprefiione figillari praecepimus. C Signum domni KatoU piUfimi Imperatorisk * Madalbertus Notarius fcripfit, *An»albetrta XIV» Quafdam res reftituit Ecclefîae Lingonenfî. fjZ. J "° sr * i ÏN nomine fatfâé & individuè Trinitâtis , Karolus divina favente clementia An. 8B6, Imperator Àuguftus. Si venerabilium Pontificum juftis & rationabilibus ef- flagitationibus , quas pro Ecclefiarum fibi commiflarum utilitatibus , noftris auribus intimaverunt , affenfum prebemus , & eas ad effe&um perpétue ftabi- litatiç perducere fatagimus, non folùm in hoc noftram Imperialem exercemus confuetudinem ; verùm etiani hoc ipfum ad prefentem vitam cum felicitate 13 tranfigendam , & ad futuram quantocius beatitudinem capefïendam nobis pro- futuram effe non dubitamus* Quapropter omnium fidelium fanôè Dei Eccle- fie, noftrorumque tam prefentium quàm & futurorum comperiat follertia , quia Geylo fan&e Lingonenfis Ecclefie reverendus Antiftes noftram adiens fcrenitatem , excellentie noftre innotuit qualiter quamplurime res, poflêflio- nes & Àbbatie, que Ecclefie fue'exiguitati commifle antiquitus jufte & ra- tionabiliter delegate fuerant, quorumdam Principum tyrannica facrilegaque - têmeritate , atque inlicita prefumptione , fine omnipotentis Dei refpe&u fub- traâe fuuTent. Hujus itaque rei caufa ad noftram fe colligens majeftatem , hu- mUiter poftulavit quatenus pro Dei amore & San&orum reverentia aliquid ex iirdem rébus vel Abbatiis Ecclefie per auâoritatis noftre preceptum reftituere digtiaremur. Cujus nos laudabilibus petitionibus aurem ferenitatis noftre ac- E commodantes, atque in omnibus confentientes , & quod quorumdam Princi- pum tyrannica facrilegaque temeritas per violentiam abftulerit, ut noseidem Ecclefie aliquid reftitueremus , bonum in omnibus previdentes, pro amore om- nipotentis Dei & S. Mametis eximii Martyris obtentu , in cujus honore hec eadem Ecclefia Lingonenfis celeberrime dedicata habetur ; & pro reverentia beati Jacobi Apoftoli & fratris Domirii , cujus brachium in eà conditum eft i fimul ob deprecationem Liutuhardi venerabilis Vercellenfis Epifcopi , alio- rumque noftrorum Principum , necnon & ob devotionem prefcripti Geylonis (a) Hoc Diploma tribuendura eft Catolo Craffo > ut pàtet ex nomiiiibm Liutwardi Archicahcellaiii 8c Amalberti Notarii. JomclX % Xx Digitized by Google H 6 CAROLI CRASSI IMPERATORIS Epifcopi > Abbatiam fanae Marie Ôc fanai Sequani ConfefForis in pajgô (a) Ma- À gnimontenfi & in loco qui Siccaftet antiquitus nuncupatus eft; juxta quem ipfe venerabilis ConfelTor deceffit , . * . » ac omni familia utriufque fexûs, om- nique re ad eandem Abbatiam juftè & rationabiliter pertinenti, fan&è pre- fateEcclelie Lingonenfi, cui jure antiquitus fuerat delegata ,per au£britatis noftre preceptum condonamus, & in ... . deoerninms > ôcper noftram împe- rialem au£loritatem in omnibus decernendo confirmamus , ut prediûa Abbatia fan&e Marie & fanai Sequani, cum omnibus fub integritatefibiaipicientibus,** abhinc €c deinceps ad Epifcopum Lingonenfem pertineat ; 6c qnemadmodum alie res eidem Ecclefie compétentes conjunâe funt* ita eadem illa Abbatia ipfi 8t Ecclefie conjunfta 6c unita habeatur , atque fub re&orum illius pote* ftate 6c «ïrdinatione perpetuo confiftat ; eo videlicet tenore ., ut pro nobïs at- que predecefforibus noftris & conjuge ac proie noftra , feu totius imperii no- ftri ftabilitate Dei clementiam eadem Ecclefia affiduè, exoret , 6c annis fingu- lis die confecrationis noftre, congregationi ejufdem Eccléfie ôc Monachis in Monafterio jam diébe Abbatie Deo famulantibuS una refe&io nebiliter prepa- retur , ôchonorificè exhibeatur : poft noftrum quoque ex hac vita diicefium, dies anniverferii noftri cum precit>us 8c oblationibus Mifiarum 4evotiflimè te-? cenfeatur ; 8c hec eadem refeâio eifdem congregationibus abfque aliqua rela- xatione adminiftretur. Et ut hec noftra conceffio firmiorem per riituratempora in Dei nomine obtineat vigorem , ôc à fidelibus noftris veriùs certiùfque cre-. datur , manu propria fubter firmavimus. Signum Karoli gloriofiffimi ôc fereniffimi Imperatotis Aug. Amalbertus Notarius ad vicem Liuthwardî Archicancellarii fecognovit. Datum xviii Cal. Feb.(£) anno Incarnationis Domini noftri Jefli Chriftî c vih c lxxxvii, Indift. iv, anno quoque Imperii domini & fereniffimi Ka- roli Imperatoris in Italia regnantis v i , in Orientali Francia v , in Gallia 1 1 1> Adum in Seleuftat palatio féliciter. Amen» X V. Confirmât donationcm à Carolo Calvo fa&atn Ècclcfiis S. Mammetî* Lingonenfîs , & S. Stephani Divionenlîs, Apud Perardum in Inftrum. -pro Hift. Burgund.p> ^9» An. 8W. j nomine fena« 8c individu» Trinîtatis , Karolus divina favente cleméntîa X Imperator Auguftus. Si venerabilium Prxfulum juftis 6c rationabilibus ef- flagitationibus aurem noftrae manfuetudinis commodaverimus , 6c eas ad ejflfe- âum perpétuas ftabilitatis perducere fategerimus , non folùm in hoc noftram ïmperialem exercemus confuetudinem , verùm etiam hoc ipfum ad praefentis vitae curfum cum felicitate tranfigendum , 6c ad futuram quantociùs beatitu- dinem capeflendam nobis profuturum efle non dubitamus. Idcirçô notum fit omnibus fan&ae Dei Ecclefiae fidelibus 6c noftris , 'praefentibus fcilicet 6c futu- ris, qubd Geilo fana* Lingonenfîs Ecclefiae reverendus Antilles noftram adiens fublimitatem , celfitudini noftrae innotuit qualiter Lingonis Civitatem , fibi vi- delicet à Deo commiflam, ob nimiam perfecutionem five infeftationem pa- ganorum, ôcrefugium five falvationem Chriftianorum , 6c fana* Dei Eccle- g fisc defenfionem , propè jam reaedificatam , fine alicujus Comitis vel judicis juvamine , atque conflruftam haberet , ôc ut ad perfeâionem illam perducere potfet, modis omnibus fatageret. Hujus rei caufa ferenitatem noftram cum (« ) Magnus-mom , pagus vukô diâus Mi- 887 convenit. Ut autem Notas Chronicx C- tnont in Burgundia prope Fanum S. Sequani. rnul quadrâtent , legeadum eflèt : Amn Chriftî ■ (b) Hoc Diploma Àutographum putat vit do- DCCCLXXXFI t Indift. IV , anno imperii in Italia. âiffimus Melot Bibliothecae Régie Cufto* , qui Vit m orientait Francia V, in Gallia II. Sic legit illud tranfcripfit , 6c mccum communkavit. Ve- Labbeus, qui illud Diploma edidit ex Autographe tum annos Chrifti 887 nec cum Indîctkme quarta, in Mifcell. curiofis pag. 450. In Diplomate fe- nec cura arnio fexto imperii in Italia, nec cum quenti, quod datum eft eodem die 6c eodem loco, anno quinto in orientali Francia ooncurrere po- retinetur annus 887 » fed reponitùi IndiAio quin- teft; tolus annus in Gallia terthw anno Chrifti ta, 6c annus in Galba fecundua. Digitized by Google D I P L O M ATA. 347 A quantis precibus potuit , humiliter deprecatus eft , (a) quatinus ob nimias Co- mitum feu judicum inquietudines, pro omnîpotentis Dei amore , & noftro- rum peccaminum relaxatione , & ipfum civitatis murum , 6c quindecim pedes de intus , ôc fexaginta de foris , five omnia ex fifco noftro infra eandem civi- tatem ad jus Comitis pertinentia , feu etiam & omne illud ex jure fifci noftri , quod in Campo-bello juxta faepefatam civitatem exfiftit , eidem Lingonenfi Ecclefiae , fuorumque reâorum ordinationi , per auctoritatis noftrae praeceptum perdonare dignaremur. Obtulit praeterea obtutibus celfitudinis noftrae auctori- tatem praecepti piae recordationis avunculi noftri Karoli Imperatoris , qualiter ïpfeob deprecationem Ifaac venerabilis Epifcopi ejufdem Lingonenfis Eccle- fiae , & in eadem Lingonis civitate ôc in Divione caftro monetas fieri concef- fit; eatamenratione, quo abfque alicujus judicis feu Comitisinquietudinead jus B five ordinationem jam faepe memoratae Ecclefiae reâorum pertinere perpetub debeant. Statuit denique & in eadem au&oritate , ut de mercatis annalibus in fupradï&is lotis medietas , ôc de ebdomadalibus fumma integritas , partibus ejufdem Lingonenfis atque Divionenfis Ecclefix cederetur. Quae etiam ut futuris temporibus firmiora fint, ôc çertiora credantur, noftra au&oritate cor- ■ roborari humiliter deprecatus eft. Cujus nos laudabilibus petitionibus aurem noftrae celfitudinis accommodantes , hoc auâoritatis noftrae praeceptum fiferi jufllmus, per quod ftatuentes decernimus, & decernendo confirmamus, qua- tinus omnia ex jure fifci noftri ad caufam Comitis pertinentia infra eandem Lingonis civitatem , & extrà loco qui Campus-bellus dicitur, 6c ipfum civi- tatis murum , 6c quindecim pedes de intus, 6c fexaginta de foris, veluti fuprà infertum eft , 6c quemadmodum jam faepe fatus Geilo Epifcopus petiit ; ita C per hanc noftram Imperialem au&oritatem, ôc ipfa Lingonenfis Ecclefia , ôc îpfe fuique fucceffores légitimé ordinent , 6c perpetub in Dei nomine ordine quieto obtineant. Dé mercatis verb ôc monetis , ficuti divae memoriae fuprà feriptus Karolus Imperator avunculus nofter fua au&oritate ftatuit , conftituit & confirmavit ; ita 6c nos ejus redintegrantes ôc renoyantes auctoritatem , per hoc noftrurn Impériale praeceptum ftatuimus , ftabilivimus atque aeternali- ter confirmamus. Et ut noftra Imperialis permiflio per futura tempora ple- niorem in Dei nomine obtineat'firmitatis vigorem , manu propria fubter fu- mantes , anuli noftri unpreffione fubter julïimus figillari. Signum Karoli gloriofiflimi ôc ferenifllmi Àugufti» ~ Amalbertus Cancellarius ad vicem Liuthwardi Archicanoellarii recognovi ôc fubfcripfi. J} Datum o&avo decimo Kal. Febroarias , anno Incarnationis Domini noftri Jefu Chrifti (£) dccclxxxvii, Indiâione v, annolmperii Karoli Imperato- ris in Italia vi , in Orientai Francïav, in Gallia h. A&um Scletiftath Talatio féliciter. Amen. XVI. Cuciacenfi Monafterio dat privilegium , illudque fubjicit Epifcopo J^$£%? Nivernenfî. nmfi. Àpuâ MabilL de Re Dipïom. pag. 554. IN nomine fanctae ôc individuae Trinitatis, Karolus gratia Dei Imperator An. 88S. Auguftus. Si Imperialis follicitudo ea procuret , quae ad inftaurationem fan- ôae Ecclefiae pertinere nofeuntur , fine dubio magnum Imperii culminis fta- tum praeparare comprobatur , ôc non folùm in praefenti ftabiîimeotum regni ôc imperii corroborât , fed etiam in futuro aeternae retributionis praemium fibi conciliât. Sit ergo cogrtitum cunâis fidelibus fândbe Dei Ecclefiae, tam prae- fentibus quàm ôc futuris , quia Emmenus venerabilis Epifcopus Nevernenfis Ecclefiae ad noftram clementiani veniens , indicavit nobis quod Monafterium in villa S. Martini de fuburbio Nevernis in (c)iGuciaco , qui eft in Arvernenfi ( a ) Perperàm Perardo , quantumvis. apud Nivernum , quae modo Canoniconim regu- (b) Fortè legendum , anno DCCCLXXXPI, lariura eft. In rilla Cuciaco Monafterium Sanéki-. InâtÛ. IV. monialium sedificavit Emmenus Nivern. Epifc. ( c ) Cuciacum,Co«J7if» villa erat in Àrvernis quod hodie quoque fubfiûit fub régula fànfti Ëc- pertinent ad $afilicam fuburbanam S. Martini nediéti. Kxij Digitized by Google 34 8 CAROLI CR'ASSI IMPERATORIS Comitatu fundabat, ôc Sanaimoniales feminas divmae militix ramulatu-A ras ibi conftituebat. Petiit denique providens infuturum, ut eifdem Sandi- mohialibus praeceptum noftrae firmitatis concederemus , ut in eodem loco fi- ducialiter Deo famularentur ; ôc numquam ab ullo Ponrifice Nevernenfis Ec- clefiae à ftatu Monaftici ordinis evellerentur aut mutarentur ; & neque alius Ordo , nifi Sanâimonialium feminarum , ibi conftituerètur. Dignum itaque intuenrcs quod pofcebat , confehfimus precibus ôc voluntati ejus. Volumus itaque, Ôt per hujus praecepti conftitutionem roboramus , ut ab hodierna die' nuïlus OrdoEcclefiafticus , nifi Sanaimoniales feminae, inCuciaco villa, quae ad fan&um Martinum de fuburbio Nevernis pertinet , in Monafterio quod Emmenus ibi conftrui jufltt Epifcopus , Deo ramulari prœfumat , & neque ab tillo Pontifice , vel ab aliqua faeculari poteftate diffipetur, vel tranfmutetur. Abbatiffa quoque ejufdem Monafterii decedente , tribuimus illis, fie Ïmpe-B riali more delegavimus , firmiterque concedendo indulfimus , quameumque ex fuis maluerint , Hcentiam eligendi Abbatiffam. Epifcopus verb Nevernenfis EccleïiîB nullo modo fine confenfu Sanâimonialium aliam aliunde Abbatif- fam ibi conftituat, nifi unam ex ipfis fororibus in invicem confentientibus. Ut autem ipfœ Sanaimoniales fubjeaionem debere te recognofeant Never- nenfi Epifcopo, ne aliquando velint fe fubtrahere à jugo & ordinatione Ne- vernenfis Ecclefiae ; conftituimus confilio fidelium noftrorum ut omni anno feftivitate fanai Martini in mehfe Novembri in cenfu defolvant Epifcopo Ne- vernenfi libram argenti unam. Deinde per hoc praecepti inftitutum confirma- mus, Ôc confirmando prohibemus utdecimae nec aliquod umquam ab eis âm- pliùs exigatur , praeter annualem cenfum , quem caufa fubjeaionis decrevi- mus 6c dimnimus. Confirmamus quoque oer hoc praeceptum ut nullus Cornes , ç nullus Judex publicus, nullus Epifcopus ce his quae ad ufus Sanâimonialium pertinent , neque in ipfo Monafterio , neque alibi extra Monafterium aliquid dominari per potentiam praefumant : Ôc nec ulla appofita perfona paratas , nec cenfum, nec aliquod obfequium à Sanaimonialibus exrgat : fed abfque ullo obftaculo impeditionis quietè vivere , -ôc fecundùm debirum fua ordinare , c* pro incolumitate Regum & tegni pace Deum jugiter velint 6c deleaentur exorare ; Ôc omnia quae ad ipfarum Sanâimonialium caufam pertinere viden - tur, fub immunitate rerum S. Cyrici , ficut in praeceptis predecefforum no- ftrorum , Regum videlicet Ôc ïmperatorum , continetur , tali drfpofftrone per- maneant- Decrevirnus denique omnimodifque vetamus , Ôc vetando firmiter nrohibemus quatenus ab hodierno ôc in reliquum nullus ibi concurfus alio- rum fiât , neque aut iïlie ftandi aut commoratidi, neque confugium inibi fa-j) ciendi aut moram , exceptis illis qui adOmnipotentisclementiam adorandarn "•umdemlocum ïaTiaumhumïliterpetierint , qui eifdem Deo facratis nullam moleftiam inférant. Si qui fortè illud oraefumptivè agere tentaverint , aut (a) ca- pite puniantur, aut tantum auri pondus prxtaxato fanaiffimo loco conférant , quo tarn AbbathTa:, quàm reiiquisibi Deo militantibus fatisfaciaht -.quianub- latenus illum adhofpitale conceffimus alicujus mortalis, fed ad Sanaorum fuffragia pofeenda pro ftatu regni , ôc temporis tranquillitate, ôc omnium Chriftianorum falute fingulariter diuturna. Et ut auaoritas hujus praecepti vi- geat, fubtus manu propria ■firmavifmis , Ôcatrrulo noftro mfigniri juffimus. Signum Caroli gloriofillimi AuguftL Amalberïus atd vîcem ijîùthuatâi récognovi. Data xvi Kal.Se^tetnbris, anno Ifccârnationis Domini (b) dccclxxxvi , E ïndiakme iïii , anno regni domini Karoli piilfimi Imperatoris Augufti in Ita- lia v, aiFrancia îih, in Gallia (c) n. Aaum Attiniaco palatio teheiter. < a) Sinzularis eft in hocprivikgio muiaa feu (c) Annus fecundus regni Catoli Graffi in mterrmnatio de pœna wapitis, quam nitfquam in GaHia cum anno 88* compoiutar m Cnafta alionmi Regum Francorum pneceptis îqeùnas. donis Laudun. Epucopi, qua res Ecclefi» S.Bot- Atabillonius. thiani cum ejufdem Santti corpore tradit Laudu- ( b ) Exemphfia que ^idirnus riabent , iatua ntnfî Ecdefue S. Vincéntii. AHum Laudimo Mon- iDCeÔLX'XXyL Notât Mabillonh» malè legi m te^ttkvtto tnno ÏHcayitatùms Dtmuni neftrt /. C. Chartario Nivernenfi, bCCCLXXXT, & repo- VCCCLXXXFI.lndiMone UII,\U1I Idus Mau,& -ttendtfm DCœLXXXVI : feu faffitur clan audit otmo Ughnrhfîffimi domini CoroH Imper Morts Augur hxàc ânftO aKas notas cûn^enire , ut & Diploma- fit , nefmis magm Caroh Imferatorts , fcilicet Calvi. «îs pro Monafterio S. Germant Autiffiodorenfis : Edita eft hec Charta à MaWUOiUO Jib. 6 de B* *am cortigendùm , m italia VI, m Frència V* ut Diploni. pag> Sîh habet Diploma AutiiEodori inficà lefeieadam, Digitized by Google DIPLOMATÀ, A XV IL Ifodrenfem Abbatiam &Cellam S. Reveriani fubjicit Ècclefiac rtm££- Nivernenfi. fi- Apud SdmittàrthànosTomo 3 Gallite Chrift. pàg. y<)5* IN nomine fanftac & individu» Trinitatis , Catolus gratia Dei Imper. Au- An. 88^ guftus. Si imperialis Ôtc. ut in pacedenti. Sit cognitum quoniam "Willelmo Comité adeunte noftram celfitudinem „ exorati fumus ab ipfo & deprecati ut ad memoriam reduceremus inviolatam patris fui (a) Éernardi fidelitatem, Ôc * pro memoria noftfi nominis , & pro redemptione animae patris fui Bernardi Comitis, Ecclefiac S. Cyrici, cuiEmmenus praefidetEpifcopus,Ifodro (^Ab- batiam S. Pétri fitam in Auguftodunenfi Comîtatu , & Cellam (c ) S. Reveriani beatiflimiMartyris fub praecepti teftamento in difpofitione Epifcopi Nivernen* fis fubditas conftitueremus. Confilio autem adhibito cum confiliariis noftris, re memorantes cum quanta fiducia & animi virtute & permanente fidelitate Ber* nardus gloriofus Cornes & Marchio fe oppofuerit contra hoftes noftros , & in* fidiatores ac devaftatores regni, contra Bofonem tyrannum & fequaces ejus , & quàm prompto animo mori in bello contra fupradi&os infidèles pro excel- lentia noftrae fidelitatis pugnans âmaverit , decentiflimum reperimus ut quod fîlius ejus Willelmus Cornes ôc Marchio poftulabat exequeremur. Praecepto igitur noftra: au&oritatis & confirmationis res fupradi&as , Cellulam S. Reve* C riani beatiflimi Martyris fitam in Nivernenfi Comîtatu , cum omnibus appen- ditiis fuis, villis , filvis , ôc campis , pratis , Eccleiiis ôc mancipiis, & Ifodro S. Pétri Abbatiam fitam in Auguftodunenfi Comitatu , fimili modo cum om-» nibus fuis redditibus fibi pertinentibus , Deo ôc B. Cyrico Martyri & Pracfidi- bus ipfius Ecclefiae ad poflidendum & difponendum & dominandum fubjuga- mus, ut indulgentiarum Dominus nobis Ôc illi fideli noftro , fi in aliquo deli- quit contra Reclores ipfius Ecclefiae Nivernenfis , in futuro de omni exceffii reatûs dignetur eflTe propitius. Deinde hoc decretum largitionis noftrae, ut perfeveranti au&oritâte confiftat, fubtus propria manu fignavimus, ôcimpref- fione annuli noftri prxcepimus figillari. Signum Caroli gloriofiffimi Imp. Augufti. Amalbertus Notarius ad vicem J_iutwardi recognovi. D Aâum xv Cal. Septembris,' {d) anno v régnante domrto Cafolo Imp. in. Francia m, in Italia i v, in Gallia i, Indiâione vi, féliciter. XVIII. S. Martini Turonenfîs Ecclefiaî immunitâtes 6c pofTefliones rh s. Marri* confirmât. 1 Apud Manenium Tom. i Ampl. ColleB. CoL zi8* ÏN nomine fanâae ôc individuae Trinitatis, Karolus ejufderh omnipotentis An- 885. mifericordia Imperatot Auguftus. Si facris locis ôc divinis cultibus manci- Epatis emolumentum imperialis celfitudinis exhibemus, fervorumque Dei in eifdem* degentibus neceflitatibus opem ferendo confulimus, rJrofuturum nobis hoc ad aeternae remunerationis praemium faciliùs obtinendum, ôc ad praefen- tem vitam feliciùs tranfigendam fore rtullatenus dubitamus. Itaque noverit omnium fancte Dei Ecclefiae fidelium noftrorumque, tam praefentium quàm- que futurorum induftria, quoniam grex humillimus eximii Confefloris Chrîftî beati Martini adiit ferenitatem cuhrûnis noftri, offerens obtutibus imperialis {a) Bernardus ifte erat Marchio Gothm & ( e ) S. Reveriani Cella nunc pendet à Clnniaco. Cornes Arvernenfis, natus Ucetis exeunte anno (d) Ita quocjue habet Labbeus , qui idemPne- comes Arvememis, nares uceos exeunte anno (a) Ita quoque habet Labbeus , qui idemPrse- 840 , mortuus anno 88(5. ceptum edidit in Mifcel. curions pag. 488. Corri- (b) Ifodrenfis^ Pétri ^Ab&affa $** gendumvidetur, amoV. .^.inFraneia , m Italia Xx iij prope Molinas Burbonenfium , Cella eft Sanâi- yi t m GaUialI, Indifi, IV. monialium fubjefta Parthenoni S. Menulfi. Digitized by Google 9jo CAROLI CRASSI IMPERATORIS noftrae dignîtatis prœceptum , per quod eifdem fratribus quafdam villas in eodem A praecepto nominatim praefcriptas , Carolus patruus nofter quondam Imperator Auguftus ad eorum fubfidium confirmaverat. Infuper praemanibus habentes privilégia domni videlicet Nicolai Papae atque Epifcoporurh , quorum poteftate fibi caelitus permifla idem pracceptum praenominati patrui noftri, videlicet Caroli, corroboratum habetur, ut ficut ejufdem praecepti feries continet, ita Decanus permiflu Abbatis ac fenioris ejufdem Cœnobii beati Martini res omnes fibi munere regio vel à quibuflibet fidelibus conceflas , cum univerfi- tate rerum fibi pertineritium perpetuô ordinet atque integerrimè poflideat c ita ut nullius poteftatis fenior quicquam exinde de eorum dominio vel pofleffione prxfumat auferre , neque per Pracpofiti fui ordinationem temeraria praefum- ptione difponere attentet. Super qua re imperialem noftram dignitatem humili iupplicatione deprecati funt , ut imperiali more pracceptum patrui noftri B Caroli atque prxceptum Ludovici filii fui fuper omnibus eorumdem fratrum rébus denub corroborare dignaremur. Quorum petitionem ratamperfpicientes, pro amore Dei ac reverentia B. praelibati domni Martini, in noftra eleemofyna pracceptum noftrae au&oritatis fieri jubemus, per quod decernimus ut, ficut in privilegiis prxdeceflorum Regum parentum noftrorum continetur , ita ab hodierna die ac in reliquum irrefragabiliter permaneat , cum omnibus villis eorum ftipendiis deputatis, cum Lirado & Capleia , feu Miliciaco ôc Mar- ciaco, necnon Faldoa cum illo manfo, & Merlao, villa quoque Monte, quam Gerbaldus precario more ad cenfum retinet, atque Noviento, quam Odo integerrimè ad peculiare fratribus contulit. Infuper etiam cenfemus ut Mo- nafterium jam di£ti fan£ti Martini, cum. omnibus rébus fibi pertinentibus , de morelmperatorum vel Regum parentum noftrorum, fub noftrae immunitatis G tuitione ac defenfionis munimine habeatur, aflenfum praebendo , ut ficut tempore avi noftri Ludovici quondam Augufti , feu patrui noftri Caroli atque Ludovici Régis , res ejufdem fan£ti Martini in Francia, Auftria, Neuftria , Burgundia, Aquitania, Provincia, Germania, ItaHa, ôc in exteris Imperli, Chrifto largiente, noftri partibus confiftèntes, quae non folùm à Regibus, ut diximus, atque ab orthodoxis Principibus , verùm etiam à ceteris fidelibus collatae, vel per quoflibet contra&us & munimina cartarum in jus ejufdem fanfli Martini traditae funt , quieto jure in ditione ac regimine Abbatis ejuf- dem loci, Decanî, ac feniorum fratrum ordinatîm extiterint ; ita & noftris temporibus fub noftrae immunitatis defenfione confiftere , & ab omni publicV funâione ac judiciaria exa&ione immunes liberafque decernimus. Praecipientes ergo jubemus ut nullus judex publicus, aut quiîibet fuperioris aut inferioristl ordinis rei publicae procurator, ad caufas judiciario more audiendas, in Eccle- fias aut villas , feu reliquas poffefliones , quas moderno vel prifeis temporibus in quibuflibet provinciis aut terrkoriis Imperii noftri juftè ac legaliter tenet , vel deinceps in jure ipfiùs Bafilicae divina pietas augeri voluerit , ingredi prae- fumat, nec freda, aut tributa, aut manfiones, aut paratas, ac teloneum ex ullis negotiis , ficut in praeceptis Regum continetur, exigere, aut fidejuflbres tollere , aut homines tam ingenuos quàm fervos fuper terram ipfius Bafilicae commanentes diftringere, aut ullas publicas fun£tiones aut redibitiones, vel illicitas occafiones requirere , noftris futurifque temporibus quifquam tam temerarius exiftat, qui id.faciendi illicitam fibi poteftatem attribuere audeat. Quidquid ergo de praediâis rébus beato Martino devotè collatis, vel fibi pertinentibus, in jus fifei cedéndum fuit, & à deceflbribus noftris collatum,E noftrae largitatis munere libenter volumus efle eidem fan£to Martino, fibique fàmulantibus Canonicis conceffum, ut id, remoto fifei dominatu , ad fuften- tationem Canonicorum feu pauperum fit fupplementum. Volumus etiam ut , ficut in'praeceptis eorumdem Regum continetur , decimae ôc nonae domini- calium rerum , feilicet tam ex villis dominicatis quàm & in beneficio datis , hofpitali nobilium atque pauperumabfque fubtraclione aliqua in noftra eleemo- fyna deputatae habeàntur. Si quis autem ifi tantam praerumpere aufus fuerit audaciam , & hoc praeceptum noftrum violâre praefumferit , quemadmodum in Regum parentum noftrorum praeceptione continetur, non folùm in ofFenfam noftram lapfurum, verùm etiam fexcentorum folidorum auri ad purum excofti probatae monetae fe noyerit pcena. mul£randum i ex qua duas partes re&ores Digitized by Google DIPLOMAÏÀ* jjt À praedicti Monafterii S. Martini , tertiam vero jus fifci recipiat. Si autem de prxdiâi 5an£ti rébus per tepiditarem & negligentiam Abbatum aut miniftro- rum, feu per praefumtionem judicum , cuprdîtatemve malonim homhîum, injuftè abftra&um eft, id per hanc noftram auâoritatem prorfus reftaurandum prœcipimus, corroborantes denuo pancartam fuper omnibus rébus ejufdem Sanâi, pro munimine omnium cartarum, quaeque ab incendio Norrnannorum, vel quolibet modo adùftx funt. Et ut haec aodoritas raviolabilem obtineat effeûum, & à fidelibus fanâx Dei Ecclefiae & noftris venus credatur, ac dili- gentiùs confervetur , manu propria fubter firmâvimus, de anuli noftri impref* fione fignari juffimus. Signum domni Caroli ferenlffimi tmperatoris AugufH. Amaibertus Canceilârius ad vicem Liutardi Cancellarii recogttovit. |J Data xi Kal. Septembris, anno Incarnationis Domini dccglxxxvi; Indiâione quarta , anno imperii Imperatoris Caroli in Italiâ v i , in Fran* cia (a) i Vf in Valtia i u A&um ad (b) Siluei in Dei nomine félicite» Amen* XIX» factam Germiindô à Carolo Calvo donationern confirmât. é* am*> rio S. Mm* Apud Mamniutfi Tom. i AmpL CoileÛ. coi. Z&Ô. tmu IN nomine fanâae èc individu* Trinitatis, Karolus divina fâvente elèmentia Ân. 8ta Imperator Auguftus. Novcrit igitur omnium fidelium noftrorum , prae- X2 fentium feilicet 6c futurofum induftria > qualiter quidam homo , Germundus nomine , noftram adiit ekcellentiam , oftendens praeeeptum Karoli Impera- toris, in quo continebatut quemadmodum idem Karolus quamdam villam , tniaè Nideis vocatur , in pago Carnotino confiftentem , cum omnibus jufrè Ôc ratio- iiabïliter ad eahidem afpicientibus villam, illi in proprietatem condortaflet; Et ideô noftram depfecatus eft clementiani quatenus hoc per pricreptum hoftraé au&oritàtis dighafemuf corroborare. Nos Veto rarionabmîrus Ulius fatisfacere defiderantes petitiohibus , decrevimuà ita fieri , 6c jùffîmus, ei hoc noftrae au&oritatis praecepturA inde conferibi, pet quod decernirnus àtque omninb fànciihus ut, ficut in illo comprehenfum eft prarcej)to, ita dèihcfeps per hanc noftram auâoritatem firmum 6c inconeuffum fuccedentibus perma* heat temporibus , hullo umquam fucceflbrum noftrorum hoc irrumpente. Et J)Ut hoc noftrae corroborationis ftve confirmatiortis praeeeptum firmiorem in Dei nomine obtinere valeat vigorem, manu propria noftra fubter hoc firma- Vimus, ôc anitlo noftro infigniri juffimus. ■• Signum domni Karoli fereniflirrii Imperatoris Àùgufti» * Amaibertus Canceilârius ad vicem (c) Autberti Arcrùcaricellarii recognovi* Data v 1 1 1 1 Calendas Novembris , anno Incarnat. Domini DcccLXXxvij ïndi&ione mi , arino imperii Imperatoris Karoli in Italia v i , iri Francià (d)lv 9 în Gallia n. Àëtum Parifiis ih Dei nomine féliciter. Amen, (e ) Àdalâldo Arehîep. Turonenfî & Rainoni Épifc. Aurelianefiiî villamr g Appiarias confirmât. ËX Schèdis D, Claudii Eftiemiot. IN nbmînè faiiftac êc individu* Trinitâtis , Karolus ejufdéhi ^èi mi- fericordia omnipotehtis Imperator Auguftus» Si petitionibus ftrvorum Dei noftrorumque fidelium imperialis dignitatis noftraf aurem elehienter (m) Legendum , in Fronda F. id) Lègehdum * ht fronda V. (b) Sifviacum ( Servait ) in pago Làudunenâ ( i ) Jàcobus Vighcrius Soc. Jefa inbrévi CBro- iAtetptmtur Mabillonios Ub. 39 Annal. Bened. riico Lingonenfi affçrit Carëhim Impe»; fiib' flnem Kum. *. ânni 88< ParifiBexfiRentem qusdam Geiloni Lin- Corrigendum Liutberti t aut potiiu Liu- ^m. Epifc. fie pet cum Lingonenfi Ëccleliae soi Digitized by Google 3S* CAROLI CRASSI IMPER ATORIS accommodainus , èorumque utilitatibus opem noftrae mutfificentiae exnibemus;, A id nobis ôc adftatum Imperii noftri , atque ad raercedem perpetuae temuneratîo- nis profuturum fore rainimè dubitamus. Itaque omnium fidelhim nofttonim , pœfentium feilicet ôc futurorum, induftria noverit, quoniam quidam fidelis nofter Odo Cornes innotuit ceintudini dignkatis noftrae, quomodo venera- bilis quondam Abbas , Hugo videlicet cariûlmus propinquus nofter > precario more quibufdam venerabilibus Epifcopis Adalaldo Archiepifcopo , fimulque Hainoni Epifcopo fratri ejufdem , quandam villam , Appiarias nomine , in f)ago Aurelianenfi in vicaria Lodovenfi, cum omnibus appendiciis fuis fibi- que rébus pertinentibus , eifdem unà cum confenfu Canonicorum S. Aniani precario more , ut diximus , dédit , Ôc in recompenfatione ejufdem meriti ex eorum rébus propriis vu manfos cum mancipiis utriufque fexûs> cum Capella inibi cbnftruâa in honore Dei genitricis Mariae , . fàndo Aniano , B atque eidem Abbati Hugont , feu Canonicîs in Cœnobio degentibus dede- •runt; ita.ut quandiu praediâi Epifcopi vixerint, eafdem otanes res, fcilicet Appiarias villam, atque Bracidum villam , ubi continentur v i i praedi&i manfî in pago Blefenfi in vicaria Afcello , eo videlicet modo, ut quandiu vixerint , quiet è omnes praediftas res teneant ôc poflideant , folventes annis fingulis luminaribus S. Aniani folidos argenti v, -ôc infuper decimam de dominicis laborationibus , ôc de vineis dominicis, ôc de curvasit, Canonicis S. praedi&i Aniani ad hofpitale ejufdem Sanûi perfolvant. Super qua re deprecati funt ferenitatem culminis noftri ^ ut per praeceptum noftrae au&oritaris id confir* mare dignaremur. Quorum petitionem ratam perfpicientes, imperiali morp praeceptum eis noftrae ditionis fieri juffimus , per quod decernimus fimulque praecipiendo jubemus , ut ab hodierna die ôc in reliquum jam praenominati G Epifcopi praedi&as omnes res noftra au&oritate corroboratas quietè more precario abfque inquietudine alicujus fub fua dominatione ac poteftate teneant ôc poflideant, fingulis reddentes annis cenfum fuperiùs prxtaxatum. Ut autem haec auûoritas imperialis à nobis liberaliter eifdem concefla, liberiùs ac ifmgr. *Orgt. * Valant. * Ckajfèiur, *8iltMU. * Venoufih, * Garcki. ï> l P LôMÀt À; îji A ih gyrd Monafterii fita , & omnes claufi inddminicâtî , fcilicét ille qui adhaeret Monafterio > & campaniae, plants, abundantia, curticanus & clau- fellus de Parriniaco, cum auis vineolis,* Parriniacus cum integritate > cum Ecclefia & manfo indominicato & omnibus fuis appendiciis : * Ayriacuïh ex integro cum Ecclefia & manfo indominicato & omnibus fuis appendiciis : * Alta-ripa cum Capella & fuis appendiciis: Pons Maxentius, manfëUa quaé Hyldëburgis dédit, item manfellum quod Heribaldus dédit : Monafteriolum cum Ecclefiis duabus & manfo indominicato : * Difinniacus àd iritegrum cuni Ecclefiis duabus & fuis appendiciis : Albus-cippus, Media- villa cum Ecclefia & fuis appendiciis: manfus unus in Ripa, & alia manfa in Sorgiaco & ILo- gronco : * Orgiacus cum appendiciis fuis, Nauriacus etiam, * Vaîahs , Ven* dilus, *Pauliniacus cum fins appendiciis: Kipgiàcùs etiam cum fuis appen- *jft«%nt B diciis in pago Senohico : Laveretùs quoque in pago Trecaflino : pratereà Quinciaëùs cum ihtegrîtate, & Cociacus, quas ipfi fratres de portione fua ad portam deputaverunt excipiendis Monachis & caetëris familiaribus fuis* Seà&. àdThefaurum mahfèlla quae funt in Rogradô & *Caftaneto; ôc manfus unus in * Siliniaço , cum terris & vineolis : in Lineriis quoque & in Nantilla & Blariaco & in Villari manfa duo , cum vineolis & terris; & in Badefià manfus unus-. Rës quoque quas dédit Herimarus vir nobilis ad ftipendia Matri* culariorum, quos Nonnones voeant; hoc eft in Nigronte & inLagunis, feu Lmerolis & Ferroli& Item ad Hofpitale pauperum * VëndofTa, & in Villari manfa duo; Calhiâeus, & in * Garchiaeo manfus unus, ih Bafau manfus unus cum vineolis; in Vog'rado manfus unus, ih Valariis fimiliter, in Greanfo fimiliter, in Crepto fimiliter; & in Croboreto manfà duo cum vineis indo- fCminicatis ad ipfum Hofpitale afpicientibus. Sunt praetereà & alise res, quas eidem loéo gloriofae memoriae patruus nofter Karolus per praeceptum fuum dedifie cognofc'rfur ; quarum nomina vel fitus hujufmodi funt : Villaris cum Ecclefia, & manfa îndbminicata cum fuis appendiciis, cum màhfellis qui funt in Mafiaco. Praetereà Urum, *Modolaeum cum integritate , Vulturiacunl cum integritate, *Luciacum, MontemaTum cum integritate; Magniacum , Feutengiacuiri , Marifcus , villaris Pufcionum ; & in Habundiaco villa manfum unum ad falarias per alveum Ligeris ducendas ; Berhacum etiam cum omnibus appendiciis fuis ; Cella S. Marix Meleredenfis , cum quibus & unam villam ïiabuhdïacum nomine pro Oloniaco commutaverurit. Sunt praetereà ôcâliae res, quas mémorabili's Hugo Abba ëjufdem loei pro remedio ànimaé genitoris vel genitricis fuae, heCnon & divinâ fibi clementiâ cum fratribus fuis obtinendâ, eidem lôcô cohtulit: unde 6c- ibidem venerabiliter conditus (a) requiefeit; Tilium feilicet cum Omnibus fuis appendiciis , & Buculiacum , qiiam domo infirmorum ex rébus Abbatial per praeceptum Ludovici gloriofilfimi Régis con* fobrim noftri miferlcorditer contulit ; Bandiliacum quoque cum integritate. Sed & illas res, quas iidem fratres ab Iterio illuftri quondam vifo per prae- ftariam quarumdam rerum fuarum de proprio ipfius alodo poft ejus deceflum fufeeperunt, placuit huic riofhae praeceptioni lubnotari : Sivriacum videlicet n pago Senonico , cum Ecclefia & omnibus appendiciis: in pago veto Never- nenfi Macëfiàs àd .integrum cuni Ecclefia & e)us appendiciis ; vel quicquid in pago Tricaflino adquififîe nofeuntur à fupradi&o viro in loco qui dicitur * Oratorium : ih|Rcvifiaeo quoque fit Sarmafia alodum Adalberti : quicquid etiam ipfi fratres in .Ulmeto fifeo adquifiere, vel unquam adquirere poterunt. JE Ih pago etiam Tricaflino manfus unus in loco qui dicitur Cidirnlacùs : in Carmedo quoque medietatem villa» cum manfo indominicato, & extra haéc quatuor manfa quae fùnt in * pago Vaftinehfe in villa qùae dicitur * Grandis^ campus. Sunt & aliae res quamplùrès diverfis ih locis a fidelibus viris ddem " 0 ? Gr , v , a fando loco traditi , quas ;ure perpetuo habéndas hoc rioftfaè àltitudinis tefta- mento conftituimus & confirmamiis. Sed & hoc rioftrae manfuetudlni regia liberâlitate fuperaddére placuit, ut, quia locus illé minus filveftris eft, tex proxima filva, quae Barrus dicitur, & ad Gomitatûm pertinet, cotidie fi hecefie ftjerit ad opus furni vel coquin* àd duo carra & quatuor faghias ligna defe-^ rantur. Detulerunt etiam jam diâi fratres obtutibus ferenitatis nôftrae aliam ( c ) Ergo jam ante hoc tempus mortuus erat Hugo, licèt ejùs obittu ia multts Annalibrus inaniut tZy collocetui 1 . TomclX, Yi Ouvrait *UGa/Hi Digitized by Google i 3Î* CAROLI CRASSI IMPERATORIS auctoritatem dompni patrui noftri Augufti Karoli, in qua infertum erat, qua- A, liter conceflîflet eidem Monafterio orane theloneum de negotiatoribus vel de hominibus eorum , qui per ipfam cafam Dei fperare videntur , vel de hoc quod homines ad dorfa deferunt , ôc ut in villis eorum feu fuper terras vel cin£tus infra aut foris advenerint ôc negotiatum fuerit. Aliam infuper detulit au&oritatem immunitatis ejufdem Imperatoris Karoli, in qua habebatur infer- tum, qualiter idem Cœnobium ob amorem Deiôc tranquillitatem fratrum inibi confiftentium, fub pleniflima tuitione ôc immunitatis defenfione fufcepiflet. Qux omnia denuo au&oritatis] noftrx fan&ione confirmamus, ôc fub pleniflima defenfione ipfam congregationem , cum omnibus rébus ipfius Monafterii , vel omnibus quocumque modo ad ipfum locum pertinentibus fufcipimus : ita ut fub noftra prote&ione liceat eis quietè vivere : & nulius Epifcopus vel aliquis ex Epifcopalibus miniftris ibidem aliquod prxfumat. exercere judicium : g ut nullus judex publicus , vel quilibet exa&or judiciarix poteftatis , vel aliquis ex noftris fidelibus in omnibus rébus eidem loco fubditis ad caufas audiendas, yel freda aut tributa exigenda , aut manfiones vel paratas faciendas, aut fide- juflbres tollendos , aut homines ejufdem Monafterii tam fervos quàm inge- nuos fuper terram ipfius Cuenobii commanentes diftringere , aut illicitas oc- cafiones noftris futurifque temporibus requirere audeat. Sed liceat Abbati , qui ei prxeft loco, res prxfati Cœnobii fub hac immunitatis prxceptione quieto ordine poflidere. Jubemus ergo ut neque ipfi Monachi , aut negotia- tores eorum , neque homines qui per ipfam cafam Dei fperare videntur , te- loneum perfolvere cogantur in civitatibus vel vicis , feu villis aut mercatis , vel in portubus aut portis , ficut in prxcepto gloriofi patrui noftri continetur. Prx- cipientes autem jubemus , ôc jubentes confirmamus , ut nulli Abbatum ejuf- G dem loci , aut cuilibet alteri perfonx liceat ex prxfcriptis omnibus rébus ali- quid in alios , prxterquàm conftituimus , ufus redigere aut retorquere , aut ali- cui habendum conferre , neque cenfum , aut honorem , aut dona quxlibet , vel paftos ab eifdem fervis Dei ullatenus prxfumat requirere. Sed quicquid exinde fieri poteft , juxta quod prxfcriptum eft, regulari amminiftratione ufi- bus & utilitatibus eorum , au&ore Deo , omnibus habeatur temporibus. In- tereà volumus ôc confirmamus ut quicquid de fxculo in idem Monafterium ad regularem converfationem agendam , favente Deo , venientes ex pofleflio- nibus fuis obtulerint , vel alii quicumque hominum , ficuti eorum voluntas ÔC collatio fada apparuerit, fineRe&oris ejufdem loci aliqua immutatione invio- labiliter femper perfeveret atque permaneat. Ut autem hxc prxcellentix no- ftra: confirmatio meliorem femper in Dei nomine obtineat firmitatem, manuDj noftra eam fubter firmavimus, ôc de annulo noftro figillari fecimus. DatumvKal. Novemb. anno Incarnationis Domini dccclxxxvi ,Indi£tione mi, anno imperii piiflimi Imperatoris Karoli in Italia vi, in Francia y, inGal- lian. Aftum Pariiius in Dei nomine féliciter. Amen. XXII. Poflfeffiones Turonenfis S. Mauricii Ecclefî* confirmât.' Apud Joan. Maan in j£ppeJid. Hifi. Ecclefa Turon. p. zqzï An. IU. TN nomme fan£te ôç fodjvj^uae Tnnitatis , Karolus ejufdem Dei omnipe* ]j j[tentijS mi(ericordia Imperatpr Âuguftus. Si facris locis divinis cultibus man- çipatis emolumentum Imperialis celfitudinis exhibemus , fervorumque Dei ^n eifdem degentium neceflitatibus opem ferendo confulimus , profuturum npbis hoc ad xternae remunerationis praemium faciliùs obtinendum, ôcad prx- Çmtem vitam faciliùs tranfigendam Foré nullatenus dubitàmus. Itaque nove-} lit omnium £m$x Dei Eccléfix fidelium noftr,orumque, tam prxfentium quàm futurorum induittria» quoniam Adalardus fanûae fedis Turonicx Archiepifco-; pus , ôc humUlimus grex fuae congregationis , videlicejt beatj Mauricii ac fb- çiorum e jus y açUit fexenitaçem cuhninis noftri , offerens obtutibus Imperialis noftrx dignitatis prxcepta, per qu* eifdem fratribus quafdam villas in eifdem praeceptis nominatim prafcriptas Carolus patruus nouer quondam Imperatoç Digitized by Google D I P L O MATA. jj f AAuguftuS &filius ejus Ludovicus ad eorum fubfidium confirmavefunt, feren- tes iniuper prae manibus privilégia domini Benedidi videlicet Papae atque Epifcoporum, quorum poteftate fibi caelitus permifsâ eadem prascepta praeno- minati patrui noftri & Ludovici corroborata habentur , ut more aliarum Ec^- clefiarum, Decanus permiflu Epifcopi , acfeniores Clerici ejufdem con* gregationis beati Mauricii res omnes fibi munere regio vel à quibuflibet fi- delibus conceflas , cum univetfitate fibi pertinentium , quieto ordine inte- gerrimè poflideant , ita ut nullius poteftate Epifcopus quicquam exinde de eorum dominio. vel pofleflione praefumat auferre , nec per Praepofiti fui ordi- nationem contraria praefumptione difponere attentet. Super quae Imperialem noftram dignitatem humili fupplicatione deprecati funt , ut Imperiali more pracceptum patrui noftri Caroli , atque praeceptumXudovici filii fui fuper om- B nibus eorumdem frattum rébus denuô corroborare dignaremur. Quorum pe- titionem ratam perfpicientes , pro amore Dei , ac reverentia praelibati domini Mauricii & fociorum , in noftra eleemofyna pracceptum noftrae audoritatis fieri jubemus , per quod decernimus ut , ficut in privilegiis & praeceptis prae- decefforum Regum parentum noftrorum ordinatum eft, ita ab hodierna die & in reliquum irrefragabiliter permaneat , cum omnibus villis eorum ftipen* diis deputatis : Turnum in Remenfi pago fuper fluvium Matefnam pofitum , cum omni fua integritate , ficut in largitione praecepti Ludovici Régis conti* netur ;ôc in pago Stampenfi Blanziacum cum villa Sofeto fit Vitione, Vete- res-manfiones, & Grandevillare , & Ferrariae in Caftrenfi pago fitae , cum onv nibus rébus. In pago noftro Oxomenfi & Andegavenfi Foflatum Dragberti , & Breia , & Precaria cum omni eorum integritate. In pago Turonico Spica* Cna> cum villa Merineris, quam Hanfnericus habuit, Villario , Magnariafto , Cirico nomine Mortarii , cum omnibus rébus fibi pertinentibus ; villa quoque Domerii cum Altirpio, ôcomni eorum integritate ; in ipfo pago Nogarentum & Vodanum , cum Monticellis & omni eorum integritate. Concedimus etiam faepe didis Canonicis S. Mauricii, deprecante Odone Comité, in noftra elee- mofyna ac fua, villam Paterni cum omnibus rébus fibi pertinentibus , & cum famUia utriufque fexûs , ut per fuccedentia tempora eorum ufibus proficiat in crementa. Infuper etiam cenfemus ut Canonici in fuis manfionibus vel areis intra clauftra pofitis licentiam habeant propriis alumnis vel confiratribus dandi ac vendendi quibufcumque voluerint : clauftra Canonicorum & Eccle- lia jam diéti S. Mauricii , cum omnibus rébus fibi pertinentibus , de more Im-i peratorum vel Regum parentum noftrorum fub noftra immunitatis tuitione ^ D atque defenfionis munimine habeantur , aflenfum praebendo , ut ficut tem- pore avi noftri domini Ludovici quondam Augufti , feu patrui noftri Caroli atque Ludovici res ejufdem S. Mauricii in Francia , Auftria , Neuftria , Bur- gundia, Aquitania , Provincia, Germania, & in caeteris Imperii Chrifto lar- giente noftri partibus confiftentes, quae non [folùm] à Regibus, ut diximus, aut orthodoxis Principibus,verùm etiam. ab aliis fidelibus congruè vel perquof- libet contra&us & munimina chartarumin jus ejufdem traditac funt, & quietae fub jurifdi&ionis & regiminis Epifcopi feniorumque fratrum ordinatione extite- runt,ita etiam noftris temporibus , cumfupradida villa Paterni, ôccum omni- bus rébus fibi pertinentibus , fub noftrae immunitatis defenfione confiftere & ab omni publica fundione ac judiciaria exadione immunes liberafque de- cernimus. Praecipientes ergo jubemus , ut nullus judex publicus , aut quilibet ï£ fuperioris vel inrcrioris ordinis reipublicac procurator ad caùfas judiciario more audiendas, in Ecclefias , aut Villas, feureliquas pofîefliones, quas moderno vel prifcis temporibus in quibuflibet provinciis vel territoriis Imperii noftri juftè & legaliter tenent , vel deinceps in jure ipfius Ecclefiae divina pietas au- £eri voluerit , ineredi praefumat , mercedem aut tributa , aut manfiones vel (a ) paratas aut teloneum exullis negotiis, ficut in praeceptis Regum eonti- netur, aut fidejuflbres tollere , aut homines tam ingenuos quàm fervos fuper terram Ecclefiae commanentes diftringere , nec ullas publicas fundiones , aut redhibitiones , vel illicitas occafiones requirere , noftris futurifque tempo-, ribus quifquam tam temerarius exiftat, qui id faciendi illicitam fibi poteftatem attribuere audeat. Quiçquid ergo de ptaedidis rébus B. Mauricio & fociis eju» ia) Malè in edito, tratai Ex Charta- lario Ecclefia Germdtnfit. $1* CAROLI CRAS'SI IMPERATORI S devotè collatis vel fibi pertinentibus , in- jus ejufdem conceflum fuit, & à A prsdeceflbribus noftris collatum , noftrx largitatis munere liberum velumus cfle eidem S. Mauricio, fibique & Canonicis famulantibus conceflum , ut id remoto fifci dominatu ad fuftentationem Canonicorum feu pauperum fit fup- çlementum. Si quis autem in tantam prorumpere aufùs fuerit audaciam , ut hoc prxceptum noftrum violare prxfumpferit , quemadmodum in Regum pa- *entum noftrorum prxceptione continetur , non folùm in offenfam noftram lapfurum, verùm etiam fexcentorum folidorum auri ad purum excoâi probatat 4iionetx fe noverit pœna mul&andum ; ex qua duas partes Epifcopus & Ca- nonici , tertiam verô jus fifci noftri recipiat. Si [ quid ] autem de prxdidis xebus fratrum per cupiditatem Epifcoporum aut miniftrorum, feu perprxfum- ptionem judicum, cupiditatemve malorumhominum injuftè abftractum [fuerit], id per noftram auctoritatem prorfus reftaurandum prxcipimus. Et ut hoc au- g âorifabilem obtineat effe&um, &à fidelibus fan&x DeiEcclefix & noftris ve- ïiùs credatur , manu propria fubter firmavimus , & annuli noftri impreflione fi- gnari juflimus. Signum Caroli fereniflimi Imperatoris Augufti. Amalbertus Notarius ad vicem Liutuardi Archicancellarii recognovi. Data iv Kal. Novemb. anno Incarnationis Domini dccclxxxvi ,Inçli£l.iv,' anno Imper. Caroli inltalia vi , inFrancia v , in Gallia n. Adum Parifiis in Dei nomine féliciter. ( a) X X I I ï. Ecclefiae Gerundenfis immunitates confirmât _ C Apiid Baluyium in Append. ad Capkul. col. 1513. A». 885,; T N nomine Domini Dei aeterni Ôc Salvatoris noftri Jefu - Chrifti , Karolus X divina propitiante clementia Imperator Auguftus. Si erga loca divinis cultibus mancipata, Deoque in eifdem famulantibus bénéficia opportuna largimur , prxmium remunerationis xternx ob id nobis rependi non diffi- dimus, quin etiam ad diuturnam felicemque regni noftri id ipfum ftabilitatem pertinere nullatenus dubitamus. Igitur notum fit omnibus fan£tx Dei Ecclefiae. fidelibus & noftris, prxfentibus fcilicet & futuris, quia venerabilis Theotarius Gerundenfis Epifcopus ad noftram accedens clementiam , deprecatus eft împerialem celfitudinem noftram quatenus ipfam Ecclefiam & fedem Gerun- aut homines ipfius Ëpifcopi vel Ecclefix tam ingenuos quàm fervos vel francos fuper terram ipfius commanentes vel juftè vel injuftè diftringendos , nec ullas iedibitiones aut illicitas occafiones requirendas noftris videlicet vel futuris £ temporibus ingxedi audeat , feu etiam ea qux fuperiùs memorata funt penitus €xigere prxfumat: jfed liceat memoratoPrxfuli fuifque fucceflbribus res prx- di&x Ecclefiae cum omnibus fibi fubjeâis fub immunitatis noftrx defenfione quieto ordine poflïdere, & nobis fideliteir defervire. Concedimus etiam eidem yenerabili Epifcopb fuaeque Ecclefix,* & per hoc prxceptum noftrx au£to- ritatis confirmamus villam qux vocatur Olianus , & aliam villam qux vocatur Cacavianus, & caftellum Vellofo cum caftellare fuo ; & in comitatu Empu- ritanenfe velin Gerundenfe Cellam fanâi Clementis, & cum Petralata, cura (a) Mabillonîus lib. -9 Annal» Bened. Num. Adalaldo Turon. Arch. Se Reinone Andegav. * citât Dipioma ejufdem lmperatork pro Andega- Epifc. faétam. Data II Kal. Novembris > anno In- verti S. Mauricii Ecclefia , procurante Odone Co- carnationis Domini DÇÇÇLXXXPI, Indifl. IIII t pute, , confixinaaris quatadam coaunutationon ab Cic. Mum PmJivs K Digitized by Google D I Ê L O M À t A. m À vîrièîs & filvis & cum omnibus terminis fuis , atque arcas fuaà , ôc villam Parietes-Ruffini, atque Caftellum-fra&um , & medietatem de villa Molleti, & villam Fôns-edi&us, ôc villam fah&aè Mariae quam vocant Fontaneti, & Palatium-Mùroris cum omnibus villaribus , & villam Carciano cum fuis villa-* ribus, 6c illum plantatitium Gondemari Epifcopi, Ôc vineas veteres quas Caftel- lanus Prefbyter & parentes fui & alii cetef i homines traxere de heremo , & villarem Faram cum aliis villaribus , ubi Adalardus Prefbyter manet cum terminis fuis. Largitur etiam noftra clementia ad fupradi&am fedem fan&ae Mariae Vel fan£ti Felicis martyris Chrifti, pro remedio animae noftra» vel praé- decefTorum parentumque noftrorum , in fupradi&o comitatu Gefundenfe villam quaevocatur Elzeda ,cum omnibus adjacentiis fuis, hoc eft, ab oriente per femitam quae pergit ufque ad ribam fra&am ; à meridie autem à cruce B ufque ad confines Arbutiae ; dé parte occidentis ûfqùe ad Johanneto , ôc de feptentrione per rivulum qui vocaturVallis-Urcea, & pervenit ad fan&am Columbam ufque ad aliam ripam alvei ; aliam villulam in jam difto comitatu quam vocant Villam-rabipfam cum terminis fuis; & in comitatu Bifuldunenfe villam Crefpiano & Miliarias & villam Bafchara cum fuis villaribus, necnori & archas ac villare quod dicitur Spedulias , & aliud villare quod nominatut Abdirama, pariter cum aliis diverfis villaribus quae appellantur Terratellas ôc CafTaniolus, ac villare Acmiton; ôc in comitatu Petralatenfe villam quae dicitur Pharus. Et adhuc etiam celfitudo atque magnificentia noftra concedit jam iupradidae Ecclefiae beatae Mariœ virginis atque fan&i Felicis martyris Chrifti , pro amore Dei, facinorumquc noftrorum remiflione , in fupradi&is comitatibus, id eft, Gerundenfi, Bifuldunenfi , Petralatenfi, atque Impuritatenfi , omnem jC medietatem de pafcuariis ôc teloneis mercatorumque terrae ôc maris, mer- catifque omnibus. Ipfi verb homines , qui in fupradictis villis habitant vel habitaturi funt , taie obfequium vel taie fervitium fupradi&o Epifcopo vel fucceflbribus fuis faciant vel ferviant, quale ad Comités noftros facere con- fuevcriint tam Hifpani quam ceteri : & nullum alium cenfum vel fervitium ullo unquam tempore ingerere quis praefumat. Volumus etiam ut liceat memo- rato Epifcopo fuifque fucceflbribus res fupradi&ae Ecclefiae & à nobis eï collatas feu condonatas , ôc alias quafcumque fibi pertinentes quieto ordine poffidere , & noftro imperio fideliter parère , ôc pro nobis conjugifque ac totius populi Chriftiani falute Domini mifericordiam jugiter exorare. Et ue haec au&oritas donationis atque confirmationis noftrae per curricuia annorum inviolabilem atque inconvuliam in Dei nomine obtineat firmitatem , manu p propria fubter eam firmavimus, & anuli noftri impreflione fignari juflimus. Signum Karoli piiflimi Imperatoris. Amalbertus Notarius ad vicem Liutardi recognovit 6c fubfcripfit. DataKal. Novembris, anno fecundo imperante Karolo piiflimo Imperatore in Galliis, {a) Indictione vi. A&um Parifius urbe in Dei nomine féliciter* ' Amen, (è) XXIV. Monafterium Poflatenfe ùib fua tuitioné ïufcipit. Apud Mabill. Tom. S Annal» Bened. pag. Z$$> ETN nomine Dei Ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Karolus divinà Ordinantô J_ providentia Imperator Auguftus. Cùmpetitionibus fervorum Deijuftis ôcra- tionabilibus divinicultûs amore favemus, fuperna nos gratia muniri confidimus^ Idcircô notum fit omnibus quia ad deprecationem Grimoldi Abbatis Foïfa- tentis [ prxcipimus 3 ut idem Monafterium cum Abbate ôc Monachis ibi degentibus fub noftra tuitione ac mundiburdo permaneat; ôc ut nulli perforiàe Epifcopali feu fifcali fubfit; Ôc ut decedente praedi&o Abbate à faeculo, fèniper Monachi jam didi Monafterii de fuis eligant , qui eos regulariter gubernare ( a ) Legendum , Inii&ïone IF. nenli légitur vêtus inftrumentum , cui hase nota (b) Putat Vaifletius in Hiftoria Oecita'nise To- adjunfta eft : FaBs carta vmdiewnis XI Kakndas, tno x pag. \6 , Carolum non ftatim à morte Car- Julias , anno II quod obiit Karlomannus Rex , Chri~ lomanni agnitum fuifle Regera in Gothia. Nam in Jium rqrnantem , Regem exfeftantem. Vide Baluq Çhartulwio Monafterii ArulenJGs ia pago. Koffilio^ zium Tomo s Capitul Col, i; j s- Yyiij Digitized by Google 3J8 CAROLI CRASSI IMPERATORIS poflit; & ut res, qiias hodie abfque contradi&ione poflident, teneant abfque A ullo fervitio militari, quo eos abfolvimus, ficut femper abfoluti fuerunt. Sed & Cellulam fanâi Mauri pofitam fuper Ligerim , quam propinquus nofter Karolomannus Rex eis tradidït , ad praoU&umMonafteriumFoffatenfe fub- dimus &c. Signum Karoli fereniflîmi Imperatoris. Amalbertus Notarius ad vicem Liutwardi recognovit. Data vin Idus Novembris anno Domini dccclxxxvi^ Indiâione mi, imperii autem Karoli [fereniflimi Imperatoris vi, in Francia v, in Gallia] n„ Aûum Parifius féliciter, XXV. Omnes Ecclefix ( a) Nivernenfis Abbatias & res confirmât. B Ex Chartario hujus Ecclejîœ* An. 88& T N nomine fan&ae & individus Trinitatis , Carolus Dei gratia ïmperator J_ Auguftus. Si fidelium noftrorum aurem celfitudinis noftrx petitionibus accommodaverimus , morem praedeceflbrum noftrorum parentum, Regum fcilicet ôc Imperatorum, exercebimus. Igitur cognofcat prudentia ôc inqui- fitio fidelium fan&ae Ecclefiae Catholicae, praefentium fcilicet & futurorum, qûia dum apud Parifius cum Germanicis & Francis ad obfidionem federemus contra Paganos, Emmenus venerabilis vir Epifcopus Nivernenfis , in eadem militia nobifcum pernoâans, quadam die praecepta praedeceflbrum noftrorum Imperatorum ôc Regum cognofcenda fie relegenda obtulit , in quibus conti- C nebantur immunitates fui Epifcopii, 6c Abbatias, ôc curtes indominicatae, ôc reddita bénéficia ab avunculo noftro Carolo Imperatore , fratre patris noftri Hludovici Germanorum Régis. Poftulabat itaque praedi&us Epifcopus ut praeceptum noftrae roborationis ôc confenfûs prioribus addere dignaremur. Nos autem fi de majori re poftulaflet , cùm illi prompta mente favere ob reve- rentiam fui Sacerdotii conabamur , adepto confilio cum Primoribus palatiî noftri, probavimus quod innotefeebat Ôc precabatur agendum. Morem deniquo •patris fei- Regum ôc Imperatorum, * patres fcilicet ôc avunculos noftros imitantes, 6c Ecet ^vun- eorum inftituta toto animo obfervare optantes , conftituimus praccepti con- cu feriptum Nivernenfi Ecclefiac ôc venerabili Pontifici Emmeno de Abbatia S. Martini extra murum Nivernis fita, ôc de omnibus fuis reditibus, de Ab- batia S. Throëfii, de Abbatia S. Agricolac, de Abbatia S. Salvatoris, dep ^/.Fran- Abbatia S. Gildardi fandique Lupi, de Abbatia S. *Francovei, de Abbatia S. Vincentii in Magniaco, de curte etiam ultra Ligerim, de Abbatia S. Ge- nefii ôc S. Maria: Dei genitricis , in qua San&imoniales feminx Deo militant,' de Abbatia in Cufcîaco juflu ôc ftudio Emmeni Epifi;opi aedificata , de Abbatia etiam in Infula-Galli pofita , cum omnibus fuis beneficiis , ôc de beneficio , quod Richardus Cornes eidem Abbatiac per cartae feriptum appofuit,|Emmeno Epifcopo poftulante ; de Abbatia Glandone cum omnibus fuis pertinentiis ; de Cellula S. Defiderii extra ôc contra portam civitatis pofita; de Abbatia S. Petrufii in Morvanno, cum omnibus fuis appenditiis; de Abbatia S. Patricii inter Ligerim ôc Alericutn fluvios , cum omnibus appenditiis ; de porta etiam civitatis, cum ambabus turribus contra S. Defiderium ftruûa, quae ôc porta Epifcopalis dicitur ; ôc de clauftro Canonicorum ; ôc de omnibus areis intra E civitatem pofitis : ut nullus alius facculi Principatus manfionare aut fervitium exigere aut occupare praefumat. De manu etiam firmis, ut judicio Epifcopi ôc difpofitione ficut incipiunt habere exordium , ita judicio ôc definitione Epifcopi utrùm verae an falfac fint, utrùm ftabiles an inutiles fint, tantummodo abfque judiciali poteftate comprobentur, ordinentur ôc definiantur. De Am- fiaco ôc mallis ejus ut, ficut ab antiqùo, ita etiam ex hoc tempore omnia conferventur. De Urfiaco, de Varfniaco ôc mallis ejus ex antiquitate confer- vatis ; de Marfiaco , de Primeriaco , de Dagoniaco , de Marficiaco , de Diguntio > de Arcado, ôc de beneficio in Provincia, ôc' de illis beneficis quae funt i» coem («) Edidit etiam Mabillonius Tpmo î AnoaL Beacd. pag. Ctfi Digitized by Google D I P ^ O M A T A. A*Mo?cpdoneiifîCo|nitatu, in Çatataunenfi Çpmitatu, in Arvernenfi Oomi- *£Matifco- tara 9 îo Auguftpjdunenfi Comitatu, in; Bituticenfi Comitatu, quantumcumquç nenfi ex fanài Cyrici fatione ab ant^gjiitate elle cognofcuntur. Et ut immunitas intégra in omnibus confervetur , & eumçjem honorem & obfervantîam, quara çaeteri'.Epffcpp) iniiiijS urbibus habent, Èptfçppus Nivernenfis Ecclefiaein his gua:, ad fe pertinent habeat , hoc prxçeptp inûituimus , ôc inftituendo decer- riimûs. Eté çaufà quoque fratrum Canpnicorum S.Cyrici, quidquid à Regibus ôc ab Epifcpjpfs éiufciem Ecclefia» de Pariniacp, de Saviniacp, de Curte, de jSecminiacp , de ^"ariniaco , de Viriniaco, de alodis communibus eorum, frcut defintfum eft, ita ôc nos çonfentiendo definivimus; ôc hoc prapceptiira jnanu propria fubfcripfimus , ôc annulo noftro adfignari rogavimus. §ignum Garolj gloriofifllmi Imp. Augufti. B Anialbertus Nptarius ad viqçra JJutuardi recognoyit. Datum xy Cal. . Januarii , annp Inçarnauonis Domini (a) DCCCLXXxyn* Indiçjf. y ? annp yi tegni Caro!} piUÏÏmi Jmp. Aug. in Italia , v in Françia a in Gallia il. ^£tura rarifius in Dei no mine féliciter. Amen. XXVI. Res Ècclefiac S. Martini Turon. in Italia conftitutas confirmât. ri» S. Mar- ApydMamniytnTùm.1 Thefi Jinecd. coL 49. • IN nomine Domini noftri aeterni Ôc Salvatoris noftti Jefu - Chrifti, Carolus An. 887, ordinante divina clementia Imperator Auguftus. Si petitionibus, ôcc. Igitùr notum efle volumus omnibus fanftqp E)ei Eçclefiae fidelibus ôc noftris , in parti- busltaliae atque Romanis, necnon Franciae ac Galliae conftitutis, qualiter adiit imperatoriam ferenitarem noftrae majeftatis praeftantilfimus vir Odo religiofus Abbas Bafilicae eximii confefToris Chrifti B. Martini in fuburbio Turorienfis civitatis Ççae, teyerçnter expofpens ut res in Italia fitas, quas olim ortho- doxus Carolùs Magnus Imperator, cortem Solarium, ac Lianam , necnon corf em Pifcariam , atque Vallem Cammbniam , cum omnibus rébus ad eas pettinentibus vel afpicientibus, pb amorem Pei, & fanâi Martini reveren^ . tiam , fratribus ad eorum neceflitates fufl&ciendas dedetat; quafque idem vene- rabilis Odo Abbas prona voluntate fratribus ejufdem congregationis ad eorum confugium ôc neceflaria fubminiftranda , pro remedio animae fus fuique genitoris Robefti , ejufdem loçi quondam Abpatis , neçnan pro remedio animas fuae genitricis reddidit , imperatorio more pro communi mercede omnium praedi&orum perpetuo manfuras abfqu« minoratione vel fubtra&ione aliqua corroboraremus , noftraeque auftoritatis imperialis emolumentis ôc immunita- . tibus, feçundùm praedecelTorum motem Imperatorum,ftatutis ôc ediâis ftabiles fub eadem Canonicorum poteftate adeiTe concederemus. Quod fi etiam Mo-, nafterium in praedi&is rébus vel alibi, pro infeftatione paganorum vel mali- gnorum hominum, conftruere eifdem fratribus libuerit, aut necefle extiterit,' imperiali au&oritate permitteremus , abfque inquietudine more folito perma- nendum, neç cuiquam fidelium noftroxum in manfionibus eorumdem Canoni- corum , abfque eorum voluntate , manendi licentiam concedamus , etfi nofira affuetit praefentia. Cujus petitioni nobis valde faluberrimae ac pxofuturae ob E amorem Dei , ôc reverentiam praelibati peçuliaris patroni noftri domni Mar- tini, libenter affenfum nobis praebere ufquequaque libuit. Quapropter volumus atque decexnimus ut jam diâac vill* Solarium atque Liana ôc Vallis Cammonia, cum omnibus earum appenditiis quacumque occafîorfe ad eafdem adfpicien- tihus , pro communi noftra mercede ad fupplementum fratrum feu confugium collatar, fub noftrae defcnfionis munimine modis omnibus confiftant. Praeci- pientes ergo jubemus, atque jubendo edicimusut nullus judex publicus, aut quilibet fuperioris aut inferioris ordinis reipublic'ae procurator , in praedi&as, res ad caufas judîciarip moxe audiendas , in Ècclefîas , aut villas, feu reliquas poflefllones ingredi praefumatj nec freda, aut tributa, aut manfiones, auc («) Conig. «m» VCCCLXXXFIi ita legit Labbeu* in MifceU. curiofi» p^j. 48^ lXsâ Digitized by Google I $Sô CÀROLI CRASSI IMPERATORIS paratas , aut teloneum ex ullis negotiis , ficut in prœceptis ceterorum Impe- A ratorum & Regum , exigere , aut fidejuflbres tollere, aut homines tam in- genuos quàm fèrvos, fuper tertam ipfius patroni domni Martini commanentes, diftringere , nec ullas publicas fundtiones aut redhibitiones , vel illicitas occa- fiones requirere , noftris futurifque temporibus quifquam tam temerarius exi- ftat , ut faciendi illicitam fibi poteftatem attribuere audeat. Quidquid ergo de pracdi&is rébus congregationis fan£ti Martini fratribus devotè à venerabili Odone Abbate redditis, Ôc per hujus praccepti feriem confirmatis, & ad ipfas pertinentibus , in jus fifci cedendum fuit, & à Magno Carolo Imperatore comperimus collatum, noftrac au&oritatis munere libenter volumus efTe per infinitum eidem fan£lo Martino fuifque fervientibus Canonicis conceffum. Si quis verb in tantam prorumpere aufus fuerit audaciam , ut hujus praecepti noftri violator exiftat , non folùm in offenfam noftram lapfurum , verùm etiam $ fexcentorum folidorum auri ad purum exco£ti fe noveritpœna mul&andum; ex qua duas partes re&ores Monafterii ejufdem, tertiam verb jus fifci recipiat. Si quid verb de prxdidis rébus fan&i Martini per tepiditatem & negligentiam Abbatum vel miniftrorum , feu pracfumtione judicum, cupiditateve malorum hominum fubtra&um fuerit , id per hanc noftram au&oritatem prorfus pra> cipimus reftaurandum , corroborantes denub praxeptum illud fub eifdem rébus, Signum Caroli gloriofifllmi Imperatoris. Amaîbertus Notarius ad vicem Liutardi Archic. recognovi. Datum xvi Calendas Julii , anno Incarnationis Dominiez dccclxxxvii,; Indi£t. v , anno imperii Carol in Italia vu , inFrancia v , (a) in Gallia 1 1 . • A£tum in Cheirchim. xxvii, t* Charte Confirmât maftumiffionem cuiufdam Leutharcîi. no S. Mar~. 1 tmi, v ' Apud MarteniuntTm* I Thef. Anecdou coU $Oi An. 887. rromine fah&* 6c mdividufc Tfinitatis, CaroluS ejufdem Dei oriimpo* X potentis mifèricordia Imperator AuguftuSi Si petitionibus fidelium noftro*' mm aurem Imperialis dignitatis noftrac accommodamus , & eorum utilitati-* bus opem clementix praebemus , id nobis ad ftatum Imperii noftri , ôc ad ele* vationem fervitutis fidelium noftrorum profuturum minimè dubitamus. Quo* cîrca omnium fidelium Jioftrorum , pracfentium fcilicet ac futurorum , noverit D[ folertia, quoniam quidam fidelis nofter Odo Cornes, feu Abba Cœnobii en- nui Confefforis Chrifti beati Martini / adiit culmen Imperialis noftrac dignita- tis, pandens quomodo jampridem quidam Levita, Aldegarius nomine , unà cum Canonicis praelibati fanâi Martini , ex eorum propria fàmilia , per con- fenfum quondam venerabilis Hugonis Abbatis , quemdam famulum Leu-*; thardum nomine commutaverat , & in rtcompenfatione ejufdem mancipii ex fuis propriis tria, id eftChriftiano , Ingelberto, ôc Oiberga, partibus S* Mar-' tini fuorumque Canonicorum perpetualiter habenda pro fervitute ejufdem de- derat. Super qua re clementiam noftrae dignitatis petiit, ut Imperiali more prasceptum noftrac dignitatis fieri juberemus , per quod decernere dignaremuc ut ab hodierna die 6c deinceps jam praenominatus Leuthardus ab omni vin- culo fervitutis liber habeatur. Cujus petitionem rationabilem profpicientes , IJ Imperiali dignitate noftra decrevimus ut more praedeceflbrum Imperatorum ^ac Regum noftrorum , videlicet à manu ipfius Leuthardi denarius excutiatur , quatenus au&oritate Imperiali noftra notum omnibus habeatur, ut àpraefenti die 6c in reliquum idem Leuthardus femper 6c ubique omnibus locis libéralité* valeat uti propria poteftate , abfque alicujus refultatione 6c contradiâione, ôc quaeque ei libuerit, omnimodis liber, velut nobili profapia genitus effet, libera-l liter per noftram au&oritatem peragat. Ut autem praeceptum noftra auâoritate peractum , ab omnibus cognofeatur, ac certiùs obfervetur ,anuli noftri impref- «one fignari juflimus. Amaîbertus Notarius ad vicem Liutardi Arçhicancellarii reçognovi, , J ( a ) Legendum , in Gallia IU, ' 4 Google Digitized by — J DiPLOMAT A. $6t A Data xv Cal. Julii , anno Incarnationis Dominicae dccclxxxvii, Indi£t. v , anfto ïmpefatoris Caroli vu. Acmm Chircheim in Dei nomine féliciter. Amen» XXVIII. Viliam de Doncherio concedit Cœnobio S. Medardi. Apud Marlotum Tom. l Hift, Metrop. Remenjîs p. $o8. IN nomine fan£tae & individus Trinitatis , Karolus divina favente clemen- Ao» **T* tia Imperator Auguftus. Quia nobis , ejufdem Dei provida difponenté cle- mentia , Univerfalium regimen collatum videtur , ejus cujus largifluo bonitatis B munere illud confecuti fumus , débet. . . . cultui follicita intentione defervire , atque omnibus praerogativis aftteferre munificentiae noftra ftudiis. In quo avi- tum Auguftorum , parentum fcilicet, imitari properantes exémplum, prifca San&orum loca venerabilia, quo inibi Deo militantes libéré famulatûs fui peri- fum exfolvere valeant, fuftentare, atque in cunctis profpicere cupimus. Quo- circa fcire omnes fidèles noftros , praefentes fiquidem & abfentes , volumus quod ob remèdium animas noftra: ac progenitorum noftrorum, Regum fcilicet praedeceflbrum noftrorum , fuggeftione fidelium Procerum noftri palatii per hoc noftrae auctoritatis praeceptum concedimus dilectifllmis Monachis Cœno* bii SS. Medardi atque Sebaftiani , ad eorum fcilicet ufus , ftipendia' atque re- fugium ingfuentis perfecutionis ex eadem Abbatia , viliam noftram domini- caïem fuper Mofam fluvium fitam in Comitatu Caftrenfi, Doncherium (a)no- C mine , cum omnibus mobilibus fuis & immobilibus quae ad eamdem villanl pertinere videntur , cum aedifîciis , terris cultis atque incultis , pafcuis , fyl* vis , aquis , aquarumque decurfibus ; & ut prcfatis Sandtis inibi Cella con- firai poflit ad divertendam violentât perfecutionis rabiem. Itaque hoc noftrae magnificentiae praecepto futuros ejufdem Monafterii Re&ores jubemus, ôc omni- modis inhibemus , ut nullam unquam inquietudinem feu moleftiam inferre praefumant contra hanc noftrx donationis audtoritatem dileâiflimis praefatî noftri Cœnobii Monachis ; fed abfque alicujus contradictione feu ordinatione ad proprios ufus quietè habeant, teneant atque poflideant. Et hoc ut veriùs credatur , & diligentiùs ^obfervetur , manu propria noftra fubter eam firmaYi-» mus, & annulo noftro infigniri juflimus. Signum domini Karoli fereniflimi Imperatoris Augufti. D Amalbertus Cancellarius ad vicem Liutuardi Archicancellarii recogno» vit. Datum ix Kalend. Julias, anno Incarnationis Domini dccclxxxvii,' Indicl. v, {b) anno Imperii Imperatoris Karoli vu. Actum Ingelheim feli-; citer. ( 4 ) Doncherium oppidum eft ad Mofam infra Sedanum , cujus loci Ecclefia S. Medardo façra, olint Cella Con ventualis , modo reda&a eft in fimplicem , ut vocant , Prioratum feu Prspofituram, ( b ) Mali in edito , anno X1L Tome IX, ^ Digitized by Google M O N I T U M IN DIPLOM ATA ARNULFI GERMANIi REGI S» tfocha. fNitium rêgni Arnulphi repetendam à menfe Novembri an. 88 j± X quo , Carolo Crafib in Conventu Triburiènfi exauSorato , Ar- jj nulphus Rex GermanU renunciatus efi. Hœc Epocha in ejus Di- plomaties ufurpatur : in Diplomate pro Monafieriis Corbeienfi & Herifordenji in Saxonia , apud Schatenum lib. 3 Annal. Pader- born. pag. 203 , Dat. 1 1 1 Idus Decemb. anno Incarnat. Dorn* dccclxxxvii , anno primo regni domni Arnolphi piiflimi Ré- gis : in Diplomate pro Cremifanenji Monafierio apud Rettenpache- rium lib. 1 Annal. Cremifian.pag. 36 , Dat. ni Nonas Januarii , anno Incarn» Dom. dccclxxxvjii^ Indi&ione vi 3 annô primo rcgni Arnulphi ferenifïimi Régis. Arnulphus anno 894 in Ita- liam profieaus Bergamum cepit , & fi Regem Italia dixit. Tune G annos regni in Germaniâ conjunxit cum annis regni in Italia , ut fidem Jacit ejus Diploma pro Monafierio Amiatino , apud Ughel- lum Tomo 3 ItalU Jàcra pag* 706 , Dat. iv Kal. Martii anno Incarn. Dom. dcccxcvi, Indiét. xiv 3 anno regni Arnulphi Ré- gis in Francia ix, in Italia 111. Non additur , Imperii primo, li- cèt Arnulfus fie in eo Diplomate Imperatorem appellet , & hoc annô , 896 Imperator coronatus juerit à Formofio Papa. Et certe in aliis Diplomatibus annos Imperii copulat cum annis regni Germaniœ, ut in Diplomate pro quodam Gumperto , apud Gewoldum Tomo 2 Metrop. Salisburg. pag. 133 , Dat. xn Kal. Decembris, anno In- B carn. Dom. dcccxcvi , Indi&ione xnii , anno domini Arnolfi vi m, Imperii ejus primo : & inalio pro Tutone Ratisbon/Epifi. apud eumdem Tomo l pag. 248 , Dat. X v Cal. Junii , anno In- carn. Dom. dcccxcviii , Indidione 1 , anno regni Arnolfi piifli* mi Régis xi , Imperii ejus m. (Rrwaitf m- j n q U l n q Ua gi nta auinque Diplomatibus , quai deficripfierâm , Ar- nulfus fiemper hanc invocationem ufiurpat ; In nomine fan&ae & in- dividus Trinitatis. Hinc vitiofia efi ifia ; In nomine Domini no- ftri & Salvatoris J. C. in Diplomate pro Ecclefia Cameracenfi apud Carpenterium in Probat. Hift. Camerac. pag. 1. Canceiiarii. Arnulfus Archicancellarium habuit Diotmarum ( Deotmarum , Theodmarum, Theotmarum ) ab anno 88/ ad an. 898 , ut confiât ex ejus Diplomatibus. Attamen Diploma , quod exhibemus Num. •Patavien- vlll , datum anno 894 y Engilpero Notarius advicem * Wuhingi p copi Archicancellarii recognovijfie dicitur , licèt idem Wichingus Di- ploma pmeedens fieptem antè diebus ad vicem Theotmari recogno- vififet. Diploma pro Patavienfi Ecclefia , apud Gewoldum Tomo l ] Metrop. Salisburg. pag. 3$o 3 datum menfie Augufio an. 898 s Digitized by Google M O N i T U M. $6$ A Engelpero Notarius ad vicem Wichingi Epifcopi recognovit. Duo alla Diplomata , apud eumdem Gewolaum , data eodem anno menfi Decembri , à Wichingo Cancellario ad vicem Theodmari reco- gnofcuntur. Idem Gewoldus ibid. pag. 50$ Diploma récitât pro Monafterio Môfpargenfi, datum anno #96*, quod Adalgero Can- cellarius ad vicem Bardonis Arckicancellarii recognovit : yeràm ht eo vitiofe funt nota chronicx. Obfervandum efi Theotmarum intet Diplomata quœ vidi , in quatuor tantàm vocari Archicâncellarium è in aliis Archicapellanum. Arnulfi Notarii fuere Theotmârus , Ansbertus feu Asbertus aut Notâfa * jijpertus , Engilbero ( Engilpero , Engilbert > Ençilpert) , Ernù- flus , Wichingus. In Diplomate V quod damus , Sigifbertus Nota- rius legitur y fed puto lègendum , Engilbertus. In quatuor Diplo* matibus pro Monafterio Cremifanenfi apud Rettenpacherium , Al- bertus Cancellarius dicitur , fed corrigendum 'Albertus. Engilpero femper Notarius vocatur, nunquam Cancellarius ; Asbertus & fVl* chingus femper Cancellarii , nunquam Notarii ; Ernuftus Nota* rius <£ Cancellarius. Bardonis Archicancellarii Cancellarius AdaJ* gero y r. s Digitized by Google B ARNULFI GERMANISE REGIS DIPLOMATE. / ï. txAaogr** QuaudarfL rcs conccdit Amando Prefbytero, poft: ejus obitum ad *** Eccleiiam S. Àrnulfi Metenfis reveffuras» Apud Martenium Tom. i Thef, Anecdot. col. 54» A«» *8p. T N nomine fan£tae & individu* Ttinitatis, Arnolfus divina favente gfatïa X Rex. Notum efle volumus omnibus fan&ae Dei Ecclefiœ fidelibus noftrif- que, praefentibus fcilicet & futuris, qualiter nos rogatu & deprecatione iRoddrudae dile&ae confanguineae noftrae , necnon & Ottonis illuftris Comitis noftri, cuidam Prefbytero Ôc fideli medico noftro , nomine Amandus, quaf dam res juris ac proprietatis noftrae in proptium conceflimus : hoc eft, inQ agro Mofellenfi ôc in comitatu (a) Scarponenfe, in villa Arcus manfos vin, cum aedifîciis & curtilibus, cum mancipiis omnibus utriufqué fexûs, cum vineis & terris, cum agris , campis cultis vel incultis, pratis, pafcuis, fdvis, aquis aquarumve decurfibus, molendinis, pifcationibus , viis Ôc inviis, exiti- bus Ôc regreflibus , mobilibus ôc immobilibus , quaefitis vel inquirendis , ôc quicquid dici vel nominari poteft , feu quaecumque juftè & légitimé ad ipfàs vin manfas pertinentibus vel afpicientibus , totum memorato Amando me- dico per hoc praefens auâoritatis noftrae praeceptum in proprium donamus & tradimus : ut quamdiu vivat , ea omnia fecuriter teUeat atqué poflideat fine ullo contradiâionis obftaculo. Infuper etiam ftatuimus, atque per hos noftrae au&oritatis apicês fîrrntfïimè confirmamus, ut poft obitum ipfius Amandi Prefbyteri jam di£ti , ea omnia ad S. Arnulfum , ad ufus ôc opus fratrum 0 ibidem Deo Ôc S. Arnulfo die no&uque famulantium in perpetuam con- fiftant proprietatem , pro remedio animae chriftianiflimi avi ôc genitoris noftri Carlomanni, noftraque aeterna remuneratione. Et ut hoc veriùs credatur, ac diligentiùs confervetur , manu propria noftra fubter hoc confcmavimusj ôc figiflo noftro afllgnari juflimus. Signum domni Arnolfi mvi&iffimi Régis. Anfbertus Cancellarius ad vicem Deotmari Archicapellanî recogn'ovi & fubfcripfi. Data vu Idus Julii, anno Domini d ce clx xx viiii , Indi&ione viijj anno vero regni domni Arnolfi piiffimi Régis [11]. Aéhim ad Franchonofurd regali Palatio noftro in Chrifti nomine felici-3 ter. Amen. (a) Scatponna nune vicusad Mofellam inter Tullum Leucorum & Divodurum Mediomatricuni pofitus, vulgô Scharfàgne diâtus, nomen dédit Scarponenfi pagg feu comitatui. Digitized by Google ÀRNULFI GERMANLE REGIS DIPLQMATÀ. $6% A IIv Hobas x s in duobus lôcis confirmât Abbatiae S. Àpri. Apud Calmetum in Probat. Hifl. Lothar. Tom. i pag. 32Zi » * . ' IN nomine fan£te Ôc individu;» Trinitatis, Ârnulfus divina favente gratis Àh..J$r; Rex. Regiam eirgo oportet excellentiam congma fidelibus fuis praebere fubfidia. Quapropter cognofcaut omnes fidèles noftri , praefentes fcilicet ôc ifuturi , qualiter nos rogatu 'Ôc ammonitione Chonradi dile&i Comitis ôc '>■ nepotis noftri , cuidam venerabili Abbati noftro Stephano in pago Calmenz- 5 go fe , in Comitatu Stephani , in locis duobus * Granfvillari ôc Rofieres , hobas * vku#l** viginti quinque cum Capellis duabus perhenni jure in proprietatem concefli- SX*"*- mus, cum curtilibus & aedificiis, mancipiis, campis,vineis, agris, pratis, pafcuis, fylvis, aquis aquarumque decurfibus , molendinis , pifcationibus, viis & inviis» 'exitibus & reditibus , quaefitis ôc inquirendis , cultis & incultis , mobilibus ôc îmmobilibus , ôc cum univerfis ad ipfas hobas jure legitiméque pertinentibusi Hacc omnia vero memorato fideli noftro de jure ôc dominatione noftra in jus & dominium contulimus atque tradidimus, ut ab hodierna die ac deinceps omni tempore de his omnibus firmiflimam habeat poteftatem tenendi, do- handij vendendi, commutandi, vel quicquid exinde voluerit, faciendi rabfqué ullius calumniatoris inquietùdine. Et ut haec conceflionis noftrae authoritas firma ftabilifque perpetuis temporibus perfeveret, manu noftra eam firmavi* C mus , annuloque noftro figillari juflimus. • Signum domni Arnolfi inviâiffimi Régis. Datumxim Kal. Jun. anno Dômini {a) DCCGXLij Iridi&iohe ynî| ftnno i v regni Arnolfi piiflimi Régis* ï 1 î. Quafcîam. res reftituit f ullenfî S. Stephani Ècclefîa:* In Probat. ad Hijlor. Tullênfèm pag. lo* IN nomme fanûaé ôc individu* Trinitatis , Ârnolfus divina faventé gratîà ^ &P*l- Rex. Notum fit omnibus fanébe Dei Ecclefiae fidelibus noftrifque, prae- fentibus fcilicet ôc futuris , quoniam venerabilis fan&ae Tullenfis Ecclefiae Praeful , nomine Arnoldûs , excellentiam noftram pf ecatus eft ut quafdam res, quae per beatac recordationis anteceflbfes noftros praeceptis ad fan&um Stephanum, in cujus honore praediâa dedicata eft Ecclefia, collatae fuerant, & poftmodùm quorumdam perveffaè praefumptionis fubreptione alienatae exti- terant, rtoftrx conceflionis au&oritate ad eandem Ecclefiam iteratb trade- temus. Nosautem ob divini cultûs amorem, parentum noftrùm ftatuta firma ôc inconcuffa efle decernentes , tantique Praefulis fuggeftioni libenter aflenfuni praebentes, decrevimus ita fieri, curtemque Villiriacus nominàtam* in pago fcilicet Sagintenfi , in Comitatu Hugonis confiftentem > cum omnibus appen- ditiis fuis , in elemofinam noftram parentumqiie noftroruni , ad praedi&am Ecclefiam more priorum Pfincipum dedimus atque tradidimus ; ftatuentes hoc idem au&oritatis noftrae praeceptum inde fieri , per quod decérnimus , ftrmitef que praecipimus ut jam fatae res ex integro , prout ab anteceflbribus noftris illuc tfaditae efle coriftant, noftris deinceps futurifque temporibus in- violabilité* , traditionis noftrae tenore murtiente, ad pradiâam Ecclefiam per- tineant atque eonfiftant: ôt ut idem Epifcopus fucceflbrefque ipfius, velutî de carteris ejufdem Epifcopii rébus, exinde liberrima fruântur poteftate abfquè ullius calumniatoris impedimento. Et ut hacc conceflionis auâoritas firma ftabi- lifque per omnia volventis mundi curricula perfeveret t manu^ -ûftftxa firmavimus, annuloque noftro figillari juflimus. Signum Arnolfi fereniflimi Régis. («) Corrigendum, amo Dom> DCCCXCI, Indiûione VlWà . Zzii) Digitized by Google B tt ARNULFI GERMANISE REGIS Engilpero Notarius ad vicem Theotmari recognovi. ^ Data vu Idus O&obris, annoDomini ( <ï)dcccxch , Indiûione vim, anno regni domini Arnolfi iv inyicliflimi Régis, A&umjuxtaMofam fluYium in Deinomine féliciter. I V. ExArchhis Quafdam res concedît Mettenfî S. Arnulfi Monafterîo; hujus Mo**- Apud MeuriJJium in Hift. Eplfc, Mettenjîum pag.zg^ fkn. ipu T N nomine fan&ae & individus Trinitatis , Arnulfus divina favente gratia J_ Rex. Quicquid enim locis divino cultui mancipatis , atque in his Domino devotis mentibusfàmulantibus, ob amorem Dei pia devotione augmentants B vel confirmamus, hoc nobis procul dubio ad aeternam beatitudinem pro- merendam,necnonôc ad ftabilitatem regni noftri in Dei nomine pertinere con- fidimus , Ôc profuturum nobis ad praefentis vit3e fpatia feliciùs tranfeunda non dubitamus. Quocirca comperiat omnium fan&ae Dei Ecclefiae fidelium, prae- fentium fcilicet ôc futurorum , ac Procerum noftrorum induftria , quia Ca- nonici ex Monafterio fan&i Arnulfi praecipui Confefforis Chriiti fuas litteras ad noftram direxerunt clementiam , deprecantes celfitudinem culminis noftri ut in honore beati Arnulfi quafdam res juris ac proprietatis noftrae, hoc eft in pago ôc comitatu Metenfi feu Scarponinfe , in villa quae dicitur Arcs", manfos regales decem eis ad communem fubftantiam vi&ûs illorum concë- deremus. Nos autem pro amore Dei & reverentia fanâi Arnulphi petitio- nibus eorum aurem benignè accommodantes , & deprecationibus Reginardi Q Miffi illorum fatisfacientes, decrevimus itafieri, eafdemque res in fupradiâa {pilla Arcs confiftentes, pro remedio animx avi ac genitoris noftri, noftraque aeterna remuneratione, cum omni integritate , quidquid ibidem habuimus^ ad prsediérum Monafterium fan&i Arnulfi in ufus Canonicorum illic Deo famulantium ad proprium donamus , ,fic per hoc muniminis noftri prxceptum confirmamus ; in manfis videlicet , aedificiis , mancipiis utriufque fexûs , curtilibus, vineis, caftipis, pratis, pafcuis, iilvis, aquis aquarumquc decur- fibus, molendinis, pifcationibus , viis fie inviis, exitibus & regrelfibus, qux- fitis & inquirendis , mobilibus fie immobilibus , 6c cum univerfis ad eofdem manfos jure legitiméque pertinentibus j ita videlicet ut fratres praedidi Mo- nafterii nunc ôc deinceps omni tempore ex eifdem rébus liberrima fruantur poteftate, prout eis more Ecclefiaftico placuerit ad fui peculiaris utilitatemD univerfa difponere vel ordinare abfque ullius poteftativi ordinis inquietudine. Et ut haec largitionis noftrae auâoritas firmior habeatur , ôc per futura tem- pora à fidelibus noftris veriùs credatur , ac diligentiùs obfervetur, manu no- ftra eam firmavimus, annuloque noftro figillari juflimus. ► Data vu Kalendas Maii, anno ab Incarnatione Domini dcccxcii , Indi- ûione (b) ix, anno v regni Arnulfi piiflimi Régis. A&ura Reganeiburc in. Pei^nomine féliciter. Amen. y. lAbbatias S. Apri & S. Germani reftituit Tullenfî S. Stephani Ecclefix. g [In Probat. ad Hiftor. Tullenfem pag. g, jtn.8;j. TN nomine fan&ae 6c individu* Trinitatis , Arnolfus divina favente gratîai J, Rex. Non folùm fi EcclefiarumDei miniftrorumque ejus neceflitatibus opem ferendo confulimus , Deum nobis nullarenus propitiaturum dubitamus ; fed £tiam animos illorum , ut pro nobis ac ftatu regni omnipotentis Dei mifericor- liiampmûùs exorent, ferventiores efficimus. Notum ergo fit omnibus fanûaç ta) Legendum, atmo DCCCXCL Digitized by Google DIPLOMATÀ. 3 6 7 A Dei Ecclefiœ fidelibus , prxfentibus & futuris , quatenus Àrnaldus Tullenfis Ecclefix Epifcopus , poftpofito noftrx dominationis regimine , alterius fe mif- cuit focietate , qui regni noftri jura , modico quamvis intervallo , fubripuit : pro quo temerario aufu , fidelium noftrorum confultu , plura bona & Abbatias , quas tenere videbatur , ei fubtraximus , ôc fifco noftro conceflimus. Poftmo- dùm verd reatûs fui culpam cognofcendo deflens , ad noftram adiitpietatem, & debitam nobis exhibens fidelitatem, noftram confugit ad clementiam, ôc pro tali prxfumptione , indultâ veniâ , fi quid deliquit donavimus. Verùm quia jam per aliqua fpatia Ecclefia, quam regebat , propriis erat rébus privata , ôc à ftatu proprio propter ejufdcm incuriam devulfa ; tandem pro divinï amoris pariter ôc timoris refpe&u , & reverentia beati Stephani Protomartyris Chrifti, cujus fub honore prxdi&a Tullenfis Ecclefia conftru&a fore dignofcitur , né JJ ulteriùs detrimentum pateretur, pro peceaminum noftrorum folutione, ôc xter- ' norum prxmiorum retributione , Abbatias fanâorum Apri ôc Germani , quaé abantiquo collatx fuerunt prxdiâx Ecclefix, ad integrum reftituimus , ôc ut xternaliter Ecclefiae S. Stephani fint fubjeâx , eique fine cujufcumque detra- âione vel minoratione jure perpetuo famulentur , libentiflimè conceflimus. Ut autem noftrx confirmationis inftitutio pleniorem obtineat fïrmitatis vigo- rem, manu propria fubter eam firmavimus, ôc annuli noftri impreflione juiïi- tnus aflignari. Signum Arnolfi Régis. Sigifbertus Notarius ad vicem Theotmari recognovi. Signum domini * Suenbioqui gloriofiflimi Régis. boldf UeÛdCi Data iv Nonas Februarii , anno dcccxciii , Ind. x i, anno y i regni do- 1 Ç rnini Arnolfi Régis. Aâum Floringas féliciter. Amen. V I. Ëcclefia: Tullenfis poflefliones confirmât contra invaforcs* ExArMv» S. A$ri. Apud Mabill. Tom. 3 Annalium Bened. p> 6<)Z. r A ^ no ^ us diviha favente clementia Romanorum Rex. Quoniam fanSa- Circa ato«; XT^rum Ecclefiarum defenforem nos conftituit Dominus omnipotens, bene num8 * 4 *. conftruâas regere , defolatas confolari , deftru&as reftituere ; fi ejus volunta- tem in illis difponendis ôc fubveniendis adimpleverimus , perpetuam félicita- t) tem nobis futuram elfe non dubitamus. Quapropter notum fieri volumus prac- fentibus ôc futuris , quod in reditu noftro de Longobardia vir venerabilis Ar- naldus fan£tx Tullenfis Ecclefiae Epifcopus , nobis Conftantiae occurrens , lacrymabiliter conqueftus èft qubd Cornes Stephanus ôc Gerardus frater fuus ôc Matfridus fuper poflefliones Tullenfis Ecclefix nimiam malitiam exercue- rant , ôc ferè totam terram rapinis & incendiis ad extremum deduxerant ; qubd Monafterium S. Mauricii ôc S. Apri , fub nomine advocatiae , fui juris fàlsô per hereditatem elfe aflerebant i prxter hoc munitiones caftelli infra quatuor leucas ab urbe contra ftatutum Dagoberti Régis aedificaverant , per quas ex toto perierat antiqua libertas civitatis , quam cum banno regali ex integro omnes Tullenfes Epifcopos à regno noftro jure perpetuo manife- ftum eft polfidere. Unde querimoniam prxfati Epifcopi compatientes , inju- È riam fuam nobis propriam reputavimus , ôc prxdi&qs malefa&ores ad prxfèn- tiam noftram commoneri fecimus. Qui venientes juxta Wormatiam per mil- liare unum ab urbe angarias ferentes , veniam poftulantes , ufque ad pedes Arnaldi Epifcopi Tullenfis , qui nobifcum aderat , ipfas angarias depofùerunt , ôc feptingentas libras argenti pro capitalibus ablatis Arnaldo Epifcopo refti- tuerunt , ôc libertatem civitati fe fervaturos juraverunt , noftrae etiam ditioni fe ôc fua tradiderunt. Praetereà interventu dile&i filii noftri Zuenteboldi ôc Vilcovindi Ducis ôc prxfati Epifcopi antiquam libertatem àgloriofo RegeDar goberto nos corroborando perpetuo obfervare prxcepimus , fcilicet ut infra quatuor leucas ab urbe Tullenfi nulla munitio caftellaris xdificata maneat, excepta immunitate Liberduni , quod proprium tutamen civitatis eft , ôc locus pacis, in quo fan&us Eucharius Martyr veneratur , ôc obfeflus à VandalU Digitized by Google I 3 6ê ARNULFI GERMANISE REGIS remanfit indeftruûus : ubi Deus excitando potentiam fuam faivos feck mul- A tos , & Vandali pafli ruinam magnam perierunt propter iniquitates fuas. Nul- lus umquam pofteritatis noftrae, nec faecularis potentiae veniat, qui libertatera iftam infringere poflit % fed hujus praccepti auûoritas nullum patiatur detri- rnonium, ôc firraa ftabilifque perfeveret illaefa. Datum, ôcc. (a) VIL 'Ex Archhu îmmunitacem Ecclefiae Cameracenfî concedit. Abbatia JMI" QiAuberd. Apud Carpenterium in Probat. Hift. Cameracenjîs pag. An. 8j4. T N nomine ficc. Arnulfus divina gratia Rex. Cùm petitionibus fervorum B J_ &c. Proinde noverit induftria feu fagacîtas omnium fidelium noftrorum , tam praefentium quàm futurorum, quia vir venerabilis Dodilo Cameracenfis urbis Epifcopus &c. Prxcipientes ergo jubemus ut nullus judex publiais , vel quilibet ex judiciaria poteftate in Ecclefias, aut loca> vel aeros, feu reli- quas poflefliones praedi&x Ecclefiae &c. Sed liceat memorato Praefuli fuifque lucceïïbribus res praedi&ae Ecclefiae, cum Cellulis & rébus, fub immunitatis noftrae defenfione quieto ordine poflîdere, & noftro fideliter parère impe- rio &c. Signum D. Arnulphi invi&iflimi Rçgis. * wkhin- * Wichindus Cancellarius ad vicem Theotmari Archicapellani recognovi. gu« Data vin Idus Junii, anno Incarn. Dora, dcccxciv, Ind. xn, anno vu domni Arnulfi puflimi Régis. A&um "Wbrmatiae in Dei nomine felici- C ter. Amen. VIII. Villas & alias poflefliones confirmât Canonicis Tullenfis fan&i Stephani Ecclefiae. In Probat. ad Hiftor. Tullenfem pag. 10. An 8^4. TN nomine fanâae 6c individus Trinitatis , Arnolphus divina favente clé* X mentia Rex. Si neceflitatibus Canonicorum Chrifto famulantium ob aeternaï remunerationis amorem opem ferimus, hoc proculdubio ad animae noftrae falutem pertinere confidimus, animofque illorum circa divinum cultum ac-D cendimus , atque ut pro nobis oratores fidèles exiftant , libentiores efficimus. Notum igitur fît univ.erfis fan£toe Dei Ecclefiae fidelibus noftrifque, praefen- tibus & ruturis , quia cùm pro diverfis regni noftri negotiis ad urbem Vur- matiam deveniffemus, Canonici S. Stephani urbis Leucorum, proprio orbati patrono , noftram expetierunt clementiam, obfecrantes ut privilegium villa- rum, Ecclefiarum, vinearum ad eorum ufus pertinentium juxta piae recor* dationis Caroli Imperatoris ordinationem , per ftatutum noftrae au&oritatis praeceptum renovando confirmaremus. Quapropter admonente & exhortante nos fanâiflïmo Epifcoporum noftrorum qui tune praefentes fuere collegio , necnon interveniente wichingo venerabili Epifcopo, infuper pro mercedis noftrae augmente, Canonicis urbis illius villas feu res ôc mancipia per diverfa loca conjacentes , fub privilegii teftamento roboramus , quatenus eorum E ufibus & neceflitatibus perpetuo jure famulenturi videlicet ex facultatibus jam di&ae Ecclefiae fanôi Stephani Tullenfis , villam ( b ) Noviantum cum Ec- clefia omnibufque appenditiis fuis, cum rivulo nominato Vido, per eandem vil- lam deeufrente, ad pifeationem fratrum ; bannum etiam noftrum pro fylva fi- militer eis conceflimus , Sorberiacum cum Ecclefia , Orchadas pariter cum Ecclefia , Trociacum cum Ecclefia omnique integritate fua, necnon & Be- vronem cum omnibus fuis appenditiis, cum manfo quem Meraudus & Ala- monia tenuerunt , cum dù*abus vinejs in Briviriaco , Jovini manfum cum ( a ) Hoc prsscepturo abfque nota chronica in- mcchv menfe Junio, Indiâ. xm , anno imperii lettum eft Diplomati Friderici II Imperatoris , v , regni Siciliae xzvu. Datum Fogras. Mabillomus. qui Ulud confirmât , attaque privilégia addit anno ( b ) Supra pag. J4* Normmfut vocatur. terris Digitized by Google DIPLOMAT À; tft A terris & fylyis; in Paterniaco manfum unum cum vineis, 6c vineas itl Bri-; viriaco in elemofina collatas, terras etiam & vineas, quae circa Tullum con* jacent, quas Infeudeus dédit ; item infra diûum oppidum manfos, & in cir- cuitu terras & vineas quae eis in elemofina datât ruerunt : infuper Ecclefiam Domni-Martini unà cum villa, fylva, omnibufqae fuis appenditiis ; Capellam in Francavilla; fîmili etiam modo Viskeriacum villam cum Ecclefiis, manci- piis, terris, fylvis, & omni ihtegrftate ; vineas etiam quas Frotarius quondam ipfius locl Epifcopus in Briviriaco dédit, in Luciaco vineas quae eis in ele- mofina collatae ruerunt ; in Mediano- vico manfum unum cum officina ; ad villam Petram irf hebdomada una no&e pifeationem Epifcoporum, decimam indominicatam de civitate Tullo ex annona , vino fœnoque ; de villa Scri* buio de vino , de fanâo-Germano , de Luciaco , de Magnavilla , de Buve- B riaço , de Cupedohia , de Barro , de Harracarii-monafterio , de Pauciaco , de Chriftani-monafterio, de "Walchadivilla , de Buiriaci-curte. Unde hos privile- giiapices cum confenfu venerabilium Epifcoporum, atque ipfius PracfulisWi- chingi interventu fieri decrevimus, per quos ftatuentes decernimus ut haec omnia fuperiùs comprehenfa noftris fuccefforumqué noftrorum.temporibus ad noftra- rum communem animarum profe&um , ufibus atque neceffitatibus , feu ftipen* diis praefatorum Canonicorum proficiant. Si vero ex his rébus , quae in hoc privilegio, feu noftrae conftitutionis prxcepto continentur, quifquam Ponti-» ficum fùccedentium minuere aut auferre, velinjuftè commutare (quodabfît) conatus fuerit, habeant ipfi Canonici licentiam Metropolitanum Dioecefeos adiré, & neceffitatis fuae caufas exponere. Qubd fi ipfe opem ferre neglexerit,' & quod perperàm a£tum eft corrigere noluerit, adeant libéré ferenitatem Ç noftram , vel qui nobis in regno Domino difponente fuccelTerint , & caufam neceffitudinis fuae Principi innotefeant. Et ut haec noftrae confirmationis auâo- ritas per fuccedentia tempora pleniorem obtineat firmitatis vigorem, manu, propria fubter firmavimus , & annulo noftro figillari juflimus. Signum domini Arnolphi invi&Ufimi Régis. Engilpero Notafius ad vitem Wichingi Archicancellarii fecognovit. Data Idus Junii , anno Incarnationis Dominicae dcccxciv, Indiâione XH^ (a) anno vi domini Arnolphi Régis. A&um Vuimatia civitate in Dei nominc féliciter. Amen. (a) Leg. mmo V1U Tome IX; Aag DIPLOMATE A MONITUM IN D IPLOMATA LUDOVICI GERMANU REGIS; L Udovicus patri fuo Arnulpho Imperatori mormo die 2X) No- vembres an. 899 fuccejfit. Hinc regni epocha ducenda in B ejus Diplomatibus. lnvocationem , In nomme fan&x & individu» Triniçatis, femper adhibuit. Archicancellarios habuit Theotmarum $alt$urg. Epifc. cujus Notarii Engilpero & Ernufius : & Rat- bodum Trevir. Archiep. qui Notariis ujîis efi Albrico , Ruadmiro , Suntgario , & Theodulfo. Gerroldus Tom. l Metrop. Salisburg. pag. 468 unum Diploma refert , & alterum Martenius Tomo 1 Amplif Collecl. col. zGlq , qwx Salomon Cancellarius ad vicem Phiîegrini Archicapellani recognovit. &éf&& &S^& &éf&&éA & êt&ëf- &&&&&&&&&& G LUDOVICI GERMANISE REGIS DIPLOMATA. I. Ex Auxogr* Abbatias S. Apri & S. Germani fubjicic Ecclefiae Tullenfî. 5 fho. Apud Martenium Tom. 1 Thef. Anecd. col. 60. An. poo. T N nomine fanûx & individuae Trinitatîs , Hludovicus divina fàvente cle- J. mentia Rex. Quidquid adloca Deo dicataRegiae facultatis dono largitur, in his celfitudo noftra & temporaliter vencratur , & à fummo Regum Prin^ cipe aeternaliter remuneratur. Noverit igitur omnium fidelium noftrorum tam praefentium quàm & futurorum induftria, qualiter venerabilis Tullenfis Ec- clefiae Epifcopus Hluthelmus noftram expetiir clementiam, ut praecepta prae- deceflbrum noftrorum Regum, praecipuè piiffimi genitoris noftri Arnolfi iere- niflimi Régis, de Abbatiis Ecclefiae fuae, fan&orum fcilicet confeflbrum Chrifti£ Apriflc Germani, noftra auctoritate confirmaremus. Cujus petitioni libenter, confuftu fidelium noftrorum Athonis venerabilis Archiepifcopi & Conradi dile&iflimi Comitis , affenfum praebentes , auâorîtatis noftrae praecepto prx- fentem teftamenti paginam renovando tranfcribi juffimus , per quam decer-; nimus ut praefàta Tullenfium Ecclefia de Abbatiis S S. Apri & Germani necnon & de rébus antiquitus ibidem collatis à nulla Regum perfona ullam patiatur querelam, fed aeternis temporibus rerum fuarum integritate maneat inviolata. Et ut veriùs credatur, & per futura tempora à fuccefforibus noftris diligentiùs obfervetur, manu propria fubter firmavimus, anuloque noftro in- figniri juffimus. Digitized by Google LUDOVICI GERMANIE REGIS DIPLOMATÀ. 57 t  Signum Hludovici gloriofiflimi Régis, (a) Data fecundo Cal. Novembris , anno Incarnationis Dominicae dcccc^ (b) Indi&ione iv, anno verô domni Hludovici gloriofiflimi Régis u A£tum Strafburg civitate in Dei nomine féliciter. Amen. I L Uncrino Monacho &. Michaëlis ad Moiam villam. Fraxinùni fa ç 0 i ^ concédé ***** Apud Èala^ium lié. 4 Mifiell. pàg. 425* BTN nomine (c) Domini Déi «terni ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Hlu- J_ dovicus divina favente clementia Rex. Si petitionibus fidelium noftrorum ih his quae ad utilitatem regni pertinent annuimus , eos proculdubio ad fide- litatem noftrae fublimitatis fervcntiores effecimu's; & quicquid dignitas noftra ad loca Deo dicata largitur , à fummo Regum Principe retributio fperatur. Noverit igitur omnium fan£tae Dei Ecclefiae fidelium tam prxfentium quâmque ôc futurorum induftria, quia venerabilis Tungrenlium Praeful Stephanus noftram. adiit clementiam humiliter innotefcendo quod quidam bonae devotionis Mo- nachus, nomine Uncrinus, ex Monaftèrio fancti Michaëlis, unde praefatus Praeful Abba praeeffe dinofcitur , quandam cellam Vêtus - monafterium >nun- cupatam, olim fuccenfam & penitùs defertam, facultatis fuae laboratione Ôc manuum operatione reftauravit. Pro cujus bonae Voliintatis ftudio praedi&us .C venerabilis Praeful Stephanus noftram expetiit ferenitatem ut eidem Monachd quandam villam ex rébus fan&i Michaëlis, nomine Fraxinuni, in qua habentué manfi viginti quatuor, cum omnibus ad fe pertinentibus ôc decimis, cum omni integritate concederemus. Cujus petitioni libenter obtempérantes, digno recompenfationis munere fuprà nominato Monacho ad reftaurationem loci, ôc ut geminatum die no&uque celebretur officium , Canonici fcilicet ordinis & Monaftici, diebus vitaefuae praefcriptam villam , ut liberoin omnibus potiatur arbitrio, conceflimus. Poft ejus verô deceffum antiquam rerum fuarum fub- ftantiam firatres inibi Deo militantes ufurpent , & praefatam villam , ficut fuprà ftatuimus , cun&is temporibus poflideant. Hanc autem teftamenti paginant tranfcribi juffimus , per quam decernimus ut nullus fucceflbrum noftrorum Regum aut loci illius Abbatum quae à nobis divini amoris refpê&u funt Dordinata, violare vel auferre praefumat. Et utveriùs credatur & diligentiùs obfervetur, manu propria fubter firmavimus, annuloque noftro infigniri juffimus. Data vi Kalend. Decembrium die , anno Incarnationis Dômini dcccciiii , Indi&ione vu , anno autem regni domni Ludovici quinto. A&um Triburiag féliciter. Amen. III. Poflefliones confirmât Tullenfî S. Apri Monaftèrio; Ex Schedis Joh. Mabillonii, ^TN nomine fanctae & individus: Trinitatîs, LudovicuS divina favente cle* hxuwik JL mentia Rex. Si famulos Dei divinis iueiter obfequiis vacantes clementet juvare ftuduerimus , nos divina praemia ob hoc poffe adipifci liquido confidi- mus. Quamobrem cognofcat omnium fidelium noftrorum tam praefentium quàm Ôc futurorum induftria , qualiter admonentibus & exhortantibus nos infignibus Archiepifco'pis Atthone 6c Rathpodo ac Monachis ex Cœnobio S. Apri Tullen/is Ecclefiae, [ut] villas feu res & mancipia per diverfa loca ( m) In Apographo addituf , Ego Aîbrtcus No- ptembri. ttr'mt ad victm Ratfoti Archiepifiopi fummique Can~ (c) Vitiolà Invocatio. Corrigendum , In no* (dlarii recognovi. mine fanttee & individu» Trinitatis , ut in aliis Di-5 (6) Incipienda Indiftio quart» à tnenfe Se- plomatibu* A àaij Digitized by Google 371 LUDOVICI GERMANIE REGIS conjàcentes praeceptis Regum anteceflbrum noftrorum , praecipuè piiffimi A Régis & genitoris noftri Arnulfi auâoritate confirmatas , noftrae renovationis teftamento roboraremus , eorum juftac petitioni gratanter annuimus. Igitur eifdem fratribusin Monafterio fan&i Apri foris murumcivitatisChrifto militan- tibus haec omnia. confirmamus ; id eft , vicum fan&i Apri cum appendiciis fuis , necnon ôc vineas Alnodi omnes in monte Barro vel Barricino conftitutas : in Bruriaco quoque plantariam Edenulfi ôc Leutmundi , cum quibufdam vineis aliis : quicquid etiam in Saponariis de parte S. Apri habetur : ôc quicqûid in Gavalongis Erchambertus eidem Monafterio dédit, necnon & farinarium in Nafio: fed ôc manfum S. Maximini cum forte ejus : item villamquae dicitur Vitiliacus, cum Ecclefia, & Villenas ex integro, ôc Alanum cum omnibus appendiciis fuis, Tulliacum cum Ecclefia fie forte, quae in Germiniaco con- fiait, fie Ôc Salfurias cum fuis appendiciis. Addimus villam S. Stephani cum ]$' Ecclefia ôc fuis appendiciis ; Silini quoque curtem cum Ecclefia, ôc Cripia- cum praeter Ecclefiam. Adnedimus Siccum-nidum cum Ecclefia ôc appen- diciis ; Mannonis curtem cum Ecclefia ex integro ; fimiliter Stadonis , ôc Bladenacum ôc manfellos ; quicquid etiam in fine Orchadenfi vel Navenfi de parte S. Apri à Conrado poffeflum eft ; Martiniacum cum Ecclefia j fed ôc manfurn in Banniaco per totum ; duos quoque manfos in Mediano-vico. Hxc etiam antedi&is famulis Dei cum praefenti au&oritatis noftrx praecepto dona- vimus, ut nulli unquam coaclum inde inipendant fervitium: fed illud, qood in praecepto Karoli Imperatoris continetur, re&ori ejufdem Ecclefiae perfol- vant. Et. ut haec confirmationis noftrae au&oritas firma ftabilifque perpetualiter perfeveret, ôc à nulla unquam perfona violetur, manu propria eam firmavi- mus, annulique noftri impreflione affignari juffimus. q* Signum domni Ludovici invi&iffimi Régis. Theodulfus Notarius ad vicem Rathpodi Archicapellani fummique Caricel* larii recognovi. Data anno Incarnationis Domini dccccvi, anno vero domni Ludovici Régis vu, Indiclione (a) xi, die vero xmi Kalend. Septembris. A&uru Mettis in Dei nomine féliciter. I V. h^Êcclt- Pofleiïîones confirmât Canonicis Ecclefiae Tullenfis. In Probat. ad Hiftor. Tullenfem, pag. i$. 0 An. 906. TN nomine fan&ae ôc individuae Trinitatis, Ludovicus divina favente çlè- J_ mentia Rex. Si famulos Dei divinis jugiter obfequiis vacantes clementer juvare ftuduerimus, nos divina praemia ob hoc pofle adipifei liquido confidi- nius. Quamobrem cognofeat omnium fidelium noftrorum, tam'praefentiurn quàm ôc futurorum induftria , qualiter admonentibus ôc exhortantibus nos infignibus Archiepifcopis Atone ôc Rathpodo ôc Epifcopo Ludelmo ac Cano- nicis fanfti Stephani Tullenfis , ut villas feu res ÔC mancipia per diverfa loca conjàcentes praeceptis Regum .anteceflbrum noftrorum, praecipuè piiffimi Régis patrui noftri Caroli ôc genitoris noftri Arnulfi auôoritate confirmatas, noftrae renovationis teftamento roboraremus ; eorum juftae petitioni gratanter annuimus. Igitur Canonicis eifdem haec omnia confirmamus , quae in Carta E' • Caroli fereniffimi Imperatoris continentur , id eft Vicherium cum appenditiis Ôcc. Renovamus etiam comeambium fa&um inter Comitem Magnetium noftrum fidelem , ôc Canonicos ejufdem Ecclefiae , ficut in Carta Caroli piiffimi Régis Francorum habetur , qui aflenfum praebuit pro terris in pago Barrenfi. Haec etiam antedi&is Canonicis cum prxfonti au&oritatis noftra: prxcepto donavimus , ut nulli unquam coaâum ihde impendant fervitium , fed illud quod in praecepto Karoli Imperatoris continetur , re&ori ejufdem Ecclefiae perfolvant. Et ut haec confirmationis noftrae au&oritas firma ftabi- lifque perpetualiter perfeveret, ôc à nulla unquam perfona violetur, manu {a) Corrigenduin > Ltdifi. IX, Digitized by Google DIPLOMAT À. 4 57X À propria èam firmavîmus , annulique noftri impreflione aflignari juflïmùs;. ' ' Signum domni Ludoviçi inviâiflimi Régis. Theodulphus Notarius ad vicem Rathpodi Archicancellarii fummiqué Can-? cellarii recognovi. >f Data anno Incarnationis Domini dccccvi, anno verb dorrini Ludovic* Régis vil, (a) Indt£t. ix, die vërô Kal. Septembris. A&um TuUo civitat$ in Dei nomine féliciter. Amen» . ^ V. Quafdam res ittas iri villa Domni-Apri Bernardo , Ratfrido ⣠: Reginardo donat. Apud Joh. Nicot. âb Hontheim in Hïftoria Trevlr.Tom. l p. 2$$i> IN nomine Dei «terni & Salvatotis noftri J. C. Ludovicus fuperria ordi- kit. s>ifc nante gratia Rex. Si fidelium noftrorum petitionibus cohgruum praebueri- mus aflenfum , hoc nobis procul dubio ad ftatum regni noftri proficere , eofqué ïn noftro promptiores cfedimus aptari obfequio. Cun&otum igitur fanâaé Dei Ecclefiaé fidelium. noftrorumque, praefentium fie futurorum, noverit in- duftria, quoniam Ifaac, Chuonradus atque WamaruS, partes, celfitudinem noftram efflagitati fant ut quibufdam vaflalis Hugonis illuftris Comitis, feilicet Bernardo , feu Ratfrido ac Reginardo quafdam res propiietatis noftrae ad proprium largiremuf , quas olim pater nofter Arnolphus Hiîdemanno ex parte? C dédit : fed ipfe fpe fallaci deceptus , ultra modum donationis exceffit furri- piendo. Quod praenominatus Hugo Cornes , in cujus Comitatu ipfae res exti- terunt , adprobans , noftrifque auribus denuncians , judicio fidelium no-; ftrorum praefentialiter adfiftentium fifeo dominico redegimus. Quorum pe->- titioni libenter adquiefcentés , prxfatis viris Bernardo videlicet , Ratfrido a<: Reginardo ipfas res fitas in pago ôc comitatu Âïbinfe , in villa liquident vocabulo ( b ) Domni-Apri , manfos x x , cum omnibus ad fe juftè ôt legalitec pertinentibus , fegia donatione impertifi decrevimus, hoc eft manfum indp- minicatum , Ecclefiamque in eadem villa conftru&àtti, cUm caeteris manfis, caftitiis, campis, pratis, pafeuis, cultis ôc incultis, fylvis, aquis aquarumquô decurfibus , molendinis , pifeationibus , viis ôc inviis , exitibus ôc regreflibus > ac mancipiis utriufque fexûs. Unde prarfentem rtoftfi vigoris munificentiam J) eis fieri juflimus , noftraque manu contulimus , ipfis impertiendo , per quam decernimus , firmiterque ftatuendo fancimus , quatenus ficut de reliquis fuarum poffefBonum rebus,ita ôc de praenominata villa Domni-Apri vocata ab hodierna die ac deincepsliberopotiantur arbitrio habendi, tenendi , tradendi, donandi, Vendendi , commutandi, fuifque haeredibus jure fuccëflionis derelinquendi, feu, quidquid propria elegerint voluntate, faciendi. Et ut haec noftra; largi- tionis au&oritas per fuccedentia temporum flu&ivagi aevi curricula à cunâii fidelibus veriùs credatur , atque diligentiùs fervetur , manu propria fubter! èam firmavimus , ôt figiili noftri impreflione infigniri Tuffimus. 1 Signum Ludovici fereniflimi Régis. Theodulfus Notarius ad vicem Ratbodi Archiepifcopi fummique Cancel-s larii recognovi. E Data la. O&ob. anno Dom. Incarnationis Dccccxj Indift. imi, anno verb domno Ludovico régnante xi. A&um Forcheim curte regia féliciter in Dei nomine. Amen. («) Malè in Ëdito , Iniiâ. JCT* ( b ) Is vicus à divo Apro Leucoram Epifcopo' nomen accepit , nodie Domettre diâut ; Cœne4 bio quondam Patrum Benedi&iaorum , nunc Collegio Augaftinianoriua Canonieorum inclytus. Joh, Nkotaus ab Honthtim. •A A a a uj Digitized by Google £n. 910, $74 JLUDOVICI GERMANIE REGIS V I. A Jjjuaedam confirmât Canonicis in Caprimonte degentibus. Apud Mirœum in Diplom* Belgicis pag. 267. IN nomine fanâx fie individus Trinitatis, Ludovicus divina ordinante gra* tia Rex. Quoties fanâarum DeL Écclefiarum neceflitatibus munimine ïeealitatis fubvenerimus > morem anteceflbrum noftrorum imitamur ; idque nobis ad prxfèntis aevi fubfidia, atque ad futura beatitudinis prxmia incun- ôanter adipifeenda proficere credimus. Quo'circa omnium fan&x Dei Eccle- fix noftrorumque fidelium , prxfentium ac futurorum , prudens agnitio com- g periat , quia Hatto venerabilis Archiepifcopus ôc Gerberdus celfitudinem noftram adierunt, intimando qualiter frater nofter Suentipulchus, poftquàm [eum ] à regni gubernatione Proceres regni Lotharienfis demiferint , cuidam viro Roingo quandam proprietatem dederit , quam ipfe Roingus poftmodùm tÇhitvrmm ad fubftantiam Canonicorum in * Caprimonte loco vocato degentium utcum- que delegaverit : cûmque prxnominatus Cornes hoc taliter aâum perferu- taverit , noftris auribus innotuit , humilliméque expetiit cum Hattone praefato Pontifice, ut pro falute animx noftrx eafdem res prxnominatis Canonicis per noftrae auctoritatis pracceptum confirmaremus. Nos itaque ipforum petitioni libenter acquiefcentes , prxfcriptas res in Comitatu Leu- chia fitas, Mortariumque locum vocatum, cum omnibus fuis appenditiis, ut hactenus jam di&us Koingus eas habere vifus fuit, ita deinceps ad fub- C fiantiam fxpedi&orum Canonicorum per prxfentem noftrx regalitatis vigorem concedimus ac confirmamus; videlicet cum manfo indominicato, atque Ec- clefia, cum aliis duodecim manfis, caftitiis, campis, pratis, pafeuis, ftlvis, cultis fie incultis, aquis aquarumve decurfibus, molendinis, pifeationibus, vlis ôc inviis, exitibus ôc reditibus, quxfitis 6c inquirendis, mobilibus ôc irn- mobilibus , ac mancipiis utriufque fexûs inibi refidentibus. Hoc quoque obnixè ftatuentes ac fancientes , ut more Ecclefiaftico ab hodierno die prxfcripti Cànonici ad menfam ipforum habeant, teneant, poffideant, noftrique ob id memores effici dele&entur. Et ut prxfens noftrx largitionis ôc confirmationis prxceptum per fuccedentia tempora veriùs credatur, ac diligentiùs fervetur, manu propria fubter fîrmavimus , ôc figilii noftri impreflione infigniri juf- Fimus. • D Signum domini Ludovici fereniflimi Régis. Theodulphus Notarius ad vicem Rathpodi Archiepifcopi fie Cancellarii fummi recognovi. Data v Idus Novembris, anno Dominicx Incarnationis dccccx, Indi- ûione xiii, (a) anno verô dominj Ludovici x. A&um Ingelenheim in Dei nomine féliciter. Amen. { a) Legendum, anno XL Digitized by Google DIPLOMÀT À. §7Ï «À. ' M O N I T U M IN DIPLOMATA ZUENDEBOLDI LOTHARINGIE REGIS. g flf Ëndeboldus , Zuendebaldùs > Zuèndebotiûs , Zuêntibôldus , fcf< *** M i Zuentibolchus , Zuentebukhus yfilius notkus Arnulfi Imperato- ris, à pâtre creatus eft LotharU Réx antê menfem Junium anni 890 : nam Martenius Tomo Z Ampi. Coliect. coi 54 Diploma. récitât pro Monafterio Stabulen/i, dàtum m Kal. Junii anno In- carn. Dom. dcccxcV , Indidione xiil ttinc ab hoc anno ini- tiant regni in ejus Diplomàtibus repettndum. p&m Zuendeboldus femper hac utitar Invocationè ; In nomine fandtaè ti*Ut. & individus Trinitatis. cauu» Ejus Archicancellarius fuit Ratpotus feu Ràtbodus Trevirenfis &Notmrm C Archiepifeopus ufque ad annum g 00 , quo ipfe Zuendeboldus oc- cifus eft. Quoique tamen habeo Diplomata> quai ad vicent Heri- manni Archicapellani recognita dicuntut. Ràtbodus Notariis ufui eft Walgero , Gosbertù & Francone. Herimànnus Archicapellanus Notarios habuit Valgerum & Egilbertum qui femper Cancellarius vocatun Fôrntulà tut* tlit. CancelUrii 33 ZUENDEBOLDI LOTHARINGIE REGIS DIPLOMATA. Aliquid concedit Monafterio S. Michaëïis in pâgo Virdunenfî. ticoi Apud Mart. Rethelois Tonio 1 Chron. Ord. S. Bèntd. in ^ Appendice pag. §u IN nomine fartâae & infepaf abilis Trinkatis , Zueritiboldus arinuerite fùpernal ^ ^ clementia Rex< Sciant omnes noftri fan&aeque Dei Ecclefiae [fidèles,] qualiter dileûus Sx. fidelis nofter Archiepifeopus * & Cancellarius Ratpotus »x«yifefl3 nos deprecatus eft ut cuidam congregationi Monachofum, quai eft congre- G» gâta ad fanâum Michaëlem Archangelum , aliquid ad fuam ptxbendam con-» ' cederemus* At nos ejus petitioni non refragantes, ob noftrae raercedis au-: gmentum conceffimus eis Bufleris nomine curtem , & Tfonium cum toto - Suod ad hoc beneficium pertinet , id eft quadraginta quatuor manfos ; & in Lotfridi-curte manfum unum, cum molendino uno, rteenon & in Banuni- curte Capellam unam cum appendiciis ejus, Sx eft fituoi in pago Virdunenû Digitized by Google 3-7* ZUENDEBOLDÏ LOTHARINGIE REGIS in comitatu Rihwini , atque in pago Scarmis in comitatu Irenfridi Capellam A uham in villa Acofi cum ejus appenditiis ; hocque totum quod concèaimus , ad praedi&am Abbatiam pertinebat anteà, non tamen ad Monachorum anno- nam, fed ad Abbatem ipecialiter rediit. Nos autem confiderantes illorum pcnuriam de oppreflione gentilium, cum Abbatis illorum Stephani confenfu praefàtas res cis concedimus, cum omnibus quae illic pertinere videntur, hoc eft mancipiis, agris cultis et incultis , mobUibus et immobilibus, pratis, vineis, pafcuis , filvis , aquis curfibufque aquarum, viisôc inviis, exitibus ôc reditibus r quaefitis & inquirendisj quatenus pro nobis libentiùs ôc fideliùs coram Domino preces efîundant. Proptereà hoc praeceptum inde confcribere juflimus, ut praefens conceflio firma incoruptaque permaneat. Nos etiam , quô firmior fit donatio , calamum in manu tenentes, fignavimus atque firmavimus, annulum- que noftrum imprimere juflimus , ut perpetualiter perfeveret & inconvujfum. ^ Data xviin Kalendas Septembris , anno Domini dcccxcv , Indiâione xm, régnante domino Rege ( a) Zuentibolcho anno primo. Aûum in vico Droflei juxta(A) Noviomam civitatem in Dei nomine féliciter. Amen. I I. Quxdam loca concedit Monafterio faii&i Gregorii. : fttriù Apud Martenium Tomo i Thef. Anecd. col. $$ . An. 896. T N nomine fanâae & individus Trinitatis, Zuentebulchus divina adjuvante J. clementia Rex. Omnibus ergo modis nobis ftudendum eft, qui Regiae po-C teftatisfruimur, potentiflimi Régis adimplere mandata dicentis , Qui feminat fc. Cor. 9. 6. - m bencdiSHonibus , de bcncdiftionibus & metet. Noverint quapropter univerfi Ecclefiae Dei,necnon & noftri fidèles , qualiter Abba Angilfrid de {c) Monafte- rio B. Gregorii cum fratribus fibi fubje&is ad noftram vepiens praefentiam, prae- cepta fua ab anteceflbribus noftris Regibus atque Imperatoribus édita ad nos recitanda contulerit j deinde Salomon venerandus Epifcopus Conitantiaî Ec- clefiae pariter cum illis noftram flagitavit clementiam, ut haec quae à prioribus noftris édita funt & nos confirmaremus : quod ita & fecimus. Nos verô pri- mitus ob amorem Dei, & profuturum animae noftras parentumque noftrorum remedium, ôt propter memorati Antiftitis poftulationem , praefcriptis fratribus beato Gregorio famulantibus taies res, quales ufque hodiernum diem ad ufum & utilitatem fratrum habere vifi funt , concedimus atque donamus : quorum P locorum nomina haec funt ; Bonifacii villare cum toto quod illuc pertinet ; , Thurincheim cum ejus appenditiis ; Hononheim cum ejus ad;acentiis ; ad Metim Ecclefiam 1 ; Jebinesheim , Sundhona cum ejus appenditiis ; Palgowa fimul ôt Hurd cum ejus fimiliter adjacentiis ; Marthmheim : qux omnia funt in comi- tatu Bernhardi Comitis in pago Alfacenfe : fan£be Rupoldis villare ; & in Brifigeure villam , quae vocatur Pizzlijlat, cum ejus appenditiis ; & in pago Sorengeure : quae cunâa antediâis fratribus cum theloneis ôt cum fpreftis, ôt in Marfalla patellam unam indubitanter concedimus , neenon & licentiam eis damus , quod .... ejufdem Monafterii domini magis ad illorum vi&um conquirere poflint ... de ipfis rébus Monafterii faciant. Infuper ôc poteftatem habeant de femetipfis miniftros ipforum caulas procurandi digère ; vide- E licet Abbatem, Praepofitum, ôt ceteros, velut Régula eorum comprobat ac («) Mabillonius lib. y de Rc Diplom. pag. 414 initio Zuenùboldus feribitur, item in fubfcriptio- tnonet in Autogiapho feribi Zuentiboldut in figno ne & chronicis notis Zuentibokhus , ut alibi paffim & in Data : nomenque ' Notarii feribi JPidelgerus , vocatur : quod obfervat contra imperitos quofdam qui in Autogiapho Dionyfiano feribitur Jraldge- cenfores , qui litteras faliî poftulant ob vanam feri- rui : nempe , inquit , fie variabat nonnumquam bendi , in eodem etiam inftrumento , ejufdem no- feriptio nominum propriorum. minis rationem : cujus rei infinita exempta exilant. ( b ) Mabillonius lib. 40 Annal. Bened. Num. j Porrô Drofleium feu Troflewm vicus eft Trofiey di- ©bfervat ita legi in Authentico , quod poft annos cnis , tribus circiter ab Augufta Sueffionum diftan» tredecim Rex Ludovicus , Zuenteboldi frater , leucis , 8c Novigento pagi Laudunenfis Monafte- fubfcripfit, appofitis his chronicis notis : Data rio, Blericurtem ( Blerencourt ) tendentibus obvius. X VI Ral. Septembris , anno Incarnations Domini Aliud eft Trofleium in eodem pago Sueffionenfi ad DCCCCFIII , Indiftione XI , anno autem regni Axonamflumen.interSueffionas&Compendium, dornni Hludovici FIIII. AÛum Franeonofurt. In hoc Compendio tamen vicinius. porrô Authentico (w monet idemMabilIonia* ) qui {c ) Vulgô Munfltrren-Grtgorifntal in Ahatia. commendat. Digitized by GooqI DIPLOMATA. 373  commertdat. Quod utfirmior per multa annorum curricula teneàtur, manu propria fubtus firmavimus , ànulique faoftri per ceram impreflione diligente* juffimus infigniri. Signum domni Zuentebulchi piiffimi Régis. Valger Notarius ad vicem * Ratperti Archiepifcopi fummique GanceUarii » Ratpotf recognovit. Data ii Nonas Januarii, anno Incarnationis Domini dcccxcvi, Indi&ione xi ni, anno verô domni Zwentebulchi piiffimi Régis U Aôtxùa in Argent taria civitate in Dei nomine féliciter. Amen. ï I I. g Âbbatiolam Salonam Monachis Dionyfîanis redditw g$h 9 ? ut< * Jpud Duhletum in Hifi. Abb. S. Dionyjiiy. 8o8* IN nomine iànâae ôc individu* Trinitatis , Zuentebulchus divina procurante A» clementia Rex. Condecetergo nobis tjui regiae (a) poteftati fublimamur, maximè Dei timorem cun&is mortalibus anteponere negotiis, ôc loca, quae anteceflbres noftri ad honorem Dei conftruxerunt , prae caeteris fxcularibus rébus amare atque confervare, quia, ut eredimus, ex hoc & Dominus nobis magis placatus exiftit, ob cujus amorem hoc faeimus & honorem Sanâorum ejus , quorum merito veneramur obfequia. Quapropter ad notitiam perveniat univerfis Dei Ecclefiarum credulis > qualiter congregatio beati Martyris Dio- Cnyfii fociorumque ejus ad noftram fublimitatis clementiam mittens quendam fuorum fratrum , reclamare propter res quas anteceflbres noftri , aut alii religioft homines ob fui falutem fuprafatis Martyribus ad luminaria, & ad fratrum utilitatem , 6c ad pauperum curam , ipfiufque loci honeftatem dede- jrunt, quae in noftro regno fitae funt. Quorum reclamationem nos obaudientes,' ob interventum fidelium noftrorum Odoacri ôc Raginharii reddidimus eis quan* dam Abbatiolam fitam in* Salienfi pago, Salonam nomine, ad fupradiâos Ah SafoeaÛ «fus , cum omnibus ejus appendiciis : ex qua Abbatiola nos rogaverunt duas villas fpecialiter concedere ad luminaria ôc pauperum curam , Sulciam vide- iicet ôc Barnwillam, cum omnibus appendiciis earum. Quod nos confen* tientes, pro noftrae animae falute antecefforumque noftrorum fieri decrevimus," necnon ôc decimarum illius Abbatiola; omnem dominicatam conceffimus , velut JP in omni Abbatia fahâi Diqnyfii agitur , ipfis petentibus ad ufus pauperum ôc Matricularierum fan&o Privato quotidie fervientium ôc oblationes quotidie ofFerentium pro communi utilitate conceffimus : ôc nullus unquam dominatoç adveniat qui hoc infringere audeat. Quod fi aliquis proterviter hanc elymo-i fynam infringere incipiat , pruntiùs in iram Dei fanétorumque ejus incurrat, ad quorum loca hanc conceffionem fieri decrevimus. Et ut breviter conclu- dam , anatematis vinculis ligatus , nifi refipifcerit , hîc ôc in aevum perma- neat , praefens tamen editio firma ftabilifque permaneat. Quod ut credibilior fit cuntVis.ih Dei nomine videntibus, manu propria firmavimus, anuliquei noftri impreffione juffimus infigniri. Signum domni Zuentebulchi gloriofiffimi Régis. "Waldgerus Notarius ad vicem Ratpoti Archiepifcopi fummique Canceî^ |rlarii recognovit. Data xi Kalendas Februarii, anno Incarnationis Domini dcccxcvi, Indicï; xiv, anno verb regni domni Zuentebulchi primo. A£tum in Swetchufa in Dei nomine féliciter. Amen. (a) Felibianus in Autographo Uàt, Regiapoteflatis jublbiutur. Apud Miteum f qju idem pr*ceptuû| tdidit in Diplom. Belgicis p.*$4 , Regia pottftate fublimamur. Tome IXi fcbb; Digitized by Google 57 8 ZUENDEBOLDI LOTHARINGIE REGIS A Quafdam res concedit cuidam Clerico , notnine Everhelemo. In Probat. ad Hifior. Tullenfem pag. iZ> An. 196. T N nomine fan£tae ôc individuae Trinitatis , Zuentebolchus divina favente J[ gratiaRex. Si petitionibus fidelium noftrorum credimus, eos ptoculdubio ad noftram fidelitatem devotiores, regnique noftri Utilitatem ferventiores effi- cimus. Novcrit igitur omnium fidelium noftrorum, tam praefentium quamque futurorum induftria, qualiter fidelis nofter Stephanus venerabilis Abba noftram cxpetierit celfitudinem , ut cuidam noftro fuoque fideli Clerico , nomine B Everhelemo, quoddam mercedis noftrae emolumentum de fuo beneficio, ex Comitatu fcilicet Scarponinfe, quandam rerura «portionem noftrae regiae po- teftatisvelimus conferre.Cujus petitioni confenfumpraebentes,praefato Clerico* au&oritatis noftrae praecepto , in praefcripto pago in jus proprium Ecclefiara unam in villa Merbechia in honore fan&i Martini conftru&am concedimus ; praetereà in Alteravilla ôc in Rauferas ôc in Melariclo, necnon in Bellavilla confiftentes manfos vm illuc pertinentes, fupra rivum Mofellae. Quaproptef nos rogati'à paulb fuperiùs nominato Abbate noftro , hune editionis titulum conferibi praecipimus, quatinus fuprà memoratus Everhelemus fibi modo à nobis conceflas res poteftatis noftrae manu habeat, teneat atque poffideat , cum omni- bus ad praenominatos manfos ritè legaliterque pertinentibus , quod eft, agris, campis, vineis, pratis, pafeuis, fylvis , aquis , aquarum curfibus, molendinis,C pifeationibus, viis ôc inviis, exitibus âcreditibus, cultis ôc incultis, mobilibus ôc immobilibus, quaefitis ôc inquirendis, fie mancipiis utriufque fexûs, libe- loque in omnibus fruatur arbitrio, quidquid ibi inde libuerit faciendi, poflî- dendi, emendi, vendendi, commutandi, vel etiam cuilibet in proprietatern tradendi. Quod ut in Dei nomine praefentis praecepti pagina à nobis ôc fuc- cefforibus noftris, necnon à cun&is eam videntibus, inviolabilior per plurima annorum curricula obfervetur ; ritus morefque antecefforum noftrorum nobi- lium imitantes, fpeciem noftri monogrammatis inferibi juflimus , per quam wôc hoc ipfum manu propria fubtus roborantes firmavimus, annulique noftri impreflîone per ceram diligenter juflimus infigniri. Signum domni Zuenteboldi gloriofiffimi Régis. Data quinto Nonas Maias , anno Dominicae Incarnationis dcccXcvi,0 Indiûione xim , anno vero regni domni Zuentebolchi piffimi Régis. A&um in Floringas curia regia in Dei nomine féliciter. Amen. V. Ex Auto- Quaedam concedit Monafterio S. Aprî. grafha. jipud Martenium Tomo l Thef. Anec. col. $8. *97- T N nomine fan&ae ôc individuae Trinitatis , Zuentebolchus divina provî* X dente clementia Rex. Si erga cunctos noftrae dominationi fubjectos bene» volentiae exhibitionem praebemus, ad Ecclefias etiam Deo dicatas hanc nihilo- E minus praebere defideramus. Ideôque noverit omnium fidelium noftrorum, tam praefentium quamque ôc futurorum induftria , qualiter Hludelmus Leu- chorum fedis venerabilis Epifcopus, ôc (p) Reginharius dile&us Cornes nofter ' noftram expetierunt clementiam ut Cœnobitx S. Apri vifitationis noftrae fublevarentur auxilio. Quorum petitioni libenter annuentes , neene pro aeterna: renumerationis praemio , conceffimus eis perpetuum memoriale noftrum , pifeationem fcilicet in forefte noftra fuper fluvium Mofellae in unaquaque hebdomada dies duos Mercoris ôc Veneris, ob noftri memoriam aeternaliter («) Reginarius ifteanno fequenti, ut teftatur Annalifta Mcttcnfis.à Zuentiboldo privatus honoxir bus , ad Carojum venit, eumque ad invadendum Lotharii regniun adduxit. Digitized by Google ( V f , . ■„ , D I P L O M A T À. ha A habendam. Pmerea de ftirpis & fylva S. Stephani & S. Aprï à multo iam tempore fadis, unde poteftas ejufdem Épifcopi ab exàaoribus noftris calurri- mam patiebatur, pro remedio animae noftrae, ne ulteriùs de prcteritis aliquid exigatur, aut banrium noftrum requiratur , conceflïmus. Hoc ergo noftrâ: auftoritatis prarceptum tranfcribi juffimus , & quae pro fàlutis noftra remedio contulimus, inviolata fore decernimus. Ét ut veriùs credatur, & diligentiùs a fucceflbribus noftris obfervetur , manu propria fùbtus roborahtes ariulo noftro juffimus infigniri. Sjgnum domni Zuenteboïchï gloriofiffimi Régis. Walgerus Notarius ad vicem Hermanni Archicapeïlahi recognovit 6c fubfcripfit. Data v Cal. Januarii, ahno Incarnatiônis Domini (a) dcccxcvïii, Indi- Baione xv, anno vero domni Zuentebolchi m. Aaum Tullénfi civitate ad S. Aprùm in Dei nomine féliciter. ( b) Hîc novus annus inchoatur à Natafi Domini; quo tempore Indiftio xvufque adKalendas fà- nuaru adhuc obtmebat. * J MONITUM IN DIPLOMATA OTTONIS h OTto , Henrici Aucupis Qermaniœ. Régis fitiûs , patri diè ^ fecunda Julii an. 936 mortuo fuccedit. Anno £$1 Italiani invadit. Anno c>6^ Romain petit, ûbi à Johanne XII coronam Imperialem accipit. Moritur anno <)J3 die 13 Mail. In ejus Di- plomatibus initium regni repetendum modo ab obitu patris , modo ab ineunte anno 93 6. Ferè femper adhibemr annus Incarnatiônis. Otto Formulam initialem feu Invocationem iflam femper, ufurpat: In nomine fan£he &c individus Trinitatis. Archicancellarios hd- huit Fridericum Mogunt. Archiepifcopum , .Ratbertum feu Rot- hertum Archiep. Trevirenfem , Brunonem fuum fratrem Archiep. Colonienfem , Hattonem II Archiep. Moguntiœ. Cancellarii feulSo- fytariifùere , B runo Friderici & Rotbèrti ; Wilgfridus , Otbertus & Liuauljus Brunonis ; Liudgerius Hattonis. DIPLOMATA OTTONIS I GERMANIE REGIS, pofteà Imperatoris, î. ÈMonachôrum inMettenfe Monafterium S. Arnulfi introdu&ionettX confirmât. Apud Metiriffium in Hijloria Mettenjî , pag.304: IN nomine fânàae & individu* Trinitatis, Otto divina ordiiiante clementîa An. 9411 Rex. Noverit omnium fidelium noftrorum tam pracfentium quàrn & futu- torum induftria , qùaliter (a) Adelbero Metenfis fedis Antilles venerabilis . ( * ) Idem^MeuriiE^s pagg. 306 & 307 duas nicorum more vivebant, mores & vitam emendaret, Adelberonis lmeras vulgavit , m quarum priore fed frufirà. Ih pofteriore njùlta bona confett Mo- Adelbero ait fe cum fufiraganeis fuisdiu tentavifle nafterio S. Arnu lfi. Dt S. Arnulfi Clericorum , qui ttephuloruia Çanv Bbbij Digitized by Google 3*o OTTONIS ï GERMANISÉ REGÏS noftram adiit fublimitatem, nobis referens qubd Canonici fan&i Arnulfi Mo- À nafterii in ejus Epifcopatu confiftentes, pofthabita Canonicas regulae conver- fatione , laïco more vivere maluerunt : quos dum idem Epifcopus antedi&us poft creberrimas ammonitiones incorrigibiles efTe cognovit ; confilio totius cleri fui, eos inde potiùs expelli quàm inhoneftam inibi ducere vitam decrevit. Praelibati autem Canonici pro hoc ad nos proclamationem fecerunt : verùm inutilcm eam confiderantes , flagitationibus praelibati Epifcopi noftri caetero- rumque fidelium noftrorum obtempérantes, regia poteftate fancimus ut con- fregata inibi Domino famulantium honefta congregatione, ex hoc in antea lonachica ibi perpetualiter vita ducatur. Et ut haec noftri praecepti autho- ritas inviolabilis xternaliter perduret, manu noftra fubtus illud firmavimus, & annuli noftri impreflione corroborari praecepimus. Data quarto Idus Januarii , anno ïncarnationis Domini nongentefimo B quadragefimo primo, Indiâione décima quarta, anno domini Ottonis fexto» Aéhim in (a) Vranconevurt in Dei nomine. Amen. Signum domini Ottonis invi&ifllmi Régis. Bruno (b) Cancellarius & Archicapellanus recognoviij I !• Res datas Monafterio S. Apri confirmât; Apud Calme mm inProbat. Hift. Lothar. Tom.i ,pag. 35& An. 946. T N nomine fan&ae ôc individuae Trinitatis , Otto divina favente clementia Q Rex. Si enim quae ad fervorum Dei quietem pertinent, devotiflima folli- citudine & imperiafi providentia procuramus , ad emolumentum animac noftrac, vel ad aeternam beatitudinem capeffendam hoc proculdubio pertinere non. dubitamus. Idcircb notum fieri volumus omnibus fanâae Dei Ecclefia? fide- libus ôc noftris , praefentibus fcilicet ôcfuturis, quia Gaufclinus venerabilis Leu- chorum urbis Epifcopus noftrac fuggeflit manfuetudini eb qubd quoddam Monafterium in fuburbio ejufdem civitatis fuae conftruâum , ubi fanâus Aper ConfefTor Chrifti tumulatus agnofcitur , regulari ac Monaftico ordini deditum , fed deinceps penitùs depravatum atque deftru&um, tandem Chrifti auxilio piae devotionis fudoribus , propriifque laboribus digno regularis vitae ftatu infi- gnitum, & decentiflimo ordine Monafticis ufibus aptatum, quibufdam rébus ab antecefloribus fuis nuper fubtraâis ac à fe reformatis liberaliter donaverit. j) Sed ne quamlibet contrarietatem aut inquietudinem à Pracfulibus per tempora labentia in eadem fede fibi fuccedentibus Monachi , quos in memorato Monafterio aggregaverat , quolibet tempore pati cogerentur , privilegium eis Ecclefiaftica authoritate fe profeffus eft fecifle , quo feveriffimè fanxerat ut nullus Pontificum fibi fuccedentium quippiam de rébus, quas iidem Monachi antè poflederant, immb ipfe reddiderat, aut fi qua deinceps ab eoimpetrare poffent, imminueret, aut majora illis fervitia quam ipfe conftituerat inferret. Rerum autem vocabula quas ipfi antè tenuerant, & quas ipfe largitate fua refti- tuerat,huic noftrac authoritatis praecepto inferere dignum duximus. Id eft, vicum fan£ti Apri, cum vineis, terris, pratis, fylvis , farinariis , & fervitoribus fuis, fed & appenditia ejus, id eft * Camiacum cum integritate fua, * Auroris man- *Al Caria- fum cum integritate fua, vinearum fcilicet, pafcuarum , agrorum Ôc fylvarum,E CI *J/ Auro- nec mmus & vineas Alnodi , omnes in monte Barro vel Barricino confti- nis * tutas : in Briviriaco quoque plantariam Edenulfiôc Leutmundi, cum quibuf- * Smonie- dam vineis aÙis : quidquid etiàm in * Saponariis de parte fan&i Apri habetur: "*N*t necnon & farinarium in * Nafio ; fed & manfum lan&i Maximini cum forte ejus, qui ante fores Monafterii confiftit , cum Ecclefia: item villulamquaedi- **v\llé-U-Sec citur (e) * Vidiliacus, & Villenas ex integro, & * Alanum cum omnibus appen- * ' Alain-aux- à praefeto venefabili Epifcopo ea ratione eidem loco collata , ut ex eifdem Monachis aliqui Deo & fan&o Manfueto deferViant, cum omnibus quae ibi contulit, perpetuo jure cedat: ôt dècreto confirmamus ut nullus deinceps dé ipfis rébus auferendi poteftatem habeat. Haec funt vineae très in Barro , & manfelli duo, & Ecclefia irt Barrenfe Comitatu, in villa quae dicitur Mafan- tgias, & altéra quae eft in Siltîaco- villa, & quiquid ad easrefpicit; ôc homines cum uxoribus ôc omni eorum pofteritaté , quorum haec funt vocabula ; Hil- dulfus, Venefandus, Albricus & Rainardus, Millus qtioque cum uxore & filiis , & marifo fuo , cum appenditiis fuis & una vinea. Praetereà ftatuimus ut fervitium illud, quodper annos fingulos ab antecelToribus ejus exigebatur, & ifte ingenita bonitate dé feliqùo remittendum cenfuit , ut libériùs ftatres inibi Deo fefvirent > nullus deinceps Epifcoporum praefumat exigere , nifi tantùht quod ipfe eaufa denlonftrandaê fubje&ionis inftituit , fie fcfipto confir- mavit. Haec igitur omnia praecepto celfitudinis noftrae habenda perpetualiter ftatuimus , 6c abfque inquietudinis cujuflibet moleftia poflidenda perpetim decernimus , fervatâ ad primum S; Mariae perpetuae Virginis beatique Ste- phani Protomartyris Chrifti atque proprii Praefulis fidelitate , à cujus dominio î> atque fenioratu nec Reguni quilibét , nec altefius cujufpiam perfonx poteftas praefati poterit loci unquam fubtrahere gubernatioriem. Ut autem hujus cotv- fimationis noftTae authoritas firmior habeatur, potioremque in Dei nominé per fuccedentia tempora firmitatis mereatur obtinere vigorem, manu pro- pria eam fubter firmavimus , annuliqué noftri impreflione fubter figillari juf-. fimus. Signunl domni Ôttbnis fereniflTmii Ë.egisi " Brun Cancellarius ad vieem Frideriei Archicàpellanî recognovii Data m Nonas Augufti, anno Dominicae Inearnationis (a) dcccclviii^ îndiâione 1 1 1 , régnante Ottorté Regé anno x i. A&um Eutzhha in Dëi homine. Amen. * Sauxures * Selincoini * Germiny * Crepey * Mattou- court * Atton & Rlenod * Martigny * Bourée * Moyenvic * AutrevilUt («) Corrigendum, anno Bbbii) Digitized by Google 38* OTTONIS I GERMA NliE REGIS m A Privilegium Senonienfî Monafterio anteà coïicefliim confirmât. Apud ' Calmetum ihProbat. Hiji. Lothàr. Tom. I p. 354. IN nomine fanâae Ôc individu* Trinitatis, Otto divina concedente clementîa Rex. Notum fit omnibus fan&ae Dei Ècclefiae amatoribùs , praefentibus atque futuris, qualiter Venerabilis fanâae Metenfis Ecclefiae Epifcopus, Adal- bero nomine , noftram adiit fupplicans Regalitatem , ut noftrae authoritatis munimine quoddam privilegium jam ab antiquo Hildirico Rége cuidam Gundelberto Epifcopo -conceflum îiipra Monafterium , quod à novo in honore b beats Mariae Virginis fanûique Pétri Principis Apoftolorum in fylva Vofago vocata , in loco Senonico diâo , prope fluvio Rabodoni conftruxit ; denuo ut hoc idem renovaremus fkmaremufque Monafterium. Ejus vero petitionem benignè fufcipientes, juflimus inde hoc praefens immunitatis praeceptum con- fcribi, per quod volumus, firmiterque jubemus ut amodo fie deinceps omni tempore illud privilegium praefàti Hildirici Régis noftrae authoritatis muni- mine firmiflimUm ôc inconvulfum , fine ullius contradiâionis obftaculo, per fuccedentium temporum curricula perduret. Ita vero ut haec omnia quae ad praeferiptum Monafterium cum fuae authoritatis praecepto , ôc ad ftipendia illorum conceflit fratrum , qui inibi Domino fan&aeque Marix almae Virgini fub Régula beati Benedi&i die no&uque indefinenter militant , fecurè perfi- ftant, terminis vel marchis aut confiniis hic inferiùs fubnotatis, id eft Fétu- C lum villare cum Almaregas ufque ad fummas Campanias, ôc Petra - fontana inter duas flratas ufque in brufeam Marcofeldis, deinde in ftrata Sarmatorurri ufque in Myrfangas , cum Dolofana fontana, atque cum Hunerino-monte , ôc cum ipfa fontana Hungrinega Ôc Frefte - Agutioni ufque in Rabadacinio cumPigerio rivulo , omnibufque appenditiis Ôc adjacentiis fuis ad antedi£tum Monafterium juftè legitiméque pertinentibus. Et ut hacc authoritas noftra firma permaneat , manu noftra firmavimus , ôc annuli noftri impreflione infigniri praecipimus. Signum domni Ottonis invi&iflimi Régis. Brun Cancellarius ad vicem Ratberti Archicapellani recognovi. Datum m Idus Jun. anno Dominicae Incarnationis dccccxlvïiïi, (a) Indi&ione 1 1 1 1 , régnante fereniflimo Rege Ottone anno xm. A&umD jngilenheim in Domino féliciter. Amen. I V. Boha Monafterii S. Arnulfï Mettenfîs confirmât. Apud MeuriJJium in Hiftoria Mettenjî, j?àg. 30$. Un. 949' Tf N nomine fan&ae ôc individuae Trinitatis, Otto divina favente démenti» X Rex. Si locis divino cultui mancipatis quippiam muneris conferimus , id nobis proculdubio ad aeternam beatitudinem capeflendam profuturum liquidb feimus. Ideo noverit omnium tam praefentium quàm fiiturorum fidelium no- E ftrorum fagacitas, qualiter quidam Abbas Anfteus nomine de (a ) Monafterio fanôi Arnulfï, quod eft fitum in fuburbio Metenfis civitatis , in quo idem ieatus requiefeit Arnulfus, adiit ferenitatis noftrae celfitudinem per venera- bilem Moguntiacae fedis Archiepifcopum Friduricum , cum voluntate ôc con- fenfu Adelberonis reverendi jam diàae Ecclefiae Metenfis Pontificis, depro cans ut de villis ad menfam Monachorum Deo ôc fantto Arnulfo in fuo Monafterio militantium pertinentibus, noftrae authoritatis praeceptum facere * * » (a) Corrigendum , IndiSHone Vit. ' Monafterio fàftam confirmavit.Danj VI Idut Mtii, (b) Otho fecundus per intervemionem diledifft- annoDom. Incarn. DCCCCLXXyiI, IndiÉtiont V» mt fobrinifxà Veotfridi feu Deoderici ,fanBaMet- anito vero regni domni Ottonis XVI , imperii X* tenais Ecclefict Epijcopi , rogatu Johannis S. Arnulfi Aftum Jheodonis~villa* Abbatij, dpnationen» cujufdam Giûeberti eidem , Digitized by Google D I P L O M À T À. 3 8i Ajuberemus. De qùo videlicet Monafterio jam pridem ftatuèramus jper prae» ceptum noftrx authoritatis, ut régula beati Benedicti perpétué ab eifdent Monachis obfervaretur, & pro nobis ac pro ftatu regninoftri apud Domini clèmentiam fideliter interveniretur. Cujus petitionibus aurem noftrae fubli- mitatis libenter accommodantes, per hoc noftrae fîrmitatis judicium ftatuimus ut ad praefentis vitae fubfidium has villas jure firmiflîmo habeant , teneant atquë poflideant, videlicet Caminetum 6c quidquid ibi afpicit ; Maceriolas & quicquid ibi afpicit ; ôc quidquid Arnulfus Rex in villa quae dicitur Arx dédit ; fimiliter villam quae dicitur Nugaredus ; cenfum ôc de mercato annuali in feftivitate fan&i Arnulfi, cum terra ôc hominibus in circuitu Monafterii ; ÔC ( quia coetus Monachorum pluribus indiget ) fi quid infpirante Deo prafatus Adelbero Epifcopus addere voluetit, aut quis fucceflbrum ejus. Hoc prae~ B ceptum noftrae conceflionis ut per fuccedentium temporum curricula firmiùs in Dei nomine veriûfque credatur, manu propria noftra firmavimus, ôc annuli noftri impreflione corroborari praecepimus. Data tertio Idus Junii , anno Domini dccccxlix, îndictione (a) m , régnante fereniilimo Rege Ottone anno xm. A&um Ing'denheim in Domino feficiter k Amen» Pofleffiones Monafterii S. Vitoni confirmât» jipud Calmemm in Probat. Hifi. Lothar. Tom. i > pag. J&i* (j î" N nomine fan&aé ôc individuaé Trinitatis > Otto Dei gratia Rex Francorum ^ i fie Hitallorum. Si petitionibus fervorum Dei adfenfum praebuerimus , inde aeternae vitae recompenfationem promereri credimus; Quocirca noverit omnium fan&ae Dei Ecclefiae fidelium, Clericorum & Laïcorum, tam praefentium quàm Futurorum induftfia , quod quidam rtofter fidelis , nomine Berengarus , fanctae Yifdunenfis Ecclefiae veneraDilis Epifcopus , humili devotione adiens noftram clèmentiam , expetiit Ut res praelibatae virdunicae fedi fubje&as, ad Abbatiam fantti Vitoni pertinentes, cui Monafterium in honore fancti Pétri Apoftolorum principis conftat ftabilitum, in quo requiefcunt corpora fan£torum Confef- îbrum atque jam di£tae Virdunenfis Ecclefiae quondam Epifcoporum, Vitoni fcilicét, rulchronii,Poflefloris, Firmini atque Madalvei, neenon & alias res quas ad augmentandum ejufdem Monafterii fundàmentuni ex rébus fui Epi* î) fcopii delegaverat , noftrae authoritatis praeeepto corroboraremus , quatenùs fuae Ecclefiae fratres aâivam vitam Deo infpirante fugientes, ôc Contempla» tivam amantes , ne de proprio thefauro fua damnum pateretur Ecclefia * fub habitu theoficae religionis ôc rtorma fan&i Benedi&i Abbatis in eodem Coenobio pro aeternae vitae retribùtione de totius noftri regni tranquillitatâ Deo militare valef ent , & f es infrà fcriptas per fuccedentia tempora commu- niter polliderent. Afpiciunt ad iftum Monafterium fecus Scantiam fluviolum manfa vi & dimidium, cum vineauna, molendina un; ad Ballonis-curtem manfa v i ; ad Frafinetum manfa 1 1 1 1 ; ad Crucem Ecclefiam unam ; ad Ca- ftonis-curtem Ecclefiam unam ; ad Novam-villani Ecclefiam unam Cum dùabui Capellis J ad Mafculfi-curtem Ecclefiam unam & manfa m , cum fylvis fie pra- xis ; ôc ad Novam-villam manfa mi , cum fylvis fit pectura vineae unius, fie pratis E ad eandem Ecclefiam pertinentibus , ôc molendino uno fuper Elvam fito ; fit ad villam Parridam Ecclefiam unam cum xvi man(is 6c molendino uno , fie fylvis fit pratis ; ad Harbodi - villam Ecclefiam unâm Ôc manfa 1 1 , 6c quartarium unum ; ad Liniacum quartam partem unius Ecclefiae, cum manfo uno fit quartariis tribus, fit molendino uno, cum fylvis fit pratis^ ôc in Bar-, renfi Comitatu manfa duo ad Villare conjacentia; ad Manetionis - curtem manfa 1 1 1 ôc dimidium ; ad Marleium Ecclefiam } ad Medocium decimam de noftris indominicatis vineis. Dedimus praetereà ad augmentandum hujus Mo- nafterii fundamentum de rébus noftrae Ecclefiae, hoc eft de Abbatia fanëtf («) Cotrigcadum, hdiâiontFIL Digitized by Google $8* OTTONIS I GERMANLÊ REGIS Amantii fortes x , cum fedilibus ad eafdem fortes pertinentibus ; ad Flavi- A hiacum etiam pifcatoriam totam , & alteram ad TiUiacum pertinentem , & decimam illorum arietum qui noftrae Ecclefiae perfolvuntur ex Bracenfi. centena, & decimam pattem vini ex manfis ad noftram Kameram perti- nentibus, quod vinum Focaticum vocamus, ôcEcclefiam in Amonzei - villa Fitam, Nos denique juftae petitioni praelibati Berengari Epifcopi noftrique fidelis fàventes, confultu fidelium noftri regni Procerum Cohonradi Lotharii quondamDucis magnifici, hecnon Roberti Treviricae fedis Archiepifcopi, ôc Adelberonis Metenfis Ecclefiae Archimandrite , feu Gozlini Leuchorum urbis Antiftitis , praefcriptas res Cœnobio fanâi Vitoni concefias noftrae authoritatis praecepto eorroboramus , & manu noftra firmatas annulo noftrae munitionis iancimus, quatenus eafdem res Virdunenfis Ecclefiae Paftoris confilio omni tempore ordinatas Abbas praediâi Monafterii , ac Monachi juffionibus illius g obtempérantes, quieto ordine habeant, & fecundùm re&itudinis normam fine cujufpiam contradi&ione poflideant. Signum domini Ottonis fereniflimi Régis. "Wilgfridus Cancellarius ad vicem Brunonis Archicancellafii recognovi ; anno Incarnationis Domini noftri Jefu-Chrifti dccclii, Indi&ione x> anno [regni] domini Ottonis in Italia primo, in Franck xyi. Data xii Kal. Feb. Aâum Papiae m Dei nomine. Amen. Vï. Coiîam Abbatîam ab Artaldo Àrchiep. Remenfî clatam Monafterio S.- Remigii confirmât. q jfpud Mdrlotum lib. iv EtcUJU Remenfis pag. $8 1. ffc. 9S%i T N nomine fanâae & individuae Trinitatis, Otto divina concedénte clementîa X Rex. Noverit omnium fidelium noftrorum, praefentium fcilicet & futu-. rorum induftria qubd Artoldus Remorum Archiepifcopus reddens ad Eccle- fiam B. Remigii quamdam Abbatiam nomine Coflam intra fines regni noftri fitam, mifit ad noftrae praefentiae clementiam Hincmarum Cœnobii ejufdem fan£ti Remigii Abbatem, petens ut, quoniam terra ipfa Imperii noftri ditione clauditur, noftrae au&oritatis praecepto conceflionem ipfius Epifcopi confir- mare deberemus. Cujus legationi clementer annuentes, 6c benignam fuper hac re Conradi Ducis noftri petitionem fufcipientes , pro animae noftrae jj remedio fuprà nominatam Coflae Abbatiam Monachis facro loco fub régula fan&i Benedi&i defervientibus cum villis, fylvis . . . reddidimus. Praetereà quid- quid intra Vofagum ad ipfam Abbatiam pertinere videtur , ficut ipfi videlicet beatifllmo adhuc fuperftiti Remigio à Chlodomiro Rege primi Francorum Régis Ludovici filio , aliifque Francorum Regibus , noftris fané anteceflb*- libus, traditum dignofcitur , decreto noftrae regiae au£toritatis renovamus, ôc redditum efle confirmamus. Unde ex hoc noftrae corroborationis praecepto, jam praefcripti Abbatis Hincmari Monachorumque fub illius regimine degen- tium ad petitionem, fieri juflimus, prout volumus atque fancimus , quatenus noftris fucceflbrumque noftrorum temporibus praefatae res ad praefcriptjim fan- ôiflimi Remigii locum perpétua ftabilitate inviolabiliter permaneant : nulluf- que habeat licentiam eamdem terram de noftrae liberalitatis dapfilitate ad £ praenotatum, ficut antè exaratum eft, fie firmiter conceflam Monafterium fubtrahere , vel fibi aliquid inde ampliùs ufurpare. Et ut hoc noftrae auÊto- ritatis praeceptum perfe&iflimam perpetualiter accipiat fîrmitatem , & verius ab omnibus credatur , ac diligentiùs obfervetur , manu propria fubter eam firmavimus, annulique noftri impreflione confignari juffimus. Signum Ottonis fereniflimi Régis. Otbertus Cancellarius ad vicem Brunonis Archiepifcopi Capellani reco-r jgnovi & fubfcripfi. Data v Idus Septembris , anno Incarnationis Domini noftri Jefu-Chrifti dcccclii, Indi&ione x , anno regni Ottonis feçênùT. Régis x vu. Aâum in loco Paterborn, Amen, VU. Digitized by Google ï> ï £ I/O M À T Ai |*S A V IL Baltrahno Anale&ergeïifi Abbati conccdit Lutrenfç Monafteritïm-. J^JjïJJ' Inter A3a SS, Ord. S. Benedicti S*c. pag. z?8. IN nomine fahâx fie mdïvidux ïrinttatïs, Ôtto divinà Faventè clemehtià A», Rex. Notum fit omnibus fidelibus fanâx Dei Êcclefix rioftrifque , tant prxfentibus quàm & futuris, qûaliter legati Abbatis Baltranni êjufqùe con- gregationis , qui manebant Analéïberg, locum Mbhachorum utilitati valdë incommodum, noftram adierunt clementiam proclamatiorïis caufaôé confilii, But prô Dei amore, animxque noftrx rëmédio, qùaiiter i'pfum locum aliàs mutare poffent , fie confilium eis & locum Monachis convènientem concé- deremus. Nos vero legatione de tali congaudëritës pro ftatu fànâx Dei Ec- clefix, fie memores retributionis xternx, accepto confilio ab Epifcopis fit Abbatibus, fie omnibus ttôftris fidelibus, qui in Pàîcha Ùomihi hôftri nobifeunt Quintilingaburg manebant, locum quém accepimus à filiis Hugoni's, (à) Heter- hardo fit Hugone, Lutherha vocatum, Monachis aptiflimum, ëis cônceffi- hius , Balttanno videlicet fie ejus fubditis, modo fiib régiminë fie Régula beati Benedi&i degentibus, fie omnibus per faécula, qui ipro Dei amote profpera hujus mundi cum rnundo abrenuntiant, fie inibiRegulx ieqùentes prxcepta, Deo juh&i, fxculo incoghiti, fub Abbatis èligunt habitare militia. Aliud quoque donum regalitatis noftrx eidem loco côhtulimus, prxdiiim feilicet, 'Cquod à Bofone in loco, quidicitur Walveshe'im fie Nirodesheim, çoncambia- vimus, cum omnibus appendiciis fuis. Volumus etiam, ficuti fie per plurimâ loca au&oritas firmat , ut omnia ex priori loco , ubi habitaverunt , tam in J>txdiis quàm in aliis rébus, Luthra tranflato, in honore beâti Pétri Apofto- orum pritteipis fit Ecclefia fiât conftru£tâ , fie nianeat congregatio eô modo , ut fub mundiburdio deincëps maneat Regum Fràncorum, fie jiis propietatis permaneat Romx beato Petto principi Apoftolorum. Infuper annuatim ei ipfo jam diâo loco Luterha Romx cenfualiter perfolvantur X ficli àrgen- ti.... Ad Abbatem inter fe eligendum fine ullius contradi£tiône liberam obti-; néant poteftatem. Et nullus Archiepifcopus Vel Epifcopus eorum dominetur,' prxter Romanum Apoftolicum, fie mundiburdio Regum Francofum. Uthxdi tamen veriùs credantur, hoc prxfens prxceptum manûs noftrx figno, fie ânuli X) noftri impreffiône roborati juflimus. Signum domini Ottonis invi&iflimi Regiâ. Liutulfiis Cancellarius ad vicem Brunonis Àrchïcàpeliarii recognovit. Data vin Idus Aprilis, ânno Dominicx Incarnationis DccccLvuu$ Indift. 1 1 , anno verb regni Ottonis fereniflimi Régis X x 1 1 i I» A&um Quihti* fingaburg in Dei nomine féliciter. Amen» PoïTeffiones Monafterii Mcttenfîs $. Petïi confirmât. E Àpiid Calmetam in Probat. Hift. Lothàr. Toto. I , pag.$6f% IN nomine fenftx fie individux Trinitatls , Ôtto divina providentp clementià A», tf* Rex Hlotharingènfium, Francorum àtque'Germanenfium. Si lôcis divino cultui mancipatis quippiam muneris conferimus, id v nobis proculdubio ad xternam beatitudinem capeflendam profuturum feimus. Ideo noverit om- nium fanûx Dei Ecclefix eoiiventus, praêfentium feilicet fie futuforuni, qua- liter compater nofter Adelbero , egregius videlicet fan£b* Metenfis Ecclefix" Prxful, unà cum germano fuo Friderido Duce, adierunt noftram ferenitatenl (a) Ebethardûs Coniadi Imperatoris, cogndmertto Salici; Hugo verô Brunoûis feu Leonii t% Pap» parer fuit; Tome IX, C CG Digitized by Google 3 8* OTTONIS I GERMANISE REGIS fuper quodam ditionis noftrae {a) Monafterio, infra muros jam di£be civï-A tatis in honorem principum Apoftolorum conftruâo , ab antiquis Majoris- Monafterii nomine nuncupato ; (upplicantes ut noftrae authoritatis fàcere quod- dam imperaffemus praeceptum , quatenus noftrae corroboràtionis authoritate Sanûimonialibus jam di&i Monafterii fecundùm fanâi patris Benedicti inftituta fub régula vel Abbatiffa liceret militare. Quorum petitionibus , quia nefas fait reftftere,' ratùm duximus affehfum praèbere , praefertim cùm ejufdemloci privilegio prodente .Theodorici .Régis tempore, fub Abbatiffa vel. régula diftrictione conftèt eas arduàrn vitam duxiûe. Ergo prout praedi&i fidèles noftrî petierunt , regiâ munificentia corroboravimu's , çorrçboratumque impe- ravimus, quod videlicet di&i lo ci Abbatiffa , quae regimeh praedicti Monafterii ih praefènti tempore moderari dignofcitur, domna videlicet Havidis, cum omnibus fibi in praefènti adhaerehtibus , & in ruturo fuccede^tibu8, ( tam prae» g latis qûarh fubjë&is , in Mbriacharum ordine cogantur ( 'pèrmanere^3ed quia ftagilitas humanaé vi.taé, ÔC infirmions fexûs çraeçipuè , fine ^pèhd^» inaîgentis naturae ïteic praefehtîs vîtae rieqùaqûam vlàlet'tirammeaie^itt'pr^^ Monacha; fine gràvi'laDorë Domino poffint militare, prb ribbis àtq^ueifuçcefforiSus noftris alàGfiùs mtèrcedêré, tam ea quae ante pbfervationem regulae ,'quam noftris temporibus V ut praetàximUs, iterùm inchoare cœperunt, quam etiam ea qux pofteà a nobis vel fidelibus noftris, qui ejufdem Abbatwe l>eneficium nobis ànnuentibus poflident yèl poffefluri funt, addita fuerint , ut fine contradi- âioné Vel violeritia cujuflibet fidefium noftrorum perçetualiter teneant, prx- fentis praecepti affertionè vplumus cbrrbbbrari : praecipientes infuper ut 4e iis. 3" uae praéferis 'cartâ in praefènti tempore èas cùm hofba aftenione teftatur pofîi- ére, riullo modo èis licitum fit quidpiàm alicuT in bèneficio aut in precariaC tfibuere, fed totum, ut indigent, in fuos aut fuorum ppflîdeant ufus. Con- gruuiri ergo duximus huic cartae inferere quae în pràefénti tempore vidéntuc Êoflideré ; hoc cft , în comitatu Scarpohenu villam I^ogaredum diâam , cum Ibclefià, 8c manfo indomiriicatb , ôc omnibus ad eam infpicientibus : fimiliter m ëôdëm comitatu Baibnis -villam, ôc "^aridele -villam , cum Ecclefiis ôc omnibus appendiciis. Ih comitatu quoque Calmontenfi villam Argenteras di&am, cum manfo indominicato , ôc omnibus ad eam pertinentibus : necnon in comitatu Judicii Petrâe-villare, ôc Villare, atque Seimari-curtem. Inpago etiam "Wàvererifi villas Frenzeias ôc Villare atque Sénnét , cum omni inte- ^ritatei In comitatu Ardenenfi villam Argilinga, medietatem Ecclefiae, cum marifo indominicato , ôc omnibus quae ex rébus jam di&i Monafterii ibidem habéri dignofcuntur. In comitatu Metenfi villam Burneu, cum omnibus fuisjj appendiciis. In comitatu Vofagenfi Fragèfavillare ôc Everonis -villam, fed ôc Ecclefias totius Abbatiae. Idem dé viÏÏa Vindera diàa, ôc deCapella Prif- gney , ôc de Tùllao, & de Sintériaco, Ôç dè Lutanges, ôc de Totajinga, ôc de Heruvini- villa, ôc de Màdattàt, ôc defancti Petn Monte, Ôc de Baibnis- curte, ôc de Bufferiis majoribus, ôcde Domni-Petri-curte.Decimationem etiam indominicatam volumus concedere ad portam Monafterii totius Abbatiae con- fervandam, videlicet tam ad indigentiam pauperum vel peregrinotum, quàm etiam ad ufus fupervenientium hofpitum. Et quia jam dictae Sanctimoniales à tempore Theoderici P-egis privilegii authoritatem propriae ele&ionis habent, poteftatem eis côricedimus eligendi Advocatum prout indiguerint, necnon ôc Abbatiflam fecundùm Dei timorem, ôc fan&ae regulae inftitutionem. Et ut hdc praefens noftrae authoritatis praeceptum firmiorèm in omnibus obtineatg vigorem, nlanu propria fubtus firmavimus, ôc annuli noftri impreffione infi-. gniri juffimus. Signum domni Ottonis invi&iffimi Régis. (?) Liudolphus Cancellarius ad vicem Brunonis Archicapellani reco«« gnovit. * t Datum tertio Nonas Junii, anno Dominicae Incarnationis nongentefimo fexagefimo , Indictione tertia , anno domni Ottonis ihvi&iflimi Régis vigefimp quinto. A&um Coloniae. 1 a) Huit» Partbenonis omnes pofleffiones cum dericiDucis. DataVIdus Mali ,amo Dont. Inctm libéra eleâione Abbatiffie & Advocati confirmât *DCCCCLXXni, IndiS.F, anno regni dômiiiOt- Otho II Imper, interventu dileôte conjugis fu» tonitJtyi, imferii X. AÛvm Theodonis-vilU. Theofhanùp, Theoderici £pifc. Meneau* « Fri- ( b) Mali in edito , Rudolf hus. Digitized by Google DIPLOMATA; Coflam curtem confirmât Monafterîo S. Remîgii Remenfîs» Apud Marlotum lïb. 4 Jiifi. lUmenfis -, pag. 6*04» IN nomine fantte ôc individu* Trinitatis> Otto divina favente clementia Aft,j«f» Imperator Auguftus. Quoniamlmperatoriae dignitatis officium efle confiât, ut Monafteria Deo & San&is ejus dicata ad confervahdum fonda: religionis ftatum novî* femper privilegiis contra omnes infe&antium incurfiones mu- niantuf, idcirco nos interventu dileéfoe conjugis noftrae Adalheïdae> fidelis $ etiam noftri Archiepifcopi "Willelmi, regix noftrae au&oritatis fcriptum five praeceptum Monachis Deo fan&oque Remigio eximio Francorum Doâori fub regulari difciplina in (uburbio Remorum militantibus olim à nobis antè concefium, Imperatorii etiam nominis au&oritate à Deo fan&oque Petro nobis collata, roborare decrevimus. Unde volumus & firmiter jubemus ut . curtem (a) Cofla vocatam, cum omnibus appenditiis fuis,àd jus & proprie^ tatem ejufdem B. Remigii pertinentem, infra regni noftri terminos confti- tutam, quam omnibus rétro têmporibus fub anteceflbribus noftris bénéficia* riam pro ftatu & incolumitate regni & imperii noftri nos ad ufum praedi&î Coenobii remifimus & abfolvimus, Monachi ibidem Deo & S. Remigio famu* lantes abfque ullius contradiâione teneantôc poflideant, & quidquid utilitatis exinde provenerit , fuis ut libuerit ufibus adjungant* Nullus etiam judex , vel Qadvocatus hinc aliquid exigéndi habeat poteftatem , nifi quantùm Abbas , aut Monachi ejufdem Coenobii dederint Vél permiferint. Et Ut hoc noftrae au&oritatis praeceptum firmum & ftabile permaneat , hanc chartam confcribi » ôc annuli noftri impreflîone fignari juflimus > quam ôc propria manu fubtet .Jfirmavimus. Signum domini Ottonis magfti ôc inviftiflimi Imperatoris. , ( b ) Liudolfus Cancellarius ad vicem Bruno nis Archicapellani f ecognovi » . Data x Kalend. Junu, anno Domin. Incarnat, dccgclxv, Indiâ. v H t > anno autem regni domini Ottonis xxx, Imperiivero iv» A&um Ingelheim ja Palatio in Dei nomine» Amen» Botta Monaffcerii Ëuxerienfis îii pàgo Yullenfi confirmât* Apud Cainietum in P robot* Hifi, Lotkan Tomo t > pdg. 3/Z* IN nomine fan&at ôt individuae Trinitatis , Otto divina clementia Imperator Ah. pif» ôc femper Auguftus. Notum fit omnibus fidelibus noftris , praefentibus ici* licet ôc futuris , quod venerabilis Tullenfis Ecclefiaé Paftor Gerardus unà cum fratris noftri Brunonis Archiepifcopi ïubventu, noftram adiehs praefentiam pro quodam loco Buxerias diâô , ubi çonftmâunt in horiorêm fan&ae" Dei "Gerii- tricis Mariae conftat Monafterium , in quo divinos cultus San&imoniales fub regularibus infUtutis Domiho ^xhibèfe yidèntur , petiit ut re's , quas" pro ïfamôre Dei eidem loco contulit , ôc ab aliis Chriftianorum fidelibus côlfatae funt , noftrae Imperiaiis munificentia authoritatis firmaremus. Quod nos beni* gnè annuentes , noftrae authoritatis praecepto * quod ut fidelibus praefentibus ôc in futuro fuccedentîbus firmum ac ftabile permaneat fignavimus. Loca fî^ quidem ad ipfum Cœnobium pertjnentia . Ôc ab ipfo Epifcopo (eu ab aliis Dei cultoribus in fubftentationem vi&ûs îpfis Sanctimonialibus , quae .ibidem. Deo militant } concelfa, nujli aut in beneficium dentur, aut aliqup . mojlo. fubtrahantur volumus : Ôc ideb quae in praefenti Yidentur habere quasfiu lpça, ( a) Erat hase Cella feu Âbbatia ( fio «un Otto riadri tbji Mortaftka recula quondani vwèïe côri* gagnas alibi vocat) midÙBCefi Mogiœtiria, in fueverapt. If*' M^rillonku lib* 46 Aimai*. Bmdt monte S. Remigii dt6to, cire à villam qua Cofla erfluviumGlan, ut Adalbertu» Mogunti- ( b ) Malè in tdifo % Hudolfus* - . , nus AnOÛei Ioquitur , ubi Remigiani quidam Mo- , » ; 4 '> Cccij Digitized by Google ;«* OTTONIS I IMPER ATORIS £&] quae funt in fiituro acquirenda, firmius poflideant, fubrogari juflimus. A • Scapo- In comitatu *Eccerponenfi Ecclefiam Leverdunènfem , & quae ad illam per- nenfi tinent , tam in terris quàm in pratis , vineis , mancipiis utriufque fexûs ; Eccle* fiam ctiam in eodem comitatu in villa Safiriaco , & quicquid ad eam pertinet, cum quadam vinea. Praedi&us quoque Geratdus Pontifex dédit Ecclefiam in villa Pompanio, Ôc Ecclefiam vilte quae dicitur Rofariis, fie in ipfa villa o&o manfos fie dimidium ; Ecclefiam quoque de Torreio-villa , fit Capellam Bodo- nis-villae dicatam in honore fanôi Dcfiderii , ôc Capellam de Blanziaco , Ecclcfiamque de Donamaria , ibidemque quatuor manfos terrae fit dimidium, 4c unam fortem fitam in Cirfeïo, & unum manfum inVillare; fimiliter etiam «iiam Ecclefiam in villa Angeliaco. Berhardus Primiceriu* dédit Ecclefiam quandam in Girunni -villa in comitatu Bedenfi fuper fluvium Mofem, quam émit, à Rotberto , fie quicquid ad eam pertinet ; & quandam vineam fitam 3 in monte Latrifno in comitatu TuUenfi. Dédit etiam quandam Ecclefiam Gerberga filia Framberti in quodam monte in honore fanât Remigii. Dédit Ecclefiam in comitatû Sanôenfi, cum pratis, terris fit domtbu» ibidem per- tinentibus : & ad Aciacum dédit Frambertus terras , prata, vineas, fervientes utriufque fexûs pro filiabus fuis Emma 6c Tincdiad*. Praedrom aatem dédit Willefmus nobilis vir jacentem in Dahervilla , cum terris , pratis , 6c unam vineam cum fervientibus utriufque fcxûs. Odelricus Abbas dédit Ecclefiam in comitatu San&enfi, nomine Wixilienfem, & quidquid ad eam pertinet, tam in terris quàm in pratis , & fervientibus utriufque fexûs , fit quoddam firrina- rium, & omnia qux Heredo prelbyter poffidebat in villa Buxerienfi. Prasfiom quoque dédit Herfindis in Porteriaci-curte. Urfo dédît praedium in Murci- curte. Humbertus dédit praedium in villa Befangia. Hedemarus manfum cum C vinea in comitatu Salnenfi dédit. "Walterus dédit praedium Woldefingnefilla. Teutbertus Cornes dédit praedium pro fepultura uxoris fuac Dudittas, fit obla- tione filiae fuae , nomine Rotinldis , feilicet Haveringi-villam , & quidquid ad eam pertinet, fitam in comitatu Horninfe, cum pratis, fylvis, pafeuis, teeàm cultis fit incultis , mancipiis utriufque fexûs. Siricus & uxor ejus Berta défe- ront duos manfos, cum vineis & terris, in loco qui dicitur Sutfolingas. îmmo dédit dimidiam Ecclefiam, & medietatem alodii in loco qui dicitur Cana- venas, quod parti tus eft cum fratre fuo Vulfrado, cum pratis, fylvis, terris cultis 6c incultis. Stephanus dédit prxdium in Lufciaco - villa. AbbathTam etiam eligendi liberam habeant fecundùm regulam fan&i Benedicti faculta- tem. Ut autem hujus noftrae inftitutionis authoritas firmiùs per fuccedentia tempora confervetur, manu noftra eam. fubter firmavimus, & annuli noUri fif impreflione infigniri juflimus. Signum domini Ottonis maximi & inyiffiflimi Imperatoris Augufti. {a} Liudulphus Cancellarius ad vicem Brunonis Archicapellani recognovL Data iv Nonas Junii , anno Dominicae Incarnationis dcccclxv , Indicrione viu, anno regni Ottonis xxx , imperii feilicet iv. Aâum Colonise palatiç ki Domino féliciter. XI, Pofièffiones Tullcnfis Monaftcrii S. Manlueti confirmât. Apud Calmetum in< Probat. Hiji. Lotkar. Tam. 1 1 pag. M- 96$. TN nomirie fan&e ôc individuar Trinitatis, Otto cKvina providéntia Impe- JL ràtor se femper Auguftus. Quotienfeumque ea quaexhrras ôc diligentcrpro- curamns, quae ad honorem fie ftabiKtatem Rcclefiarum Dei pertinere cogne*-- feimus., morem profeâb decentûTunum praedecefTornm noftrorum- Regum: tenemus , atque aeternae remunerationis pratmium nobis' à Dèo bonorunr- omnium retributore in futura vita redderratim non' dubitaniusf» Qtraprbptcr ad univerforum fidelium noftrorum tam praefenthmT fcilicer quàm fbrarorunr notifiant pervenke volunm»., qMod, Gejrardus v^e^abilis TuHenfia Ecclefiac Praefiil noftrat impemlis clementise prarfentiam adier» , hunilket fuggdfif Malèincdito, Fudulffmt, Digitized by Google DïPlôMàTA» tft A quemdam îocuni !n fubutbio ejufdëm fuae civitatis ab àntiquô quidèni fahfé fundatum; fed praecëdëntkim incUfia tèmpofUm febus deftitutum, religione depravatum , aeaificiis eotfuentibus maie eue collapfum. Qui vidëlieet loclia in honore bettti Pétri Apdftolof um pfincipis confecratus , & cotporali fan&i Confeflbfis Chf tfti Mànfueti pf iml ëjusdem civitatis Ëpifcopi pf arferttia infi* fnitus, fimulque beati Àmmonis praefâtae urbis Antiftitis corpofe decofatus, bon* memôfi* Galrilino pfadeceflbfe fuo repâfafi raefàtcoeptus, fed opère imperfeâô rëlîctus. Hune igitut pfaediâus Antilles divino inftinftu pleniù* reparafe defidef ans , ôc facrae feligioni competentibus Officinis inftfuere decer- nens, rebufque fubfiftentibus ampliafe cupiens, Abbatem nomine Adam, régulât ibus difciplinis et uditum , cum eonfilio Brunortis Archiepifcopi , aâ . Principum regni, ftattibus ibidem confiftenfibtts praefecit, fie tant ex his quai ftquondam eidem loco fubje&a fùifle ptobati potefant, quam etiam ex his quae ex febus Epifcopii, cum eonfenfu Ecdefiae fuae fidelium , addenda Vifa funt; petiit authoritatis noftrae decfeto firmari, ut ea quae ibidem ad Dei pefagendunt obfequium tfadita funt , poflint in pefpetùum illsela confefvari. Quocirca nos pro Dei amore, ôtftabititate regni noftri, necnon ôc pro fperanda fuccef- . flone generis noftri, pfœfenti authofitate tam noftra quam etiam fini noftri Régis Ottoflîs nobis aequivoci , ftâtuimus atque decef nimus ut Monachi fub régulât i fanâi Benediâi difciplina viventes in eo loco » ftbfqUe ulla fucce- dentium Leuchorurfl urbis PontifiGum inquietudine & perturbatione , Deo ferviant, aliatumque perfonafum pervafione fecuri de liberi vivant, fie rei quas eis per noftrae imperatoriae dignitatis praeceptum concedimus , quieto femper jure poflideant. Id eft manfum in circuitu Monaftefii immunitate firma C habendum , ita determinatum ; in lato quidem à puteo fuperiori antiquo ufque ad puteum inferiorem; in longum veto à via quae fecus vineas eft, ufque ad ■ aliam viam publicam, quae per médium inferiorem manfionilem itinerantibus pervia eft, fimulcum pfato fubjacente: Angeliacum qnoquè ôc Molifiacum , fit quidquid adquifitum eft per precariam quam fecit Hugo de febus fanéti Stôphani et loco qui Babâm^ villa dicituf , cum terris cultis fit incultis, fylvis; pratis, aquis aquarumque decurfibus, molendinis, fervis fit ancillis, exitibuâ Ôc reditibus : Capellam in Bevrone , 6c décimas ex duobus manfionilibus ad ILuciacum olim pertinentibus , qui Bevronis vocantur : in Bladenaco precariam quam fecit Blididrada nobiiis fœmina de rébus fanââ Stephani, cum omnî integtitate fua ; quidquid videlicet ad êandem Ecclefiam peftinet, Vel per eandem precariam jure hxf editario adquifitum conftat, cum Ecclefiis omnibus , D terris cultis & incultis, pratis, fylvis. pafeuis, aquis aquarumque decurfibus, fervis ÔC ancillis , fie univerfls jure ad fe pertinentibus. Alibi Tuiîliacum villam, cum Ëcclefia , fie quidquid ad îpfàm villam peftinet , cum hominibus cujufque poteftatis tantùm camerae ipfius Ëpifcopi appendentibus ; Ecclefiam de Nevia-» villa, cum terris ad fe pertinentibus ; apud Domni^Gefmani villam manfum unum , cum tribus hominibus in eo commanentibus i in Gibbonis manfo manfum unum, Gentionem cum uxore fit Befn&ffidum; in Bevrone naudam quae dicituf fan£li Manfueti ; campum unum in VefciUiaco ; naudam quoque Widonis in Bevrone; \^amerum cum uxore fit infentibus, fie Barifum ia mercato; Rihëfum cum uxore fit in&ntibus; "Wolfefum cum uxore fit infkn* tibus » Barnerum cum uxore fit infantibus ; Tetradum cum infkntibus fuis | Plèârudem cum infantibus lllis j Adam cum infantibus fuis ; Mummam cum E infantibus fuis; 'ïhierdildem cum infantibus fuis; Aalgudem cum infatltibud fuis; fit Bertiafdem Cum. infantibus fuis; irt villa Domni-Martini pifeatofe* IV, Hafboldum,Rotbertum, Godinum fit "Witbernum ; omnem quoque deci* mationem quae ex omni fubftantia fua praefatus Antiftes fupfadiâo loco con* ceflit. H*c ortinia in ufus Monachorum in eodem loco Deo militantium delegamus, atque in perpetuum habendà concedimus, impérial! authoritaté unumquemqne fiiccedentium Epifcoporum, aliarumque fubintroduâaruni perfonarum omninb interdicentes, ut nuttquam de hac pfaefcripta fàcultatd ftui, quam illis praefetus Pontifex concefllt fit conceflurus eft, five etiam eâ qus àp aliis Cfcrifti fidelibus ôc traditâ vel tradenda fuerint , fubtrahere cpiid-» quam vel diminuere praefumat ; neque ipfam aliquando congregationem exorH dinare vel perturbare audeât.Ut autem ttxc ndftra conftitutio firmior habeaturj Ccciij Digitized by Google 39 o OTTONIS I I MPER ATORIS potioremque in Dei nomine firmitatis perhenniter vigorem obtîneat ~ t manu A propria «am fubter firmavimus, armulique noftri impreflione corroborari prxfentialiter decrevimus. Signum domni Ottonis magni Ôc invi&iflimi Imperatoris Augufti. Liudulfus Cancellarius ad vicem domni Bruno nis Archicapellani reco-s gnovi. Data iv Nonas Junii, anno Dominicx Incarnationis DccccLXV,Indiûionè yiu , anno regni Ottonis xxx , imperii fcilicet iv. Aâum Colonise palatio in Domino féliciter. Amen. XII. Bona Tullenfîs, Monafterii S. Apri confirmât. g Apud Calmetum in Probat. Hift. Lothar. Tomo i , pag.^r^. An. T N nomine fàn&x & individux Trinitatis , Otto divina providentia Impe* I rator & femper Auguftus. Siea,qux ad fervorum Dei quietem pertinent, devotiflima follicitudine & imperiali munificentia ftudemus procurare, ad emolumentum animx noftrx, atque ad capiendam remunerationem aetern* vitae hoc proculdubio non dubitamus pertinere , quia nobis ad falutis au- gmentum proficit, cùm ftatus fan&x Dei Ecclefix noftra intentione crefcit. Idcircb notum fieri volumus univerfis ejufdem fanâx Ecclefix filiis, necnon ôc cunâis fidelibus noftris, tam prxfentibus fcilicet quàm futuris, quia Gerar- dus venerabilis Leuchorum urbis Epifcopus noftram imperialem magnificen- c tiam adiens, humiliter fuggeflit quoddam Monafterium in fuburbio ejufdem fuae civitatis ab antiquo eue fundatum , ubi videlicet fanâus ac beatûlùnus C«nfeflbr dominiAper agnofcitur tumulatus , quod ab anteceflbre fuo bonx mémorise Gauzlino Pontifice in tegularis vitae normam religiofa devotione > necnon rerum augmentatione fuerat reparatum. Unde & idem Gerardus Praeful prxdecefforis fui religionis exemplum iequi defiderans, & locum divina: fervi-. tutis obfequio mancipatum , regulari quoque ac Monaftico ordini deditum confirmare & ampliare cupiens , imperialis majeftatis noftrae fublimitatem petiit quatenus Monachi fub profeflione regularis vitae in eo loco Deo defervientes quietè viverent, ôc pro nobis & proie noftra Domini mifericordiam invoca- rent, & res quae ab antecefToribus ipfius, five ab aliis Chriftianorum fidelium perfonis diverfis temporibus eidem loco collatae raerant, & quas ipfe reli-p tionis amore vel fponte conceffit, vel antè fubtraâas denuo reftituit, libéra icultate fratres ibidem confiftentes perpétua fecuritate poflîderent. Quod videlicet nos pro Dei amore, & ftatu regni noftri gratanter annuentes, ftatui- mus ne unquam quamlibet contrarietatem aut inquietudinem à Praefulibus per tempora labentia in eadem fede fibi fuccedentibùs , Monachi qui in memorato Monafterio ad ferviendum Deo viventi congregati effe videntur, quolibet tempore pati compellantur ; noftrx imperatoriae majeftatis inviola- Militer eis Ecclefiaftica authoritate privilegium conferentes, per quod fancimus ut nullus fuccedentium Pontificum , vel aliarum quaelibet temerîtas perfo- narum quidpiam de rebûs, quas ipfi Monachi antè poflidebant in eo quod ipfe conceflerat, aut fi qua deinceps vel ab eo vel ab aliis eidem loco collata merint, imminuere prxfumat, aut majora illic fervitia quàm jam diâus prae-E deceflbr fuus regali decreto conftituerat, ab aliis ullo modo exigantur. Rerum autem vocabula quas ipfi antè tenuerant, & quas idem Pontifex devotionis fuae largitate contulerat, huic noftrx authoritatis prxcepto inferere dignum, duximus : id eft Vicum fan&i Apri, cum vineis , pratis , fylvis , fârinariis &c lervitoribus fuis, fed 6c appenditia ejus, Auroris manfum cum integritaté fua , vinearum fcilicet, pafcuarum , agrorum & fylvarum, nec minus ÔC yineas Alnodi, omnes in monte Barro vel Barricino conftitutas: in Brivi- riaco quoque plantariam Edenulfi ôc Leutmundi , cum quibufdam vineis âliis: quidquid etiam in Saponariis de parte fan£li Apri habetur; necnon ÔC fàrinarium in Nafio; fed ôc manfum fan&i Maximini cum forte ejus, qui ante fores Monafterii confiftit, cum Ecclefia : item yillulam qux dicituç Digitized by Google ï> I P L O M À T À. fa Vidiliacus , & Alanum cum omnibus appendiciis fuis, cum Eccleua qua eà in Columbario , & quidquid ad eandem Ecclefiam refpicit. Capellam quoquê in Hqrradis-v^aadjiane jpfam Ecclefiam pertinentem prafatus Gerardus An^- tiftes' in- fui commemeratioriem anniverfarii jam antè fublatam, pro amore fan&i Apri & fpe regnj. ça^lef^is fratribus reddidit* Similiter eis Ecclefiam de Çrip»cb 0 pro-ie«i«cUo anima- fua contulit ; villam Stephani cum appendiciis fuis & Bafilicam ; Salfurias cum Ecclefia & omni appendicio ; Silini-curtem cum Ecdefia, -6c Gtimaldi- manfiim cum appendiciis fuis, pro quo fa&a eft commutaqo 4e rébus S. Apri intra ânes Horradenfes fie Manenfes jacentibus ; Cripiacutn cum appendiciis' fuis ; Mannortis - curtem cum . Ecclefia ex inte* gro : finriliter Stade nis ôcBlandonîs, cum dimidia Ecclefia, ôcinMafellos manfos trçs ; Martiniacum cum Ecclefia, fed & terram in Boviaco ex toto, JB quam Silvefter per praftariam tenuit} duos quoquê manfos in Mediano*vico , ubi falina eorum ufibus cendita funt, quos & eis Chriftophora quondam dédit: manfiam etiam Stephani in Silini-curte cum omnibus quidquid idem Stephanus habere ibi vifus eft : alodum quoquê Mifciaco, quod dédit Rot* fridus miles, pbft in ipfo Monafterio converfus ; alodum etiam quod dédit Conrâdus quidam nobilis in comitatu Salninfe, in villa qua dicitur Dru&e- lingas : alodum quoquê quod dédit quidam Hugo converfus in parte, & partent Ecclefia quam habebàt in villa qua dicitur Hof radis : fimiliter alodum unius fcilicétmanfi in Ponto juxtacaftrum Fangia, fuper fluvium Orna, quod dédit Godefridus miles pro fepultura fua. In comitatu vero Moflinfe très manfos fit dimidium in villa. qua Villare dicitur fuper Ornam fluvium fita, quos Ange* lilinus per precariam tenuit. Concedimus quoquê illis, ficut in privilegiis CEpifcoporum continetur, in villa qua dicitur PetraexpifcâtoriaEpifcopiuna-* quaque hebdomada duas no&es. Pratereà Cellam Bain-villa , quam' quidam miles Arnuftus nomine loco fanâi Apri tradidit , & legalem inde veftituram feck J eo videlicet tenore , ut aliqui de fratribus ad euftodiendum regularis difeiplina ordinem in eo loco ponerentur , ôt per fuccedentia tempora Mo* nafterii fanûi Apri refpé&u tenerentur. Infuper etiam quidquid ex parte fan£H Apri in Rochkingis ot in Pipingis ôt in Marmugot conjacentis efie videtur ; lape fatus etiam venerabilis Àntiftes Gerardus de Briviriaco , pro habenda femper anima fua commemoratione , pradiâo loco reftituit. Hac igitur omnia pracepto celfitudinis noftra habenda perpetualiter ftatuimus, & abfque inquietudinis cujuflibet moleitia poflidenda decrevimus ; interdicentes ut ipfam ordinatam congregationem nemo fuccedentium Epifcoporum, vel qualibet Dpotentium perfonarum perturbare vel exordinare injufte prafumat , vel ex rébus eorum quidpiam minuat ; fed liceat prafatis Monachis non folùm pra- fatas res , fed etiam fi qua deinceps à Deum timehtibus Monafterio oblata fuerint, quieto ordine poffidere, nihUque eis oneris ampliùs quifque Prafulum fuccedentium imponat , quàm in memorato privilegio conftitutum efle conftat : fed quandocumque pro aliqua ordinatione vel correptione ad idem Monafte- rium accelTerit, paupertati eorum , fi voluerit, participet: alias autem, ut prafati fumus, nec ipfe nec fui in aliquo fratribus inveniantur onerofi. Ut autem hujus conftitutionis noftra authoritas firmior habeatur per fuccedentia tempora, & inviolabiliùs confervetur, manu propria eam fubter firmavimus, annulique noftri impreflione infigniri juffimus, Signum domni Ottonis magni illuftriffimi Imperatoris Augufti. E Liudulphus Cancellarius ad vicem Brunonis Archicapellani recognovit. Datum iv Non. Junii, anno Dominica Incarnationis dcccclx v , Indi&ione vm , anno regni Ottonis xxx , imperiî feilicet mi. Datum Colonia palatio in Domino féliciter» 59* OTTONIS I IMPER. DIPLOMATA* XIII. A Monaftcrïum Walciodorenfe concedit Eccle&e MettenfL Apud Calmetum m Probat. Hift. Lothar. Tom. l , pag.jSz» 9S9. T N nomme fànclae individu* Trinitttîs , Otto divina fàvente clementia J_ Imperator Auguftus. Notum fit omnibus fideiibus noftris , praefentibus fcilicet & futuris , e Othonis Diplomate , quo confirmât fubjecuonem crvhatem Luccam. Liutgerius Cancellarius ad vi- Abbatias Chiemenfis Ecclefiae Saltzburgenfi. Data cem Hattonis Aichiep. oc Arcticapellani recogna* III Kal. Novemb. anno Dominica Incarnationit vit. DCCCCLXriIII, Ltdithont XIII t anno fereniflimi MONITUM Digitized by Google m M O N I T U M IN DIPLOMATA OTTONIS IL OTto II, Ottonis I filius ,natus anno , Germaniœ Rex renunciatus efl & cordnàtus jfquifgrani die z& Maiidh.jyGl i Romœ die Ndtali Domini an. g G"/ Imperator coronatus ejl. Hinc du- $plex regni E pocha , quamjîmul conjunxit fichis Imperator. Eadem, quapater, ujiisejl Invocadone. Archicancellarios halmit Brunonem Colon. Àrchiep. cujus Notarius Liuduljus , ê Willigifum Arch^ Mogunt. cujus Notarius Hildeboldus Wormâtienjîs Epifcopus. OTTONIS II GERMANISÉ REGIS, ç & pofteà Imperàtorîs DIPLOMATA. Confirmât privilégia à patré concefTa Remenfî Moiiafterio S. Remigiû Ad Murlotum liL 4 Eccl. Rem. pag. 6*04* DÏ N nomine fan&ae & individu* Trinitati's, Otto diviria àuxiliante cléméntià aïl J[ Rex. Novcrit omnium fidelium noftrorum, tam prifentium quàm futu- rorum, induftria, qualitef Hincmarus venerabilîs Abbas, qui Cœnobio fan&i Remigii,almi Francofum Do&ôris , infuburbio Remorum praeefle videtur^ noftram adiit regalitatem, rogansut pro confefvando fanéte religionis ftatu, privilégia domni genitoris noftri Imper atof is Augufti Ottonis eidem Mortafterio concefla, noftra etiam au&oritate roborafemus. Cujus nos petitiôni aflenfum praebendo annuimus, 6c noftrae ferenitatis aurés libenter accommodavirhus, ut bénéficia domni genitoris noftri Monachis Deo fandoque Remigio famulan* tibus collata , hoftra quoque auâoritate rata fieri decreVimus î id fcilicet infti^ tuendo & jubendo ut cortem'Cofla vocatam , cum appendiciis fuis, antè quidem beneficiariam , fed à domno genitore noftro redditàm & reftîtutam E praefcripto Cœnobio , Monachi ibidem Deo fan&oque Remigio famulantei teneant & poflideant, & ad ufus ac neceffitates fuas ut libuerit adjungant» Et ut hoc auâoritatis noftrae praeceptum firmum & ftabile permâneat , hanô chartam confcribi, & annuli noftri imprefEone fignari juffimus, quam & pro-». pria manu fubtus firmavimus. Signum domini Ottonis invi&iftlmi Régis. (a)Liudulfus Cancellarius ad vicem Brunonis Archicapellani feCognovi** Data x Kalend. Junii, anno Dominical Incar. dcccclxv, anno domini Ottonis Régis 1 v. A&um Ingelheim in Palatio in Domino féliciter. Amen* ( a ) Malè in Edito , Hunodulfiit. TomeUC, Ddd Digitized by Google m OTTONIS II IMPE&ATORIS il * Ex Autogra- Diploma Ottonis II Imper, quo Pracepta fuorum anteceflbrum <îe fh °' prediisEcclefiae S. Dionyfîi in fuo Imperio fitis confirmât. Apud Felibianum in Probat. Hift. Abbatia S. Dionyjii p. LXXX. An. p8o. y nomine fan£l* & individu* Trinitatis , Otto divina diâante clementia JL Imperator Auguftus. Cùm decefforum noftrorum Imperatorum fcîlicet ac Regum apices venerandi Ecclefiarum Dei munitionibus creverint & augmen- té, noftrumque Imperium divini regiminis fubfidio roboratum, non folùm priftino vigore in praefens ufque floruerit,verùm etiam divino nutu fuccrefcendo, B limites paterrt* majeftatis excèflerit, in eadem exequenda qu* noftr* fortis virorum honori profecerant, fpes nos divin* confolationis ac patronatûs accédit. Noftri ënim eft officii Ecclefias Dei, quibus divin* providenti* didatu praefîdemus , noftr* facultatis opibus fummopere fublevare , & ab incurfàn- tium violenta rapiditate , quantum Deus annuerit , emunire , pauperefque Chrifti, qui velut vîtes virtutum fru&ibus ftorent, ne in tam alto conamine, ftûdio languente, deficiant ac fatifcant, ope confolationis débit* delinire, & non tantùm noftra iifdem Ecclefiis ditandis ac fublimandis pro fpe futur* quietis apppnere , verùm etiam noftra fortis illuftrium virtute virorum béné- ficia fub teftimonio fcripti annulique collata, noftr* majeftatis au&oritate renovare atque firmare. Hujus namque ordinis brevitate defcriptionis expreffi diligens obfervatio , non folùm temporalem foelici rerum fucceflu diftendit C & offert , vitam, fed etiam largitur aeternam. Igitur noverit omnium Dei fide- lium noftrique pariter infignis ac pr*clara folertia , Rothbertum Abbatem venerandi Monafterii , quod beat* memori* Dagubertus Rex Francorum in memoriam & honorem egregii Chrifti Martyris Dionyfii, ufque hodie ibidem corporaliter (a) habiti, pro fpe futur* beatitatis extruxerat, noftr* majeftatis adiiffe confpe&us, obnixè deprecans de fu* Ecclefi* pnediis in noftro Imperio fitis pr*cepta , qu* anteceflbres noftri Hlotharius , Pippimlâ magnique nominis ÏCarolus, Francorum quondam Reges, aliique complures Ecclefi* pr*drâ* contulerant , noftr* auâorrtatis ediâo firmari. Unde ne nos à pr*fcripto noftri ordinis officio vacantes , cujufcumque non ociofa procla- matio reperiret , indidu precatuque dileft* conte&alis noftr* Imperïique confortis Theophanu , pias ejufdem Abbatis petitiones admittentes , villas D quafdam quas haâenus fub noftro jure tenuimus , "Walanbrangam fcilicet in pago Moflicinfe fitam, Lecem quoque in pago Hafbanico habitam, atque Villare fanâi Dionyfii Martyris, pr«fati Monafterii ufibus priftino jure tenen- das,cum omnibus appenditiis fuis, dimifimus atque reliqutmus.Infuperpnecepta Imperatorum ac Regum tam de Abbatia Lepraham di&a ( quam Fulradus pnelibati Monafterii quondam Abbas, cum omnibus attinentiis, pro remedio animx fu* Deo fan&oque Dionyfio contulerât) quàm de reHquis pr*diis in noftro Imperio quocumque fitis , pr*fenti fcripti auâoritate roborando firma- yimus, regali diftriâione jubentes ne publicûs judex, cxador, vel qu*libet judiciaria perforai fatailias ejufdem Ecclefi* cujufcumque conditions ab omm minifterio imperatori* vel régi* Harajeftati débite prorsùs abfolutas , caufis vd aliis quibufiibet modis înquietare , ulianive in his poteftatem exercere pr*fu- £ mat; habito noftr* au&oritatis dorto in h*c tantùm agenda eo quem Abbas pr*dicti Monafterii conftituerit Advocato. Et ut noftr* donationis ac confir- mationis h*c edi&a fixa in futurum permaneant, hanc cartam noftra juifione confcriptam atque fignatam noftr* majeftatis fubfcripti theorematis connexione firmavit auâoritas. Signum domni Ottonis invi&iflimi Impcratoris Augufti. , Hildiboldus Cancellarius ôcEpifcopus vice "Willigifi Archicapellani notavi* Data autem Idus O&obris, anno Dominic* Incarnationis vcccclxxx, - ' t. ( a ) Hase verba plané refellunt opinionem Ratifponenfium , qui corpus S. Dionyfii initio feculi decimi Ratifponam ab Arnulfo Imper. tranflatum jattitaat, Digitized by Google î) I P L Ô M A T À» 3i>J A (a) Indi&ione v 1 1 1 , anno vero.regni fecundi Ottonis X X , imperu àurem x 1 1 i* A&um (£) Brochfale féliciter in Chrifto. Amen» Râtam habet donationcm Gorzienfî Cœnobio à Conrad© Goïnice fû.***** verbis facvtam in extremis* jtpud Mabiilomum lib. S de Re Diplotn. p'ag. $7$% ÎN nomine fan£toe & individus TririitatîS , Otto divina fàvente ctemëntïà Aà.#4*« Imperator Àuguftus. Si petïtiones fidelium hoftrorum , quas pro ufu & ftatu " Ecclefiarum, ac remedïo animarum fuaru'm in confpeâu Imper ii riOftri fun- dunt, pia devotione compleverimus , id proculdubio ad praefentis vitx ftatum & stems beatitudinis prxmia capeflenda no'bis proficere confidimust Qua- propter omnium fidelium noftroirum praefentium ac futurorum noverit pia de- votio, qUalïterConradus filius Rodùln quondam Comitis, in die belli quod fuit inter nos ôcSaracenos fub fanoné noftro, hoc eft imperiah vexillo , legali ritu tradendum nobis commendavit omne praedium fuum quod habuit in regno Lcf tharienfi : rogavitque in confpe&u totius exercitûs noihram dominationem hu- militer ut hoc totUm, parvum cum magno, adMonafterium S* Gorgonii Mar- tyris in loco Gorzia vocato conftructum , noftra praeceptione , fi ea die more- retur , ficiit fecit , traderemus. Ejus petitionem poft belli eventum , cum fi- Ç delibus noftîis collbquentes , inprimis interventu dileâae conteâalis noftrae , Theophànu vidélicet Imperatricis Auguftae , ac pofteà confultu fidelium noftro- rum , Ottonis fcilicet fratrueiis rioftri Alemannorum Bajoariorumque Ducis , ac DeoteriCi Mettenfis Écclefiae venerabilis Êpifcopi , aliorumque carorum no- ftrorum , ficùt pétivit ac tradidît , noya traditione noftrae au&oritatis àdimple- vimus , concedentes hac noftrae celfitudinis donatione omnem proprietatem quatn habuit in regrio Lotharienfi , parvam & magnam , ad prxfati loci Mona- fterium in honore S. Gorgonii jam diâi Martyris conftruaum , ac fubditum cum omnibus pertinentiis fuis S. Stephano Protomartyri, cùjusEeclefia incivi* tatè Mettis vocata honorabiliter conftruâa fie confeerata videtur, cui etiam praefidet antèfatus magnae t everentiae I)eotericus Ëpifcopus* Hoc eft ad inte- grurrt iltuc impèriali poteftate tradentes curtes fuas Amella ôc Geldulfi - villa ÎP vocatas, in pago ^ebra di£to ôc in Comitatu Reinhardi Comitis fitas , cum omnibus rite ad illas curtes afoicientibus ; curtes quoque fuas Morlihga fie Lazehi nominatas in pàgo Mofalgowe vocato , & in Comitatu Sigifridi Co- mitis fitas, cura omni ufu illuc pertinente; fimiliter curtem fuam Longlar hùncupatam in pago Ofning hommato & in Comitatu Gozilonis Comitis fi- tam , cum pertinentiis ; curteni infuper fuam Velmè nominatam in pago Haf>> jpungowe ôc in Comitatu Èrenfridi Comitis fitam , Cum fuis pertinentiis: Adhue ètiam àddéntes curtem fuam Ernuftelwiler vocitatam in pago Blieficho vc fie in Comitatu Wolcmari Comitis fitam , cum omnibus utenfilibus illuc & ad jpraefcriptas curtes in pago Lotharienfi ubicumq^ue ibi jaceant afpicientibus > in mancipiis utriufque fexûs, areis , sdificiis > Ecclefiis , terris cultis fie incul- tis , agris , pratis , campis , pafcùîs , vineis , filvis, venationibus , aquis aqua-» £ rumve decurfibus , pifeationibus , molendinis , viis fie inviis , exitibus fie rediti* bus, q^uxfitis fie inquirendis, mobilibus fie immobilibus, cunâifque aliis ap- pehditiis , qui adhuc dici aliquo modo aut nominari poflunt. Et ut hœc non Itrae au&oritatis donatio per futurum tempus firma inconvulfaque confiftat, hoc noftrae magnitudinis prsceptum inde conferiptum , figillo noftro fignari juflimus, manuque pfopfia, ut infrà videtur , corroboravimus. - Signum dômni Ottonis invidiflimi Impèratoris Augufti. Hudebaldus Epifcopus ôc Cancellarius vice "Willegifi Arcrueapellani reco^ gnovi ôc fubfcripfi. Data vi Kal, Oâob. annoDominiflae Incarrtationis DceccLxXxi^Indiâi xf 4 ( a ) Malè in Edito * Indittiout Fit ( h ) Brothùk interptetandum eft de Btnxelli* , ut moàà yocant , olim Brutfela diaa. Pddi; Digitized by Google 3P* OTTONIS III GERM. REGIS DIPLOMA. anno vero regni -fecundi Ottonis (a) xxn , imperii autem xv. A£hinvCa A puae féliciter in Dei nomine. Amen. PRIVILEGIUM OTTONIS III REGIS pro Allodio de Marûia , Monachis Remigianis à Gerberga Regina çoncefTa. Apud Mdrtotum Tomo 2 Hift. Metrop, Remenjîs pdg.32. * An, p85. T N nomine fana* & individu» Trinitatis , (b) Otto annuente divina cle- X mentk Rex. Noverit omnium fidelium noftrorum tam prxfentium quant futurorum induftria, qubd per interventum noftrorum fidelium Epifcoporum * 1» WiUigifi * Wengioi fcilicet Maguncienfis Archiepifcopi , atque venerabnis Nocher! Leodienfis Ecclefi* Pontificis , per deprecationem Hildeboldi "WarmacenOâ fedis utilis nobis Prîefulis , renovando donamus privilégia Cœnobio beati Re- migii Francorum Apoftoli fecundùm deprecationem domini Letardi Abbatis Monachorumque ipfius Cœnobii, fufcipientes ipfam obfecrationem per leea- tionem fratris Adelardi ipfius loci Monachi fidelis noftri. Pro confervando autem Religionis [ftatu, privilégia] domni genltoris noftri Imperatoris Au*C gufti Ottonis eidem Cœnobio concefla, noftra auftoritate renovamus &robo- ramus. Huic petitioni tam noftrorum Epifcoporum quàm Monachorum af- fenfum praebendo annuimus , & noftrae ferenitatis aures libenter accommo- damus , ôc bénéficia domni genitoris noftri Monachis peo fanaoque Remi* gio femulantibus collata, noftra quoque audoritate rata fieri decrevimus , id fcilicet inftituendo 6c jubendo , ut Abbatiam , qux vocatur Marfna , cum filco & cum omnibus appenditiis , qua: ad eam pertinent , jure quieto ipfi Mona- chi poffideant, ficut domna Gerberga amita noftra Françorum Regina dédit pro remedio animae fuae fan^o Remigio : fimul etiam & Cellarn cum omnibus appenditiis intra Vofagum ad eam pertinentibus , ob amorem fanai Remigiî regaK pwecepto firmamusôc corrobpramus. vero eumdem S. Patrem B. Remigium inultimo difcuffionis tremendo examine mereamur invenire adju^D torera ; hoc etiam addere congruum cenfuimus , ut in omnibus ubicumque lo- cis intra regni noftri fines iidem Monachi habere nofcuntur noftr* corrobo- rationis decreto firniiter conftituta, nullus omnino nec Dux, necEpifcopus, nec Cornes, nec alicujus perfonae inçonfiderata audacia, aliquod praejudicium vel quamlibet indebitae opprefïïonis violentiam in omni terra ditionis eoruni contra fas praefumat inferre. Et ut hoc noftrae immunitatis conftitutionifque regale decretum per fuccedentia tempora maneat, & à cunàis credulitati$ firmitatem teneat, manu propria corroboravimus , atque annuîi, noftri impref- fione fignari juffimus. Signum domni Ottonis gloriofiflimi Régis. Hildebaldus Epifcopus & Cançellarius vice Willegul Arçhiepifcopi reco- gnovit. v r g Data m Calend. Decemb. anno Dominiez Incarnationis dcccclxxxvi , In- dia. xv , anno autem tertii Qttonis regnantis tertio. Aftum. Difpargo félici- ter. Amen. p (a) Malè in Edita , «no rtgm XXV. ■ati egj** 0 111 Patïi 9900 *e. NafcJi £er Dei gratiarri Rex Àngiôrunt praèfentibus ôc futuris. Quia An. pfo jj f\^ A nos ad aeterna gaudia bonurum Operum exhibitio fine dubio perducet, dignum eft ut dum adhuc quandoque morkuri vivimus , unde Deo placere vîuèanuis inftanter operemus. Unde ego Rex Dei difpenfatione , fed meo peceatox opère, cùm eflem flotens in palatio meo, ôc gluriofus in regno, ôc de hujus mundi gloria, quia eitb evanefeit, faepe mecum fufpirando eogi- tarem, anno frcundo regni mei , Indi&ione m, feptimo Calend. Januafii, venit àd nos in * Eburaea civitaté vir ftrenuus Vitâlis nomine, ôc Praepofitùs * Y<*(\ Monaftetii prccmfarum martyrum Diunyfii , Ruftici & Eleutherii, quorum facra cofpora hunofifieè locata funt in Francia, in Ecclefia Dagubefti Régis citra Paruli urbem, ubi & ipfe Rex ulim fepultus eft, ôc lamentabiliter in confpe&u noftro, noftràrum Pfincipum, conqueftus eft fuper domûs noftrae Prxpufito Togred , qubd in villa eorum Ridrefelda ccc cwes, & l buves, C & de ûtlinis eurum c menfuras faiis : ôt ab agriculis qui funt in Haftengas & Pevehifel c l folidus denariurum quafi ex preecepto noftro abftulerit. Quam injuftitiam ego ipfe perhurrefcens , ad integrum eis cun£ta reftituere . feci : 6c hoc ex praefeiitium noftrorum Principum eonfenfu conftitui, ut nullus eis ulteriàs in regno noftro aliquid àufèrat, fbd collata fibi omnia ea fecuritate & libertate deteneant, regant, atque difpunant, qua tenuiffe ccmprobantur illi qui eis contulerunt» Qui autem contra hocaortrum pra^eptumfecerit, ôt eis aliquid per puteftatem. abftulerit , capitali fententia puniatur , & illius unir verfa pufleflio regio thefauto addatuf. Huic autem Pratpufito noftro Togred, quia fetvus Dei Munachus pro eo deprecatur , in hoc parcimus , ut ablata cunâa pfiùs juxta hoftram praeceptiunem fanctis Dei feftituat, ôt has nuftri praecepti Utteras ad Galliâs fecum ferat, ôt fuper fan&orum fepolcra Mar* X) tyrum pro emendatiune portât* Ipfa autem fan&a congregatio vifofum , qui ibi die rto&uque, inceffanter excobant , pro ,nobis deprecentur, ut à nobis famem , peftem ôc gladium Jhèfus Chriftus Domkius avertat, Ôc potenti dextera' îua nos defendat. Èdilvinus regiat domûs Cartigf aphus , jubeiite domino j£dgatdo fcripfî', Ôt in auditu praefentium legi ôt fublcripfi. Et ego Togred ex imperio domini meî ^Regis jEdgard ad fepulcra fandorum Martyrum Diunyfii, Ruftici & Eleutherii hoc praeceptum coruervandum detuli, : . ... v * .w Dddiij Digitized by Google I REGUM FRANCO RU M DIPLOMATA. M O N I T U M IN D IPLO MATA LUDOVICI B A L B I. B Epoch» jr "Udovicus Balbus patri fuo Carolo Calvo fexto die OSobris repu. £ ^ demortuo Jiicceflît. Hinc primus regni annus dejumendus in ejus Diplomatibus. Hariulfus in Chronico CentuUnJi Diploma Lu- dovici récitât , quod refert ad annum 8 67 > initium regni ejus deducens ab anno 86$. At contrarium evincitur ex Annalwus Ber~ tinianis: atque adeb Diploma référendum ad annum 8/8. Vide Num. xvil J. Ludovicum B album non fiatim poft mortem Caroli Chsrtui Ni- V atris a g n * tum e Jfe Begem in OccLtania probat donatio ab Inge* muutf.fkis. luino facla Gîlberto Epifc. Nemaufenji. Fada ifta donatio die Lunx G iv Idus Novcmbris , anno 11 poft obitum Caroli Imperatoris. TormuU im- Ludovicus hanc Invocationem femper adhibet ; In nomine Do* 9tab$ ' mini Dei «terni & Salvatoris noftri J. C. Unum tumen Diploma Au- tographum récitât Mabillonius lib. 6 de Be Diplom. pag. $48 » çum hac Invocatione ; In nomine fan&se& individu» Trinitatis. Pri* mum eft quod damus. Cmttttsms Ludovicus Archiconcellarium habuit Go^linum Boriconis Co~ t-Notmt. ffùâs Cenoman. filium , qui fuit Abbas Pratenfis , Dionyfianus & Elnonenjis, pofieà Epifcopus Parijienfis : obiit anno 886 in obfi* dione Parijiaca. Ejus Notarius Vulfardus Flaviniacenfis AbbasJ* frater Adeléidis uxoris Ludovici Balbi , ac fummus Cancellarius fub Carolomanno Bege. Notariis quoque ufus ejl Go^linus Auda- cro & Wibaldo. mmm&mmn LUDOVICI BALBI DIPLOMATA. s I. Abbatias S. Apri, S. Germani & & Martini Arnaldo Tullenfi Epifcopo confirmât. Apud Mabill. de Bè Diplom, pag. $48. An. g— T N nomine fan£be & individuaeTrinitatis,Hludo wicus mifericordîa Dei Rcx..* • NotseTÏ- J_ Non folùm fi Ecclefiarum Dei miniftrorumque ejus neceffitatibus opem ronu * ferendo confulimus, Deum nobis ob id nullatenus propitiaturum dubitamus; Digitized by Google LUDOVICI BALBI DlPLOMATA» 399 A fed etiam fi ea , quae coliata funt à domno & genitore noftro Karolo glorio* fiflimo Imperatore Augufto,, ceterifque pfaedeceflbribus noftris, confirmando obfervamus , prxfenti & futuro faeculo pfofuturum nobis fine dubio credimus» Quaproptef omnibus fanûac Dei Ecclefiae fidelibus & noftris , praefentibus fciiicet atque futuris , comperiat unanimitàs quoniam Arnaklus venerabilis Tollenfis Epifcopus obtulit ferenitati noftrae praecepta, ab avunculo noftrg Lothario Imperatore & à filio fuo aequivoco Rege , fed & à domno ac pâtre noftro Karolo gloriofiflimo Imperatore Augufto fuper Abbatiani fanûi Apri , fanûi (a) Germani & fanûi Martini. Haec enim cùm fempet ex jam diûa Ecclefia forent ; aliquo , quamvis parvo , intervallo à Lothario fubtraûa fue- rant , fed poftmodùm precatâ .venia in integrum reftituta. Haec oftendens jam diûus venerabilis Praeful, petiit pietatem noftram ut ob Dei amorem , aeter* B norumque praemiorum remunerationem praecepto noftrae auûoritatis patris & antecefforum noftrorum praecepta confirmaremus & roboraremuS. Cujus petitionem nullatenus denegavimus : fed libenter aurem accommodantes, hoc noftrae dignitatis praeceptum fieri & illi dari juflïmus, pef quod ftatuimus atque firmamus ut Âbbatia fanûi Apri, fanûi Germani atque fanûi Martini aeterna- liter Ecclefiae fanûi Stephani, unde funt, permaneant fubjeûa atque unita , fine cujufcumque umquam detfaûione aut minoratione. Immunitatem quo* que, quam anteceflbres noftri eidem Ecclefiae per (b) praecepta contulerunt, fimiliter confirmamus atque ftatuimus.' Ut autem hujus noftrae confirmationis. inftitutio pleniorem obtineat firmitatis vigorem , manu propria fubtet Arman- tes , anuli noftfi imprefftone aflignari juflïmus. Signum Hludowici gloriofiflimi Régis. Ç Vulfardus Notarius ad vicém Gozlini recognovk. Datav.Idus Decemb. Indiûionexi, anno fecundo (c) unûlonis Hîudo« ▼ici in regno Franciae. Aûum Compendio Palatio in Dei noniine féliciter. Amen» II» Mon* Quacdam concedit Hugoni Abbati S. Germani Autifliodorenfis. Apud Abbatem Lebeuf inProbat. Hift. Autiffiod. pag. ÏN nomine Domini Dei aeterni & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Ludovicus An>8;8. mifericordiaDei Rex. Quidquid locis facris divinis cultibus (d) mancipatis f) per praeceptum noftrae »Regalis celfitudinis latgimur , hoc nobis ad praefentem vitam feliciùs tranfigendam, & ad aeternam faciliùs capeflendam profuturum V credimus. Noverit igitur omnium fanûae Dei Ecclefiae fidelium , tam praefen- tium quàm & futurorum folertia , quoniam venerabilis Abbas Hugo ex Cœno- bio fanûi Germani Autifliodorenfis Monafterii ad noftram accedens excellent tiam , precatus efl; ut praediûo Monafterio S» Germani quafdam res proprietatis noftrae concederemus. Cujus petitionibus libenter annuençes, dedimus praefato Monafterio S. Germani quandam villam quas dicitur Modolaius, cum Ecclefia m honore S. Pétri conftruûa , quam Conradus Cornet concambiavit cum Fratribus Monafterii S. Germani & dote mulieris fuae Vadaldrae, quam etiam villam légitimé auûorari non potuit, quia fuit in fifco per bannum domini Caroli Imperatoris , qui dédit ipfam villam Bpfoni Comiti» Bofo verb ob Ê amorem & remiflionem deliûorum animae fenioris fui impetfavit praefcriptant villam apud dominum Regem Ludovicum Fratribus Monafterii S. Germani cum omnibus appendiciis fuis, & quidquid in Tornorenfi Comitatu de eadem villa in Albonna villa afpicit , 6c quidquid in Autiflïodorenfi Comitatu in villa Ticifnao & Rivifiaco pertinere videtur. Coriceffimus igitur Fratribus Monafterii praefatas tes cum omnibus adjacentiis , cum filvis , pratis , vineis , aquis aquarumque decurfibus , molendinis , pafcuis , exitibus fit regreffibus. Ut X a ) 1 S. Germani Abbatia fita erat in vico Domni- letum regni » -8c prima manu cçrreâhim mttionis. Martini prope Tullum, Abbatia verô i.. Martini Corrigendum erat, die fe:unio unBionis, ut legi-» in vico S. Martini -ad Mofajn. * tur in Apographo, quod edidit Calmetus in Probat* {b ) Scriptum erat, per pr*di8a,kd pennâ de* Hifi. Lotharingise loin, i pag. J14. 'Et certè Lu- letum ditta , 8c repofitunv£) Noviniaco civitate in Dei nomine féli- citer. Amen. III. Ex Chana- Immunîtatem concedit Monafterio Prumieniî. rio Prumien- Apud Martenium Tom. 1 AmpL ColleB. col. 203. l 878. T N nomine Domini Dei «terni ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti. Hludowicus g J[ mifexicordia Dei Rex. Notum efle volumus cun&is fidelibus fan&x Dei Ecclefix & noftris , prxfentibus fcilicet atque futuris , quia venerabilis vir Anfbaldus Abba Monafterii , cujus vocabulum eft Prumia, quod eft diGatum in honore Domini ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti & S. Marix femper vir- ginis, quod olim bonx memorix proavus nofter Pippinus quondam Rex, 6c proavia noftra Bertrada in rébus proprietatis eorum a fundamentis conftruxe- runt, mifit nobis per Monachos fuos audoritatem domni Pippini prxdiûi Régis , in tjua continebatur infertum qualiter idem Monafterium non folûm rébus multiplicibus ditaverat , verùm etiam ôc eum fub fua tuitione here-. dumque fuorum , Regum videlicet , conftituerat , necnon ôc auâoritatem atavi Karoli, avique noftri Hludowici, atque genitoris domni Karoli, prx- ftantifllmorum Imperatorum, patruorumque noftrorum Hlotarii Imperatoris , q Hludowicique Régis, in qua erat exaratum qualiter conftitutionem confir- maverat ôc conftituerat, ut in villis vel rébus prxdictt Monafterii nullus judex publicus abfque ejus juffione vel heredum fuorum , ad caufas audiendas t aut freda undique exigenda, nec fidejuffores tollendos, nec fcaras vel man- fionaticos feu conjeâos tam de carrigio qudmque de paraveredis exigere aut exa&are prxfumeret ; fed quicquid exinde tàm de hominibus Francis quàm Ecclefiafticis, feu fervientibus", qui infra agros vel fines, feu fuper terfam prxdi&i Monafterii degere videntur , fifcus aut freda poterat fperare , ex indulgentia in luminaribus prxdi£ti Monafterii cederet. Prxdi&us etiam Abba deprecatus eft ut non foiùm proavi, atavi, avi genitorifque ôc patruorura au&oritatibus firmitatis gratiâ noftram fuperadderemus auûoritatem ; fed & ipfum Monafterium cum rébus ôc hominibus, qux prxfenti tempore in qui-p buflibet pagis ôc territoriis , tam per traditionem Pippini Régis , atavi , avi ôc genitoris noftri atque patruorum noftrorum, vel ex deliberatione liberorum ho- minum, quàm per traditiones, commutationes, venditiones, aut qualicumque ' legali ordine prxfenti tempore prxdiâum Monafterium tenet vel poflidet, (ive qux deinceps in jure ipfius îan&i loci divina pietas augere voluerit , fub noftra tuitione atque immunitatis defenfione conftitueremus. Cujus precibus aurem placabilem accommodantes, hos noftros regales apices fieri juilimus, per quos decernimus atque jubemus ut quicquid tam ex donatione Regum vel traditione liberorum hominum ad idem Monafterium legibus jure collatum eft, ôc prxfenti tempore legaliter tenet vel poflidet Monafterium, vel ea qux ab hinc in futurum eidem juftè ôc legaliter traditum fuerit , perennis temporibus Re&ores prxdi&i Monafterii abfque ullius injufta contrarietate E teneant ôc poflideant. Infuper prxcipimus , atque per hanc noftram au&o- ritatem fancimus , ut nullus judex publicus vel quiflibet ex judiciaria poteftate in Ecclefias, aut loca, vel agros, feu reliquas poflefliones prxdiâi Mona- fterii ad caufas judiciario more audiendas, vel ficut in prxcepto domni & genitoris noftri continetur, vel freda, aut fidejuflores tollendos, aut fcaras, Vel manfionaticos , feu conjeâos tam de carrigio quâmque de paraveredis cxigendis, aut homines ipfius Monafterii tam Francos quàm Ecclefiafticos , vel fervientes , qui infra agros vel fines fuper terram prxdidi Monafterii ma- nent, bannum aut heribannum exigere aut exa&are prxfumant, aut ullas («yCorrigendijm, Ltdid, XI. (t) Legendmn, Novbmaeo. redibitiones Digitized by Google ï) I P L O M A T À. 40 1 A redibitiones aut v inlicitas occafioaes quaerere ; fed liceat Re&oribus praeditti Monafterii cum omnibus rébus & mancipiis à praedicto Monafterio jure poffeffis quietè vivere ac refidere, quemadmodum- in Pippini Régis & atavi noftri, avique & genitoris noftri,atque jam di&orum patruorum noftrorum au&orïtate, Vel in hac noftra, noftro noftrorumque fucceffbrum fîdeliter parère imperio; * qualité* Monachi ibi pef fuccefliones degentes licëat quietè Vivere , & » quareftu* domini mifericordiam pro nobis proieque noftra attendus exorare. Quidquid etiam de xebus praediéh Monafterii fifcus exigere poterat , totum pro aeterna remuneratione in luminaribus praediâi Monafterii, & in alimonia pauperum, vel fuftentatione pereginorum , in noftra eleemofyna perennis temporibus con- cedimus. Haec verb auâoritas [immunitatis] noftrae ut per curricula annorum inviolabilem obtineat firmitatem, eam manu propria fubter firmavimus, & S anuli noftri impreffione adfignari juffimus. Signum Hludowici gloriofi Régis* Vulfardus Notarius ad vicem Gozleni recognovit. Data ix Calend. Aprilis, Indi&ione xi, anno 1 regni domni Hludowici gloriofi Régis, A&um Silvaneâis civitate in Dei nomine féliciter. Amen» ÏV, Quaedam ( a) bona Wiiegifo S. Dionyfii Archicuftodi à pâtre fuo concefTa confirmât. Apud Dublemm in Hift. Abb. S. Dionyfii pag. 730* IN {b) nomine Domini noftri Jefu-Chrifti & Salvatofis Dei aeterni , Hlu- Àh.$7& dovicus divina difpenfatione Rex. Si ea, quae fidelibus noftris magnificentiâ liberalitatis noftrae largimur, vel qux etiam ipfi ob amorem Dei, Sanâorum reveréntiae, 6t fervorum Chrifti utilitatibus tradere procurant, noftrae auâo- ïitatis praecepto, fecundùm eorum petitionem vel devotionem , confirmare fatagimus, Regum Chriftianorum confuetudinem exercemus. Proinde no- verit omnium fidelium Dei ac noftrorum , prxfentium fcilicet & futurorum , induftria, quia "Wilegifus Archicuftos fpecialis patroni noftri domni Dio- fiyfii celfitudinis hoftrx adiens excellentiam , deprecatus eft ut fuper rébus Gerberti, quas divae mémorise Karolus Imperator Auguftus genitor no- fter per prxceptum fux largitionis in pago Milidunenli , in villa Ferieia- J) co ei contulerat , quafque ipfe pro remedio animx fuae ad luminaria prx-^ fati Dionyfii , cum omnibus adjacentiis [ juftè ] & legaliter ad eandem vil- lam pertinentibus, largitatis noftrx benignitate pèr hoc noftrae au&oritatis prxceptum confirmaremus ï quatinus & merces nobis apud Deum, per in- terceflionem jam diâi pretiofiflimi prote&oris noftri S. Dionyfii , & oratio- nes fervorum Dei , ampliot accrefceret , & remunerationem anima jam dicti genitoris noftri apud Deum reciperet. Gujus petitioni libentifllmè ânnuentes, per hoc noftrae au&ofitatis praeceptum quicquid in prxdiûa villa Fericiaco > & in S. Martino f five in Burgo S» Ambrofii j necnon in Burgo Brienfi, in Tanculfi quoque villa & Fagido genitor noftér per fuae largitatis praeceptum contulit, cum mancipiis utriufque fexûs , aedificiis . molendinis, terris, vi- neis, fylvis, pratis, pafcuis , aquis aquarumve decurfibus , wadifcapis , exi- |?tibus & regreffibus , adpraefatam cafam Dei, eo ténore atque conditione, ficut in praecepto genitoris noftri continetur, noftrae confirmationis edi&ocon- cedimus , & in perpetuum per futura tempora confirmamus. Et ut haec noftrafi confirmationis au&oritas pleniorem in Dei nomine per futura tempora obtw neat firmitatis vigorem , eam manu noftra fubter fif mare decrevimus , & ariuli noftri impreffione fignari juffimus. Signum Hludovici gloriofiffimi Régis» Vulfardus Notarjus {c ) relegit. Ça)" Hoc Diploma perpefàra Ludovico Pio tri- nomme Domini Dei attrni & Salvatoris noftri Jefh* buitur à Dubleto. Chrifti. ( b ) Hujus Diplomatis invocatio Vetbis poftpo- ^ e) Corrigendum , ai vicem Gozleni recognovitt |Uis itaex aliis Diplomaèbus csrrigenda êû ; i» Tome IX % Éee Digitized by Google 402 LUDOVICI BALBI Data tertio Kal. Aprilis, Indift. xi, anno primo régnante Hludovico glo- A riofiflimo Rege. A&um S. Dionyfii Monafterio in Dei nomine féliciter. Amen. Ingelwino Epifcopo Patif. Abbatiam S. Eligii confirmât. Apud Balu^ium in Append. ad CapituL col. l$Ol, >r. F78. T N nomine Domini Dei aeterni & Salvatoris noftri Jefu Chrifti, Ludovicuf Ckmuilri? A mifericordia DeiRex. Si Ecclefiafticis negotiis confulendo , quorum ftatum Ètthfi* Pa- ad emeliorationem ob Chrifti amorem deducimus , ab ipfo non dubitamus ryitrjis. accipere retributionem , pro cujus hoc honore peragimus. Noverit igitur om- g nium fidelium fanttae Dei Ecclefiae noftrorumque praefens fie futura iagacitas , quoniam Adelaïdis cariffima noftra corijux & Gauzlinus venerabilis Abbas ad noftram accedentes manfuetudinem , deprecati funt ut in noftrae mercedis au- gmentum , femperque Virginis intemeratae genitricis Mariât emolumentum , Yngelwino venerabili Parifienfis urbis Epifcopo fie fuae Ecclefiae , quac eft in honore fan&ae Mariae matris Domini aedificata , per noftrum denuo praece- ptum , patris noftri imitantes liberalitatem , Abbatiam S. Eligii , quae eft in- fra murosParifii civitatis, ad jus Ecclefîafticum habendam , fie ab ipfo fie ab omnibus fuccefforibus fuis acternaliter poffidendam reconcederemus. Sed jam di&us venerabilis Epifcopus Yngelwinus deprecatus eft ut ex ipfa Abbatia quandam villulam, quac vocatur Gentiliacus , cum Ecclefia fie omnibus ad eandem villulam pertinentibus, memoratae fuae matri Ecclefiae ad luminaria per Q hoc ipfum noftrae au&oritatis pracceptum perpetualiter habendam concède-* remus : cujus etiam preces fpernere noluimus. Unde ob Domini noftri Jefu Chrifti fuaeque genitricis amorem noftrae conceffionis iterum fieri pracceptum , fie jam di£to Yngelvino venerabili Epifcopo atque fuae matri Ecclefiae dari juf- fimus , per quod fupradiâam Abbatiam cum omnium fuarum rerum integri- tate tam ipfe quàm fie omnes poft eum futuriPontifices libéré teneant, ficut à genitore noftro inftitutùm eft , fie more Ecclefiaftico perenniter poffideant , eo feilicet ordine , ficut fie alias res quae eidem matri Ecclefiae conceflae habentur; verùm praefatam villulamGentiliacum propriè ad luminaria jugiterteneant:quam volumusut nullus Epifcoporum per accedentia tempora ad fuam proprietatem detentet, aut alicui dare praefumat ; fed tantùm ad luminaria deferviat : eo li- quident pa&o, ut diem à Deo nobis conceflae un&ionis , quae eft vi Idus De-E| cembris , fie diem noftri futuri obitûs Praeful memoratus atque fui fuccelTores fub continua orationum MuTarumque afliduitatecumomni clero fibicommiffo celebret , fie refeûiones in jamdi&is diebus in utraque congregatione ftudio- fiflîmè peragantur. Ceterùm pro praefenti utriufque Ecclefiae emolumento à nobis reftabilitO omnis Praeful pro nobis, conjuge fie proie, regnique ftatu Do- mini mifericordiam indefinenter exorare procuret. Et ut haec noftrae denuo rc- confirmationis audtoritas per omnia tempora inviolabiliter confervetur , manu propria fubter firmavimus , fie anulo noftro infigniri juffimus. Vulfardus Notarius ad vicem Gozlini recognovit fie fubfcripfit praeceptum hujus exemplariae. Datum iv Non. Aprilis , IndiéHonexi ,annoi regni domniLudoviciglorio-: fiffirni Régis. A6tumParifius civitate in Dei nomine féliciter. Amen. g VI. tho s. ES- Quafdam res confert Widrado Monacho pro conditu CelLc rnu , . . » S. Flaviani. Àpud Mabill. de Re Diplom. pag. $47, An. t 7 t. j n nomine Domini Dei aeterni fie Saivatoris noftri Jefu Chrifti , Hludo 3 . J.vicus mifericordia Dei Rex. Si locis divino cultui mancipatis bénéficia largimur opportuna , id nobis proculdubio ad prxfentem vitaux faciliùf Digitized by Google D I P L O M A T A. 4of A tranfigendam , & ad aeternam feliciùs capeffendam prodelTe confidimus. Quo- circa noverit omnium fidelium fanâae Dei Ecclefiae noftrorumque tam prae- fentium quàm & futurorum follertia , quia fuggeftione fidelis noftri, (a)Hu- gonis fçilicet gloriofi Abbatis , quafdam res ob amorem Domini noftri Jefu Chrifti, feu pro remedio anima? domni ôcgenitoris noftri piae mémorise Ka- rolilmperatoris, ac genitricis noftrae gloriofae Reginae Irmindrudis, vel noftro , cuidam fideli noftro , Widrado fçilicet Monacho , ad conftruendum locum (b) S. Flaviani quem ipfe ex propriis rébus aedificare cœpit, contuli- mus , & per praeceptum in proprium Hrmavimus : quae res fitae font in pago Bononienfi , id eft inter villam quae dicitur Moram & Ulmetiam manfos vi 1 1 , & Capellam unam quae eft in honore S. Pétri dicata , cum mancipiis utriufque fexûs ad eofdem manfos pertinentibus vel afpicientibus. Unde altitudinis no* B ftr* praeceptum ho.c fieri , ipfique dari juffimus, per quod praecipimus ut teneat eafdem res cum terris cultis & incultis , lilvis, pratis , pafcuis, aquis aqua» rumve decurfibus, exitibus & regreffibus , & omnibus legitimis extermination nibus , necnon & mancipiis utriufque fexûs defuper commanentibus , vel ibi- dem afpicientibus : & , fîcut diâum eft , totum & ad integrum praefato fideli noftro widrado Monacho ad praefatum locum S. Flaviani conftruendum in {>erpetuum concedimus; & de noftro jure in jus ac dominationem illius fo- empni deliberatione transferimus , eo videlicet modo & tenore , ut quicquid ad utilitatem praedi&i loci S. Flaviani de ipfis rébus ipfe vel fucceffores ipfîus facere decreverint , libero in omnibus potiantur arbitrio faciendi , nemine in* quietante,aut aliquod cenfum de eis exigente. Ut autem haec noftrae munificen- tiae auâoritas firmam & invariabilem femper in Dei nomine obtineat firmita- C tisvigorem, manu propria fubter eam flrmavimus, ôcanuli noftri impreffionç jnfigniri juffimus. Signum Hludovici gloriofiffimi Régis. Vulfardus Notarius ad vicem Gozleni recognovît. Datum 1 1 Kal. Junii , Indi&ione xi , anno i regni domni Hludowici Re-* gis. A&um Turonis civitate in Dei nomine féliciter. Amen. VII. Quaftlam res confert Monafterio S. Martini Turon. pro fundatione EaOuru. Anniverlani lui. tm. p Apud Martenium Tomo l AmpL Colleci. col. 20 5. IN nomine Domini Dei & Sàlvatoris noftri Jefu-Chrifti. Ludovicus mlfe- An. 878» ricordia Dei Rex. Si locis divinis cultibus mancipatis emolumentum no- ftrae largitatis impendimus , id nobis proculdubio ad praefentem vitam faciliùs tranfigendam , & ad aeternam feliciùs capeffendam prodeffe confidimus. Quo- circa noverit omnium fidelium fanctae Dei Ecclefiae noftrorumque , praefen- tium fçilicet & futurorum folertia, quia nos divina infpiratione tacti, ac de (a) Hugofilius erat Conradi Comitis, Abbas plurium Monafteriorum. (b) Obfcuia funt quae in hoc Diplomate di- cuntur de fitu Ecclefiae S. Flaviani , cui res quaf- dam attribuit Widradus Monachus, fitas m pago Bononienfi , id eft mer villam , au* dicitur Mot a & Ulmetum. Eadem enim effe videtur Ecclefia, quam Haimo Cornes concedit Divionenfi S. Benigni Cœnobio , in Cujus Archivo autographum hoc Diploma fervatut. Haimonis donationem tefta- tamfacitapud Perardum pag. 183 Charta Hugo- nis Epifcopi Lingonenfis , qui rogatu Haimonis - rediit Ecclefiam S. Pétri , fitam in villa Mot a , Mo- nafterio cognomento Pulchrada vel Saxonis-Fontana , qutf olim ejufdtm loci genitricis Dei Mariée fuer al : fed beneficii gratta cum ceteris rebut ablata : poft hac eontigit ut perpétuait dono ad S. Benignum domino Abbati Halenardo ifdem locus Monachilidignatione redinformandus tneliorandufque traderetur. Quod confirmât Hugo Epifcopus Lingonenfis. Nam fi villa Mora ûfc erat in pago Bononienfi ad mare , haec confirmario potius ad Ëpîfcopum Bononien- fem pertinebat quàm ad Lingonenièto. Accedit quod ifhid Monafterium , cui Ecclefia villa Mo- re reftiruitur, erat fàcrarum in honore Dei genitricis fantTique Flaviani Confefforis , ut patet ex litteris Haimonis fa&is in gratiam Willelmi Abbatis Di- vionenfis , apud Perardum |pag. 180. Erat ergo il- lud ipfum Monafterium Pulchrada feu Saxifontis , de qUo Vide alias Chartas apud eumdem Perar- dum pag. 187 8c ?7z, & Chronographum S. Be- nigni in Tomo i Spicilegii pag. 4jrf. Ex his om- nibus confiât, hoc Monafterium fitumeflèin diœ- cefiLingonenfi, ex Bulla Alexandri III apud Pe- rardum pag. 149 » Scquidem prope Caflrum quod Saxonis-fons dicitur , ex Chromco mox laudato. Priorarus eft modo diâus B. Maris de Saxo- fonte Notre Dame de Saxe-fontaine. Praemiffo Ludovici Balbi Autographe affixum eft figillum integrum cum hac infcriptione : HLUDOVICUS M I A DI REX. Mabillonius. Eee ij Digitized by Google 404 LUÙOVICI BALBI aeterna remuneratione folliciti , libuit celfitudini noftrae ob perpetuam merce- À - dem domni genitoris noftri piae memorix Karoli Imperatoris , ac genitricis no- ftrae, gloriofae videlicet Reginae Irmintrudis , fed & noftri, ad Bafilicam fanéti Martini fitam in fuburbio Turonicae civitatis , & ad ipfius Ecclefiae Canonicos, qui ejufdem beatiflimi Patris jugibus excubiis gloriofum venerantur templum ôc tumulum , quafdam res fie mancipia noftrae proprietatis delegare, ac perpe- tualiter eiderri loco fie praedi&is fratribus in proprium conferre, id eft , vilhm rindrt Merlaum fitam in pago (a) Canifiacenfe fuper fluvium * Ingeram cum omni- bus appendiciis 6c integritatibus fuis ac decimis. Unde hoc altitudinis noftra: praeceptum Jfieri juffimus , ac fuper fepulchrum ipfius fan&iflimi Patris manu prôpria pofuimus , quatenus eamdem villam cum omnibus ad fe juftè perti- hentibus , ficut hîc infertum effe cognofeitur , ipfi fratres ad fupplcnda eo- rum vi&ûsneceffaria perpetuis temporibus teneant atque pofiideant, nemine g inquiétante. Volumus etiam ut jamdiéti fratres , dum advixerimus , diem na- fivitatis noftrae, quae eft Calendis Novembris , fie diem un&ionis noftrae, quaper mifericordiam Dei in regio culmine fublimati fumus, id eft iêxto Idus De- cembris, refe&ione fibi ex praediétis rébus parata , annis fingulis obfervent ; fit ficut di&um eft, progenitore ac génitrice noftra ac fratribus noftris , feilicet JCarolo ôc Karlomanno , fed fit nobis, conjugeque ac proie, vigiliis ac Mifla- rum folemniis ex more celebratis , Domini mifericordiam corde tenus im- plorent. Nobis verb , Deo propitio , ad meliora migrantibus , diem obitûs noftri annis fingulis fimiliter obfervare , ac pro nobis Dei omnipotentis cle- mentiam exorare non negligant. Ut autem noftrx donationis au&oritas fir- miùs habeatur , ôc futuris temporibus ab omnibus diligentiùs obfervetur , manu propria eam fubter firmavimus, ôc anuli noftri impreflioneaffignari juffimus. Pe- C timus etiam , ut memoriam Lotharii fratris noftri fimiliter habere non negli* ê ant# t Signum Ludovici gloriofiflimi Régis. Vulfardus Notarius ad vicem Gozleni recognovit. Datum xii Calendas Julii, Indi&ionexi , anno primo regni domni Ludo- vici gloriofiflimi Régis. Aâum Turonis in Monafterio S. Martini in Dei no- mine féliciter. Amen. VIII. Pi&avienfïa S. Crucis & S. Radegundis Monafteria fub fua tuitione ipit ideeundi fuKÎpit. C Ex Autographo in Tabulario Ecclejia collegiam S. Radegundis. n 878. T N nomine Domini Dei aeterni ôc Salvatoris noftri J. C. Hldo wicus Dei miferi* XcordiaRex. Si erga loca divinis cultibus mancipata propter amorem Dei, ejufque in locis eifdem fibi famulantibus bénéficia opportuna largimur,praemium nobis apud Dominum aeternae retributionis rependi non diifidimus. Proinde ïiotum efle volumus omnibus fidelibus fanâae Dei Ecclefiae, praefentibus feili- cet ôc futuris, quia venerabilis {b) Àva Abbatifla ex Monafterio fan&ae Cru- cis , quûd eft fitum infra muros urbis Piâavenfis , noftram adiens clemën- tiam , obtulit obtutibus noftris praecepta domini avi noftri Hludowici fie pias memoriae genitoris noftri Karoli, glorioforum Imperatorum; ih quibus erat infertum qubd non folùm ipfi , verùm etiam fie praedeceflbres eorum Reges E •videlicet rrancorum, fub fuo nomine ôc immunitatis tuitione cum Monafterio S. Radegundis , quod eft fitum in fuburbio pradiâae urbis* , fie cum omnibus rébus vel hominibus ad fe pertinentibus vd afpicientibus confiftere fecerant , fie eorum immunitatis auétoritate eumdem Monafterium munitum atque de- fenfum . fuiflet. Sed pro rei firmitate poftulavit nobis ut paternum feu prae- deceflorum noftrorum, Regum videlicet ôc Imperatorum , fequentes mo- rem, hujufmodi noftrae immunitatis praeceptum, ob amorem Dei , circa prx di£ta Monafteria , fanâae Crucis videlicet ôe fan&ae Radegundis , ubi ipfa cor- 4>ore requiefeit, fieri cenlèremus. Cujus petitioni libenter affenfum praebuimus, ( «) Apud Labbeum, qui idem Prasceptum ediditinMifcd. Cut. pag. 483 , Camfiacenfi, \h) Avfi ÛJcceUeiat Rotrudi filia Caroli Calvi Regiî. Digitized by Google Î31PL0M AT A, 4©| A & hoc hoftrae auftoritatis praeceptum circa ipfa Monafteria pfô dlvihi cultûi. amore fieri decrevimus > per quod praecipimus atque jubemus ut nullus Judex. publiais, vel quiflibet ex judiciaria poteftate in Ecclefias aut loca vel agros feu reliquas poffefliones praedi£torum Monafteriorum, quas moderno tempore juftè ôc rationabiliter poflidère videntur ih quibuflibet pagis vel territoriis , 6c quicquid ad ipfa loca propter divinum amorem conlatum fuerit, vel quae deinceps in jure ipforum voluerit divina pietas augeri , ad caufas audiendas , Vel freda exigenda, aut manfiones vel paratas faciendas , aut fidejuflbres toi* lendos , aut hommes tam ingenuos quàm fervos fuper terram ipforum com- manentcs ifrationabiliter diftringendos , nec ullas redibutiones aut inlicitaà occafîones requirendas, ullo unquam tempore ingredi audeat , vel ea quae fuperiùs memorata funt penitus exigere praefumat. Et quicquid de rébus ipfo* B rum fifcus nofter fperare poterat , nos pro aeterna remuneratione praedidis Mo* nafteriis concedimus , ut perennibus temporibus in alimonia pauperum ôc fti- pendia fervorum vel ancillarum Chrifti in eifdemMonaftëriis famulantium pro- ficiat in augmentum» Et quandoquidem fupradiûa Abbatiffa divina vocatiorie velfucceflbfes ejusdehacluce migravefint, quamdiu ipfae ancillaeDei interfe taies invenire potUerint, quae ipfam congfegationem , ubi Deo famulantur, fecundùm Regulam f egere valeant , per hanc noftram au&oritatem licentiani kabeant eligendi Abbatiflam ; quatinus pro nobis , conjuge proleque noftra / & ftabilitate regni noftri à Deo nobis conlati jugiter Domini mifericordiant exorafe dele&et. Concedimus etiam praedi&is fratribus fan&ae Radegundis & ancillis farjÉfcje Crucis quafdam villas , ficut dominum noftrum eenitorem Ka- tolum Àuguftum conftat feciffe ; id eft Denzacum, Novam-viliam , Bertronem G ac Mermentefum. Et ut haec au&oritas noftris ôc futuris temporibus inconvul- fam obtineat firmitatem , manu propria fubter firmavimus , ôc de anulo noftro infigniri juflîmus. ' Signum Hludowici gloriofiflimi Régis. Vulfardus Notarius advicem Gozleni recognovit ôc fubfcripfit. Datum iv Nonas Julii , Indiâione xi , anno primo regni domini Hludowicî gloriofiflimi Régis. A&umTuronisMonafterio S. Martini in Dei nomine feUV citer. Amen»' I X, ! Manfionibus Fratrum Monafterii S. Martini Turon. immunitatem concedic. *'»»• h Apud Maftefiiutn Tom. i ÀmpL CoUect. Col. 2oGï IN nomine Domini Dei aéterni ôc Sàlvatoris noftri Jefu-Chrifti, Ludovicus ^a. 87», mifericordia Dei Rex. Decet enim regalis clementiae dignitatém cun£ta , ? quae à fervis Dei rationabiliter poftulata fiiefint, follerti cura profpicere, ôe opportuna 6c congrua eis bénéficia non denegare , ea quoque anteriorum a&a Regum,quae pro Del ihtuitu concedere vifa funt, pleniùs confirmare. Qua- propter notum fit omnibus fidelibus fan&ae Dei Ecclefiae ôc noftris, praefenti- bus fcilicet 6c futuris, quoniam fratres, verierabiles fcilicet viri ex Monafte- fio S. Martini , in fuburbio Tufonicae civitatis lito , ad noftram accedentes , clementiam, petierunt fuppliciter ut pro Dei omnipotentis amofe, acbeatif* J?fimi Martini venerabillima rehgione , San&orum quoque omnium fuffragio^ ipfi congregationi celfitudinis rtoftrae praeceptum fieri juberemus, ut quietè 6g tranquillè in reftaurationibus conftruendarum fibi mahfionum, quae lamenta- bili excidio faevis ignibus Nortmannorum ôcdepopulatione perierant , eos dégere iiceret, ôc ut quieti ac fecuri in eifdem manfionibus abfque cujuspiam in* quietudine efle valerent. Quorum rationabilibus ôc opportunis precibus aflen- fum praebentes , hoc ferenitatis noftrae praeceptum fieri juflimus , per quod praecipimus atque jubemus » ut nec nos adventûs noftri tempore , nîfi pro tantae infirmitatis neceflitate, ficuti nunc egifle cognofcimuf, ad beatiflimum patrem Martinum confugium fecefimus , q^uod deinceps omnipotentis manus clementer avertat, nec ullus exDucibus, Abbatibus, Domefticis, Comiti- bus , Grafionibus , Centenariis , Vicariis , vel quicunque judiciaria poteftate ' Êee iij Digitized by Google 4©S LU0OVICI BALBI fuecinâus; feuquilibet Miffus difcurrens, aut cujufcumque poteftatis feu do- A minii reverentia praeditus , in fupradi&orum fratrum manfionibus infra ip/îus Cœnobii fepta conftruâis, feu Cellis intra urbem & burgum Turonicum con- fiftentibus manfionaticum accipere , aut ingrefium aut introitum ad ipfos in- quietandum habere praefumat; fed quidquid faepe di&i fratres in eorum man- fionibus fundaverunt atque conftruxerunt, tam ipfi quàmque poft eos eorum ipfius Bafilicae educati, more ejufdem loci quietè & pacificè habeant, teneant & ordinent, ut dum per nos pacis & quietis utuntur folatio , libéré & quie- tè pro genitore & génitrice , nobis , conjugeque ac proie , regni quoque noftri ftatu Domini mifericordiam exorare deleûent. Et ut nuuus fidelium noftrorum hanc indulgentiam ôc bonitatem praeceptionis noftrae irrumpere aut violare praefumat, fed noftra munificentia quietos efle in eorum manfionibus de reliquo patiantur : ôc ut Ecclefia fonda. Dei debitae reverentiae obtineatR. vigorem , laborare decertent. Ut autem haec munificentia? audoritas firmam ôc impraevaricabilem femper in Dei nomine obtineat firmitatem, manu pro- pria fubter eam firmavimus , & anuli noftri impreffione aflignari juffimus. Signum Ludovici gloriofiffimi Régis. Vulfardus Notarius ad vicem Gozleni recognovit & fubfcripfit. Datum vini Calendas Augufti , Indittione xi , anno i regni domni Ludo- vici. gloriofiffimi Régis. Aâum Turonis in Monafterio S. Martini in Dei no* mine féliciter. Amen. X. Ex charta- Quafdam villas confirmât Fratribus Monafterii S. Martini Turon. la S. Max- rto tint, Apud Martenium Tom. i Ampl. ColleS. col. zoy. G An. 878. T N nomine Domini Dei aeterni & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Ludovicûs J, mifericordia Dei Rex. Si petitionibus fervorum Dei pro quibuflibet Eccle- fiafticis neceffitatibus aures noftras pulfantium libenter annuimus, ôc ad divi- ns: potentiae in locis Deo dicatis uberiùs famulandum auxilium porrigimus * id nobis procul dubio fie ad mortalem vitam temporaliter deducendam , &; ad futuram féliciter obtinendam, çommodum provenire confidimus. Ieitur notum elfe volumus cun£Us fan&ae Dei Ecclefiae fidelibus ôc noftris , femeet prafentibus Ôc .futuris , quia adiit ferenitatem noftri culminis venerandus vir, nofter quoque propinquus (a) Hugo religiofus Abba Bafilicae eximii Confefïbris Chrifti B. Martini in fuburbio Turonicae civitatis fitae, reverenter pofeens utDf res quas piae recordationis genitor nofter domnus Karolus quondam Imperator Auguftus, videlicet Capleiam ôc Miliciacum villam, ob amorem Dei ôc S. Martini reverentiam , fratribus ad confugium pro remedio ariimae fuae ac ge- nitricis fuae domnae Judith quondam Auguftae dederat , fuique au&oritate prae- cepti corroboraverat ; ficut ôc nuper nos villam noftram Merlaum prona de- votione obtulimus ; in neceffitatibus fratrum habendas, cum omnibus fibî rébus pertinentibus , ôc Novientum villam quam Odo Cornes per licentiam genitoris noftri fratribus contulit , denuo more regiô pro mercede communi omnium noftrûm noftraeque conjugis ac prolis perpetuo manfuras , abfque minoratione vel fubtraâidne aliqua, corroboraremus. Qubd fi etiam Monafte- rium in praedi&is rébus , velalicubi pro infeftatione(^) paganorum velmaligno- rum hominum conftruere eifdem fratribus libuerit, autneceffe extiterit, noftra E largitate concederemus abfque inquietudine more folito permanendum : nec cuiquam fidelium noftrorum in manfionibus Clericorum abfque eorum volun- tate manendi licentiam concedamus, etiamfi noftra affuerit praefentia. Infu- er etiam addidit fupplicando , ut Monafterium S. Martini cum omnibus re-; _us fibi pertinentibus de more parentum , Regum videlicet praedecefTorum noftrorum, fub noftrae immunitatis tuitione ac defenfionis munimine recipere dignaremur, aifenfum praebendo, ut ficut tempore avi noftri domni Ludovic! quondam Augufti , feu etiam piae recordationis domni ôc genitoris noftri Karoli fereniflimi Imperatoris, res ejufdem S. Martini in Auftria, Neuftria a («) Conradi Comitis filins. (b) là efl Nortmannorum , qui illo svo totam Galliam , ac Turc-net inprioùs dcvaflaium, F b Digitized by Google D I P L Ô M A T À* 40? A Bufgundia, Àquitania, Provincia, Germania, Italia, Ôc in cêteris régni no* ftri, Chrifto largiente, partibus confidentes , quae nonfolùm à Regibus, & à piiflimo avo noftro Ludovico , atque à genitore noftro domno Karolo, ut diximus, feu à nobis atque ab orthodoxis Principibus, verùm etiam àceteris fidelibus* collatae , vel per quoflibet contractas & munimina cartarum in jus ejufdem S. Martini traditae funt , qùieto jure in ditione ac regiraine Abbatum fuorumque Praepofitorum , id ell Decanorum, fideliumque fratrum Deo de- votè famulantium ordinatione extiterint : ita ôc noftris temporibus fub noftraè immunitatis defenfione confiftere , & ab omni publica funcïione ac judicia- ria exa&ione immunes liberafque decernere dignaremuf . Cujus petitioni nobis valdc falubefrimae ac pfofuturae, ob amorem Dei ôc reverentiam praelibati peculiaris patroni noftri domni Martini , libenter aflenfum praebere nobis uf- B quequaque libuit. Quaproptef volumus atque decrevimus , ut jam dicte villat [ pro ] communi noftra mercede , ad fupplementum feu confugium fratrum collatac, cum aliis. villis jam pridem eorùm ftipendiis ac veftimentis deputatis , & in praecepto domni & genitoris noftri nominati cum Lirado & Marciaco exprelfis , fimulque cum reliquis facukatibus omnium rerum praelibati S. Mar- tini fub noftrae defenfionis munimine modis omnibus confiftant. Praecipientes ergo jubemus atque praecipimus ut nullus judex publicus , aut quilibet fupe* rioris aut inferioris ordinis reipublicae procurator , ad caufas judiciario more audiendas, in Ecclefias aut villas feu feliquas poflefliones , quas moderno vel {>rifcis temporibus in quibuflibet provinciis aut territoriis regni noftri juftè ôc egaliter tenet> vel deinceps injure ipfws Bafiliciae divina pietasaugeri volue- rit, ingredi praefumat, nec freda aut tributa , manfiones aut paratas, auttelo* C nium ex ullis negotiis , ficut in praecepto domni & genitoris noftri ceterorum- que Regum continetur , exigere , aut fidejuflbres tollere , aut homines tant ingenuos quàm fervos fuper terram ipfiusBafilicae commanentes diftringere, nec ullas publicas funâiones aut redhibitiones vel illicitas occafiones requiirere : neque noftris futurifque temporibus quifquam tam temerarius exiftat , qui id faciendi illicitam fibi poteftatem attribuere audeat. Quidquid ergo de praedi- ûis rébus beato Martino devotè collatis, vel fibi pertinentibus in jus fifci cedendum fuit, ôc à deceflbribus noftris comperimus collatum, noftrae quo- que largitatis munere libenter volumus elTe per immenfum eidem S. Martino; fuifque fervientibus Canonicis conceflum,ut id, remoto fifci dominatu, ad luminaria BafiHcae beati Martini concinnanda , & ad fuftentationem pauperum feu Clericorum Deo ôc fancto Martino defervientium fit fupplementum. D Volumus etiam atque decernimus ut , ficut in praecepto domni & genitoris noftri continetur, decimae ôc nonae dominicalium rerum , fcilicet tam ex do* minicatis villis , quàm ôc ex villis in beneficio datis hofpitali nobilium atquô pauperum deputatae habeantur. Si quis autem in tantam prorumpere aufus fuerit audaciam , ut hujus praecepti noftri Violator extiterit , quemadmodum in praeceptione domni ôc genitoris noftri continetur , non folùm in ofFenfam noftram lapfurum, verùm etiam fexcentorum folidorum auri ad purum exco&i fe noverit pœna mul&andum , ex qua duae partes redores Monafterii fan&i Martini, tertiam vero jus fifci recîpiat. Decernimus itaque ut , remota totius judiciariae poteftatis inquietudine , quieto ordine memoratus Abba fuique fuc* ceflbres res praeditti Monafterii, cum omnibus fibi fubje&is vel afpicientibus ad fe vel pertinentibus hominibus , fub immunitatis noftraeque protedtionis |? defenfione confiftant. Si quid vero de praedi&i San&i rébus per tepiditatem ôc negligentiam Abbatum aut miniftrorum, feu praefumtionem judicum, cupi- ditatemve malorum^iomtnum injuftè abftraâum eft, id per hanc noftram au&oritatem prorfus reftaurandum praecipimus, corroborantes denuo pancar- tam fuper omnibus rébus fanâi Martini pro munimine omnium cartarum à genitore noftro collatam. Et ut haec au&oritas inviolabilem obtineat effe- ûum , & à fidelibus fan£tae Dei Ëcclefiae ôc noftris veriùs credatur, ac dilî- gentiùs confervetur , manu propria fubter firmavimus , ôc anuli noftri impref* fione fignari juflimus. . SignumLudovici gloriofiffimi Régis. Vulfardus Notarius ad vicem Gozleni ifecogttovît; Data Nonas Septembris , Indiâione xi , anno 1 domni Ludovici Regîs» Aûum Trecas civitate in Dei nornine féliciter. Amen, 40* LUDOVICI BALBÎ . XI. A. ExChartu- ïmmunitatetti concedit Monafterio Arulenfî. lario hujus Monafl. Âpud Balu^ium in App. ad Marcam Hifp. col. /gg: An.8 7 «. Y N nomine Domini Dei aeterni & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Hludovi* jL eus mifericotdia Dei {a) Rex. Quicquid pro Dei amore Sanâorumque ho- nore & amore agimus, profuturum nobis ad praefentis vitae curricula féliciter tranfigenda, ôc ad futurae beatitudinis praemia faciliùs obtinenda non dubitamus. C omperiat igitur omnium fidelium fan&ae Dei Ecclefiae noftrorumque , prje- fentium feilicet ac futurorum, foljertia , qubd ob Dei ôc fanâae Maris ejuf- dem Dei genitriçis amorem ôc honorem celfitudini noftrœ quoddam Monafte- B rium in honore ejufdem fan&ae Maria» in pago Roflilionenfi in Valle Afperia fundatum , cum Caftellano venerabili ejufdem Cœnobii Abbate cundifque Monachis fibi fubjeûis omnibufque fibipertinentibus ôc appendiciis fuis, in noftrae immunitatis munimine defenfionifque recipere, ac firmi- ter Domino protegente tenere. Unde hoc noftrae altitudinis praeceptum, fieri, eidemque facro loco darijufllmus, per quod praefatum Monafterium, cum eodem Abbate & Monachis fibi fubje&is cunduTque appendiciis fuis, in Ecclefia fanûi Johannis in loco, qui dicitur Riardo, .fita, cum omnibus aprilionibus , donationibus ôc comparationibus, & Poleftros cum finibus fuis : & in Comitatu Roflilionenfi Cella quae vocatur Cotfo, id eft, de Molinellis ufque ad Gradaras , deinde ufque in Bennato , deinde ufque in Picerolas : & fuper fluvium Fullonicas Cella S. Martini , 6c locum ubi (b) ducitur Comolarias, q & Aguliana ubi ducitur Panoniores, cum finibus fuis: & in ipfo Comitatu, juxta praefatum Monafterium, Cella S. Quintini Martyris, cum balneis omni- que integritate, ficut aqua Tecus vertit ad ipfum locum, qui dicitur Guado Gimerane : 6c in ipfo pago , fuper rivum Ferrarii , villare quem ipfi Monachi de Reganteo comparaverunt , Ôc ubi ducitur ad ipfum Palatiolum , cum fini- bus fuis : ôc in ipfo pago, in Valle Afperia , prope fupradi£tos balneos, vil- lare qui dicitur Cotalet , cum finibus ôc adjacentiis fuis cunâifque fibi perti- tientibus ; habet fines de vinea quae fuit quondam Leonis , deinde ad ipfa Buxeta, deinde ad Kairum, deinde ad manfionem quae fuit Urfionis, deinde ad manfionem Criberti, deinde in Bonobofco , ôc ubi ducitur Monte nigro, ufque in rivo Balneos, ubi ducitur ad ipfas Porcilicas, ôc ipfam manfionem- quae fuit quondam Martini, Fulcradaeôc Teudefiae, ôc alteram manfionem quaep fuit Johannis, cum finibus fuis : ôc in valle Confluente Ecclefiam S. Cypriani: & in Valle Afperia vallem Canalefen ufque in pratum , ôc ferra Vernatenfe ufque in Theco, cum finibus fuis ôc curtiferis, ubi armenta eorum pafeant, in Aras videlicet, in Comolata, in Rodas , in Adalanco , in Laberas, in Uf- cias : ôc in pago Bifuldunenfi , fuper fluvium Sambucae , Cella fan&i Pétri : ôc in loco qui dicitur Cerefia, Cellam fanfti Michaëlis, cum finibus fuis, id eft, de ipfas Porcilicas, cum ipfo villare de Garnaria , ôc alio villare quod ipfi Monachi dederunt ad laborandum Jurifdo ôc Dominico , ufque in ipfo villare qui fuit Centullo : ôc in rivo qui dicitur Manevolum , ôc ubi ducitur. Supurtellos , deinde per ipfa roca ubi ducitur à Macanetc*, deinde à Curcea- bel, deinde ad Aquilare, deinde ad Pino-Karcone , deinde ad ipfa Pueta, A Monafteriumafpicientibus, cum domibus, aedificiis , curtiferis , viridariis, hortis> vineis, terris, filvis, pratis, pafcuis, aquis aquarumve decurfibus, fànnariis> pifcatoriis de ipfo rivo Ferrarii ufque in Palatiolum , falinariis , exitibus ôt regreflibus, omnibufque quae aut regali donatione , aut quorumlibet Deum ti- mentium largitionibus, aut comparationibus, aut commutationibus, aut om- nibus apprehenfionibus, quas ipfi Monachi propriis manibus de eremi vaftitate traxerunt , aut quolibet attra&o vel adquifito , aut in futur o adquirere potuerint , in noftrae immunitatis mundeburde, tuitione ac defenfîone fuîcepimus, ôc pie- niter in futuro retinere volumus. Quapropter praecipimus atque firmamus ut nullus judex publiçus vel quiflibet ex judiciaria poteftate in Ecclefias aut locà vel agros feu reliquas poflefliones, ad caufas audiendas, vel in jufta freda exi- genda, vel paratas fàciendas, aut ullas redhibitiones vel inlicitas occafîones B requirendas , aut fidejuflbres tollendos , vel illorum homines diftringendos, in- gredi audeat; nec de pafcuis eorum, nec de illorum hominibus nullus paf- cuarium non requirat , nec ea quae fuprà memorata funt penitùs exigere prae- fumat : fed liceat praefato Abbati fuifque fucceflbribus abfque cujufpiam in- quietatione quietè cum Monachis fibi fubditis vivere , ôc Deo defervire , ac pro nobis, conjuge & proie, totiufque regni noftri ftatu Deum exorare : li- centiam etiam habeant ipfi Monachi* fëcundùm regulam fan£ti Benedidi ex fefe Abbatem eligendi. Ut autem haec noftrae auâoritatis praeceptio firmior ha- beatur, manu propria fubter eam firmavimus, ôcanulo noftro firmari juflimus. Signum Ludovici gloriofiflîmi Régis. Datum vi Idus Septembris, Indi&ione Xi anno i regni domini Ludovici ^ gloriofiflîmi Régis. A&um Trecas civitate in Dei nomine féliciter. Amen* XII. Ecclefîam Barcinonenfem fub fua tuitione fufcipit. E*aam» r lario Ecclefi* Barcinon»n~ Apud Balu^ium in jippend. ad Capitular. col. l$02. ÏN nomine Domini Dei aeterni Ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Ludovicus An.87& mifericordia Dei Rex. Si Sacerdotibus in quibuflibet neceflitatibusEccle- fiafticis noftra auâoritate fublevandis confulimus , ôc ad minifterium fuum libe- riùs exfequendum opem ferimus , à fummo Pontifice Domino noftro Jefu- D Chrifto aeternae remunerationis largiri nobis praemia non ambigimus. Notum Ht igitur omnibus fidelibus fanctae Dei Ecclefiae noftrifque , praefentibus fcilicet ôc futuris, quia venerabilis Frodoynus Barchinonenfis Epifcopus ad noftram acce- dens clementiam,deprecatus eft regiam celfitudinem noftram quatenus ipfam Ecclefiam ôc Sedem JBarchinonenfem fub immunitatis noftrae tuitione fufcipe- remus, ficutdomnum genitorem noftrum Karolura Imper, conftat fecifle. Cu- jus precibus libenter acquiefcentes,praecipiendo jubemus ut nullus judex publi- çus, vel quiflibet ex judiciaria poteftate in Ecclefias aut loca aut agros feu re- liquas poflefliones , quas moderno tempore in quibuflibet pagis vel territoriis infra ditionem regni noftri juftè ôclegaliter memorata tenet vel poflidetEccle- fia , vel ea quae deinceps à Catholicis viris divina pietas in jureipfius Ecclefias voluerit augeri, ad caufas audiendas , aut freda vel tributa exigenda , aut man- Efiones vel paratas fàciendas, aut fidejuflbres tollendos, aut homines ipfiusEc- cleflae tam ingenuos quàm fervos fuper terram ipfius coramanentes , vel Fran- » cos in juftè nec juftè diftringendos, nec ullas redibitiones autillicitas occafîones requirendas , noftris Ôc futuris temporibus ingredi audeat, velea quae fuperiùs memorata funt penitus exigere praefumat : fed liceat memorato Praefuli fuifque fucceflbribus res praedi&ae Ecclefiae cum omnibus fibi fubje£tis fub immunita- tis noftrae defenfîone quietoordine poflidere, & nobis fidefiter defervire. Petiit etiam idem venerabilis Frodoynus Epifcopus ob amorem Dei ôc reverentiam (an&ae^Crucis , in cujus honore praediâa Ecclefia Barchinonenfis dedicata eft, ôc fan&ae Eulaliae , cujus corpus in ipfa Ecclefia requiefcit , ut Canonicam reftaurare eidem Ecclefiae, quae penitus deftruâa efle videtur, ei conceflifle- mus , ôc auxiiium fiye adjutorium praeberemus. Nos ergo ob remunerationem lomtIX. ' Fff . Digitized by Google 4*o LUDOVICI BALBI niercedis animx noftrx concedimus eidem Epifcopo licentiam Canonicam ejuf- A dem Ecclefix reflaurandi. Et ad ipfam Ecclefiam concedimus , Ôc per hoc prsceptum noftrx auctoritatis confirmamus Cellam fan&x Eulalix ôc fan£ti Genelii, llcut Jovencianus Prelbyter de heremo traxit, ôc quod incultum re- liquit , cum omnibus appendiciis fuis, molinis, terris, & hortis ; & agrum qui eft fitus juxta ftrata publica prope villam Pinellos ; ôc Cellam qux eft pa- gi Gerundenfis, five fan&i Martini Ecclefiam, cum vineis & filvis & villis iibi pertinentibus ; & domum fantYi Cucuphatis ôc fandïi Felicis ad locum Oftavianum, cum aprifionibus & adjacentiisôc omnibus ibidem pertinentibus, ficut Oftofredus Abba per prxceptum tenuit ; domum fan&i Genefii & fanai Martini fitam in rivo Tenefi,ôc villam qux dicitur Codes, cum fpeluncis , mo- linis, terris cultis ôc incultis, ôc omnibus adjacentiis fuis ; item domum S. JMartini ad locum maritimum , juxta rivo Argentona , cum villaricellos defu- B per pofitos , cum terminis ôc adjacentiis fuis. Item concedimus prxdiclx Ec- clefix feu venerabili Epifcopo prxdi&o de proprietate noftra locum, qui dici- tur Riellos, fitum in latere montis Signi, juxta alodem Baroni, ôc villam qux dicitur Breda , ôc villam Campinos cum examplariis, xdificiis, cafticiis , ôc vineis, terris cultis ôc incultis , ôc cum omnibus adjacentiis ibidem pertinen- tibus, cum domo ôc vinea vel horto, quod ibi xdificavit Otolgifus Prefbyter , ôc villaricello , quod dicitur Cerdanus, per fummitatem montis Signi , ufque in rivo Tordaria ; excepto quod Spani nomines de heremo traxerunt : ôc in alio loco villare, quem dicunt de Provafio, ôc Ecclefia fan&x Marix ibidem fita ; ôc villaricellos qui funt per ipfa ferra de ipfo monte, unde ipfa ftrata dividit ufque ad aliam ftratam, qux pergit de Gerunda ad Barchinonam. Con- cedimus infuper ei tertiam partem telonei , ficut Bernardus Marchio nofter ç per prxceptum genitoris noftri ei acceptavit de fuburbio loci ipfius , tam de mari quàm omni mercationi, ôc de heremis terrx, ôc de portatico, ôc demo- neta; ôc villam, id eft, Romanos, cum villaricello defuper pofito, juxta do- mum fan£li Stephani; ôc alteram villam Rodaldi cum fuis adjacentiis, ficut in prxcepto domni genitoris noftri continetur; feu domum qux in civitate eft Barchinona, ficut Adaulfus Epifcopus habuit. Concedimus ei agrum fuum prope civitatem Barchinonam, quem hatlenus Gothus, nomine Recofindus , de poteftate Joannis Epifcopi tulit, ôc abfquelege tenuit. Volumus etiam ut prxfatus Epifcopus fuique fibi commifli pro nobis, conjuge ac proie Domini mifericordiam exorare non neglegant. Ut autem hxc noftrx munificentix au- ftoritas firmior habeatur, ôc noftra largitas femper in Dei nomine obtineat firmitatis vigorem, manu propria fubter eam firmavimus , ôc anulo noftro in-D figniri jufllmus. Signum Ludovici gloriofifllmi Régis. Vulfardus Notarius ad vicem Gozleni recognovit. Datum v Idus Septembris, Indi&ione xi, anno primo regni domni Ludo-* { vici gloriofifllmi Régis. Attum Trecas civitate in Dei nomine féliciter. Amen. XIII. Res & mancipia Ecclefîac Nivernenfï concefla à Carolo Calvo confirmât. Apud MabilL dt Re Diplom. pag. $47. An. 878. tt jq- nomme Domini Dei «terni ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Ludovi- X eus mifericordia Dei Rex. Si fidelium noftrorum aurem celfitudinis noftrx petitionibus accommodamus , morem prxdeceflbrum Regum ôc Imperatorum parentum noftrorum exercemus. Igitur notum fit omnibus fidelibus fan£tx Dei Ecclefix ôc noftris, prxfentibus feilicet ôc futuris, quia Abbo, Nevernenfis Ecclefix venerabilis Epifcopus ad noftram accedens excellentiam , oftendit nobis prxcepta genitoris noftri pi* memorix Karoli Imperatoris Augufti, in quibus erat infertum, qualiter idem domnus ôc genitor nofter quafdam res ôc mancipia fux proprietatis eidem Ecclefix Nevernenfi , qux eft conftru&a in honore fan&i Cyrici Martyris, contulerit , atque fubjiciendo confirmaveric. Digitized by Google V D I P L O M A T A. 411 A Deprecatus eft ergo regiam celfitudinem noftram quatenus ipfas res 6t manei- ' pia , ficut domnus genitor nofter egit, praecepto noftrae au&oritatis ipfi Eccle- fiae Nevernenfi concederemus , & concedendo fubjiceremus. Cujus precibus libenter adquiefcentes , concedimus eafdem res & mancipia ipfi Ecclefiae Ne- vernenfi , cui praefàtus Ëpifcopus Abbo praeefle videtur, & ftatuentes praecepto genitoris noftri perpetuo fubjiciendo aelegamus , id eft Magniacum vicùm , ubi beatus Vincentius corpore requiefcit , cum omnibus, appendiciis fuis & mancipiis utriufque fexûs defuper commanentibus , & aliis manfis ibidem afpi- cientibus , ficut in praeceptis noftri continetur genitoris. Unde altitudinis no- ftrae praeceptum hoc fieri illique dari jufllmus, per quod praecipimus atque ju- Eemus ut memoratas res tam ipfe quàm fui fucceflores Epifcopi fubjeâas ad praefktam Ecciefiam Nevernenfem cum fuis pertinentibus & aliis mancipiis , B ficut in praecepto fuae au&ofitatis genitor nofter [(êo telle 6c judice, ut â nullo unquam Regum fucceflb- rum noftrorum hacc noftrac largitatis aùÇtoritas violetur ; fed ficut aliac res ejufdem Epifcopatûs , ita hxc villa asternaliter maneat indivulfa ; immunita- fem quoque, ficut aliac res ejufdem Epifcopatûs, ita ôc jamdiâa villa habeat, reliquifque privilegiis ejufdem Ecçlefiae fubje&a perfiftat ac maneat. Ut au- tem hujusnoûrae conHrmationis auâoritas pleniorem in Dei nomine obtineac firmp^atis. vigoreni;» -manibuÊ propriis eamtfub/fcripfimus, ôç annuli noftri. im* prefl^one fiibter affignari juffimus. Signum Çarlomànni gloriofiffimi Régis. Norbertus Notarius fubfcripfit. 0' "Datum pridie Calendes* Deeembris , anno fecundo Carlomanni gloriofiffimi Régis,, Indiâ. xn 1. Adum apud Ça) Nerondam villam in Dei nomine fèi Jiciter. Amen, Tliepdoricuç Gomes ambafciavit. I I. Êx Charta- rio Nivtr~_ nenjt. 1 . - c Villam Gurtiîji Hipcr JLigerim rèddit Ecclefoe Nivernenfi. " Àpud Mabîll. de ReDtplom. pag. 54g. "An. 887;" C-H i^lne ;i Dbmini Dei «terni & Salvatoris noftri Jefu^Chrifti, Karolq- Jimannus .gra«âa©ei Rex.:Sr ifégiafollidtudo-ea procuret; quae ad inftaura-E' tionem fgn^.^eJe^ cibthplicae pertinerjs npfcuntur, proçuldubio magnum regii culminis 'ftatum prapârare probàtur; ôc non folùm in praefenti ftabiliînen- tum regni corroborât, fed etiam in futuro praemium aeternae retributionis con- ciliât. Qua de re notum eiïe volumus omnium fidelium Dei atque noftrorum y praefentium fcilicet atque futu'rorum induftriae , qubd noftram adiens manfue- tudinem venerabilis vir ôc Ded dignus.Abbo Nevernorum Epifcopus, innotuic quamdam villam, vocabulo Curtim, cum omnibus appendiciis, fitam in pago ( a ) Neronda viens eft in pago Biruricenfi : obfidione Viennenfi , non ih Franciam rediifle ; in eodem pago exftant pariter vici Petrafiéta, fed fubftitifle in vicinis regionibus.;Et cettè anno Pauliacum , Caciacum feu Cauciacum , > .• . Digitized by Google DIPLOMATA. 419 A Nevernenfi in Vîcarîa Patiniacenfe fuper fluvium Ligeris, XXX manfos in fis habentem, qux debebat defervire Ecclefix fanâi Cyrici Neverno fitx, ipfî Deo amabili Epifcopo commiffx , poftulans ut eamdem villam cum omnibus appendiciis fuis Ecclefiae fibi commiflx noftra liberalitas reftitueret , qux ab cxternis in bencficium diu poflefla fuerat. Agentes itaque commune confîlium cum Proceribus atque Primoribus Palatii noftri, decrevimus ejus annuere pre-* cibus, Ôc tam pro noftra, quàm pro patrum noftrorum indulgentia prxdiâam villam cum omnibus appendiciis fuis fanâx matri Ecclefix Nevernis per prx- ceptum noftrx auâoritatis reddidimus. Habeat itaque prxdiâa mater Ecclefîa poteftatem facere ex illa quicquid pothis elegerit jure Ecclefiaftico, five în ufus pauperum, vel alimonias Clericorum, aut Ecclefix fervitorum, proue Canonica docuerunt inftituta. Et ut hoc noftrx auâoritatis prxceptum invio- Blabilem obtineat vigorem, manu propria fubter firmavimus, ôc anulo noftro infigniri juflimus. Signum Karlomanni gloriofîflimi Régis. Aâum apud villam Caciacum pridie Iduum Januarii, Indiâione XIiil y anno (a) 111 regni Karlomanni gloriofîflimi Régis. (b ) Norbertus Notarius ad vicem Vugardi recognovit. III. Quafdam Villas reftituic Ecclefix (c) Aurelianenfi. Ex Autographo. IN nomine fanâx 6c individux Trinitatis , Karlomannus mifericordia Dei An. 8S1» Rex. Quxcunque regix dignitatis culmine efferri defîderat mens, eum prx oculis femper habere débet , cujus gratiâ prxfertur. Igitur noverit omnium fanâx Dei Ecclefix fidelium, noftrorumque tam prxfentium quàm futurorum follertia, quia nos ubique res Ecclefîafticas plufquàm omnes vitx noftrx aâus evehere atque augmentari gaudemus. Quapropter placuit celfitudini noftrx cuidam fanâx matri Ecclefix Aurelianorum , qux eft in honore fanâx ac vi- vifier Crucis , cui etiam auâore Deo prxefle dinofeitur Walterius venerabilis Prxful , ad ipfius quoque deprecationem , reftituendo reddere ôc reddendo reftituere quandam villam in intègre, nomine Caltefiam, fitamin pago Bitu- rico, five etiam Pauliacum in eodem pago continentem, five ôc Germinia- D cum, neenon etiam alteram villam, qux vocatur Marfiacus in pago Niver- nenfî, adeandem Caltefiam pertinentem, cum omnibus ad fe pertinentibus vel afpicientibus longé vel propè pofitis, ôc familia utriufque fexûs. Qux villx olim diftraâx eue nofcuntur ab eadem Ecclefia per incuriam, ôc malivo- lorum hominum violentiam. Ob reftitutionem tamen, quiaDeo infpiranteno- ftris erant temporibus redintegrandx , nonarum decimarumque veftituram abf- que ullius detraâione autinquietudine prxfata fanâa mater Ecclefia femper obtineat. Unde hoc celfitudinis noftrx prxceptum fieri, atque ob emolumen- tum mercedis animx noftrx , ôc xternorum remunerationem prxmiorum , pro xemedio quoque domni ôc genitoris noftri Hludovici ôc fanctx recordationis avi noftri Karoli Imperatoris , jamdiâo venerabili Epifcopo atque prxfatx fanâx matri Ecclefix reddi juflimus ; per quod memoratas villas cum omni- £ bus fibi pertinentibus rébus integerrimè prxnotatx fanâx matri Ecclefix peren- niter mancipandas delegando reddimus ac reddendo delegamus , eo videlicet modo ut idem venerabilis Prxful fratribus fibi commiflx Ecclefix , videlicet fanâx Crucis , eafdem villas in fui viâûs ftipendium propria ôc libentiflima voluntate , ipfo hoc noftram celfitudinem deprecante , prxfentibus futurifque temporibus abfque ullius inquietudine delegare ftudeat. Prxcipientes quoque decernimus ôc mduTolubiliter fancimus ut nemo fucceflbrum noftrorum alicujus (a) Si Carlomannus regnaie tantiun coepit regiam de more, ut notât Mabillonius , 8c loco poft patri* Ludovici obitum, qui contigit fexto Vugardi legendum Vulfarii. Maie apud Labbeum, Idns Aprilis an. 87P , annus erat regni ejus fecun- Htrbtrtus Notariut ad vicem Vurgwrdi. dus , non tertius. Verum repetendum initium regni ( c ) Illud idem Pneceplum ex Chartolario Ec- ab initio anni 879. clefiss Aurelianenfi» edidtt fialuzius in- Appendice. (fr ; Reftitucnda eft Notant fubfcriptio poft ad Capitulai» col. ij©8, Digitized by Google 420 CAR LOMANNI REGIS argument! machinatione illeâus praefatas res , quas modo liberalitatis no- A. ûr% munificentia praefatae Ecclefiae fie memorato Praefuli fuaeque Ecclefiae Ca- nonicis confirmando unimus , abftrahere ab ejufdem Ecclefiae poteftate audeat , vel quolibet occafiohis obtentu violare ullo modo pntfumat; fed liceat Reûo- ribus jamdiâse matris Ecclefiae fanâae Crucis in ufus fratrum eafdem res quietè tenere ; & nemine inquiétante perpetualiter poflldere. Et ut hase noftrae con- firmationis atque reftitutionis au&oritas pleniorem in Dei nomine per fubfe- quentia tempora obtineat vigorem , manu propria fubter firmavimus, ôt anuli noftri impreflione juflimus alfignari. Signum Karlomanni gloriofiflimi Régis. (a)Norbertus Notarius ad vicem Vulfardi recognovit & fubfcripfit. Àéhim apud villam Petrafi&am anno m regni Karlomanni gloriofiflïmi Régis, in menfe Maio, Indi&ione xiv. " B I V. ExAfogr*- Immunitatcm concedit Monafterio S. Polycarpi in Diœcefi rouvai. • Narbonenli. Apud Acherium Tom. 8 Spicil. pag. 3 S 2 -* An. 88i. TT N nomine Domini Dei aeterni ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Karloman- \wx% gratia Dei Rex. Si utilitatibus locorum divinis cultibus mancipatorum , fervorumque Dei neceflitatibus in eis degentium largiter providemus , regia: celfitudinis operam frequentamus ; ac per hoc aeternae beatitudinis gloriam C faciliùs affecuturos omninb confidimus. Itaque notum fit omnibus fan&ae Dei Ecclefiae fidelibus ôc noftris, praefentibus atque futuris, quia venerabilis vir & nobilis dile&us Attila Abba ex Monafterio fanâi Polycarpi ad noftram acce- dens manfuetudinem, coram frequentia Procerum Primatumque noftrorum detulit nobis authorabile praeceptum fibi à divae memoriae Karolo avo noftro gloriofiflimo Imperatore collatum, feilicet ex praefato Monafterio fito in pago Redehfi cum univerfis ad fè pertinentibus, vel appendiciis atque adjacentiis feuterminis fuis, neenon & cum Gajano-villare cum antiquis terminis, five cum rébus quas (a) Auffrimirus eidem Monafterio contulit, & in pago Hele- n*enfi, quorum funtnomina, Palatiolus ôt Salellas, feu & cum Cellâ in pago Càrcafïenfi conjacertti , quam idem Auftrimirus ad idem Monafterium dele- gavit, cujus vocabulum eft Cornicianus , cum omnibus nihilominus quae à Deump collata timèntibus hominibus ad idem * collatum fuerit Monafterium, ideft, fàn£ta Cruee fit Milfirico, fub noftra fucceflbrumque noftrorum tuitione in perpetuUm rhaneat; videlicet ut nullus judex publiais , nec quiflibet ex judiciaria poteftate, aut ulhis ex fidelibus noftris tam praefentibus quàm futuris, ad Cellas aut in Ecclefias , vel loca five agros , vel reliquas poflefliones , quas nunc in quibuf- libet pagis fie territoriis poffidet , vel quae deinceps fidelium devotio ibidem aûgere voluerit, ad caufas audiendas, vel freda exigenda, aut manfiones vel paratas 1 fàciendas, aut fidejuflores tollendos, hominefque diftringendos, aut cmafcttthque redhibitiones yel inquiétas occafiones requirendas , noftris futu- nïque tsemporibus ingredi audeat, nec ea quae fuprà memorata funt penitus exïgere praefumatj fed liceat memorato Abbati fuifque fucceftoribus res ejuf- dem Monafterii, cum omnibus ad fe pertinentibus, fub tuitionis atque immuni- E tatis rtoftr* defénfione, remota totius judiciariae poteftatis inqUietudine, quieto ordine poffidere. Petiit etiam venerabilis Abba Attila celfitudinem noftram Ht hommes liberi commanentes infra terminos ejufdem Monafterii, quos prae- fixérunt au£toritate domni Ludovici 6c Bernardus Comités, terras quas ek eremo traxerunt quietè poffideant , ôt congruum obfequium , ficut hommes ingenui, exinde eidem Monafterio exhibeant; ne eorum ingenuitas vel . npbilitas yilefcat. Hi vero.homines, qui extra terminum ejufdem Mo- nafterii manent, fie terras infra fines praefau Monafterii habent, fi eorum voluntas (a) Mâlè apud Baluzium, Mrbertus. ( b) Guûrimirus vocatur in Precepto Odonis Régis an. 88?, Cornes crat Carcaflbnenfis vel Rufci* noncnfU. » fucrint Digitized by Google DIPLOMAT A. 4ît Àfuerit de ïpfis terris !commutandi aut vendendi, per hoc noftrae auftoritatis praeceptum inter fe invicem aut ad idem Monafterium , licentiam habeant : 6c ipfa emptio vel commutatio pleniflimam praefenti noftrae au£toritatis edi&o in omnibus dbtineat firmitatem; alia fa£ta venditio vel emptio non habeat firmitatem. Quandoquidem aut divina ordinatione fupradi&us Abba vel fuc- ceflbres ejus ab hac luce migraverint } quamdiu ipfi inter fe taies invenire potuerint , qui ipfam congregationem (ecundùm Kegulam fanfti Benedi&i regere 6c gubernare valeant, per noftram hanc auétoritatem licentiam ha- beant ex femetipfis Âbbates eligere ; quatenus fervos Dei , qui ibidem famu- lantur, pfo nobis & ftabilitate totius- regni noftri, Domini immenfam mife- ricordiam jugiter exorare dele£tet. Et ut hase noftrae largitionis auûoritas no- ftris fucceflbrumque noftrorum temporibus inviolabilem atque inconvulfam B obtineat firmitatem, manu propria fubter firmavimus, & annuli noftri im- preffione aflignari juflimus. Carlomannus. Norbertus ad vicem "Wulfardi recognovï. Afltutn apud Petrafiâam , x Kalendas Junii, anno tertio regni Karolomanni gloriofiflimi Régis , Indi&ione xiv. V. Abbatiam S. Laurentii concedit Ecclefiae Narbonenfî» Jf* Apud Baluqium in Append. ad Concilia Galliœ Narbon. pag. 68 > C T N nomine Domini Dei aeterni & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Karloman* An * 88r < J[ nus gratia Dei Rex. Si facris ac Tandis locis divinocultui mancipatis aliquid de rébus regni noftri feu facultatibus conferre ftudemus,non folùm in hoc regiam exercemus confuetudinem, fed maximum regni noftri munimen auxiliante di- vina gratia efle nullatenus dubitamus. Quapropter noverit omnium fidelium fanâae Dei Ecclefiae noftrorumque tam praefentium quàm 6c futurorum foller- tia, quia acceflit ad clementiam ferenitatis noftrae Sigebodus fan&ae matris Narbonenfis ac Redenfis Ecclefiae Archiepifcopus , & innotuit nobis de pau- pertate fui Epifcopatûs, & quemadmodum fua Sedes & penè omnes Eccle-: fiae ejufdem civitatis ruinae jam proximae exiftebant, ita ut per ipfum nulla- tenus poflent reftaurari ; narrans etiam qualiter jamdudum, deprecante dom- . no Apoftolico Johanne , apud Trecas civkatem per genitorem noftrum piif- D fimum Regem Hludovicum quaedam recéperit ad augmentum fuae Ecclefiae beneficiola à fe fuifque fucceflbribus perpetualiter obtinenda. Cujus petitio- nem neceffariam 6c rationabilem efTe cognofeentes , placuit celfitudini noftrae, pro remedio animae genitoris noftri 6c noftrae , atque pro tanta deprecatione Apoftolici Johannis, feu kariflimi noftri vénerabilis Abbatis Hugonis, quati- nus ad eandem Ecclefîam fan&i Jufti 6c fanâi Paftoris, neenon 6c fan&i Paul! Confefloris, ubiipfe vénerabilis vir corpore requiefeit, Abbatiam (a) fanâi Laurentii, cum omnibus fuis Cellulis 6c villis atque terminis, cum fumma integritate locorum , veluti in praeceptis Monachorum ab anteceflbribus noftris piiflimis Regibus fa£tis, perpetualiter Concederemus ; eo videlicet tenore, ut ftipendia Monachorum ibidem degentium juxta vires Praefulis non deficiant. ■ Concedimus praetereà medietatém falinarum, telonei, portatici, 6c raficae, at- E que pafcuarii ad eandem praefatam Ecclefiam , tam in Narbonenfi quàm in Redenfi Comitatu> undecunque Cornes Vel ejus Miflus recéperit vel recipere debuerit aliquid exa&ionis. Donamus etiam fifeos juxta Baflianum villam qui yocantur Cefaranus 6c villa Arfegii. Concedimus etiam ipfi Ecclefiae in Redenfi Comitatu villam quae dicitur Limofus, cum fuis Ecclefiis, 6c fanôae Eulaliae, atque Fla£tiano , vel cum omni fua integritate , ac membris fibi pertinentibus atque farinariis, Donamus etiam ibi Villam-longam, cum fan&i Felicis Ec- clefia , 6c cum fuis omnibus vitlaribus atque adjacentiis cunâis. Si verb infra iftas villas homines Hoftolenfes vel Hifpani fuerint , quicquid jus fifei inde ( « ) Situm eft hoc Monaûerium ad amnem Nigellam , la NieUt, 41t CARLOMANNI REGIS exigere débet, totum ad opus fana* matris Ecclefix Narbonenfîs jure perpè- A tuo concedimus obtinendum. Fifcos verb , qui font in Biterrenfi Comkatu , fan&o Paulo Confeflbri à longo tempore collatos, 6c à poteûate Comitali in- iuftè ufurpatos pleniflimè reddidimus , atque eidem Ecclefix, ficot dignumeft, pernoftrjcauûoritatis prscceptum confirmavimus; per quod decernimus atque jubemus ut nullus judiciarix poteftatis, nec ullus ex fidelibus noftris in Ec- clefias aut loca , qux deinceps jure & poteftate ipfius Ecclefix divina pietas voluerit augere , ad caufas audiendas , vel freda feu tributa exigenda, aut man- fiones vel paratas faciendas , aut fidejuflbres tollendos , aut homines ipfius Ec- clefix tam ingenuos quàm fervos diftringendos , aut ullas redibitiones aut illi- citas occafiones requirendas , noftris futurifque temporibus ingredi audeat , vel ea qux fuprà memorata funt penitus exigere prxfumat; fed liceat memo- rato Prxfuli fuifque fucceflbribus fub noftra defenfione quietè refidere, ôc no- B ftrx parère julfioni. Et quicquid jus fifci exinde exigere poterat, totum nos pro xterna remuneratione eidem concedimus Ecclefix, ut perpetuis temporibus Clericis ibidem Deo fervientibus proficiat in augmentum; quatenus Redores ipfius Ecclefix, cum omnibus ad le pertinentibus , cum Clero ôc populo fibi fubje&o , pro nobis ac tottus regni noftri ftabilimento Domini mifericordiam alacriter exorare dele&et. Et ut hoc prxceptum noftrx au&oritatis inviolabilc sternum obtineat vigorem , manu propria îubter firmavimus, ôc anulo nofiro infigniri juflimus. Signum Karlomanni gloriofiflimi Régis. Norbertus Notarius ad vicem VulfarcU (a) Archicancellarii recognovit. Datum pridie Nonas Junii, anno m regni Karlomanni gloriofiflimi Régis; Indi&ione xim. Aftum apud Pauliacum vicumin Dei nomine féliciter. Amen, q Hugo venerabilis Abba hoc ambafciavit. V I. Nobiliacum Cellam ( b ) fan&i Gundulfi prope Ligerim largitur Glonnenfî S. Florcntii Monalterio. Ex Chanulario hujus MonafteriL An. Sti. t N nomine Domini Deixterni ôcSalvatoris noftri Jefu-Chrifti, Karoloman- J_ nus Dei gratia Rex &c. Itaque noverit omnium fanâx Dei Ecclefix fîde- lium noftrorumque tam prxfentium quàm ôc futurorum folertia , quia vcne- D rabilis vir ôc religiofus Abbas Rodumhus Monafterii B. Florentii, unà cum Monachis inibi Deo famulantibus , ad noftram accedens fublimitatem , mife- rabili auditu, lacrymabili fuggeûione expofuit manfuetudini noftrx calamita- tem prxfati Monafterii, ceteramque miferiam ipfius regionis, pro peccatis noftris ab inimicis Dei cruentiflimis Normannis crudeliter fxpius illatam : ita ut eadem Provincia quondam vifu pulcherrima in folitudinis faciem penitus videa- tur efle redaâa. Quare ficut ôc aliis incolis quondam Ulius plagx, multo ma- gis quoque Monachis fxpius dicli Monafterii ejufdem religiofi viri Abbatis curâ providendis in eodem loco exclufa eft habitatio. Igitur oravit fuppliciter idem venerandus Abbas Rodulphus ut ad fuorum refugium Monachorum, ôc ad receptionem fan&iflimi corporis B. Florentii, concedere fibi dignaremur Cel- lam fecùs fluvium Ligeris in pago Biturico fitam, qux dicitur Nobiliacus : g quemadmodum prxdeceflbri iflius Didoni Abbati nos fecifle cognofcitur; in qua CellaS. Gundulphus reverenter colitur humatus : quatenus a manibus fu- prafcriptorum inimicorum Dei fe evafifle exultantes, requiem ibi de tanta per* iecutione tandem mereantur Chrifto propitio invenire , ôc in laudem divins mifericordix valeant refpirare. Nos autem fupplicibus ejufdem Rodulphi Ab- batis Monachorumque ejus precibus benignum aflenfum prxbentes , altitudi- nis noftrx prxceptum hoc fieri juflimus , per quod memoratam S. Gundulphî Cellam, cum femilia utriufque fexûs ôc rerum omnium aliarum plenitudinc , (a) Mendosè apud Balnzium , Archiepifcopi. (b) SixnilePnecepturaCaroliCalvipro Hec&ufo Abbate, iifdcfflquc vexbis «preflùm habetur ta Twng aoftro oftave , pag. Digitized by Google DIPL OMAT A. 4îj ^.faepediâo venerando Abbati Rodulpho fuifque habendam concedîmus atqûe largimur, videlicetut pro noraine Domini & peccatorum noftrorum ablutione Monafteriura illud, cum omnibus fibi pertinentibus rébus, ab eodem Rodul- pho venerando Abbate fuccefforibufque ejus fecuhdùm regularis inftitutionis ordinem omnimodè regatur, & fine cujufpiam contradidione & inquietudine regulariter difpenatur, ad utilitatem 6c neceflitatem fervorum Dei noftris fu- turifque temporibus fecundùm facrae inftitutionis normam S. Benedi&i ibidem Deo fervientium atque famulantium &c. Data Nonis Junii, anno m regni Karolomanni, Indift. X I V. A&um apu IN nomine Domini Dei «terni & Salvatoris noftri.Jhefu-Chrifti, Karloman* An. 8Si; nus Dei gratia Rex.'Regum praedeceiforum noftrorum confuetudo femper extitit fidèles fuos maximis honoribus illuftrare , atque fublimes efficere, qua- tinus in eos & benignitatem fuam oftenderent, & animos illorum ar&iùs in fuam fidelitatem adftringerent. Quocirca noverit cun&orum fidelium Dei atque noftrorum induftria, praefentium fcilicet atque futurorum, qubd adeuntes no- C ftram manfuetudinem ( b ) Geilo Lingonenfis Ecclefix venerabilis Epifcopus , necnon & amabilis fidelis nofter Baldricus, innotuerunt noftrac celfitudini quafdam res interne commutafle , quae funt fitaein pago (c) Tornotrenfi, in iVicaria^Stolicienfi, in villa Turgiaco, fuper fontem Orogae : qubd dederit praediûus Epifcopus Baldrico paeinam terrx ex rébus S. Aniani , cum fàri- rmrio, continentem infe anzingas duas, & quartam partemunius jornalis, cum fonte difcurrente ; & econtrà Baldricus partibus jam diâi Praefulis dederit ex fui proprietate campùm unum continentem in fe anzingas n , ôc in alio loco în ipfa villa anzingam unam, & quartam partem alterius, cum farinario, pro utilitate pracdi&ae Ecclefiae vel communi neceflitate ; pofcentes ut eorumaem commutationem noftra etiam corroboraret au&oritas. Placuit ergo nobis eo- rum utilibus annuere poftulationibus , juflimufque cpnfcribi pracceptum noftrac D au&oritatis , per quod conftituendo fancimus, & fanciendo concedimus, ut commutatio ambarum partium per omnia fucceftorum tempora inviolabilis per- maneat, ita ut unaquacque pars de his quae commutavitpro fui qualitate, face- re proprio jure quicquid elegerit , habeat poteftatem tenendi , poflidendi , âedificandi, donandi, atque diftribuendi, fine alicujus contradiâione. Et ut haec noftrac auftoritatis largitio in Dei nomine firmior habeatur, ac fempiternis valeat perdurare temporibus , anulo noftro fubfigillari juflimus. Norb ertus Notarius ad vicem Vulfkrdi recognovit & fubfcripfit. Datum xv Kal. Augufti, IndicYione xiv, anno tertio régnante Karloman- no gloriofiflimo Rege. A&um apud Cauciacum villam in Dei nomine félici- ter. Amen. («) Corrigendum , Pauliacum , ut in prsece- Fulco , cUm Epifcopus ab Aureliano ordînatus eft . denti. tametfi jam ab anms minimum undecim Herenfem (fr) Aurelianus LngdunenCs Archiep. inconfulto cœtum Abbas & Monachus regebat. Casterùm Clero, favente forfan Bofone , Geilonera Trenor- Lingonenfem Ecclefiam Geiloreâe admimÂraifo chienfera Abbatem ordinafle Epifcopum dicitur dicitur. in Litteris Fulconis Rem. Arch. ad Stephanum P. (e) Chiffletius in Probat. Hift. TtenorcienSs , (.apud Frodoardum lit. 4 cap. 1 ) , eumque nolenti- pag. 2)6, legit , in pago Tornetrenfi, in vie aria StoVt tut prepofuiffe. Geilonem nupet conreriùm ait vienfi. Digitized by Google \ 41$ • CARLOMANNI REGIS A VIII. ExChart*. Ecclefîam Gcrundenfem fub fua tuitionc fufcipit. Urio Ecelefia Germdenftt. Apud Bdlu^ium ITl AppCTld, ûd Capitlll, Col. l$0(). An. 88 1. TN nominc Domini Dei aeterni & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Karloman- l-nus gratia Dei Rex. Si facrorum locorum divino cultui mancipatorum, Debque in eis famulantium neceflitatibus opem ferimus, regix celfitudinis morem exercemus, ac per hoc ad xternam beatitudinem fàciliùs pervenire omnimodis confidimus. Itaque notum fit omnibus fan&x Dei Ecclêfiae fide- libus ôc noftris, prxfentibus fcilicet & futuris, quia venerabilis vir TheotariusjJ Gerundenfis Ecclêfiae Epifcopus noftram adiens celfitudinem , petiit ut me- moratam Sedem cum villis & hominibus à domino & genitore noftro Ludo- vico ahïfque devotis hominibus eidem Sedi collatis , quas nunc poffidere di- nofcitur, id eft, in pago Emporitano villam nuncupatam Olianum cum fuis terminis, 6c villam vocatam Caravianum, ac Villarem antiquum, cum villa no- va, quam vocant Villofos , & cum caftello fuoque termino; & in pago Ge- rundenfe medietatem de villa Molleto , ôc Milliariam villam , ceterafque res quas à longo tempore inibi poffidere dinofcitur, fimul cum tertia parte de paf- cuario & teloneo deipfo pago , aliafque villas, quarum vocabula funt , Caftel- lum-fra&um, & Parietes-Roffini , cum tertia parte de pafcuario ôc teloneo de ipfo pago, Cellam S. Clementis cum Petra-lata ôc terminis fuis atque archis... Concemmus etiam praefato Pontifici fie fuae Sedi villas , quas pater nofter divx Q recordationis Ludovicus Rex condonavit per prxceptum, vÙlam fcilicet fan- Etx Mariae, quam alio nomine vocant Fontanetum , fie Palatis-mororum cum fuos villares , villarem quem dicunt Vilio, ôc villarem Murellum, neenon fie villam Quarcianum fie Falgaroles, cum omnibus adjacentiis fie termiftis fuis, cûltis fie incultis, neenon Ôc villam, quac vocatur Fons-ediâus uno nomine > alteram verb ApUiarem, cum propriis videlicet finibus vel adjacentiis, cultis & incultis ; quas etiam res, ficut 6c fuprà nominatas, xqua conditione ôc fub defenfionis noftrae munimine pariter recipimus. Vineas quoque & terras , quas Caftellanus prefbyter ôc parentes ejus traxerunt de heremo , ubenti animo condonamus fànâx Mariae ôc S. Felici atque Reôoribus ejus pro remedio animarum parentum noftrorum , noftroque fàcinore j ôc villarem Farum cum vineis, terris, filvis, ôc omnibus terminis fuis, ôc plantaricium GondemariD Epifcopi cum omnibus terminibus ôc archas fuas ; Ôc villam quac eft in pago Bifuldunenfe, ôc vocatur Bafcara, cum fuis villaribus 6c fup termino ôc archas; ôc villarem vocantem Spedulias , ôc alium villarem qui eft infra memorata- lum villarum terminos ; villas etiam duas quz vocantur Crefpianis ôc Millia- rios, cum tertia parte de pafcuario ôc teloneo de ipfo pago ; ôcin pago Petra-, latenfe villam quae vocatur Farus, cum omni fuo termino, propter infefta- tiones malorum hominum fub noftra tuitione ôc immunitatis defenfione confli- tuimus. Cujus petitioni annuentes propter amorem Dei, memoratam Se- dem cum fupraferiptis villis praefenti tempore in jure ejus confiftentibus fub noftra tuitione conftituimus, ôc hanc noftram auâoritatetn circa eandem Se- dem fieri decrevimus , per quam decernimus ut nullus judex pùbUcus , vel quiflibet ex judiciaria poteftate, major minorve perfona in Ecclefîas aut locag vel agros vel reliquas poffeffiones memoratae Sedis, quas moderno tempore infra ditionem imperii noftri legaliter poflidet, vel qux deinceps in jure ipfius loci divina pietas augeri voluerit , ad caufas judiciario more audiendas vel dif- . çiftiendas , aut freda exigenda , aut manfionaticos vel paratas faciendas , aut fidéjufTores tollendos , aut homines ipfius Ecclefix contra rationis ordinemdi- ftringendos , nec ullas redhibitiones vel illicitas occafiones requirendas ullo unquam tempore ingredi audeat,' vel ea quac fuprà memorata funt penitus exi- gere , aut undecunque modo legaliter veftituram habet, abftrahere praefumat ; fèd liceat praefato Epifcopo fuifque fuccefforibus res praedi&ae Ecclêfiae c«m omnibus quac poflidet quieto ordine poffidere , ôc noftro fideliter parère im- perio, ôc pro nobis ac patribus noftris Domini rnifcricordiam jugiter exorare. Google DIPLOM AT A; 42^ A Et ut h*c au&oritas confirmationis noftrae per curricula annorum kiviolabilem atque inconvulfam obtineat firmitatem, manu propria fubter firmavimus, ôc anulî noftri impreffione adfignari juflùnus. Signum Karlomânni gloriofiilimi Régis. Norbertus Notarius ad vicem Vulfardi recognovît. / Daçum iv Kalendarum Septembrium, anno tertio regni Karlomânni glorio^ fiflimi Régis , Indiâione quartadecima. A&um apud Fofianum villam in Dei nomine féliciter. Amen. IX, Quafdam Villas confère fideli fuo Rainardo. g - rra/û Eccl. In Probationibiis nov* Hijl. Occitania , Tomo Z , pag. ig. An. 881* IN nomine Domini Dei aeterni fie Salvatoris noftri Jefu - Chrifti , Karlo- magnus gratia Dei Rex. Mos ôc confuetudo Regum praedeceflbrum no-, ftrorum femper extitit fidèles fuos maximis honoribus illuftrare , atque fubli- mes efficere , quatenus in eos ôc benignitàtem fuam oftenderent , ôc animos illorum propiùs in fuam fidelitatem aftringerent. Quocirca noverit cunâorum fan&ae Dei Ecclefiae noftrorumque fidelium , praefentium feilicet 6c futurorum , 5 induftria , quod accedens ad manfuetudinis noftrae clementiam Vulfardus venerabilis * Abbas , coram frequentia Procerum Primatumque noftrorum pe- c ^fc vmi * r tiît ut quemdam fidelem noftrum Rainardum pro aflidua fidelitate qua in C noftro decertat fervitio , neenon 6c pro utilitate ôc ftabilimento regni noftri honorare deberemus , videlicet Afpifanum ôc Àlbinianum villas in Biterrenfl pago fitas , neenon ôc Ecclefiam in honore S. Felicis fundatam , in villa Ca- lobrice fitam , cum ipfo campo 6c omnibus fuis adjacentiis , atque Paulinia- num villarem juxta Calobrices ab integro cum omni fuo terminio ôc univerfis adjacentiis ad fe pertinentibus , in proprietatem illi concederemus. Cujus ita- que falubribus acquiefeere libuit precatibus , ôc promptiflima voluntate prae- fatas villas ôc Eccleftam pranominatam cum villare fupradiâo , cum omnibus appendiciis tam propinquis quàm longinquis , eidem Rainardo in proprieta- tem conceflimus» Has itaque villas ôc Ecclefiam cum villare fuprà nominato in proprietatem noftra liberalitate jamdi&o fideli noftro Rainardo concedi- mus, cum terris, vineis , pafeuis, pratis , filvis , molendinis , aquis aquarum- D ve decurfibus, ingrembus Ôc regreflibus , quaefitis ôc inquirendis, cultis ôc in- cultis , totum ôc ad integrum ; qub dehinc ôc omne terhpus habeat firmiflV mam ôc liberrimam poteftatem tenendi ôc poflidendi , dandi ôc venundandi / ac quae maluerit largiendi , tam ipfe quàm ejus pofteritas fine alicujus prohibi- tione. Et ut haec au&oritas in Dei nomine firmior habeatur , Ôc aeternalitet perduret, eam fubtér firmavimus ôcannulo noftro figillari juflûmus. Signum Karlomagni gloriofiffimi Régis. Nortbertus Notarius ad vicem Vulfardi recognovît. Datum quarto Kal. Septembris , anno tertio régnante Karlomagno glorio- fiflimo Rege, Indicé, xiv. Acium apud villam (a) Coftam in Dei nomine fe* liciter. Amen. X. ^Monafterium S. Caecilix in Diœcefi Urgellénfï fub fua tuitionc r r . . ° mtjus Mom- lulCipitk fttrH. Jpud Balu^itim in App. ad Marcam Hijp> col. 8 il. N nomine Domini Dei aeterni ôc Salvatoris noftri Jefu-Ghrifti , Karloman- «o. nus gratia Dei Rex. Si utilitatibus locorum divinis cultibus mancipatorum , * • I feu fervorum Dei neceflitatibus in eifdem degentium operàm demus , re- giam proculdubio exercemus confuetudinem, ac per hoc aeternae beatitudinis ( a ) An vicus CoÛa, h Cojle, in pag6 Vicnncnfi { TomelX. Hhh Digitized by Google tus 1*5 CARLOMANNI REGIS folatium tandem adipifciminimè dubitamus. Proindè noverit omnium fideiium A fandae Ecclefix noftrorumque, tam prxfentium quàm futurorum , induftria, qubd accedens ad celfitudinis noftrx clementiam Edifredus venerabilis Abbas , innotuit exorando qualiter cum fibi fubje&is Monachis quandam eremum ad culturam attraxit , in qua in honorem beatx Martyris Cxcilix fub fudore ma- ximo & labore Bafilicam conftruxit , in pago videlicet Urgellenfi , in valle Eunte , fuper fluvium Rivocavo , petens ut nos ipfum Abbatem cum fuis Mo- nachis in prxdi&o loco confiftentibus fub noftra defenfione , cum Bafrlica ubi ipfum Monafterium conftruxerat, cum finibus & adjacentiis , ôc cum his 3ux à Deum timentibus ibidem conlata funt, efle concederemus, & ut prx- iftus Abbas, cum Monachis ôc rébus in prxdi&o Monafterio Domino famu- lantibus, fub noftra defenfione atque tuitione & immunitate receptis , in noftra confiftat poteftate. Ob divinum itaque amorem libenter annuimus, & Mo- S nachis ibidem fub S. Benedi£ti Régula Domino famulantibus , vel quicquid extirpaverint , vel religiofi homines in eodem loco detulerint, vel quod dein- ceps aut ipfi divino auxilio fulti extirpare & excolere potuerint , vel fi quid quifpiam religioforum eis divini amoris intuitu conferre voluerint , fub no- ftro fufcepimus mundeburdo , tuitione atque immunitate ôc defenfione. Con- cedimus etiam prxdi&o Monafterio Ecclefiam S. Juliani & S. Gervafii, qua? eft • adjacen- m Montanione , cum illarum * adjacentium ; ôc medietatem Ecclefix fanctx Eulalix cum fuis adjacentiis fub Montanione ; ôc fuper ipfum Monafterium ter- rain fifcalem , ôc fuper ipfam fanttam Eulaliam in ipfo curto terram fifcalem. Prxcipientes ergo jubemusut nullus Cornes, vel Judex publicus, vel quilibet ex judiciali poteftate aliquid de rébus , quas prxfenti tempore habere nofcun- tur , vel quod deinceps ad [ eos volente] Domino venire poterit, habere aut(î minuere aut quippiam auferre prxfumat : fed liceat prxdi&o Abbati ôc fuis quoque pro tempore fuccefloribus , necnon Monachis Deo ibi fervientibus , cum omnibus ad fe pertinentibus , fub noftro mundeburdo ac defenfione abfque cujufpiam contradi&ione aut injuria confiftere. Licentiam quoque illis concedimus , quandocunque divina vocatione memoratus Abbas vel fuc- ceflores ab hac luce migraverint , ex femetipfis eligendi Abbatem juxta infti- tutionem S. Benedi&i. Concedimus etiam pro remedio animx noftrx vel pa- rentum noftrorum , ut nullus Judex publicus à famulis tam liberis quàm co- lonis ipfius loci hofpitaticum, montaticum, rotaticum, filvitaticum aut in- ferenda aliqua exigere prxfumat; fed liceat fervis ibi Domino famulantibus pro noftra ôc totius Chriftiani populi exorare falute. Et ut hxc prxceptio noftra in „ Dei nomine firmior habeatur , eam fubter firmavimus , ôc annulo noftro figillariD juflimus. S. Karlomanni gloriofifllmi Régis. XI. , Monafterium ( a ) Belliloccnfe fub fua tuitione fufcipit. Ex Chartulario Bellilocenjî. An. 88». T N nomine Domini Dei aeterni ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Caroloman-J X nus gratia Dei Rex. Si utilitatibus locorum divinis cultibus mancipatorum , fervorumque Dei neceflitatibus in eifdem degentium aurem noftrae celfitu- • Ji.munus dinis accommodamus > regiumproculdubio exercemus * morem , ac per hocg * dubita- ad aeternam beatkudinem capeflendam venturos nos minimè * titubamus. Id* circo noverit fideiium omnium fan&x Dei Ecclefix noftrorumque tam praefen- tium quàm futurorum induftria» qualiter accedentes yenerabiles viri ad no- ftrae altitudinis clementiam Frotarius Archiepifcopus Bituricenfis , necnon ôc ôc Gairulfus Belliloci Monafterii Abbas , innotuerunt quomodo quondam Ro- dolphus ejufdem primae fedis Archiepifcopus ex fui juris fuxque proprietatis * a > fîtis rébus in pago Lemovicino * fitum Monafterium in honorem B. Pétri principis Apoftolorum ( quod fuprà memoratum dicitur Bellus-locus) conftruxit ob amo^ i!em Dei , ôc inibi Monachos Deo famulantes pro fuorum abfolutione pecca- torum conftituit. Denique fubmiflis vultibus noftrae ferenitatis clementiam («) Idem Pneceptum edidit VaifTetius in ProbationibusTom. iHiûoriœOccitani*, pag. 137, mus Digitized by Google BIPLOM ATA. • 4*7 4 humili poftulaverunt prece , ut idem M onafterium pro malorum homîflum in* feftatione fub tuîtionis noftrx mundibûrdo ac munimine defenfionis , cum rébus omnibus ac mancipiis ad eundem locum pertinentibus , recipere 6c retinere dignaremur. Hoc funt jura jamdiâi Archiepifcopi Deo & eidem loco ♦collata, necnon villx , quas divx recordationis avus nofter Karolusper au&o- «toUt» ritatem prxcepti fui contulit, id eft Cameyracum ôc Orbatiacum, cum omnibus rébus & mancipiis ad fe pertinentibus , fîve etiam collationes bonorum homi- num , tam praeteritorum & prxfentium quàm fututofum , undecumque juftè ôc dignè advenientes. Quorum , inquam , preces rationabiles efle intelligen- tes, hoc noftrx altitudinis mundiburdi fcriptum fieri juflimus , perquodMo- nafterium jamdidum , cum eodem Abbate Gairulfo ôc M onachis prxfentibus & futuris , cum Êcclefiîs & utriufque fexûs mancipiis , cum terris cultis & in* 8 cultis , vineis , pratis , pafcuis , molendinis , aquis aquarumve decurfîbus t omnibufque ad idem Monafterium jure pertinentibus , fub noftrx defenfionis ac tuîtionis mundibûrdo recepimus & retinemus ; prxcipientes ut nemo fanâx Dei Ecclefix fidelium noftris aùt futuris temporibus , non Cornes, non Vi- cecomes, aut Miflus difcurrens , feu quilibet Reipublicx minifter abejufdem loci Abbatibus five Monachis per temporà labentia ulla unquam dona vel redhibitiones five expenfas requirere prxfumat. Jubemus etiam ut nullus re- âor ejufdem loci à nobis five à * noftris hominibus res eidem fan&o loco col- * ,^oei» latas in aliorum ufus , nifi jufta exigcnte caufa , transferre prxfumat : fed ii- ceat eis omni tempore, inquietudinibus omnibus femotis, Domino famulari, ejufque clementiam pro noftris ac patrum noftrorum exceflibus , ac ftatu fan- 0.x Dei Ecclefix continuis precibus exorare , concefla bonx pacis quiete. Si Ç autem adverfus eos caufx ortx fuerint , qux habeant (a) graves difpendii ex- penfas, ad noftram referantur prxfentiam, ibique finem confequantur. Sta- tuimus prxtereà ut ex fe poft hune venerabilem virum Gairulium ejufdem loci prxfentem Àbbatem eligendi habeant poteftatem. Ut autem noftrx ro« borationis auâoritas omni tempore vigeat, ôevigens ftabilis perfcveret , jnami noftra fubter firmavimus, & de annulo noftro figiilari julfimus. Signum Karlomanni gloriofiflimi Régis. Norbertus Notarius poft obitum magiftri fui Vulfàrdi juflione Régis Data xvm Kalendas Julii, anno îv regni Karlomanni Régis gloriofiflimi* Indiâ. xv. Aâum apud Lipfiacum villam Andegavenfem in Dei nomine fe ' licter. Amen. X I L Villas à praedecefToribus concertas Fratribus Monafterii S. Martini ** a, ff+' * r no S. Mot* Turon. confirmât. , Apud Martenium Tom> i AmpL ColUcl. col. llj. IN nomine fanâx ôc individux Trinitatis , Carlomannus gratia Dei Rex. cfcca aa* Si petitionibus fervorum Dei pro quibuflibet Ecclefiafticis neceflitatibus aures noftras pulfantium libenter annuimus , 6c ad divinx potentix in locis Deo di- catis uberiùs famulandum auxilium porrigimus , id nobis proculdubio 6c ad mortalem vitam temporaliter deducendam , 6c ad futuram faciliter obtinen- dam , commodum provenire confidimus. Igitur notum efle volumus cunâis % fan&x Dei Ecclefix fidelibus ac noftris , feilicet prxfentibus atque futuris , * quiaadiit ferenitatem culminis noftri venerandus vir, nofter quoque eeregius »p ptopia- ,* pater Hugo religiofus Abba Bafilicx eximii Confeflbris Chrifti beati Martini, reverenter pofeens ut res , quas jpix recordationis avus nofter domnus Carolus quondam Imperator Auguftus , id eft Capleiam ôc villam Miliciacum , ob- amorem Dei 6c S. Martini reverentiam , fratribus ad con/ugium pro remedio animx fux ac genitricis fux domnx Judith olim Auguftx dederat, fuique au» ôoritate prxcepti corroboraverat , ficut 6c domnus ôc genitor nofter Ludovi» eus villam Merlaum prona devotione obtulit , in neceflitatibus fratrum ha* bendam, cum omnibus fibi rébus pertinentibus, infuperôt Novientum vil- lam, quod Odo Cornes per licentiam domni Caroliprxdidi avi noftri contulic ( « ) Aliàs , grtvit dijfmdn *K$cnfam > «4 noftram rtftrvm*n Hhh ij Digitized by Google CARLOMANNI REGIS fànâo Martino fuifque Clericis, denub more regio pro mercede omnium no- A ftrorum communi perpetub manfuras abfque minoratione vel aliqua fubftra- ôione corroboraremus. Quod fi ctiam in prxdiétis rébus aliifque Domino au- xîfiante collatis vel in futurum concedendis , pro infeftatione paganorum vel nialignorum hominum, conftruere cidem venerandofo Abbati feu fratribus gregis jam prxlibati domni Martini libuerit , aut necefle extiterit, noftra lar- gitate concederemus abfquc inquietudine more folito permanendum & Hbera- ïi jure conftruendum : nec cuiquam fidelium noftrorum in manfionibus Cleri- corum abfque eorum voluntate manendi licentiam concedamus, etiamfi noftra stmierk prxfentia. - Denique etiam addidit fupplicando ut Monafteria S. Martini ubi & ubi in noftra ditione conftruâa vel conftruenda , cum omnibus fibi rébus vel homi- nibus pertinentibus , de more parentum videlicet Regum prxdeceflbrum no- B ftrorum, fub noftrx immunitatis tuitione ac defenfionis munimine recipere di- gnaremur , affenfum prxbendo, ut ficut temporibus proavi noftri Ludovici quon- dam Augufta , feu etiam domni Caroli prxdi&i avi noftri, atque genitoris noftri pix recordationis domni Ludovici , res cjufdem S. Martini in Auftria, Ncu- ftria, Burgundia, Aquitania, Provincia, Germania, Italia, 6c in exteris regni, Chrifto largiente, noftri partibus confiftentes, quas non folùm à Regibus feu à piiflîmis fuperius memoratis patribus & proavis noftris , ut diximus , atque âb orthodoxis Prineipibus, verùm etiam a ceteris fidelibus collatac, vel per 3uoflibet contractus ôc munimina cartarum in jus & poteftatem praelibati omni Martini traditx funt , quieto jure in ditione ac regimine Abbatum fub- rumque Praepofitorum ac Decanorum , fideliumque Fratrum devotè famulan- tium ordinatim extiterint , ita ôc noftris temporibus fub "noftrae immunitatis C defenfione confiftere , & ab omni publica fun&ione ac judiciaria exactione immunes liberafque decernere dignaremur. Cujus petitioni nobis valde falu- berrimx ac profuturae ob amorem Dei 6c reverentiam praelibati peculiaris Pa- fconi noftri domni Martini libenter affenfum praebere ufquequaque libuit. Qua- propter volumus atque decernimus ut jam diâae villx in communi noftra mer- cede omniumque praedi£torum parentum noftrorum, ad fupplementum feu confugium fratrum collatae, cum aliis villis vel rébus jam pridem eorum fti- pendiis ac veftimentis , eorumque neceflitatibus deputatis , ôc in praecepto dbrnni Caroli praédidi avi noftri nominatim cum Lirado ôc Marciaco expreflis, fimulque cum reliquis facultatibus omnium rerum praelibati domni Martini , fub noftrae defenfionis munimine modis omnibus confiftant abfque inquietudine çujufquam. Praécipientes efgo jubemus atque praecipimus ut nullus judex publicus , aut quilibet fuperioris vel inferioris ordinis reipublicae procurator ad caufas judi- ciario ordine audiendas vel inquirendas feu difeutiendas, in Ecclefias, ac vil- las, feu reliquas poffelfiones> quas moderno vel prifeis temporibus in quibuf- libet provinciis aut territoriis regni noftri juftè 6c legaliter tenet poteftas jam praenominati S. Martini, vel deinceps in jure ipfius fuxque Bafilicae divina. pietas augeri voluerit, ingredi praefumat, nee fireda, aut tributa, aut manfio- nem, vel paratam feu teloneum ex ullis negotiis, ficut in praecepto domni ôc genitoris noftri ceterorumque Regum prxdeceflbrum noftrorum continetur , exigere, aut fidejuflbres tollere, aut homines tam ingenuos quàm fervos fupec terram ipfius S. Martini fuorumque Monafteriorum commanentes diftringere , nec uilas publicas funâiones aut redibitiones , vel illicitas occafiones requi- g rere, noftris futurifque temporibus tam temerarius exiftat, qui id faciendi il- licitam fibi poteftatem attribuere audeat. Quicquid ergo de prxdiftis rébus beato Martino devotè collatis vel fibi pertinentibus in jus fifei cedendum fuit . 6c à deceflbribus noftris comperimus coliatum , noftraeque largitatis mu- here libenter volumas pe>j immenfum eidem fanôo Martino fuifque fervienti- bus conceflum , ut id , remoto fifei dominatu , ad luminaria Bafilicx beati Martini concinnanda , ôc ad fuftentationem pauperum ac hofpitum feu cleri- corum Deo ôc fanâo Martino ,'defervientium fit fupplementum. Volumus ètiam ac decernimus ut , ficut in prXcepto avi noftri, feu 6c genitoris conti- netur, decimx ôc nonx omnium dominicalium rerum , feilicet tam ex do- minicatis villis quàm ex bénéficiâtes , hofpitali nobilium atque pauperum deputatx habeantur ac perfolyantur. Digitized by Google D I P L O M A T A. 4*9 A Si quis autem in tantam prorumpere aufusfuerit audaciam , ut hujus prx- cepti violatot extiterit, quemadmodum in prxceptione parentum noftrorum continetur , non folùm in offenfam noftram lapfurum , veràm ctiam fexcen- torum foiidorom auri ad purum exco&i fe noverit pœna mul&andum, ex qut duàs partes Redores Monafterii S. Martini , tertiam vero jus tifci recipiat. Decernimus itaque ut, remota totius judiciariae poteftatis inquietudine , quieto ordine memoratus Abba fuique fucceffores res praedi&i S. Martini ., cum om« nibus fibi fubjecYis , vel ad fe afpicientibus vel pertinentibus faominibus , fui» immunitatis noftrxque proteâionis defenfione confiftant. Si quid vero de prae- di&i San&i rébus per tepiditatem & negligentiam Abbatumaut Miniftrorum, feu pro infeftatione vel oppreflione Normannorum , etiam per praefumptio- nem judicum, cupiditatemve malorum hominum injuftè abftractum eft, id B per hanc noftram au&oritatem priùs reftaurandum prxcipimus. Corroborantes denuo pancartam fuper omnibus rébus S. Martini , pro munimme omnium car» tarum ab avo ôc genitore noftro coliatam. £t ut haec auâoritas inviolabiiem obtineat effe&um, ôc à fidelibus fanche Dei Ecclefiae ôc noftris veriùs creda- tur , ac diligentius confervetur, manu propria fubter firmavimus , ôc anuli noftri impreflione fignari juflimus. XIII. Immunitatem concedic * Arremarènlî Monafterîo» *MoKtk* Ramey. Ex Archiva hujus Monaflerii. IN nomine Dei «terni ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Karlomannus gratia An. 88j. Dei Rex. Si petitionibus fervorum Dei aurem noftrae pietatis accommoda- mus , ÔC eorum utilitatibus confulimus , Deum omnipotentem retributorem * habere confidimus. Qua de re notum efle volumus omnium fanda Dei Ec- clefiae [ fidelium ] noftrorumque tam praefentium quàm futurorum induftriae, quoniam poft obitum Sadreberti venerandi Abbatis ad noftram accedentes cle- •mentiam Monachi, poftulantes per intermiflionem Hugonis Abbatum venera- biliflimi , humiliter petierunt oftendentes avi ôc patris noftri prae manibus prae- cepta , divarum recordationum Karoli fcilicet Augufti ac Hludovici puifimi , Régis, in quibus continebatur quemadmodum avus ôc pater nofter Monafte- rlolum in pago Atoarienfi, quod quondamAlfa vocabatur , ob perpetuam fui Dmercedem in honore S. Salvatoris fundatum, ex rébus fuarum proprietatum ditaverant , Ôc Rotfridum Abbatem ex Manfo-Corbonis , qui Cella -nova di- citur , virum ftrenuum inibi diebus fuis praefecerunt. Deprecati ergo funt pra> fàti loci Monachi celfitudinem noftram quatenus idem Monafteriolum , ob re-» cordationem avi ôc genitoris noftri , feu aviae ôc genitricis , fub immunitate noftra fufciperemus , ôc praecepto noftrae au&oritatis, quidquid ibi à pracfato avo ôc genitore noftro collata erant , confirmaremus. Et quia dudum Sadre- bertum Abbatem virum Deo -dignum perdiderunt, humiliter petierunt utloco ipfius Abbatem nomine Rotftidum inibi ftatueremus , quem ipfi moribus Ôc vita probabilem teftantur. Quorum precibus , quia juftat ôc rationabiles erant , Hbenter acquiefcentes , ftatuimus ÔC confirmamus pfaecepta avi ôc genitoris no- ftri ; ôc Abbatem Rotfridum videlicet , quem ipfi poftulaverant , ipfi loco ôc E congregationi praefecimus , ôc Alfam Monafterium * ibi cum omnibus appen- diciis fubdidimus , necnon ôc res quae per largitionem avi ôc patris noftri ibi collatae funt > ficut in praeceptis ipforum continetur. Eo videlicet modo ôc te- nore, ut praedi&us Abbas Rotftidus , idem Monafterium > necnon ôt Mona- chi cum omnibus fibi legajiter refpicientihus , fub mundiburdo ôt tui» tione noftra , ita au&oritate teftamenti regix dignitatis corroborata perpetua- liter maneant; ut nullus alterius loci Monachorum in eorum Cœnobio mittere praefumat , aut minifterialem facere , nifi ex ipfis qui regulariter ibi funt ab in- ftmtia nutriti; ôc fecundùm S. Benedi&i inftitutionem ex fefe, ôc non ex aliis» habeant eligendi licentiam Abbatem. Statuimus [ ergo ut nullus judex publicus} neque alia judiciaria«poteftas , ad quxlibet loca, id eft comitatus , civitates, five mercata in regno noftxo « pco fuis, neceflitatibus ipll aut familia ipfotum Hhhiij 9 A Digitized by Google Sx Chartu- Imrh 45* CAHLOMANNI REGIS excerintVab eis trànaticum , aut portaticum, aut rotaticum, aut cefpitaticum, A- aut manfionaticum , vcl falutaticum, aut aliquod obfequium five redibitionem Ecxigere praefumat]: fed quietè 6c fecurè, quatenus pro nobis & glorîofis patribus noftris Karolo Augufto & Hludovico Rege , 6c avia noftra gloriofa Regina Hirmendrudi , necnon génitrice noftra Anlgardi, fratreque noftroca- riflimo Hludovico , necnon & ftatu regni noftri liberiùs ôc devotiùs clementiam Dei omnipotentis exorent , fub noftra tuitione perpetualiter , ficut ftatuimus , maneant. Ut autem hujus noftra: au&oritatis largitio majorem in Dei nomine obtineat firmitatis vigorem , manu noftra fubter firmavimus, ôcanuli noftri im- preflione fubfîgnari juflimus. Sîgnum Carolomanni gloriofiflîmi Régis. > Nortbertus Notarius fubfignavit. • Datum v Idus Febroar. anno v régnante Karlomanno gloriofiflimo Rege , % Indid. i. A&um apud Compendium publicum palatium in Dei nomine féli- citer. Amen. XIV. ' Abbatiam Flaviniacenfem & quafdam Villas confirmât Ecclefiac ^J^ 9 " Auguftodunenfï/ Apud Baluyium in Jppend. ad Capital, col. l$lO. *^n.8tf. TN nomine Domini Dei «terni 6c Salvatoris noftri Jefu-Çhriflî, Karlo- X ntannus gratia Dei Rex. Si Ecclefiis Dei eorumque re&oribus opem fi> rendo confulimus , regio more confuefcentes , Deum nobis ob id praefenti & futuro feculo propitiari non dubitamus. Quamobrem omnium Dei Eccle- q fiàc fidelium atque noftrorum noverit unanimis generaKtas , quoniam Adal- garius venerabilis Auguftidunenfium Epifcopus innotuit ferenitati noftraequaf- dam res pracceptis genitoris noftri Hludovici gloriofiflîmi Régis avique no- ftri divac recordationis Karoli Imperatoris Augufti Ecclefiae fibi commiflae lar- gitas > fed 6c privilegio Apoftolicae S'edis plurimorumque Epifcoporum eaf- dem res inrefragabiliter coniîrmatas , id eft, Abbatiam Flaviniacum cum in- tegritate fui, villam Biliniacum, villam Lucennacum , villam Lentiliacum. Unde ob majoris firmitatis vigorem deprecatus eft ut eafdem res noftro quo- . que jamdi&ae fibi commiflae Ëcclefix confirmaremus praecepto. Cujus pe- titionibus eo libentiùs ceffimus , qub nobis profuturum confpeximus ampliùs.' Confirmamus autem fupradiâas res cum omni integritate , 6c Mariniacum ex eadem Ecclefta pertinentem retrb abftra&am reddimus , fupradi&aeque Ec- J} clefiae in perpetuum ad habendum firmamus , ita ut merces noftra cum prae- deceflbrum noftrorum augeatur mercede. Praetereà jamdidus Pracful depre- catus eft ut in eleemofyna noftra, quod ipfe piè decreverat , auâoritate no- ftra firmaremus , videlicet ut quifquis Clericorum S. Nazarii Epifcopatûs manfîones fuas infra clauftra aedificare voluerit, fecurus adimplere poflit abf- que cujuflibet hofpitalitatis oppreflione , quatinus liberiùs pro noftra 6c totius generalitatis utilitate divinam pulfare valerent pietatem , atque eafdem man- fiones cum ipfa terra poft obitum fuum , cuicunque ex Clero ipfius Ecclefix voluerint , vendendi 6c donandi liberam habeant poteftatem. Nos autem 6c haec confirmamus, 6c ficut in privilegio fuo ipfeftatutum habet concedimus, delegamus, 6c ut à nullo unquam fucceflbrum fuorum immutari poflit, Regia -.* ' auôoritate prohibemtis ; fed quod ab eo aâum eft , 6c à nobis firmatum , jure § firmiflimo maneat inconcuflum. Ut autem hujus noftrac au&oritatis confirma- tio pleniorem in Dei nomine obtineat firmitatis vigorem, ac diuturnis valeat durare temporibus, manu noftra fubter firmavimus, ôc anuli noftri impreffione iiibfignari juflimus. . Signum gloriofiflîmi Régis Karlomanni. Norbertus Notarius fubfcripfit. Datum pridie Nonas Martii, anno v regni Karlomanni gloriofi Régis, In- diûione prima. Aûum apud (a ) Trupchiacum villam in Dei nomine féliciter* Amen. Theodericus 6c Anfcharius Comités ambafciaverunt, C«) FonèTnicaainpago^ttdfionico, Troua fur k Dtllœe* Digitized by Google 4 D I P L O M A T Ai h « A XV, Omnia ( à) quae à pradeçeflpribus concefla funt , Ecclefiae Aurelianenfi approbat. Ex Autographo» IN nomînc t)omini âeterni 6c Salvatoris noftri Jefu-Chriftî , Kàrlomanm» An. 8ij; gratia Dei Rex. Scripturatum divinarum fluenta fedulb requirentibus (£) in* genua , necnon promulgata Canonum follicitè relegentibus perfacilè patet , quod quicumque Ptincipum utilitatibus Ecclefiafticis confulunt, non folùnt B reipublïcae ftabilimenta quae permaximè funt necefiaria conftruunt ; verùm etiam ztetnae beatitudinis inenarrabile praemium fibi préparant poflidendum. Com* pertuht fiquidem non folùm Epifcoporum follertiae , ad quorum notitiam quae inferiùs fubne£tënda funt prae omnibus pertinent ; verùm etiam cun£torum fi- jdeUum. noftrorum notitiae efle volumus, qualiter venerabilis "Walterius fan&ae Autelianenfis Ecclefiae Epifcopus noftram adiens celfîtudinem , unà cum con* fultu venerabilis Hugonis Abbatis , totiufque regni noftri utriufque ordinii Procerum > fignificavit Ecclefiam fibi eommiflam quohdam Privilégia , five Praecepta in eligendis fibi Pontificibus , tam auâoritate Apoftolica , quàm pa* trum noftrorum confirmatione habuifle firmâta : quod lamentabili Norman* norum perfecutione cum multis aliis ejufdem Ecclefiae librorum ac teftamen* torum copiis cohcrematione deperifle incendii , non folùm veridicorum fi* ddelium noftrorum teftatur relatio; verùm etiam ipfius matris Ecclefiae Bafilica à fupfadi&is regni perfecutoribus concremata certiflimis praetendit indiciis» His igftur venerabilis Walterius Epifcopus anxius , confiderans fuis diebus me* morata inftanti perfecutione & Ecclefiam concrematam , & permaximè tanti ac fingularis PrivilegU five Praecepti damnum , univerfarum utilitatum ipfius Ecclefiae cupidus reftaurator , jun£to fuis precibus inclyto ac verierabili Hu* gpne Abbate tutore noftro ac regni noftri maximo deferifore , cum reliquis noftris fidelibus fapientiflimè noftram magnitudinem exoravit,ut noftrae au&o- titatis Prxceptum fuper hoc fuae denub reconfirmaffemus Ecclefiae , atque H* beram à noftra parte licentiam eidem concefllflemus antiquam au&oritatem more Canonico à Sede Apoftolica impetrandi. Petiit quoque memoratus ve* . nerabilis Epifcopus ut de villis , Bafilica fcilicet ÔC Ulmeto , quas piae memo- riac avus nofter Carolus Imperator fuae reftituit Ecclefiae , atque de villa Ca- donno quâm per deprecationem Hugonis venerabilis Abbatis eidem conceïfi* mus Ecclefiae, cum omnibus appendiciis ad eafdem pertinentibus , necnoit etiam de omnibus rébus quas praefatus Praeful tam in luminaribus quàm etiam ht omnium Canonicdrum ufibus , tam fcilicet matri Ecclefiae , quàm reliquis fibi pertinentibus Monafteriis haûenus per teftamentum delegavit, & deinceps Deo propitio delegaturus Canonicè eft , noftri Praecepti confirmaflemus auâdritate ; quatinus futuris temporibus in ufus & ftipendia & utilitatem fratrum fuprafcri* ptae Ecclefiae vel Monafteriorum eidem pertinentium, ficut idem Pontifex Cano* nicè teftamento difpofuit , permanendo confiftant. Hujus igitur humillimas petitiones cumconfultu fidelium noftrorum curiofiùspertraâantes omnibus effé gratifilmas , primo omnium pro amore Dei & ipfius facratiflimi loci venera* E tione , qui fpeciali ac divina benediclione , per manûs fcilicet Domini appari* tionem , nofcitur effe confecratus ; necnon etiam faepedi&i venerabilis Abba* tis petitionibus ac commonitionibus exhortati , fieri quod praemiflum eft li* benter decrevimus. Et ut deinceps hoc noftrae celfitudinis Praeceptum per fuc* cedentia tempora vigeat , relegatur , ametur , manu excellentiae noftrae fubtec firmavimus, ôcanuli noftri impreflîone figillari jufïïmus. Signum \c) Karlomanni gldriofiflimi Régis. " Norbertus Notarius ad vicem Gauzlini recognovit. Datum m Idus Augufti , anno quinto régnante Karlomanno gloriofiflïmo (a) Illud idem Praeceptum ex Chartulaiio Aurelianenfî edidit Acherius Torao VIII Spicilegii , p. 148* ( b ) Apud Acherium , fedulo requirentibut ivgenio. (ç) Régis figuum fie Notarii fubfcriptio deûderantur apud Acherium. Digitized by Google 43« CARLOMANNI R E GIS Rege , Indiftione prima* A&um apud Melnacum-villam [ in ] Vimnau »Co- ^ mitatu in Dei nomine féliciter. Amen. XVI. Cilianum villam reddit Maflilienfi S. Vidons Monafterio. In Inflrum. ad Tom. i G allia Chrijl. nova Ediu pag. 108. An 884.' T ^ fl 0111 ^ & c » Carlomannus gratia Dei Rex„ Notum effe volumus quia JLaccedentes ad manfuetudinem noftram illuftres fidèles noftri, Hugo vene- rabilis Abbas , necnon (a) Frotarius Archiepifcopus , humiliter precaverunt corâm frequentia Procerum Primatumque noftrorum , ut deprecatione Be- B rengarii Maflilienfis Epifcopi redderemus ad Ecclefiam in honore Dei Ge- nitricis ac S. Vi&oris Cilianum villam, ejufdemEcclefix debitam, ex Maflilienfi Comitatu in Forojulienfi fitam, atque omni tempore habendam concedere- mus. Placuit itaque noftrx celfitudini eorum faluberrimis adquiefcere poftula- tionibus, ac jamdiûx Ecclefix Maflilienfi in honore beatifiimx atque inte- meratx virginis Marise fanatique Viâoris , fub tuitione paftoralis curx Beren- garii ejufdem loci Pontificis , prxfatam villam Cilianum ab eodem loco du- dum fubtraâam, ex Comitatu Maflilienfi in Comitatu Forojulienfi fitam, cum omni integritate reddidimus, contulimus , ac de noftro jure in jus ac domina- tionem ejus folemni more transferimus ; ea videlicet ratione , ut quandiu prx- fens Abbas ac fucceflbres ejus advixerint , eandem villam fub ditione S. Ma- rix ac S. Vi&oris fine alicujus inquietudine aut minoratione poflideant. Sta- C tuimus etiam ac regio more delegamus, ut nullus unquam alicujus ordinis vir jam diétam villam ex prxfato loco fubtrahere , deteriorare aut minuere* prxfu- mat. Utautem hoc prxceptum noftrx auâoritatis inviolabile in Omnipotentis nomine firmiùs hàbeatur , ac per futura tempora diligentiùs confervetur, manu propria fubter firmavimus, ac annule noftro fubfignari juflimus. Signum Carlomanni gloriofiflimi Régis. Data quarto NonasFebruarii, anno v régnante gloriofiflimo Rege, IndiQ^ 1 1. Apud Compendium publicum palatium. XVII. Ex Arehho Locum Drappas di&um concedit Ecclefiae Narbonenfî. Bl hujus Eccle- 1 1 Apud Baluyium in Probat. ad Hijlor. domûs Arvernia pàg. ij. An. 884. T N nomine fan&x & individuae Trinitatis, Karlomannus gratia Dei Rex. No- Xtum fit omnibus fidelibus fan£tx Dei Ecclefix, tam prxfentibus quàm&fu- turis, quiaacceflit ad noftrae manfuetudinis culmen quidam fidetis nofter Leo- tricus, innotefeens quomodo pix recordationis Karolus, avus feilicet nofter, cuidam fuo vaflb , Hildrico nomine , quondam infra Septimaniam in Comi- tatu Redenfi quafdam fux proprietatis res , locum feilicet qui nuncupatur Ca- pitanarias, qui etiam alio nomine vocatur Drappas, per prxceptum fux au£tori- tatis delegaverit , atque in proprium habendum contradiderit ; & quomodo pofteà diutino tranfa&o tempore, ipfius culpa exigente , iterùm perverx dif-E euflionis judicium ipfx res abfque uno villare qui dicitur Savinianus , quem ante bannum vendiderat, & propter alias ejufdem proprietatis portiunculas , quas fimiliter anteà per cartarum ftrumenta, fi idonea comprobata fuerint, hominibus intra ipfos noftrx dominationis terminos commanentibus per conve- nientiam confcriptamdederat,pleniter ad fifeum noftrx dominationis, prxfente Comité (£) Acfredo, cum judicio determinato redegerint. Quapropter depre- catus eft noftrx largitionis benivolentiam vice venerabilis Sigebodi fanâx ma- tris Ecclefix primx Narbonenfis Archiepifcopi , ut ad emolumentum fan&o- rum Jufti & Paftoris feu & fanfti Pauli pretiofiflimi Confeflbris , ubi ipfe ( a ) Frotarius ex Archiepifcopo BurdegaJenfi Bituricenfis. ( b ) Acfredut Cornes état Çaicaflonenfi* aç Redenfi», çorporaliter, Digitized by Goo D I P L O M A T A. 4*5 A cotpof aliter requiefcit, cafdem res , cum omnibus fuis villaribus è* éadem do* natione fa&is , necnon ôc filvis aliifque omnibus rébus , feu adjacentiis jure ad fe pertinentibus,atgue legitimis ac prifcis exterminationibus, in proprium con* cederemus. Cumspetitionem rationabilem fore cognofcentes , veluti«in ban- num miflae fuerunt , & ad noftrac poteftatis fifcum , ipfo Hildrico vivente , ipfae res redegerunt, ita cum fumma integritate praedidae Ecclefiae Narbonenfî in honore Dei & fan&orum Martyrum Jufti & Paftoris atque venerabilis Paulî ConfelToris , pro remedio animarum praedecelTorum noftrorum feu & animse noftrac, aetérnaliter concedimus proprio jure obtinendum. Pfaecipientes etiam jubemus per hoc noftrac donationis ôc auûoritatis praeceptum , quatenus eaf- dem res fub noftrac tuitionis munimine fucceflbrumque noftrorum Regum , quemadmodum ôc ceterae ejufdem Ecclefiae Dei , aeternaliter permaneant : ôc • J$ nemo judex publiais vel quifpiam fidelium noftrorum , nifi ab Epifcopo vel ejus miniftro vocatus , in ipfas res ad caufas audiendas , vel freda aut tributa exigenda > aut manflones vel paratas faciendas , vel fidejuffores tollendos , aut homines, qui in ipfis villaribus primas donationis refident, excepto Saviniano , tam ingenuos quàm & fervos diftringendos, aut ullas redibitiones fîve illicitas occafiones requirendas , noftris futurifque temporibus ingredi audeat j fed li- ceat memorato Prsfuli fuifque fucceflToribus fub noftra defenfione quietè refi- dere , fervato immunitatis privilegio , ôc noftrac parère juftac ditioni. Hoc déni* que adje&o propter donationem Tiberrimam quam Ecclefiae fecimus, ne causâ emptionis tan tac poteftatis vir intraipfos fines capitanarios intermifceatur, eu jus violenta dominatione honor Ecclefiafticus concutiendo debilitetur. Et quic- quid jus fifei exinde exigere poterat , totum nos pro aeterna remuneratione ei* C dem concedendo perdonamus , ut perpetuis temporibus Clericis ibidem Deo fervientibus proficiat in augmentum ; quatenus redores iplius Ecclefiae , cum omnibus ad fe pertinentibus , cum clero & populo fibi fubje&o , pro nobis ac totius regni ftabilimento Domini mifericordiam alacriter exorare dele&et. Ec ut hoc praeceptum noftrac au&oritatis inviolabile aeternum obtineat vigorem , manu propria fubter firmavimus , ôcanulo noftro infigniri jufGmus. Signum Karlomanni gloriofifilmi Régis» Norbertus Notarius ad vicem Gozleni recogttovit Datum pridie Nonas Februarias , (a ) anno i v regni Karlomanni gloriofiflimî Régis', Indi&one n. Adum apud Compendium palatium in Dei nomine féli- citer. Amen. XVIII. p Immunîtatem iargîtur Pi&avenfî S. Cnicis Motiafterio. k%!aUMfr Apud Bejliutn de Regibuè Aqhitan. pâg. 40. IN nomine Dohiini Dei âeterni Ôc Salvàtoris noftri Jefu - Chrifti, Ètârlo* An» 88* mannus gratiaDeiRex* Cùm locisdivino cultui mancipatis ôb divîhae fer- vitutis amorem operam congruam conferimus , fie Regum moreiri dedente t implemus, fit id nobis profuturum ad seternae remunerâtionis praémia ca* peflenda firmiter credimus. Igitur notum efle volumus cun&is fidelibus noftris, Epifcopis > Abbatibus , ComitibuS , Vicariis, Cetltenariis , ëoruni junioribus , neenoft Miflls noftris per univerfum regilum noftriim dilcmv ÏErentibus, feu 6c caeteris fidelibus fan&ae Dei Ecclefiae ôc noftris, préfenti- bus feilicet ôc futuris , qiiia àdiit ferenitatem culmirtis lioftfi Adâlgardis Vene- rabilis Abbatifla ex MonafterioSandimonialium, quod eft conftrUdum ih ho- nore S. Crucis , fitum infra muros civitatis Pidaverifis ( quod feilicet quon- dam Monafterium fanâa venerabilis Radegundis à fundaniends conftruxit , fit normam regularemibi conftituit ) ferens (^)geftas manibus immunitàtés prifeo» rum Regum praedeceflbrum noftrorum , ôc etiam ataVi noftri fanâae récorda- tionis Karoli Augufti , necnon ôc praeceptum piiflimi Caéfaris Ludôvici proavi noftri , pariterque ôc praeceptum Pippini avurtculi rtoftri, qUibus idefti Mona- fterium quietè in Dei fervitio degere fanxêtunt,ôc omnes res praefàti Mbnàfterii { a) Legèfldum, ataïft O)F0rtè, fuit gejhmt* Tome IX, îli Digitized by Google 434 CARLOMANNI REGIS in univerfo regno noftro , Deo largiente , in quibufdam pagis vel territoriis A confidentes , quae non folùm ab orthodoxis Principibus, verùm etiam à caete- ris fidelibus collatae, vel per quoflibet contra&us & munimina chartarum eidem legaliter, traditae funt Monafterio , fub immunitatis fuae devotione confiftere , ôc ab omni publica fun&ione & judiciaria exa&ione immunes liberafque reddi- diffent. Pro firmltatis namque ftudio hujufcemodi beneficium erga praefatum venerabile Monafterium noftra auëtoritate humiliter praefata Adalgardis Abba- tiffa poftulavit fieri. Cujuspetitioni ob amorem Dei & venerationem ipfius loci, libenter affenfum prxbere ufquequaque libuit. Quapropter volumus atque de- crevimus ut omnes res Monafterii ejufdem , cum omnibus fibi adjacentibus , fub noftra devotionis munimine modis omnibus confiftant, ut inde ordo re- gularis perpetim atque regulariter noftris futurifque temporibus, ficut in prae- cepto domini atavi noftri continetur , Deo annuente , confervetur atque eu- & ftodiatur ; ut ficut nunc , ita in futuro ab omni exadtione publica atque pri- vata interiùs exteriûfque immunis exiftat. Hanc noftrae firmitatis audtoritatem circaidem venerabile Monafterium ejufque congregationem fieri juffimus , per qXiam decernimus atque fancimus, & noftros fucceffores monemus, ut nec Reginx fuae nec cuilibet prxdi&um Monafterium in beneficio detur , aut corn- mittatur ; & nec dona , nec fervitium aliquod , aut opéra tam à San&imoniali- bus ibidem fervientibus, quàm à rébus praefati Monafterii, nec à nobis , nec à fucceflbribus noftris, nec à quibufdam fuperioris aut inferioris ordinis rei- publicx procuratoribus , aut quibuflibet Miiîis difeurrentibus exigatur , aut fieri prxcipiatur. Sed ficut in fupraferipta prxceptione domini ac genitoris noftri continetur, & San&imoniales in praedicto Monafterio militantes, & res ibi- dem afpicientes' ab omni fun&ione tam publica quàm privata interiùs ôc exte- C riùs fecurac & immunes perpetim inviolabiliterque confiftant. Si verb quxli- bet perfona libéra à Prxlatis praefcripti Monafterii ex rébus ejufdem quippiam beneficiario munere affecuta fuerit , pro perfona libertatis fuae iter exercitale ficut exteri homines faciat. Et hoc conceffimus & perpetub inviolabilter effe manfurum volumus , ut ex iis perfonis , quae ex praefato Monafterio benefi- cium habent, qualefcumque Abbatiflae ejufdem Monafterii voluerint, cunclae domi remaneant propter neceffitates earumdem Deo militantium procurandas : caeteri verb pro perfona ingenuitatis fux , ficut diximus, itinera hoftilia exer- ceant. Iterùm iterumque prxcipientes jubemus , atque praecipimus ut nullus judex publicus , aut quilibet ex judiciaria poteftate ad caufas audiendas , in Ec- clefias aut villas feu reliquas poffefllones , quas moderno temporein quibufli- bet pagis aut territoriis noftri regni juftè & legaliter tenent , vel quae deincepsO in jure ipfius Monafterii divina pietas voluerit augeri , ingredi praefumat , nec freda , aut tributa , aut manfiones, aut parafas , aut telonea per pontes, aut portus, aut fidejuffores tollere, aut homines tam ingenuos quàm fervos fuper terram ipfius Monafterii commanentes diftringere, nec ullas publicas fundiones aut illicitas occafiones requirere , quibus in aliquo idem Monafterium fibique fubjeéla aliqua injuftè patiantur incommodum : [ nec ] noftris futurifque tem- poribus quifquam temerarius exiftat , qui faciendi fibi illicitam poteftatem attribuere audeat. Quicquid ergo ex rébus praefati Monafterii fifeus fperare poterat, totum nos pro aeterna remuneratione eidem concedimus Monafterio , feilicet ut in alimoniis pauperum & ftipendiis earumdem San&imonialium proficiat in augmentis. Si quis autemin tantam prorumpere [ aufus] fuerit au- daciam , ut hujus praecepti noftri violator extiterit, non folùm in offenfamE noftram , verùm etiam trecentorum folidorum auri ad purum exco&i fe no- verit pœna mulélandum.Dignum namque juftumque eft ut tôt piorum Regum deceflorum noftrorum, noftrique praecepti violator hujufcemodi fubeat pœ- nam , & fe tantae temeritatis meritb argui cognofeat; & caeteris, ne id agere quilibet pertentet , timorem incutiat. Et quandoquidem divina vocatione fu- pradidam Adalgardim Abbatiffam , vel fucceffores ejus ab hac luce contige- rit difeedere , licentiam habeant exdem Sandimoniales , qualem meliorem ÔC digniorem elegerint vel invenerint inter fe , eligere Abbatiffam : quatinus con- gregatio ibidem per tempora labentia pro nobis patrumque noftrorum feufucr cefforum ac totius populi Chriftiani falute Domini mifericordiam attentiùs exorare deledet. Et ut hoc noftra: auttori^tis inviolabilp praeceptum firmiùs Digitized by VjOOÇlC Di PL OM Af A, À în Dei nomine habeatur,ac per futura tempora diligentiils affervetur , mahtl propria illud fubter firmavimus , fit annulo noftfo poftmodùm infigniri juf* fimus» Datumanno vt régnante Kaflomanno gloriofiffîmô Rege, Indi&ione ÀËtum (a) VernoPalario in Dei nomine féliciter. Amen. XIX. Confirmât omnia boûa & privilégia S. Germani Autifiodorenfîs. jf^^f* Ex Chartario hujus Monafterii. |tN nômitte fan&ac fie individuae Tr initatis , Karlomarinus mîferîcotdia Dei Àn.Mf» J[ Rc*« Si petitionibus fervorum Dei , quas nobis pro fuis utilitatibus infirma* * verint , benignum aflenfiim praebemus > regiae praecellentiae opéra imitamur , & Î>er hoc aeternae beatitudinis gloriam faciliùs nos adepturos non dubitamus: caque notum fit omnibus fanëtaè Dei Ecclefiae fidelibus fie noftris , prxfentibus «que fututis , quia illuftriflimus Hugo Abbas Monafterii S. Germani Autiilo* dorenfis , quem pro fidelitate ad nos femper confervata loco patris colimus ', ipfis fratribus deprecantibus, âd noftram accedens fublimitatem , deferens pri- vilegium dompni Nicolai Papae Sedis Apoftolicae, privilegium quoque omnium Epifcoporum , neenon fie praeceptum fereniflimi Augufti dompni Karoli Im- peratoris gloriofiflimi avi noftri , devotus expetiit ut omnia quae ad portionem firatrum fupradi&orum pertirtere videntur, quaeque indulgentiâ perpétué re- Ç colendi avi noftri dompni Imperatoris eidem loco conceffa nofeuntur, feu quae- que à fidelibus Dei fie noftris pro remedio animarum fuarum ipfi loco diverfo modotradita vel commutata funt , fie praeceptiorte genkorum noftrorum flrmata confiftunt y perpétua lege habenda denuô innovantes , au&oritatis noftrae prae- eepto concedere fie confit mare dignaremur. Cujus petitionem clementer nos fcuaifle fie libenter accepiffe omnibus Dei noftrifque fidelibus notum volumus efle» Sunt autem nomina vel fitus ipfarum rerum vel villarum ad ipfos fervos Dei pertinentium , inprimis manfella in gyro Monafterii fita , fie omnes claull kidominicati, feilicet ille qui adhaeret Monafterio , fie campaniae, plantas, ha* bundantia, curticanus fie claufellus cum aliis vineolis de * Parriniaco ; Parri- * 2*r\g»/ niacus cum integritate , cum Ecclefia fie manfo indominlcato , fie omnibus fuis appendiciis , quam de rébus S. Stephani ad Comitatum pagi Autifiodorenfis P pertinentibus , cum Conrado Comité propinquo noftro fie Chriftiano Epifcopo pro Feftiniaco, Leftralio, Graviolo , prxcepto domni Karoli Imperatoris avi noftri commutaverunt ; Ariacus ad integrum cum Ecclefia fie manfo indomini- eato , fie omnibus fuis appendiciis ; * Altaripa cum capella fie fuis appendiciis; *Hauttrh>i Pons-Maxenf ius cum Ecclefiis duabus fie manfo indominicato fie fuis appendi- ciis ; manfella qux Hildeburgis dédit ; item manfellum quod Heribaldus dédit ; Monafteriolum médium cum Ecclefia fie manfo indominicato, quod ipfi fratres habent. ad vicem ..... Difiniacus ad integrum cum Ecclefiis duabus fie fuis appendiciis ; Albus-cippus média cum Ecclefia fie fuis appendiciis : manfus unus in Ripa, fiealia manfa in Sorgiaco fie Logormo : Orgiacus etiam cum appendiciis fuis : Nauriacus etiam , Valans , Vendilus , * Pauliniacus cum fuis » appendiciis , quam prxcellentiflimus Cornes Conradus ex rébus ad Abbatiam * J pertinentibus ipfis fratribus dédit, fie ut avi noftri gloriofi Karoli Imperatoris praccepto connrmarentuf obtinuit : Kipgiacus etiam cum fuis appendiciis in pago Senonico : Laneretus quoque cum fuis appendiciis in pago Trecaflino : praetereà Quinciacus cum fua integritate , quam pro Ledifmo commutaverunt: fie Cociacus quam ipfi fratres de portione fua ad portam deputaverunt excipien' dis Monachis fie catteris familiaribus fuis. Sed fie ad thefaurum manfella , .quai funt in Vogrado fit Caftaneto , fie manfum unum in * Siliniaco cum terris fie » Stipulé vineolis ; in Lineriliis quoque fie in Nautella fie in Blariaco cum appendiciis fois : fie in Villari manfa duo , cum vineolis fie terris , quas diverfi hominei pro eleemofyna vel loco fepulturae largiti funt : fie in Bodefia manfum unum* (a) Vcrnmn , Ver, in diotcefi Silvane&enfi inter Compcudium fie PariHoi, Im • 11 1J ibi m J ■ : ' Digitized by Google «g* CARLOMANNI REGIS Res quoque qtias dédit Herimarus vir nobilis ad ftipendia' matriailariôrurn , A. buos Nonnones vocant, hoc eft in Nigrpnte 6c in Lagunis feu Linerolis Ôc Ferrolis. Item adHofpitale pauperum Vendofa cum appendiciis fuis, Cal- niacus , & in Garchiaco manfumunum : in Baflau manfeUufn unumcum vi- neolis: inVogrado unummanfum, inValariis funiliter, inCreanfo fimiliter,in. Crepto fimiliter, ôc'in Roboreto mania duo cum vineis indominicatis adipfum Holpitale afpicientibus. Sunt prxtereà ôc aliae res , quas fupradiâo loco gloriofx mémorise avus no- - lier, per £ rxcèptilm 'fuum dëdiflé 6c conceflhfe. digflofcitur , quaruiri nomina vel fitus hujufmodi funt : inprimis Villaris , quam cum Agliniaco villa camé- ras eorum deputata prxcepto fuo commutando eis habere decrevit,cum Ec- clefia 6c manfo indominicato , 6c ejus appendiciis , cummanfellis qui funt in *AfcW SSlariaco. Practereà Hurum , *Mologum cum integritate, Vulturiacum cum J$ * Luà integritate , * Luciacum , Montemalum cum integritate , Magniacum, Feu- tengiacum , Matrifcum, villarem Pufcionum , ôc in Abundiaco villa manfum unum ad falarias per alveum Lîgeris ducendas : quas villas vel manfa jamdi- £tus femperque dicendus avus nofter S. Germano in tranflatione fui corporis- ipfius regia Ûberalitate contradidit. Bernacum etiam cum omnibus appendi- ciis fuis , quam idem gloriofiflimus avus nofter Karolus Imperator pro fepul- tura ac aeterna memoria filii fui Lotharii avunculi noftri, quondam Abbatis ejufdem loci, dediffe per prxcepti fui auâoritatem cognofcitur; Cellamque fanâx Marix Meleredenfis , quam eis deprecantibus , raciente hoc bonx me* moriac (a) Conrado Comité venerabili propînquo noftro, ipfis Monachis ht perpetuum fociavit: cum quibus 6c unam viilam, Abundiacum nômine, pro Oloniaco villa commutaverunt. Sunt prxtereà 6c aliae res, quas fuprafatus Hugo q Abba pro remedio animas genitoris vel genitricis fux , necnon ôc divina fibi clementia cum fratribus fuis obtinenda>eidem loco contulit, quas fimiliter huic noftrx auâoritatis praecepto inferi juflîmus. Tilium fcilicet cum omnibus ap- pendiciis fuis, Buculiacum etiam , quam domo infirmorum ex rébus Abbatix cum praecepto 6c confenfu dompni Ludovici gloriofiflimi 6c fereniffimi Régis genitoris noftri mifericorditer contulit ; Bandihacum quoque cum integritate y quam cum jamdiâo femperque dicendo Abbate ipfi fratres commutaverunt pro alodo , quem venerabilis Cornes ( b ) Autbertus pro remedio animx fuac ac loco fepulturae , Deo fanâoque Germano contribuiffe dinofcitur. Sed 6c illas res, quas iidem fratres ab Iterio fideli noftro per praeftariam quarumdam rerum fuarum de proprio ipfius alodo poft ejus decefium, nobis concedenti- bus funul 6c adjuvantibus, fufceperunt, placuit huic prxceptioni fubnotari : Si- 0 vriacum videlicet cum integritate, cumEcclefia ôc ejus omnibus appendi- ciis , vel quidquid ad eam pertinere videtur in pago Senonico : in pago etiam Nivernenfe Macerias ad integrum cnm Ecclefîa ôc ejus omnibus appendiciis ; vel quidquid in pago Tricaffino iidem fratres in loco , qui dicitur Oratorium , adquifivifle nofcuntur. In Revifiaco quoque in pago Senonico ôc Sarmafia alo- dium Adalberti , quod memoratus dompnus avus nofter per prxceptum fuum fupradi£to loco mifericorditer tradidit : quidquid etiam ipfi fratres in Uimeto fhco adquifiere , vel umquam adquirere poterunt. In pago etiam Tricaflino manfus unus in loco qui dicitur Cidirniacus, cum terris ôc culturis ad ipfum manfum pertinentibus : quem vir nobilis Tedaldus pro loco fepulturx ac di- vina fibi clementia obtinenda dedifle cognofcitur. In Carmedo quoque medie- tatem villx cum manfo indominicato , quxque dédit filius fupradi&i Tedaldi £ pro remedio animas fux ac loco fepulturae. rrxtereà quatuor manfa aux funt in pago Gaftinenfi , in villa qux dicitur Grandis-campus, qux à nobilibus viris Northgaudo ôc fratribus ejus pro remedio animarum fuarum vel loco fepulturx data funt. Sunt 6c alix res quamplures, quas boni homines eidem Monafterio pro elemofyna nuper contulerunt diverfis in locis , quas omnes res habitas vel in fùturum habendas cum fàmilia ôc omni integritate ufibus ôc ftipendiis memoratorum fervorum Dei fine aliqua fubtra&ione aut minoratione peren- nibus temporibus altitudinis noftrx teftamento conftituimus habendas , ôc ( a ) ;Cohiadu« pater erat Hugonis Abbatis. (b) Hic eft fine dubio Autbertw Avallenfiim Cornes à Lupo Ferrai. Abbate Iaudatus in, Epw «•la »8. Digitized by Google ï) î P L Ô M A ï Àv 43t Aconfïfmamus. Detulit ctiam idem Hugovenerabilis Abba jamdïai Mohafterii atque propinquus nofter obtutibus fcrenitatis noftrae audoritatem prxceptionis dompniavi noftrlKaroli fereniffirni Augufti, inqua erat infertum qualiter idem puffitaus AuguftUs concefliffet eidém Monafterio omne teloneum de negotia* toribus vel de hominjbus eorum, qui per ipfam cafam Dei fperare videntur vel de -hoc quod hommes ad eorum dorfà déferont ; & ut ïn villis eorum feu ftper tétras vel cinâus infrà aut fotis advenerint , & negotiatum fuerit omne teloneum per eamdem au&oritateih eidem cohceffiflet Monafterio. ' ■ Aliam defuper detulit audoritatem immurtitatis ejufdem dômpniavi hbftri* in qua habebatur infertum qualiter idem Cœnobium ob amorem Dei & tran- quillitatem Fratrum ibidem confiftentium fub pleniffîma tuitione & immuni- B tatis defenfione fufcepiffet. Quse omnia, rogante finml & coopérante prarfàto AbbateHugone , denuo auftorkatis noftrae fanûione confirmamus , & fub pie* niflima defenfione ipfam congregationem cum omnibus rébus ejufdem Mo- nafterii, vel ad eumdem locum pertinentibus,benignè fufcepimus : ita ut fub noftra defenfione liceat eis quietè vivere : & nullus Epifcopus vel aliquis ex Epifcopalibus miniftris ibidem àliquod praîfumat exercere judiciùm : ÔC riullus judex publicus, nec quilibet exactor judiciariae poteftatis, vel ullus ex fideli- bas noftris in omnibus rébus eidem loco fubditis ad caufas audiendas vel fre- da aut tributa exigenda, aut fïdejufTores tollendos , aut homines ejufdem Mo- nafterii, tam fernos quàm ingenuos, fuper terram ipfius eommanentes diftrin* gendos, nec ullas redhibitiones aut illicitas occafiones requirendas, noftris vel futuris temporibus ingtedi audeat , vel aliquid horum exigere phefumat t fed C liceat memorato Abbati & omnibus ejus fuccefforibus res prxdiâi Ccenobiî fub hac immunitatis defenfione quieto ordine poflidefe. Jubemus ergo per hanc praecepti noftri au&oritatem , ut nemo teloneum nec în civitatibus hec in mercatibus, aut vicis, feu villis vel portubus aut portis, ipfiMohachi âuc negotiatotes eorum, aut hominès qui per ipfam Cafam Dei fperare videntur nllum teloneum perfolvère cogantur, /icut in praeeepto domprii àvi nOftri fere* niflimi Augufti continetur. Praecipientes autem jubemus , & jubéntes confir- rhamus ut nulli Abbatum ejufdem loci , aut cuilibet alterï perfon* liceat ex praefcriptis omnibus rébus aliquid in alios, pmerquàm eonftitùimus , ufus redigere aut retorquere, aut alicui habendtim conferre j neque cenfum , aut honorem , aut dona quaelibet , aut paftos ab eifdem fervis Dei ullatenus pra** fumât requirere : fed quidquid exinde fieri poteft , juxta quod pra-fcriptuni D cft, regulari amminiftratione ufibus & utilitatibus eorum, aurore Deo -om« : nibus habeatûr temporibus. Intereà volumus & cônfirmamus ut quidquid de faeculo in idem Monafterium ad fegularem converfationem agenda^n fàvente Deo venientes, ex polTeflionibus fuis obtulerint feu contulerint ; vel alii qui* cumque hominum, ficuti eorum voluntas & collatio faéta apparueriti «ne Reûoris ejufdem loci aliqua immutatione inyiolabiliter femper perfeveret at- que permaneat. Ut autem hacc noftrae prascellentix confirmatio meliorem fem- per in Dei hominc obtineat firmitatem , manu noftra eam fubter fornavimu** & de anulo noftro figillari fecimus. Datum m Idus Junii, anno vi régnante Karlomanno gloriofiflimo Kegfii Jndi&ione 11, A&um Meldis civitate in Dei nomine féliciter. Anfn t liiu? Digitized by Google t3 * CARLOMANNI REGIS DIPLOMATA; XX. * Manfos duos Jargitur Sueffionenfi Monafterio S. Crifpini. Mabillonium Tom. 3 Annal. Bened. pag. 68 S. An. 884. ï N nomine Domini Dei acterni fie Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Karolo-i Jr mannus gratia Dei Rex. Si utilitatibus locorum divinis cultibus mancipa- tprum, fervorumque Dei neceflitatibus in eifdem degentium opem noftraç celfitudinis impendimus, régi* celfitudinis operam frequentamus , acperhxc. «ternae beatitudinis gloriam faciliùs affecuturos omninô confidimus. Qua de xe notum efle volumus omnium fan&ae Dei Ecclefix noftrorumque fidelium,jj prsfentium fcilicet ac futurorum , induftrise , quia adiens genua ferenitatis noftr* illufter fidelis nofter Erifonnus, coram frequentia Procerum Primatum- que noftrorum humiliter petiit ut pro relaxandis noftrorum facinorum culpis fanûis Crifpino & Çrifpiniano aliquid ex rébus noftrae proprietatis omni tem- pore habendum fub ditione fie poteftate Hermoini Sacerdotis fidelis noftri çoncederemus. Placuit itaque noftae celfitudini ejus faluberrimis adquiefcere poftulatibus, & jam di&is Dei Martyribus Crifpino & Çrifpiniano in fuburbio Sueffonico fiftentibus, fub poteftate, munimine, ditionç &. tuitione Her- moini jam di£U fidelis noftri manfos duos ex Vermeria, ubi Richoldus fie Gerardus commanere videbantur, cum vineis & terris omnibus ac mancipiis ad eofdem pertinentibus , necnon ôccumaliis terris noftri fifci, ubi rigasaut ^ aliquam xedhibitionem facere folent , in proprietatem dele&abili vohintateç çondonavimus omni tempore habendum, ea videlicet ratione, ut annuatim die obitûs noftri Ecclefia ipfa luminaria , & fratres ejufdem loci caritatem accipiant fraternam, quatinus illis dele&et pro nobis Domini mifericordiam, ïmpforare. Statuknus autem fie regio more delegamus ut, quamdiu jam diâua fïermoinus vixerit, eofdem manfos nemine inquiétante teneat, fie poil fus vitae exçeflum çuicumque maluerit eofdem dimittat, falvo tamen jure Eccle- fiafticp qui fuperiùs eft praenotatus. Ut autem hoc noftrae auâoritatis inviola- bile prsceptum in Dei nomine firmiùs habeatur , 6c diligentiùs euftodiatur , manu propria illud fubter firmavimus, fie dehinc anuLo noftro fubfignari juflimus. , Sjgnum Karolomanni glorioffimi Régis. , Norbertus Notarius ad vicem Gauflini recognovit fie fubfcripfit. ]) . Datum mi Idus (a) Decembris, anno fexto régnante Karolomanno glo- riofimmo Rege, Indidione tertia. A&um apud {b) Andelei Monaûeriuxn in Dei nomine féliciter. Amen. Erifonnus jubente Gauzlino hoc ambafeiavit. « ( a ) Io Genealogia praefixa Chronico Fonta- tibia yulnerarus eft , & acfefto vuhure Jupervùat nellenfi, in Chronico S. Beaigni Divionenfis 6c nanflusfeptem diebus, atque m eodem loco aefunUut in Necrologio S. Dionyfîi obitus Cailomanni re- efl, inquiunt Annales Vedaftini, ubi locus di« nonhor f t£f Idus Decembris. Hinc Mabilloûius lduum vacuus relinquitur. Vide Tomum noftrun rrotaf hoc Prœccptum, quod pro authentico ha- oftavum , pag. 84. bet , fecurft» rnahû titîatum ruiffe, quantum ad (b) Anderei" feu Andelagéhfe Monaflenum^ diem menfis quo datum dicitur. Veriim nullum Andeli , ad Sequanam fiiprà Rotomagum. Hinc erit vitium , fiCarlomannus non mortuus eft rdfi colligitur Bafium filvam fitam effe non ir Picar- Çidie Idus Decembris , ut notatuf in Necrologio dia mter Corbeiam 8c fiuffiacum ut notavimut emigiano. Tune dies v 1 1 1 Iduum die* effet quo loco' (upri . citato , fed in Normannia , in loco qui Carlomannus inter venandum in Bafiu filva in nunc dtcitA Bexu-la-forit. Digitized by Google À 43* MON I TU M IN ODONIS RÉGIS DIPLOMATA. OD O Robërti-Fortis filius anno 888 à Francis Rex renun- fcfwfci m ciatus eft ,fed quibus menfe & die incertum. Mabillonius lib, Z de Re Diplom. cap. z6> num. ig , ejus regni initium deducit j$ à diè 12 Januarii , feu ab obi tu Caroli Crajfi. Verum cum in Diplomate V > & quidem autographo , annus regni fecundus com» ponatur cum anno 888 » & inquibufdam aliis apographis non tan* tum annus regni fecundus , fed etiam IndiËio fexta copulentur cum todem anno 888 , neceffario primus regni annus repetendusvidetùr . ab anno 88/. Hinc Vaijfetius Tomo Z Hift. Occit. pag. zq fu* fpicatur Odonem aliquot menjibus pojiquàm Carolus Crajfus , in» f loria pace fada cum Normannis , Rhenum petiit nufquam in 7 ranciam reverfurus , renunciatum fuijfe Regem : ideôquè dupU* cem regni Odonis epocham ftatuit ; priorem ab anno 88 y , pofte» Criorem ab anno 888 revocandam. Ad hanc fentèntiam adftruen- dam citât Chronicon Ademari Cabannenjis , qui ait „• Odo primo ^J^^ in Aquitania Rex ordinatus cft apud Lemovicam. . . . . & fecundo *î*. anno in Francia Rex elevatus eft : profert quoque Chronicon Odo- ranni teftantis Odonem unctumeffe in RegemhWalterio Arch. Se- &i4.j* }7 . non. eodem anno quo ipfe ordinatus eft, ideft anno 88 y. Porro ifti Auctores in locis çitatis tam turpiter errant , ut nullam fidem me- reantur. Ademarus Odonem fitium facit Raimundi Comitis Le- moyicenjis : Odorannus Ludovici Balbi, qui mortuus ejlanno 8yg 9 mortem collocat in anno 8 8 G. Prœtereà annus 888 , quo Rex un- D dus eft Odo , dici potuit idem annus ordinationis Walterii : deni- que fi Odo unSus fuiffet anno 88 y 9 Odorannus contrarius effet Ademaro. Licèt VaiÏÏetii rationes non probem , ejus tamen accédé fententiœ , & cum ipjo duas regni Odonis epochas admitto : nec enim adduci poffum ut çredam Cum M'abillonià mendum irrepfijfe inDi- nà. BauV plomata Jupra memorata. Initium regni Odonis numeratiim fuijfe ** i9 ' ab anno 88 y ' patet ex 'duabus chartis apudPerardum pag. £9 , quo- rum una fie terminatur ; Data die Jovis x Kal. Novembres , anno 1 1 1 Régis Odonis , ideftChrifti 88<) •* altéra fie clauditur ; Data «die Dominico , iy ( lege xi v ) Martii , in anno ix régnante domno "noftro Odone Rege , feu anno Chrifti 8x)$. ( } ^ - x In commutatione inter Fruchiarium Biterrenfem Epifc. & Rai- i nardum Vicecomitem primus regni Odonis annus y et âb exeunte anno 888 , vel ab ineunte 88$ numerandus eft, A&um hujufce n$ *oï£ï au&oritatis teftamentum oppido Biterris , xvn Kal. Augufti, fub . 2 j" fc * wr- die Sabbati , anno i x regm Odonis , Indi&ione xv , ut eft anno In Catatonia , quot Regibus Francorùm parebat , à quibufdam agnitus eft Odo , ajt.aliis non eft agnitus^. In AcOs dedicatioms Digitized by Google • w ODONIS REGIS otiSS^m & cc l e fi* fencke Maria Rivipullenjk. In nomine Domini Dei A mff.eoi.z17. fummi ac Régis acterni , Fubanno Incarnationis Domini noftri J. C. dccclxxxvxii , Indi&ione yi , feu fub anno primo imperii Odo- nis Régis , feu xi 1 Kal. Maii , Epa&a xiv. . . . Fada dote beata: Marias Virginis fub prifcum datarum xn Kal, Maii, anno primo Odonis Régis , & anno dccclxxx & Vin Epa&a predicta xiv. Hii.-coii*u I n Aciïs dedicationis Ecclefœ S. Pétri Rivipullenfis. In nomine ÎDeî .fummi ac Régis aeterni , feu fub anno Incarnationis Domini jioftri J. C. dccclxxxx , Indi&ione vin,feu fub anno 111 imperii Odonis , vu Kal. Julii , Epa&a xxm , «ira dccccxxviii Ta&a dote B. Pétri Apoftoli fub prifcum datarum, id eft vu Kal. B 7ulii , anno Incarnationis pracfata? dccclxxxx, feu fub j£ra dccccxxviii , feu fub anno tertio Adonis Imperatoris. In charta venditionis quant Servus-Dei Epifc. Gerund. fecit AilbertoEpifcopo juictisio. Biterrenfi. Fa&a autemhaxcharta venditionis anno ab Incarnatione Domini dccclxxxviii in menfe Decembrio die xv , Chrifto ré- gnante , dono ejufdem Regem expédiante. In Actis dedicationis »W.«>ï.8xi, Ecclefa Balneolenjis. Anno Incarn. Dom. dccclxxxix. . .. Facta haec carta confirmationis Kalendas Martias , anno fecundo quo mortuus eft Karolus Imperator, régnante Domino noftro J. C. noDis autem expe&ante Rege ab ipfo largitore. jbrwoitf im- Odo in fuis Diplomatibus hac utitur plurimùm Invocatione : In nomine Dei xterni & Salvatoris ). D. tnterdum ijiam adhihet ; In nomine fanctx & individus Trinitatis. CMceiiam Odo Archicancellarios habuit Eblonem feu Ebolum Abbatem p- omu ^ Qermani à Pratis &S. Dionyjii; Afchericum Parif Epifc. quo- rum Notarius fuit Throannus ; Adalgarium Epifc. Augujtod. eu jus Notarius Ernulfus feu jérnulfus ; îralterum Archiep. Senon. cujus Notarius Herveus. DiplomaXVU pro Juncellenfi Monajlerio Ai- nèbodus fcripfit ad vicem Ildefredi Referendarii & fubfcnpfît. -q 6 D ONIS REGIS D 1 PL O M AT A. Ex Schtib Quemdam (a) Albertum manumittit. E F. a. d'He-. , . ' Apud Mabillonium de Re Diplom. pag. An. 888. TN nomine fànâae & individu* Trinitatis, Odo gratia Dei Rex. Notuni JL fit omnibus, iî&elibus fanâas Domini Ecclefiae & noftris, prxfentîbus fcii " * iicet atque futuris , quia nos ob âmorem Dei , xternorumque remUnerationem praemiorum , perque deprecationem Raimonis Epifcopi , fervum juris noftri , nomine Albertum , aftantem in conipe&u noftro ôc fidelium Procerumque ( a ) Id genus Diplomatie notât MabtUoniot VOWïi * Mwculfo PMKtptaoi denariale , feilicet ob de» turiun» in manumiffionc excuffiim. noftrorumj Digitized by Google ODOtfIS REGIS Dïf LÔM'ATÀ. 441 A nôftrôf uni , ïnahU propria à manu ejus excutientes denaïium fecurtdum ïejgënt Salicam libertum fecimus , atque ab omni ferVitutis vinculo abfolvimus , ejus quoqueabfoltitionemper hanc ptaefentem au&oritatem nofttam confirmavïmuS> &. noftris futurifque temporibus firmiter atque inviolabiliter ratam eam efle voluimus. Praecipientes ergo jubemuS ut, ficut relîqui mahumiffi , qui à Régir lus anteceflbribus noftris hoc modo ncfcuntur eue relaxati ingenui, ita deiri* ceps jam nominatus Albertus per hoc noftrum praeceptum follemniter in Dei nomine confirmatus , nemine inquiétante , fed Deo auxiliante , perpetuis temporibus valeat permanere bene ingenuus atqUe fecutus. Et ut haec noftrat mercedis relaxatio per omnia temporit inviolabilker confervetut , anulo noftro fobtet figillari juffimus. (a) Truannius Notarius ad vîcem Rollonis recô]ghovit & fubfcripfit. B Data iv Idus Januarii , anno ab Incarnatione Domini DCCCLXXXViik* anno fecundo régnante Odone gloriofiflimo Rege. Aâum Aurelianis féliciter* Amen, ît Monafteriurû Bellilocenfe fub fua defenfîone fufcipit». Èx thartulario hujus MonaJleriL IN ftomine Domini Dei aeterni & Salvatoris hoftri jefu-Ckrifti, Ocio mi- An» fericordià Dei Rex. Si cib& loea divinis èultibùs màncipata propter amo- rem Dei fervis Chrifti in eifdem famulantibus bénéficia largimur opportuna , Ç praemium nobis à Domino aéternae rettibutionis ob id rependi minimè diffidi- mus. Quapropter noverit omnium fidelium Dei noftrorumque tam praefen- tium quam futurorum folertia , quiâ adiit clémëntiam noftrahi venerabilis Ab.- bas nomine Garulfus,6t deprecatus eft Ut Monafterium fitum in pago Torinen- fi, fuper fluvium Dordoniae., conftfuâum in honore Clavigeri retri, ubi prae- fàtus Abbas cum non modica turba Monachorum amabilem Deo videtur exhibere fervitutem; ficut à praedeceffoïibus noftris Regibus decretum eft, fub noftra tuitione & defenfione reciperemus : quod etiam libertti animo facere decrevimus. Quapropter volumus, <ôt per noftrae àudoritatis praeceptum de-: crevimus, atque omninb conftituimuS, ut nuliûs judex publiais, velquîflibet exaâor ReipUblicaê, aut ex judiciaria poteftaté, in villas feu loea, vel agros vel reliquas polTefliones memorati Monafterii , qùas moderno tempof e infra Ppoteftatem regni noftri juftè vel rationabiliter poflidet, lîcUtin praeceptis Re- gum praecedentium , quac in praefenti hâbentur, continetUr, Vel quac deinceps in jure Monafterii ejufdem diviha pietas Volucrit augere , ad caufas audiendas , vel freda aut tributa feu telonea exigenda, aut manfiones vél paratas facien* das, vel fidejulfores tollendos, necnon ejufdem Monafterii ,tam ingenuos quàm fervos , fuper terram ipfius eommanehtes diftringendos , hec ullas rédhi* bitiones requirendas , noftris futurifque temporibus ingrèdi audeat, Vel ea* quae fuperiùs nominata funt, penitus exigere praefumat. Confirmamus etiam villam, quam Rodulfùs Afchiepifcopus doriavit* CameyracUmin pagoLemo-* vicino , cum omnibus ad fe pettinentibus & mancipiis uttiufque fexûs. Simi- liter in eodem pago in valle Exandonenfe Orbaciacum villam, quam Frota- rius Eplfcopus dédit S. Petro , cum omnibus ad fe pertinentibils. Similiter £ in eodem pago in vicaria Barfenfe manfos fit mancipia , quac Hermuricus per: cartam ceffionis donavh S. Petro, cujus càput vocatur Dâirlacus. Et in alio Vdco, in pago Catureino, villam Igeracum, quam Godofrédus Cornes dédit fen£lo Petro. Similiter Ôc commutationes quas Rodulphus Archiepifcopus ôc Stolidus Epifcopus , & Regimundus Cornes intér fe feceruht. CôntedimuS etiam Suiniacum villam ut in ea fibi licentiàm habeat inercatum conftruen» di, & quicquid exinde exigitur, eorum dominio députetuf. Idéôque confti- tuimus ut nulli liceat eidem loco aliquam iftferte litèm i & neqùe Cornes , aut aliquis judicum aut Reipublicae exaâoif , aUt telonàriis cujufcumque mercati, vel parafiredis feu angariis aut paratis, nec in fidejufloribus , ncc in * h »■ if * («) Corrlgendum, Troamus Noté ad vicem Eblonisi Digitized by Google w ODONIS REGIS horninibus tant ingenuis quàm fervis fupra poteftatem jaaediûi loçi, id eft> A Bello-loci , commanentibus , neque diftri&è, nec attquam jredibidonem loco (a) manu noftra fubacto aliquando inferre priefumat. Simili modo etiam con- çedimus ut , fi aliqnuis temerarius aufit ex lis omnibus , qax jubemus vel de- cernimus, aliquid ifringere, feu violare tentaverit , fexcentonim fblidorum pretio judicetur, ufibufque Fratrum rite deputctur. Si vetb voca* lionis divin? tempus Abbati prxdido aut aUcui fucccffori «jus advenerit , conftituimus ex femetipfis fecundùm regulam S. Benediâi digère proprium Abbatem abfque ullius contradi&ione vel prohibitione. Ut veto teftamenti noftri au&oritas per fucççdentia tempora pleoiorem obtineat vigorem , 6c à ndelibus noftris veriùs firmiûfque credatur, manu noftra propria eam fiibcer firmavimus ? annulique noftri impreflione aflîgn&ri rogavimua. Si autem ad- verses eos caufx prtae fuerint , quae habeant graves difpendii expenias, ad R noftram refcrventur pracfentiam. Signum Odonis gloriofiflimi Régis. .. . A&um S. Maximini Monafterio t fubtus Aurelianis civitate. Troannus Notarius ad vicem Eboli recognovit. Datum menfe Junio , anno Incarnationis Domini (h) occcxxcviiu , In-i di&ione vi , anno n Odonis Régis , in Dei nomine féliciter. Amen. III. S E X 9 f t ^ Immunitatem concedit Monafterio Solemniaccnfi. Apud Baluqium in Append. ad Capital, col. 1515. ô An. 83». T N nomine Dei fummi 6c xterni Régis, Odo gratia Dei Rez. Quando- J[ cunque fervorum Dei noftrorumque fidelium juftis 6x rationabilibus effiagi- tationibus aurem celfitudinis noftraç aflenfum praebentes accommodamus, re- giae majeftatis confuetudinem ftudemus, ac per hoc prxmia scternx felicitatis fpciliùs nos adepturos nuilatenus dubitamus. Idcircb notum fit omnibus £an- â* Dei Ecçlefiac fideljbus & noftris, praefentibus fivc futuris, quia venerabi- Us vir Theodericus Abba ex Monafterio Solemniaço olim conftruûo ab Ele* gio Novîomagenfi Epifcopo tempore Dagoberti gloriofiflimi Régis Franco-» * UBrwu$ mm, pofito iuper fluviolo * Brivancia, quod jam di&us Pontifex in honore fan£be Dei eerutricis Marias fanatique Pétri atque omnium Apoftolorum, & Martyrum Dionyfii & fociorum ejus, 'atque Pancratii , Crifpini 6c Crifpiniani, g SS, Confeflbrum Hilarii, Martini atque Medardi Cconftruxit], ad noftram accedens rcverenter clementiam, deprecatus eft ut idem Monafterium cum omnibus horninibus 6x villis ac rébus fibi juftè legaliterque pertinentibus , fi* mul etiam cum bis quae divina pietas per fuos' quofque fidèles eidem Mona- fterio augere vpluerit , fub noftrae immunitatis tuitione ac defenfionis praetexttt recipere dignaremur. Cujus precibus démenti favore annuimus. Quin etiam hoc magnitudinis noftra; prxceptum fpeciali conditione fieri jufÈmus ; pet quod praefatum Monafterium) veluti praemiflum eft, cum omnibus rébus fibi pertinentibus , fub noftrac immunitatis tuitione fufcepuTe univerfis fidelibusr noftris notum efle volumus : pratciplentefque jubemus ut nulli liceat fidelium Dei atque noftrorum praefentibus vel futuris temporibus idem intrare Mona- fterium, vel in quamlibet fibi pertinentera vtUam aut agros feu filvas ad eau- g* (as audiendas, aut judicia publica terminandft, aut parafas faciendaavel exi- gendas, aut manfionaticos vel paraveredos, vel ullam quamlibet redibitionem cxjgendam. Sed quicquid ex Monafterii rébus exigi potefi, Abbatibus 6c Mo- nachis iq eodem locp Deo fervieatibus proficiat in ftipendiorum augmentis. ^tatuimus practereàut habeant Ucentiam Monadhi in eodem loco Domino fa- mulantes fecundùm patris Benediâi reguJbe inftitutionem omni tempore ex fe ipfis eligendi Abbatem, ac nujji tictat aliquando ex rébus ejufdem Ecclcfi* quicquam Utis fubtrahere vel miAuere,authomines fibi pertinentes vel fuper terram ipfius commanentes ioquietare, diftringexe, aut fidejuffoxes tolleref («) Fortè I«endum, numm noflra fubitfh, ■ , ( * ) C^cûdupj , DCCCXXChU. ' * Digitized by Google D I P L O M A T A . 44> A fed omni tempore Re&oribus Ôc Monachis frequentet diài Monafterii quic- quid ex eis effe poteft, profit iri erogationem, ôc animac noftrx proficiat ad liberationem. Hxc namque fi quis noftrx bonx voluntatis fancïta delere cô* natus fuerit > tali eum Dominus feriat ultione , quatenus nullo modo fuam vindicet voluntatem , qui hanc noftram infringere Voluerit auâoritatem. Ut autem hxc noftrx munificentix auâoritas omni tempore inviolabilis ôc à nobis ôc à fuccefloribus noftris obfervetur, manu noftra eam fubter firmavimus, ôt de anulo noftro figUlari feoimus. Signum Odonis gloriofiflimi Régis. Trohannus Notarius ad vicem Eblonis recognovit. Data Idus Junias, anno Incarnation!» Domini dccclXx&viii ;> ïndiâîo-s 1 ne yi, anno fecundo régnante domnoOdone Rege gloriofo. A&um Monar Bfterio fan&i Maximini in Dei nomine féliciter. Amen, IV. Sub fua defenfione fufcipit Monaftcrium Montis-olivi in Dioeceiî jjlJff^ CarcafTonenfi. Montu-oink Apud Balu^ium inAppend. ad Capltul. col. IN nomine fan&x ôc individu» Trininitatis , Odo gratia Dei Rex. Cùm An. 881. petitionibus fervorum Dei juftis ôc rationabUibus divini cultûs amore fa- vemus , fuperna nos gratia pro his muniri non dubitamus. Proinde noverit C omnium fidelïum noftrorum prxfentium futurorumque fagacitas , quia vir ve- nerabilis Ugobertus Abba ex Monafterio, quod nuncupatur Mallafte, fitum in territorio Carcafenfi, conftru&um in honore S. Johannis Baptiftx , cum terminis ôc adjacentiis , obtulit obtutibus noftris quandam auâoritatem domi- ni * Pippini pix recordationis fereniflimi Régis ; in qua erat infertum, qua^ * AkJùxtM liter anteceflbris fui anteceffor ipfum Monafterium novo conftruxiflet opère, ôc propter ejus defenfionem, vel proptér pravorum hominum illicitas infefta*. tiones, in manu ejufdem domini Imperatoris unà cum Monachis ibi degenti- bus fe commendavit , ut fub ejus tuitione licuuTet eis cum rébus hominibuf- que * eorum quietè vivere ac refidere ; ôt deprecatus eft clementiam regni * M ' fui * noftri, ut prxfatum Monafterium, unà Cum villulis, quarum nomina funt, * Al s anno fecundo Odonis gloriofifllmi in Dei nomine féliciter,. Amen. Digitized by D I P LOMATA, A yr. IN nomine Domini Dei aeterni ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Odo ml- An. M»» fericordia Dei Rex. Si fervorum Dei loca divinis culcibus mancipata pro merito noftrae celfitudinis augcmus, atque bénéficia opportuna largimur, Une dubio ob id nobis propitium Deum minimè diffidimus. Quocirca noverit om- B nium fidelium noftrorum, tam prxfentium quàm ôc futurorum folertia, quia adierunt noftram clementiam venerabilis Encrmirus Epifcopus , de Cornes Soniarius, 6c deprecaci func ut Monafterium conftruûum in honore B. Poly» carpi Pontificis & Martyris , ubi Arnulfus Abba praeefle dignofeitur non mo- dicac turbae Monachorum ( quod Monafterium fitum eft in pago Redenfi fupef fluvium Rivograndi ) quatenus ipfum locum in noftra defenfione cum bmni- bus ad eum pertinentibus haberemus fimul 6c defenfione , ficut précédente» Reges comprobantur haâenus praeceptorum indagine fecifle. Quod nos quo* que audientes, libenter eorum acquievimus confiais, 6t przfatum Cœnobium fub noftro munburdio ac tuitione ftatuimus , ut nullus deinceps fuccefforum noftrorum de his quae in eorum prarceptis, privilegiis atque chartulis conti* nentur , aufu temerario praefumat invadere ; id eft , in Comitatu Redenfe C Gajano cum fuis pertinentiis, ficut in eorum feriptis continetur; ÔC Mélifirico 6c fanâam Crucem 6c ipfos Et in termino de villa quac dicitur Luco , & Petrolas ac Cafianias , ôc Burgaragio , terras cultas 6c incultas , ficut in eorum continetur chartulis. Et in villa quas dicitur Salas , 6c in Legeilo , ôc in Corniliano , quidquid per chartulas videntur habere. Et in Comitatu Car- çaûenfi Corniciano cum Ecclefia S. Pauli, cum terminis ÔC adjacentiis fuis: 6c ultra Qufa in Comitatu Impurinenfium* in ipfa garrica Ecclefiam fandH Felicis cum terminis ôc adjacentiis fuis; & in Petralatenfi Ecdefias S. Pétri, ôc S. Fru&uofi conftruâas , cum propriis. terminis propriifque finibus , unà cum villare eis pertinente fitum in Armorotas fupra taxatum Magregerum ; ÔC fanûum Joannem Sufpineta , 6c fanûum Cyprianum , cum propriis adjacen- tiis, ôc in alio roco condaminam modiorum vi. Et in Comitatu Elenenfi res Dquas Guiftrimirus Cornes eidem Monafterio, id eft, Palatiolum 6c Sallelas; ôc in . Petrapurtulènfe Petiànum cum fuis appenditiis , Ôc quidquid ibi fuit vifus habere vel polfidere. Haec omnia, & quicquid ftudium bonorum homi* num acquifîvit, vel acquirere pbtuit aut condonare, fancimus ut nullus fuc- cefforum noftrorum , nullufque mortalium hujus noftrae auôoritatis aufu teme- rario praefumat invadere : fed liceat Monachis fub regulari tramite Deo fervire, ôc per ftudium fan&ae Dei Eccléfix votis continuis exorare. Statuimus etiam ôc praecipimus ut nullus judex publiais ad caufas audiendas, Vel freda èxi- violaverit,fexcentos folidos componere faciat. Ut haec âutem prtece^ti noftri auûoritas nobiliorem obtineat vigorem per futura tempora , manu propria fubter firmavimus , ôc annulo noftro fignare rogavimus. ' (a ) Coing. MiO. Vf* . ..... ir-.-i , 0 Kkkiij Digitized by Google ^ DDONIS REGIS ^ V I L Jï ^lîS -lUcbodoûi manfos aliquot in villa Gaugiago pofitos dat in cmutmjjiù beneficium. Apud Mabillonium de Re Diplom, pag. $$6. An. 888. T N nomine fana* & individu* Trinitatis, Odo clementia Dei Rex. Re- \, galis celfitudinis mos eft fidèles regni fui donis multiplicibus atque hono- ribus ingentibus Jbonorare , fublimefque efficere. Noverit igitur omnium fide- lium fand* Dei Ecclefi* & noftrorum, tam prafentium quant & futurorum follertia, . quoniam placuit ferenitati noftr* quemdam fidelem noftrum, no-** mine Riçbodonem , de quibufdam rébus noftr* proprietatishonorare. Sunt'au- tem e*dem xes in pago Carnotenfi fuper fluvium (a) Oduram , in villa Gaugia- go manfus indominicatus, ubi afpiciunt manfà. triginta unum, quos praedi*- clus Ricbodo in beneficium tenet. Nos itaque beneficium jam di&o fidéli noftro jure beneficiario & ufu fhiâuario concedimus, quatenus dum quilibet Ricbodo, ôt quandoquidem Deo difponente uxorem duxerit , ôc exinde filium procreaverint , ôc unus ex illis advixerit, jam diâum beneficium teneant at- que poffideant, nemine inquiétante. Unde hoc noftr* celfitudinis prxceptum fieri , & memorato fideli noftro dari juflimus , per quod prxcipimus atquc jubemus ut ab hodierna die jam di£tus fidelis nofter Ricbodo fuprafcriptum beneficium teneat , uxorque 6c filius ejus , dum advixerint , difponant ufu qui- dem, ut diâum eft, fru&uarîo ôc jure beneficiario omni tempore vitae fua, C eo fiquidem tenore , ut aliquis eorum in noftra fidelitate femper & devotione pro eorum beneficio deferviat. Et ut h*c noftr* largitionis conceflio ita in omnibus confervetur, atque veriùs credatur , anulo noftro infigniri juflimus. Trohannus Notarius ad vicem Eblonis recognovi ôc fubfcripfi. Datum xvi Kai. Julii, (b) Indi&ione.vii, anno fecundo régnante dofnno Odoni.gloriofiflimo Rege. Aftum fan&o Maximino Monafterio in Dei no- mine féliciter. Amen. VIII. ■ 1 c ■ - - - ExArchw» Quaedafti concedit Ecclefiae Au/bnenfî. J,s " Apud Balu^i\im in Jppend. ad Marcam Hijp. col. 8t<). ^ Aa. 888. T N nomine Dei aterni & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Odo mifericordiâ X Dei Rex. Si fervorum Dei vota promptâ voluntate recipimus , atque mili- tari eorum omnimodis providemus , fine dubio ztern* retributionis pr*mia à pio Deo nobis largiri confidimus. Quocircà noverit omnium fidelium Dei noftrorumque folertia , quia adiit .aures démenti* noftrae venerabilis Archie- pifcopus Teodardus à parte Godemari Aufonenfis & Manrejenfis Epifcopi, _ôc deprecatus eft ut matrem Sedis Ecclefi* jam di&i Epifcopi longo incurfu * J» ali o * Paganorum, proprio Paftore ôc Chriftianitate fruftratam , de rébus noftris Zjrumf 316 " ad jam .diûam Ecclefiam? qu* eft conftruâa in honore fanâ:* & intemerat* Virginis Mari* atque Pétri Apoftolorum Principis, ditaremus : quod quidem£ libentj. animo fecimus.. Concedimus igitur jam di&* Ecclefi* ejufque Epi- fcôpo , Cum omnibus fucceflbribus ejus , in Aufonenfi pago omhes regias di- . ghttatés de Manref* cjyitate, quantùm ipfe Cornes confentivit, ad ipfam Eo clefiam de ipfa civitate, & vallem qu* dicitur Artefe, cum Ecclefiis, villis , ôt villaribus , ôc cum finibus ôc adjacentiis illorum , hoc eft de ipfo rivo de » m f Plone ; ^uifiinditur in rivo lato, deinde per ipfos montes fuper villa * Torcana Corfona. ' uïqué m'Bàlfo rubio ; deinde a| fërrâm longam y! ficut aqu* vertuntur ; deinde per ftratam per ferram longam difcurrentem fuper villam Matacanis , ôc per- venit ad ficturam qui difcurrit in Lubticato j deinde à rivo lato ufque' ad ( « ) Fluvius Odurâ , vulgô F Eure. (*;Fortè l^cndum, Indtàivnt VJ* - Digitized by Google DIPLOMATA; 44? A Lubricatum 6cpervenitad rivode Olone.Hcc oouria cum Eccleûb de ided» mis & teloniis mercatorum terne , tertiam partem ufque in fines Cardon e , ÔC - ufque ad ipfos fines de Bergitano, 6c ulque m Eramaia, cum pafcuariis d« Comitibus , prsediâo Epifcopo ac fequadbus ejus concedinaus Canoaico mot* cunâa habenda. Habitatores verb locorum tUorum iertitium 6c obfeqmom i quod Comitibus haâenus impendebant , abhinc jam diûo Epifcopo impôts dant ac lùcceflbribus ejus : miiiufqne de pra&ta terra vendere fine ticentût Epifcopi praefumant : nullufque exaetor Reipublicx , nec in teloneis, née A fredis , nec in ullis redhi bit ion ibus eum lxdat. Et qui de Eccieûis auc deci* mis fine licentia proprii Epifcopi fe pracfumpferit , inviiw ibltdos DC compo- nerc faciat jam dido Epifcopo & fuccefforibus fuis ; 6t hoc quod apprehen»» derit, fine dubio redit ui faciat, fed quietum pro falute fioftra 6c coajUgis aff Bprolis Domini mifericordiam exorare délecte t. Ut \ erb hocaîu&oritatis noftcw teftamentum hrmnis venuiquc çredatur, manUBofiraid nttnavimuj, ôçaaulo noftro infigniri juffimus. : Signum Odonis gloriofifltmi Régis» ' Datum (*) vin Kal. Julii, anno Incarnation» Domini DCCCLXïXVm, ht* di&ione vi , anno fecundo • régnante dotant» OdoiM» gtotiofitiii** Rege* Acram Aurelianis féliciter. Amen. Teodardus Narbonenfis Arhiepifçopus. IX, Sufcipit fub fuît prote&ione & defenfîonc omues r4s Cœnobii J£ C S. Germani apud Autiifiodorum* Apud Mabillmium de Re Diphm. pàg. IN nomine fanda Ôc individu» Trinitatis , Odo mUericotdia Del Rer. Si An. ts* petitionibusfervorum Dei, quas nobis pro fuis utilitatibus infinuaveriftt, be* nignum prxbemus affenfum, regise praccellentiac opéra imitamur, 6c perhoa beatitudinis gloriam nos adepturos non dubit&mus» Itaque hotum fie ©mnibut fanS* Dei Ecclefi* fidelibus & noftris , prœfentibus atque ruturis , qualité* fidèles noftri Monachi S. Germani Autifiodorenfis , pro fua religione nobit valde accepti, accedentes ad noftram fublimitatem Parifius, ubi in Dei fer* vitium 6c regni conveneramus defenfionem, inquifiti.à noftra manfuetudin* D fuper fuo ftatu 6c converfatione, conquefti funt nçquaquam fe digna frui quiete> fed nec regularibus congrue infervire pofle culâbus ob quorumdam rabidhîi* mam infeftationem , 6c feculis înauditam in fervos Dei debacchationem , non modo ipforum invadentes pofTefliones, quin potiùs lupina fapacitate in ipfa cibi potûfque craffantes direptione. Proclamaverùnt quoque fibi nihil juvami* nis conferre immunitates 6c auâorhates à piiffimis 6c fereniflimis anteceflb* fibus noftris eis collatas : quoniam à jam di£Hs invaforibus 6c direptoribu* inutiles dicerentur 6c vacux. Quorum lacrymabïlem reclamatîonem andieft* tes, non modico animus noftràe fublimitatis êft meerore percuflfu», tlménté* pro tantorum Patrum attritione atque oppreffione regni noftri aliquod paki difpendîtm jufto judicio Dei, qui eft ultor fuorarh fidelium : verentee etitnsr ne illos, quos (radium 6c mifericordia fereniflimorum anteceilorum noftrorûtff |? ad nobile fubvexit fàftigium, negligentia 6C incuria noftai trtâfifuetu<$rH8 de»; ducat ad nihilum. Placuit itaque noftrae ferénitati dentic* jarfcdiâi Monifttfttt Monachis totius immunkatis concedere auâoritatçm; ipfemque eongregatio-" nem 6c locum cum confilio Optimatum 6ç Procerum noftrOtum, ôt e*iàd^ deprecatione. (b) Anfcherici venerabilis Epifcopi revefendiqué- ©0#Unldèm Monaçhorum Àbbatis nobis valde dileâiffimi , cum omnibus iupraftfci lôci ré- bus, aut infra civitatem aut extra pofitis, in rioftro fuifeipimuS muridebut^io fa) Die vm Kal. Julii, feu die ji4 Jaui, qui nonvetCibMnt AibcUmm ,^Qiae «de* î*ocDi}d<^ dies erat Natalis S. Jonannis Baptiftas, Odo Rex ma non emiflum effe potuit anno 88p , fed anno prope Montent Falconis infignem deNonnannù .888 6c Indiâione fexta.jif leginir, ac ^piqdc leportavit viôotiam, quamftbbo hb. i de bellis inttium regni repetendunvab anno 8fe.~ '-' »") Parifiac* urbis ( pag. 14 nofiri Tomi oôavi ) ad (i ) Anfchericu» Paxifieniis exat Eptfcopu». vm»m 889 xefem videtur. Igitué hac die Odo Digitized by Google 44* OPONIS REGIS & fub plenîfllma defenfione , ita ut fub noftra pleniflima prote£tione liceat eis A omni frui quiete. Prascipientes igitur jubemus & jubentes confirmamus, ut r.ullus Epifcopus vel aliquis ex Epifcopalibus miniftris , nec judex publicus , vel aliquis exa&or judiciariae poteftatis , neque ullus ex noftris fidelibus , areas eorum quas habere nofcuntur in civitate Autifiodorenfi , ullo modo praefu- mat invadere , nec aliquam vim inferre : fed neque in manfionibus ipforum feu fervientium illorum hofpitia contra voluntatem ipforum exigere audeat, ôc inquietudinem inferre nullatenus praefumat. Subftantias quoque eorum tam in dominicato , quàm quae de ipforum familia , nequaquam attributare liceat : fed fub hujus noftra; prarceptionis indulgentia quietè eis vivere ubique conce- dimus , & abfque ullius aliqua infeftatione fecuros decernimus , ut pro noftra vita ôc pace regnique noftri ftatu iidem liberiùs exorare valeant. Ut autem prxcellentiae noftrx confirmatio in dies meliorem femper obtineat firmitatem , 1^ in Dei nomine manu fublimitatis noftrae propria eam fubter firmavimus , fie anuli noftri imprelïione fubfignari fecimus. Datum V Idus Julii , (a) Indictione vi , anno Incarnationis Dominicae DCCClxxxix , anno n régnante domino Odone Rege gloriofuTuno. Adum Parifius civitate in Dei nomine féliciter. Amen. X. Pofleflîones confirmât Trenorcienfî Monafterio. in Probat. nova HiftorU Trenorc. pdg. 104* C As. ttf. TN nomine fan&x fie individu* Trinitatis , Odo clementia Dei Rex. Si û- X cris locis 6c divinis cultibus mancipatis opem ferendo contulimus , Deum -nobis ob id praefenti ôc futuro tempore propitium non dubitamus. Qua de te Omnium fahâx Dei Ecclefix fidelium praefentium fie ruturorum noverit uni- verfitas , quoniam Blitgarius Monafterii fanâae Dei Genitricis fie femper virgi- xis Marix, fan&ique. Filiberti inclyti Confeflbris Abba ad noftram accéderas munificenfiam , deprecatus eftut res,quac ab antecefToribus noftris eidem Mo- nafterio per prxcepta conlatac funt , nos ob majoris firmitatis vigorem noftra; au&oritatis praecepto denuo confirmaremus. Cujus rationabilibus petitionibus tantô libentiùs cefllmus , quantd nobis profuturum credidimus ampliùs. Sta~ tuimus ergo decernentes , fie ftatuendo decernimus ut omnes res, que ab an* tecefforibus noftris per prxcepta fupradiâo Monafterio conlatx funt, jure fir-0 mhTo maneant inviolatx atque inconeuflx. Prxceptum quoque immunitatis , fie Gaftellum causa perfecutionis Nortmannorum , quod ab eo firmatum eft , fub' eodem immunitatis tenore , abfque alicujus inquietudine , eidem Ecclefiaf prxfentique atque futuro Abbati concedimus , delegamus fie confirmamus. , Eleâionem quoque regularem in eligendo Abbate , ficut in eorum contine- CUr prxceptis, concedimus fie perdonamus. [Damus eidem] Ecclefix fie mo- HÇtam fie pregas , ficut fie alii anteceflbres noftri eidem Ecclefix , amore fandx Dei Geftitricis femperque virginis Marix, fanûique FUiberti ConfèfToris in- çlyci jndulgem.us. Et ut à nullo five à francis five à fervis fuper eorum terrain C^n^manentibus> aut in terris vel fluminibus exigantur : ôc ut retrb a%a , fie à $objs nunc confirmata, maneant inconvulfa optamus ; quatinus pro nobis re- gnique ftatu liberiùs mifericordiam Dei implorare procurent. Ut autem hujas g *oftrx audoritatis pia confirmatio pleniorem in Dei nomine obtineat firmita- tis vigorem , eam manu propria fubter firmantes, anuli noftri impreffione fubter jttfiimus aflknari. : Signum Odonis gloriofii&mi Régis. Tjbroannus Notarius ad vicem Eblonis recognovitfic fubfcripfit. cl Datum xvi 1 Kalendas Augufti, ( b ) Indi&ione vi , anno Incarnationis Do* Jauni dccclxxxviiii , anno 1 1 régnante domno Odone gloriofiflimo Regc, Aâuin Parifius civitate in Dei nomine féliciter. Amen. J (i) Coing. Indm. rtL Çb) Comg. Indid. Vil x Digitized by Google A D I P L O M À T A; XI. Ecclcfix Lingonenfis poflcffiones confirmât» Ex Axt+i In Inftrum. ai Tom. 4 Galli* Chrifi. nova Edit. coL IN nomine fanâx fie individu* Trinitatis, Odo clementia Dei Rex. Si Sa* Aa-tt* cet dotibus in quibuflibet neceflitatibus Ecdefiafticis ftoftra auâoritatè fub- levandis confulimus , fie ad minifterium fuum liberiùs exequendum opem feri* mus,*àfummo Pontifice Domino noftro Jefu-Chrifto xternae rémunération^ largiri nobis prxmia non ambigimus. Quapropter notum fit omnibus fan&x Dei Ecciefix fideiibus fie noftris , praefentibus feilicet & futuris , quia Argrinus fan - B &x Lingonicx Ecciefix reverendus Antiftes noftram adiens celfitudinem , ob* tutibus noftris prxcepta ôc auftoritates Regum feilicet & Imperatorum , no- ftrorum videlicet anteceflbrum, obtulit , Ludovici nempe Imperatoris & Ca- roli filii ejus nihilominùs Imperatoris , neenon fie Caroli nepotis illius fimiliter Imperatoris, aiiorumque Regum , qualiter ipfi Abbatias , caftra , villas , a liai- que diverfcrum rerum poflefliones jamdi&x Ecciefix Lingonicx delegaverunt , fie ablata reddiderunt , atque ut ibi perpetuo permanerent fua au&oritate con^ firmaverunt ; munitionem videlicet Lingonicx civitatis , ubi habetur Ecclefia in honore beati Mammetis eximii Martyris , 6c caftrum Divionenfe , in quo fita eft Ecclefia in honore S. Stephani Protomartyris , fie juxtà Monafterium S. Be- nigni , cum omni eorum integritate ; fie in pago Tornotrenfe Monafterium Melundenfe ; fie in eodem pago caftrum Tornotrenfe . caput videlicet Comi- C tatûs, ôc Abbatiolam S. Symphoriâni in Ladiniaco , cum Eccléfiis aliifque rébus fibi afpicientibus ; fie intra muros jamdi&x Lingonicx civitatis Abbatiam fanât Pétri , fie juxta eamdem civitatem Monafterium fan&orum Geminorum , cutn, omnibus fibi competentibus ; fit in pago Atoariorum Monafterium Befuenfe cum omni fua integritate, five etiam auas Abbatiolas, aliarumque diverfarum rerum poflefliones, quales eadem Lingonenfis Ecclefia juftè ôtlegaliter quieto tordine obtinere videtur. Obtulit etiam fie immunitates fie au&oritates ex ca- ftello Barro feilicet fie Magno-monte , necnohôcexmercatisôcmonetis,qua^ liter à fupradiâis anteceflbribus noftris confirmatx fuiflent , fie fupradiâx Ec- ciefix delegatx^ôead jus illius, reâorumque ejus ordinationem perpetuo abfque alicujus judicis inquietudine pertinere debuiflent. Hujus itaque rei causâ ad nos (tram fe colligens majeftatem , humiliter deprecatus eft quatinus pro Dei om* • B nipotentis amore fie fuprà memoratorum San&orum obventu , ex bis omnibus fuprà memoratis , vel etiam exiis qux futuris temporibus àDeum timentibuS âliquando eidem Ecciefix reftituentur , taie auâoritatis noftrx prxceptum fà^ cere juberemus,perquodhxc eadem Ecclefia fuprà memorata abfque alicujus inquietudine in Dei nomine obtinere valeret. Cujus nos faluberrimis poftulatio- nibus aurem noftrx ferenitatîs accommodantes, ad deprecationem Askerici ve* nèrabitis Epifcopi , neenon fie ob amorem fuprà memorati Argrini Epifcopi, hoc prxcepti noftri edi&um fieri juflimus , per quod ftaràentes decernimus , fie ex noftra regali auâoritate confirmamus ut , quemadmodum fuprà mémo-* rata Monafteria , Abbatix , aliarumque rerum poflefliones , monetx etiam, ca- ftella atque mercata, irtfuper fie omnia qux jamdi&a Ecclefia juftè ficlegaliter obtinere videtur, neenon fie ex monetis, mereatis atque caftellis , ficut aban* £ teceflbribus noftris , Regibus feilicet fie Imperatoribus ùr dinatum eft, fie abfque alicujus inquietudine feu temerafia prxfïlmptione , aut repetitione ,feu diminu- tione, feu etiam fieComitum vel judicum prxfumptiva occafione, hxc eadem Lingonenfis Ecclefia obtineat , atque per ratura tempora quieto ordine pofli* deat. Similiter namque per hanc prxcepti noftri auctoritatem ex immunitati- bus ejufdem Ecciefix decernendo fanctmus, ut nemo fidelium noftrorum , vel quilibet ex judiciaria poteftate in Ècclefias, agros vel loca five reliquas pof* fefliones à reûoribus ipfius Ecciefix legaliter poiTeflas , fie per au&oritatem anteceflbrum noftrorum pofteà ad paritem ipfius Ecciefix confirmatas, [quas] Digitized by Google qpç OPQN.IS REGIS aut manfîones vel parafas fàciendas r aut fidejuflbres tollendos , aut homineafA ipfius Ecclefiae , tam ingenuos quàmfervos, fuper terram ipfius comma- nentes diftringendos , nec ullas redhibitiones aut illicitas occafiones requi- , rendas, noftris & futuris temporibus ingredi audeat, vel ea quae fuprà memo- rata funt exigere penitus pracfumat : fed liceat memorato Pnefuli fuifque fuc- ceflbribus res prœdicta: Ecclefiae , cum omnibus fibi pertinentibus, fub immu- . \ nitatis noftrae defenfione quieto ordine poflidere , & nobis fideliter defervire , atque pro ftabilitate noftra vel totius regniàDeo nobis collati vel confervandi, una cum clero & populo fibi fubje&o , libéré Dei mifericordiam exorare. Et quicquid exinde fifcus nofter exigere débet, ad integrum prsedi&ae EcVlefiae concedimus , ut perpetuis temporibus ibidem proficiat in augmentum. Et ut hoc noftrac au&oritatis edi&um pleniorem inviolabilemque obtinere valeat fir- mitatis per futura tempora vigorem , manu propria fubter fixmavimus , atque g annuli noftri impreflione infigniri juffimus. Signum Odonis gloriofiflimi Régis. Throannus Notarius ad vicem Eblonis recognovit fir fubfcripfit. Datum xix Kal. Januarii , Indi&ione vu , anno Incarnationis Dominicas dccclxxxix , anno fecundo régnante domino Odone gloriofuTimo Rege. A&um Lauduno Clavato in Dei nomine féliciter, (a) XII. Ex Archivis Quafdam {b) Villas confirmât Monafteriô S. Hilarii Pi&avenlk hnjut Mont- ' J3mh Mx Autographe. £ An. 88p. *W N nomine Domini Dei eterni fie Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Odo taife- JL ricordia Dei Rex. Si loca fan&a divinis cultibus mancipata ritè propter amorem Dei & reverentiam Sanâorum ibi requiefeentium ordinamus & dif- ponimus , fidelium nollrorum animos in Dei & noftra fidelitate ferventiores fore credimus , Deumque nobis ob id propitium prefenti feculo fie futuro mint* mè diffidimus. Quocirca noverijt omnium Dei fidelium noftrorumque, tam pre* fentium quàm fie futurorum , folers induftria fie nobilis in omnibus prudentia j quia adiit clementiam ferenitatis noftre venerabdis Abba6 Ebolus > junâis (ecum Proceribus . noftris Ubaldo 6c Heriberto , fie deprecati funt ut vilfas de poteftate precellentifïimi Confeflbris Chrifti Hilarii à ptefato Abbate fhatribus oelegatas in diverfis ufibus eorum neceffariis, ideft(f) Campaniacum , Ro-n liacum , Potentum , Lufiacum , Fronteniacum > Cuionnum , Vofaliam > Ma- fbgilum, Renaciacum, Gurgiacum, Cambencium , Viviarium , Fabrifumj in Comitatu Cadurcino Gauliaçum cum Ecclefia in honore S. Hilarii ,& Cay- nandum in pago Tolofano; in p*go Carcaifio locum S. Mammetis; fie ineo- 4em pago Campum Oliveti > cum omni integritate , vel omnibus ibidem pet* . tinentibus, neenon afpicientibus , cultis fie incultis, quefitis fie inquirendà, fie omnibus fuperpofitis feu confentaneis . commanentibus , concederemos at- que confirmaremus. Quorum petitionibus annuentes , quod poftulabant libentt syiimo conceffimus , has prefàtas villas ufibus fratrum [fie ] neceflitatibus per- petualiter fubminiftraturas confirmavimus : concedimus etiam n'agitante Ebolo venerabili ejufdemloci Abbate : alodos vero proprie originis , ideft , Crifpia- cum , Êfternum, Remcion&cum , Clavinnum, Belloriam, cum omnibus fu-g perpoûtis vel légitimé pertinentibus, cum villa { à ) Longum-rcte in Burguû- dia fratribus pnelibati Pontificis Hilarii rogante Ebolo Confirmamus. Manfîones vero infra Monafterium aut infra muros civitatis. eonftruûas ipfîs fratribus con* c.edimus, ut habeant licentiam unufquMque 4e fua quod vojuerit , excepte a K (a) Ad finetn liujus anni fortè référendum eft Affïliy amo III rtpumte Odont Rtg*. Ediram dk iJQbdnatratutin^hcitoknno fequeïiti batkbNé- J ^T»»0 i Hifiotitt Oecitanîas, in Inftrum. pag. t&. . maufi in gratiam <5ilberti Epiicopi 3»fttaâttftnfis çb ) UèmPrttceptuAedidit cxTabutano «juf- contra Çenefium , quod fie. mei^it ; : C*"* iptvtr dero Menafletii Çeilitts^ftrobat. Hift. Çftninifl» morerepo Rex Odo in foreflis Coyja ai exerceniam ViSt. pag. . 200. 1 vmaàonem conRflertt ftapt locur* qui iotktttt Au- ( «< ) - (JrniMpignf Rotilli : . . LtMhe, thntnef r dita , cum Efijcopis , XJomitibuf /«* VajRt dutnmick, Çmp» , : F Mttfbùi j M&m&<3mgi. venient Citbertus Epifcopui m confpe&H eyut &c. Ç4 ) Liongrfi m Auxmaiî. r{teùuniiftuddkittu JlimfubUtiim J&t^r,wtitfw " - ' 1 ' ~ Digitized by Google ; DIPLOMATE A altenatione alterius 8c externe faciendi perfone. Nullus Cornes , vel aliquis reipublice exa&or invafor iftarum rerum & terre infra muros pofite mutuate à fratribus ex una quarta ih villa Potente fieri audeat * per confenfu Abbatis * A» & fratrum. Quod qui prefempferit , fub aftathemàte perpetuo fciat fedamnan- dum. Ut vero hoc teftamentum firmiùs credatur ac venus, manu noftra fubtet firmavimus , 6c annulo noftro mfigniri decrcvimus, S. Odonis gloriofiflimi Régis. Troannus Notariûs ad vicem Eboli recognovit. Aôum Karnotis 1 1 1 Kal. Januar. anno (a) Incarnàtionis Domini dcccXC> Indi&ione vin, anno fecundo Odonis gloriofiffimi Régis , in Domino feli« citer. Amen. XIII. fi Poflèflîones confirmât Monafterio Craifcnfi. Ex Autograpko in Bihliotheca Regia* IN nomine Domini Dei eterni ôc Salvatôris noftri Jhefu Chrifti , Odo de* An. 8904 mentia Dei Rex. Si neceffitatibus fervorum Dei opem ferendo libenter confulimus, régie dignitatis morem imitamur , & ob id nobis Deum fôre pro* pitium non dubitamus. Quamobrem notum fit omnibus fan&ae DciEcclefiae fidelibus ôc noftris , praefentibus fcilicet atque futuris , quia Suniefredus Abbas venerabilis fanôae Marke adiit noftram clementiam , deprecans excellentiam noftram renovari fibi preceptum , quod olim ipfe Abbas nomine Suniefredus C à dive memoriae Imperatore Karolo impetravit , fcilicet ut omnes res quae in prefata Abbatia continebantur , tam ipfas que tune ibi Domino iargiente conlate erant , quàm etiam illas quae pofteà à religiofis hominibus, vei etiam commutate vel . . . quoeumque modo au&e fuerint , jure proprii Abbatis con* tinerentur, nec in ullius poteftate redigerentiîr , autEpifcopi , fiveComitis: fed femper mundeburdo Imperiali five regali, liberi ab omni extranea dicione * ua9État omnimodis fulcirentur : neenon etiam * au&orkatem in ele&ione proprii Ab-» a bâtis à regali poteftate illis concederetur. Quapropter annuentes ejus jufte petitioni , concedimus atque precepto noftrae au&oritatis confirrtiare jube- mus ut quicquid in prediëto precepto domni videlicet ôc fenioris noftri Karoli continere videtur , tam in eleâione proprii Abbatis quàm etiam in rébus ipfius Abbatiae , quae tune ibi conlate erant , vel pofteà au&e funt , five futuris tem* J) poribus adicientur , totum abfque ullius violentia perenniter poflideant , folo mundeburdo regio contenti. Jubemus autem atque precipimus ut omni ]udU ciaria poteftate fublata, nullus in rébus eorum poteftatem habeat fidejuffores tollere , aut aliquem diftringere , aut paratam , five manfionaticum accipere , neque teloneumab eorum hominibus , neque etiam pontaticum, aut rotati- cum , vel cefpitaticum , vel pulveraticum , vel pafeuaticum aut falaticum , aut aliquid redibitionis ab illis ullo modo exigatur , fecundùm quod in precepto jam prefàto domni de piiflimi Imperatoris Karoli continetur infertum ; quati- nus pro nobis 6c regni noftri ftabilitate , five pace fanâae Dei Ecclefiae, at* centras 6c liberiùs divinam clementiam, die 6c noâe invigilantes , omnimodis exorare ftudeant. Et ut hoc per omnia tempora inviolabiliter confervetur , ve* riûfque credatur, manu propria fubter firmavimus, atque anuli noftri impreffione JE infigniri juffimus. Signum Odonis gloriofiflimi Régis. Throannus Notarius ad vicem Eblonis recognovit 6c fubfcripfit. Data 1 1 1 Kal.Februarii, Indiûione vi 1 1, anno ni régnante domno Odone gloriofiflimo Rege. Aûum in villa {b) Lernegia in Dei nomine féliciter. Amen* ( a ) Initium anni & Indi&onis à Nativitate mirum videtur , in nova editione Gloffariî Can- Domini repetendum. giani inter Palatia regia rfecenferi Lemegiam, ejufque (b) Legit quoque Lmugia Vaifletiu* , qui idem Palatii vocabuhun ex hoc Odonis PteCcpto uni", praceptum vulgavit ex Autographo in Inftru- ftoria Occitani* edito deduci. «sentit HiftoruE Occitani* , Ton», » pag. »j. Hinc Lllij Digitized by Google m ODONIS REGIS r ; ., ', xiv, A ù Vhana- k Poflfiflïoncs confirmât Monafterio Vedaftino. Manerùum Tom. i AmpL Collect. col. 22/, An 890. t N nomine fantbe fie individu* Trinitatis, Odo gratia Dei Rex> Si ca , qu* J_ jîiacicoeflbresittifhi, divina ordinante provkkntia, prudentia praediti, fie fuper- «uu dignarione fUqminati , neenon fie fanâae Dei Ecclefiae fiioromque fidelium devotis admonitionibus ac precibus inftigati, pro ftatu fie utilitate Eccle/îarum ac fervorum Dei ftatuere decreverunt, noftris confirmamus ediâis, atque ip- forum devotiflimis çonfentientes affeâibus , eadem pia munia Domino an- B nuente exeq«imut> hofc nobis procul dubio ad aeternam beatkudinem, fie totius regni nobis à Deo commifli tutelam profuturum efîe credimus , fie re- tributorem Domimïm exinde inpofterum habere credimus. Igitur notum fit omnibus fanfltae Dei Ecclefiae fidelibus ac noftris , praefentibus feilicet futurif- " que, quia cariflimâ conjux noftra Theoderada , neenon venerabiiis Hrodulfus Abba Monafterii S. Védafti , quod vocatur Nobiliacus , ubi ipfe pretiofus eonfeflbr Chrifti corpore quiefeit in perpetuum , humillimis precibus effia- gttati lùnt ut pro Dei omnipotentis amore, fie futuro fanéfae congregationis foflragk), atque in fan&o jpropofito religionis augmento ibidem Deo militan- tium , fie ne àliqua fuccefiorum fuorum negtigentia aut parcitate , feu dimi- hutione ordo Monafticus futuris temporibus perturbaretur , quafdam villas ob multimodas necelfitates praefàtae Monachorum congrégationi jam prifeis tem- Q poribus à Regibu6 per praecepta regalia delegatas , propter rei firmitatem fie ipfius fanâi Patron! Vedafti reveréntiam , morem imitantes Regum praedecef- forum rioftrorum , auâoritatis noftrae praeceptum fieri juberemus ; per quod tam eà quae prae manibus habebant , quàm ipfa quae eis di£tus Abbas contu- , T; - lerat , rata atque ftabilita deinceps permanere pofiênt. Nos vero petitionibu» illorum, qùia neceflariae fie rationabiles erant, aurem accommodantes, veluri f>oftulaverunt fieri adjudicavimus, atque has infrà feriptas villas diverfis eorum neceflîtàtibus prôfuturas , quemadmodum à divae recordationis beats mémo* k'tx praedeceflbre ac quondam feniore noftro Karolo Rege piiflimo per prae- cepti paginam ftabilita atque ordinata funt, ad eorum ufus flCneceffitates fupplendas perpetuo defervituras delegavimus , ad matriculam feilicet Maif- boavillam, Baïsj Senous, Herbodcifternam , Pomerias, Erlini-curtem, ficjfji m Bovirti-curte manfos X cum Longobraio, Mainimum, Morfele, fie Scel- degothein , Juventiacum , fie in Dominica-curte manfum 1 , fie in Farreolo , manfum 1 , fie cenfum de omnibus precariis Monafterii. Ad neceflaria vero ' fratrum, vi&ûs feilicet fie potûs, medietatem vici qui vocatur Nova- villa, juxta ipfum Monafterium fitam,fie tabernam 1 , Filciacum, Dominicam-cur- tem , Theuludum , Bigartium , Hecnam-curtem , fie Bernellam; in pago Belvacenfi Mediolanas, Puteas-aquas , Angeli-curtem, Vallès cum camba 1 fie duobus moleridinis, fie manfis ad eafdem pertinentibus , Stagras, Satlia- cum, Atramentarias , Maft » Manheim, Sirengheim , cum omnibus precariis ad eafdem villas pertinentibus, precariam Emmonis fie Tagengarii. Ad Came- ram vero fratrum Ateias, Saltiacum, Lmiacum, Campanias, ficinFontani- do manfos ni, fie in Lambras manfum 1, fie alterum in Hadas , fie tabernam £ unam in vico Monafterii. Ad portam vero Berneiam villam , fie in Anzinio manfum 1 cum molendino, fie in Enez manfos v cum molendino, fie deci- rham omnis Abbatiae. Ad Hofpitale pauperum in Daginvilla mania vu , in Boneia villa fie Lenfales manfos 1 1 1 , ad qutntam partem omnis • décimât quae ad portam venerit. Ad domum vero infirmorum omne theloneum ex înercato. Villas vero quas eis memoratus Rex pro remedio animae fuae, patris matrifque ac conjugum dédit vel reddidit, ideft, Frontelli-curtem , Luto- fum-montem, Tilgidum, Cilliacum, defervire ufibus fratrum làncimus, ut ab ipfo inftitutum eft. Quia vero di&ae res ab ineurfione Nortmannica penitus depopulatac funt, memoratus illuftris Hrodulfus Abba miferatus inopiae fie pau- pertati fratrum^ quamdam villam Hadis yocabulo , ab antiquis temporibus ab Digitized by Google t) I P L O M A f À. 4 j, À ipfîs Monachis pofleflam , fed à faepediâo Rege concambiatam, in jute domi- nationis eofum revocando reftituit. Infuper dédit eis commutationem , quam Sicherus ôc Walterus vafalli ipfms pro Laivinio dederunt ? Ôc mancipium i ex fifeo Aplïnio, nomine Teutbertam, cum infàntibus fuis, atque villulam Mourcurtem Ecclefiae Beatœ Mariae in eodem Monafterio fitae deferviturarh delegavit , expetens humilker celfitudinis noftrae clementiam , ut quod ab ipfo pro divino amore adum eft, noftro inviolabili foboraretur ediûo. Has ergo fupraferiptas villas , cum omnibus appenditiis fie precariis fie redditibus , velmancipiis ad fe pertinentibus, fratribus diâi Monafterii eo modo , ficuti fuprà taxatum eft , quemadmodum eis faepius diâus Rex CaroluS per fuum praeceptum delegavit , ordinavit , ac Gallicanofum Epifcpporum auâoritate conftabiliri fecit ; infuper creatus Imperator per femet i Romana atque fan* Bâa Apoftolica Sede, fub anathematis interdiclo, quodnulli mortalium violare liceret, roborari petierat; regali au&oritate 6c indulgentia per hoc prsce- ptum confifmationis noftrae ftabili jure eis in perpetuum concedimus atque con- nrmamus. Et mancipia, ficut tempore Adalongi quondam Abbatis ad prar* fàtas villas pertinuerunt , vel quemadmodum à fuprà feripto inclyto Rege contradita, ubicumque fuerint, abfque inquietudine aliqua poffideant. Quia verb proh dolor ! ob nimiam paganorum infeftationem ac depraedationem Caftrum propter munimen loci , Karolo Imperatore , petentibus Monachis , confentiente 6c permittente , in ipfo Monafterio ab eis conftruûum eft , ideo de antiqua claufura reticemus. ./Edificia verb , ficuti facpius nominatuft Rex Karolus conftituit , fie femper confuetudo fuit , ita conftruantur 6c re* ftaurentur, ubicumque necefle fuerit. Deniaue fub occafione Caftelli, nolu- Cmus nomen Monafterii deperire, ne ordo Monafticus in eo à faecularibus per- turbetur , fed priftinus honor eis fervetur ac poteftas in omnibus , atque loci immunitas , quemadmodum à fanâa Romana atque Apoftolica Sede, ac Gallicanorum Epifcoporum au&oritate , atque regali indulgentia confti- tutum eft; atque officinas, quod ipfum Caftrum capere praevaleat , fecundùm Regulam S. Benedi&i in eo habentes, non fit eis neceilitas foris vagari, uc idem Pater docet , quia non expedit animabus eorum ; prxcipientes regia auâoritate , ut nemo fuccelTorum noftrorum Regum vel Comitum , quod noftro inviolabili roboratum eft edi&o , fubtrahere , commutare , vel minuere audeat, aut ad ufus fuos retorqueat, vel alicui quiddam in beneficium tri» buat , fed neque fervitia aliqua ex eis exa&et , neque paraveredos, aut ex- penfas , aut hofpitum fufeeptiones requirat , aut carricaturas , aut ullas in D aliqua re exa&iones five manfîonaricos inde exigat , praeter quod eis ab anti- quis temporibus in utilitatibus Monafterii conftitutum eft , quibus nihii adde- re praefumant : quatenus Monachi in Coenobio fupradiâo Deo fecundùm Re* gulam S. Benedi&i libéré defervire valeant, 6c fideliter pro nobis orare queant, nobifque pro pia 6c fanâa obfervatione merces in perpétua recompenfetut beatitudine. Et ut haec au&oritas, quam ob Dei amorem 6c animas noftrae re- médium ftatuimus atque roboravimus , firmiorem obtineat vigorem , 6c dein- ceps inconvulfa perdurare valeat ,manu noftra eam fubter firmavimus, fit do anulo noftro figillari juffimus. Signum Odonis gloriofiflimi Régis. Troannus Notarius ad vicem Ebuli recognovit fie fubfcripfir. Data xii Calendas Junii, Indi&ione vm, anno m régnante Odone glo« nofuTimo Rege. A&um Vermeria Palatio in Dei nomine féliciter. Amen» lu a; ^ Digitized by Google I ODONIS REGIS A XV. Quafdam rcs reftituit Lorac feminar. Ex Authentico. *n. 299. i" nom i ne f an a x & individu* Trinitatis , Odo clementia Dei Rex. Feli- JL cem celfitudinem decere non eftambiguum ut ea, quae Procerum & Opti- matum noftrorum expetierit affabilitas , regiae dignitatis adirapleret liberalitas. Notum effe volumus omnibus fîdelibus fan&ae Dei Ecclefiae, tam praefentibus quàm etiam futuris , quia adiit manfuetudinem noftram quaedam nobilis fœmi- na nomine Lora fidelis noftra, & innotuit celfitudinem noftram qualiter res, JJ quas per prxcepta Regum antecefforum fcilicet noftorum abfque alicujus inquietudine per multos annos tenuerat , Adelgarius iEduenfis Epifcopus ad fuam Ecclefiam revocaverat, eamque ex illarum poteftate ôc ufu diveftierat. Cujus querelam follicitè confiderantes , cum confultu noftrorum fideHum , vifa authoritate anteceflbrum noftrorum , ipfas res eidem reddidimus , eo fci- ficet tenore , ut Cumiacum , Silviniacum Ôc Saviniacum , quae funt in pago Nevernenfî feu Cabilonenfi atque Matifconenfi , cum omnibus appendiciis quaefîtis & inquirendh , diebus vitae fux ufu fruâuario veljure beneficiario ha- beat, 8c traditione teneat atque poflideat, ea videlicet conditione, ut illico 3u6d ab hac luce fubrepta fuerit , praefatae res ad poteftatem S. Nazarii re- eant, veluti in noftrae altitudinis prxcepto , quod Àdelgario de jam diétis rébus fecimus, infertum habetur. Et ut hoc inviolabifiter confervetur, veriûfqueC credatur , manibus propriis fubter finnavimus, atque annuli noûri impreffio- ne infigniri juffimus. Signum Odonis gloriofiflimi Régis. Trohannus Notarius ad vicem Eblonis recognovit & fubfcripfit. Data x Kal Julii, Indi&ione (a) vu, anno Incarnationis Dominiez dccc xc , anno m régnante domino Odone gloriofifEmo Rege. A&um Maiduno Monafterio in Dei nomine féliciter. Amen. XVI. Abbatiam S. Laurentii concedit Ecclefiac Narbonenfî. 0 Ex Chartario hujus Ecclefiœ. An. 890. TN nomine fanftae & individuae Trinitatis, Odo clementia 1 Dei Rex. Si J. facris ac fanais locis divino cultui mancipatis aliquid de rébus regni noftri feu facultatibus conferre ftudemus, non folùm in hoc regiam exercemus con- fuetudinem; fed maximum regni noftri munimen, auxiliante divina gratiay effe nullatenus dubitamus. Quapropter noverit omnium fidelium fanûae Dei Ecclefiac noftrorumque, tam praefentium quàm futurorum folertia, quia accef- fit ad clementiam ferenitatis noftrae Theodardus venerabilis prima: fanétae Nar- bonenfis ac Redenfis Ecclefiac Archiepifcopus , innotefeens nobis de pauper- tate fui Epifcopatûs, & quemadmodum fua Sedes ôc penè omnes Ecclefiac ejufdem civitatis ruinae jam proximae exiftebant , ita ut per ipfum nullatenus E poffent reftaurari. Haec audiences ,' immb condolentes, ejufque neceffariam & rationabilem petitionem eue cognofeentes , placuit celfitudini noftrae, pro remedio animas noftrae , atque pro ejus tanta deprecatione , quatenus ad eam- dem Ecclefiam SS. Jufti ôc Paftoris, neenon ôc S. Pauli Confefforis, ubr ipfe venerabilis San&us corpore requiefeit , Abbatiam fan£H Laurentii , cum omnibus fuis Cellulis & villis atque terminis , cum fumma integritate loco- rum , veluti in praeceptis Monachorum ab omnibus anteceflbribus noftris piifllmis Regibus & Imperatoribus faâis , perpetualiter abfque ulla contradK âione dando concederemus ; eo videlicet tenore , ut ftipendia Monachorum ibidem dignè degentium juxta vires Praefulis non denciant. Concedimuf ( a) Corrigendum , InàiQ. VI II. Digitized by Google DIPLOMATA. 4 ; f A medietatem falinarum , thelonei , portatici, ôc ratiez , atque pafcuariï , feu claf- fes naufragiorum ad eamdem Ecclefiam, tam in Narbonenfi quàm inRe- denfi Comitatu, undecumque Cornes vel ejus MhTus receperit, vel reci- pere debuerit aliquid exaâionis. Donamus etiam fifeos juxta Bafltanum viliam Sui vocantur Cefaranus 6c villa Argefii. Concedimus etiam ipfi Ecclefiae in Ledenfi Comitatu viliam quae dicitur Capitinarius , quae alio nomine nuncu- patur Trapas , cum fua Ecclefia , que conftrufta eft in honore fan&i Martini , cum omnibus villaribus fuis ôc adjacentiis fuis, cum omni integrkate abfque divifione, filvis, vineis, pratis, pafeuis, molendinis, aquis, aquarumve de* curfibus , & omnia ibidem fuis villaribus peritinentia. Si vero infra iftam vil- iam vel carceres ejus Hoftolenfes vel Hifpani faerint, quicquid jus fifei inde exigere débet, totum ad,opus fan&ae matris Ecclefiae Narbonenfis jure perpetuo r B concedimus obtinendum. Fifeos verb, qui funt in Biterrenfi Comitatu, fan- ûo Paulo Confeflbri à longo tempore collatos , & à poteftate Comitali in- juftè ufurpatos pleniflimè reddimus, atque eidem Ecclefiae, ficut dignum eft , per noftrae auâoritatis praeceptum confirmavimus : per quod decernimus atque jubemus ut nullus judïciariae poteftatis , nec ullus ex fidelibus noftris in Ec- clefias aut loca, quae deinceps in jure 6c poteftate ipfius Ecclefiae divina pietas voluerit augere, ad caufas audiendas , vel freda aut tributa exigenda , aut manfiones vel paratas faciendas , aut fidejuffores tollendos > aut homines ipfius Ecclefiae , tam ingenuos quàm fervos , diftringendos , aut ullas redhibitiones aut inlicitas occafiones requirendas , noftris futurifque temporibus ingredi au- deat , vel ea quae fuprà memorata funt , vel ficut in privilegiis Praefulutn Ro- manorum confirmata funt, penitus exigere praefumat. Sed liceat memorato C Praefuli fuifque fucceflbribus fub noftra defenfione quietè refidere , ôc noftrae parère juflioni. Et quidquid jus fifei exinde exigere poterat , totum nos pro aeterna remuneratione eidem concedimus Ecclefiae , ut perpetuis temporibus Clericis ibidem Deo fervientibus proficiat in augmentum : quatenus Redores ipfius Ecclefiae, cnm omnibus ad fe pertinentibus, cum çlero 6c populo fibî iubjeGto , pro nobis ac totius regni noftri ftabilimento , Domini miféricordiam «lacriter exorare deleâent. Et ut hoc praeceptum noftrae auttoritatis inviola- fcile aeternum obtineat vigorem, manu propria fubter firmavimus , ôc âriulo noftro infigniri juflimus. Signum Odonis gloriofiffimi Régis. Throannus Notarius ad vicem Eblonis recognovi ôc fubfcripfi. Datum vi Cal. Julii , annolncarn. Domini noftri J. C. {a) DCècLXXXvm ; ©Indict. vin , anno m régnante Odoné gloriofiffimo Rege. Aâum Aurelianis civitate. Askericus Parifienfis Epifcopus amkafciavit hoc. X V I I. Praecepta anteeeflbrum Regum confirmât Monafterio Juncellenfi ^ H ^ 09 in Diœcefi Biterrenfi. y«#tUtn(it< Apud Baluyium in App'end. ad Capitul. col. IN noniine Domini 6c Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Oddo divina ordinante An. 8po* clementiaRex. Omnibus Epifcopis , Abbatibus , Comitibus , Vicariis, Ceri- Etenariis, atque omnibus fidelibus fanâae Dei Ecclefiae 6c noftris , praefentibus atque futuris falutem. Notum fit quia fi Sacerdotumac fervorum Dei petitîo- nes,quas nobis pro fuis neceflitatibus innotuerint, adeffe&um perducimus, non folùm regiam confuetudinem exercemus , verùm etiam ad aeternae retrîbutio- nis mercedem talia fa£ta profutura confidimus. Proinde comperiat omnium rîdelium noftrorum follertia , quia vir venerabilis Audegarius Abbàs S. Pétri Juncellenfis Monafterii , quod eft fitum in pago Biterrenfi , noftris obtulit ob- tutibus au&oritates praédecefforum noftrorum , Pippini videlicet ôcKaroli, ûnde licentiam habebant inter fe & Abbates eligere ôcipfum Monafterium fe- cundùm Regulam S. Benedifti ôc praecepta Regum regere ôc gubérnare , quo- siodo fecerint olim Abbates illorum, Benediâus fçilicet 6c Fru&uofas , ôc fa ) Qwig. «i» DCCCXC , vel potiiu , WU8. FI, mu IL Digitized by Google ^4 ODONIS REQIS anteceflbres eorum abfque alicujus blandimento , dum viverent. Idcirco me- A moratus Audegarius Abbas noftram deprecatus eft clementiam , ut nos denuo pnedittas auttoritates noftrae roborationis fcripto confirmare dignaremur , ei- que aliquid regio more benignè largiremur. Cujus , inquam , petitioni liben- ter annuentes , hoc ferenitatis noftrae prscceptum illi fieri juiïimus, per quod Ecclefiam beati Juliani Martyris , quae conftru£ta eft in loco , qui vocatur Tau- riacus in Epifcopatu Ruthenenfi , cum omnibus juribus fibi pertinentibus , pia largitione ipfi concedimus , ut omnes praefentes & futuri fidèles fan&ae Dei Ec- clefiae ex noftro conceflu ad perpetuum à nobis confirmatum efle cognofcant. Praecipimus intérim ut nullus judex publiais, neque quiflibet ex judiciaria pote- itate, nec ullus ex fidelibus fan&ae Dei Ecclefiae ac noftris , in Ecclefias aut loca vel agros feu reliquas poflefliones praedi&i Monafterii , quas moderno tempore poflidere videtur in quibuflibet pagis & territoriis, quicquid ibidem propter di- B vinum amorem ha£tenus collatum eft , quaeque etiam deinceps in jure ipfius fandi loci aut per nos aut per alios voluerit divina pietas augeri , ad caufas au- diendas, vel freda exigenda, aut manfiones vel paratas faciendas , aut fidejuf- fores tollendos , aut homines ipfius Ecclefiae tam ingenuos quàm & fervos, qui fupra terram ipfius refidere videntur, diftringendos , aut ullas redibitiones vel illicitas occafiones requirendas, ullo unquam tempore injuftè aut violenter ingredi audeat , vel exa&are praefumat; & quicquid de rébus praefati Monafte- rii fifcus fperare poterat, totum nos pro xterna remuneratione praedi£to Mo- nafterio concedimus, ut perpetuis temporibus in alimonia pauperumôc ftipen- dia Monachorum ceterorumque fidelium ibidem Deo famulantium proficiat in augmentum. Et quandoquidem divina vocatione idem Abbas vel fucceflo- res ejus de hac luce migraverint , quandiu ipfi Monachi inter fe taies invenire C poterunt, qui ipfam congregationem fecundùm Regulam S. Benedi&i regere valeant , per hanc noftram au£toritatem Sx. conceflum licentiam habeant eli- gendi Abbates; quatenus ipfi fervi Dei qui ibidem Deo famulari videntur , pro nobis ôc ftabilitate totius regni noftri à Deo nobis concefti , atque per im- menfam Dei mifericordiam confervandi , exorare valeant, Hxc vero au&ori- tas noftrae confirmationis ut futuris temporibus firmiùs ac robuftiùs habeatur , vel à fidelibus fan£tae Dei Ecclefiae ac noftris diligentiùs confervetur, eam manu propria fubnotavimus , ôcanuli noftri impreflione fignari juûimus. Signum Odonis magnifici Régis. Arnebodus fcripfit ad vicem IldeFredi Referendarii & fubfcripfit. Datum xi Kalendas Decembris , Indi&ione vi 1 1 > anno tertio régnante Od- done Rege, A&um Silvane&is féliciter. B XVI II* JSjÏSSS Tiliniacum villam Ecclefiae Auguftodunenfi reftituit. Auguftodtir- mufti. Apud Balu^ium in Append. ad Capitul. col. I$l8. IN nomine fanâae de individu* Trinitatis > Odo clementia Dei Rex. Si lo- cis facris fie divinis cultibus mancipatis, aut propria largiendo, aut olim fub- tra&a reftituendo, opem fie fubfidium accommodamus , hoc proculdubio ad emolumentnm regiae tranquillitatis nobis profuturum nondiffidimus. Quam- obrem noverit omnium fan&ae Dei Ecclefiae fidelium noftrorumque unanimisg feneralitas, quoniam adiens celfitudinem noftram ( a) Adalgarius reverendus •duorumEpifcopus, humiliter noftrae retulit ferenitati qualiter villam Tilinia- cum , quam nos jure proprietatis poflidere videbamur , fanâus Leodegarius praediâae Ecclefiae quondam Pontifex ex fuo proprio fan&o Nazario ac praefàtas luae Ecclefiae aeternaliter contulerat poflidendam; ôc poftquàm à praecedenti- bus noftrae prolis parentibus fimulque heredibus injuftè ac contra omnem legi- timam rationem fuiflet malè ufurpata, ac temeraria praefumptione ab eaderrf Ecclefia alienata, à praedeceflbribus noftris Regibus, poft inquifitionem fuorum Procerum , praeceptorum fuorum au&oritatibus eidem fuerat follemniter («) Adalgarius Romain pètent , la ipfi» iticere dum Trenorchii, cujus Abbas fuerat, morarewx , verbe cgneptut intcrùt anno 8?j. - reftituta Digitized by Google DlfLOMATA, 4>7 Areftituta, înfuper etiam Apoftolico privilegio roborata, 6t friultorurn Epifco- porum generaJi excommunicatione , ne iterùm violaretur, innodata. Quae fi- quidem villa eft fita in pago Ofcarenfi fupra fluvium Sagonnam. Nos igitur tam praediâi viri Dei , qui hanc eandem villam jamdiâae fiiae Ecclefiae donafle videbatur, quàm etiam memorati Chrifti athletae, beati fcilicet Nazarii, ob cujus nominis reverentiam praefixae matri Ecclefiae data fuiffe affirmabatur , of* fenfionem quoquo judicio pertimefcentes , & quod periculofius creditur, fub oculis Omnipotentis in hujufcemodi obftinatione manere qualicunque igno- rantia formidantes , maluimus noftra propria regio more Eccleiiafticis obfequiis mancipare , quàm ea , quae dubio pendebant judicio , aliqua occafione dene- gaçe. Un de ad fideliflimam memorati Adalgarii venerabiUs Epifcopi exhorta-* tionem ôc dile&i fratris noftri Roberti iUuftriiTimi Marchionis confilium atque B confenfum , pro noftrarum animarum ac parentum noftrorum remedio , & fi quid inhaerere ofFenfionis videtur , gratiffima abfolutione, praenominatam villam Tiliniacum , curn' omnibus ubicunque pofitis ad illam afpicientibus, libuit fere- nitati noftrae faepe nominato Pontifici fuaeque Ecclefiae ôc reftituendo reddi , ôc condonando largiri,eo quidem jure, ut fi jufta ôc legali donatione , ficutprae- mifium eft, ab Epifcopis praefatae Ecclefiae extitit pofleûa , inviolabiliter eidem maneat reftaurata ; fin vero , ut quidam noftrae partis miniftri referunt, noftrae proprietatis juftius fuuTe vifa eft , fiât noftra regaU munificentia & nominati fra- tris noftri largitione à noftro communi jure in jus ôc dominationem Ecclefiae beati Nazarii ôc fuorum Pontificum in perpetuum mancipata. Proptereà ôt hoc noftrae reftitutionis praeceptum, imm6 ôclargitionis fieri juffimus; per quod fta- tuentes decernimus ut fuprà fignatam villam Tiliniacum cum omni fua inte- C gritate, videlicet cum mancipiis , vineis , pratis , filvis , pafcuis , ceterifquo terris , Ecclefiis quoque cum fuis appendiciis, aquis etiam aquarumve decur- fibus , exitibus ôc regreflibus , ôc cum omnibus ad fe juftè ôc legaliter pertinen- tibus , quaefitis Ôc inquirendis , tam praefens quàm ôc futuri fupradi&ae Ecclefiae Epifcopi, ficut reliquas ejufdem Ecclefiae beati Marty ris Nazarii res , fine ali«* qua contradiâione aut injafta fubtra&ione , feu cujufquam mala ufurpatione inviolabiliter teneant, ôc canonico in regendo potiantur arbitrio, nuUo inquié- tante aut difrumpente. Ut ergo haec noftrae liberalitatis reftitutio feu cefiionis largitio pleniorem in Dei nomine obtineat firmitatis vigorem, manu propria Armantes , anuli noftri impreifione fubter juflimus infigniri. XIX. Quxdam concedit Senonenfî S. Columbat Monaftcrio. 'îfX^fe 4 " Ex Chattulano hujus MonafteriL IN nomine Domini Dei aeterni ôc Salvatoris noftri Jefu Chrifti, Cdo de- An. mentia Dei Rex. Si utilitatibus locorum divinis cultibus rfiancrpatorum, fer- vorumque Dei neceflitatibus in iifdem degentium opem noftrae celfitudinig impèndimus, regium proculdubio [ exercemus morem3,ac per hoc ad aetet- nam beatitudinem capéflendam omniiïô ventufos nos minimèdubitamus. Quare notum effe volumus omnium fanâae Dei Ecclefiae fidelium noftrorumque, prae- fentium fcilicet ôc futurorum, induftriae, qubdadiens gènua ierenitatis noftrae 1 % coram frequentia Procerum Primatumque noftrorum Robertus veheràbilisCo-* mes , confcntiente reverentiflimo Comité ôc Abbate Richardo , hùmiliter pë-^ tiit utquibufdam poftulatibus Monachorum Monafterii S. Çôlumbae virgihit & S. Lupi Confelîoris f quod eft conftru&um in fuburbio Senonenfî , -aifen*' fum praeberemus. Quod ita [ fecimus , ôc ] ut normam fui propofiti liberiùs obfervarent , ôc pro ftatu regni noftri , ac noftris relaxandis piaculis , divinam valeant clementiam exorare, omnitempore habendam eis conceflhnus aréam intra muros civitatis conftitutam , ad Ecclefiam Ôc aedificia illis néceflarià sedi- ficanda : quae habet de uno latere à clauftro Canonicorum ufque ad portant' S. Defiderii per murum perticas xxxv ôc dextrum ; de alio latere perticas* xxxi ; de una fronte , quae eft ad portam S. Defiderii , perticas xvm ôc dimi- 1 diam« ex alia fronte perticas xv » pet médium in tcanfverfo perticas xu Tome 1X % Mm m Digitized by Google 4T 8 ODONIS REGIS dimidiam; & foris civitatem de terra, quae fuit vinea indominîcata, ad eandem A pertinente anzingas xn. Statuimus etiam pro Dei amore ôc San&orum ejus veneratione , atque Monachorum congrua utilitate ôc imminenti necemtate , pofternam ad praefatam aream pertinentem femper habere apertam, quae iter fecretius eis adMonafterium pracbeat, & totius fubftantiae intus mittendi,aut foras expellendi aditum abfque cujuflibet contradiftione tribuat. Et quia fan- clorum Patrum décréta ôc antecelîbrum noftrorum ftatuta Monachorum vitam in omni quiete degere cenfuerunt , conftituimus , atque ita in perpetuum ma- nere cenfemus, ut neque Abbas, neque Epifcopus , nec Cornes, neque ulla judiciaria aut cujufcumque dignitatis vel poteftatis perfona ullo unquam tem- pore aliquod impedimentum in fupradicia area , commanendi aut commo- randi, vel cujufcumque rei negotium peragendi [ caufa ], facere prafumat ; manente fub eadem au£loritate jamdicîa pofterna , ut nullus ab eis praefcri- B ptam valeat de ea auferre poteftatem. Itemque decernimus ut nullus judex eis contradicere poffit de omni fubftantia fua quidquid eis vifum fuerit ne- cefTarium ; & fint remoti ab omni inquietudine populari , ut valeant pacifîcè Domino famulari. Ut autem hoc praeceptum noftrae au&oritatis inviolabile fit, & fempiternum in Omnipotentis nomine obtineat vigorem , diuturnifque va- leat temporibus durare , manu propria fubter firmavimus , atque annuli noftri impreflione infigniri jummus. Signum Odonis gloriofiflimi Régis. Troannus Notarius ad vicem Eblonis recognovit. Datum xvi Kalend. Julii , Indi£Lvmi , anno un régnante domno Odone gloriofiflïmo Rege. A&um apud Vermeriam palatium in Dei nomine féliciter. Amen. G XX. iZh eZ^ . Eccleiîam Gerundenfem fub fua defeniione fufcipit. In Append. ad Marcam Hifp.*coL 82/. An. 8?i. x N nomme Domini Dei «terni & Salvatoris noftri Jefu - Chrifti , Oâo J_ clementia Dei Rex. Si erga loca divinis cultibus mancipata propter amo- rem Dei ejufque in eifdem loçis fibi famulantibus bénéficia opportuna largi* mur, Regum praedeceflbrum noftrorum morem in hoc imitari laudabimur, acper hoc praefentis vit* curfum feliciùS ttanfituros, ôc aeternae vitae beatitu- dinem adepturos nos non dubitabimus. Quapropter comperiat omnium fide- Q - " " îium noftrorum tam praefentîum quàm ôc futurorum folertia , quia veniens ob- . tutibus noftris vir venerabilis , nomine Servus-Dei , Sedis Gerundenfis Epi- fcopus , culminis noftri adiit fublimitatem , deprecatufque eft ferenitatem noftram ut eandem Ecclefiam, quae eft in honore fan&ae Dei genitricis Marix, çunpfe Deo auotore prareft, fub munimine & auâoritatis noftrx defenfione reciperemus , atque cum omnibus rébus ôc omnibus fibi fubjeûis fub prae- textu tuitionis noftrae, mundiburdo ôc immunitate confiftere faceremus ; quate- nus fie ab infèûatione ôc inquietudine judiciariz poteftatis eadem munita atque defenfe fuuTet Ecclefia. Cujus petitionibus ob Dei amorem ôc fuam depreca- tjonem omnibus aflenfum benignè praebuiffe notum efle volumus , ôc hoc prx- çeptum magnificentix noftrae fieri ôc illi dari juffimus;per quod praecipienr.es jubomus atque jubentes decernimus ut à nemine noftrorum tam praefentiumg quam ôc futurorum fîdçkum hujufmodi noftrae immunitatis abfolutio infringi aut corrumpi in aliqao praefumatur ; feilicet ut nullus judex publicus , necquif- Ùbet ex judiciaria poteftate , aut ullus ex fidelibus fa»$ae Dei Ecclefix atque noftris, in Ecclefias aut loca vel agros feu reliquas poffefliones pnediébe Ec- çlefiae , quas moderne tempore juftè ôc rationabiliter poflidere videtur in qui- puflibet pagisôcterritoriis, quicquid ibi propter divinum amorem conlatum eft , quodque etiam deinceps in jure ipfius Ecclefic aut per nos aut per alios divina pietas-augexi volueric, ad caufas audiendas , vel freda exigenda, aut man- fiones vel paratas faciendas, aut fidejuflbr-es tollendos, vel homines tpfius Eo clefiae tam ingenuos quàmque ôc fervos , qui fupra terram ipfius Eccleftaere* fidere vident», diftringendos , nec ex pulveratico , nec ex teloncis, neque Digitized by Google D I P L O M A T A; 4 ÎP A ex pafcuario qui de eo exit Comitatu , nec ex * ribatko quod ab hûmihibus te* * tipsdico cipitur , nullus ei in aliquo ipfam omnem tertiam partem nec contendere prae* . fumât, nec fubtrahere liceat , nec ullas occafiones, aut ullas redhibitiones quiflibet ullo unquam tempote exigere audeat, vel exaâareprxfumat. Etquic» quid de rébus praefatae fandx Dei Ecclefi* fucus fperare poterat, nos totum praediâae fanûae Dei Ecclefiae concedimus , ut perpetuis temporibus in alimo- nia pauperum & ftipendia Clericorum ibidem Deo fàmulantram proficiat in augmentum. Quôdfiquis témerario àufu hoc * corrumpi çraefumpfetit > fex- centorum folidorum numéro fe fciat effe mulâandum; & hujufmodi immunitas erga homines iliic commanentes inviolabiliter maneat inconcuffa : fed liceat memorato Praefuli fuifque fuccefforibus , cum rébus vel hominibus ad fe afpi- cientibus , fub tuitionis atque immunitatis nofixx defenfione , remota totius B judiciariae poteftatis inquietudine , quiet è refiderç, atque pro incolumitate no- ftra & regni nobis à Deo collati jugiter Dei mifericordiam cum clero& populo fibi commiffo exorare deleâet. Ut autem haec indultionis noftrae pix confirma* tio plentorem in Dei. nomine obtineat vigorem, & à fidelibusDei Ecclefiae & noftris futuris temporibus diligentiùs confervetur , manu propria fubter firma*. vimus , atque anuli noftri impreflione infigniri juffimus. . Signum Odonis gloriofiflimi Régis. Throannus Notarius ad vicem Eblonis recognovit & fubfcripfit. Data Idibus Julii , Indiâione nona , anno Incarnationis Dominicae DCCCXcî,' annoim régnante Odone gloriofiûlmo Regc. Aâum Maduino Moaafterio in Dei nomine féliciter. Amen. C XXL Alfam Cellam Arrcmarcnfi Monaftcrio aflerit. j*L A, * r * Jipud Sammarthanos T&m. 4 Gaiiia Chrifi. pag. 80 coi. Z. IN nomine Domini Dei «terni 6t Salvatoris noftri J. C. Od# clementia De» An* *9* Rex» Si petitionibus fervorum Dei aurem noftrac pietatis accommodamus , & eorum utilitatibus confulimus , Deum omnipotentem fupernum habere retributorem confidimus. Quocirca noverlt omnium fknûae Dei Ecclefiae fi- delium noftrorumque tam praefentium quàm futurorum folertia , quoniam adiens celfitudinem noftram quidam Monachus, Agnius nomine, qui * Cel* ^ l ^ ê ^ tt * D lam , quam Sadrovertus Abbas à fereniflimo piae recordationis Karolo impe* trare decertaverat , ante praefentiam fidelium noftrorum repetiit. Quam ob caufam, cùm ad Placitum noftrum apud Vermeriam veniffem, afiuerunt inibi (a) Fulco venerabilis Archiepifcopus , Walterus Afchiepifcopus , Wido Ar* chiepifcopus, Dido Epifcopus, Honoratus Epifcopus , Riculphus Epifco* pus, qui illius proclamationis repetitionem more antecefTorum fuorum difcu* tiendo inveftigarent. Cujus petitionem inutilem invenientes, talem eidem fen* tentiam diffiniendo dederunt, ut Monafterium exManfo Corbonis, qui Nova* .Cella dicitur, pergeret, atque fub Abbatis Erchengerii ordinatione régularité* confifteret, nihil ampliùs ex hac nefaria repetitione fe intermittens. Quorum diffinitionem inanem adjudicans, eandem Cellam aufu témerario intrando repetiit. Quapropter jam nominatus Abbas Erchengerîus noftram adiens ex* E ceilentiam , obtulit nobis praecepta antecefTorum noftrorum , Regum fcilicet, atque privilégia Apoftolicae Sedis,'iibi continebatur qualiter C illud Monafte* riolum] Monafterio, quod quondam vocabatur Manfus Corbonis , qui Nova* Cella dicitur, fubjeâum prifcis temporibus dinofceretur : atque fuper hoc no* ftrae altitudinis praeeeptum expetiit, ut jam nominatum Monafteriolum fuse di* tioni ejufque fucceûorum pareret. Cujus petitionem ratam invenientes , unà cum confenfu fidelium noftrorum id fierî decrevimus, eo videlicet more àt tenore, ut praediâus Abbas Erchengerîus fuccefforefque fui, itidem Monafte- rium , necnon fui Monachi ac familia illprum, cum omnibus fibi legaliter per- tinentibus, fub tuitione noftra perpetualiter maneant; ac nullus akerius loci ( a ) Fulco Remenfis , Walterus Senonerifis , Wido Rotomagcnfii Aidutpifcopi : Dido Laudunpofilj Honoratus Bcllovacenfis , Riculphus Sudfioncnfis Epifcopi. M m m ij Digitized by Google O D O N tS REGIS - Monachum in eorum Ccenobio mittere praefiimat , vel aJiqfrcm irifra eorum A congregationem minifterialem facere, nifîex ipfo, ôc fecundùm S. Benedictt îpftitutionein ex fefe, non ex -dits- kabeant eligendi ticentiam. Abbatem. Et ut hoc pr*ceptum pee. omnia- tempora majocem in Dei nomine obtineat fir- mitatis yigorem,* ma^u-jpropiia eu«i fubter fixmavimus , atque anuii noftri uiipreflione hi>figpiri jyffimus. _ . Signnm Odonîs gloriofiflimi Rfgjs. . — - . roannus R..î4otaïius ad -vnpem Askerici Epifcopi recognovit. D a|» H Cal. Qâob-. Inda&iooe. X , anno Incarn. Dominicae dcccxcii, anno. quinto régnante; domino Odone glorioûffimo Rege. A&um («) Co- n.eda> ito Dei nomme féliciter. Amen. : ... XXII. B ExChman* ' «Àntenorum. Regum dona S. Mcdardi Cœnobio fada confirmât. S. Mtdurdt. ° - : . ^.-Ap?td Mah'dlonkim de Re Diplom. pag. An. 9?y ^° (fy ® ei § rat * a ^- ex Francorum. Omnium Chrifti fidelium cognofcat folertia , beat* memoriae-Garolum Imperatorem, Hludovici piiifimi Au- pfti-^Uium, erga Monafterium fan&orum Medardi ôc Sebaftiani ac Gregorii apç pi,è femper egifle, ôcfratres ejufdem Monafterii ferventi amore dilexifle, i congruis eorum luggeftionibus ctementer favifle : multa quoque ad eumdera locum de rébus propriis folemniter donatione fa&a contulit, & omnia béné- ficia , quae praedecefforum fuorum 4 fcilicet antiquorum Regum , Clotarii vi- C delicet Régis illius magni Hludovici nobilifllmae prolis, Sigeberti quoque praefati Clotarii filii y. Chilperici ôç Childeberti Regum, Brunechildis quoque Reginae , & Chilperici , nepotis ejus Dagoberti , & Clodovei , 6c ceterorum Chnftj^^lium pia devotione praefatoium Santforum Monafterio collata funt, regiae majeftatis au&oritate corroboravit , & Apoftolicae Sedis privilegio con- firfliavk, necnon Epifcoportim ahathemate folidavit, ut adveriùs cupidorum infidiasFratres praefatae Bafilicae munirentur, ôc au&oritate Ecclefiaftica fulci- rentur , ne forte aliquando fubfidii corporalis penuriâ in fan&o propofito difc pendium eorum animas paterentur , ôc minus implere valerent quod Deo bonorum omnium au&ori voverant. Hujus rei gratia compun&us, pro ftara 6c qutete & pace totius regni Francorum, ad memoratum locum concedi- mus fifcum noftrum, nomine Cufiacum, cum omnibus membris & appen-£) dentibus fuis , Soleregium , Tartigerium , Corporellas , Corbonificurtem , Filchercadas s Oleium, Curteium, Lavalum, Bitercium, Canimacum, Vale- xifiacum, cum omnibus mobilibus & immobilibus, Ecclefiis, domibus, ardi- fiçiis , pafcuis , aquis aquarum ve decurfibus , feu famulis ; Viviacum quoque fuper fluvium Axonx, & Capriniacum in pago Laudunenii , Fraxinium in pago Sueûlonenfi , Biterium quoque in Comitatu Noviomenfi cum duabus Ecclefiis. Pivonem quoque ôc Bumeium ad thefaurum ôc utilitatem praefatae Jkfilicœ Sanâorum praediâorum Medardi ôc Sebaftiani atque Gregorii Papae ad reftaurandum fabricam , & ad reftauranda minifteria aurea vel argentea , 6c ad luminaria concinnanda , fuftentationemque pauperum, atque hofpitum seceptionem , ad memoriam praefatorum Sanôorum viventium haec omnia fo- lemni donatione fà&a concedimus , ad thefaurum Sanâorum reparandum & £ agendum , ad fuftentandum totius fabricam templi, & ad reintegrandum de- corem domûs Dei, quae nuper à Marcomannis combufta efle videtur. Muni- tionem quoque muratam & muro cinâam in circuitu ipfius Monafterii fieri decrevimus propter infurgentium Danorum infolentiam , 6c infidelium ini- micorum Chrifti infidias, ut abfque excufatione Chrifti milites Deo femper in praefato Monafterio valeant militare. Munitionem quoque Vici fuper flu- vium Axons reparari fecimus propter eorumdem Danorum infolentiam, 6c (a) Coneda feu Conada, vulgô Cêtu , viHa plomatibus appafitx fint à Chartariorum fcriptori- parochÏK Autiffiodorenfis ad Ligernn. du*, qui Autographoram fcripturam initiaJem, que ( b ) Omifla eft in jChartario invQcatio hujufce leâu difficilis elfe folet , perperàm interpcetabanoir. Diplomatis , ut non rarà aliis eyenit : orra è con- Omiffil item fixbfcriptio. Mabilhnius. traiio nonnuœquam iavocationes quibufdam Di« Digitized by Google DlPLOMAtÂ; A memoriam beat* rebofdatioms CaroK ImfcératorisV qm e^nidèflVi jamdiu fecerat ad petitionem venerabilis Bertfc* 6c Hludovici il: in memoriam beat*..memori*. Gfegorii fijrhmi Pontifiât Derrî Frattes. petierunt riobïs ut villas ipfius Eçcîçfi* his ttptninibtjs pr*decefforum noffrorum lafgkate donatas, fuis ufibus prbfuturas aftctbftt&te regia firmaremus, quarum natc ftmt normha , Orovtacus, Domno-re^ras\ Sodolegus, Berziacus, Marifiacus, Spicarjus, Murocindus, Cerniacus-va- dus, malzras etiam & pifcinas fopra mare,- Albiacus ex Solma, Caprea & CorpOrella, Abbatia quoque S. Stephani de Cauciaça r ôc Abbatia S. Pétri de Rothondis, ôc Abbatia de Cruce S. Audbëni; Ôc fanâorum Martyrum Donatiani & Rogatiani in pago Nannetenft fita, ôc pjfçinas ôc vennas in ,-eodem pàgo Nannetenfi fitas. Quicquid autem à fideTtbus Deum timentibus B pro animarum fuarum reroediis eifdem Monaçhis collatum eft , ôc in futmo confef etur , abfque alicujus Re&oris contradjÊtione têneant atque pbjBdçant» Ex omnibus igitur fuprafcriptis rébus, hoc âkitudinis hoftr* pr*cept\im fieri deputavimus pro ftatu regni noftri, ôc pro remedio-ôt falute noftra infirma* yimus, praecipîentes regia poteffate, ôc për fan&am inviolabtfem Trlriitatem, atque examen tremendi judicii, Angelorumque ac omnium Sanâorum, rêve* réntiam, conjurantes ut nemo Re&orum per fucceffiones , quod noftro ro- boratum eft edi£to , fubtrahere vel minuere audeat , âut ad ufus fuos retor* quere , vel alicui cuiquam ïnde in beneficium tribuat , fed neque fervitia exa&et. Qui vero aliter facére praefumpferit, aut hartc noftram confirmation nem violare voîuerit , à Deo cujus extitit contemptor pœnis aeternalibus fé damnandum cognbfcat : fint vero Monàchi omnefque eorum res ôc manci* C pîa , cun&aque fupellex in noftro fuccefforumque noftrorum munimine ôt mundeburgo indefinenter maneant. Et ut haec au£torhas, quam ob Dei amo- rem ôc anim* noftrx remedium ftatuimus atque roboravimus, firmiorem ob- tineat vigorem, manûs noftr* confcriptioné fubter eam firmavimus, ÔC de bulla hoftra affîgnari juflimus. A&um Compendio Palatio, anno Incarnationis Dominic* Dcccxcnij regni vero ejufdem gloriofiflimi Régis Odonis (a) quinto, Indictione xj» X X I I t. D Quaedam largitur Monafterio Cormaricenfî. Inter Schedas Joh^ Mabillonii. Èx Tabulé- tio Cormari* ctnfi. IN nomine fana* Ôt individu* Tfinitatis, Odo clementia Dei Rex. Si Am locis facris ôt divinis cultibus mancipatis opem fèrendo confulimus > pecca- torum noftrorum pondéra ab omnipotenti Deo ob id relaxari. non dubitamus. Quocirca notum fit omnibus fan£t* Dei Ecclefi* fidelibus 6c noftris , prae- fentibus fcilicet ôc futuris , quoniam Robertus dileétus firater noftef atque illuftris Cornes ôc Marchio ad noftram accedens fublimitatem , precatus eft ut cuidam noftro Abbati, nomine Ivoni, ex Monafterio S. Pauli Apoftol}, quod Cormaricus dicitur, quafdam noftr* proprietatis res in ftipendils Mona* chorura inibi Deo militantium concederemus atque delegatemus. <Ç)u* fierai* - dem res fit* furtt in Comitatu Piâavenfi , villa videlicet , qu* diciçur Mo- Elienfis, cum villis fibi fubje&is Fagia ôc Molio. Cujus peritionibus eb fiben* tiùs annuimus , quo nobis praefente ôt futuro feculo profuturum non çhibita* jnus. Dedimus itaque praediûo Abbati Ôt fucceflbribus ejus praçdi&as res cum Ecclefia noftra di£ta Niolo, ôt cum vineis, pratis, molendinis, fiivis, paf- cuis, aquis aquarumque decurfibus, exitibus ôc regreflibus, ôc cum omnibus fe juftè ôc rationabiliter pértinentibus , quxfitis Ôt jnquirendis, ôc de noftro jure in jus ôc dominationem jam diâi Abbatis ôt fuccefforum ejus folemni more transferimus ; eo fcilicet modo , ut quicquid abhinc ex prxfàtis rébus pnefens ôc futuri Abbates ad ufus Monachorum agerè difpofuerint, quemad- modumex reliquis fupradidi Monafterii rébus, ubero in faciendo patiantur arbitrio. Ut autem hujusnoftr* conceflionispleniorem in Dei nomine largitio (4) Corrigcndum , anno y h M mm iij Digitized by Google ■462 ODONIS REGIS firmitaos obtîneat vigorem , manu propria fubtec Armantes , anuli noftri A impreffione fubter juflimus figillari. Signum Odonis gloriofiflimi Régis. Ernulfus Notarius ad vicem Adaigarii Archicancellarii recognovit. Data v Cal. Junii, (a) IndiÛione v, anno vi régnante domino Odone, Aûum Cabillone civitate féliciter in Domino. Amen. XXIV. Tff x sf*jS^ Quafdam res concedit Ebolo fideli fuo. Sifflé Apud Martenium Tomo i AmpL Collect. col. Zai. a * \ B TN nomineDomini «terni & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Odo clemen- JL tia Dei Rex. Si fidelium noftrorum petitionibus aurem celfitudinis noftra accommodamus , eorum animos noftris utilitatibus 6c Reipublicx neceflitati- bus reddimus promtiores. Quocircà omnibus fan&x Dei Écclefix fidelibus 6c noftris, prxfentibus fcilicet atque futuris, notum efle volumus quoniam placuit ferenitati noftrx ad deprecationem Rotberti fratris noftri îUuftris Comitis 6t Marchionis, quemdam alterum fidelem noftrum nomine Ebolum de rébus noftrx proprîetatis honorare & fublimare. Qux fiquidem res funt fitx in Co- mitatu (b) Turonicenfi, vocabulo Votinus , quxolim per negligentiam cujut - dam eas poflidentis in fifcum funt verfx , 6c eft manfus unus. Has itaque prxdiâasres cum mancipiis, vineis, campis, pratis, filvis, aquis aquarumvc decurfibus, exitibus 6c regreflibus, jam diSo Ebolo 6c infantibus ejus, om-c nique pofteritati illius regio more largimur, & ad habendum concedimus, ea ratione ut abhinc ex his, ficut ex reliquis fux proprietatis rébus , libero in fà- ciendo potiatur arbitrio. Ut autem hujus noftrx largitionis conceflio plenio- rem in Dei nomine obtineat firmitatis vigorem, manûs roboratione eam fubfcribentes , anuli noftri impreflione juflimus infigniri. Signum Odonis gloriofiflimi Régis. Arnulfus Notarius ad vicem Adaigarii recognovi. Dataldibus Oâobris, anno vi régnante Odone gloriofiflimo Rege. AÉtun» apud fan&um Dionyflum in Dei nomine féliciter. Amen. XXV. E^Kî Q ua ^am pofleffioncs confirmât Aurelianenfi S. Aniani Monafterio. M- , • Apud Hubertum in Probat. HLft. hujus Ecclejùs pag. y S. T N nomine Domini Dei xterni 6c Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Odo gratia X Dei Rex. Noverit omnium fidelium induftria quia charUfimus nobis Ro- bertus Dux Francorum 6c Abbas Monafterii S. Aniani noftrx excellentix inti- mavit qubd quxdam Dei ancilla, nomine Logia, vineam claufi quod dicitur Arena , cum omnibus areis in circuitu ipflus Monafterii 6c prope ipfam vi- neam fitis , 6c Infulam cum aqua Ligeris 6c omnibus adjacentibus , in jus proprietarium xternaliter Canonicis habendum 6c poflidendum tradidit, ut ipfi 6c fucceflbres eorum hxc omnia abfque alicujus futuri Abbatis contradi- £ ctione pofliderent. Quocircà idem illufter Dux videlicet Robertus noftram humiliter poftulavit celfitudinem ut Canonicis ipfam vineam, 6c areas , & Infulam, 6c Ligeris aquam noftrx au&oritatis prxcepto in perpetuum haben- das , 6c Ecclefix poflidendas confirmaremus. Cujus petitionibus confentien- tes , hoc noftrx altitudinis prxceptum damus, per quod prxcipimus atque confirmamus ut prxfàti Canonici ipfam vineam , 6c areas , & Ligeris aquam, 4c Infulam abfque ullius Abbatis contradi&ione poflideant, teneant atque ilifponant. Ut autem hoc noftrx auftoritatis feriptum firmius habeatur, manu < a ) Conig. IndiS.XL _ ( fc ) Turonmfi , vocabulo Votrtus , ap*d Beflium qui idem Pmceptum edidit in Probat. adHift. Ceait* Piékav. p. au. Apud Labbcum in Mi&cl. Cutiofit pag. 49a , Verra*. Digitized by Google DIPLOMATA. 4^ A proprîa fubter illud fîrmavimus , oc annuti noftri impreflione figillari juflimus, Signum Odonis gloriofiffimi Régis, XX V t Monafterio Dionyfiano concedit manfum unum in fifco Cercilla &c. Ajfud Duhletum in Hift> Abb. S, Dionyjîi pag. 810. IN nomine Domini Dei «terni & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti, Odo cle* A*- 9 ** mentia Dei Rex. Si ea qu« fidèles noftri juftis petkionibus hoc quod à B noftra munificentia expetunt aurem accommodamus , fàcrifque locis & divinig cuhibus mancipatis largkkmis noftrae munere aliquid confère ndo tribuimus, Dominum nobis ob id pr«fenti & in futuro faeculo propitiaturum nuUatenus dubkamus. Quaprojpter omnium fznàx Dei Ecclefiae fidelium nbftrorUmque tam pnefentium quam & fûturorum, noverit folertia quia accède ns ad no* ftram praefentiam dilectus nobis Herimannus ex Monafterio fàn&i & peculia* ris proteâoris noftri domni Dionyfd Archiclavus , deprecatus eft nos ut ex iifco noftro {a) Cercilla manfum unum cum hominibus defuper commanen* tibus, quorum funt nomina, Hainardus, (b) Rothartus , Haino , Sigrannus, Herilandus, Gifleberga, Hagenildis, cum molendino uno, 6c du&u aquae ex utraque parte fupra & fubtus fluvio Rodono, ficut antiquitus ftetit, quem Ermenoldus quondam vaflallus ejufdem Abbatiae S. Dionyfii pet bencficium C tenuit , pro remedio anime noftrae ad luminaria ejufdem Ecclefiae , ubi pretio- fus Martyr cum fuis focUs requiefck, concederemus : quod ita libenti animo fecimus, eo videlicet ordine, ut ad oblationem unde Euchariftia Dominici corporis fuper ara altaris conficitur quotidie , ufu quotidiano permaneat. Concedimus «i etiam aliud molendinum juxta Monafterium fuper fluvium * Chrodoldi fuper pontem Tricinae , ficut hactenus ftetit ; neenon areas duas » fo Q foa infra Parifius juxta portam ipfius civkatis. Praecipimus autem auctoritate re» galiutquodproDeiamoxe & . animas noftrae remedio ftatutmus, per fuccedentia tempora à fucceflbribus noftris ftabile 6t inconvulfum permaneat. Ut autem haec auâoritas confirmationis fîrmior habeatur , ac per futura tempora fecu- riùs ôt diligentiùs confervetur , manu propria eam fubter firmarimuSj ©t anuli noftri impreflione figillari juflimus. D Signum Odonis gloriofiflimi Régis. {c) Herveus Notarius ad vicem tjuakeri recognovk. Datum fub die fextoNonas Maias,Indifitione xii, anno vtt régnante Odoné gloriofiflimo Rege. Aâum Monafterio fandri Dionyfii in Dei nomine félici- ter. Amen. XXVII. Quamdam precariam confirmât Nivcrnenfî Ecclefiae. rif*££ neajù In Sehedis D. de Gagnieres. ÏN nomine Domini Dei «terni & Salvatoris noftri Jefii-Chrifti , Odo de- 8p * mentia Dei Rex. Si ea, quae noftri in fe fidèles loci temporifve commodâ opportunitate ex rébus propriis aut jure beneficiis fibi commiflis , causa* au- gmenta vel meliorationis , juftè & legaliter agendum deliberàverint , noftris confirmamus éditais, regi« nimirum celfitudinis morem profequimur , idque ad regni nobis divinitus collati tutelam proficere non dubitamus. Ergo cun- fiborum fanô« Dei Ecclefiae fidelium noftrorumque , tam pttefèntium quàm ôc fûturorum , follertia noverit , quoniam adiens noftr« praefentiam ferenitati* Franco venerabilis Epifcopus fan&ae matris Ecclefiae Nivernenfis, qu« con- feuâa ac dedkata nofeitur in honore ac nomine preciofi Martyris Cyrici, / a) Cercilla, Cerceïlet. Sic lent in Antographo ( e ) Hic Hetveus MabiHonio alius viderur ab Felibianus , Dubletus verô Cerfitta. ' Heriveo Caroli Simplicis Notario , qui fo& Fulco- Çb) Apud Fcli b ia nu m , Rethtrdtu. nem Remorum ArducpiTcopus fuie. Digitized by Google 4(?4 ODONIS REGIS Jiumiliter petîit ut quandam precariam , quam cum Roccone fideli noftro cum A affenfu fratrum Chrifti inibi militantium ex rébus jam diâi S. Cyrici fanâique Martini fecerat, prxcepto noftrx eminentix confirmare dignaremur. Sunt autem hx res, quas jam diâus Franco Epifcopus memorato Roconi dat; in pago Matifcenfi , in villa Fifciaco , de poteftate S. Cyrici manfos quatuor veftitos, cum terra apfa ad ipfam poteftatem in eadem villa afpiciente; & in villa Circiaco manfos duos veftitos, in villa quoque de poteftate manfos très apfos ; ôc de rébus S. Genefii xquè manfos très apfos ; in pago etiam Nivernenfi, in villa Dulon, ex rébus fanûi Franchoëni manfos quatuor apfos : de poteftate verb S. Aniani manfos très apfos ; ôc in pago Cabilo- nenfi , in villa Cacenaco, de rébus fanûi Cyrici manfos quatuor apfos ; de ra> tione vero fanâi Martini, in villa Monte, Ecclefia cum mancipio uno , terra- que ad ipfam pertinente veftita. Pro hac vero rerum prxftaria conceflione B confert prxfatus Rocco fuprafcriptx matri Ecclefix ex rébus propriis in pago Matifcenfij, in villa Colonias, manfum unum , Ôc in villa Juviniaco , manfum unum ; eo jure ut tam ipfe quàm ejus conjunx Garna , eorumque infantes , Racuffus fcilicet ôcTendrada , ufu fruâuario in fua habeant vita, anmfque omnibus in feftivitate fan£tt Martini folvant Reâori fanâx Ecclefix prxfcrt- ptx pro cenfu folidos decem ; poftque eorum difceffum utrxque res melio latx revertantur cum omni integritate ad poteftatem S. Cyrici. Faventes ita- que libentiflimè precibus memorati Epifcopi, hoc noftrae fublimitatis prxce- ptum fieri juflimus , per quod prxcipimus atque jubemus ut juxta difpofitionem prxfcripti Epifcopi fxpediâus Rocco cum uxore ôc nominatis infantibus aferi- ptas res, falvo per omnia jure Ecclefîaftico, teneat , atque ufu fruâuario poffi- deat. Et ut hoc noftrx auâoritatis prxceptum validiùs in Dei nomine per tem- C pora fupervenientia fubfiftere valeat , manu ipfum propria fubter firmavimus, / noftroque annulo figillari juflimus. Signum Odonis gloriofiffimi Régis. Datum vldus Juki, Indi&.xi i , annofeptimo régnante Odone gloriofifli-i mo Rege. XXVIII. Sepmatum villam Andegavenfi S. Mauricii Ecclefiae concedit. Apud Sammarthanos Tom, Z GallU Chrifi. pag. izo. *9S> T N nomine Domini Dei xterni ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Qdo cle- flj X mentia Dei Rex ôçc. Igitur omnium fanâx Dei Ecclefix fidelium noftro- rumque, tam prxfentium quàm ôc futurorum , folertia noverit quia accedens ad noftrx ferenitatis prxfentiam venerabilis Raino fanétx Andegavenfjum Se- dis Epifcopus, humiliter noftram celfitudinem poftulavit quatenus villam, nomine Sepmatum, ad ftipendia fratrum inibi Deo ôc fanâo Mauricio mili- tantium concederemus. Faventes itaque libentiflimè precibus jam fati Epi- fcopi Rainonis ac fidelis noftri, concedimus prxdiâx congregàtioni prxnomi- natam villam, ob remedium animx noftrae, cum omni integritate ac terris cultis ôc incultis , vineis , pratis , pafeuis , ac mancipiis utriufque fexûs ad ipfam villam pertinentibus ; ea fcilicet ratione , ut ab hodierna die ôc deinceps memoratam villam congregatio S. Mauricii, rebufque acquifitis, ac juftè ôc legaliter acquirendis , teneat ôc pofïideat : vel quidquid exinde agendum de- fi çreverit, liberam ac firmiflimam habeat poteftatem faciendi. Et ut hoc au- âoritatis noftrx prxceptum vigorem obtineat perpetuitatis , manu propria ' fubter firmavimus , noftrique impreflione annuli infigniri rogavimus. . Signum Odonis gloriofiffimi Régis. Herveus Notarius ad vicem Gualteri recognovit ôc fubfcripfit. Dominus Rex fieri juflit. . Data h Idus Julii, Indiâione xm , anno y m régnante (a) Odone glo- riofiflimo Rege. Aûum Turonis civitate in Chrifti nomine féliciter. Amen; ( a ) Odo duobus pôft annis regnabat adhuc in Aquitania , ut patet ex Inftrumento , quo Anfelmui Lcmovic. Epifc. quasdanj concedit Garulfo Bcllilocçiui Abbati. A&um hoc Lemovica ceptum per fuccedentia annorum fpatia firmiùs confervetur ,- meliûfque ab univerfis credatur , manu propria ipmm fubter fignavimus, atque anuli noftri impreflione infigniri jufllmus, Signum Odonis gloriofiffimi Régis. Herveus Notarius ad vicem Gualterii recognoyit ÔC fubfcripfit, X X X. Poffefliones Monafterii de Monte - Rotundo in Sèptimania confirmât. Ex Autographo in Bihliotheca Regia. IN nomine Domini Dei aeterni & Salyatoris flôftri Jhefu- Chrifti, Oèo Aiu *p?« clementia Dei Rex. Si fer'vorum Dei petitionibus ac neçeflitatibus opem ferendo confulimus , pîocul dubio Deum riobis exihde pfopiciatorem & re- muneratorem tam hic quàm in aeterna beatitate nullatenus ambigimus adefle. Quocircà noverit omnium Optimatum ac caeterorum fidelium regni noftri follertia, quoniam Tenericus yenefabilis Abbas ex Mpnafterio conftru&o in honore S. Martini * Monte-rotundo in Septimania, confentientibus fuis Mo- •jj£ mtrt ^ nachis inibi Deo militantibus , vehiens ad aures régie dignitaris noftrae , inno» tuit nobis qualiter propter illorum nimiam paupertatem & oppreffionem ma* £ lorum hominum inibi ftare non poffint ; nifi nos ob Dei amorem , aeterne remunerationis praemium , necrion & in elemofyna (b) domni Ôc fenioris noftri Karoli, ac pro falute & commemoratione noftrà [ eis fubveniremus : ] quatinus omni tempore cum fumma devotiône liberius & placabiliùs pro nobis mifericordiam Domini exorent. Renovamufqué ad neceflitates eorum fupplen- das per hoc preceptum regiae au&oritatis noftrae Cellam in honore fanâi démentis in pago Gerundenfe , cum omnibus appendicite fuis ; $c in pago Radenfi fifcum noftrum Juncherias cum Ecclefia in honore fanâi Saturnini; ( a) Hujus Pracepti partem tantUm vulgavit ter hîs vert>îs colligi poflè patat hoc PneceptOA ex veteri ChartaMabiHortius Toitoo j Annal, lie- èmiffum fuifle. poftpaeem Caiolum inter & Odo- ned.pag.6p4. ( . nemfaâsunaiiuo i b ) Vaifletius Tomé * Hiftotw Occitan* , Tome IX* tfnn, Digitized by Google f 6f MONITUM IN CAROLt SIMPLICIS cum omnibus appendiciis fuis. Confirmamus etiam noftra regia aucroritate A, vUlares duos , Uzanno & Pererolo ; & in pago Carcafenfi CelJa quae dici- * vd-it- « ur Matrona , in * Valle-Aquinania , cum omnibus adjacenciis fuis : & hoc Paigu* quod Bladinus dédit .... nogarias cum Cafa , terras , molendinis. Et ia Comitatu Narbonenfi quicquid Amaroannus dédit cum fuis propinquis in villari quae dicitur Aqua-viva : & hoc quod Galinnus dédit in Menerbl, & falinas quâs Dagôbettus dédit in civitate Narhona, in loco qui dicitur Acha- gakan : ôc hoc quod prefatus Abbas in pago Carcafenfi in Valle-Aquinania in yillarc ex fuo precio comparavit juftè & legaliter , id eft, in Linars. Et omnia etiam quod Paternus & Dexter dederunt in Valle-Aquinania : & [in] villari qux dicitur Penitentia quartam partem : & omnium integritatem rerum fuprà di&arum atque plenitudinem , cum exitibus ôc regreffibus , ôc univerfis legitimis terminationibus, totum & ad integrum, licut diâum eft, mémo- B jato venerabili Abbati Tenerico ad Monafterium in jam di&a Septimania fub honore ôc nomine S. Martini, ficut fuprà diximus, confirmando atque tra- dendo per hoc preceptum regiae au&oritatis noftrae concedimus, 8c de noftro jure in lus ac dominationem illius follemni more transferimus aeternaliter , eo videlicetmpdo ôr tenore, ut pratfatus Tenerjicus Abbas ôc idem Monafte- rium, necnon 6c fui Monachi [ & ] familia ipforum, cum omnibus ad fc pertinentibus, five legaliter refpicientibus, fub mundeburdo & tuitione no- ftrae defenfionis ita hac auâoritate teftamenti regiae mgnitatis noftrae corro- borât! perpetualiter maneant, ut neque Cornes, neque aliqua judiciaria po- teftas, adquelibet loca, id eft, Comitatus , civitates five mercata, in regno noftro pro fuis neceflitatibus ipfi aut famuli ipforum exierint , ab eis traba- ticum, aut portaticum, aut pontaticum, aut cefpitaticum , aut rotaticum, aut C manfionaticum, aut falutaticum, aut aliquod obfequium, five redibitionem , aut teloneum , exceptis in his locis , quitus per preceptum noftrum conceflS- mus ut accipiantur , requirere vel exaâare ullatenus prefumat ; fed quietè fie fecurè per omnia poflint agere. Volumus quoque ut quamdiu ipfe Tenericus vixerit , jam diâas res omnes more Ecclefiaftico regat ôc diiponat : 6c poft ejus difeeflum ipfi fui Monachi '£ ad] noftram veniant prefentiam , eligantque fibi Abbatemde ipfa congregatione qualemcumquemeliorem invenerint. Ut autem hujus noftrae auâoritatis confirmatio pleniorem in Dei nomine obtineat fîr- mitatis vigorem , manu propria fubter eam fumaYimus , atque anuli noftri im- preflione inifigniri juifimus. Signum Odonis gloriofifllmi Régis. Ceetera avulfa funt, 0 MONITUM IN DIPLOMATA CAROLI SIMPLICIS. Efoch* rf rwi RJS S Epochas adhibuit Carolus in fuis Diplomatibus. Pri- JL ma repetitur à die zy Januarii anni 8q3 , quo Rex coro- natus eft ; fecunda à die tertia Januarii anni 898 , quo Odoni g Régi Juccejfit : tertiam Mabil/onius & Pagius deducunt à die ZI Januarii anni giz , quo Carolus , mortuo Ludovico GermanU Rege , largiorem indeptus eft hareditatem. Verùm hanc tertiam Epocham defumendam ejfe ab exeunte anno 911 patet ex Diplo- matibus XLIV y XLV y XLVJ & LXXVIlll. Illud quoque confiai; ex Charta S. Gtrardi ppfteà Bronienfis Abbatis , quam récitât Ma- Ullonius in Actïs SS. Ord. S. Bened.fœe. $ , pag. z^l, & qua fa terminatur: A&uiri în villa deBronio, anno Dom. dccccxviii, anho Karolj Vax -Régis eaxeilentiflimi. Quinque tantùm Çaroli Digitized.by Google A Diplomata deprehendi annis Incarnationis prœdîta. -An. ifli ntnni ab Amanuenjibus additijint definire non auflm. Burgundiones , jûquitani <£ Septimani initium regni Carolî nu* merabant ab obitu Odonis Régis , id efl ab anno 898. Inquibuf dam tamtn Septimanice Chârtis Carolus non Jlatim pofi ejus mor- tem Rex agnitus efl , ut probat Venditio fa&a Monaflerio Cûflri J p ' MâllaJH ; "Fada carta venditioriis iftx vi 1 1 Kal. Martii , anno pri- h^. ocSti mo quod obiit Odo Rcx , Ghrifto régnante, Rege fperante. In Twa *m«» quibufddm tamxnSeptimamœ Char tu primas ejus regtoi-annus modo ab anno 899 > modo ab anno 90 O computandus efl. Concilium ha- Tbbitum in villa Attiliano. Fada iftius cartx notitia annoVerbi in- carnati DCCCCii , Indidione v , fub die Idus Junii, arino Régis Ka- roli iiii poft tranfitum Odonis* Donatio facla à Mirone Comité B arcinon. Ecclefi* Caftriferrue anno Incarn. Dom. dccccYiî , In aat»»^ didione x , anno Vin régnante Karolo Rege , fub die Kalendarut» m \ e,s * Februariarum. Charta Arnufli Archiep. Narbon. data anno Verbi * Proh* incarnat! dccccxi , die xvn Cal. Julii , anno xn Karoli poft obi- rlm. % f!yi tum Odonis Régis. In Burgundia quoque initium regni Caroli in- choatum videtur à quibufdam ab anno 899 > Ut colligitur ex dona- tione fà&aabAtila Comitiffa Monaflerio S. Benigni Divion. Adum T °*> v hoc anno dccccii Garoh Régis IV. ht ex Charta Argruii Lmgon. Epifc. proEccleJia S.Stephani Divion, Data in menfe Junio, vil t . ra ffi* Pe " Idus ejufdem menfis , Indidione vi 1 , anno vi régnante Kafolo " Rege. f ^ Hanc formulant initialem Jeu Invocationem femptt ufurpavit t Z l * Carolus : In nomine fandae & individus Trinitatis» Y o**»***» Primum Diploma datum anno 894 Raubertus Notarius ad vh> a ' tem Anskerici Cancellarii recognovit. Anskericus tamen Pari/1 Epifc* nonniji pofi Fulconem Archiep, Rem. Archicancellariimunus obiijfè P videtur. rulco ifle ab anno 898 ufquead mortem Archicancellanui fait , cujus Notarius Herivtus , quem diverfum putat Mdbillonius ab Heriyeo Archiep. Remenfi. Occifo Fulconi anno 900 in Archi- cancellarii digniratefuccejffit Anskericus Epifc Parif. qui Notarios habu.lt Herveum, Erluinum, Srogerium & Ernuftum. Diploma XII pro Ecclejia S. Martini Turon. eu jus vitioft funt nom Chro* nie* , Benjamin Ndtârius ad vicem Ernufli Architancêllarii reco^ gnoviu Sivera efl ifla fubfcripdo^ Ernujtus ad brève tempus Archi* cancellarius fuit : nam Anskericus , cujus erat Notarius , Archican- cellarii munere functus videtur nfque ad mortem quee contigit anna ^911 t & HeriveuS. 4rchie]KjRemenfes hanc dignitatem jam obtinebat die 17 Junii ejufdem anni , ut patet ex Diplomate XLin. . Heri- veus Notariis ufus efl Hugone & Go\Hno. Diploma t, qucCaro* lus Clero & populo Trevirenjî dat facultatem eligendi Archiepifeo* pum , Go^linus Notarius ad vicem Ratbodi Archiepifcopi fummi- que Cancellarii recognovit, Carolus Archicancelldrium quoque habuit Kotgerum Archiep. Trevir. cujus Notarii Gotfinus, Ratbodus & Ha* lano. Nnnij Digitized by Google V&g CAROLI SIMPLICIS S £xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx*ë llxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx^ CAROLI SIMPLICIS D I P LO M AT A. I. -Quafdam Tes rcftituk Ectlefïae Léo dienfi. Apud Mirœum in I)ipïom. Melgicis , pag. zGj, fcn.8pf, | N nomme fan£be & individus Trinitatis, Carolus mifericordia Dei Rex„ J_ Si juftitiam Dei verè diligimus , & aures noftrae pietatîs jùftis accommodare petitionibus certamus , morem , ut decet , tegium ftequentamus , 8c ex hoc in futuro remunerari omriino credimus. Quapropter notum effe volumus omnibus fan&ae Dei Ecclefiae -fidelibus ,-tam praefentibus quàm & futuris, quo- niam noftrae genua férenitatis adiens dominas Franco venerabilis Epifcopus, feclamavit fe de quibufdam rébus, de fifco fcilicet Arceiâs in pago Portunen-C fi fito , quas etiatn ab Eva Chunradi qàondam muliere per precariam acce- perat, qubd vi atque violçntia fibiac Ecclefiae fuae fuiflent ablatae. Quod ergo ut verum comperimus, ob I>ei amorem & S. Lamberti, -remediunique ani- ihae noftrae", perque deprecationèm cariflimae & venerabilis genitricis noftrae Adeléïdis ac veluti conti- netur in praefata precaria . . . . ab hodierna die ôc deinceps habeant , tentant , poflideant , vel quidquid exinde facere voluerint , liberam ac firmiflimam in omnibus, ficut de aliis fuae Ecclefiae rébus , habeant poteftateïri facieridi. Et ùt haec noftrae au&oritatte largitio per fucceffura annorum curriculâ fatà & in- J} convulfa permaneat, manu propria eam fubter firmavimus, ôc annuii noftri imprefllone infignixi juflimùs. Signum Caroli gloriofiftlmi Régis. * Raubertus Notarîus ad vicem Anskerici Cancellarii recognovit; - Datum anho Incarnatiohis Dominic* oâihgentefimo nonagefîmo quarto ; tonno quoque régnante Carolo fecundo, Iiidi&iûtte duodecima, yi IfcalendaS P&obris, A&um in Attiniaco. Il Commutationem fà&am inter Tuconem Ratiffeon. Ëpilc. &- yacenfis ,alter LaudunenGs Epifcopus erat, quos > miti ejus fratri à Caiofo conceflà fuit. MabUtomtn ût Iegitur apud Frodoardum lib. 4 cap. 6 , Stepha- Hb. 40 Aimai. Bened. mm. 17. nus Papa ad Syaodum Ravenns celebrandam à Nnn iij Digitized by Google Vj* CAROLI SIMfLïCIS Datum VI Idus Febr. Indict. i , (a) anno v régnante gloriofiflimo RegeKa- A. rolo , redintegrante i. Aûum Monafterio S. Dionyfii in Dei nomine féliciter, AmeB - IV. Quxdam concedit Monafterio S, Michaëlis in pago Virdunenfî. Apud Mort. Rethelois Tom. 2. Chron. Ord. S, Bened. in Appendice pag. 88. &n. 8p8. T N nomine Tanâae & individuae Trinitatis, Carolus divina propitiante cle- X mentia Rex. Si ergaloca divinis cultibus mancipata propter amorem Dei eorumque in eifdem iocis fàmukntes bénéficia opportunalargimur, praemium g nobis apud Dominum aeternae retributionis rependi non diffidimus. Idcirco noverit omnium fanâae Dei Ecclefue fideiium noftrorumque t*m praefenrium quàm ôc futurorum fagackas, quia vpnerabilis genitrix noftra Adeîheidis Re- gina adiic prefentiam dignitatis noftrae , devotè petens quatenus quafdam res S. Miehaëlis Archangeli , quae olim beneficiis hominum piorum manetpats fuifle nofeuntur, ob amorem Dei adftipendia fratrum ibidem Domino famu- lantium per noftrae au&oritatis praeceptum delegare dignaremur. Cujus peti- tionibus pio amore faventes,concedimus atque delegamusillis fratribus fanâi Michaëlis Archangeli ad ufus ôc ftipendia illorum , hoc eft in pago Virdu- nenfe villam Bufcerias cum Tironione , cum omnibus appenditiis fuis, pratis, campis , filvis, ae mancipiis utriufque fexûs ibidem pertinentibus ; ôc in Villa- vallis Capellam S. Remigii cum omnibus appenditiis fuis; & in RotfrîcHcurte Q manfum unum cum farinario ; in pago etiam Scarponenfe in villa Aciaco Ca- pellam unam cum omnibus appenditiis fuis. Unde ôchoc magnkudinis noftrx pracceptum illis dari decrevimus, per quod prxcipimus atque jubemus ut ab hac hodierna die ôc deinceps ipfi Monachl adfcriptas res ad utilitatem îllorum cum omni integritate teneant ôc polfidcant ; vd qUidquid illis necefle fiierit, exinde faciant nemine inquiétante. Et ut hujus noftrae praeceptionis ediâum per tem- pora fuccedentia in Dei nomine inyiolabiliter confervetur , manu noftra eum fomavimus , ôc annuli noftri imprcflkme figmari juflfimus. Datum Idus Februar. Indi&ionet , anno v i régnante, Ôc redintegrante I Çarolo gloriofiflimo Rege. Aûum Compendio palatio in Dei nomine féliciter. Àmen. y. n iaw* C s*p£ Theodofio fideli iuo quafdam res dat in Comitatibus Narbonenfîj» tri Rodenfit. Rufîlîonenfî &C. Apud Baluyium in Appendice ad Capitul. col. l$2$. TN nomine fanâae ôc individuae Trinitatis, Karolus divina propitiante cfe- 9 ' X mentia Rex. Regalis celfitudinis mos eft fidèles fuos donis âiultiplicibus honorare, fublimçfque efficere. Noverit igitur omnium fan&ae Dei Ecclefiae fi- delium noftrorumque , tam praefentium quàm ôc futurorum induftria, quoniam plaçait ferenitati noftrae per deprecationem Rotberti fidelis noftri quendam îidelem noftrum Theodofium de quibufdam rébus noftrae proprietatis hono-E rare. Suntautem eaedem res inComitatu Narbonenfi , in pago Minervenfi, in villa Honeriaco vei in Vibrano , infta hos fines ôc terminos quicquid ad no- ftrum pertinere videtur fifeum ; ôc in alio loco in Comitatu Rufilionenfe , in pago Relenenfe, villa quae vocatur Pulleftros Cum ipfo fifeo qui ibidem eft nunc , cum Tertio , cum Rafte ôc Cametello , omnia quaeque ad noftrum fifeum pertinere videntur ^ ôc in alio loco in villa Infula, cum Lotas>ôc Laurigano omnia quicquid ibi ad noftrum fifeum pertinere videntur; ôc in Comitatu Biftildunenfi fuper Fluviano yillare Golorefcùm , Cameto ôc Campo - longo, Ôc Tapiolas, ôc in villa Monte - acuto, ôc in valle BafTe villam qux dicitut £>an£ti Stephani cum valle Jonathes, cum vUlis ôc YiUaribus quae ibidem ( « ) Corrigendum , vmVU Digitized by Google DIPLOMÀTÀ. 47i A funt. Èt aflroritat ïpfa vallis de parte orientis in ferra qux divïdït ïntef Gi- rundenfe & Bifuldunerifè ; de mendie affrontât in fines de Gomitatu Au- fonenfi ufque ad collum Jonathes ; de parte circi in caftrum Gorni, de iftis veto pattibus ficuti aqua vergit 6t pergit ufque ad Villarem veterem, pergitque pet arenas ufque ad Paufata-tepidi , & pergit ufque ad Pat atella , & inde vadit ad monte metidiano > & ufque aa ferrartt Elceriolas & uf- que ad fines Pinetae. Concedimus etiam fibi in toto regno noftro Goticae vel Septimaniae, ubicunque emete voluerit, licentiam abfque ullo fèrvitio. Ipfî veto homines, qui in fupradiâis villis habitant Vel habitatufi funt, taie ob- fequium vel taie fervitium fupradi&o Theodofio vel hetedibus fuis faciartt vel ferviant , quale Gomitibus fàcere confutverunt tam Sparu quàm ceteri» Has itaque tes concedimus jamdi&o fideli noftro Theodofio cum tetminis fit g omnibus adjacentiis, 6c de noftro jute in jus & pfoprietatem ipfius tranftuli- musôc folemni mote delegamus. Unde hoc noftfae altitudinis praeceptum fierl volumus , ôceidem dari juffimus. Prxcipientes ergojubemus ut nullus judex publicus , vel quiflibet ex judiciaria poteftate in praediâas res aut loca ibidem pertinentia, in quibufeunque confiftant locis , ad caufas judiciario more au- diendas, vel fteda feu manfiones aut parefredos five paratas exigendas , vel fi* dejuflores tollendos , aut homines ipfius diftringendos , aut télôneum neque pafeuaticum feu aliquas redhibitiones aut illickas occafiones requirendas , ullo unquam tempote ingredi audeat , nec ea quai fuptà memorata funt exigere Jjraefumat : fed cum omnibus faepe memoratis rébus, in quibufeunque confiftant ocis, tam ex aprifione quàm ex heremo habettra&as, vel déinceps excolere Çotuerit , cum aliis quibufeunque pofleflionibus , quas pfaefenti tempore ipfe 'heodofius poffidere videtut , liceat jamdiâo Theodofio fuifqiie pofteris quietè tenete vel poffidere , vel quicquid exindè facere voluerit, liberam ac firmif- fimam in omnibus habeat poteftatem , ficut ex aliis fuae proprietatis , nemine inquiétante , pet noftrum confenfum ac jufïionem. Et ut hoc praeceptum pet omnia tempota majotem in Dei nomine obtineat firmitatis vigorem, manu proptia eum fubtef fîtmavimus , & anuli noftti impreflione figillari juffimus. Signum Kaf oli gloriofiffimi Régis. Herveus Notarius ad vicem Folconis Archiepifcopi recognovit. Data ix Kal. Julii, (a) Indiâione vu, annov régnante Karolo ferenifllmo B-ege, 6c in fucceffione Odonis vu Aûum apud (b) Viennam villam in Del nomine féliciter. Amen» VI. ^ Àbbâtiam S. Lautentii concedic Ecclefiae Narbonenfî* ëéi^Na^ In Probau nova Hifi. Occitdniœ Tomô X , pâg. 33* ion. IN nomine fanéhfc & individuae Tfinitatis, Katolus divina pfopicïarite cîe^ An» 8p8« mentia Rex. Si erga loca Sandorum divino culttii mancipatorum aliquid de rébus jutis noftti conferte ftudemus , non folùm in hoc regiam exercemus confuetudinem , fed maximè, divina auxiliante gtatia , profuturum nobis nulla- tenus dubitamus. Idcirco omnium fan&ae Dei Ecclefiae fidelium noftrorum- que, tam pfaefentium quàm & futuforum, folers induftria novefit quod di- rigens praefentiae fefenkatis noftfae Afnuftus fanébe Nafbonenfis (c) Ecclefiae venerabilis Archiepifcopus ,innotuit nobis pet quofdam fui fidèles quemadmo* JT dum fua Sedes 6c penè omnes Ecclefiae ejufdem civitatis ruinaè jam pf oximae exiftebant , ita ut pet ipfum nullatenus poflent feftaufafi : intimans etiam qua- liter jamdudum piiflïmuB genitot noftet Ludovicus quaedam beneficiola ad augmentum fuae Ecclefiae perpetualiter poffidenda contulefat. Gujus petitio- nem ac intimationem neceflafiam effe cognofeentes, placuit celfitudini noftfae pro remedio animae noftrae noftrique genitoris, atque {d) praedulciffimae genitricis nofttae Adeleïdis deprecatione,quatenus adeandem Ecclefiam, feilicet fan&i (a) Corrigendum , IndiÛiont I» mmo FL. tt tur» eftque proximum Vienne- Villa , Vîetm*-la- bt fucceJKone Odonis L Fille. Ita Valefiusin Notitia Gail. pag. 6ô%. (b ) Viennam caflrum Henrici Coffiitis de Gfan- ( c ) In alio Exemplari , quod exâat in Biblio- di-Prato vocat Laurentius in Geftis Epifcopotum theca Regia , Narbontnfis ac Redenfit Ecclefia. Virdun. ante annos 530. Quod caftrum in Cam- {d) Ibidem ,p-odukiJJimagrnitrieit nojkaMf. f ania,Gallica ad Axonam yimu-lt-Ch&tau diçi- Itdit ae$rtsafio**. > 472 C A R O LI SIMPLÏCIS Jufti & S. Paftoris, necnon & S. Pauli Confefforis , qui ibi corpore requiefcit, À Abbatiam fanâi Laurentii cum omnibus fuis villulis 6c Cellis atque terminis cum fua la) integritate locoram, veluti in praeceptis Monachorum ab ante- cefloribus noftris piiffimis Regibus fa&is , perpetualiter concederemus : eo videlicet tenore ut ftipendia Monachorum ibidem degentium juxta vires Prae- fulis non deficiant: 6c in ipfo Comitatu Narbonenfi Colonicas fifcum cum omni integritate. Addimus quoque praefatae Ecclefiae SS. Jufti & Paftoris ex noftra regali liberalkate in Comitatu Redenfi Abbatiam Cubarias cum Eccle- ûis, Cellulis, villis, villaribus & omnibus adjacentiis fuis ac mancipiisutriuf- que fsxûs ad eundem locum pertinentibus ; 6c in Comitatu Subftantionenfe fifcum (b) Juviniacum cum Ecclefia; in Comitatu Nemaufenfe fuburbio ca- ftro Salavenfe in vaile (c) Occilianenfe Ecclefiam fandti Saturnini cum villa Torta & omnibus appendiciis fuis. Si verb infra iflas vel alias villas ejufdem B Ecclefiae homines Hoftolenfes vel Hifpani fuerint , quidquid jus fîfci inde exigere débet, totum ad opus fan&ae matris Ecclefiae Narbonenfis jure per- , petuo concedimus obtinendum , atque per hoc noftrae au&oritatis praeceptum confirmamus : per quod decernimus atque jubemus ut nullus judiciariae pote- ftatis , nec ullus ex fidelibus noftris , in Ecclefias aut loca , quae modetno tempore poflîdet, vel quz deinceps in jure 6c poteftate Ecclefiae ipfms divina pietas voluerit augere , ad caufas audiendas, vel freda aut tributa exigenda, aut manfiones vel parafas faciendas , aut fidejuflbres tollendos , aut homines ipfius Ecclefiae tam ingenuos quàm fervos diftringendos, aut ullas redibitiones vel inlicitas occafiones requirendas , noftris futurifque temporibus ingredi audeat; vel ea quae fuprà memorata funt penitus exigere prxfumat : fed liceat memo- rato Praefuli fiiifque fuccefloribus fub noftra defenfione quietè refidere , ôc C noftrae parère juflioni. Et quidquid jus fifci exinde exigere poterat , totum nos pro aeterna remuneratione eidem concedimus Ecclefiae , ut perpetuis temporibus Clericis ibidem Deo famulantibus proficiat in augmentum ; qua- tenus Redores ipfius Ecclefiae cum omnibus ad fe pertinentibus, cum Clero 6c populo fibi fubjeâo , pro nobis 6c totius regni noftri ftabilimento Domini mifericordiam alacriter exorare dele&et. Et ut hoc praeceptum noftrae au£to- ritatis inviolabilem ac aeternum obtineat vigorem , manu propria fubter fîrma- yimus, 6c anulo noftro infigniri jufllmus. Signum Karoli gloriofiflimi Régis, (d) Erveus Notarius ad vicem Folchonis Archiepifcopi recognovit. Data Kalendas Novembris , Indi&ione prima , anno fexto régnante Karolo fereniffimo Rege, ôc in fucceflione Odonis (e) fecundo. A&um apud Vien-fl nam in Dei nomine féliciter. Amen* V I I. • Ex char- CellamS. Felicis & alias terras largitur Ecclefîx Hclcnenfi. %dlft*. uius In Appendice ad Marcam Hifp. col. 830. N nomine fan&ae 6c individuae Trinitatis, Carolus propitiante clementia Dei Rex. Si erga loca Sanâorum divino cultui mancipata aliquid de ré- bus juris noftri conferre ftudemus, non folùm in hoc regiam exercemus con- fuetudinem, fed maximè, divina auxiliante gratia, profuturum nobis nullatenus dubitamus. Idcirco omnium fanâae Dei Ecclefiae ndelium noftrorumque , tam praefentium quàm 6c futurorum , follers induftria noverit qubd dirigens prae- E ïentiae ferenitatis noftrae Riculfus fanftae Roflilionenfis Ecclefiae venerabilis Epifcopus , innotuit nobis per cjuendam fuum fidelem quemadmodum fua Sedes 6c penè omnes Ecclefiae ejufdem Sedis ruinae prôximae exiftebant , ita tit per ipfum nullatenus poffent reftaurari. Cujus petitionem ac intimationem neceflariam efle cognofcentes, placuit celfitudini noftrae pro remedio animx -noftrae noftrique genitoris, atque praedulcifilmae genitricis noftrae Adelaïdis de- precatione, quatinus ad eandem Ecclefiam, fcilicet fan&ae Eulaliae, Cellam (a) Ibidem, cumjumma. ( b ) Ibidem , Juiniacum. (c) Ibidem , Ocelianenfe. ■ ( d ) Catera défunt inExempIariBibliothcc* Reg»« ity Legendum , Odom f rro». fanai I Digitized by GoOgI< DIPLOMATE A fandi Felicis cum omnibus terminis vei appendiciis fuis , & vittam qu« dicitut Torrente , & alio vocabulo Alamannis , & Spedulia , ôc pro congruentia Ecclefiae fuae territorium à * Petrafixa ufquc fuper fua clauftra, Gellam fandi *Ai,f tt tz ctiam Juliani, vel terras quas fui homines ex eremo traxerunt.... Addimus etiam fifo medietatem telonei & raficae & ex mercato fimiliter atque pafcuarii, & me* dietatem falinarum concedimus : quod ita & nos fecifle omnium veftrûm cognofcat induftria. Praecipientes ergo jubemus ut nullus judex publicus , velquiflibet ex judiciaria poteftate in Ecclefias, villas, loca, vel agros, feu reli- quas pofleffiones memoratae Ecclefiae , quas moderno tempore poffidet , vel quae deinceps in jure ipfius loci voluerit divina pietas augeri, ad caufas judiciario more audiendas vel fociendas, vel freda exigenda , aut manfiones vel paratas facien- das , aut fidejuflbres tollendos , aut homines ipfius Ecclefiae diftringendos ., nec B ullas redibitiones vel illicitas occafiones requirendas, ingredi audeat. Praecipimus etiam atque jubemus ut res , quas moderno tempore poffidet, vel quas ibidem divina pietas augere voluerit, in eorum jure ôc ordinatione abfque cujufiibet inquietudine aut illicita contrarietate perfiftant , neque ullam indebitam ca- lumniam aut repetitionem de eis à quoquam ullo unquam tempore patiantun fed liceat eis memoratas res , cum omnibus ad fe jure & legaliter pertinen- tibus , abfque alicujus contradidione quieto ordine poflidere , 6c de eis jure Ecclefiaftico difponere quicquid voluerint ; quatinus noftro juvamine divinum cultum copiofiùs exequentes , pro noftra incolumitate ôc ftabilitate regni no- ftri Domini mifericordiam attendus, exorare deledet. Et ut haec audoritas noftra praefentibus futurifque temporibus inconvulfa permaneat, manu pro* pria fubter eam firmavimus , ôc de anulo noftro ligillari juflimus, C Signum Caroli gloTiofiffimi Régis. Domna Adelaïdis. Herveus Notarius ad vicem Fulconis recognovit. DataKal. Novembris, Indidionei, (a) régnante Carolo fereniflimo Rege» Adum apud Viennam in Dei nomine féliciter. Amen, V ï I I. Concefla à prxdeccflbribus confirmât Élnônenfi Monaûerio. ^gStS^ Apud Martenium Tom. i Ampl. ColleS. col. 2-4/* IN nomine fandae ôc individus Trinitatis, Karolus gratia Dei Rex. Divi* An.tm norum beneficiorum memores , inter alias praecipuam religionis curam ge- xere , ôc ut noftris diebus reformetur, confirmetur atque proficiat, profptcere defideramus : ita enim propitium Deum nobis credimus affuturum , fi cultus illius noftr^ induftria incrementum accipiat. ïdcircb novërit omnium fandae Dei Ecclefiae fidelium ac noftrorum , praelentium fcilicet Ôc futurorum folertia, quia ad petitionem Monachorum ex Cœnobio almi Praefulis Amandi, adien* ferenitatem culminis noftri vir venerabilis Fulco Remorum Archiepifcopus nobis chariffimus, praefentavit obtutibus noftris quaedam imperialia ôc regâlia praedeceflbrum noftrorum fcripta , per quae eidem Cœnobio fua audoritate quaedam ob refpedum divini amoris noviter contulerant , qusdam vero et antiquo collata confirmaverant. Infuper ôc noftrae innotuit clementiae privile* gium tempore beati Amandi à Pontificibus illi loco collatum , necnon ôc E plura tam ex immunitatibus, quàm exprxceptis regalibus , feu etiam cartis ôc ceffionibus illi Monafterio olim fadis, incendio ôc vaftatione barbàrica depe* rifle. Unde proptèr fiifpedas fuccedentium Redorum vel aliorum malorum hominum voluntates, praefati Monachi per eumdem venerabilem Archiepi-* fcopum devotè noftram poftulaverunt ferenitatem , quatinus de omnibus rébus olim praedido Cœnobio vel regali munificentia , vel bonorum hominum lar- gitione , ad luminaria Ecclefiae , ôc ad fpeciales ufus ipforum delegatis ôc con- traditis , quafque ufque inprxfentiarum abfque ullius contradidione. quietè poi- fidere videntur , more praedecefibrum noftrorum , noftrae audoritatis privile- gium eis largiri dignaremur. Nos autem eorum juftam ôc neceflàriam confide- rantes petitionem , libenter annuimus , ôc à praedeceflbribus noftris , five à ( a ) Addendum , mno Vl* > TomclXy Ooo Digitized by Google 474 CAROLI SIMPLICIS quibufcumque bonis hominibus collata 6c conoeffa concedimtis , & regalis au- A âoritatis prœcepto confirmamus.Hîec verb funt nomina de membratis rébus* Ex largitione Childcrici Régis fie Chimnechildis Reginae, quod fie PipinusRex, ôc pofteà Ludowicus Ôc Lotarius , fed 6c Rarolus Imperatotes praeceptis fua» auétoritatis confirmaverunt : in pago Laudunenfi Cella quac vocatur Barifiacus, cum omnibus vitlulis ad fe afpicientibus, ôc cum omni integritate ad fe per- tinente. Ex largitione Ludowici Imperatoris , neenon ôc filii ejus avi noftri Karoli Imperatoris h*c funt : ad fepulchrum fan£H Amandi Alanius, Neoni- llus , Bovingolo , Nivielle ; 6c in Barifiaco manfos très , 6c in Diptiaco manu" tu , res quas Rhodo tradidit in villa Litfacas , 6c de Baliolo rhedietas : in Vi* ticonia manfionile unum , 6c in Culbraco manfionile unum cum omnibus ad éandem pertinentibus; ôc pars ipfius fil vae quam Hungarius prxvidit, cum manfo patris ejus Blitharii, qux Humbaldus ôc idem Hungarius filii ejus pofteà te-B nuerunt , ôc cum hominibus ad ipfum afpicientibus. Iftac autem funt villae , res ôc matifionalia ad ufus fratrum : Securiacus , item Neonifius, Baceroth, Decla , Squindreft , in Ficlinas manfî 1 1 1 , Warniacus, Halciacus; in Nigella farina- rii il, in Nova- villa farinarii 1 1 1 ; Saleem , Bulcimus, Scladinins , Helemna , Seoncortis, Calviniacus; ôc in Berbiarias farinarius i , cum homine Squitgario ôc uxore ejus , Batbodirodus ; in villa Caftello manfî 1 1 , circa Monafterium jnanfus qui dicitur Baldini, ôc manfionalia v, teloneum ex mercato, ôc cen-» ' ftis qui colligitur ex Ponte-rapido ; filva quam Wilhadus Monàfterio contulit, pifeationes; ôc inter Mefpilarios 6c Tumnes manfî v. In Spidinio Ecclefia 6c manfî v , beneficium quod tenuit Rodericus Clericus in loco qui dicitur Wa- ratti - mortarius, ôc in Blillione , villa Samion, ôc illa quae dicitur Domni-Me- dardi. In Madria manu vi , in Wralfna molendinum unum cum bunnariis xx. C Item ex pifearia Rodonis medietas de Baliolo ; res etiam quas Rodulphus Abbas ad petitionem magiftri fui Hucbaldi Monaçhi fanâto Arhando ôc Fratri- bus tradidit , id eft in ipfo Baliolo quidquid mortuis heredibus fifcalinis in ejus dominicatum devenit i fimulque in "Wafcinio manfosvi , ôc in Vitriaco man« fos 1 1 1 1. Res quoque quas Rodo films Rodonis eis dédit inHaldione ,Mer- lenio , "Warconio , Harnas, Ruma cum praeftariis, quas poft mortem ipfius Ôc jfratris ejus Odonis receperunt; in Caftricinio, Spilcinio , Lamithinio , Cor- berio , Formis, Hoftadiis , Bonangiis, Feltreca, Giflat-curte, ôccum homi- nibus ad eafdem pertinentibus ; farinarii duo , tmos idem Rodo dédit in Tor- naco : in Curtriaco manfos 1 1. Jtem villa Bonart, Hardoia , Roflare , Concel-» hre , Ledda , Ricolwingahehun , ôc marifeos x v. In Flandris in pago Morla villa Hefiriga; ultra Renum villa Efcreda. Donationes infuper bonorum ho-£j fninum fuper fluvium Renum Campoé 6c Merulas diftas, cum aliis dohationi- bus per diverfos pagos tampro remedio animarum fuarum, quàm 8c pro fti- J>endia Monaftica , vel etiam fepultura» caufa eidem Monàfterio collatis. Ad portam manfî v in Helcinio , ad hofpitale pauperum manfî v in Mageleno. Item ad portam ôc ad hofpitale pauperum décima, ôc ad ufus Fratrum nona pars de omni fuppelle&ili ipfius Abbatix pertotàs villas ôc pofleffiones ejufdem Cdenobii reôoris. Pratterea quoniam Dagobettus quondam Rex ad fuggeftio- nem pnefati Pontificis Chrifti Amandi, pro quiete fervorum t)ei ibidem de- Pentium , omnes res ejufdem Monafterii fub immunitatis fu* defenfione con- flftere fecit, ôc faridi illius tempôris Patres ac Pontifices, qui magnis, durii adviverent , virtutibus floruerunt , 6c quorum mentis mine quoque noftra fub- fimatur ôc gloriâturFrancia, fuper hoc fuae fan&itatis privilegium ftâtuerunt,£ plurefque prifcorum Regum Francorum immunitates eidem loco fadas com- perimus , neenon ôc pofteà Pippinus Rex parer Karoli Magni, fed Ôc ipfe Im- perator Karolus atque filius ejus Imperator Ludowicus , hujus quoque filius avus nofter Karolus Imperator Ôc ipfe hujufcemodi immunitatis au&oritatem erga jamdittum venerabile Monafterium fecerunt : praefatus vir venerandus Archiepifcopus Fulco humiliter poftulâvit quatinus morem anteceflbrum fioftrorum imitantes , noftra etiam auûoritate beneficium ab èis illi Monàfte- rio largitum confirmaremus. Cujus petitionibus affenfum praebere , ôc ficut ex lïoc jamdi&i Imperatores ôc Reges fecerunt , ita ôc per hanc au&oriçatem no- bis agere ôt canfirmare placuhv Praecipimus igitur aejubemus ut nullus ejuf- dem Monaûeiii Abbas, vel quilibet fidelium fancte Dei Ecclefiae de rébus five Digitized by Google DIPLOMATA. 4 7 y A in rébus fuprà nôtatis ullam inquietudinçm , aut refragationem , vel prâejudi- cium., five violentiam facere tentet : fed potiùs fine ulla fubreptione , aut fub-» tra&ione , vel diminoratione atque divifione liceat eas 4 eidem congregationi cum omni integrjtate inviolabiliter abfque ulla calumnia ôc contradi&ione fe* curé ac perpetualiter habere, poflidere & frui , nec quaelibet humana poteftas fine fui periculo difcriminis poflit eas in alias partes convertere vel detorquere» Et ut neque ipfius loci Abbas, neque aliquis judex publicus in Ecclefias aut loca , villas feu curtes , vel agros , five reliquas pofieffiones , quas moderno tempore in quibuflibet pagis ôV territoriis infra ditionem regni noftri juftè ôc îegaltter poffident , vel quae deinceps in jure ipforum Monachorumvolueritdi- vinapietas augeri, ad caufas audiendas . aut freda exigenda, aut manfiones vel paratas faciendas, vel fidejuffores tollendos, aut homines ejufdem Coeno- Bbii diftringendos , nec ullas reddibitiones aut illicitas occafiones requirendas noftris & futuris temporibus ingredi audeat , nec ea quae fuprà memorata funt penitus exigere praelumat ; fed omnibus fredis , ôc quicquid exinde jus fifci exigere poterat, in integrum fibi conceffis , cum rébus & hominibus tam fervis quàm ingenuis , five commutatis , juftè ad fe afpicientibus vel pertinentibus , fub regalis tuitionis atque immunitatis defenfione , remota Abbatis five totius judiciariae poteftatis inquietudine , quieto ordine teneant. Scilicet ut perpetuo tempore eis& fuccefforibus fuis hoc ad peragendum Dei fervitium augmen- tum & fupplementum fiât ; quatinus ejufdem loci devotae Deo congregationi {>ro nobis ac totius regni ftabilitate & pace Dominum propenfiùs exorare de- e&et. Et ut haec au&oritas perfutura tempora inviolabilem obtineat firmitatem, manu propria fubter firmavimus , & anuli noftri imprefilone fignari juffimus. Ç Signum Karoli gloriofimmi Régis. Heriveus Notarius ad vicem Fulconis Archiepifcopi & Cancellarii reco- gnovit. Data xvi Cal. Aprilis, Indiâione n, anno vu régnante Karolo ferenif- fimo Rege. A&urn Remis civitate in Dei nomine féliciter. Amen. Impetratum eft mediante domno Hucbaldo Monacho. IX. Sub fui defenfione fuicipit Eccieiiam Gerundenfem; urtmfco^i Geruna. In Appendice ad Marcam Hifp. col. 828* IN nomine fanâae 6c individu* Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- An. 8ppi mentia Rex. Si erga loca divinis cultibus mancipata propter amorem Dei «orumque in eifdem Tocis fàmulantium bénéficia opportuna largimur, prae-* . mium nobis apud Deum aeternœ remunerationis rependi non diffidimus. là* circô noverit fagacitas Omnium fideliuni hoftrorum , tam praefentium quàm & futurorum* quia venerahilis vir fari&ae Gerundertfis Ecclefiae Servus - Dei Epifcopus adiit ferenitatem noftram, humiliter petens quatehus ipfam Eccle- fiam 6c Sedém Gerundènfém fùb immunitatis noftrae tuitionem fufciperemus , tjuemadmodum anteceuores noftri , piiffimus fcilicet avus nofter KLarolus 6c géniteur noftet .bonae piaequé mejmoriae Ludovîcus , fecùTe nofcuntur. Gujuâ precibus iibenter adq^uiefcentesj.prœcipierula.jubemua^utlnullus judex pubH-» £ eus , vel quiflibet ex judiciaria poteftate in Ecclefias aut loca vel agros , feu re- liquas jioflefliones , quas moderno tempore in quibuflibet pagis vel territo- riis infra ditionem regni noftri juftè & Iegaliter memorata tenet atque poffi- det Ecclefia , vel ea quae- deinceps à Catholicis viris divina pietas in jure ipfius 5 Ecclefiae voluerit augeri , ad caufas audiendas , aut freda vel tributa exigenda , aut manfiones vel paratas faciendas , aut fidejuflbres tollendos , aut homines ipfius Epifcopi vel Ecclefiae tam mgenuos quàm fervos fuper terram ipfius corn* manentes * juftè diftringendos , nec ullas redibitiones aut illicitas occafiones * requirendas, noftris videlicet vel futuris temporibus ingredi audeat, feu etiam ea quae fuperiùs memorata funt penitùs exigere praefumat ; fed liceat mémo- rato Praeluli fuifque fucceflbribus res praediâae Ecclefiae , cum omnibus fibi pertinentibus j fub immunitatis noftrac defenfione quieto ordine poflidere , & Ooo ij Digitized by Google 47. . ^ ... Digitized by GooqIc D IP L O M A T A, 47^  X> Res Monafterii ( â ) Craflfenfis confirmât. . Ex Autographo in Bibliothcca. Regiâ, IN domine fanftae & individuae Tfinitatis , Karolus divina propitïante ^ ^ clemefltia Rex. Si neceflkatibus fervorum Dei opem ferendo libenter conlulimus, Regiae dignitatis morem imitamur, & ob id nobis Deum fore propitium non dubitamus. Quamobrem notum fit omnibus fan&ae Dei Ecclefiae fidelibus & noftris , praefentibus fcilicet atque futuris , quia Durandus fc-venerabilis Âbbas fan&ae Mariae Urbionenfis ad noftram acccedens ferenitatem, res quafdam datas fan&ae Mariae, ut illi eas praecepto noftrae au&oritatis confirmaremus deprecatus eft, quas etiam & genitor nofter 6c omnes anteceffores noftri confirmaverunt : fed quia Deo annuente pofteà augtae funt, alio eguerunt praecepto necnon etiam ut fub noftrae tuitionis mundeburdo tam fe quàmque praefcriptam Abbatiam accipi poftulavit. Cujus petitionibus aurem noftrae clementiae ob Dei amorem & fandae Virginis intemeratae genetricis Dei dileâionem placidè pfaebentes, hoc imprevaricabile praeceptum fieri illique éari juflimus, per quod praecipimus atque decernentes jubemus utCellae five aliae res quae jam fato Monafterio à * Deo timentibus collatae funt , id eft * ï>em in pago Carcafenfî Flexus cum Ecclefia S. Cucufati cum terminis ôc adja- centiis fuis, ôc Ecclefiam fanâi Genefii in ipfo pago cum terminis & adja- C centiis fuis, ficut terminatum fuit ab Unoldo ôc ab Adalberto ; & aliud villare quod vocatur Favarios, cum Ecclefia S. Caprafii cum terminis & adjacen- tiis fuîs,& funtfita in Valle-Aquitanica ; in ipfo etiam pago villam quae dicitur Builiniacus, cum Ecclefiis S. Pauli 6c S. Ananiae cum terminis & adjacen- dis fuis, 6c Bagniles cum Ecclefia S. Pétri, quae eft fita prope civitatem Carcafonam, cum terminis 6c adjacentiis fuis; 6c in pago Narbonenfi Capud- Ipina , cum Ecclefia S. Pétri fuper fluvium Clamofa fita , cum terminis ÔC adjacentiis fuis, ficut in ipfo judicio refonat, quod Agila Abbas apprèhendit ânte Folconem Miflum avi noftri Caroli ;. ôc Palmam fuper litus maris cum Ecclefia S. Johannis cum terminis 6c adjacentiis fuis in ipfo pago confiftente $ necnon Ôc Cellam fanâi Pétri fie Pauli in territorio Narbonenfi in infula Lici, quam concambiavit "Wifredus Cornes cum Fredoldo Epifcopo ;*& Cellam f)quoque quae dicitur Prata, cum fibi pertinentibus Ecclefiis in pago Con* flentano in fuburbio Helcnenfi, cum terminis ôc adjacentiis fuis ; ôc in pago Redenfi Ecclefiam quae vocatur Paterno in fuburbio Petra-pertufenfe fita, cum Ecclefia fanâi Pétri quam donavit Oliba Cornes bonae memoriae ad jam diâo Monafterio fan&ae Mariae ; ôc villas quae funt per diverfas provincias feu loca, cum Ecclefiis earum ôc decimis, fine diftri&ione Epifcopi, in poteftate Àbbatis ôt fratrum confiftant abfque ulla anxietate : ôc in territorio Narbo- nenfi falinas quae funt in fubteriori loco , necnon etiam ôc reliqua quae ablatae foerunt , tam villae quàm terrae ôc vineae ôc prata ôc domos ad jam diâa* Cellas pértinentes , feu fcgregatim datae praedi£to Durando Abbati ôc fuis Monachis ibidem Domino famulantibus ad fuarum neceflitatum emendatio*. nem fint. Et ne aliquis auferendi ex eis habeat poteftatem , fub noftrae tui- E rionis mundeburdo ôc noftrae dominationis proteftu cfle jubemus praedi£hint Abbatem ôc Monachos , eorumque res , exclufa omni poteftate judiciaria. Volu- mus quoque ut nulhis judex publicus in rébus eorum poteftatem habeat fide- juflbres tollere, aut aliquem diftringere, neque paratam âut manfioriaticum accipere. Nolumus praetereà ut ab iftis vel ab eorum hominibus aliquid télonei, id eft, pontaticus, aut rotaticus, cefpitaticus , pulveraticus, pafeuaticus, aut falatieus, aut aliquid redibitionis exigatur, fecundùm quod in praecepto avi & genitoris noftri continetur infertum; quatinus hac adjuti conceflione, pre* nobis ôc regni noftri ftatu liberius Dominum implorare condele&et. Et quan* doquidem divina vocatione fupradi&us Abbas, nomine Durandus, de hac Joce rmgraverit, î P L O M À t A ; w X Willermus Cornes âmbafiavit. Datum 1 1 1 1 Nonas * Junii , Indtétîone i t , ànno v 1 ! régnante Karolo fere- niflimo Rege. A&um apud (o) Hturnum in Dei nomine féliciter; Amen* XII» îmmirtlîfcateih Concedit Ecclefîis Harbofi. Pr/ovinciak tocArchivïi In Probadonibus HifiorU Occitania, Tom. 2»pàg*3y h ÏN nomirie ïàh&ae fie individu* Trinitatis , Karolus divina propiciantè clé- Ab. $pp> mentia Rex. Qmnibus Marchionibus , Comitibus, Ducibus, Vicariis, Judi- B cibus , Aâionariis , feu cun£bc reipublicx adminiftrantibus , hoc notum efTe volumus , quia venerabilis fân&ae Narbonenfis Ecclefiae Archiepifcopus Ar- huftus noftram adiit ferenitatem > innotefcens auribus clementiae noftrae quod In fuâ pàrrochia feu in cun£tis Epifcopiis qui in fuftragio ipfius pofiti funt , graviflima quaedam contra jura Canonum atque inftituta Leeum increverit confuetudo , adeb ut Comités atque Judices , feu Miniftri iliorum , Sacer- dotes Domini, five reliquos Ecclefiae miniftros adrlacitum dùcere, ôc fide- juflotes tollere , atque eos more laïcorum diftringere praefurAant. Depre- catus eft itaque ifdem venerandus vir Arnuftus, tam pro fe quàm & pro reliquis Coôpifcopis Ôc confratribus fuis , noftram regiam celfitudinem ut hoftto regali imperio ab iliorum Eccleflis hoc refecaretur vitium, & tam nefànda praefumptio àtqué inlicita amputaretur confuetudo. Nos veto prifco- C rum Regum , fcilicet paterttum noftrorum , morem fequentes , qui femper in divinis cultibus èxtitere devoti , Ôc errata quaeque in fan£ta Ecclefia piiftima follicitudine corrigere fategerunt , quia pteces jam fati Antiftitis dignas efle toerfpèximus , has praecéptionis noftrae fieri Htteras decrevimus , per quas de- cernimus atque noftta regali auôoritate jubemus , praecipientes ut nemo Co- Initum àut Judicum vel quifllbèt publicis negotiis adminiftrantibus in cun&a Karbonenïi diocefi, (eu fie in omnium Epifcoporum fibi fuffraganeorum Eo» clefiis , aliquem Sacerdotum aut Levitarum, feu reliquorum Ecclefiae Dei mi- hiftrorum violenter fibi fubjicere , aut fidejuflores tollere , vel in Placitum lai* torum diftringere ullatenus praefumat; fie nCque de proprietatibus aut reliquis fcolféflionibus iliorum aliquam exàâionem aut inlicitam redibitionem ullo un* quàm tfempofe exigere âudéat. Si aliquae verb querimoniaè adversùs illos exortaê t) fuèrint , in praefentiam fùofum Epifcoporum veniant , fie ibi de his Carionicè atque legaliter judicehtur ; quia juxta lanôiones Legum indignum eft ut ho* mines judicent Deos. Si quis autem contra hanc noftram praecéptionis au- Ôoritatem du&us maligna cupiditate aliquid âgere téntaverit, 6c hoc quod biè à nobis pro dlvino amore in ejus Eccleflis indultum eft violare conatus foerit , fentiat fe noftram incurrere offenfionem î Ôc infuper banrtum noftrum feerfolvere cogatur. Liceatnamque ipfis Epifcopis fuifque fuccefToribus,cum Sacerdotibus Ôc reliquis ordinibus Ecclefiarum , fub noftra regia tuitione fit mundebufdo abfque aliciijus inquîetudine Vivere, Ôc noftro fideUter parère im* jperio , ut pro falute noftra ac totius regni ftatu eos jugiter Domini clemen* tiam exofare dele&et. Et ut haec noftrae praecéptionis au&oritas à fîdelibuà fan&ae Dei Ecclefix per omnia tempora inviolabiliter confervetur, veriûfque É credatur , manu propria fubter eam firmavimus , fit annuli noftri impreflion* figillari juflimus. " Signum Karbli gïoriofiflimi Régis* * Heriveus Notarius ad vicém Folconis Archiepifcopi ïecognovit ôc fuL* fcripfit. Datum Vu îldus Junii ,Indiâione il, anno vu régnante Karolo, 6c in fucceflione Odonis i i pleniter régnante. A&um apud Hturnum yUlam in De^ homine féliciter. Amen. - <«; Malè inEdito , Liuturmm Digitized by Google l8o. CAROLI SIMPLICIS XIII. A An. Z99. Ex Archivit Abbatiam S. Laurcntii & alia concedit Arnufto Narbonenfi ï£ Nar - Archicpifcopo. Ex Profat. Nova Hiflori* Occitaniœ , Tarn. Z , pag. 38 , & ex veteri Apographo in Bibliotheca Regia. IN nominc fânâae ôc individuae Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- mentia Rex. Si facris ôc fan&is locis divino cuitui mancipatis aliquid de re* buâ regni noftri , feu facultatibus conferre ftudemus , non folùm in hoc re~ giam exercemus confuetudinem , fed maximum regni noftri munimen , auxi-B liante divina gratia , effe nullatenus dubitamus. Quapropter noverit omnium fanôe Dei Ecclefie ftdelium noftrorumque , tam prefentium quàm & fùturo- rum follercia, quia acceflit ad clementiam ferenitatis noftre Arnuftus fanâe matris Narbonenfis ac Redenfis Ecclefie Archiepifcopus , & innotuit nobis de paupertate fui Epifcopatûs , & quemadmodum fua Sedes & penè omnes Ec- clefie ejufdem civitatis rifine jam proxime exiftebant , itaut per ipfum nulla- tenus poffenfrreftaurarL Deferens etiam quafdam auttoritates piiffimorum Re- gam , Ludovici fcilicet genitoris noftri , necnon ôc Karlomanni fratris noftri, in quibus continebatur qubd Sigibodus quidam ejufdem Narbone Epifcopus receperit ad augmentum fue Ecclefie beneficibla à fe fuifque fuccefforibus perpetualiter poflidenda. Cujus petitîonem neceffariam ôc rationabilem effe cognofcentes , placuit celfitudini noftre ^ro remedio animarum genitoris &G fratris noftri atque noftre , per deprecationem videlicet venerabilis genitricis noftre Adheleidis, quatinus ad eandem Ecclèfiam SS. Jufti ôc Paftoris , necnon Ôc S. Pauli Confefforis , ubi ipfe venerabiliter corpore requiefcit , Abbatiam S. Laurentii cum omnibus fuis Cellulis & villis atque terminis, cum fumma in- tegritate locorum , veluti in preceptis Monachorum ab antecefforibus noftris pitffimis Regibus fàétis , perpetualiter concederemus : eo videlicet tenore , ut ftipendia Monachorum ibi degentîun/juxta vires Prefulis non deficiant. Concedimus pretereà medietatem falinarum , telonei , portatici, & rafice, five naufragii , ôc pafcuarii ad eandem prefàtam Ecclefiamtam in Narbonenfi quàm in Redenfi Comitatu , uhdecumque Cornes vel ejus Miffus receperit vel re- cipere debuerit aliquid exaâionis, Donamus etiam fifcos juxta Baflianum vil- lam que vocantur Celàranus, & villa Arfegii. Concedimus etiam ipfi Ecclefie J). in Redenfi Comitatu villam que dicitur Limofus , cum fuis Ecclefiis, ôc S. Eu- lalie > atque Flacciano cum omni fua integritate ac membris iibi pertinentibus atque farinariis. Donamus etiam ibi Villam - longam cum S. Feficis Ecclefia Ôc cum fuis omnibus pertinentibus atque adjacentiis cun£tis. Et in jamdi&o Comitatu Redenfi concedimus ad eandem Ecclèfiam SS. Jufti ôc Paftoris Ab- batiam , que vocatur Cubaria , cum omnibus fuis Cellulis ôc villis atque ter- minis , cum omni integritate locorum. Fifcos vero, qui funt in Biterrenfe Co- mitatu, fan&oPaulo Confeffori à longo tempore conlatos, ôcà poteftate Co- mitali injuftè ufurpatos, pleniflimè reddidimus , atque eidem Ecclefie , ficut dignum eft, per hoc noftre auctoritatis preceptum confirmavimus. Addidi- mus quoque prefate Ecclefie SS. Jufti ôc Paftoris ex noftra regia liberalitate in Comitatu * Bifuldunenfi Abbatiam S. Stephani que nuncupatur Balniolas , £ cum Ecclefiis, cellulis, villis, villaribus ôc omnibus adjacentiis fuis ac man- piis utriufque fexûs, ad eundem locum pertinentibus. Et in Comitatu Narbo- nenfi Montilium fifcum cum terris ôc fahnis ôc omnibus adjacentiis fuis , nec- non Colonicas fifcum in eodem Comitatu fitum. Terras quoque omnes ôc do- mosac vineas , quas Judei in Comitatu Narbonenfi poffidere videntur, unde décime in Ecclefiis Dei exire confueverant , quocumque modo ipfas adquifie-^ rint poflefliones , pro elemofina noftra eidem concedimus Ecclefie , fimilitec * Juniacum & fifcum * Juviniacum cum Ecclefia ; in Comitatu Nemofenfe atque in fub- urbio caftro Salavenfe, in valle Ocilianenfe Ecclèfiam S. Saçurnini cum Vilia- torta ôc omnibus appendiciis fuis. Si vero infra iftas vel alias villas eidem Ec- clefie homines Hoftolenfes ycI Hifpani fuerint , quidquid jus fîfçiinde exiger© débet, •Al. Biffil- dunenfi Digitized by Google DIPLOMATA; tfi À débet , totum ad opus fanâe matris Ecclefie Narbonenfis Jure pérpetùo ton* cedimus obtinendum , atque per hoc noftre au&eritatis preceptum confirma* mus, per quod decernimus atque jubemus ut hullus judiciarie poteftatis, nec ullus exfidelibus noftris, inEcclefias aut locaquas moderno témpore poflidet> vel que deinceps in jure ôc poteftate Ecclefie ipfius diviria pietas voluerit au* gère , ad caufas audiendas , vel fteda aut tributa exigenda , aut manfiones vel paratas faciendas , aut fidejuflbres tollendos , aut homines ipfius Ecclefie tam ingenuos quàm fervos diftringendos , aut ullas redibitiones vel inlicitas occafiones requirendas noftris futurifque temporibus ingredi audeat , vel ea, <^ue fuprà memorata funt , penitus exigere prefumat. Sed liceat memorato Prefuli fuifque fucceflbribus fub noftra defenfione quietè refidere, ôc noftre pa- rère juflioni. Et quicquidjus fifci exinde exigere poterat, totum nos pro eterna £ remuneratione eidem concedimus Ecclefie , ut perpetuis temporibus Clericis ibidem Deo fàmulantibus proficiat in augmentum ; quatinus redores ipfius Ec- clefie cum omibus ad fe pertinentibus , cum clero & populo fibi fubje&o , pro nobis ôc totius regni noftri ftabilimento Domini mifericordiam alacriter exorare deleâet. Et ut hoc preceptum noftre auûoritatis inviolabilem ac eternum ob- tineat vigorem, manu propria fubter firmavimus, ôc anulo noftro infignirî julfimus. (a) SignumKaroli gloriofiflimi Régis. Herîveus Notarius ad vicem Folconis Archiepifcopi recognôvit Ôc fubf* Datum vm Idus Junii, Indiâione fecunda , anno feptimo régnante Ka* rolo fereniflîmo Rege , Ôc in fucceflioné Odonis 1 1 pleniter régnante» Aâum apud Hturnum in Dei nomine féliciter» Amen» c XIV. Sub fua tuitione nifcipit Monafterium S. Aniani in Dioecefi Narbonenfi. Apud Àcherîum Tom. 13 Spicilegiipag. IN nomine fan&se & individu* Trjnitâtis , Carolus Dei gratia Rex. Si utf- ^ litatibus locorum divinis cultibus mancipatorum , fervorumque Dei necef- fitatibus * noftra impendîmûS , regium procûldubio exercémus muniis, ac *>0.curas< Îer hoc ad aeternam beatitudinem façiliùs tandem pervenire non dubitamus. ^ dcircb notum fieri volumus omnium fidelium noftrorum , pracfentium fcUi- cet ôc futurorum foHertiae ,- quia ficut in prxceptis jpatrum noftrorum conti- n netur , immunitatis dèfenfionem atque tuitîohem Monafterio * S. Aniani Con- * s ' CX ^ M * fcflbris ôc S. Laurehti Martyris , qirad fituin eft ih territorio Narbonenfi , in loco,cujus vocabulumeftOlôcianus, feu(£) Berane venérabili Abbati fuif- que fucceflbribus ôc Monachis in eodem Monafterio confifténtibus , per hoc démentis noftrav confirmamus edi&ùm; per quod conftkuentes decernimus ut faepe fatum Monafterium , ôc in hoc regulari ac Monaftico ordine viventes, amodô ôc deinceps cum omnibus ad fe pertinentibus , vel apperidiciis atque ad- jacentes , feu terminis fuis , necnon ôc cum villares Labrociano ôc Sortiliano : ôc in villa Torrilias, quantum ad ipfum Monafterium pertinet , ôc ipfos mc~ lendinos qui funt in rivulo Vernoduperi, cûm illorum capud-molis , necnon JE ôc villares , id eft, Madernus cum fuis finibus vel adjacentiis Ôc mahcipiis , qui ad ipfum locum pertinent , quae funt nati de progenie Deodato; ôc villares quat vocant Gabiano , five Gabianello ,- cum Ecclefia que vocant S. Nazarii, & cum illorum falinas , ôc matroces, ÔC * corzoriis vel adjacentiis eorum, quod ad ipfos * m. cOi villares pertinent, cum exitibus earum. Villare verô qux eft juxta villam quarvo- totii « cant Peyano , cum Ecclefia in honore S. Juliani , cum fuis finibus ôc terminis, vel falinas qux ad ipfum villare pertinent , cum exitibus ôc egreffibus earum. Et in Narbonenfi civitate cafales abfos cum * buaca , qua: funt ante Ecclefiam * ^boat». 3. Marcelli , ôc infula qu* vocant Duniana , cum ipfa pifcatorïa , ôc in alio locq ( « ) Que Jêquuntur , défunt ia Exemplari Bibliothec* Régi*. ( b ) Bera fucccffcràt Fcoue , qui interfuerat anno %yj Synodo habita uilocô pàgi Nemaufenfist porta cognominat». • ^ ■ > .-,:-.< . •«■ Tme IX, Ppp Digitized by Google 4 S 2 CAROtl SIMPLICIS ubi vocant Anfeduna & Sigenola, cum Ecclefia fanai Vincentii fie fan£be A Aenetis , & fanda: Mariae cum illorum finibus feu terminis earum. Conce- dimus vobis teloneum de villaribus, quod in pracceptis S. Aniani Monafterii continetur. Ha:c omnia fuperiùs nominata cum reliquis rébus, quae à Dei fidelibus ibi collatx fuerint , tam ex donatione quàm ex comparatione , de qualicumque venerint, per fe fub noftra fucceflbrumque noftrorum tuitione in perpetuum maneant ; videlicet ut nullus judex publicus , neque quiflibet ex judiciaria poteftate aut ullus ex fidelibus noftris tam praefentibus , quàm ÔC futuris, in Ecclefias, vel loca, five agros, vel reliquas poffeffiones , quas nunc in quibuflibet pagis «territoriis poflidet, vel quae deinceps fidelium devo- tio ex qualicumque parte ibidem augeri voluerit, ad caufas audiendas, vel freda exigenda , aut manfiones vel parafas faciendas , aut teloneum exigertdum , aut fidejuffores tollendos, hominefque diftringendos, vel quafeumque redhi- b bitiones aut inlicitas occafiones requirere, aut exadare audeat, nec ea, quse fuprà memorata funt , penitus exigere praefumat. Sed qui tranfgreffus fuerit vinculum immunitatis , damnetur. Et liceat memorato Abbati fuifque fuccef- foribus res ejufdem Monafterii cum omnibus ad fe pertinentibus fub tui- tionis atque immunitatis noftrae defenfione, remota judiciariae poteftatis in- quietudine , quieto ordine poflidere. Quandocumque divina ordinatione fupra- didus Abbas vel fucceffores ejus ab hac luce migraverint , quamdiu ipfi inter fe taies invenire potuerint, qui ipfam congregationem fecundùm Regu- lam fanai Benedidi regere 6c gubernare valeant , per hanc noftram licentiam audoritatem habeant ex femetipfis Abbates eligere ; quatenus fervos Dei, qui ibidem Deo famulantur , pro nobis & patribus noftris, & ftabilitate regni noftri, Domini immenfam mifericordiam jugiter exorare deleétet. Et ut haecC noftra: largitionis audoritas noftris fuccelforumque noftrorum temporibus in- violabilem atque inconvulfam obtineat firmitatem, manu propria fubtet fir- mavimus , & annuli noftri impreffionc affignari juiïimus. Aaum vinidus Junii, Indiaione H, anno vu Rege Karolo fereniffimo , & in fucceflione Odonis n pleniter régnante. Adum apud Turnum villam in Dei nomine féliciter. Amen, XV. VxChàrtu- Ecelcfîas qu* funt in Comitatu Ruffilioncnfî concedk Ecclefiac Helenenfi. Ecclefia. 0 Apud Balupum in App. ad Marcam Hijp. col. 83^ An. 81» T N nomine fancte 8c individu* Trinitatis , Karolus divina propitiante clc- 1 mentià Rex. Sifacris ac fancHs lotis divino cultui mancipatis ahquid de rébus regni noftri feu facultatibus conferre ftudemus, non folùm in hoc regiam exercemxœ confoetudinem , fed maximum regni. noftri munimen, auxiliante divin* gratia, eue nullatenus dubitamus. Quapropter noverit om- nium ftdelium fana* Dei Ecclefi* nofrroramque tam prsefentium quam futu- rorum follertia, quia acceffit ad xlementiam ferenitatis noftr* veflerabilis Arnuftus fencte matris Ecclefia: Narbonenfis Archiepifcopus , deprecatus eft à partibus quodam fideti noftro Riculfo Rolfiiionenfis Ecclefiae Epifcopo, ïnnotuit nobis dè paupertàte fiai Epifcopatûs , & quemadmodum ïua fedesg fie penè omnes Ecclefi* ejufdem loci rûin* jam proximae exiftebant, îta ut per jpfum nullatenus poffent leftauraru Cojus petitionem neceffariam fie ratio- ; nabilem effe cognofeentes ^ plàcnit ceifitudîni noftr* , five pro remedio anima: genitoris noftri, five pro tanta deprecatione venerabilis Archiepifcopi Arnufti , quatenus ad eandem Eccïefiam fan&x Eulaliae Virginis omnes Ecclefias , qu* font in comitara Roflilionètïô eonfiftentes five in Confluente, concederemus* In ipfo v€r6 comitatu coweedimus villare Nogaretum & cellam fanai Felicte, cum omnibus terminis vel appendiciis fuis; villam verb quaedicitur Torrente, fie aliovocabulo Alemannis, fie Spedulia, fie pro con- gruentia Ecclefi* fua: territôriûm à Petrafiàa ufqùeTuper clàuftra per ipfam fiam ufque ad Bercalo filvam , atque Cellam fancli Juliàni, cum aquis, Digitized by GoOgl^ DIPLOMATA; 48* A molendirils , cum monte Aufiolo , terras Videlicet quas Miro Cornes ad fuarft Ecclefiam donavit tam de comparatione quàm etiam & de hoc Eccle* liam fan&i Nazarii quae eft inter falinas & ftagnum, cum omnibus terminis fuis. Praecipimus etiam in omni regno noftro Goticae five Hifpania , ut libe* .ram habeat poteftatem jam diâus Riculfus veherahilis Epifcopus emete ubï voluerit, ablque alicujus contrarietate. Concedimus pfeterea medietatem falinarum, telonii, raficae, five naufragii, atque pafcuarii ad eandem praefatam Ecclefiam , tam in Roflilionenfi quàm in Confluente , undecunque Cornes vel ejus Miflus perceperit , vel recipere debuerit aliquid exa&ionis. Si vero infra iftas villas aut Ecclefias fuperiùs nominatas homines Hoftolenfes vel Ifpani fuerint , quicquid jus fifci inde exigere débet, totum ad opus fan&aî RofliHonenfis Ecclefiae jure perpetuo concedimus obtinendum. Praecipientes •q ergo decernimus atque jubemus ut nullus judiciariae poteftatis, nec ullus ex fidelibus noftris in Ecclefias aut loca, quae deinceps in jure Ôc poteftate ipfius Ecclefiae divina pietas voluerit augere, ad caufas audiendas, vel ffeda aut tributaexigenda, aut manfionesvel paratas faciendas, aut fidejuflbres tollen- dos, aut homines ipfius Ecclefiae tam ingenuos quàm fervos diftringendos, aut ullas redibitiones aut ilicitas oCcafiones requirendas, noftris futurifque temporibus ingredi audeat, vel ea quae fuprà memorata funt penitus exigere praefumat : fed liceat memorato Praefuli fuifque fucceflbribus fub noftra defen-; fione quietè refidere, & noftrae parère juffioni. Et quicquid jus fifci exinde exigere poterat, totum nos pro aeterna renumeratione eidçm concedimus Ecclefiae, ut perpetuis temporibus Clericis ibidem Deo fervientibus proficiat in augmentum: quatenus re&'ores ipfius Ecclefias, cum omnibus ad feperti- Cnentibus , cum clero ÔC populo fibi fubje&o, pro nobis 6c totius regninoftri ftabilimento Domini mifericordiam alacriter exorare dele&et. Et ut hoc prae- ceptum noftrae auâoritatis inviolabilem <8c aeternum obtineat vigorem, manu, propria fubter firmavimus , & anulo noftro infigniri juflimus. Signum Karoli glorîofiflïmi Régis. Herveus Notarius ad vicem Folconis Archiepifcôpi recognovi. 'Datum vin Idus Junii, Indi&ione fecunda , anno vu Rege Karolo 6c in faccelïione Odonis u Karolo Rege. régnante fereniffimo, Aétum apu4 Turnum villam in Dei nomine féliciter. Amèn. XV h D Stephano fideli fuo quafdarn res dat in paco Narbônenu*. **^rf«t>» 1 1 r & 'Archîef.N*r~ Apud Martenium Tom. i Thef. Anecd. col. $8. tontnfis. IN nomine fan&ae ôc individuae Trinitatis, KaroluS divina propitlante cle* An. S99. mentia Rex. Regiae celfitudinis eft fidèles regni fui donis multiplicibus ôc honoribus ingentibus honorare, fublimefque efficere. Proinde ergo nos morem parentum noftrorum & ceterorum Regum praedeceflbrum noftrorum imita- bilem exequentes aâionem , placuit celfitudini noftrae, interveniente vene- tabili génitrice noftra Adheleide, ad deprecationemque venerandi Archiepifcôpi fanâae Narbonenfis Ecclefiae Arnufti , cuidam fideli noftro, nomine Stephano, quafdam res in jure proprietatis fuae largire, ôc noftra liberalitate in alodem, jr perpetualiter habendum concedere. Quae fiquidem res funt fitae in pago Nar- bonenfi: hoc eft, villare quod dicitur Donas, cum omnibus fuis appenditiis, 6c Ecclefia S. Pauli ibidem fita ; 6c in eodem pago de villa Liciniano cum finibus ôc adjacentiis ac villaribus ab omni integritâte quartam partem , unà cum Ecclefiis ibidem fitis in honore S. Nazarii 6c S. Felicis ; & in eodem pago villa Manazeto , quam vocant Caput-monte , cum finibus ôc adjacentiis fuis ôc Ecclefia S. Juliani ; ôc in eodem pago in villa Plumbiaco falinas quas parentes ipfius ibidem tenuerunt ; ôc in eodem pago alium villare , quod dicitur Monte-r Auriolo, cum omnibus adjacentiis fuis ; ôc in eodem pago villa Mo- rarius , quae vocant Rexaco, cum omnibus finibus ôc adjacentiis fuis, ôc Ec- clefia S. Bartholomaei ; in ipfo pago in villa qux dicitur Ederas , vel quanta- £umque infra fuum terminum yuus eft poflidete > in eodem pago in vill* ^ CAROLI SIMPLICIS qua; dicitur Berizam , ôc in villare quod dicitur Prato , omne quicquid ibidem A retinet; 6c in eodem pago in fuburbio Minerbenfe villa quae dicitur Fellinas , quantum ibi retinet ex comparatione ; ôc in Comitatu Ruffilionenfi villa Tordarias cum fuis villaribus ôc finibus atque adjacentiis earum , ôc Ecclefia S.Martini ibidem fita, ôc in terra S. Pétri, & in villa Ulmis, ôc in villa Laurefono , quantum ibidem retinet ; ôc in eodem pago villare quod dicitur Palatiolo, cum rinibus ôc adjacentiis fuis ; ôc infra terminum villae Helnsc, quantum ex comparatione retinet; ôc in eodem pago villa Peciliano cum fuis villaribus, finibus Ôc adjacentiis, ôcEcclefia S. Saturnini ôc S. Felicis , vel quaecumque ibidem retinet ex comparatione ;ôc villa quae dicitur Verneto, cum finibus ôc adjacentiis fuis , ôc Ecclefia S. Chriftophori ; ôc in eodem pago villa qucc dicitur Codincus, cum omnibus adjacentiis fuis, & Ecclefia ibidem fita ; ôc in eodem pago villa qua: dicitur Tezano , cum fuis villaribus , B id eft , Anglares ôc Salellas , cum rinibus Ôc adjacentiis earum , & Ecclefia S. Pétri ; ôc in eodem pago villare quod dicitur Lotas , cum pmni integri- tate ; ôc in eodem pago Frontotedefo villare, quod dicitur Centernaco , cum omniintegritate;ôc in comitatu Empuritanenfe villa Uliaftreto cum villaribus, Vellofo Caftellare cum omnibus finibus fuis, ôc Ecclefiis S. Pétri ôc S. Johannis; ôc in eodem pago villare quod dicitur Cadinus , ôcvocatur Cabannas,cum finibus fuis ôc Ecclefiis ab omni integritate ; ôc in comitatu Bifuldunenfe villa quae dicitur Romagnano , cum fuis rinibus ôc adjacentiis , ôc Ecclefia ibi- dem fita in honore S. Amaterii; ôc in comitatu Narbonenfe villa quae dici- tur Tecanello , cum omnibus finibus ôc adjacentiis fuis. In his ergo pagis ôc territoriis omnibus, qua: fuprà fcripta funt, vel quae ad haec pertinent , ea quae praefatus Stephanus vel uxor ejus Anna per ftrumenta emtionis adquiiîerunt , C aut quae deinceps obtinere potuerint , per noftrae donationis feu confirmatio- nis pracceptum memorato Stephano perpétua firmitate poflidenda concedi- mus : per quod praecipientes jubemus ut abfque alicujus iuquietudine vel con- tradi&ione teneat , habeat , vel quidquid exinde agere voluerit , liberam in omnibus habeat poteftatem faciendi. Et ut haec noftrae largitionis feu confir- raatiorris praeceptio noftris futurifque temporibus meliorem in Dei nomine ob- tineat foliditatis vigorem , manu propriafiibter eam firmavimus, ôc anuli no/tri impreflione figîllari juflîmus. t • Signum Karoli gloriofiffimi Régis. Heriveus Notarius ad vicem Folconis reeognovit. Datum xvi n Calendas Julii , Indiûione n, anno vu Rege fereniffimo Karolq.' A&um apud Turnum in Dei nomine Féliciter. Amen, « XVII. tvmK* Quafdam res in villa Criftoilo in Diœcefi Parifienfî confirmât Eaiefap*- Ecclefia: S. Chriftophori. Apud Balu^ium in Append. ad CapituL col. 1524. An. 900. T N nomine fanûae ôr. individuae Trinitatis , Karolue divina propitiante cle- J_ mentia Rex. Si juftis. fidelium noftrorum petitionibus aurem noftrae fereni- tatis accommodamus, aflenfumque illis prjebemus , aûa praedeceflbrum no- ftrorum, Regum fcilicet Francorum , imitare videmur , ac per hoc in noftrae g fidelitatis devotione promptiores illos efficimus. Denique noverit omnium fan- âae Dei Ecclefiae fidelium noftrorumque tam praefentium quàm ôc futurorum induftria, quod adiens noftrae benignitatis excellentiam Grimoardus Viceco- mes atque fidelis nofter, obnixè noftram petiit munificentiam quatinus res Ec- clefiae in honore beati Chriftophori Martyris Chriftidicatae, in qua olTafimi- lium requiefcunt, quas idem pro animae fuae falute eidem Ecclefiae tradiderat , auûoritatis noftrae praecepto confirmare, ôc ut nemo deinceps illas resab eadem Ecclefia fubtrahere , aut ex eifdçm quiddam cenfum exigere praefumat, modis omnibus inhibere dignaremur. Sunt autem hae res in pago Parifiacenfe , fitae in • Creteil villa * Criftoilo, hoc eft, manfa xv ôc mançipia utriufque fexûs, Placuit itaque cel-, fitudini noftrs ejufdem viri adquiefcere petitionibus , ôchpc noftrae au£toritati* Digitized by GooqIc D IJP L O M A T A; ' # A prxceptum fïeri juflîmus, ôc jam diébe Eodefe dari decrevimus , per quod prxcipientes jubemus ut eadem Ecclefia abfque ulla refragatione afçriptas res cum omni earum integritace , terris Vidflfiçet cultis 6c incultis , pràtis , vi- néîs , filvis ôc mancipiîs , aquis aquatumve idecurfibus , omnique ad fe juftè Ôc Jegatiter pertinente, jure perpétue teneatÔcpoflideat. Et nemo poftprxnomi- nati fidelis noftri Grimoardi deceflum in eadem Ecclefia poteftatem habeat aut ex eis rébus aliquod cenfum exigere prxfumat , neque ulla jûdiciaria pote- ftas perpetrandi aut hominem fugientem expellendi licentiam habeat, Et li- béré liceat Sàcerdoti Ecclefix Domino famulare , & Sanâor um patrocinia di- gnè venerare , & ejufdem viri pro falute animx fupplicare. pt ut hoc noftrae auûoritatis èdiftum pet omnia tempota inviolabilem in Dei nomine -obtineat vigorem , manu noftra fubter firmavimus , & anuli noftri impreffione figillari 3juilimus. v Signum KaeoB gloriofiffimi Régis. Herveus Notarius ad vicem Askerici Epifcopi recognovit. Datum vin Kal. Maii, Indi&ione m , anno vm régnante, Ôc £ m 3 ïedinte^ grante regnum Karolo gloriofiflimo Rege. A£tum apud Vetmeriam palatium in Dei nomine féliciter. Amen, X V î I ï> Res à Carolo Calvo & Ludovicô Balbo conceifas ^duenfi fan&i Martini Monafterio confirmât. C In Inftrum* àd ToM. 4 Gallhe Chrijl. nova Edit* toi. IN nomine fanâae 6c individus Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- An. 9001 mentia Rex. Quando fervorum Dei juûis petitionibus aurem noftrae ferenita- tis accommodamus , eafque ad effeâum pis petitionis opem ferendo perdu* cimus , hoc nobis profuturum jure ad v xtetnx remunerationis prxmium feticiùs obtinendum, 6c ad prxfentem vitam faciliùs tranfigendam nullomodo dubita- mus. Quocirca noverit omnium fanâx Dei Ecclefix fidelium noftrorumque tam prxfentium quàm fucurorum induftria, tfHfniam Gregorius venerabilis Abbas ex Monafterio S. Martini , quod eft in fuburbio Edus civitatis, acce-: dens ad noftrae manfuetudinis excellentiam , deprecatus eft nos per dulciflimae genitricis noftrae Ad heleidis Régine interventionem, atque Richardi illuftrii Comitis 6c dileâi Marrhionis noftri deprecationem , quatenus res praedicli Cœ- nobii , quas divx recordationis avus nofter Carolus Imperator Auguftus , 6c ge- nitor pix memoriae Hludovicus Rex per prxcepta au&oritatis fuse eidem Cœ- nobio confirmando delegaverunt , 6t Apoftolicum privilegium denub tobora- vit ; prxcepto noftrae auâoritatis iterùm fupradi&o Cœnooio confirmando ro* boraremus. Quorum petitionibus tanto libentiùs ceffimus , quantum id nobis profuturum ad aeternae remunerationis emolumentum efTe perfpeximus. Sta* tuimus igitur juxta petitionem prxfàtorum fidelium noftrorum , ut Monachi memorati Cotnobiipoft jamdioi Abbatis deceflum licentiam habeant ex fefe eligendi Abbatem fecundùm regulam S. Benediâi , qui eis prxefle 6c prodefle poflit. Ea vero omnia, qux per prxcepta Regum , feilicet avi ôc genitoris no- ftri , eidem Coenobio collata funt , confirmando perpetualiter delegamus ; £ fufeipimus prxtereà prxfatum Coenobium fub immunitatis feu tuitionis noftrae defènfione. Unde 6c jubemus ut nullus Cornes , feu ViceComes , aut aliquis ex fecularibus judicibus, vel ex midis noftris difeurrentibus, in prxfato Coeno- bio poteftativè manfiones accipiat , aut paratas, feu freda , aut cefpitaticum j vel pontaticum , aut inferendas ab eo exigere prxfumat : fed liceat (èrvis Dei in eodem Cœnobio degentibus fecurè ac quietè pro pâtre ôc génitrice noftra > ôc pro nobis , totiufque regni ftatu, abfque alicujus inquietationis moleftia Dominum exorare. Volumus etiam 6c prxcipientes jubemus ut quicunque ex rébus ejufdem Abbatix bénéficia habent , nonas 6c décimas earumdem rerum Ecclefix annuatim reddant ; ôc quicquid xdificiorum ex eifdem beneficiis circa candem Ecclefiam aâum fuit perficiaatv Ut autem boc noftrx munificenitae prxceptum , feu roborationis largitio firmior habeatur , ôc inviolabiliter peu Pppiij Digitized by Google qte . CAROLI SIMPLICIS futura tempora confervétur , manu propria eam firmavimus, ÔC annuK noftri A. imprefllone fubter figillari juflimus. Signum Caroli gloriofiflimi Régis. Datum vi Cal. Julii, Ind. m, annovm régnante, & redintegrante m Ca- tolo glortofiffimo Rege. Aûum apud Vermeriam in Dei nomine féliciter. Amen. XIX. ï* Archivé Caftrum quoddam ./Eduenfi Ecclefix reftituit. hujus E(ck~ In Pfobat. Hiftoria Domûs Vergiacenjîs pag, ZZ. An. poo. T N nomine fan£t* & individus Trinitatis , Carolus divina propitiante cle- 1$ mentia Rex. Si locis facris & divinis. cultibus mancipatis aut. injuftè abf- tra£ta redintegrando , aut juftè collata regia liberalitate ampliando , opem no- ftrae celfitudinis accommodamus , hoc ad utriufque vitae felicitatem facilius ob- tinendam nobis profuturum non dubitamus. Quamobrem noverit omnium fan&ae Dei Ecclefiae fidelium & noftrorum , praefentium fcilicet & futurorum > generalis unanimitas , quoniam adiens noftrae ferenitatis praefentiam Richardus Cornes illuftris & Marchio , adhibito fecum "Walone venerabili Eduenfis Ec- clefiae Epifcopo, retulit nobis qualiterantecefTor ipfius Epifcopi Caftrum, quod eft fitum in latere Edùae civitatis, in quo mater Ecclefia in honore S. Nazarii habetur facrata, per praeceptum regium adeptus fuerat; & praefens Pontifex ha£tenus libero eft potitus arbitrio : & ob hanc caufâm , quo liberiùs eum in reftitutioné illius ad cuftodiam fus Ecclefiae invigilare deleâet , precatus eft ut C illud eidem fus Ecclefiae praecepto noftrae auctoritatis largiendo confirmare- mus-, addens infuper ut monetam ejufdem urbis, dudum ab hac Ecclefia pra- vitate quorumdam Comitum indebitè alienatam, noftra innovatione ei redin- tegraremus. Cujus rationabilem petitionem profpicientes , ob amorem Dei, ôc reverentiam beati Nazarii , atque ad deprecationem praenominati Proceris , hoc noftrae confirmationis praecepto jam dichim Caftrum cum omni fua inte- gritate Ecclefiae beati Nazarii & jam di&o Praefuli ac fucceflbribus fuis , abfque ulla judiciariae poteftatis inq^ptudine , noftris futurifque temporibus haben- dum , regendum atque poflidendum renovamus , deleeamus ôc confirmamus. Similiterôc pro remedio domini ôtavi noftri animae Karoli puflimi Augufti, feu ôc genitoris noftri Hludovici fereniflimi Régis , necnon & pro abfolutione noftrorum peccaminum, & pro ftabilitate regni noftri monetam, quam in prae-D fata urbe Comitahs poteftas dominabatur , per confenfum ôc deprecationem fuprà memorati Comitis faepe di&o Martyri ôc fùae Ecclefiae reftituendo re- ftauramus , immb ôc largiendo confirmamus , ôc inviolabiliter indulgemus ; ea videlicet conditione , ut praefens futurique ir>fius Ecclefiae Epifcopi tam prae- fatam regendi Caftri confirmationem , quam ôc fubjeâam noftrae ceftionis largitionem, immo ôc regiae munificentiae innovationem Ecclefiaftico jure , nemine inquiétante, poffideant , ôc Canonicè indifpenfando fruantur arbitrio. Pro intégra quoque noftrae tuitionis firmitate, noftra devotione eidem Ec- clefiae conferenda, omnia praecepta à fuprà fcripto avo noftr-o divae recorda-' tionis Augufto ei deinceps Habilita , hanc noftri Decreti roborationem fuper- addentes , confirmamus j ôc ut à nemine in praefenti aut in futuro cujufquam inquietari praefumantur temeritate , modis omnibus prohibemus. Ut autemg hujus noftrae confirmationis , renovationis ôc largitionis ceflio tutiorem in Dei nomine obtineat firmitatis plenitudinem ,manu propria eam fumantes , annuli noftri impreffione juflimus infigniri. Signum Karoli gloriofiflimi Régis. Heriveùs Notarius ad vicem Anskirici Epifcopi recognovit. Data pridie Kal. Julii, Indiû. tertia , anno vi 1 1 régnante, ôc redintegrant©- n i Karolo gloriofiffimo Rege. A&um apud .Vermeriam in Pei nomin* féliciter. Amen. Digitized by Google DIPLÔMATA, 48) A XX. Ecclefiaî Autîflïodorenfi Crevennum villam reftïtttït. ExAuttgrâ- fho. Apud Martenium Tom. i AmpL ColleB. tok z^S. IN nomine fanâae & individuae Trînitatis, Karolus divina propitïantè cle* An-poo* mentia Rex. Si locis divinis cultibus mancipatis bénéficia opportuna lar- gimur, aut abftra&a reddimus & reftauramus, id nobis proculdubio ad prae- fentem vitam faciliùs tranfigendam , & aeternam feliciùs capeflendam nos adefle cônfidimus. Quapropter notum efle volumus cunâis fidelibus fan£he B Dei Ecclefiae & noftris , praefentibus fcilicet atque futuris , quaniam nos de seterna cogitantes remuneratione , & gloriofi avi noftri piae mémorise Karoli Imperatoris ac genitoris noftri domni Hludowici Régis animarum remedio , quamdam villam , quae vocatur Crevennus , fitam in pago Autifliderenfi fupei fluvium Icaunae, per deprecationem dileâi cariflimi noftri Richardi venera- bilis Comitis , fanôae matri Ecclefiae Autifliderenfi in honore beatiflimi Chrifti Martyris Stephani fundatae, atque reôori ejus Herifrido dile&o ac venefabili fiobis Epifcopo reddimus & reftauramus , atque perpetualiter confirmamus; Ipfa autem villa eidem matri Ecclefiae olim abftra&a, propter veftituram nonaS & décimas perfolvere Hofpitali ipfius annis fingulis vifa eft. Unde hoc noftrat celfitudinis praeceptum fieri juflimus, ac praerato venerabili Epifcopo Heri- frido dedimus ; per quod praefatam villam Crevennum cum ontnibus integri» Ctatibus 6c appendiciis fuis, hoc eft, in Vermentanno manfa mi, in Baxonte manfum i , in Valeria m. i , in Germiniaco m. xu, cum vicaria Tauriacenfî $ & cum Ecclefia in honore beati Pétri principis Apoftolorum conftruâa, cum terris cultis & incultis, vineis, filvis, pratis, pafeuis, molendinis , aqtiis aqua* rumve. decurfibus , ac exitibus ac etiam regreflibus , & omnibus legitimis ter* minationibus, ac mancipiis utriufque fexûs defuper commanentibus, vel ibidem afpicientibus, praefàtae Ecclefiae memoratus Pontifex ac fucceflbres ipfius jure firmilfimo perpetualiter teneant atque poflideant, ficut alias res ipfius Ecclefiae, nemine inquiétante, Sed ôt fucceflbres noftros obnixè pofeimus, ut han« noftram reftaurationem congruo in futurum loco convenientes ob amorera Dei fan&ique Stephani ratam & ftabilem efle permutant j ficut fua ftatuta ftabilia manere defiderant. Ut autem hoc noftrae au&oritatis praeceptum am-* DpHorem in Dei nomine obtineat firmitatis vigorem, manu propria fubte$ îllud firmavimus, ôc anuli noftri impreflione infigniri juflimus. Signum Karoli gloriofiflimi Régis. Eduinus Notarius ad vicem Asfcerici Epifcopi recognovit Ôt fubfcripfit; Datum...... anno vin régnante domno Karolo gloriofilfime Rege^ iedintegrante tertio. A&um Compendio" palatio (a), (a) Labbeus in Collectione veterum Monu- Us InâiB. III * amo P1II repiantt Cctrolo, id eft mentorum pag. j 75 ; récitât Diploma Caroli Re- anno Chrifti 900. Ver uni Adalgarius ante fepten» Îis , quo ad deprecationem Adalgarii Epifcopi annos è vivis exceflerat , anno fcilicet 8pj. Fortà lUguûodun. rénovât Prascepta à fuis prasdecelTon- reponeftdum nomen. Waloni* , qui Adalgario fuer bus concelfa Monafterio S. Andochii intra urbem ceifexat. Auguôodun. coaJiruâi» datum f ridie Calntks J$ri- Digitized by Google CAROtl SIMPLICIS XXI. £ Monafterii Floriacenfîs Prîvilegium confirmât. Ex Schedîs D. Clauiil Eftiennot, [Aopoo: TN nomine fanâx ôc individu» Trinitatis, Karolus Dei gratia Rex. Si i fervorum Dei fuggeftiones, quas nobis pro fuis utilitatibus infinuaverint/ démenti aure excipimus, & eorum neceflitatibus fapciter providemus , Regix celfitudinis opéra frequentamus , ac per hoc fàcilius nos xternam beatitudi- nem adepturos proculdubio confidimus. Notum igitur maneac omnibus fanûx Dei Ecclefix 6c noftris fidelibus prxfentibus ac futuris , quia religion* viri ex Monafterio S. Benediûi noftram adeuntes celfitudinem , "poftulaverunt humi- B liter qubd ob eorum utilitatem ordinandam , noftra ferenitate auâoricates , ?uas propter ftabilimentum Monafticx religionis venerabilis Johannes Romanx 'ratful Ecclefix, univerfique regni noftri Epifcopi , necnon pix memorix glo- • xiofique patres noftri Imperatores , Hludowicus fcilicet ac Karolus , fuper ordi- natione atque eleûione proprii Abbatis ex Monachis ejufdem loci , atque etiam ex villis ad viâum veftitumque illorum propriè pertinentibus ftatuerunt, reno- vando publicè roboraremus. Quorum petitionibus benignè faventes, decre- vimus illis confirmari per prxceptum noftrum qux popofcerunt : quatenus ôc prxfentes & fecuturi ejufdem loci Monachideincepsabfque ulla penuria ftipen- diorum valerent Domino libéré militare ; & dele&et eos pro nobis & ftabi- litate regni noftri Dominum exorare. Simulque hoc re&um fore decernentes, ut villas ad vi&um , veluti diximus , veftitumque illorum delegatas in hoc C eodem noftrx renovationis prxcepto nominatim defîgnaremus: hoc eft, quid- quid in circuitu ipfius Monafterii in monte & in valle eft , cum omni inte- gritate : (a) Guilliacum cum Novo-vico, Varennas, fimiliter Ifdum, Germi- niacum, Caftellionem cum Pinedello , Pauliacum, fimiliter Matriniacum cum Ufcnnaro, 6c Villare totum, Monafteriolum, Ufinidum, Diacum, Paudalia- cum cum curte Marindi, Tauriacum totum , Patriciacum, ficut ab Hechario Comité condonatum eft; (b) Everam cum omni integritate, Bellonis-villam , JBellam-fylvam, Sarmatiolas, ficut & Marivillam, Bofonis-villam , Suncantum cum omnibus appendiciis fuis , & Garencias cum omni integritate ; Areas in civitate Aurehanenfi cum vineis > Cameron , Caput-Cervinum , fimiliter Ecclefiam in Vinoilo villa & fex alios manfos ad pifcationem neceflarios; 4tt quidquid etiam à quibufiibet religiofis hominibus, exceptis iftis villis, inD , eleemofyna eidem loco collatum eft, vel deinceps condonatum fuerit. Hxc itaque à noftra liberalîtate fecundùm prxcepta patrum noftrorum de rébus £ § ejufdem Monafterii ad ftipendia Abbatis ipfius Monafterii 6c fratrum depu- is |fj tata elfe, bonorum hominum 6c S. Ecclefix filiorum agnofcat induftria; 6c "> à nobis modis omnibus inhibitum ut nullus Abbas futurus de eodem Mo- nafterio , fecundùm noftram indulgentiam , 6c fanûorum Ëpifcoporum privi-» legium ab ipfis Monachis regulariter eligendus, de nominatis villis vel locis, feu etiam ex villis ad Hofpitale nobilium, quod Porta vocatur, pertinentibus, itemque ad Hofpitale pauperum , necnon ad lumen Ecclefix fubminiftrandum deputatis, vel etiam ac fCell arium illorum afpicientibus, quidquam diminuere , aut in alios ufus tranfmutare prxfumat: fed de ipfis ôc regale fervitium ftrenuè peragat, adjunâis Vaffallorum annuis donis; ôc xdificiis Monafterii 6c muni- H tioni, ôc ipfis fervis Chrifti in eodem loco habitantibus congrua ftipendia fubminiftrare ftudeat. Et ut hoc noftrx munificentix prxceptum noftris futu- rifque temporibus vérins credatur , ôcpleniùs cortfervetur , confueto ferenitatis noftrx figno, ôc annuli noftri impreflione juflimus roborari. Signum Karoli Régis glorioummi. "» * Erluinus Notarius ad vicem Askerici Epifcopi fubnotavit. Datum ni Kalend. Novemb. Indiâ. m, anno vm régnante domno Karolc* Rege gloriofiiïimo, redintegrante m. A&um Monafterio S. Benedi&i in, '' Dei nomine féliciter. Amen. la ) Guilly , Neuvy , Vartmtt , If de , Germgnt , ChaJHUon , Pauillj , Marigflf* Eurt, BwkïïviUt.,, Strmaift , , , Bouzonvilit. Digitized by Goo 1 X I D I P L O M A T A; f8# XXII» Confirmât res & villas Monafterii Uticenfîs. Exmf.Q»*. Uticenfi. Apud Mabillonium Tom. 3 Aimai. Bened. pag. 6^4» Nnomine fanâae & individu* Trinitatis, Caroluà Rex divina ordinânt* An. 900» clementia.Si fidelium noftrorum juftispetitionibus aures ferenitatis noftraeao commodamus , àflenfumque illis praebemus, morem praedeceflbrutn patentum fcilicet noftrorum Regum imitàri videmur, ac per hoc Deum propitium nobis fore non dubitamus , & in noftrae fidelîtatis devotione animos illorum accen- B dimus. Quocirca noverit omnium fan&ac Dei Ecclefix fidelium noftrorumque, tam praefentium quàm & futurorum follertia, qubd adeuntes noftrae dignitatis excellentiam dulciflima genitrix noftra Adeleidis & dile&us Cornes Hugo con- ianguineus , necnon & illuftris Cornes (-a) Ecfridus , humiliter petierunt ut facris Canonicis ex {b) Monafterio fanûi Pétri, in quo Ebrulfus fanâus corpore quiefcit , qui vocatur Uticus , in comitatu Oximenfi , taie praeceptum fieri dignaremur» qui eis & fucceffotibus eorum futuris temporibus prodeflet, hoc eft , ut villas , quae eorum ufibus antiquitus deputatae fuerunt , res etiam fubteriùs nominandas , anno quoque ix régnante , & redin- tegrante iv, Karolo ferenilfimo Rege. A&um firmatumque Trecas civitate in Dei nomine féliciter. Amen. XXIV. p Bx Authen- Cuidam Tedrico cbnccdit Abbatiolam fan&se Maria: in Caftro Milidunenfi. Apud Mabillonium Tom. 3 Annal. Bened. pag. 695. • An. poi. T N nomine fanâae & individu» Trinitatis, Karolus divina propitianre cle- X mentia Rex» Regalis excellentiae fublimitatis mos eft fidèles fuos ingen- tibus honoribusfublimare, potente£que efficere, & nihilominùs eos in Dei on- ftraeque fidelitatis proculdubio [ fervitio ] promptiores facere. Idcirco noverit omnium fan&ae Dei Ecclefiae fidelium noftrorumque, tam praefentium tamque ôc futurorum fagacitas, quod adeuntes praefentiam noftrae ferenitatis dulcilfimaE genitrix noftra Adeleydis atque Erchengerus Cornes, humiliter noftram de- precati funt celfitudinem quatinus cuidam fideli noftro, nomine Tedrico, quamdam (b) Abbatiolam, fundatam in honore fan&ae Mariae, fitam infra caftrum Miliduni, in comitatu Milidunenfi fuper fluvium Sequanam, diebus vitae fuae & uxoris , & unius ex filiis fuis ad poflîdendum concederemus. Faven- tes ergo libentiffimè precibus fideliumnoftrorum, concedimus jam fato Tedrico * ( « ) Malè in Cbartario , IndiS. III. ...& rtâîn- duodecimo faeculo ) Canonicos San&imonialibut tegrante III. fubftitutos nihTe.Caeterùmillam Ecclefiam Abbatio- . ( b ) In illa Ecclefia San&imoniales aliquando lam vocat Carolus , non quod Abbatem aut Abba- exftinfle tradit Galterius Monachus in Libro de tiflam unquam habuerit , led quôd eo nomine olim Miraculis S. Leonis Confeflbris , innuitque non infignirentur Ecclefiae, in quibus unus aut alter Uer multo antè quàm fcriberet , ( fcripfit autem medio ricus erat. MabUloniut. Digitized by Google ï) I £ L ô M A ï À'; 4$! À & uxorï ejus 5c uni filiorurn ejus praememoratam Abbatiolam,ficut fupra tàxatum eft, quandiu ipfi advixerint, cum omni integritate ad pollidendum ufu-fruâUa* rio ôc jure beneficiario, hoc eft cum rhancipiis utriufque fexûs, terris cultis & incultis , vineis , fil vis , pratis , pafcuis , aqùis aqtiarumve decurfibus , exitibus . i6c regreflibus, atque univerfis legitimis terminâtionibus iuftè ôc légaliter ad fé pertinentibus. Qubd fi filius ejus nonfuerit, Uni deheredibus fuis, quemcumque îpfe elegerit : poft eorum quandoquidem ab hac luce deceflum, eaedem xes, • ficut haSenus firifle nofcuntur, abfque alicujus contradi&ione feu minorationè fubfiftant. Ut autem hoc noftrae largitionis praeceptum per fuccedentia tem- pora majorem in Dei nomine obtineat firmitatem , manu propria illùd firma* vimus , 6c anuli noftri impreflione infigniri juffimus. Datum xii Kalendas Septembris, Indi£Uone i v, anno v 1 1 1 1 régnante domno BKarolo gloriofiflimo Rege, redintegrante mi. A&um villa (a) Carmentuadis in Chrifti nomine féliciter, Amen. Erluinus Notarius ad vicem Afcherici Epifcopi recogriovit ôc fubfcripfit* XXV. Qûaedàm coiièrmat Caïionich Ecclefifc Noviorncnfis. pj£ L ^ Novion. Apud. Jac. le Vajjeur in Annal. EccleJUNoviom. pag. 6*//. IN nomine fan&ae & individu* Trinitatis , Karolus gratia Dei Rex. Quo- ^ ^ tiens adverfis incumbentibus matris Ecclefiae navis redore indiget , totiens C nobis Regiae majeftatis clavum praedeceflbrum Régum vêtus fie legaîis aù&oritas <. opportunè perfuadet. Duabus fi quidem perfonis univerfalis roboratur Eccle- fïa , Sacerdotali videlicet & Regali , ut fi una infolens feu minus exifterêt provida, pigritando non dormitet altéra. Unde noftri imperii cun&is notum nabeatur , tam praefentibus quàm futuris fidelibus , quia veniens vir venera* bilis Heidilo Vérmandehfis, Noviomenfis àtque Tornacenfis Ecclefiae Praeful aiite noftram praefentiam , fiimmo deprecatus eft ftudio ut , quemadmodum quondam fibi quicquid jure Epifcopii in proprios Ufus poflidebat, Regali cofifirmaveramus praecepto , Canonicis fuis in Ecclefia lah&ae Mafiae geni- tricis Déi , 6t fan&i Medardi Confefforis ejus di£tae Ecclefiae Pontificis , degentibus fimiliter confirmaremus quod Regio dono modernis ôc antiquis acquifierant temporibus , duo feilicet molendina, quae eis in adjutorium vi&ûs D ad panem accipiendum proavus nofter Chludovicus regali praeceptione con- cefierat ; unum in Andou , alterum in vado cum ponte petrino uli fubje&o , de quo fingulis annis Canonicis fan£tae Mariae viginti folidi denariorum fol- vuntur, ôc àd vinum colligendum viginti manfos de terra cum optimis vineis in Grandi-rivo, ôt in Hilduricurte , âc in Mblcort, nechon in Salenciaco, Tihiercurtem quoque quam ab antecefloribus noftris ad rtutrimentum ani- malium faciendum acceperant cum fylva Wafout , 6c cum Ecclefia & om- nibus adeampertinentibus, villulam quoque caufa orationum mutuato nomine Oratorium di£tam; quae petitione Huberti cujufdam illuftris viri, qui eam à Rege teîiebat , memoratis Canonicis éft conceffa , ac praecepto confirmata cum fylva ôc omnibus ad eam pertinentibus. Videntes autem praefati piiflimi Praefulis erga fuae Ecclefiae filios paternam dile&ionem atque charitatem beni- Evolam, divino infpirante igne, dignum duximus ejus rationâbili petitioni acquiefeere, ac aliquid de noftro jure béneficiis jam di&orum Canonicorum addere. Conceflimus ergo illis theloneum quod ubique in toto prociri&u urbis Noviomagenfîs regali ditione poflidebamus , cum omni videlicet judi- ciariâ poteftate , excepto annuali mercato ufibus Epifcoporum deputato. Qua- propter hoc noftrae au&ofitatis praeceptum ergâ praefatam Noviomàgéhfem Ecclefiam fuper his immunitatis atque tuitionis gratia pro divini cultûs amore, & animaé noftrae remedio fiefi decrevimus ; per quod praecipimus atque jube- mus ut nullus judex publicus , vel quilibet ex judiciaria poteftate in res fupra- feriptas, molendina feilicet, terras, villas, atque theloneum, vel alla quae («) Fortè Qtmmraiit, Charmmtral , qpm villà eft pâgi Meldenfc ad Mattonam. Digitized by Google vil. EccL Noviom. 4p.a CAROLT SIMPLICIS deinceps m jure ipfius Ecclefiae Canonicorum divina voluerit pîetas augerî, A ad caufas audiendas, aut freda aut tributa exigenda, feu quaeque injufta mo- lienda , nec ullas redhibitiones aut illicitas occafiones requirendas , noftris 6c futuris temporibus ingredi audeat , nec aliquid penitus exigere praefumat : * fed liceat fxpe di&ae Ecclefiae Canonicis fuifque fucceflbribus res praedi&as, cum omnibus juftè ad fe pertinentibus , Tub tuitionis atque immunitatis noftr* defenfione, remota totius judiciariae poteftatis inquietudine , quieto ordine poflldere, atque pro incolumitate noftra ac totius regni noftri à Deo nobis collati, ejufque clementifllma miferatione per immenfum confervandi, Dei immenfam clementiam jugiter exorare. Et quidquid de praefatis rébus jus fifei exigere poterat, in integrum eifdem Canonicis concelfimus, feilicet ut perpetuo tempore illis & fucceflbribus fuis ad peragendum Dei fervitium augmentum & fupplementum fiât. Haec quippe au&oritas ut pleniorem in B Dei nomine obtineat firmitatis vigorem, manu propria fubter firmavimus, & anulo noftro figillari jullimus. Frogerius Notarius ad vicem Anfcherici Epifcopi & Archicancellarii re- cognovit & fubfcripiit. A£tum pridie Kal. Novembris , Indi£tione quinta , anno nono régnante domno Karolo gloriofiflïmo Rege, redintegrante quarto. A£tum Villa-nova in Chrifti nomine féliciter. Amen. Signum Caroli gloriofiflimi Régis. XXVI. ExLib.Pri- Sub fuà tuitione fufcjpit Ecclefiam Noviomenfem. C Apud Jacobum le Vaffeur in Annal. Eccleji* Noviom. pag. 6j$. Grca an. T N nomine fan&ae & individuae Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- çou J_ mentia Rex. Si liberalitatis noftrae munere locis Deo dicatis quiddam conferimus beneficii , & neceflitates Ecclefiafticas ad petitiones Sacerdotum noftro relevamus munimine , atque tuemur juvamine , id nobis & ad morta- lem vitam temporaliter tranfigendam , & ad aeternam féliciter obtinendam profuturum liquidé credimus. Noverit intereà fagacitas feu militas omnium fidelium noftrorum , tam praefentium quàm futurorum , qubd veniens vir ve- nerabilis Heidilo Vermandenfis , Noviomagenfis atque Tornacenfis Ecclefiae Praeful , obtulit obtutibus noftris au&oritates atavi noftri Caroli & proavi Chlu- D dovici , neenon & avi noftri item Caroli Imperatoris , in quibus continebatur infertum qubd non folùm ipfi , verùm etiam praedeceflfores eorum Reges vi- delicet Francorum Ecclefiae fanâae Mariae genitricis Dei & Domini noftri Jefu Chrifti femperque virginis , & S; Medardi ejufdem Ecclefix Pontificis, fub fuo nomine & defenfione cum Cellulis fibi fubjedis , videlicet S. EligiiConfefTo- ris Chrifti, & S. Mauricii, ac S. Martini ; neenon etiam ac reliquis, cum om- nibus rébus, vel omnibus ad fe pertinentibus vel afpicientibus, confiftere fece- runt ; & eorum au&oritatum immunitatibus ha&enus ab inquietudine judi- ciariae poteftatis eadem munita atque defenfa fuuTet Ecclefia. Sed prê rei fir- mitate poftulavit praefatus venerabilis Heidilo Epifcopus ut patrum feu praede- ceflbrum noftrorum Regum morem fequentes , hujufcemodi noftrae immuni- tatis praeceptum ob amorem Dei, & reverentiam divinicultûs circa ipfas Ec-E clefias fien cenferemus. Deprecatus eft etiam quatenus res praedeceflbris fui Rainelmi .... ad eandem Ecclefiam acquifitas , videlicet Caprinum villam Hainoènfi in pago fitam , & à Ramberto Diacono eidem Ecclefiae collatam ; Viennam fiquidem in Vermandeqfi pago fuper fluvium Somam ab Alquero ; neenon & fifeum in Tornaco in eadem civitate, cum villa Markeduno ad ipfum pertinente , à Hilduino Comité datum, quemque Balduinus Cornes ini- què quondam moliebatur auferre ; fimiliter & in Flandris Artiriacum cum fibi pertinentibus , & manfis tribus quondam Agardi , quaeque etiam praefatus Co- rnes auferebat , noftro iterùm praccepto infereremus atque refirmaremus : in- fuper autem in praedifta civitate Tornaco firmitatem antiquitus ftatutam , fie nunc deftru£tam denuo ei aedificare liceret i monetam equidem ac rivaticum Digitized by Google DIPLOMATA: *' pr A cum mercàto, ôcomni eorumundique in eadem civitate teloneo faepedidW Ecclefiae concederemus , ac noftro edi&o in pefpetuum confîrmaremus.' Cu- ; jus petitioni libenter affenfum praebuimus , & hoc noftrae au&oritatis ' praece- 1 ptum erga ipfas Ecclefias immunitatis atque tuitionis gratiâ pro divini cultus amore , & animae noftrae remedio fieri decrevimus , per quod praecipiirius at-' que jubemus ut nullus judex publicus vel quiflibet ex judîciaria poteftate in Ecclefias , aut loca , villas, feu curtes , vel agros, feu reliqùas poflemones , quas moderno tempore in quibuflibet pagis ficterritoriis infra ditionem regni no- ftri memorata tenet vel poflidet Ecclefia, vel ea quae deinceps iri jure ipïltrs" Ecclefiae voluerit divina pietas augeri , ad caufas âudiendas , aut freda vei tri-' buta exigenda, feuquaeque injufte molienda, aut manfiones aut paratas ciendas, vel fidejuflbres tollendos , aut homines ipfarum Ecclefiarum idiftrin-* B gendos , nec ullas redhibitiones aut illicitas occafiones requirendas , noftris ÔÇ futuris temporibus ingredi audeat , nec ea quas fuprà memorata funt penitus* exigere praefumat ; fed liceat memorato Praefuli fuifque lùccefforibus res pra* di&arum Ecclefiarum cum omnibus fredis conceflis , & cum rébus vel hor minibus tam fervis quàm ingenuis juftè ad fe afpicientibus vel pertinentîbuS; aut fupra terram ipfius Ecclefiae rationabiliter commanentibus , fub tuitionis at- que immunitatis noftrae defenfione , remota totius judiciariae poteftatis inquie- tudine , quieto ordine poflidere , & noftrae fideliter parère voluntati , atque pro incolumitate noftra àc totius regni noftri nobis à Deo collati , ejufque cle- mentiflima miferatione per immenfum confervandi, unà cum clero & populo fibi ad regendum commiflb , Dei immenfam clementiam exorare. Et quid- quid de praefatis rébus Ecclefiarum jus fifci exigere poterat, in integrum iifdem C Ecclefiis conceflimus , fcilicet , ut perpetuo tempore fibi & fuccefioribus fuis ad peragendum Dei fervitium augmentum & fupplementum fiât. Haec quippe au&oritas ut pleniorem in Dei nomine obtineat nrmitatis vigorem, manu.pror pria fubter firmavimus , & annulo noftro figillàri juflimus. XXVII. Approbat Regum & Epifcoporum privilégia Corbeïae collata. Ex ckartu- ^ "* *" * " • lario Cor- Apud Acherium Tom. S Spicil. pag. beienfi. IN nomine fanâae & individuae Trinitatis , Carolus divina propitianté cle- An. 501. mentia Rex k Si liberalitatis noftrae munere locis Deo dicatis quiddam con- ferimus beneficii , & neceflitates Ecclefiafticas ad petitiones fervorum Dei noftro relevamus juvamine , atque regali tuemur munimine , id nobis ôc ad mortalem vitam temporaliter tranfiendam , & ad aeternam vitam féliciter ob- tinendam profuturum liquidé credimus. Unde notum efle volumus omnibus praefentis temporis atque futuri Ecclefiae Chrifti noftrifque fidelibus , quia ve- nerabilis & amabilis ferenitati noftrae Congregatio Corbeienfis Monafterii , cui praeeft venerabilis Abbas Franco , petivit cum omni humilitate , & débita re- verentia magnificentiam poteftatis noftrae, quatenus eis regali ediâo illud in- violabile confirmaremus in pofterum , quod fandae recordationis avus piiffi- mus Auguftus & aequivocus nofter ftatuerat fuper omnibus immunitatibus & cefllonibus Regum; ubi fancitum eftut nullus judex publicus , vel quilibet ex E judiciaria poteftate in Ecclefiis, aut locis, villis feu curtis, agris vel reliquis poP . feflionibus, quas in quibuflibet pagis & territoriis jure & legaliter memoratum in praefenti tenet Monafterium , vel ea quae deinceps in jure ipfius Ecclefiae voluerit divina pietas augeri , ad caufas âudiendas , aut freda exigenda , aut manfiones vel paratas ullas faciendas, vel fidejuflbres tollendos , nec ullas red- hibitiones aut illicitas occafiones requirendas , vel , ficut in praeceptis ante- ceflorum nbftrorum continetur , homines poteftatis ipfius Monafterii, five fu- per ipfam terram tam ingenuos quàm fervos commanentes diftringendos , pe- nitùs exigere praefumat. Nos etiam devotilfimis precibus fupplicaverunt ut privilégia antiquorum Epifcoporum, videlicet Bertefridi Ambianenfis Epifcopi , & fan&orum Praefulum Genefii , Audoëni , Audomari , FarOhis , Audeberti , fed & moderni temporis venerabilium Archiepifcoporum, Hincmari fcilicet, Qqqiij 4P* CAROLI SIMPLICIS Guntboldi , WinHonis, & aliorum Epifcoporum ; necnon & privilégia Pon- A tificum Romanorum , Benediâd videucet atque domini Papae Nicolai , regali ediâo in perpetuum intemerata caveremus. ' Praetereà iidem venerabiles Fratres ejufdem Monafterii ad thronum cle- mentiae noftrae devotiflimè accedentes, metu ôc anxietate futuri difcriminis exterriti , fupplicaverunt ut inftrumenta chartarum , quibus à fundamento Mo» nafterium ipfum ufque ad praefens tempus ditatum fuerat, partim propter in- feftationem Paganorum perdita , partim fuccenfa, noftra regali auctoritate re- pararentur : ita ut quidquid in praefenti idem Monafterium quietè ôc abfque ullius contra 45>j À Datum v Idus Novèmbris , Indiâione quinta , arino i x f egnanre domno Ca - rolo gloriofiflimo Rege , redintegrante quarto» A&um villa Fraxnidum ht Chrifti nomine féliciter. Amen. ' Erluinus Notarius ad vicem Afcherici Epifcopi & Afchicancellarii reco* gnovit. XXVIII» Malliacum reftituit Ecclefiae Autùlîodôrenfî. ' èxë»*** flart muttlo*. Apud Ahb. Lebeufin Probationibus Hifi» Autijfiod^ pâg. 6*. IN nomine fanâae & individu» Trinitatis k » > . ad eflfe&um ufque perducimuà) non folùm Regalem in eo exercemus dignitatem , verùm etiam aeternsfc retributionis praemia inde nobis augmentari liquidé credimus. Quocircà noverit omnium fidelium 'noftforum praefentium videlicet ac futurorum fagaeitas , qualitef Herifridus venerabilis Autiflïodofenfis Ecclefiae Epifcopus quaedam praecepta Imperatorum & Regum , Kafoli videlicet Imperatôris Augufti &: genitoris noftri bonae mémorise Hludovici Régis , noftris obtulitobtutibus, in quibus continebatur quemadmodum ipfi anteceflbres noftri quafdam res in pago Autiflîodorenfi confiftentes, hoc eft Malliacum, cum omnibus appen* ditiis fuis, fitum fuper Icaunae fluvium, olim injuftè à praefata Ecclefia abftra&um, Juftè & rationabiliterreddidiffent. Ideôque noftram deprecatus eft clementiam, quatenus fuper haec eàdem praecepta aliud noftrae aut » . . » noftrae poteftatis praeceptum inde confcribi, per quod decernimus atque omnino fancimusut, C ficut in illo continetur praecepto , ita & deinceps per hanc noftram fucceden- tibus temporibus au&oritatem firmum & inconvulfum permaneat, nullo un* quant fucceflbrum noftrorum id inrumpente. Et ut haec rtoftrae confirmationis auâoritas pleniorem in Dei nomine obtinere valeat vigorërh, manu propria fubter confirmamus , & annuli noftri imprefllone infîgniri jufllmus. A£him pridie Idus Martii, Indiâione v, anno x régnante domno Carolo gloriofiflimo Rege , (a) redintegrante v. A&um Compendio palatio in Dei nomine féliciter. Amen» XXIX» Pracepta ab anteceflbribus fuis Monafterio {b) S» Germani à Pratis Ex Autogrt* p concerta confirmât. *** Apud Bulliàrdum in Probau Hifi. Abb. S» Germani pag. ZO. IN nomine fan&ae 6c individu* Trinitatis, Karolus divina propitiahte clé» Xfl. 0 ©j< mentia Rex. Quicquid voto aut gratiarum a&ione Deo omnipotenti ofFe- rimus, cui non folùm ea quac habemus, quaeque de manu illius accepimus, fed etiam nofmetipfos debemus , qui nos & praedecelTores noftros Imperatores ( a ) Burgundiones annos redintegrati à Carolo Heribetti Viromandorum Comitis uxorem dûxe- regni tantùm computabant, Ut colligitur ex do- jrat, Hugonis Magni païens, Capeti avus. Anteà natione AtilœComitiirae , quœ pro requie viii fui quidero nonnulli ejus Ioci Abbates faeculares jam Wilonis Comîtis dédit S. Benigno in Dumilo exititerant * in quibus agmen duxit Hilduinus fe- villa manfum indominicatum cum fuis appéndici- cundus ex Ordine Canonicorum faecularium : fed bus : Aftum anno DCCCCII, Caroli Régis quarto, omnes aut Clerici aut minimum cclibes fuerant Vide Chronicon Divion. in Tomo I Spicilegii ad Kobertum ufque , quem alii ejufmodi fubfecuti pag. 42}. Cum Carolus nonnifi poft obitum Odo- funt Abbates. Sub talibus reâotibus Monacho nis regnaverit in Aquitania 8c Septimania , primi rum regimen admirùftrabat Decanus, dumilli res ejus regni nulla fit mehtio in Chartis illarum re- . duntaxat temporales curaient, fie ad fuospaffim gionum. Hinc Charta donationis ville Campi-» ûliis conversèrent. Qui in eis religiofiores étant, longi, fitse in Comitatu Narbonenfi ad radicem lanè pauci, Monaftetiorum tantùm fe tuteres ac montis Anaufa , ia&ae Urbionenfi S. Marias Mo* defenfores ferebant : qualem erga FoiTatenfe Mo» nalterio à Trafoario quodam Se Sifenanda ejus fo- nalterium ruiflè Burchardum Comitem Henricus tore , dicitur ja3a Idibus Ma» , anno V régnante primus in quodam Diplomate tefiatur. Non ta- Karolo Rege poft ovitumOdonis Régit. men penitus otiofa fuit Roberti adminiflratio , ut (* ) Polt Hucboldum Abbatem, ut notât Ma- patet ex hoc Praecepto, & ex alio inferius refe- billogiuslib. 41 Annal. Bened. num. 18, Pratenfis rendo. Prasrer Abbatiam S. Germani Robertus apud Parifios Monafterii Abbatiam obtinuit Ro- etiam Abbatias S. Martini Tiuoncnfis ft S. Dio* bertus Marchio 8c Parifiorum Cornes , Odonis Re- nyfii tenebat. gis frater > homo uxoratus, qui Beatricem filiam Digitized by Google 4p* CAROLI SIMPLICIS Guntboldt , "WinHonis, & aliorum Epifcoporum ; necnon & privilégia Pon- A tificum Romanorum , Benedidi videficet atque domini Papae Nicolai , regali edido in perpetuum intemerata caveremus. ' Practereà iidem venerabiles Fratres ejufdem Monafterii ad thronum cle- mentîae noftrae devotiffimè accedentes, mecu ôc anxiecate futuri difcriminis exterriti , fupplicaverunt ut inftrumenta chartarum , quibus à fundamento Mo- nafterium ipîum ufque ad praefens tempus ditatum fuerat, partim propter in- feftationem Paganorum perdita , partim fuccenfa, noftra regali audoritate re- pararentui : ita ut quidquid in praefenti idem Monafterium quietè 6c abfque ullius contradidione tenere vel poflidere videtur , noftra inconvulfa perma- nere dignanter décernât Majeftas regalis, Annuit itaque benigniffima digna- tio noftra prccibus humilitatis eorum , ôc conceffit quod ôc in perpetuum eis ad munimen proficiat , ôc dominationi noftrae celeberrimum nomen apud po- B fteros exhibeat femper. Statuimus ergo hoc praecepto audoritatis regix cel- fitudinis, ut omnia illa, quae fandiflima BalthUdis Regina, Ôc filius e;us Clo- tharius Rex , ôc inde cxteri Reges ôc Jmperatores ufque ad noftram mémo- riam eis concefferunt ôc firmaverunt , illibata permaneant» Privilégia quoque Ecclefiaftica quae à beatiflimis Pontificibus Romanis , vel antiquitus à vene- rabili Bertefrido Ambianenfi Epifcôpo ôc Tandis Praefulibus fuprà memoratis , vel moderno tempore ab Archiepiîcopis ôc Epifcopis totius Galliae eidem Monafterio concefla funt , five in eledione Abbatis , five in difpofitione li- béra ejufdem Monafterii , fed ôc in Cellulis ôc Ecclefîis ôc decimis earum prac* dido Monafterio fubjacentibus , ficuti à principio difpofità funt , fie maneant omnia inviolata, ôc noftro regali edido omni tempore irrefragabiliter firmata» Et fi quid in Ecclefiafticis rébus aut in faecularibus negotiis eft' contra anti-Q quaftatuta violatum, decernimus competenti moderamine corrigendum. Si cuis veto aut noftro aut futuro tempore vel pecunia vel qualibet gratia , ele- dionis jura, ôc rerum liberam difpofitionem praefato Monafterio conceflam regali dignitate , noftro ôc Apoftolico privilegio ôc Epifcopali audoritate fir- matam, violare cum anathemate tentaverit , velut contra falutem regalis glo- riae , ôc omnium fidelium noftrorum , fed ôc totius regni nobis à Domino col- lati agens, regali poteftate atque praecepto quafi inimicus dominorum ôc Rei- publicae , ab omni arceatur munere publico , ôc ad fatisfadionem Ecclefiae , quam laefit , Epifcoporum offeratur judicio. Placet quoque noftrae manfuetudini Fratribus ejufdem Monafterii indul- gere , ut quoniam propter infeftationem Paganorum fuas immunitates vel in- ftrumenta chartarum perfugam dilapfa velincenfa funt, noftrum regale pro-D ponamus edidum , quatenus quidquid illud Monafterium legaliter vel quietè ac fine alicujus perfonac contradidione tenet vel tenuit , ratum ôc firmum no- ftra audoritate omni tempore poflideat. Decernimus infuper , annuente imo fupplicante Ermenfrido ejufdem Comitatûs illuftri Comité , fuggerentibus quoque unà cum dilediflima génitrice noftra Adeleide ôc regni noftri Primori- bus , tam Epifcopis quàm Comitibus, caeterifque fidelibus , propter futuras oc*- cafiones , ôc propter quietem fervorum inibi Deo famulantium , jejuniis de* ledet attendus pro ftatu regni noftri , vel pro noftra noftrorumque falute om- nipotentis Dei mifericordiam exorare ; ut nullus Judex publicus in Caftello propriis fumptibus ac juribus infra ipfa Monafterii mœnia conftrudo , nullam ibi quafî poteftativè licentiam habeat difeutiendi aut ordinandi aliquid aut dif- ponendi , fed ficut reliquat res ejufdem Monafterii abfque ullius judiciaria per- E lbna, immunitate atque audoritate pradeceflorum Regum fancitae nofeuntur, eodem moderamine eademque difpofitione , Abbatis videlicet atque Fratrum , praefatum confiftat Caftellum , ne per hoc praecepta eorum atque privilégia in aliquo titubare videantur. Sed ôc fuccefïbres noftros ôc affines hoc eodem con- teftamur edido , quatenus illi, ficut ôc nos idem Monafterium in tutela ac fâ- miliaritate noftra fufeepimus , ita ipfi quoque eodem fervore erga Dei fervos animati , omnibus , qui hoc praeceptum noftrae manfuetudinis infringere ten- taverint , refiftant , eofque à confortio benignitatis fuae feparent , ut eis à Do- mino ôc regni gloria, ôc triumphus indeficiens , ôc beatitudo fempiterna con- feratur. Et ut hoc praeceptum regiae dignitatis ôc nunc ôc in futuro tempore maneat inconvulfum , manûs noftrae fubfcriptione roboravimus, ôt annuli noftri irnpreflione fubter fignari julfimus. Digitized by CjOoqIc Ex £xm* phri mutila An. poti DlPLOMATA» m A patutn v IdusNovèmbris , Indiftioné quinta, anno ix régnante domtto Ca- rolo glononffuno Rege, redmtegrantè quarto. ASum villa Fraxnidum in Chnfti nomine féliciter. Amen. Erluinus Notarius ad vicem Afcherici Epifcopi & Archicancellarii reco* gnovit. XXVIII, Malliacum feftituit Ecclefiac Autifliodôtenfî. Apud Abb. Lebeufin Probationibus Hift* Autiffiôd, pàg. > . ad eflfeaum ufque perducimus» non folum Regalem m eo exercemus dignitatem , verùm etiam stern at rétribution* pramua inde nobis augmentari liquide eredimus. Guocircà noverit omnium fidelium-noftrorumpracfentium videlicet ac futuronlm fagacitas , qualitet Herifridus venerabilis Autiffiodorenfis Ecclefi* Epifcopus quxdam pra-cepta Imperatorurû & Regum , Karoli videlicet Imperatôris Augufti & genitoris noftri bon* memoriae Hludovici Régis , noftris obtulit- obtutitus , in quibus continebatur quemadmodum ipfi anteceffores noftri quafdam res in pago Autiffiodorenfi consentes, hoc eft Malliacum, cum omnibus appen* dmis fuis, fitum fuper Icaunœ fluvium, olim injuftè à prafata Ecclefia abftracW juftè & rationabiliterreddidilTent. Ide6que noftram deprecatus eft clementiam! quatenus fuper haec eadem praecepta aliud hoftrs aut ; . . » noftr* poteftatii prjEceptum inde confcnbi, per quod decernimus atque omninb fancimusut, C «eut m illo continetur praecepto , ita & deinceps per hanc noftram fucceden- tibus temporibus audontatem firmum & inconvulfum permaneat, nullo un* quam fuccefforum noftrorum id inrumpente. Et ut h*c rtoftra; confirmation*, auaontas pleniorem m Dei nomine obtinere valeat vigorérh, manu propria iubter confirmamus, ôt annuli noftri impreffione infigniri juffimus. Adum pridie Idus Martii, Indidione v, anno x régnante domno Carolo gloriofiffimo Rege, (a) redintegrante v. AStura Compendio palatio in Dei nomine féliciter. Amen» . X XIX Praxepta ab antccefTonbus fuis Monafterio (b) S» Gcrmani à Pratis concerta confirmât. Apud Bulliardum in P robot. Hift. Abb. S. Germani pag. zo. I N nomine fana* & individu* Trinitatis, Karolus divina propitiahte cle» mentia Rex. Quicquid voto aut gratiarum adione Deo omnipotenti ofFe- rimus, cm non folùm ea qua: habemus, quaeque de manu illius accepimus. fed etiam nofmetipfos debemus , qui nos & praedeceflbres noftros Imperatores An. ooj» ( a ) Burgundiones annos redintegrati à Carolo regni tantùm computabant, ut colligitur ex do- natione AtilasComitiflàs» que pro requie viri fui Milonis Comîtis dédit S. Beriigno m Dumilo villa manfum indominicatum cum fuis appendici- bus : ASum auno DCCCCII, Caroli Régit quarto. Vide Chronicon Divion. in Tomo I Sptcilegii pag.423. Cum Carolus nonnifi poft obitum Odo- nis regnavcrit in Aquitania 8c Septimania , primi ejus regni nulla fit mehtio in Chartis illarum re- Îponum. Hinc Charta donationis villte Campi* ongi , fit* in Comitatu Narbonenfi ad radicem montis Anaufae , inâee Urbionenfi S. Maria Mo* nafterio à Trafoario quodam 6c Sifenanda ejus fo- fore , dicitur fa&a Idibut Ma» , anno V régnante Karolo Regepoft ovitum Odopis Régis. (* ) Poit Hucboldum Abbatem , ut notât Ma- feillo»iuslib.4i Annal. Bened. num. 18, Pratenfis apud PariCos Monafterii Abbatiam obtinuit Ro- bertus Marchio 8c Parifiorum Cornes , Odonis Re- gis frater » homo uxoratus, qui Beathcem filiam Henbetti Viromandorum Cemitis uxorem dûxe- jat, Hugonis Magni parens, Capeti avus. Anteà quidero nonnulli ejus loci Abbatés faeculares jam exltiterant , in quibus agmen duxit Hilduinus fe- cundus ex Ordme Canonicorum fkcularium : fed omnes aut Clerici aut minimum caelibes fuerant ad Robertum ufque, quem alii ejufmodi fubfecuti funt Abbates. Sub talibus redoribus Monacho- nun regimen adminiftrabat Decanus , dumilU res duntaxat temporales curarent, Ôc ad fuos palfim ûlus converterent. Qui m eis religiofiores erant* lanè pauci, Monafteriorum tantùm fe tutores ac defenfores ferebant : qualem erga FofTatenfe Mo* naltenum fuiflè Burchardmn Comitem Henricus prunus in quodam Diplomate teftatur. Non ta- men pemtus otiofà fuit Roberti adminiflratio , ut patet ex hoc Praccepto, & ex alio inferius refe- rendo. Prêter Abbatiam S. Germani Robertus etiam Abbatias S. Martini Turonenfis £c S. Dio* nyfii tenebat. Digitized by Google 4ç4 CAROLI SIMPLICIS ôc Reges nullo noftro merito , fed fua benigniffima gratia Regium in ftemrna  evehere dignatus eft , hoc nobis *d .praefentem vitam feliciùs tranfigendam , & ad futuram uberiùs capeffendam confequentius fore.nulio modo dubita- mus. Noverit igitur omnium fan&ae Dei Ecclefiae noftro rumque fidelium, praefentium fcilicet futurorumque univerfitas , quoniam quidam Cornes nobis . admodùm dileûus nomine Robertus, necnon Ôc grex fan&orum Monachorum fan£ti Germani Parifiacenfis ad noftram accedentes manfuetudinem , obtu- *CaW lerunt prxceptum no"bis divae mémorise avi noftri Karoli* Imperatoris atque » Craffi abavi Luduvici , necnon ôc Karoli * nepotis avi noftri, qui Parifius rabie paga- norum feviente devenit , deprecati vint ut noftram munificentiam denub au&oritativè eis reconcefllflemus. Nos vero pro Dei araore ôc fan&i Ger- mani xeliquorumque San&orum veneràtione, in quorum honore idem locus conftru&us habetur, id fieri confenfimus. Unde hoc noftrae akitudinis edi&um fi fieri ôc memorato loco dari jufllmus, per quod praecipimus atque jubemus ut , ficut in memorato -cdi&o avi noftri fie abavi, necnon :ôc memorati Karoli junioris continetur, ita per fuccedentia temppra confervatum à nobis & à fuccefforibus noftris inviolabiliter habeatur. Reconfirmamus ergo jam di£to fan&o loco ac fratribus ibidem Deo defervientibus villas quae in jam fxpediôis continentur edi£Us , ôc omnia quae ufibus eorum delegata atque contradita exiftunt, molendinos etiam fuper fluvium Sequanam, quos jam di£to loco ac fratribus avus nofter Karolus conceflifle dinofeitur, qui etiam in praecepto memorati nepotis 6c equivoci avi noftri Karoli memorari atque contineri videntur, auaoritate regia nihilominus eis conceûifle. confîrmandjcî fdamur^ necnon ôc pifeatoria fuper eum4ej»ilaybiiir^ ripae, quae à Re^.oJ^lCl^ï^^ eis1:ôntraditâ dinofeimus , omnirior iioftrà Q auôoritate t réc6^ftrmamus. Haec autem omnia, ficut in pcaeceptfe prifecoarar • \ Regum continentur, ita au&oritate regia conâxmamUS:' Efut ' faàcc''\no0» reconfirmationis auâoritas in Dei .nomi^^Jttiervéûu:, manu .propria ïubter formantes , anu-lo noftro jufllmus [ figillarù Signum KarpU Régis gforiofiffimi. . . Ernuftus; Notarius ad vicem Askerici Epifcopi fubnotavit. . •' N ;rv Datum vu Kalend. Maii, Indi&ione vi, anno x.i. reghântîs ^oriofTflïmt Régis Karoli, redintegrationis ejus vi. A&um Compendto palatio in Dei nomine féliciter. ' .'.i " ' . XXX. ExChsrt*- PofTeffioncs & immunitate» Ecei^Gaéf Sv Martini Turon. confirmât, n Apud Martenium Tomo i Ampl. Colie&. col. 2£&. An. 90}. T N nomine fan&ae 6c individus: Trinitatis, Karolus ejufdem omnipotentis Der X miïèricordia Rex. Si petitionibus regni noftri Procerum , fervorumque Dei pro quïbuflibet Ecclefiafticis neceflitatibus aures noftras pulfantium, libentet annuimus , 6c ad divinae militiae in locis Deo dicatis uberiùs famulandum auxi- lium porfigimus, id nobis procul dubio 6c ad inftantem vitam temporaliter tranfigendam , ôc ad futuram féliciter obtinendam , commodum provenire confidimus» Prascognitum igitur fore omnimodis cupimus omnibus Chriftt noftrifque fidelibus, prxfentibus videlicet & futuris, quoniam adiit ferenitatem culminis noftri vir quidam fpecialiùs venerabilis germanus quondam praede- £ celToris noftri domni Odonis Régis fidelis nofter Rotbertus , gtegis eximii Confefloris Chrifti B. Martini Bafdtcaeqùe ipfius atque rerum Abbas, reverenter expofeens ut tes omnes quas olim laudabflis pietas atque follicitudo priorum patrum, necnon fie paftoralis cura fan&orum Apoftolicorum , feu etiam prac- deceflorum noftrorum parentum Imperatorum ôc Regum per inviolabilia przeepta , quafque anteceflor fuus vir venerabilis propinquus nofter Hugo Abbas fuo nobili obtentu ob amorem Dei fie reverentiam B. Martini , cujus defenfor erat, cum magno fie orthodoxo Karolo Imperatore avo quidem noftro eidem fanâo Martino fie fratribus fuac congregationis , ad fpecialiter futuris temporibus ferviendum, feclufa omnium fuorum ditione Abbatum, ad eorum fpeciales fie quotidianos ufus perpetualiter poflidendas obtinuerat : ita 6; Digitized by Google DIPLOMATA. 4P7 A & noftris futtirifque temporibus fub noftrx immunitatis tuitione confiftere, 6c ab omni publica fun&ione ac judiciaria exaâione , per noftne prxceptionis feriem, immunes liberafque decernere dignaremur. Quarum rerum atquc villarum nomina hxc funt : Lugogalus fcilicet cum omni integritate fuorum . appendicium , & quartis xu ad eamdemvilkm pertinentibus, quacquondam in beneficium datas ruerunt, fed pietas prxfeti Rotberti Abbatis fratribus reftau* ravit; Brugogalus quoque cum quibufdam villulis, Paginacium videlicet ôc Prunarios, quas etiam prxfati Abbatis benignitas ipfis reftauravit habendasj Portus etiam cum omni integritate, Bladalaicus denique ïntegerrimè, atquc Dociacus, Antoniacus, quin etiam ad eorum veftimenta 6c Curciacus cura omnibus rébus fibi pertinentibus, Pfeudoforus etiam, qux 6c Sodobria dicitur , cum omnibus fibi pertinentibus rébus. Infuper quas Quarnegaudus Vicecome* B fratribus condonavit, cum Ecclefiis in honore S. Çionyfii 6c S. Leobini in eifdem rébus conftru&is, 6c omnibus rébus adeas pertinentibus. Medonna infuper atque alter Curciacus in pago Turonico cum prato in canabas con- camiato, vaubridius atque Tauriacus , Gaftanetus, 6c Odatus atque Catuntiusy Vobridius 6c Reftiniacus, cum quibufdam etiam rébus ab ipfa fubdolè quon- dam fublatis, fed bentenitate ejufdem Rotberti Abbatis «idem Reftiniaco reftitutis, Novientus, Magittus, atque Geneftolius , Prifciniacus 6c Patriciacus. Item Vobridius in pago Cinomannico , Lirardus quinetiam cum Monafteria 6c omnibus ibi pertinentibus rébus, Belvacus deniqjuead calceamenta fratrum cum omnibus iibi pertinentibus, per qux fubdolè decepti Marciacum villam in pago Arvernenfi in concambium fratres dederunt. Cableia quoque in pago Tornotrinfi, ubi fratres Monaflerium conftruâum habent, ubi 6c S. Marr Ctinus corpore quafi peregrinus jacuit, cum Comifiaco villa, cum omnibus rébus ad eafdem villas pertinentibus. Miliciacus etiam prxdium cum omnibus diftri&is 6t dominicalium rerum decimis, ficuti in privilegiis, qux à fandis Apoftolicis ex ipfis adquaefierunt , continentur. Mons infuper villa cum omni- bus rébus fibi pertinenbus, quam Rainardus Vicecomes precario more tenere videtur, necnon etiam Saldoa ac Novientus, five Merlaus,quam piiffimus genitor nofter domnus Ludovicus Rex ad ferviendum fratribus in die fuae ad regnum ordinationis atque depofitionis, cum omnibus rébus fibi pertinentibus» 1 Deo 6c S. Martin© prona mente perpetuo condonavit. Et infuper Areas cunt Sala, qux quondam dicebatur Malediâa , qux modo propter receptionem S. Martini Dornus-Dei dicitur, intra muros Turonicx urbis fitas, in quibus fratres nunc Monaflerium conftruâum habent ; atque prxbendarum omnium D mercedes, quas idem Rotbertus eorum piiflimus Abbas fratribus perdonaverat, 6c ex quibus à nobis , ut perpétua ditione ipfas polfiderent , prxceptum eis adquifierat , ôc pro noftra mercede conjugilque atque prolis , ôt ipfius Rot- berti communique omnium, qui eafdem res tota devotione Deo 6c fando Martino contulerunt , more regio perpetuo manfuras abfque minoratione ôc fubtradione aliqua, per noftrx audoritatis prxceptionem denub corrobora- remus : 6c fi Monafteria in aliquibus prxdiâis rébus pro infeftatione paga- norum vel malignorum hominum conftruere eifdem fratribus libuerit , aut necefle extiterit, id noftrx largitatis munere concederemus abfque inquietu» dine permanendum ; nec cuipiam tidelium noftrorum in manfionibus Canoni- corum abfque eorum voluntate manendi licentiam concederemus, etiamfi noftra in eildem eorum Monafteriis prxfentia adefle potuerit , ficuti nec ' JE aliis prxdecefibribus noftris Regibus id facere licitum fuit. Infuper etiam idem reverendus ôt admodùm amabilis Rotbertus Abbas noftrx familiaritatis fere- nitatem humiliter fupplicando, expetiit ut res prxlibatas omnes, 6c Mona- fteria cum omnibus aliis rébus ipfis pertinentibus, de more Regum prxdecefTo- rum noftrorum fub noftrx immunitatis tuitione ac defenfionis munimine digna- remur recipere, prxcipientes ut in nullis prxtitulatis fandi Martini 6c fratrum rébus, qux habentur in Auftria, Neuftria, Burgu'ndia, Gallia, Aquitania, 6c in ceteris regni noftri Chrifto largiente partibus, nullus judex publicus ad caufas judiciario more audiendas, nec fireda, aut tributa, aut manfiones acci- pere, aut telonium exigere, aut fidejuflbres tollere , aut homines diftringere, mgredi prxfumat : fed fint ad regendum 6c defendendum in manu Abba- %am , 6c ad ordinandum in manu gregis beati Martini Pecani atque Editui « lomcIX. Rrr Digitized by Google 4P 8 CAROLI SIMPLICIS nobilfumque atque feniorum fratrum. Cujus faluberrimae pétition! nobis valde A falutiferje, fibique & omnibus qui eafdem tes S. Martino contulerunt profu- turae , ob amorem Dei ôc reverentiam praetitulati peculiaris patroni noftri domni Martini , libenter aflenfum praebere nobis ufquequaque collibuit. Quapropter decernimus atque jubemus ut fupradiâae omnes res & villae mercede Impe-. ratorum & Regum , aliorumque Chrifti fidelium , ad fupplementum feu con- fugium fratrum collatae, cum aliis villis non nominatim expreflis, fed ipfis pertinentibus , & jam pridem ftipendiis fratrum & veftimentis atque calcea- mentis deputatis , cum reliquis facultatibus ôc Abbatiolis atque villulis ad ftipendia Abbatum, exceptis nonis ôc decimis, fpecialiter deputatis , fub noftrae defenfionis munimine confiftant. Super qua re cum faepe di&i fidelis noM Rotberti precibus regiam noftram dignitatem humili fupplicatione , cum con- fenfu,ut diximus, faep* nominati Abbatis Rotberti, cariflimi quidem noftri B etiam Canonici ejufdem fan&i Martini deprecati funt ut regio more prae- ceptum domni Magni Caroli atavi noftri, atque praeceptum domni Ludovici fereniflîmi Imperàtoris proavi , atque alterius fapientis quidem Karoli Impe- ratoris avi noftri, necnon genitoris noftri Ludovici Régis piifiïmi, in hac noftrx praeceptionis pancarta fuper omnibus eorumdem fratrum rébus denub corro- borare more regio dignaremur. Quorum etiam petitionem ratam perfpicien- tes, pro amore, ut diximus, Dei, ôc reverentia praelibati domni Martini, in noftra communi omnium eleemofyna hoc noftrae altitudinis praeceptum ÔC auâoritatem fieri jubemus , per quam decernimus atque jubemus ut , ficut in praeceptis ôc privilegiis praedeceflbrum noftrorum tantorum Imperatorum ôt Regum continetur , ita ab hodierna die ôc in reliquum irrefragabiliter perma- neat cum omnibus villis eorum ftipendiis deputatis. Praecipientes ergo jube- G mus , ôc jubendo praecipimus ut nullus judex publicus , aut quilibet fuperioris aut inferioris ordinis reipublicx procurator, in his prxfignatis fanâi Martirit omnibus rébus ad caufas judiciario more audiendas, in Eccleftas, aut villas, feu reliquas poflefliones , quas moderno vel prifcis temporibus in quibuflibec provinciis vel territoriis regni noftri juftè Bafilica fanâi Martini tenet , vel deinceps in jure ipfîus Bafilicae divina pietas augeri voluerit , ingredi prafumat, nec freda, aut tributa, aut manliones, aut paratas, aut teloneum ex iiJis negotiis, ficut in praeceptis, ut diximus, continetur, exigere, aut fidejuflbres toll 1ère , aut homines tam ingenuos quàm fervos fuper terram ipfîus Bafilicae commanentes diftringere , aut ullas publicas fun£tiones , aut redhibitiones , vel illicitas occafiones requirere tam temerarius audeat. Quidquid igitur de pra> didis rébus B. Martino devotè collatis , vel ipfis pertinentibus in quibufcumque 0 diftriâis in jus fifci noftri cedendum fuit, ôc à pracdeceflbribus noftris lanâo Martino collatum comperimùs, noftrae largitatis munere libenter volumus cfiè per immenfum eidem S. Martino fibique famulantibus Canonicis conceflum, remoto toto fifci dominatu, ut ad fuftentationem Canonicorum feu pauperum in noftra eleemofyna omniumque probatorum ôc fidelium fubfequentium fit fupplementum. Volumus etiam atque praecipimus ut , ficut in praeceptis eorumdem fratrum ôc privilegiis continetur, omnes debitae refe&iones ex Cellis S. Martino fubje&is ôc villis , cenfus etiam ex omnibus precariis fratribus intcr gerrimè miniftrentur atque reddantur, ôc manfelli, qui funt ad Berbexillos, cum prato ad Bellum-montem inftituta fratribus officia compleant : decimae quoque ôc nonae dominicalium rerum, fcilicet tam ex villis fuprafcriptis fia- tribus fpecialiter delegatis , quàm ôc in beneficiis ab Abbate eorum proprio E attributis,Hofpitali, ut eft fuprà di&um, nobilium atque pauperum , abfque fubtra&iorie aliqua, ficuti privilégia ?Apoftolicorum confirmant ôc au&ori- fànt, ingenerali omnium fidelium eleemofyna deputatae habeantur. Si quis autem prorumpere in tantam aufus fuerit audaciam , ut hujus noftrae au&ori- tatis ôc altitudinis praeceptum violare praefumferit, quemadmodum in ceteris Regum ôc Imperatorum praedeceflorum ôc parentum noftrorum praeceptio-i nibus continetur, non folùm in ofFenfam Chrifti ôc noftram lapfurum, verùm etiam Dec folidorum auri ad purum excoûi fe noverit pœna mulâandum § ex quo duas partes Ecclefia , id eft Canonici fan&i Martini, ad proprios ufus, tertiam verb proprius eorum Abbas recipiat. Si verb de praediâis rébus per tepiditatem ôc negligentiam eorum Abbatum aut miniftrorum, feu pc< Digitized by VjOOQ IC diplomata; 4p> Ji praefumtionem judicum, cupiditatemve malorum hominum, aliquid injuftè abf- traâum eft, id per hanc noftram au£toritatem regiam prorsùs reftaurandum praecipimus , corroborantes hanc denuo pancartam fuper omnibus ejufdem S. Martini rébus pro munimine omnium cartarum, quae aut incendio Nortmanno- rum, ut fratres affeverant, vel quolibet modo aduftae vel negle&ae funt. Et ut hujus noftrae praeceptionis au&oritas inviolabilem obtineat efFe&um , ôc ab omni- bus fanctae Dei Ecclefiae fidelibus & fucceflbribus noftris Regibus veriùs à nobis fâ£ta efle credatur, & diligentiùs inviolabilis confervetur, manu propria eam lignavimus , & anuli noftri impreflione fignari juflîmus, Signum Caroli glorio(î(Iimi Régis. Data 1 1 Caiendas Maii , Indi&ione ( a ) v , anno x i régnante Karolo piiflimo Rege. B XXXI. Abbatiolam Lebraham confirmât Monafterio S. Dionyfii. F.xAutogrf Apud Dubletum in Hifi. Abb. S. Dionyfii pag. 8lZ» IN nomine fan&ae & individu» Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- An- ?0J * mentia Rex. Si petitionibus fervorum Dei & utilitatibus Ecclefiarum con- fulimus, ôc hoc ad efîeâum perducimus , retributorem exinde Dominum habere confidimus. Idcirco cognofcat utilitas feu folertia tam praefentium quàm & futurorum , quia venerabilis Cornes Rotbertus nobis admodùm dile&us , Abba Monafterii fan&i Dionyfii Martyris Chrifti defenforis ôc fpe- iCcialis patroni noftri ac fociorum ejus, acceflit ad clementiam noftram, Ôc innotuit de quadam Abbatiola in regno dile&iflimi confanguinei noftri Hlu- dowici, id eft Lebraha infra Vofagum confidente, quam quondam venerabilis Fulradus Abba praefati Monafterii fanttiflimo Dionyfio & fratribus fibi famu- lantibus firmitate cartarum ôc au&oritate prseceptorum contulerat , quamque .praedi&i fratres ex tune in ufus proprios tenuerant, cum patella una , ôc fladivo uno in vico Bodefio , noftramque humiliter deprecatus eft clementiam .ut jam dictis fratribus fuper praefàtas res au&oritatis noftrae praeceptum reno- vare & confirmare contra venturos Abbates dignaremur, quatinus ipfi fratres fupraferiptas res omnibus temporibus abfque ulla inquietudine aut pervafione vel diftra&ione alicujus Abbatis tenere valeant. Itaque annuentes precibus praenominati Comitis Rotberti , fecundùm quod in teftamento venerabilis DFulradi Abbatis , & in privilegio domni Leonis Apoftolici continetur, Mona- chis praedi&i Monafterii fanâi Dionyfii tam in ftipendiis viâualium , quamque in luminaribus & receptione pauperum , praefàtas res praecepto noftrae audb- ritatis perpetualiter confirmamus : commorientes 6c conteftantes futures Abba- tes , ut quod à nobis eft conceffum ôc roboratum inviolabiliter euftodiant. Auditor ôc obfervator hujus praecepti aeternam recipiat mercedem : violator autem quiflibet vinculo privilegii domni Leonis Apoftolici ôc anathematis fuper res firmatas, fi non refipuerit, innodatus permaneat. Ut autem hoc praeceptum, inftar privilegii perferiptum, veriùs credatur, ôc pleniùs obfervetur, manu fubter propria firmavimus , ôc de anulo noftro juifimus figillari. - Signum Karou Régis gloriofiflimi, Ernuftus Notarius ad vicem Askerici Epifcopi relegit. 'E Datum Nonas Junias , Indi&ione vi, anno xi régnante Karolo gloriofif- ' fimo Rege, {b) redintegrante vu A&um (c) Metlagio villa in Dei nomine -féliciter. Amen. ' (a) Cortigendum , IndiUione VI. etiam noftra ordinationis , rejidmte vu in Nherna ( b ) In Cfiarta Franconis Epifc. Nivem. apud civitate m fublica Synoio &c. . Labbeum in Mifcel. Cur. pag. 497. franco Paflor ( c ) Ita etiam legit Felibianus in Probat.Hifl. venerabilis Ecclelia Nivernenfis , notum efle cupimui Abbatiae S. Dionyfii pag. 79. Veriim editores Glof> ' quoniam anno falutifer* Incarnationis Domim noftri farii Cangiani legendum putaat Markgio villa il) . /. C. DCCCCIII regn vtro Caroli Régis VI , nono Alfatia , vulgo Marlen. Digitized by Google An. 905 CAROLI SIMPLICIS XXXII. A Fifcum Patriacum Monachis Dionyfianis reftituit. Apud Dubletum in Hijl, Abb. S. Dionyjîipag. 813, IN nominc fan£be & individuae Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- menria Rcx. Si quid igitur noftrae liberalitatis cultui divino dicamus, id nobis profuturum in aeterna beatitudine nullatenus dubitamus. Noverit ergo omnium fan&ae Dei Ecclefiae noftrorumque fidelium , praefentium fciiicet ac futurorum univerfitas, quoniam accedentes ad noftrae fublimitatis prxfèntiam "Willelmus fciiicet Cornes venerandus , atque Rotbertus aequè Cornes & jj Marchifus, fupplici expetierunt devotione ut hoc noftrae auâoritatis prae- ceptum fratribus Deo ac preciofiflimis Martyribus Dionyfio , Ruitico & Eleu- therio militantibus fieri jubere mus atque confirmaremus fuper quemdam fifcum in pago (a) Limozino, nomine Patriacum, ejufque appendicia atque fubfe- quentia; quoniam confiât quorumdam pravitate , negligentia atque incuria hominum ab ejufdem fandi Dionyfii poteftate fuifle fublatum atque fub- traétum, & ex jam memorati venerabilis .Comitis Willelmi redaâione , ob amorem Dei & San£torum prote&ionem , atque remedium animx fuae mémo- ratis fratribus redditum , quatinus eorum vi&ui & veftimentis perpetualiter deferviat, ac jure perhenni fuccedat,ut quae éis pro paganica rabie deerant, his defervientibus rébus fuppleantur atque reftaurentur. Quorum itaque nos libentifïimè faventes precibus, juflimus hoc noftrae magnitatis ediâum fieri C ac fratribus memoratis perpetualiter habendum dari , quatinus eorum uftbus, vi&ui videlicet atque veftitui , jam diâus fifcus Patriacus cUm omnibus appen- diciis rébus fubjiciatur atque deferviat, cum mancipiis utriufque fexûs & ibi videlicet commanentibus , & ubique ex tune inquirendis , cum villaribus & eorum appendiciis, terris fciiicet & eorum exaâionibus , omnibus exhibitio- nibus fie univerfis finibus: fie quicquid ad jam diôum Pa riacum pertinere videtur atque dignofeitur , eifdem fan&is fratribus cedat , fie eorum ufibus per- henniter deferviat. Ut autem haec noftrae confirmationis au&oritas inviolabilioc habeatur, veriorque credatur , fie attentiùs per fuccedentia tempora ab omnibus obfervetur, manu propria fubter Armantes, annulo noftro juflimus figillari. Signum Karoli gloriofiffimi Régis. Ernuftus Notarius ad vicem Askerici Epifcopi fubnotavit. f} Datum v Idus Febr. Indid. vi 1 1 , anno xi 1 1 régnante gloriofiflimo Rege Karolo , redintegrante vin. A&um Compendio pubuco palatio in Dei nomine féliciter. Amen. XXXIII. ExAutogr*- Ernufto Diacono & Cancellario mancipia aliquot concedit. pho Diony- ' 4 1 Apud Mabillonium de Re Diplom. pag. $$8. An. po*. TN nomine fan&ae 6c individuae Trinitatis, Karolus divina propitiante cle- J[ mentia Rex. Qui Régis fervant magnatim juffa fidèles, ejus honorati debent praecedere dono. Igitur omnium fan&ae Dei Ecclefiae, noftrorumque fidelium , j£ praefentium fciiicet ac futurorum , agnofeat univerfitas , quia Rodulfus vene- bilis Epilcopus atque Cornes Odilardus accedentes ad noftrae altitudinis prae- fentiam , deprecati funt ut cuidam Diacono noftroque Ernufto Cancellario quaedam mancipia noftrae proprietatis perpetualiter habenda concederemus. Quorum denique petitionibus libenter annuimus , 6c illi ex fifeo Piftis fuper flarçium Sequanam in pago Rôtomagenfi haec mancipia in proprietatis jute donamus poffidenda , quorum haec funt nomina , Iggelramnus , Haldecardis , Blifmodis, Angelardus, Angelmundus, item Iggelramnus, Angelburgis, Er- mingardis, Elemburgis , Amalberga, atque Dominicus; eaque de omni jure ( a ) Limofinus pagus^c didus cft à Limofo ( Dthoux ) caftro agri Redenfis ( le Razez ) in Septima- nia, fit»adft$jiunAtacem {ÏAud*) in folo limofo ac lutofis , ex quo nomen , accep it. Digitized by Gooq T. DÎPLOMATÀ» s*\ A& poteftate £noftra] in jure ac poteftate ejufdem Diaconi atque Cancellarii noftri Ernufti delegamus, transfundimus atque deftinamus : quatenus ab ho- dierna die & deinceps nemine contradicente ea habeat, teneat, ac perpétué poffideat, & quicquid ex ipfis facere voluerit, pet hoc noftrx au&otitatis prxceptum libéré fàciat , ac pro libitu difponat. Ut autem noftrx magnitudinis œdi&um firmius habeat ut , veriufque credatut, fie inviolabilius euftodiatur atque obfervetur, manu propria fubter confirmatum anulo noftro juflimus figillari. Signum Karoli Régis gloriofiflimi. Ernuftus Notarius ad vicem Àskerici Epifcopi fubnotâvit 6c fubfcripfit» Datum xvi Kal. Januarii, (a) Indi&ione x, anno xm régnante Karolo Rege gloriofiflimo , redintegrante vin. A&um Lauduni in Dei nomine féliciter. B XXXIV» Coriftruere ftatuit Monafterium Corbiniacenfe in pàgo Laudunenfi» £f In Apologia pro peregrinatione ad Corbiniacum pag. 86ï IN nomine fanâx fit individus Trinitatis , Carolus divma providehte cle- Afl.yotf< méntia Rex. Si fervis Dei ac locis divino cultui mancipatis opem noftraf- que impendimus munificentias , id nobis pfofuturum ôc ad prxfentem vitam profperè tranfiendam , fie ad perpetuam feliciùs obtinendam , omninb confidi- mus. Quocifca omnibus fanax Dei Ecclefix noftrifque prxfentibus atque fu- turis innotefeat fidelibus , quoniam ob nimiam atque diutiham Paganorum C infeftationem , qux peccatis exigentibus per univerfam debacchando graflatut Ecclefiam , fan&iflimum veréque beàtiflimum Marculphum proprio Ioco ea- ' dem pefte cum Clericis profugis pulfum pro Dei amore fufcepimus , atque in fifco noftro Corbiniàco , prout tempus didavit , repofuimus. Et quoniam in- certum manebat utrùm divina difpofîtio tantum pignus manere nobifeum , an iterum vellet ad proprium deportari Monafterium ; à noftris, tam Epifcopis quàmôc laicis fidelibus refponfa accepimus , ne fine licentia«proprii Epiicopi illud preciofum corpus detineretur» Salubri itaque ufi confilio , Ôc licentiam ab Epifcopo Erleboldo retinendi nobifeum , eb qubd maneret regreflus diffi* cilis, impetravimus , ôc Epiftolam ab eodem Prxfule miflam , Ôc ab Archiepi* feopo Guidone ac reliquis fubfcriptam Coëpifcopis de eadem te {b) fufcepi- mus. Hac igitur de re divino infpirati amore , noftrorumque prxdeceflorum D non folùm in humanis , fed etiam in divinis imitatores elfe cupientes , ob ani- mx noftrx remedium in jam di&o fifco Corbiniàco , in honore beati Petti prin* cipis Apoftorum,eb qubd in Bafilica , qux eft ipfius nomine dedicata , jam di&um corpus preciofum foret locatum ; Monafterium difpofuimus facere , ôc de rébus propriis ditare , Clericofque feu miniftros ad laudes omnipotent! Deo perfolvendas, quique pro ftatuEcclefix, noftraque incolumitate , totiuf- que regni ftabilitate inceflantef exorent , inftituere curavimus. Et ut hoc ibi- dem. Deo fkmulantibus dele&abiliùs implere dele&et , coneedimus B. Petro Apoftolo ôc S. Marculpho Confeflbri manfos duos in eadem villa in comitattt Laudunenfi , ad luminaria ejufdem loci , in ufu ôc ftipendiis fratrum inibi fer* vientium ; manfos quatuor in eadem villa; in Craona manfum unum ÔC dimi- dium , in Albiniaco dimidium. De terra verb indominicata ad fummum Tili« £ dum mappatlcos quatuor fuper fluvium Suppiam, in villa Condato (c) aclas fe- ptem ôc molendinum unum , ôc manfum in Finîmes unUm. Coneedimus quin- etiam mancipia, quorum hxc funt nomina, Grifo cum uxore fua Langildi ÔC infàntibus eorum ; Otlardis , Hildebertus cum filio fuo i Adalmundus ôc uxof illius Berilindis cum infàntibus ; Gonduinus cum uxore fua Rhoildi ôc infànti- bus eorum ; Ingelindis cum infàntibus fuis; Theaudis , Girardus , Lambertus, ( «) Indiftio mendofa , etiam in autographo : jus ditione fitum erat Nantenfe Monafterium, ubi Indittioenimeratv.iii , velviin. S.Marculfi corpus fepultum fuerat , indeque Cor- ( b ) Nihil hoc loco luculentius ad aflerendam biniacum adveâum ob infefiationem Nortmanno- coiporis fàn&i Marculfi pofleffionem pênes no- rum. Guido feu Wito Rotomagenfi Metropoli ftros Corbiniacenfes contra Meduntenfes oppi- prafidebat. Utriufque facultas ad fetinendum danos , qui ejufdem fan&i Confeflbris reliquias S. Marculfi corpus a Rege obtenta. Mabilloniut ad fuam urbem ea tempeftate tranflatas gloriantur. Lib. 41 Annal. Bened. Num. 31. Erleboldus Epifcopus erat Conûantienfis , fub eu- ( c ) In edito » Mau Rrr iij Digitized by Google CAROLÏ SIMPLICIS Edoinus cum uxore fuaCelinia ôc infantibus ; Hildegundis cum infantibus fuisî A Ifengardis cum infantibus fuis ; Chriftophorus cum infantibus ; Erlefindis cum infantibus i AhVidis cum infantibus fuis ; Ranherus, Gerbertus, Giflemarus, Erwardus , Fermundus , Hubertus : mancipias duas "Wiart , Gerhelt cum infantibus fuis ; de fifco Attiniaco pertinentes- feminas duas Gervara , Elefe- vith cum infantibus fuis. Stabilimus pirxtereà ut omnes noftri fifealinifuas pof- fefllones ad eundem locum fi voluerint tradant, ôc Clericis ejufdem loci damus licentiam emendi , ac poft illorum ab hac luce difeeflum ibidem confèrendl. Quapropter hoc noftrx au&oritatis prxceptum fieri jufllmus , ac memorato loco & Clericis dedimus, perquod prxcipimus atque jubemus ut fupraferiptas res & mancipia habeant , teneant atque poflideant , & quidquid pro utilitate ejufdem Ecclefix facere difpofuerint, liberam ôc firmiftimam in omnibus ha- beant poteftatem. Et ut hxc noftrx corroborationis conceflio firmior habeatur, g veriorque credatur , & à noftris fucceflbribus attentiùs obfervetur , manu pro- pria firmavimus, ôc anulinoftri impreflione figillari jufllmus. Signum Karoli gloriofiflîmi Régis. Ernuftus Notarius ad vicem Askerici Epifcopi recognovit ôefignavit. Datum vi 1 1 Calendas Martii , Indi&ione (a) vi 1 1 1 , anno xi 1 1 1 régnante domino Karolo gloriofiflîmo Rege , redintegrante ix. A&um Corbiniaco Pa- latio in Dei nomine féliciter. Amen. XXXV. ExCharta- Monaftcrio Elnonenfi concedit Diptiacum villam. ioElnonenfi. C Apud Martenium Tom. i AmpL Collect. col. 263. An. 906. T N nomine fanâx ôc individus Trinitatis , Carolus divina propitiante cle- X mentia Rex. Quicquid locis divino cultui mancipatis ad fuggeftionem fi- delium noftrorum noftrâ clementiâ conferimus , Deum nobis exinde retribu- torem fore veraciter confidere debemus. Noverit igitur omnium fanâx Dei Ecclefix noftrorumque fidelium , tant prxlèntium feilicet quàm ôc futurorum folertia , qubd adiens ferenitatem noftram carifllmus fidelis nofter (b) Rober- tus Abbas Monafterii almi Prxfulis ÔC Confefibris Chrifti Amandi, innotvùt no- itrx celfitudini qualiter ipfe à Monachis prxdi&i Coenobii expetierit quafdam tes illorum ab ipfo beatiffimo Pontifice Amando fuis Monachis olim traditas, & prxceptis Imperatorum feu Regum ufibus eorum fpecialibus confirmatas ,0 fed illi propter noftrum fervitium neceflarias ôcconvenientes, in pago Laudu- nenfi fitas , hoc eft Cellam qux vocatur Barifiacus , cum omnibus ad fe perti- nentibus , ut eafdem res illi in beneficium diebus tantùm vitac ejus concédè- rent. Sed ne abfurda ôc onerofa ejus videretur petitio , & ne forte proinde in- curreret Dei 6c amantiflimi ejus Prxfulis Amandi offenfam , atque ne Servis Dei aliquamexhoc inferre videretur moleftiam , ôcnehujus caufa fàâi, in accipiendis rébus ftipendiariis neceflaria , in quantum fieri poterat , eis deef fent fubfidia , à noftra poftulavit manfuetudine quatinus ex ipfa Abbatia Ôc «x ejus dominicatu villam, qux diciturDiptiacus, cum omnibus ad fepertinen- tibus , illorum fpecialibus delegaremus , & à die prxfenti perenniter profutti- ram contraderemus ufibus. Nos autem juftam 6c rationabilem ejus perpenden- tes deprecationem, aûenfum prxbuimus, atque hoc noftrx au&oritatis prx-£ ceptum fub hac re fieri juflimus , ôc eifdem Monachis dedimus , per quod fan- cimus 6c in perpetuum firmum efle volumus , ut jam di&a villa Diptiacus , 3uam eis ad prxfens concedimus, cum omnibus ad eam pertinentibus, illorum ominicationi in xvum fubdatur, ôc poft obitum fidelis noftri Roberti Cella Barifiacus cum cunttis ad eam legaliter pertinentibus , abfque ullius Abbatis ( a ) Sic legunt RoIIandiani i Maiipag. 7p. Malè S. Amandi , anno XW régnante dornno nofho Karolo in Apologia , IndiU. y III. * gloriofo Rege , Jub die Vf II Kaltndas Oaobris. Sub- ( b ) In Chartario Elnonenfi exilant Litteras Ro- fequitur in eodem Chaftario fratrum refponfio , berti Abbatis ad fratres S. Amandi , quos rogat ut qua Roberto Cellam Barifiaci concedunt. In ve- fibi Cellam Barifiaci ad tempus concédant, eo teri fyllabo Abbatum EInoneniiuro Robettu» iûe paâo ut villam Diptiacum à Rege ipfis in fupple- Régis minifterialis fuifle dreitur : forte idem eû ac mentum dari obtiheret. AÛum Elnone Monafierio Abbas S.GermaniôcS. Dionyfii. Digitized by Google DIPLOMATA; A côntra&£tiorie,adîpforum dominium revocetur. Infuper quicquîd eidem fan£be congrégation! à praedeceflbribus hoftris Imperatoribus vel Regibus feu quibuf* libet bonis hominibus in quibufcumque pagis vel territoriis . collatum eft , licut in ediâo noftro olim, petenteFulcône Archiepifcopo, eifdem Monachis faâo confirmavimusi fie etiam nunc fub pleniflima immunitatis tuitione peren- niter inconvulfum manere decernimus. Et ut hoc noftrae regalis majeftatis praeceptum inviolabilem obtineat .firmitatem , manu propria ùlud fubter fk» mavimus, Ôc anuli noftri impreffione figftari juffimus. Signum Karoli gloriofiflimi Régis. Ernuftus Notarius ad vicem Askerici Ëpifcopi fubnotavi. Data vu Idus Septembris, Indi&ione vim , anno Xiv régnante Karolo glo*. riofiflimo Rege > redintegrante vmu Aôum Lauduni Caftro in Dei nomine B féliciter. Amen» X X X V t {a) îmmunitâtes Monafterii Caunenfis confirmât» gr^L Autam ' înter Sthedas Jùh. MabilloniL IN nomïne fart£taer & individu* Trinitatis , Carolus divina pf opïtiante cle* Circa &m mentia Rex. Omnibus Epifcopis, Abbatibus , Ducibus , Comitibus, Vica» riis, A&ionariis, Centenariis, vel cunûis fidelibus noftris ôc fanâae Ecclefiae, praefentibus feilicet & futuris , notum fit quia fi Sacerdotum ac fervorum Dei petitiones , quas pro fuis neceflitatibus innotuerunt, ad effeâum perducimus, C non folùm regalem confuetudinem exercemus , verùm etiam aeternae remune- rationis [praemium nobis rependi} infuturo confidimus. [Quapropter omnium fidelium noverit] folertia, quia vir venerabilis Hildericus ex Monafterio quod dicitur Caunas , quod eft fitum in pago Narbonenfi , conftruâum in honore Apoftolotum Pétri ôc Pauli fuper fluvium * Argentiduplicis , detulit nobis » ^«h» praeceptum atavi noftri {b) Karoli Auguftilmperatoris, in quo continebatur qua- doublt* liter eumdem Monafterium, cui bons mémorise venerabilis Danihel Abbas praeerat, Aniano Abbati in fua elemofina conceflerat ; ubi per ejus defenfionem atque immunitatis tuitionem quietè fecundùm Regulàm S. Benediâi viverent; & denuo (c) avus nofter per fuam au&oritatem , paternum fequens morem, fupraferiptum Monafterium cum fuis omnibus appendiciis vel terminiis , ficut in illorum inftrumentis refonat, fub fua recepiflet immunitatis tuitione. Obtulit D etiam nobis fimili tenore noftrae au&oritatis praeceptum ipfius Cellx venerabili quondam Abbati , nomine (d) Danihel , faâum , qualiter ipfum Monafterium fub noftra immunitatis tuitione jure pefpetuo manendum inftituimus. Sed Î>ro firmitatis ftudio deprecatus eft nos praediâus Abbas Hildericus , ut circa pfum fanûum locum denub nos pro mercedis aeternae augmento talia con* cedere ôc confirmare, vel etiam renovare dignaremur noftrae au&ofitatis prae- cepto. Cujus petitionem denegare nolumUs ; fed ita in omnibus ôc praefentës ôc futuri fan&ae Dei Ecclefiae fidèles fit noftri conceflum ac perpetuô confir* matum efle cognofeant à nobis. Petiit etiam ut illas Cellulas, quas in pago Carcafenfe fan&o Laurentio fit fanâo Fruftuofo cum terris ..... ôc cum omni fuperpofitu illofum , 6c in Narbonenfe S. Paulo , 6c falinas quas obtinent inftagno juxta Narbonam, in loco qui dicitur Achagacanas; ôc in Miner» E benfe Ecclefiam S. Mariae , quod vocabulum eft Libras , cum omnibus appen- ditiis fuis villa Baiano vel Babiano , cum fînibus ac terminis illius : unde illi praecepta 6c cartas retinent , quod ..... de hominibus his nomi* nibus , Adone , Hoftaiefo , quod ofFerti fuerint ad domumi S. Pétri ôc Paiili : 6c villa altéra ôc villare quod vocatur Aurolocus , cum omnibus (a) Hoc Prasceptum edidit Mabillonius Lib. de (e.) Hic Carolus Calvus intelligendus eft. te Diplom. pag. f+f , Caroloque Calvo tribuit. Il- ( à ) Ex hoc Prascepto patet Danielem Abba-» lud paulô aceufatius damus, & Carolo Simplici tem Hildefici deceiibrem primum faltem regni Ca- adfcribendum putamus. Hildericus enim multô poft roli iimplicis annum attiguTe. Et ceitè Daniel ab mortem Carob Calvi Caunenfi Cœnobio pratfuifle anno 87) ad annum 893 memoratur in Tabulis Tidetur. Caunenfibus ; Hildericus verè ab anno 894 ufque (b) Carolum Magnum intellige, cujus Prsece* ad pip, aimo XXIL régnante Karolo Rigefoft obit ptum vulgavimus Tomo noflro quinto pag. 7; j. tum Odouit. Digitized by Google yo4 CAROLI SIMP L'ICIS adjacentiis, quod in eorum poteftate vel . . . . . fua tfarifegantia, quod iiK^ fimiliter ofFerunt ad domum S. Pétri & Pauli Apoftolorum. Et ... , catera leg-i non poffunt. 8 f XXXVII. grfpL c?£. Frederunx uxori Corbiniacum & Pontigoncm dotalitio jure ftndienfi. COIlCedic. Apud Mpbillonium de Re Diplom. pag. $$8. ^?°7» Tf N nomine fan&* & individus Trinitatis, Karolus divina propitiante cle- J[ mentia Rex. Si Regum confuetudines antiquorum exequimur , neenon patrum mores praecedentium imitamur , fideliumque noftrorum bénigne con-^ g fulta fufeipimus, regium proculdubio honorem amplificamus , nobifque pro- futurum indubitanter credimus. Proinde omnibus fan&ae Dei Ecclefiat noftrif- que praefentibus atque futuris compertum fit fidelibus , quod cum noftris regnî nos negotia traçantes confiliariis , de noftro nos commonuere conjugio, falubre dicentes fore & oportunum, fi conjux condigna lateri adhaereret regio, ex qua filiorum , Deo largiente , totius regni profutura procederet propaeo. Eorum itaque admonitionibus follicitati, ôc confiliis exortati , quamdam nobili profapia puellam, nomine Frederunam, communi dumtaxat confenfu fide- lium,Deo (ut credimus) coopérante, fecundùm leges atque ftatuta priorum nobis nuptiali conubio fociavimus , regnique confortem ftatuimus. Quocirca regio eam more propriis rébus difponentes ditare , duos ei dotis nomine concedimus fifeos , jugiter poffidendos, Ôc prolibitu difponendos, Corbiniacum Ç videlicet in comitatu Laudunenfi, cum Cella quae eft beati Pétri Apoftoli honore dicata, ubi Confeflbris Chrifti quiefeit corpus Marculfi, & Ecclefia una in Craona : Pontigonem quinetiam in pago Pertenfi fuper fluvios Saltum & Brufcionem. Utrumqué per hanc praefentem condonamus auâoritaterh , & de noftro jure in jus 6c proprietatem feu dominationem illius transfundi- mus, ôc perpetualiter habendos delegamus. Quapropter regiae hoc munifï» centiae aediâum fieri, ac memoratae feu dile£tx conjugi Frederunae juffimus dari , per quod praecipimus atque praecipiendo jubemus ut fupraferiptos fifeos , Corbiniacum feilicet 6c Pontigonem, uti praefentaliter ad nos pertinere viden- tur, cum omni integritate , Ecclefiis videlicet praeferiptis , 6c mancipiis utrîuf. que fexûs, terris cultis 6c incultis, vineis, filvis, pratis , pafeuis, aquis aqua- rumve decurfibus , molendinis, pifeationibus , mobilibus 6c immobilibus,]jf exitibus ôc regreflibus , 6c univerfis legitimis terminationibus juftè ôc legaliter " ad fe pertinentibus, perpetualiter habeat, teneat atque poffideat; 6c quicquid exinde facere voluerit, liberam ôc firmiflimam in omnibus habeat poteftatem. Ut autem haec noftrae largitionis dotatio ôc conceflionis corroboratio conti- nuum obtineat firmitatis vigorem, manu fubter propria firmatam noftro prx~ cepimus anulo infigniri. Signum Karoli gloriofifiimi Régis. (a) Ernuftus Notarius ad vicem Askerici Epifcopi recognovit ôc fub«; fcripfit. Datum xm Kal. Maias, Indi&ionc x, anno xv régnante domno Karolo gloriofiffimo Rege, redintegrante x. A&um Atiniaco palatio in Dei nomine féliciter. Amen. (a) Malè apud Baluzium qui ilhid Prseceptum edidit ex Chartulatio Compendienfi in Appendi Lupuœ pag. 5x3 , Arnulfkus Notarius ai vicem Alberiei. ice ad fcxxvm; Digitized by GooqIc DIPLOMATÂ: sof> A X X XVI II. Ecclefiae Parifienfi Abbatiam Refbacenfetn concedit. Ex Chartulario hujus EccUJiœ fil. 38. IN nomine fanâae ôc individus Trinkatis, Karolus divina propitiante cfe» ao, 907* mentia Rex. Si locis facris ôc divinis cultibus mancipatis opem noftrae impendimus munificentiae , profuturum nobis 6c ad praefentem vitam profperè tranfiendam , ôc ad perpetuam feliciùs obtinendam omnino confidimus. Qua- B propter omnium fanâae Dei Ecclefiae Hdelium noftr orumque , praefëntium feu futurorum , noverit religiofitas quod Anschericus Parifiacae urbis Praeful vene- rabilis noftrae adiens praefentiam ferenitatis, feiicibus intimavit vocibus noftro- rum coram praefentia fidelium, Ecclefiam fan&e Mariât, praediâae videlicet urbis, quâ ifdem Praeful effe dignofcitur, Normannica penitus infeftatione deftruâam, atque faevitia confueta propè ad nihilum redaâam* Unde inter- ventu quorumdam Principum vipiniùs nobis afliftentium , Frederunae videlicet conjugis cariflimae, necnon & dileâae Giflae Abbatiffae, atque venerandi Co- mitis Roberti , & Adelae Comitiflae , Altmari quinetiam atque Erchengarii Comitum ôc Roberti nobis diletti, humiliter expetiit ut ad fupplementum defolatae Ecclefiae Abbatiam S. Pétri , Refbacis nomine di&am , & quondam Hierufalem cognominatam, in comitatu£Meldenfi] fitam, quam ifdemEpifco- pus in beneficium haûenus habuifle dignofcitur, per noftrae auôoritatis prae* Cceptum concedere dignaremur , quatenus eidem Praefuli fuifque foret au- Pmentum fucceflbribus , quo noftrae liberiùs poflint fervitutis explere negotia. raefatorum ieitur Principum cognofeentes confiliaeffe falubria , eorum acquie- vimus bénigne poftulationibus , atque communi confenfu fidelium jam diâam fan&i Pétri Abbatiam , quo fiât perpetuum S. Mariae urbis dumtaxat Parifiacae & Epifcopis ejufdem loci adminiculum , regia concedimus auâoritate. Qua- propter hoc praeceptum noftrae juiïimus fieri au&oritatis , ac memoratae Ec- clefiae B. Mariae per manus ejufdem loci Praefulis Anfcherici juffimus dari , pet quod fupraferiptam Abbatiam in jus ôc dominationem illius transfundimus , fit }>erpetualiter poflîdendam concedimus , cum omni integritate , omnibufque egitimis terminationibus juftè 6c legaliter ad fe pertinentibus ; ea feilicet ratione, utfaepe nominatus Praeful Anfchericus, necnon 6c fucceflores ipfius Dpraedi&as res jugiter habeant , quietè teneant, fecurè poffideant, ac libéré difponant: 6c quicquid pro communi utilitate Ecclefiae fàcere voluerint, quietam ac firmiffimam in omnibus habeant poteftatem. Et ut haec noftrae auâoritatis conceflio firmior habeatur, ôc omnibus temporibus à noftris con- fervetur fuccefforibus , continuumque in Dei nomine obtineat firmitatis vigo-> xem , manu propria fubter firmavimus , ôc de anulo noftrô figillari juffimus. Signum Karoli gloriofifllmi Régis. Ernuftus Notarius ad vicem Anfcherici ejufdem Epifcopi recognovit. Datum xi Kal. Junii, Indi&ione x, anno xv régnante domno Karolo m gloriofiffimo Rege , redintegrante x. A&um in villa * Pifiaco in Dei nomine féliciter. Amen. £ XXXIX. {a) Cellas & alias res datas Monafterio Craflènfî confirmât. Ex Autographo in Bibliotheca Regia. IN nomine fanâae ôc individuae Trinitatis , Karolus divina propiriante cle- An. poSt mentia Rex. Si neceffitatibus fervorum Dei opem ferendo libenter confu- limus , regiae dignitatis morem imitamur, ôc ob id nobis Deum fore propi- tium non dubitamus. Quamobrem notum fit omnibus fanâae Dei Ecclefiae ( «) niud Preceptum cdidtt qaoque ex Autographo Vaifttiitt in Pjtobatwoiba* Hiflori» Ocdtaxxi» g JTomo x, pag.48. Google f o5 CAROLI SIMPLICIS fidelibusÔc noftris, praefentibus fcilicet atque futuris, quia Witiza venerabilis A Abbas fan£tae Mariae Urbionenfis ad noftratn accedens ferenitatem, rcs quaf- dam datas fanâae Mariae ut illi eas praecepto noftrae auûoritatis confirma- remus deprecatus eft, quas etkm ôt genitor nofter & omnes anteceffores noftri confirmaverunt : fed quia , Deo annuence , pofteà au&ae funt , alio cguerunt praecepto, necnon etiamut fub nofttae tukiortis mundeburdo tam fe quàmque piaefcriptam Abbatiam accipi poftulavit. Cujus petitionibus aurem noftrae elementiae, ob Dei amorem ôc iaii&ae Virginis intemetatae genitricis Dei dile&ionem, placidè praebentes, hoc imprevaricabile praeceptum fieri, illique dari juflimus , per quod precipimus atque decernentes jubemus ut Ceîlae fivë aliae res , quae jam fàto Monafterio à * Deo timentibus ccllatae JDeum ^ unt . e ft j n p 3 g 0 Carcafenfi Flexus cum Ecclefia fan&i Cucufàti, cum terminis & adjacentiis fuis, & in villa Flèxu quod ibidem habeant; villa S. Ger- fi mani fuper fluvium Atax,vineas quod ibidem habeant; curtes cum terminis ôc adjacentiis fuis, villare Saturno, vin eas ôc terras, quod ibidem habeant : Bolienacum cum Ecclefia fanôi Pauli & fanâae Ananiae cum terminis ôc adjacentiis fuis ; villâre qui vocatur Clericus fuper fluvium Atax , cum ter- nit Bagni- minis ôt adjacentiis fuis ; * Bangiles cum Eccle/ia ianûi Pétri quae eft fita propc * çivitate Carcafonem, cum terminis ôt adjacentiis fuis, ôc molendinis fuper fluvium Atax , quod donavit Ranilo femina bonae memoriae ; & villa Miliano terras, vineas , ortos , cafas, quod ibidem habeant , & villa Submiago , qui vocatur Mairaco, cafas, cafalices , curtes, terras, vineas, quod ibidem ha- beant ; Ruftuvilla vineas 6c terras, quod ibidem habeant ; ôc Cellam S. Gt* nefii in ipfo pago , cum terminis ôc adjacentiis fuis , fleut terminatum fuit ab Unaldo fie ab Adelberto, quod in illorum judiciis refonant vel terminant: fit G aliud villare, quod vocatur Favarios, cum Ecclefia S. Caprafii , cum termini ôc adjacentiis fuis ; ôc villare Tautirano , cum Ecclefia iànâae Mariae , cafas , curtes , molendinis , hortis , cafaliciis , pratis , vineis , filvis , garricis , quod in judiciis illorum vel feripturis refonant vel terminant ; Ecclefia S. Stephani «[uod donavit Bentio Cornes bonae memoriae , ficut Oliba Cornes tenuit , ôt funt fitae in valle Equitania ; in villa Adirici vineam quam plantavit Ma»* mus, ôc donavit ad domum fanâae Mariae; ôc in pago Narbonenfi Capud* fpinam cum Ecclefia S. Pétri fuper fluvium Clamofo fita , cum terminis ÔC ad- jacentiis fuis, ficut in illorum judicio terminant vel refonant, quod Agila Abbas apprehendit ante Folconem MilTumavi noftri Karoli ; ôc Palrnam iuper liras maris cum Ecclefia S. Johannis , cum terminis ôt adjacentiis fuis in ipfo pago confidente ; necnon ôc Cellam fanûi Pétri ôc Pauli in territorio Narbonenfi O in infula Lici* quam concambiavit Wifredus Cornes cum Fredaldo Epifcopo, ôc villam Serciam quicquid ibidem habeant; ôc Villa-nova quidquld ibidem ha- beant, ôt villa Edras quicquid ibidem habeant ; villare Perella cum terminis: ôc adjacentiis fuis , . .. . ôt in ipfo pago in infula, falinas que funt in fubte- rioriloco, ôt alias falinas quas donavit Dadila Preibyter ad domum fanâae Mariae ad luminaria concinnanda ; ôc CeUa qUoque qui dicitur Prata , cum fibi pertinentlbus Ecclefiis iri pûgoCorifléntano in fuburbio Ilenenfi ,cum termi- . nis ôc ajacentiis fuis, ôt Obéra 'quod aqua vergit ; in pago Redenfi Cella - J quâe vocatur Paterno in fuburbio Petra-pertufenfe fita, cum Ecclefia fanât Pétri quam donavit Oliba Cornes ; in pago Rufilionenfi Tulogias cum Eccle* fia fanûa Maria, quidquid ibidem habeant ; in pago Gerundenfe Fonteclara cum Ecclefia S. Pauli quod donavit Odo Rex.per praeceptum ad Saborellum E '■ Abbatem ; ipfos flfcos quod in praecepto Odono Régi refonant ; ôc "Wifre- dus Cornes ipfos flfcos confenfit ; in pago Bifuldûnenfe Ecclefia S. Stephani fuper fluvium Fluviano , cum terminis ôc adjacentiis fuis ôc molinis earum ; in Aufunenfe Ecclefia S. Martini cum terminis ôc adjacentiis fuis ôc cum parro- chiis earum ; in pago Redenfe villam Boxa ôc Oraria , quod donavit Aç- < frédus Cornes aa domum fen&ae Marne , cum terminis Ôt adjacentiii fuis. Et villae aliae quae funt pet diverfas provincias feu loca, cum Ecclefiis earum ôt decimis , in poteftate Abbatis ôc Fratrum confiftant abfque ulla anxietate ; aecnon etîam ôcrehqua quae ablata* fuerunt, tam villae quàm terrae ôt vh neae ôc prata, ôc domos ad jam. dictas villas [ vel ] Cellas pertinentes , feu.fe- grcgatim datae predi&o Vitizano Abbati Ôc luis Monachis ibidem Domina Digitized by Google DIPLOMATA. yo 7 À famulantibus , ad fuarum neceflitatum emendationem fint. Et ne alîquis au- ferendi ex eis habeat poteftatem , fub noftrae tuitionis mundeburdo , & no* ftrae dominationis prote&u efle jubemus predi&um Abbatem & Monachos , eorumque res , exclufa omni poteftate judiciaria. Volumus quoque ut nullus judex puplicus in rébus eorum poteftatem habeat fidejuflbres tollere,aut ait-' quem diftringere , neque paratam aut manfionaticum accipere. Nolumus pre* tereà ut ab iftis vel ab illorum hominibus aliquid telonei , id éft pottaticus , rotaticus, cefpitaticus,pulveraticus,pafcuaticus, falaticus, aliquid redibitionis exigatur , fecundùmquod in precepto avi ôc genitoris noftri contineturinfer- tum, quatinus hac adjuti conceflione, pro nobis 6c regni noftri ftatu liberiùs Dominum implorare condeleâet. Et quandoquidem divina vocatione fupra- diâus Abbas de hac luce migraverit, quamdiu ipfi Monachi inter fe voiue* B rint eligçre qui ipfam congregationem regere valeant fecondùm regulam fanfti Benedi&i, per hanc noftram auâoritatem & confenfum licentiam habeant inter fe eligendi Abbates. Et ut haec noftrae largitionis auâoritas à fidelibus fanûae DeiËcclefiae ôc noftris firmiùs credatur, diligentiûfque confervetur,manu pro- pria fubter firmaviraus , 6c anuli noftri impreflione figillari juffimus Signum Karoii Régis glorlofifilmi. Ernuftus Notarius ad vicem Askerici Epifcopi fubnotavit ôc fubfcripfit. . Datum tertio Nonas Novembris , Indi&one ( a) xn,anno xvi régnante Karolo Rege gloriofiflimo , redintegrante ( b ) xi. A&um Lauduno caftro in Pei nomine féliciter. Amen. XL. Ç Quafdata res confirmât Monafteriis Pfalmodlenfî & JïincellenlL Ex Arcluvo { t) Alejienjî. IN nomine fan£tae 6c individuae Trinitatis, Karolùs divïiia propitiaiite cle- àjo> pvg, mentia Rex. Si erga loca divinis cultibus mancipata propter amorem Dei ejufque in eifdem locis fibi famulantes bénéficia opportuna largimur , prae- mium nobis apud Dominum aeternae remunerationis repehdi non diffidimus. Idcirco noverit fagacitas feu induftria omnium fidelinm noftrorum tam prae- fentium quàm 6c ruturorum , quod venerabilis Regembaldus Abbas ex Mo* nafterio Pfalmodienfi , quod eft fitum in pâgo Nemaufenfi , ubifuntEcclefiae, id eft fan£tac Mûri* 6c fanâi* Pétri vel aliorum Sàn&orUm ; ôc ex Monafterio T> Juncellenfi , quod eft fitum in pago Biterrenfi , in fuburbio Caftro Lunetenfe, quod per oppreflionem Paganorum Monafterium Plàlmodienfe mutatum eft' în locum qui dicitur Cornilianicus ,ubi Ecclefiac conftru&ae funt,id eftfan&aè Mariae ôt fan&i Pétri Apoftoli 6c fancti Juliani Martyris, cum Cellulis ôc Ec* clefiis, ideftfan&i Clementis, ôcfanâl Vincentii, ôcfanéhe virginis Agathae ; nuper à Sarracenis deftru&ae, ôc cum omni filva , qu* vocatur Pineta, ficutl regius flfcus, five in terra, five in aqua ibidem fuit, atque collatus eft à pro- t genitoribus noftris pracfato Monafterio Pfelmodio cum ipfa plagia qux eft ht mari habilis ad pifcandum à Confoa fcilicet Calva ufquead Confoam Altam, ôc ufque Rubinam , quae vulgb appellatur Bofoënna, ôc ufque in médium flu- vium majoris Rhodani , ficut defcendit in mare; fub tali videlicet tenore>qu64 quidquid excrefcens Rhodanus à praenominata Bofoënna defcendendo intrans E in profundum mare , vel ipfum mare à flumine Rhodani ufque ad Confoam Calvam ôc ufque ad prxdi&as Ecclefias ejufdem filvae ; ôc item ufque ad Con- foam Altam five praefatam Bofoënnam fuis inundationibus feu alluvionibus femper reliquerit , terrenum , arenofum, nemorofum , arbuftiferum, virgun- culofum , biblofum , paluftficum, lacus , ftagna dulcia vel falfa ; quidquid (a) Indictio XII inchoanda à menfe Septem- Clericorum atque plebegium faSus eft circa portant _ _ , bri. Gerundce civitatis , &c. Exaratus extitit textus hu- rrobati {b) In donatione fa&a Monafterio Montis- jus fcràtur» confirmationis atque mtronizationis Xll Vcc,t - Ohvi : FaSla fcriptura donationis HKal. Oflobris, Kal. Decembrium , anno XlgktiofiJJÎmi Régis Ca- \?Z' %$ "* 7 ' anno XI régnante Karolo ffloLudovici. F*8a [cri- roli, IndiSHone XI. tod.pag.fQ* ftura eft fub ara DCCCCXLPI, IndiSioneXI. In ( e) Idem Dîploma cum nonnullis mendis edi- Aftis eleâionis Vigonis Gerund. Epifcopi : Domi- dit Mabillonius Tomo j Annal. Bened. pag. 6pû, nica lncarnationis anno DCCCCVllL . ». Çonvtnm Sffi; Google 5o8 CAROLI SIMPLICIS etiam poterit effe aptum pafcuis , pifcationibus , yenationibus , aucupationi- A bus , agriculturis , pratis , aedificiis infira ambitum didarumconterminationum, cum omnibus redditibus , quos ipfe fifcus jam Monafterio conceffus in prae- fenti ibi habet, vel in futurum habere fperat , irrefragabile jus permanens ad opus Monafteriu Adiens fublimitatem culminis noftri [ praefatus Regembaldus Abbas] innotuit nobis qualiter eadem & fifca fibi pertinentia fub munimine , mundeburde atque immunitatis tuitione progenitores noftri prifcis tempori- bus conftituiffent. Sed Ôc praccepta eorumfuper hoc noftris obtulit obtutibus, per quae ei immunitas loci vel eorumdem Monafteriorum , & Cellae ac villas fibi appendices , five omnia ad praefata loca pertinentia ab antecefforibus , progenitoribus fcilicet noftris , Abbatibus & firatribus ibidem Deo famulanti- bus concefla exfifterent i quatenus nec décimas , nec teloneum aiicui exfol- vant, aut ex pifcationibus aliquem cenfum tribuant. Nos ergo, ut idem vir g venerabilis innotuit, benignè àparentibus noftris, Regibus icilicet ac Impe- ratoribus, conceffum effe cognovimus. Placuit ergo celfitudini noftrae per de- precationem illuftris Comitis ac dile&i fidelis noftri Raymundi fuper his prae- ceptum noftrae confirmatiônis addere. Et ne quifpiam violenter ex eorum ré- bus vel Ecclefiis aliquid fubtrahere aut inquietare audeat ; rurfus omnia fupe- riùs fcripta, praedi&am videlicet filvam cum ipfa plagia maris & cum praedi- âis Ecclefiis , ficuti regius fifcus fuere , fie fuperiùs terminatumeft, renovan- ' tes noftrorum praedecefforum donationem , praediâo Pfalmodio regia liberali- tate perenni jure concedimus , atque praecepti noftri roboratione confirma- mus , per quod volumus atque jubemus ut , ficut antecefforum noftrorum , Regum videlicet ac Imperatorum , au&oritate firma praedi&is locis fubftite- runt, ita etiam noftris fie futuris temporibus inviolabili firmitate maneant at- C que fubfiftant : nullufque publicus judex , feu quaeliber ulla poteftas in Eccle- fias aut loca , vel agros five reliquas poffefliones , quae juftè ad eadem Mona- ftéria pertinent , ad caufas audiendas , vel freda aut tributa exigenda,aut man- fiones vel parafas fàciendas , aut fidejuffores tollendos , aut homines ipforunr Monafteriorum , tam ingenuos quant fie fervos , fuper terras illorum comma- ndites diftringendos , nec ullas redibitiones aut illicitas occafiones requjren- das, noftris ôc futuris temporibus ingredi audeat, vel ea quae fuprà memorata funt penitus exigere praefumat.. Et quidquid ipfis religions Monafteriorum viris Peoque famulantibus per eorum praccepta confirmaverunf fit largiti fuerunt , nos quoque fimili modo confirmamus ,. ôc perpetualiter habendum delega- mus..Et quando^uidem divina vocatione praenominatus Abbas Regembaldus vel fucceffores ejus ab hac luce migraverint , quamdiu inter fe ipfi Monachi 0 talem invenire potuerint, qui ipfam congregationem fecundùm regulam re- fere valeat , per hanc noftram au&oritatem licentiam habeant eligendi Ab- atis : quatenus fervos Dei , qui ibidem Deo famulantur , pro nobis ac ftabi- litate totius regni noftri immenfam Domini clementiam jugiter exorare dele- &et. Et ut hujus noftrae au&oritatis pracceptum per omnia tempora inviolable liter confervetur, veriûfque credatur, manunoftra fubrer eum nrmavimus, fie anuli noftri impreflione figillari juflîmus. Signum Karoli Régis gloriofiflimi. Ernuftus Notarius ad vicem Askerici Epifcopi relegit, Datum Nonas Junii, Indidione xii: anno xvn régnante Karolo RegegIo«i riofiflimo, redintegrante (a) vero xii. A&um Compendio palatio in Dei no-, mine féliciter. Amen. ( b) (a )'Ita edidit Mabillonius : Malè in Exe m- mato , ac coram rnàdiligenter & aptrtè le£lé,ide6-> plari Archivi Alefienfis ad me ttanûniiTo , reinte- que tibi Bernario Atfbati jam diSi Monaftgrii fanât grante vero XVlll. Pétri de Pfalmodio i & fuccefforibus tms , omnibuf- ( b > In eodera Exemplari Iegitur; Amo ab In- que Monachis,ineodem loco nunc û in futurum Lto camatione Domini MCCIII, in menfe Septembri , re- &fant~lo Petto & beats Maria, & omnibus Reliquat gnante Philippo Rege Frantorum , III Idus Seftem- SanSorum ibidem collocatis defervientibus , laudo, iris, ego Raymundus Dei gratta Dux Narbonenfis, concéda & confirmo prafens Infirumentum, & qum- Cornet Tolofc , Marckio Provincia , films quondam cumque in eo Jcripta continentur. Et ad majorent Conftanti* Regina , profiteor & recognofco tibi, Ber- hujus rei ctrtitudinem & fecuritatem hanc carton* Ji- nardo Abbati venerabilis Monaflerii fanât Pétri de gilli met munimine roborari mando & practpio , vo- Pfalmodio , hoc Infirumentum coram me leclum de- Uns , defiderans & mandons omnia & Jtngula fup*- duSlum ejfe ab originali Inflrumento , mandata Ca- riiis fcripta firma & illa fa ferpetuà obfervari. Aaum rôli Régis Jcripta , & bnprejjient garnit ipjiut fir- eji bot apud JScmaufum ©v. D I P L O M A T Ai s°2 K X L I. Pontcm Urbis Parifiac* conccdit Ecclefiae Parifieniî. Ex Chartulario hujus EccleJU fol. 34, IN nomlne fan&ae & individus Trinitatis , Karolus divina propitiante de- An»jop. mentiâ Rex. Si juftas fidclium petitiones benignè fufcipimus , 6c fervorum Dei utilitatibus confulimus, tegium proculdubio morem exequimur, ac pro- futurum nobis omnino confidimus. Quapropter omnium fanâae Dei Ecclefiae noftrorumque ficfelium , praefentium fcilicet futurorumque , religiofitas noveric B quoniam Anfchericus Parifiacae urbis Praeful venerabilis innotuit ferenitati noftrae > qualiter avus nofter dignae memoriae Rex Carolus pontem jam di£be urbis cum areis & molendinis Ecclefiae fan&ae Mariae , necnon & Epifcopis ejufdem loci pro anima» fua: remedio per prasceptum propria manu corroboratum condonavit perpetualiter poflidendum. Unde Ôt tam humiliter petiit ut'prae- fatum pontem, cum areis & molendinis, fratribus ibidem Deo militantiDus, pro noftrae remedio animae , necnon ôt ipfius Praefulis , per noftrae auâoritatis praeceptum dignaremur concedere jugiter habendum, eorumque ftipendiis ac neceflitatibus fine intermiflione deferviat, fine alicujus venturi Epifcopi, Comitis quoque , aut Vicecomitis , aut alterius refpe&u perfonac vel contra- -diâione. Nos vero praefati Praefulis juftam & falubrem cognofcentes fore peti-; tionem, concedimus memoratis fratribus, per hoc noftrae audoritatis praece- Çptum, fupradi£tum pontem, cum areis & molendinis, praecipientes regiaque auâoritate interdicentes ut nuUus Epifcopus, Cornes, vel Vicecomes, aut aliquis ejufdem loci minifterialis , praefâtis fratribus de faepe di&o ponte, areis vero aut molendinis aliquam praefumat facere inquietudinem , fed quod benignè concedimus jugiter habeant, quietè teneant, ac perpetualiter poflideant ; ôt quidquid exinde facere voluerint, fecundùm Canonicam au&oritatem liberam ac firmiffimam in omnibus habeant poteftatem , pro noftra dumtaxat falute ôt conjugis quoque ôt prolis, ac totius regni ftatu Dei mifericordiam exorantes. Et ut haec noftrae au&oritatis conceflio firma jugiter ôt ftabilis permaneatj, manu propria fubtcr firmavimus , ôt anuli noftri figillari juffimus impreflione. Signum Karoli gloriofiffimi Régis. Ernuftus Notarius ad vicem Anfcherici fubnotavit. j) Datum xvi Calend. O&obris, Indi&ione xn, anno xvn régnante Carolç Rege gloriofiflimo, redintegrante xm X L I I. Privilégia confirmât Turonenfis S. Martini Ecclefisc. . e* chm* Apud Martenium Tom. 1 AmpL ColUct. col. Z$o. IN nomine fan&e ôt individuae Trinitatis , Carolus ejufdem omnipotentis Dei mifericordia Rex. Si petitionibus regni noftri Procerum, immoetiam fervorum Dei pro quibuflibet Ecclefiafticis neceflitatibus aures noftras pul- E fantium libenter annuimus , ôt ad divinae militiae in locis Deo dicatis uberiùs famulandum auxilium porrigimus pro viribus, id nobis procul dubio ôt ad inftantem vitam temporaliter tranfigendam, ôt ad futuram féliciter obtinendam commodum provenire confidimus. Praecognitum igitur fore omnimodis cupi- mus omnibus fan&ae Dei Ecclefiae fidelibus ôc noftris , fcilicet praefentibus ôt futuris, quoniam adiit ferenitatem noftri culminis vir venérabilis germanus quondam praedecefToris noftri Odonis Régis, nofter fidelis, Rotbertus fcili- cet inciitus Abba Bafdicae gregis ac rerum cximii Confefforis Chrifti beat! Martini, quae fita efTe cognofcitur in fuburbio Turonis civitatis, reverentec pofcens ne res quas olim laudabiiis follicitudo piorum Regum ôt patrum, ôt paftoralis cura Apoftolicorum pef propria privilégia, necnon ac praedecef- forum noftrorum parentum Imperatorum ôt Regum per inyiolabilia unquâmj Sffiij thù. Digitized by Google yio CAROLI S I M P L I C I S prxcepta , quafque anteceflbr fuus vir venerabilis propinquus nofter Hugo A Abba fuo nobili obtentu , ob amorem Dei' & reverentiam beati Martini , cujus defenfor efle videbatur , cum magno & .orthodoxo Imperatore Carolo avo noftro & ejufdem regni Principibus , eidem fan&o Màrtinô £c fratrifcus fua: congregationis , feclufa omni importuna fuorum ditione Abbatum ac Proce- rum , ad eorum fpeciales & quotidiano6 Xifus pérpetualiter poflidendas obti- nuerat ; ita & noftris futurifqUe temporibus fub noftrae immunitatis defenfîone confiftere , & ab omni publica fun&ione ac judiciaria exaâione per noftra: praeceptionis feriem immunes liberafque decernere dignaremur : Capleiam videlicet & Comifiacum cura integritate omnibufque fuorum attra&is iri pago Tornetrenfi fitis ; Miliciacum etiam praedium in pago Cavillonenfi cum om- nibus fuis diflriclis & decimis, licut in privilegiis fan£torum continetur Apofto- * AU Mer- licorum i necnon etiam Saldoam ac Califtam , Novientum atque * Morlanum, B laum' quam piiflimus genitor nofter domnus Ludovicus Rex ad ferviendum fratribus in dieiiix ad regnum ordinationis atque difpofitionis , cum omnibus rébus fibi pertinentibus, Deo & fan&o Martino prona mente contulerat , pro mercede noftra communique omnium, qui eafdejn res tota devotione Deo & fan&o Martino contulerunt , more regio perpetuô manfuras abfque minoratione vel fubtracYione aliqua corroborare ; ôt fi Monafteria in praedi&is rébus vel alicubi pro infeftatione paganorum vel malignorum hominum conftruere eifdem fra- tribus libuertt aut necefle extiterit, noftra largitione concederemus , abfq"ue inquietudine more folito permanendum ; nec cuiquam fidelium noftrorum in manfionibus Clericorum abfque eorum voluntate manendi licentiam conce- deremus , etiamfi noftra afFuerit praefentia , ficuti nec cùm praedeceflbrum noftrorum regia perfaepe, affuit praefentia, alicui numquam licitum ullo modoC ïuit. Infuper etiam noftrae familiaritati idem reverendus oc admodùm amabilis nofter Abba Rotbertus humiliter fupplicando addidit , ut Monafterium fan&i Martini cum omnibus aliis rébus fibi pertinentibus, de more Regum prae- deceflbrum noftrorum, fub noftrae immunitatis tuitione ac defenfionis muni- mine recipere dignaremur , aflenfum praebendo ut, ficut temporibus domni Ludovici proavi noftri fereniflimi Augufti, feu etiam fapientiffimi domni Caroli avi noftri gloriofîffimi Iraperatoris , necnon & piiflîmi genitoris noftri domni Ludovici ilegis , omniumque prœdeceflorum noftrorum Imperatorum & Re- gum, res ejufdem fandi Martini in Auftria , Neuftria, Burgundia, Gallia, Aquitania, & in ceteris regni noftri, Chrifto largiente, partibus confiftentes, quae non folùm à Regibus atque ab orthodoxis Proceribus , verùm etiam à ]) ceteris fidelibus collatae, vel per quofcumque contra&us per munimtna car- tarum in jus ejufdem S. Martini & fratrum contraditae funt , & quieto jure in ditione ôc regimine Abbatum, Decani quoque ejufdem gregis, fideliumque ac feniorum fratrum , Deo omnipotent! fuoque egregio ConfefTori fpeciali patri noftro bearo Martino dévote famulantium , ordinatim extiterint, ita te noftris futurifque , uti & res praelibatae , fub noftrx immunitatis defenfîone confiftere, & ab omni publica fundione ac judiciaria exaûione quietas decer- nere miferîcorditer dignaremur. Expetiit infuper iterum reverenter quatenus eorumdem fratrum praecepta, & privilégia Apoftolicorum fan&iflirnorumque Pontificum fandum Martinum fpecialiter amantium in praefentia noftri noftro- rumque fidelium recitarentur, in quibus praeceptis Regum & privilegiis prae- rogativo confenfu ab eorum manfionibus infra eorum Monafteria conftru&is , E & intra muros Turonicae aliarumque civitatum neceflitate locatis, omne dominium proprii Abbatis ac procuratorum fuorum, ficut ex omnibus rébus eorum ftipendiis fpecialiter deiegatis excluditur ad totum , & nos munificen- tia regali ex toto excluderemus : quarum praedi&arum villarum ac rerum ufus & pofleflio temporibus, quibus beati Martini gleba cum peregrino grege fuo exulavit, ipfius egregii patris obtentu-, fua: tune Ecclefiae non minimè fub- miniftravit fubfidium : fed poftquàm, Deo tribuente, beatus Martinus pro- priam revifit fedem Turonicam, fubfequente continuo paganorum excidio, eaedem res perpetuu/n propè fufeepere fuccidium , quemadmodum ipfius verif- fimis dictis apparet in experimentis. Ideôque ifdem piiflimus eorum Abba fàepe di£tus Rotbertus dulçiflïmus aç Digitized by Google D I P L O M A T A» pi Àcaritfïmus noftet ànimo dignum duxit, ut tam ex memoratis omnibus rébus, quàm etiam ex omnibus aliis villis ad ftipendia eorum prifeis temporibua fpecialiter deputatis, rénuntiationem pMeceptorufn ipforUm ad majorent in pofterum auétoritatém à noftfa munificentia obtinerent, ex animo fuggere- remus, ut noftro indultu ac pio noftro fuffragio eis fubvenire digharèmut, ÔC in reftâuratione earumdem rerUm Uti Deo omnipotent! aflîduè famulantibus opem ferre more regio ftuderemus , quatenus exinde 6c futura potior pararetut nobis mefees , fit fervitkim famulorum Dei propenfius ac iiberius pro ftabi- iitate ôc âugmento fegni noftri in dies redderetur. Quas quidem villas înfrà dicendas memorati fan&i Martini Canonici per privilégia Apoftolica, ut nobis oftenfum eft, neenon & Imperatorum ac regalia^ praecepta , fibi ad viâûs potûfque âc veftimentorum naturales neceflitates ex multo tempore delegata» Bhabebant, fed ob negligentiamAbbatum, cupiditatemque malorum hominum^ neenon fie faevitiam paganofum maxima ex parte cum maximo illorum detri* mento fubtraâas teftabantur ; quarum videlicet villarum nomina hxc funt : Lugogalus cum omni integritate fuorum appendicum , cum quartis ex eadem villa xii, quas illîs pietas prxfàti Abbatis f eddidit : Bf ugogalus quoque cum quibufdam villulis , Pagniacum videlicet fie Prunarios , quas quondam faeva quorumdatn cupiditas abftraxerat,fed praefati Abbatis benignitas ipfis reftau- ravit habendas : Portus etiam cum omni integritate ; Bladalaicus denique integerrimè , atque Dociacus , Antoniacus > quinetiam ad eorum veftimenta Ôc Curciacus cum omnibus rébus fibi pertinentibus ; (a) Pfeudofocus etiam quae Ôc Sadobria dicitur, cum omnibus fibi pertinentibus febus; (b) Medonia infuper atque Curciacus , Vaubridius & Lauviacus , Caftanetus & Odatus, ç atque Catinitus , Vobridius & Reftiniacus cum quibufdam rébus ab ipfa fubdolè quondam fublatis , fed benignitate ejufdem Rotberti Abbatis eidem Refti- niaco reftitutis; Novientus , Magittus fie (c) Geneftogàlus, Prifciniacus Ôc Pa- triciacus : item Vobridius in pago Cenomanico , Marciacus quoque ad fubta- lares, quam malè fèdu£ti pro Belvaco commutàveramus : Liradus quin etiam ôt Villa MonS, quam Gefbaldus preCario more tenere videtuf. Hae quidem vill* omnes fupradi&afc cum omnibus rébus fibi pertinentibus , infuperque omnibus alodiis ufquam poftmodùm fratrlbus contfibutis fub omni integritate ftiifque appénditiis , ôc omnibus ilkrum dominicatarum rerum decimis eorum" dem fratrum hofpitalibus delegatis, ut omnibus temporibus , ficut in prxcepti* Imperatorum ôc Regum continetur> neenon fie privilegiis Apoftolicorum mfertum eft, eorum ufibuS ac negotiis noftro feptae muniminè deferviant ufqae* I) quaque , expetiit. Cujus faluberrimx petitioni nobis valde falutiferae ac profil* turat, ob amorem Dei ôc reverentiam prxlibati peculiaris patfoni noftri domni Martini, libenter afienfum praebere nobis ufquequaque libuit. Quapropter volumus atque decernimus ut jam di&ae villae mercede Regum aliorumque bonorum virorum ad (ùpplementum feu confugium fratrum collât* , cum aliis villis modo" nominatim exprefHs, fie jampridem eorum ftipendiis aû veftimentis deputatis, ôc in praecepto domni Caroli fereniflimi Augufti avi quidem noftri nominatis , fimulqué cum reliquis facultatibus omnium rerum prxlibati fan£ti Martini, fub noftrx defenfionis munimine modis omnibus con- fiftant. Super qua re regiam rtoftfam dignitatem humili fupplicatione , cum confenfu faepe nominati Abbatis Rotberti cariflimi quidem noftri, humiles jam fxpediâi Canonici deprecati funt ut more regio prxceptum Magni Caroli atavi E noftri , atque prxceptum domni Ludovici proavi noftri fuper omnibus eorum* dem fratrum rébus denub corroborare dignaremur. Quorum etiam petitionem ratam perfpicientes , pro amore Dei reverentiaque praelibati domni Martini, in noftra eleemofina eommuni praeceptum noftrx auâoritatis fieri jubemus, per quod decernimus ut, ficut in privilegiis praedeceflbrum noftrorum. Regum continetur, ita fie abhodierna die fie in reliquum irrefragabiliter permaneat, cum omnibus villis eorum ftipendiis deputatis. Prxcipicntes ergo jubemus atque prxcipimus ut nullus judex publicus , aut quiliDet fupefioris aut inferiofis orainis reipublicx procurator , ad caufaf (*), Supra , pag. 497 legk Martenius , Pfeudaforus etiam q*m & Sodobria. (b) Ibidem , Miimm. . . » Vêulniim & Itumtut, Cafixnttut & Odatus ttqut Cahmtm t (c) Ibidem» Gm»fiolm\ Ex Chaf tulario. A*, pu. îla CAROLI SIMPLICIS judiciarîo more'audiendas, in Ecclefias aut villas, feu reliquas pofleflîones, quas A moderno vel prifcis temporibus in quibuflibet provinciis aut territoriis regrii noftri juftè tenet, vel deinceps in jure ipfius Bafilicae divina pietas augere voluerit, ingredi praefumat, nec freda, aut tributa, aut manfiones, au paratas, aut teloneum exullis ncgotiis, ficut in praeceptis Regum continetur, exigere, aut fidejuflbres tôlière, aut homines tara ingenuos quàm fervos fuper terram. ipfius Bafilicx commanentes diftringere, nec ullas publicas funûiones aut redibitiones vel illicitas occafiones requirere tam temexarius audeat. Quicquid igitur de praedi&is xebus beato Martin© devotè collatis vel fibi pertinentibus ex quolibet diftri&o in jus fifci cedendum fuit , & à deceflbribus noftris fanâo Martino comperimus collatum , noftre largitatis munere libenter volumus effe per immenfum eidenl fanfto Martino fibique famulantibus Canonicis concefTum, toto remoto fifci dominatu, ut ad fuftentationem CanonicorumB feu pauperum in noftra eleemofina fit fupplementum. Volumus etiam ut, ficut in praeceptis eorumdem fratrum & privilegiis continetur, omnes refectio- nes exCellis & villis illis miniftrentur, & manfeUi, qui funt ad Berbezillos, inftituta firatribus compleant officia ; decimac & nonx dominicalium rerum , icilicet tam ex villis luprà fcriptis firatribus fpecialitcr delegatis , quàm & in beneficio attributis, hofpitali , ut eft fupra dittum, nobilium atque pau-. perum abfque fubtraûione aliqua in noftra eleemofina deputatae , ficuti pri- vilégia Apoftolicorum confirmant, habeantur. Si quis autem in tantam pro- rumpere aufus fuerit audaciam, ut hoc praeceptum noftrum violare praefum- pferit , quemadmodum in Regum praeceptionibus continetur , non folùm in ofFenfam noftram lapfurum, verùm etiam dc folidorum auri ad purum excodi fe noverit poena muldandum : ex qua duas partes Canonici Monafterii , tertjam C verb proprius Abba excipiat. Si quid autem de praediâis rébus per tepiditatem & negligentiam Abbatum aut miniftrorum , feu per praefumtionem judicumcu- piditatemve malorum hominum injuftè abftracmm eft, idper hanc noftram au- ûoritatem prorsùs reftaurandum prxcipimus , corroborantes denuô pancartam fuper rébus ejufdem fan£ti Martini pro munimine omnium cartarum, qux incendio Normannorum vel quolibet modo aduftae vel neglectse funt. Et ut hapc auûoritas inviolabilem obtineat efteâum, & à fidelibus fanâx Dei Ecclefiae 6c noftris veriùs credatur, ac diligentiùs confervetur, manu propria fubtejc firmavimus, & anuli noftri impreflione fignari juflimus. Signum domni Caroli gloriofi Régis. ..Benjamin regiae dignitatis Notarius ad vicem {a) Ernufti Archicancellarii recognovit. A&um Compendio palatio x vin Kalendas Julii, eodemRege régnante * annovn, (b) Indi&ione x, in Dei nomine féliciter. Amen. X L I 1 1. Immunitatem ( c ) Clauftri & domorum Canonicis Parifïenfibus largitur. Ex Tomo j Gallia Chrijl. in Infirum. pag. z/. T N nomine fandae & individu* Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- I mentia Rex. Si precibus Sacerdotum , quando pro fuis vel Ecclefiarum fibi commiflarum neceflltatibus aliquid qobis intimare voluerint, aurem libenter g àccommodamus, eorumque juftas petitiones ad optatum efFectum perducimus, non folùm regiam confuetudinem in hoc exercemus, fed eofdem Sacerdotes ad Domini mifericordiam pro nobis exorandam promptiores atque devotiores efficimus. Igitur omnium fan&ae Ecclefiae Dei fidelium noftrorumque , tam (a) Si vera eft ifta fubfcriptio , Ernuftus ad draret cum anno regni fcptimo , & référendum brève tempus fuerit Arctocancellarius : nam No- Diploma ad an. 899. Verùm hoc ipfo die xvut tarius fuit Anfcherici Epifc.Parif. qui Archican- Kal. Julii datum eft Diploma apud Turnum , çellarii munus obiifle videtur ufque ad mortem quod Herivetu Notarius ad vicem ïolcoms retogno; quae connaît ânno pu , & Henveùs Archiep. Reroenfis nanc dignitatem jam obtinebat die 17 Vit. (c) Idem ediderunt Prteceprum Labbeus in Junii ejufdem anni, ut patet ex Diplomate fe- Mifcel. Cur. pag, 501, êcGerardus Dubois Tono quenti. - • s ' j -Hift. Ecckue FariC pag. j. ( b ) Reponenda effet Indiâio fecunda,ut qua* prxfentiu» Digitized by Google £) I P L O M A T À. yi* Apraefentîum quàm futuforum , noverit induftria quonîam adiens (erênïtatis noftrae praefentiam dile&usnofterac venerabilis Theodulfus Parifiacenfis Eccle-: fiae S. Mariae perpétuée Virginis Epifcopus, humiliter deprecatus eft quatinus fratribus ejufdem Ecclefiae inibi Domino ramulantibus & Clauftiro eorum hoc noftrae au&oritatis praeceptum fieri juberemus,.ita ut illud fine ullius Epifcopt aut cujufiibetperfonae inquietudine, ficut à prifcis temporibus ad cohabitandum eis pro obfervando lieentiùs fuae religionis propofito conceffum eft , perpetim fimul poflldere valerent, atque cohabitationes dom.orum fuarum inibi con- ftru£tas, immo etiam in pofterum conftruendas , abfque alicujus calumnia jugiter. ^ quietè obtinere poflent: infuper & cuicumque confodalium feorum , aut pro luae neceffitatis negotio , aut juftœ utilitatis arbkrio fingillatim eafdem con- cedere aut vendere vellent, liberaliflimam id agendi poteftatcm haberent* B Cujus namque congruam ac neceffariam confiderantes petitionem : necnon & proavi noftri Ludovici Imperatoris (cujus edi&um Optimatum Imperii fui confilio ejciit, ut univerfa Canonicorum Clauftra abfque censûs exaôione abfo- luta permanerent, & inclytae prolis ipfius avi noftri, fcilicet Karoli Régis, id praecepto roboratum eft ; infuper & quidquid iidem Canonici infra Clauftra aedificarent , licentiam habexènt inde faciendi quod voluerint) veftigia imitan- tes ; placuit ferenitati noftrae ejufdem Epifeopi Theodulfi acquiefeeré poftu- latibnibus : & munificentiae noftrae praecepto concedimus eifdem fratribus S. Mariae ut praediâum Clauftrum illorum, tam ipfi quàm fucceffores ipforum Domino fervientium> ab hodierna die & deinceps, abfque alicujus fenioris vel alicujus hominis impulfione , fimul cum domibus fuis iflfrà & extrà exiften- tibus , indefinenter libéré ac quietè ppflideant , & quicquid ex eis videlicet C domibus, ut diâum eft, agere voluerint, Chrifto propitio in omnibus habeaiit poteftatem faciendi, pro noftra tantummodb fajute, Conjugifquè noftrae Fride- runae ac prolis, totiufque regni ftatu, Domini clementiam propenfiùs obfe- çrantes. Ut autem hujus au&oritatis praeceptum per ratura tempora inviola- biUter obtineat firmitatis vigorem, manu propria îubter fignavimus, ôc ânnuli noftri impreffione infigniri juffimus. Signum Caroli Régis gloriofifllmi. Hugo regiae dignitatis Notarius ad vicem Hervei Archiepifcopi recognovît '& fùbfcripfit. Datum x v Kalend. Julii , Indi&ione x 1 v , anrto Incarnationis Dominical Dccccxi, régnante domino Rege Karolo xix, redintegrante xkv. Aâurrt villa {a) Cangiaco in Dei nomine féliciter. Amen, (b) Ëcclefîae Camerâcenfîs Clericis dat faculàtem venderuli fuas dbmos»' Ex Ghronkû Èdlderici , ïib. i , Karolus divina propitiânte clé^ Aft. &i*î mentia Rex Francorum , vir illuftf is. Quoties utilitatibûs Ecclefiarum & commodis Deo fervientium rationabiliter providemus, hoc nobistam ad çor- poris quàm animas falutem , qudmque ad ftabilitatem regni totius. nobis à Deo collati ôc confervandi provenire poffe per omnia confidimus. Porrb autem nofle volumus omnium fidelium noftrorum ftrenuitatem, tum Draefentium > Ê tum quoque futurorum , qubd yir venerabilis Stéphanus fanâae Çameraeenfis Écclefiae rraeful, noftram adiens magnifieentiam , fignificavit nobis Clericoâ jam diâae fedis fuae habere quidem res ejufdem Epifcopii fuo viâui delegatas} fuper quibus etiam regale praeceptum olim , largiente Zuentebolcho Rege t hâbueranti fed eadem civitate deflagrata, praeceptum quoque voracibus flam- mis abfumptum eft. Hujus ergo rei negotio noftrae pietati fupplicavit humiliter i qub prioris ediâi damnum noftra inftauraremus munificentia : quod etiam facere, pro Dei amore ac fratrum inibi Deo famulantium, libenti adquievimuy {a) Fortè legendum , Caùciaco, mise villa eft ( b) Scriptura ejus Diplomatie fertovàta eft pet in Noviomenfi pago, fed diœcefi Sueffionica Philippum Regem Parifius anno MCCCIX, tîgtit . yulgô Choifi, XXV,mtnftltbru*riQ &c> TomelX. Jtt *SBb* • Digitized by Google s *4 CAROLI SIMPLÏCÏS mente, 8c ex rébus, qoas haôenus quôquo ofdme juftè & legafcter poflident , A hanc eis auàoritarcffl ififlovari txrô tutamento juflimus. Praecipientes ergo indicimus qoatinus pfatfat* Clêrlci Ecclefiae domos quidem proprias , qua$ habent in civitate, quibufque vofoetint, in congregatione tamen ejufdem loci, hereditario dûntaxat jute , five pet venditiortem Ce emptàonem, feu per commutatîonem, âut plané petttaditionem , fibi invicem libéré pro voto con- cédant. Porrb territorium Moriafterii , quod fuk extra urbem , pariter & villa» fois ufibus deputatas , fcilicet pago quidem Camerâcenfi Carnéres, Lis, Yen- zenzias, Mùntiniacum , Gûaltercurt , Gundreceias ; Hainoënfi vero comitatu Omnium ; Virmandenfi- autem Toriniacûm } porro Sueffionico Gariftôhim ; ftmul cum mancipiis utriufque fexûs, cum terris cultis & in cultis, pratis, aquis, aquarumve decurfibus, molendinis, carabis, filvis, & omnibus ad res fratrum praediâas pertinentibus ; modb & deinceps in perpetuum tam pnr- B fentes quàm & futuri ejus loci fucceffores Clerici teneant atque pôflideant, habentes poteftatem jure tantùm hereditario ex eis facere quicquid communi decreto per unanimem* confenfum juftè delegérint. Sànè fî, quod minimè arbitramuf , aliquis huic noftro obvius decreto, quidlibet àut injuriam agere nifus faerit, dc folidis cùlpabilis judicetur, ita ut duae horum partes ejus loci fratribus cédant , & tertiam fifcus recipiat Régis : & infuper quod iniquè molitus eft , evindicare nullatenus valeat > ut nemo jam taie quid ufurpare praefumat. Et ut hujus edi&i auâoritas inelu&abilem petenniter obtineat vigorem , manu eam roboràVimus propria, & annull noftri digna illuftratione juflimus condecorari. Signum Karoli Régis gloriofiflimi. . Hugo régie dignitatis Notarius ad vicem Herivei Archiepifcopi fubno-C tavit. Datufn Xi il Kal. Januàtii, Indi&ione Xi v, anno xviiïï régnante Karold Rege glorlofiffimo, redinfegrante x i v, làrgiore vero heredi'taÉe (a) indepta u A&um villa Cruztiaco In Dei nomine féliciter. Amen, X L V. ExOutru- quafdam confirmât Monaftcrio S. Maximinti. rio Trtviren- fr.* aémb- Apud MarteiiiumTom. lAmpl. CoIUS. CoL &6t) ; An. pi». T N nomîne fan&ae & individu* Trinîtatis , Carolus divina propitiante cle^D X mentia Rex Francorum 6c vir illttftrls. Cum igitur à noftrae fublimitatis gratia poftulantur ea videlicet quaerationi opportuna adfore videntur, animo nos decet libenti côneedefé, ôt pètkiones flagitantium eongrua proportion© adimplere. Quamobrem omnibus fanâae Dei Ecclefiae fidelibus noftrifque, tam praefentibus quàmque futuris, [notum lit] venerabilem Comitem atque B. Maximini Cœnobii, cujus gleba Treviris in fuburbio quiefeit, Abbatem célfitudinis noftrae adulte clementiam , & intùlifîe aurîbus rioftris, fuprafàti Sé Maximini Mohachos quafdam res juftè olim poflidere, quae ob negligen- tiam prsdecefîorunt Abbatum cupiditatemque malorum omnium habebantut' lUbtra&àe , quâfque ipfè , ùùm praefatum locUm ad regendum largiremuf , .... illi reddiderat, flagitans Ut de iftis prfcfàtis rébus, & ex illis quae viétul eorum députatae éràht, de qtiibus quoque Ùlis Arflolfus Rex praecepturïi largitus eft, g lioftro ihftâùrahtes praecepto , nofttae corroborationis iftfigriii'emus ediSo. Cujus juftàm petitionem libenter implentes, haec loca illis sià fuam peculhtri- tatem perpetualiter habenda, ut ex eis vi^um & habitum confequantur , pro noftrae animae abfolutione concéflimus, hoc éft Appula, Avernesheim , ôtc... Juflimus quoque hoc praefens praèceptum inde conferibi , per quod deeerni- mus atque fïrmiffimè jubemus ut ipfi fratres praelibata loca cum omnibus per* tinentiis fub eorum cura teneant , atque fecurè & quiètè juxta fuum arbitrium illis potiàntur, ut nec nobis, neque illi quihâne Abbàtiâm ténuerit, aliquod C a) Hinc tertia regni Caioli e pocha repetenda to, largiore verb hereditate indcpta l. A£turrï Mettis civitate in Dei nomine féliciter. Amen. B XL Vt oms - Monaftcrium Tullenfi Ecclefiae reftituit; ruiuia^*' Apud Mabillonitim Tom. 4 JnnaL Bened. pag. 704. IN nomine fan&x & individu* Trinitatis* Katolus diVina propitiartte cle-. Àn.oifc mentia Rex Francorum. Si petitionibus fidelium fratrum > & maximè Deo militantium , aures noftrx ceifitudinis accommodaverimus , xquiffimum anti- quorum Regum morem fervabimus , & Dominum exinde nobis adfuturum credimus , animos etiam i^forum erga fidelitatem hoftram devotiores effici- C mus. Quapropter notum efle volumus omnibus prxfentibus & futuris , qua- liter venerabilis Leuchorum urbis Pater & Pontifex , nomine Drogo , noftris felè obtulit obtutibus , deferens fecum non modica chaftarum indicia, in qui- bus continebatur quomodo fuus quidem pracdeceffor , nomine Bodo , vit fan&iffimus quendam fuis patrimoniis exftruxerat locum ubii . . . fundatis . . . & Monialibus inftitutis , ad prxfatam S. Stephani Tullenfem Ecclefiam hic ve- nerabilis Pontifex perpetub contradidit habendum: qui etiam loeus ob reve->- rentiam tanti patrorii ufque hodie ( b ) Bodonis-Monafterium dicitur. Pofthxû verb crebrefcentibus malis, hominibufque in détériora volutis , temporibus Lo- tharii Régis, fcilicet Lotharii Imperatoris filii, propter infuperabilem reâitudi* nis normam , quam tenuit erga prxfatum (c) Regem venerabilis Prxful dom* nus Arnulfus , ipfa Abbatia & aliis . » . . rébus fupradiâis .... Ecclefix locis P injuftè ab ipfo Rege eft fpoliatus. Pofteà his fihem veluti divina difpo* fuit miferatio accipientibus , memoria dignus domnus Arnulfus Epifcopus , aliique ipfius fucceflores , Arnaldus fcilicet necnon & Ludelmus , quod quif* que valuit fus Ecclefix per juftas proclamationes , & dignam prxdeceflbrum, noftrorum Regum miferationem readquirere ftuduit. Nos etiam videntes re-*» ûam prxfati Pontificis Drogonis fcilicet proclamationem , necnon 6c charf tarum indagationem veriflimam approbantes , pro anima; noftrx remedio, feu pro fidelitate & (d ) confanguinitate ipfius, interventu ... qui jam di&am Ab* batiam ufu beneficiario ex nobis poffidebat , prxfatum Bodonis-Monafterium cum omnibus ad Ife^peftirtèhtibus prxnominato Pontifici fùxque Ecclefix ré- ftituimus, ac perpetub habendum concedimus. Unde .ôc hoc ei prxceptum, noftrae au&oritatis fieri prxcepimus , jubentes ut dies , quo regni adepti fumus JB folium , in refe&ione fratfum Canonicorum pariter ( e ) & Monachorum , fci* licetv Kal. Februarii , honorificè celebretur, poft noftrum verb ab hac luce digreffum in anniverfarium noftrx depofitionis diem mutétur. Quod ut pêf fuccedentiam temporum veriùs Gredatur , ôc diligentiùs obferyetur , manu propria fubtus firmavimus , anuloque noftro infigniri jufllmus* Signum Karoli Régis gloriofiffimi. Hugo regix dignitatis humilis Notarius ad vicem Herivei Archiepifcopi r&i cognovit. (a) LegenduttJ, îndiBiotte X?. liobiliffiriiis ortus natalibus dicitùr ; at quos pa« (t) Vvftgà Bonmoûtier , in Vo&go. tentes habuerit non dicitur.. \c) Êropter videlîcet Waldradas adulteririatn e ) Hinc Monachos in Tullenfi Ecclefîa cum copulam. Canonicis permiâos fuùTe colligi poflè cenfet Mai (rf) In A&a Epifcopotum Tullenfium Drogo biilonius lib* 4 Annal. Bened. Num., 8* T 1 1 i j Digitized by Google jtrf CAROLI SIMPLICIS Datum xm Kal. Febr. {al Indiâione xii > anno xvi régnante Rege Karolo, A réintégrante xiv , largiore verb heredhate indepta i, Actum Leuchorum ci* vitate in Dei nomine féliciter. Amen. r XL VIL Ex Authen- Donationem fa&am Ecclefix Tullenfi ab Angilranno Archidiacono *»«• confirmât. Apud Calmetum in P robot. HiftorU LotharingU , pag. 335. An. 91*. T N nominc fenâx Ôc individux Trinitatis , Karolus Rex Francorum di- J. vina propitiante clementia, vir illuftris. Si ad petitiones noftrorum .fidelium aurem inclinamus démenti* , noftrum omnimodis amplificamus honorem , eorumque animos ad noftram infle&imus fidelitatem. Quapropter omnibus fanâx Dei Ecclefix & noftris prxfentibus atque faturis notum fit fidelibus quod * Richuinu» adeuntes genua ferenitatis noftrx Drogo Prxful fie *Riquius Cornes , humiliter precati funt ut cuidam fideli noftro & prxfati Prxfulis Archidiacono , nomine Angilranno , fuper precariam quamfecerat ex rébus S. Stephani Tullenfis Ec- clefiae , cui prxefle videbatur idem prxfcriptus venerabilis Prxful, prxce- ptum noftrx au&oritatis confirmare dignaremur. Dedk itaque prxfatus In- gelrannus partibus S. Stephani manfos duos cum xdificiis fit cum duobus fer- vientibus, his nominibus, Udiero 6c Fraorico , & cum centum jornalibus ad cofdem manfos pertinentibus in comitatu Calmuntinfe , in villa qux dickur Port , fuper fluvium Mort, atque accepit econtra Ecclefiam unam cum om- nibus rébus ad eandem Ecclefiam pertinentibus in comitatu Scarponinfe , in C villa quae vocatur Safiriaca , eo feilicet rationis tenore , ut diebus vitx fuae , fit Himo nepos ejus poft ipfum , prxdiâas res datas feilicet ôc acceptas valeant poflidere. Petitionibus itaque fupradiûorum fidelium prxbentes aflénfum , concedimus per hoc noftrx auâoritatis prxceptum jam fato Ingelranno & nepoti ejus poft ipfum prxmemoratas res , fit confirmamus ut eas diebus vite eorum habeant , teneant atque poflûdeant , jure fiquidem beneficiario & ufu fructuario , fingulis annis ad luminaria prxfcriptx Ecclefix in feftivitate fancii Stephani xij denarios perfolventes , atque poft amborum àb hac luce difceP- fum, utrxquc partes adprxfatam revertantur Ecclefiam, fine alicujus contra* di&ione aut minoratione. Et ut hase noftrx conceffionis confirmatio plenio- jrem in Dei nomine per tempora fuccedentia obtineat continuationis vigorem, noftro prxcepimus infigniri annulo. 0 . Hugo regix dignkatis Notarius ad vicem Herivei Archiep. recognovit , & fiibfcripfit. Data 11 Idus Febr. Indiûione xv , anno xx régnante Karolo Rege glorio- fiffimo , redintegrante quidem xv, largiore verb hxreditate indepta 1. Aâum villa (b) Rubac in Dei nomine féliciter. Amen. X L V I I I. ExOutrtmo .QuxdAtn largitur Fulrado Cœnobitae, reverfura poft ejus mortem stabuimfu a ^ Monafterium Stabulenfe. Apud Martenium Tom. Z Ampl. Collect. col. 3g. £ An. 91t. nomme f a n&x fie individux Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- JL mentia Rex fie vir illuftris. Si quando noftrorum fidelium precatibus au- rem clementix noftrx attribuimus , non folùm regium morem decenter ex- plemus , verùm etiam eorumdem nobis animos ad confervanda débita fideli A -taris jura congrùehter aptamus. Quocircà noverit omnium fanâx Dei Ec~ clefix noftrorumque pariter fidelium , prxfentium feilicet ac futurorum indu* ihria , qualiter Reginarius atque Berengarius venerandi Comités noftram prx- fentiam adeuntes , petierunt à noftrx majeftatis culmine ut cuidam Sacerdoti $ ? } Ç r °™? endu 5 » Indimau XF, anno XIX. . . . rtdintegrmi XV* Digitized by Google DIPLOMATA. yi 7 Aac Cœnobitae , Fukado cognomine, nonnullas -dominii noftri res concedere- mus. Quorum libenter annuentes poftulationi , dcliberavimus omnino ita fieri» Dedimus fiquidem ilii in pago Maginifio, in Comitatu ejufdem Berengarii, in villis Condodono .... Mairla nuncupatis , curtes dominicas duas cum xdi* ficiis defuper exftruûis adeafdem pertinentibus , fedibus quoque cum man* cîpiis fuprà refidentibus , vel capitale ibidem debitum perfolventibus utriuf- que fexûs , prato etiam filvaque communi , aquis infuper aquarumve decurfi- bus,exitibus ôc regreflibus, 6c univerfîs legitimis terminationibus , ac quidquid in pracfcriptis locis noftrx ditioni competere videbatur , ea fcilicet fub con~ ditione ut , dum advixerit , his omnibus libéré perfruatur , aut quodcumque libuerit faciat : poft fuum vero ex hoc mundo tranfitum , cun&a in noftri emo- lumentum menfae fratrum Stabulenfium hereditariafucceflipne relinquat. Undo. B ôc hoc noftrae auâoritatis juflimus infcribi prxceptum , per quod ftatuentes decernimus ut praelibatus Cœnobita Fulradus res , ceudiximus, memoratas fibimet à nobis clementer indultas temporibus vitae fux fine alicujus contra- di&ione teneat, ac dominicandi ufu firmifllma ratione poflideat , migranfque à praefenti fxculo Monachis fupradiâo degentibus in Cœnobio jure dimittat potiendas aeterno. Et ut haec noftrae dignitatis auûoritas majorem in Dei no- mine obtineat firmitatis vigorem, manu propria eam fubter firmavimus , anu* lique noftri impreflione infigniri prxcepimus. Signum Caroli Régis gloriofi. Hugo régi* dignitatis Notarius ad vicem ( a ) Herivei Archiepifcopi reco* gnovi. Data il IdusAprilis , IndiéUone xv, anno vigefimo régnante domno Ca- q rolo Rege , redintegrante xv , largiore vero hereditatc indepta i. Achim Neu-? maga palatio in Dei nomine féliciter. Amen» XLIX, Villam Fraxinum concedit Uncrino Monacho S. Michaëlis ad Mofam. Apud Baluqium lib. 4 Mifcell. p. 426*. IN nomine fan £tâe ôc individus Trinitatis, Karolus divina propitiante cle«î An. 9134 mentia Rex, Si petitionibus fidelium noftrorum in his, quas ad utilitatem Dregni pertinent, annuimus, eos proculdubio ad fidelitatem noftr* fublimitatiâ ferventiores efficimus ; & quicquid dignitas noftra ad loca Deo dicata lar- geur , à fummo Regum principe retributio fperatur. Noverit igitur omnium îan£t* Dei Ecclefix fidelium , tam praefentium quimque ôt futurorum indu* ftria, quia vir nobilifllmus Richuinus Cornes noftram adiit clementiam, humi- liter innotefcendo quod quidam bon* devotionis Monachus , nomine Uncrinus, ex Monafterio fancti Michaëlis quandam Cellam Vetus-Monafterium nuncu- patam, olim fuccenfam & penitùs defertam, facultatis fuae laboratione ôt manuum operatione reftaurayit. Pro cujus bon* voluntatis; ftudio prxdiéhis Richuinus venerabilis Cornes noftram expetiit ferenitatem , ut eidem Monacho quandam villam , quam illi quondam Ludovicus Rex per prxceptum ad reftaurationem przrati loci contulit ex rébus fanâi Michaëlis, nomine Fraxi- E num , in qua habentur manfi viginti quatuor , cum omnibus ad fe pertinen* tibus Ôc decimis , cum omni integritate concederemus. Cujus pétition! libenter obtempérantes, digno recompenfationis munere fuprà nominato Monacho ad reftaurationem loci , & ut geminatum die noâuqùe celebretur officium , Canonici fcilicet ordinis ôc Monaftici, diebus vit* fux prteferiptam villam, ut libero in omnibus potiatur arbitrio , conceflîmus. Poft ejus vero deceflum antiquam rerum fuarum fubftantiam fratres inibi Deo militantes habeant, ôc prxfatam villam, ficut fuprà ftatuimus, cun&is temporibus poflideant. Hanc autem teftamenti paginam tranferibi juflimus; per quam decernimus ut nullus fucceflorum noftrorum Regum, aut loci illius Abbatum, qu* à nobis divini amoris refpe&u funt ordinata , violare yel auferre prxfumat. Et ut yeriù§ ( 0) Malè in edito , Hmiti, OTttiij r Google ^6 CÀROL1 SIMPLICIS , credatur,& diliçentiùs obfervetur, manu propria fubter fifmavifhus , anuloque A noftro infigniri juflimus. Datum m Idus Junias> Indi&ione prima, anno xxi régnante Karolo Rege gloriofiflimo , redintegrante quidem x v 1 , largiore vprb hereditate indepta 11. Aûum Monafterio fan&i Arnulfi in Dei nomine féliciter. Amen, E* Authe»- Clero & populo Trevirehfi dat facultatem eligendi inpofterum *" ro ' Archiepifcopum ApudJoh. Nicol. air Hontheim in Hiflor. Trevir. Diplom. p.z(yZ> jdn. pij. Y N nomine fan&e & individue Trinitatis & unice Deitatis, Carolus divina J. preordinante providentia gloriofus Rex. Cùm totum fanâe Dei Ecclefie corpus Sacerdotali provifione & adminiftratione Regalique tuitione procurari , unumque fentire concorditer Regia majeftas cum minrftris Domini debear, equum fore cenfemus Pontificum noftrorum petitionibus pro Ecclefiafticis negotiis fupplicantium aflenfum prebere, quorum orationibus nos ôc regni noftri ftatum incunâanter credimus fuffragari. Omnium ergo Chriftiane reli- gionis noftrorumque fidelium prefentium & futurorum noverit induftria , qubd Ratbodus venerabilis fancte Trevirenfis fedis Metropolitanus Archiquecapel- lanus nofter, ut providus bonufque paftor impofterum previdens, & Ecclefie fibi commifle future utilitati confulens, noftram popofcit celfitudinem qua- tenus de eligendis poû cjus difceffum Epifcopis noftre au&oritatis privilegium G fedi fue concederemus. Cujus pie petitioni pro divino intuitu & reverentia beati Pétri, necnon pro illius dile&ione & fideiitate libenter acquiefcentes, prefentium apicum noftrorum privilegium fieri juflimus , enixiùs precipientes , ôc perpétue firmitatis inviolabUi ftabilitate fanctientes , ut poft hujus Antiftitis obitum , quemcunque Trevirenfis clerus & populus de propriis ejufdem • Ecclefie finis pari confenfu elegerit, abfque uUa cujuflibet contradiâione ille Deo fàvente eis detur Epifcopus , nec ulteriùs contra eorum libitum , con- traque Canonicam autoritatem quemcunque non optate perfone cogantur fufcipere Paftorem. Et fi fortè, quod futurum minime creditur, in ipfa Ecclefia . , . taliç inveniri non poterit , qui hujufmodi honori aptus fit mancipari, nec proptereà infra&e privilegio noftro illis denegetur eleâio ; fed potius à Regali jnajeftate fyfcipiant, quemcunque voluerint aliunde eligere. Si hoc quoqueD, evenerit, quod in quorumdam Epifcoporum ele&ionibus jam contigifle di- gnofcitury ut vota eligentium divifa difienferint , ei parti , in qua clerus 6c meUoris inteptionis viri confenferint , qubd in caufam gregifque dominici falvationem querere . comprobantur , Regalis faveat autoritas, ôc fecundùm eorum eleûionem fuper eos optatus conftituatur Antiftes. Et ut hec noftri privilegii autoritas per cunfta fuccedentia tempora firmiorem in Dei nomine obtineat perpétue firmitatis vigorem, & à noftris fucceflbribus inviolabili tenore fervetur, manu .ptopria fubtus eam firmavimus , ôc figilli noftri impreflione juflimus adnotarj. Signum Çaroti fereniflimi Régis. Goziinus Notarius ad vicem Ratbodi Archiepifcopi fummique Cancellarii jrecognovit. . • Data, Idus Aug, Indi&ione prima , anno x x i régnante Karolo Rege glo- riofiflimo , réintégrante x v i , largiore verb hereditate indepta 1 1. A£tun* ^Theudonis-villa in Dei nomine féliciter. Amen» Digitized by Google £> I P L Ô M À T Âj, £14 A , i l. . Villam Trigletûm côhcedit J&atribùs Aureîiaftenïîs S. Àniani JJJ Jjjj* Monafterii. .i4/No/ Huhertum in Probàt. Hijl. Aujùs Eccïefiœ pàg. y G. IN nomme fan&ae & individu» Trinîtatis, Karolus divinà propitiante cle-- ^P** mentia Rex Francorum. Cùm petitionibus Comitum Abbatumque fide-, litati noftrae inviolabiliter inlwtrentium ferenitatis noftrae aurem aécommodamus > liberalitatis regiae amplitudinem exequimur, fit hoc ad regni noftri foliditatem, B immb vero aeternae remunerationis pfaemia pertinere omninô non ambigimus. Ideôque noverit omnium fanâae Dei Ecclefiae fideihim & noftrorum , tam prae- fentium quàm futurorum induftria, praecipuéque fuceeflbrum noftrorum faga- citas, éc Regum videlicet glofiôforum excelfentta > quoniam Robertus due- ôiffimus nobis Marchio atque Abbas Monafterii S. Aniani inclyti Confeflbris Chrifti, ubi ipfe humatus eft, adiit ferenitatis noftrae fublimitatem , obnixè poftulans ut frarribus jam di&i Monafterii quahdam villam, cum Capella fie villulis fuis, neenon ajppendiciis fuis, ex rébus ejufdem praenominatt Confeflbris* Chrifti in pago Aurefianenfi * fitis, ad quotidianos eorum. ufùs fie ftipendia, * videlicet ut £duae] partes illarum villafum fratribus* defmt-entur, tertia pars *Eanis ftipendia , fie quatuor folemnes feféâiohes largîebaritur. Sed quoniam confluentibus multarum adverfitatum procellis , praefati facrofan£ti loci fratres oppreflione Paganorum crebrius detriméntum patiebantur inedia» , pro tali ïteceftitate ferenitatis noftrae elementiam exorabant , ut ab eis hoc fcahdalum rinitus tollereiîius ; quatenus tam pro nobis quàm pro emolumento Ecclefiae Deo nobis commiffe , puriorés Deo ôrationes fit hoftias immolarent. Undô humillim«s praenominatus Robertus noftrae fldelitatis Cornes atque Marchio humiliter deprecatus eft : cujus precibus fie hortàtibus libenter annuimus. Unde hoc praecéllentiae noftrae fcriptum fieri décrevimus , per quod faepefatis Cahc- nicis jam diâam villam cum appendiciis fuis, ad ipforumùfus fie néceffitates frfufientandas, cum ômni integricate iUafum concedimus: tertiam vero partem fan&ae Dei genitrieîs altario * eideni Cdenobio inhaerenti ad luminària concin- « si. ejufc nanda, omni temporé irrefragabilitér mancipandam fie deferviendam fancimus jj?. m Cœno* atque decefrtimus : .itâ duntaxat ut nullus e;ufdem Monafterii Re&or , quavis u occafione ôjtiftenté, dé jam nominata villa, Trigleto feilicet, ejufque appen- diciis fie villulis fibi pertinentibus, cum adjacentiis omnibus, eofdem fratres vel luminària inquietare aut impedire, feu etiam aliquid ab eis exigere aut minoraré prxfumat: fed ipfi fratres jam praefàtas res, cum appendiciis fuis fie omni integritate , pro fuo libitu fie opportunitate , fine fui Reftoris domi- natione fie diminutione , aeternaliter teneant , ordinent ôc difponant : ita dun- taxat ut tertia pars altario S. Mariae exhibeatur ; quatenus pro incolumitate noftra chariffimaeque conjugis noftrae, fie pro ftatu totius regni noftri, Domini E mifericordiam exorare dele&et. Praetereà fuper haec addere atque inferere nobis licuit , ut quifpiam ex rébus cenfualibus ipfius Monafterii atque lumi- nària Genitricis Domini noftri J. C. impedire voluerit , id abfque cujufpiam contradiâione fie exaâione ad noftrae permiffionis decretum, Deo juvante, unicuique fufficere volumus. Ut autèm noftrae auâoritatis praeceptio firmior habeatur haec, fie per labentia tempera meliorem in Dei nomine obtineat firmi- tatis vigorem, manu propria fubtér cam fkmavimus , fie annuli noftri impref* fione figillari mandavimus. - Signum Karoli Régis gloriofiffimi. Goflinus Notarius ad vicem Herivei Arçhiepifcopi recognovi fie fub-i fcripfi. Data xiii Kal. Julii, Indi&ione n , [anno xxii ] régnante Karolq Digitized by Google t faô C AR.O LI S I MPI I; C ï S •Rege gloriofiflimo, redintegrante {a) xv.ii , largiore verp haereditate mcte- À ' pta i n . Aûum in villa Ruio in Dei noAiide féliciter. Amen* , ; ... " ' . • < L i t ■ -< , Quafdam Villas confirmât eidem Monafterîo. ^abulwrio. Ibidem pag. 77, An. 914. Y N nomine fanébe 6c individu* Trinkatis , Karolus * &c. Ideôque noverk *Uthpr*- J, fan&ae Dei Ecclefiae fidelium & noftrbrum, tam pneferitium quàm fotu- ceimi P r *- rorum induftria, praecipuéque Regum fucceflbrum excellentia , quoniam Ro* bertus dile&iflimus nobis Marchio atque Abbas Monafterii S. Àniani inclyti B Confeflbris Chrifti , ubi ipfe humatus efle cernitur , ferenitatis noftrae fubli- mitatem obnixè expoftulabat ut fratribus jam Monafterii quafdam villas ex praenominati Confeflbris rébus, SentUiacum videlicet,"Cum Ëcclefia fcilicet & villulis "fibi afpicientibus omnibus, & Staniciacum, cum omnibus villulis & appendiciis earum , in pago Aurelianenfi fitas , ad cotidiûnos eorum ufus Ôc ftipendia fupplenda, noftrae au&oritatis praecepto «onfirmate dignaremur* Quarum una , Sentiliacus fcilicet , in dominio Rectorum ejus Monafterii habita fuifle cognofcitur : de qua tamen jam diûis fratribus ad cotidiana panis ftipendia & quatuor folemnes refe&iones laïgiebantur. Sed quia multarum adverhtatum proceliis crefcentibus , praefati &cro-fanâi loci fratres crebriùs détrimentum patiebantur inediae ; pro qua fiquidem ferenitatis noftrx clementiam faepe exorabant, ut ab eis hoc fcandalum penitus tolletemus ; quatenus. tam pro G nobis quam pro émolument© Ecclefiae nobis à Deo commiflae puriores Deo orationes & hoftias immolarent. Unde & humillimis Roberti dile&i nobis Marchionis precibus & hortationibus libenter annuimus , & hoc praecellentix noftrae feriptum fieri decrevimus", per quod faepefatis Canonicis jam diâas villas, cum appendiciis & omni illarum integritate , ad illorum ufus omni tempore irrefragabiliter habendas fancimus atque decernimus : ira duntaxat Ut nullus praefcripti Monafterii Reôor, quavis occaflone exiftente, de jam nominatis villis earumque appendiciis eofdem fratres inquietare aut impedire, feu etiam ab eis aliquid exigere praefumat. Sed ipfi fratres jam fatas villas, cum appendiciis & omni integritate, pro fuo libitu & opportunitate , fine fui Rectoris dominatione & imminutione, aeternaliter teneant, ordinent atque difoonant; quatenus pro incolumitate noftra & noftrae conjugis ac prohs,Q totiufque regni divinitus nobis collati ftatu, liberiùs ac devotiùs Domini mi* fericordiam implorare non ceflent. Ut autem noftrae auctoritatis prseceptio firmior habeatur haec, ôc per 4abentia tempora meliorem in Dei nomine obti- neat firmitatis vigorem, manu propria fubter eam fkmavimus , 6t annuli noftri impreflione figillari mandavimus. Signum Karoli Régis gloriofiflimi. Goflinus Notarius ad vicem Herivêi Archiêpifcopi recognovi & fub- fcripfi. Data xiii Kal. Julii, Indiâione n, anno xxn régnante Karolo Rege glo- riofiflimo, redintegrante xvn, largiore vero haereditate indepta m. Aâum in villa Ruio in Dei nomine féliciter. Amen. («; Malè inedito, Xnih Digitized by Google 1 DIPLOMATA. j 2 ï A LUI, Quafdam res concedit Hugoni Comiti. Apud Thiruxium in Hift. Comitum Augufiod. pag. i$ ï. IN nomine fanûae & individus Trinitatis, Karolus divina providente cle- Aà. ji^j mentia Rex. Si noftrorum petitiones fidelium benignè fufcipimus , eorum proeul dubio animos ad noftram fidelitatem invitamus. Quocirca omnium fan&e Dei Ecclefiae noftrorumque fidelium , tam przfentium quàm & futu- rorum, nofcat univerfitas quoniam adiens genua fublimitatis noftrae Hugo gvenèrandus Cornes, expetiit humiliter ut quafdam res noftrae proprietatis ad poflidendum perpetualiter ei concedere dignaremur. Sunt autem hae res fit* in Gomitatu warafco , ex fuo videiicet Comitatu , fuper rivulum Unna , in villa quàe vocatur Pollinei, manferum XL, eafque de noftro jure in jus ôc proprietatem ejusComitis transfundimus, & ad habendum perpetualiter dele 1 - gamus. Cujus petitionibus fatis annuentes , concedimus ei libenter quod expe- tiit humiliter. Unde hoc noftrae auûoritatis praeceptum fieri, ac memorato Hugoni Comiti dari juflîmus , per quod pwecipimus atque jubemus ut ab hodierno die ac deinceps jamdiâus Hugo Cornes fuperfcriptas res cum Ëccle- fiis & mancipiis utriufque fexûs, terris cultis & incultis, vineis, filvis, pratis, {>afcuis , aquis aquarumve decurfibus , exitibus & regreffibus , fie univerfis egitimis terminationibus juftè ôc legaliter ad fe pertinentibus, habeat, teneat ç atque poffideat , vel quidquid exinde agere voluerit, liberam ôc firmiiïimam in omnibus hàbeat poteftatem, utpote ex aliis rébus fuae proprietatis. Et ut [hàecpraeceptio ] pêr omnia tempora firmiorern "terieat vigorem, manu propria fubter Armantes , noftro pfaecepirhus anulo ihfigniri. Signum Karoli Régis gloriofilïimi. Goflinus Notarius ad vicem Herivei Àrchiepifcopi recognovit. Datum x i Kal. Julii , Indi&ione ï i , anno x x 1 1 régnante Karolo Rege gloriofiflimo , rèdintegrante xvii , largiore veirô hereditate indepta m. A&um villa Collega in Dei nomine féliciter. Amen. lu I Vv B Terram & molendina concedit Narbonehfî S. Qùintini Ecclefiae. In Probat. novie Hifl. Occitaniœ TomoZ pag. ÎN hominè fanâae Ôc individuàe Trinitatis, Karolus divina propitiante mïfê- Aeu t . ricordia Rex Francorum. Si fidèles noftros ex noftrae largitatis gratia reddi- ,, * î mus ditatos, erga noftram fidelitatem promtiores comperiemus illorum animos-. Idcircb volumus ïan£be Dei Ecclefiae fidelium , tam praefentium quàm futuro- rum, noftrorumque fagacitati innotefeere quod quidam Epifcopus Erifons nofter fïdelis habitans Narbonam per quemdam venerabilem Archiep. Rotga- rium Trevirenfis Ecclefiae , atque deprecationibus "Willelmi noftri magni MaT- chionis, nobis per omnia devotiflimos fidèles, noftram humiliter expetiuet atque E poftulaffet celfitudinem ut eum àtquë Vultfardum Prelbyterunî èjufque nutri- tum ex quibufdam rébus ob Dei mifericordiam honorare , eofque fub munde- burdo tuitionis noftrae fufçipere dignarèmur. Quorum humillimis precibus,tam ob Dei amorem quâm jam fupradiâorum noftrorum fidelium , videiicet Rot* garii atque "Willelmi,£àventes, ac placidam deprecationèm pio aflenfu fufci- pientes, eidem Erifonfo Epifcopo Vultfardoque Prefbytero , qui funt fervien- tes Chriûi Domini noftri, neenon ôc bèati Qùintini Martyris, cujus Ecclefia fundata eft infta Narbonae muros , per noftrae regiae au£toritatis praeceptum concedimus terram ôc molendina quae funt fubtus pontëm ipfius civitatis, quae pertinere Judaeis videntur, ôc ipfa molendina qui funt in loco, quem m yocantMadapedilii^fimiliter ipfis Judaeis * pertinentibus. Ipfaque terra, quam tu pcitinei1 * Tome IX. Yvv Ex Archh'ù EccltfiaNttr- t0H. Digitized by Google Àn. Va* CARÔLI SÎMPLICIS eis concedimus, & omnibus fervientibus Ecclefiae beati Quintini, fie liabeat A terminos : ex porta Coriani ufque ad locum quem vocant Celata , & inde ufque ad mediutn flumen Ataze, quae ipfam terram circumvallat undique, donec perveniat ad lavatorium ipfius Coriani , cum ipfo monte Judaico. Haec omnia perpetualiter ad habendum damus huic Ecclefiae fuperiùs memoratx çjufque fervientibus per pragmaticam noftrae regiae poteftatis ; atque concedi- mus ut tam ipfi quàm pofteri eam firmiùs tenere valeant. Et ut haec noftrx èegiae auâoritatis conftitutio inviolabilem in Dei nomine obtineat vigorem, hoc pragmaticum reguiae fupradictis fidelibus noftris Erifonfo Epifcopo Vult- fàrdoque ejus Preihytero, pofterifque illorum fieri juflimus,& anuli noftri aianu propria confirmantes impreflione fubter fifmare praecepimus. Signum Karoli gloriofiflimi Régis. Goflinus Notarius ad vicem domini Ervei Archiepifcopi fummique Cah- B celiarii recognovit & fubfcripfit. Datum Nonas Julii, Indi&ione {a) Vin , anno xxxii redinregrante at- que régnante KaroloRege gloriofifllmo. Aclumin villa Tutnis in Dei nomin» féliciter. Amen. L V. Terrx quadros 80 concedit ad conftrUendam Capellam fan&i Clementis apud Compendium. Ex Chartulario Compendienjî* pijr. Y N nomine fandtae & individu* Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- C J. mentia Rex Francorum. Si fidelium juftis poftulationifc>us benignè aflen- fum tribuimus , inde proculdubio alacriores atque fideliores eos devotioni no " itaque ft rae r eddimus. Noverit * etiam omnium fandtae Dei Ecclefiae fidelium tam prae- fentium quàm futurorum induftria, quod quidam fidèles noftri, videlicet Et* bertus nofter dilectus atque Rodulfus Cornes, ad noftram accedentes nianfue- tudinem , deprecati funt enixè quatenus amore dilectiflîmae feu cariflimae con- Fredemme jugis noftrae * Frederignae concederemus in palatio noftro Compendio terrae quadros lxxx ad Capellam conftruendam in honore S. Clementis Papae &> Martyris , & ejus Praetereà in comitatu Belvacenfi fuper fluvium Ifa- ram in villa Venitta dedimus manfum unum , quem habuit Baliardus major : 5c in Compendio conceflimus atque tradidimus mancipia , videlicet Rotber- tum & uxorem ejus cum infantibus univerfis. Unde hoc prxceptum fieri , ac J) memoratae Conjugi noftrx dari juflimus , pér quod praecipimus atque jubemus ut ab hodierna die [ ac deinceps] fuprà memorata mancipia, &res[ fuprà mer moratas], cum terris cultis & incultis, vineis , pratis , pafeuis , exitibus Ôc re- greflibus , & univerfis legitimis terminationibus juftè & legaliter ad fe perti- nentibus, habeat, teneat atque poflideat : vel quicquid exinde agere voluerit , liberam & firmifllmam inde in omnibus poteftatem habeat [raciendi, ficut ] ex aliis rébus proprietatis. Et ut hoc noftrae auctoritatis prxceptum firmiùs habea- obfervetur ^ f veriûfque credatur , & attendus * habeatur , manu propria fubter firman-. tes, noftro praecepimus annulo infigniri» Signum Karoli Régis gloriofiflimi. Goflinus Notarius ad vicem Herivei Archiepifcopi fummique Cancellarii re- cognovit. E Data Nonis Julii , Indi&ione ut, anno xxt 1 1 régnante Karolo Rege glo- riofo , redintegrante xviu , largiori verô haereditate indeptaf. ïv.] Aûum Compendio palatio in Dei nomine féliciter. Amen. ( a ) Vitiofe not* Chronicse. Fortè corrigctiduto -, Indiftione II , aimo XXII rtgnante Caroh. Digitized by Google ï) I P L O M À T À> ivi Foreftem fargitur Ecclcfïâe Leôdicemî. Apud Mimûm in Diptofn. Bèlgicis t pâg: zéS. IN nomine fan£tae & individuae Trinitatis , Carolus dîvina propitiante clé- Àn.$ïfc mentia Rex Francorum. Si Deum prx oculis habendo , in augmentandis fuis Ecclefiis honoramus , noftrofque fidèles in fuis redis petitionibus libenr ter excipimus , divina humanaque nobis fimul conciliamus , atquë règiam li- beralitatem moribus paternis exéqùentes fumus. Quocircà omnium noftrorum B fidelium, prxfentîum videlicet ac futurorum, comperiat folertia qubd Dado Virdunenuum Épifcopus , Raginerus Marchio ftrenuus, pariter etiamRober- tus noftrx ferenitatis executor fidelilfimus , noftram adierunt èxcellentiam, pof- centes prorsùs uti interventu Stephani venerabilis Tùngrorunï Epifcopi, ncn ' ftrae confanguinitati affinis dileâifTimi, pàrtibus fan£tx Dei genitricis Marix , at mique Martyris Lamberti , la proprium traderemus foreftem , iqux olim per- tinuerât ad TecYis villam , quam dato fifco Zuendipokhus retinuerat âd ma- num regiam, quamqùe cônftat in pago * Luviénfi, àtqué in Cômitatu Si- * bUegk chardi fitam, âtque iftis finibùs circumquaquè conclufam. Terminatur à Vut fingifago ufque ih fluvium Amblevàm , inde ad Monafterium Stabulaus , fic- que vadit ad* . <• w & inde ad Salceias, ufque ad Nordrees fontem, ôc ad Ha- vernii ufque àd Véfeire. , & idem ad rivum de Solmahià ufque àd Solergeas 6c CHukelebàc, ùfqùe ad Veferem ôt Geiflampiam ufque àd Hofpitalé , ôc fie revertitur ad Vulfingifagûm» Horum itaque petitiohi gratanter alTenfum prx- bentes, egimus juxta quod fuerant obnixè pofeentes. Delegavimus namque îpfam foreftem prxlibatis partibus jure perpetuo in proprium tenendam , ôc totum undecumque ad ihtegrum , velùt dudurn lemper in Règum manibus conftiterat, fïrmavimùs Omni tempore.poffidendam , in tantum, ut nequè à quoquam venatio ullatenùs fiât per illam, nifi Prxlati illius Ecelefix licen- tiam omninb habuerit indeptam. Si quis ita temef ario aufu in éa venari prx- fumpérit, lie bahrium regium inde componat, qilomodo anteà componebatur, dum Regum ih manibus fteterat. Et ut hoc noftrae au&oritatis praeceptùm per- pétualiter manens, fômper fit inconvulfum , has teftatorias Htteras exinde fieri juflimùs , annulique rioftri impreffione fubtus infigniri prxcepimus. ï) Signum'Çaroli Régis gloriofiflimi. ( a ) Goflinus Notariiis ad vièèm Hèrivei Archiepifcopi fiimniiqué Cancél- larii recognovit. Datum viii Kalendas Sèptembris , Indittione tertia,anno vicefimo tertio > régnante CaroloRege gloriofiflinio , redintegrante decimo o&avo .... Aâuni Monafterio S. Arriulphi in Dei nomine féliciter. Amen. L v 1 L S. Valeriahî Abbatiam cohcèdit Monafterio Trèndrciehfî; Apud Chiffledum in Prohat. ad Hifi Àbb. Trenorèienjis pag. zyZ\ E ......... IN nomine fan&x ôc individuae Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- mentià Rex Fçancorum. Si * cultis ôc Deo dicatis locis ac fervorum Dei ne- . peûitatibus aliquod fubfidium conferimus , non folùm regalem in hoc dçcen- ter exercemus dignitatem , verùm etiam aeternae remunerationis praemia inde nobis provenire liquidb confidimus. Quocircà noverit omnium fanétè Dei Ec- elefiae fidelium , noftrprumque praelentium ac futurorum induftria, qiidnianji in- timante "Wicheramnq venerabili Abbate , neciion ôc deprecante venerando Comité Richardo , feu fideli noftro Rotberto , quatenus praecepta, quae fece- • runt anteceflbres noftri beatae ôc intemeratx femperque virginis Marix, ôc fan&i An. 9tfi * fanait (a) Mafè apud Mirasum, Jopftàuûti V Wij Digitrzed by Google m C A R O L I S I M P L I C I S Filiberti Chrifti Confefforis egregii AbbatibuS five Monachis, corroborare- A ,mus , ob amorem Dei , & praefatbrum Sandorum patrocinia , aeternaeque re- munetationis pracmium , necnon & ekmofynam avi noftri Imperatoris Ka- roli, feu Ludovic! Régis piiflimi genitoris noftri , five fratrum noftrorutn, vi- v delicet Ludovici atque Karlemanni, & p*Q falute noftra cariflimorumque affr- nium , necnon & pro totius regni noftri ftatu. Nos autem petitioni fidelium noftrorum affenfum praebentes fupradi&orum , confirmamus atque concedi- mus venerabili Abbati fupraditto , congregationique fibi commiffas , Abba- tiam S. Valeriani Martyris , qu$ eft in pago Cabilonenfi fuper Sagonnam , ubi etiam ifdem venerabilis Martyr cotpore quiefcit, & caftrum Trenorchium, quod eft ex eadem Abbatia i feu & omnes res , , autRhodano, feu Sagonna , aut D«u, vel cœteris fluminibus navigantibus , aut littoribus commorantîbus , exi- gere audeat aut praefumat , aut navaticum , aut cefpitatkum , aut falutaricum, aut portaticum , neque in terra rotaticum , neque de tabernis ullam exhibi- tionem. Concedimus etiam in pago Pi&avenfi Metfiacum , Madernas , Azia- tum & Criciacum , cum univerfis appendiciis ad fe pertinentibus» Unde hoc noftrae altitudinis prjeceptum fieri , praediûoque "Wicheramno Abbati dari jufli- mus, per quod ipfe fuique fucceffores memoratas res, quas modo concedimus, (a) Quas uncinis iticluduntur , omittuntur in No- (b ) Corrigendum , Karolo , LuAmmco feu frar Va Hiftoria Trcnorcienfi , ubi idem Prœccptum re- tribus nofir 'u Ludoviica «Mut Karlomaimo emetffa. «itatuc. Digitized by VJ 1 DIPLOMATA. $2S À ôc de prarterito conceflas habemus , jure perpetuo teneant ajque p offideant. Et ut hoc noftrae auâoritatis praeceptum firmiùs habeatur , veriûfque creda» tur, & attendus obfèrvetur, manu propria fqbter firmavimus ôc anuli oo- 4hri impreffione figillari juflimus. Sigivum Karoli Régis gloriofiffimi. Goflinus régi* dignitatis Notarius ad vicem Herivei Archiepifcopi fummi-: que Caxicellarii recognovit & fubfcripfit. Datum vi Idus Oâobris, Indi&ionc nu, arma xxm régnante Karolo Rege gloriofiflimo , redintegrante xvm , largiore vero hereditateindepta mi. A£tum Xjondulfi-villa in Dei nomine féliciter. Amen , amen, L Y I I I. B Monachis S. Michaëlis in pago Virdunenfi portionem , quam eis conceflerat Lotnarius Imperator , confirmât. Apud Mart. Rethelois Tom. Z Chron. Ord. S. Bened. in Appendice pag. 89. IN nomine fanébe ôt individu* Trinitatis, Carolus divina providente cle- An * mentia Rex Francorum. Si locis divino cultui mancipatis regalis celfitu- dinis emolumentum impendimus , ôc ad praefentem vitam faciliùs tranfigen- dam, & ad aeternam feliciùs capeflendam hoc nobis prodeiTe confidimus. C Noverit igitur omnium fidelium fan&ae Dei Ecclefiae noftrorumque, tam prae- fentium quàm & futurorum induftrte, quoniam Monachi in CoenobioS. Mb chaëlis Archangeli, quod fitum eft in pago Virdunenfi fuper fluvium Marfu- pium, noftram adierunt excellentiam , petentes ut ob animae noftrae reme- dium, ôc fui loci utilitatem noftrae audoritatis eis concefliffemus praeceptum; quatenus portionem, quam eis Lotharius Imp. per praeceptum contulit, & prae- fentialiter habent , confirmaffemus. Quorum precibus libenter acquiefeentes, fancimus.Ut jam dicta portio in eorum Ufus utiliter permaneat, & à nemine Abbatum ipfius loci in beneficium cuilibet detur , neque ab eorum poteftate fubtrahatur ; fed in Monachorum difpofitione ôc utilitate aeternaliter confiftat. Praecipiendo etiam noftra auâoritate rlrmum atque inviolatum in pofterum effe fancimus, ut nullus Abbas, vel quaelibet alia poteftas ordinandis eorum D rébus fe intermittat, feilicet vel Minifteriales in praefato Monafterio mut are, vel praebendas dare ; fed tantùm Praepofito ejufdem loci cum confenfu caete- rorum fratrum res eorum fine alicujus perturbatione liceat ordinare. Praetereà per hoc noftrae liberalitatis praeceptum memoratis fratrrbus Ccenobii fan&i 5car " Michaëlis concedimus in pago * Carmenfi fuper fluvium Maticum villam quae *ai. Sœren- dicitur Boconis-villa, ôc in pago *Segintenfe in Gifloldi monte, quidquid %^xf oma ibi de rébus fànûi Michaëlis pertinet. Unde hoc noftrx regalis cellitudinis 1 praeceptum fieri ôc faepediëtis fratribus dari juflimus, per quod praecipimus. atque jubemus ut ab hodierno die ôc deinceps ad utilitatem ôc difpofitionem jam di&orum fratrum permaneant, cum omnibus ad fe juftè ôc rationabiliter pertinentibus : ôc hujufmodi exinde agendi poteftatem habeant , ficut fie ex aliis rébus quae eis ha&enus conceffae habentur, videlicet villa Marfupia ôc „ M E Calvonis- curte , ôc Mononis- villa ôc Biflata ôc * Godeliniaca villa ôc Longo-. delmiaca °* monte ôc Morucocurte , ôc patella una in Vico , ôc Tullo manfum unum cum vineis, ôc in* Sovitinfe Fraxino, ôc "Warhericurte ôc Gedanis villa, ôc * A - S04 in pago Barrenfe Condato cum appendiciis fuis. Adneûimus quoque eis gcntcnfi Buxerias cvun appendiciis fuis, ôc ad Monafterium fuperiorem Fraxinum cum » M appendiciis fuis , ôc ad luminaria concinnanda * Boblenicurte , ôc Longa- nicurte aqua,'ôcSauciaco, ôcCapellauna in Virduno, ôc adportam ipfius loci Mer- criniam. Et ob hoc pro remedio animae noftrae ôc conjugis Friderunae ôc prolis, ôc pro totius regni ftatu Dominum àfliduè exorare ftudeant, ôc Abbatem fuurn honorificent, ficut decet ôc poffunt. Et ut hoc per ornnia tempora inviolabiliter confervetur, manu propria fubter Armantes , noftro praecepimus annulo infigniri. Depreçante yencrando Comité Ricuino atque Erlebodo V YV iij Bodle- ■ . Digitized by Google 1*6 CAROLÎ S I M.ï» L I C I S necnon 6c Abbate ipfius k>ci , fcilicet Rodulpho , hoc praeceptum jullïmus A| •fieri. - Dàttim viii Galend. De«embris, Indifltiorte mt, anno xxm régnante Carolo Rege gloriofiflimo , redintégrànte x v m , largiore vero heredkate iv. indepta * Y. A&um Theodonis- villa in Dei nomine féliciter. Amen» (a) L I X, ËxCharta- Abbatia.ni Sueftren&m confirmât Monafterio Prumienfu rioPrumiert- . . & Apud Mûrtenium Tomo l Ampl. ColUct* col. 0.-70* • Aa. &6. TN nomine fanâae & individu* Trinkatis, Karolus divina propitiantè cle- JL mentia Rex. Si utilitatibus fanâae Dei Ecclefiae commoda & jufta procu- g ramtfs, ea nobis in aeterna beatitiidine retribuenda confidimus. Qua de re omnibus fanftae Dei Ecclefiae fidelibus nbtum effe cupimus, quia quidam fidelium noftrorum , nomine Richarius , Àbbas Monafterii , quod vocatur Prumia, obtulit quoddam praeceptum Arnulfi quondam fereniflimi Régis, in qûô continebatur qùaliter Abbatiam, quae vocatur Sueftra, cuidam Prumienfis poteftatis Prefbytero eximiarum artium, nomine Siginando, gratificis fervi- tiis, & haec eo promerente , firmiflimè condonavit , & qùaliter, èodem poftu- hnte Siginando , hoc ipfum Monafterïum ad Prumiam fua regali au&oritate tradidk : quod ka non folùm perfecit , fed etiafn praefcripto auâoritatis fux praecepto firmavk: fed & aliud detulk praeceptum, qualker fucceflbr regni & filius ejufdem Arnulfi Zuentipoldus paternae auâoritatis praecepto fuum fuperaddere ftuduk, ut fitmiori auëtoritate fùbnixa utraque inviolabili firmitateG conftarent praecepta , hanc Abbatiam ad Prumiam Cœnobium fïrmantia : fed inter haec dum faepefatus Siginandus precario more eamdem excôlendam fufcepit , pote'ntiorum injufto violentoque conamine ei ablata eft. Unde poft fnultas & penè innumeras reclamationes fine £ effeûu,] nos cupientes eamdem definire rationem, habito generali Placito apud Hariftallium in Conventu totius regni, tam Epifcoporum quàm Comitum & Procerum ac Judicum diver- farum poteftatum, omniumque Conventu nobilium, cunâorum fidelium noftro- v "ï"revlr. rum, quorum nomina haec funt; Rorgarius * Archiepifcopus , Herimannus* » virtun Archiepifcopus , Dado * Epifcopus , Stephanus * Epifcopus -, "Widrieus Cornes * Leod. palatii , Richuinus Cornes , Ghlebertus , Matfridus , Beringarius Cornes , Theodericus Cornes , Reinhefus Cornes , Erlebodus Cornes , Rodolfiis Cornes, Otto Cornes , Cunrardus Cornes, Walcherus Cornes, Sigardus Cornes, Letar- P dus Cornes, Fulbertus, Waltherius, Haeano, Eurwinus, Equinus, "Witlegius, Hadeboldus, "Widricus, Gerbernus, Qdilbertus, Vulmarus,Farbertus, Euri- cydus, Rotboldus, Lubertus, "Wichingus, Àmalricus ; generali judicio decre-, tum & detetminatum eft, faepefàtam Abbatiam majùs juftè & légaliser juri Monafterii Prumienfis & ejufdem loci Reâori ac fratribus ibidem Deo fer- vientibus competere, quàm ulli alii hominunu Quorum judicio nos gratan- tiffimè afienfum prœbentes, hanc noftrae au&oritatis notitiam fieri jufiîmus, per quam omnibus tam praefentibus quàm futuris fan&ae Dei Ecclefiae fide- libus & noftris notum efie cupimus , nos eamdem Abbatiam pro amore Dei San&orumque omnium , pro eleemofyna noftri omniumque praedeceflbrum noftrorum , necnon & eorum quorum collatione priori traditione collata funt , praefato Prumiâe Monafterio per hanc noftrae auâorkatis notitiam tradâmus Ë atque transfundimus , ea videlicet ratione, ut deinceps omni tempore prae- libatam Abbatiam fecurè cum omnibus ad le pertinentibus Re&ores faepefati Prumiae Monafterii habeant> teneant atque poflideant , & quicquid ad utili- tatem jam di&i loci fratrumque inibi habitantium facere difpofuerint , liberam in omnibus habeant facultatém, nemine inquiétante. Et ut haec noftrae auûori- tatis notitia inviolabilem & inconeuflam in omnibus obtineat firmitatem, & (a) Mabillonius Lib. 41 Annàl. Benéd. Nurti. CUrte Monafterio S. Apri , inftante Sigedeo Ab-* y hoc Praceptum refert ad annum 916 , & cor- bate, reftitui juffit. Data fub die Nonarum Novem- rigendum cenfet , annoXXiy, régnante Karolo.... brium , anno II II régnante Karolo Rege in Fran- rtd'tntegrante XVIUI. Idem citât Chartam Dro- cia , id eft in Lotharii regno , anno vero Dommi* gonis Tullenfis Epifcopi , qua in plena Syno- c* Jncarnationis DCCCÇXfl, Jndiftione IIIL w deciraam ficclefi* S. Martini in Maanoni- Digitized by Google DIPLOMATA» $21 A inviolabilis perpetualiter . confiftat, & tb omnibus verius credatur , diligen- tiûfque confervetur , de anulo palatii noflri eam fubter juflimus figillari. Signum Karoli Régis gloriofi. Domnus Rex fieri juflit. Ratbodus Notarius hanc notitiam fcripfit vice Rutgeri Archiepifcopi fum- mique Caocellarii 6c fubfcripfit. Data xim Calendas Februarii , Indi&ione un, anno (a) xxn régnante domno Rege Karolo, redintegrante x vi i, largiore vero hereditate indepta v. A£lum [apud ] Heriftalliumpalatiumin Dei domine féliciter. Amen. LX, Immunitatem rénovât Monafterii Balneolenfîs in Diœcefi £* am» ^ i r> Monafterii B Gerundenli. Baineoimfis. Apud Balu^lum in Append. ad Capitul. col. l$28* IN nomine fari&ae ôc individus» Trinitatis , Karolus divina ptopitiante cle* An. 9\6. mentia Rex Francorum. Si erga loca divinis cultibus mancipata Deoque {b) ineifdem famulantibus bénéficia opportuna largimur, praemium rémunéra- tionis aeternae ob id nobis rependi non diffidimus, quin etiam ad diuturnam felicemque regni noftri id ipfum ftabilitatem pertinere nullatenus dubita- mus. Itaque notum fit omnibus fan&ae Dei Ecclefiae fidelibus ôc noftris, prae- fentibus fcilicet atque futuris , quoniam venerandus vir Halfredus Monafterii Abbas, quod appellatur Banniolas , quod efl conftru&um in honore fan&i C Stephani protomartyris Chrifti , in pago Bifuldunenfi fitum , adiens noftrae dignitatis clementiam, obtulit nobis praecepta domini Ludovici atavi noflri biae memoriae Imperatoris Augufti , necnon ôc avi noftri illuftris Imperatoris Karoli, atque genitoris noftri eximii Ludovici Régis; in quibus continebatur qualiter idem Monaflerium , cum Monachis ibidem Deo obfequentibus ôc omnibus ei pertinentibus, fub immunitatis fuae munimine penitus fufceperunt. Petiitque idem Halfredus Abba ut rénovantes au£toritates illorum, eum ac Monachos fibi commifTos, praedi&umque Monaflerium ÔC Cellas fibi pertinen- tes fub immunitatis noftrae, ficut ipfos confiât fecifTe, defenfione ac muni» mine fufciperemus. Cujus precibus libenter adquiefcentes , idem Monaflerium ôc eum cum Monachis ôc cunûis fibi pertinentibus Cellis ôc rébus fub noftrae defenfionis libertate fufcepimus. Id efl in loco, qui dicitur Miliarias, Cella D fan&i Pétri cum omni fua integritate , ficut in illorum indiculis refonat , ôc ipfa Cella quae vocatur Rumta-Veila , ôc in alio loco Cella fan£li Juliani ôc fan&i Michaëlis , ôc in Sanâa-pace Cella fan&i Vincentii cum omnibus terminis fuis , ÔC in Riudafer Cella fanâae Mariae cum terminis fuis , ôc in loco, qui dicitur Siflorianus, domum fan&ae Mariac, cum omnibus fibi perti- nentibus , ÔC in comitatu Petralatenfi Cella fanûi Pétri, ôc aliam fan&i Johan- nis, cum alia Cella cujus vocabulum efl Pineta, ôc Cella fan&i Fru&uofi cum omnibus fibi pertinentibus, ôc in Mala-valle in viliare quae dicitur Fontanetus, vineas quae ibi attinete videntur, cum fuis appendiciis omnibus , ôc cum cun&is aliis rébus ad ipfum Monaflerium pertinentibus, ut di&um efl, fub noftrae immunitatis munimine ÔC defenfione placuit nobis fufcipere. Praeci- pientes ergo jubemus ut nullus judex publicus, vel quilibet ex judiciaria £ poteftate in praedi&um Monaflerium vel Cellulas aut loca fibi pertinentia atque fubje&a, feuagros ac reliquas pofTeffiones , in quibufcumque * confiftentibus * confisant locis, ad caufas judiciario more audiendas, vel fréquentes manfiones aut para* veredos five paratas exigendas , vel fidejufiiones tollendos , aut homines ipfius Monafterii diftringendos , feu aliquas redibitiones aut fun&iones aut illicitas occafiones requirendas, ullo unquam tempore ingredi audeat, nec ea quae fiiprà memorata funt requirere praefumat ; fed cum omnibus Cellis vel locis faepe praefato Monafterio fubje&is , in quibufcumque confiftant locis , quas moderno tempore tam ex aprifione quàm ex heremo habent tra&as, feu dein- ceps è cetero pofTefferint , cum aliis quibufcumque poffeffionibus , quibus («) Legcndum, anno XXIII régnant» doimo Rege Karolo, reàmtgrme XIX. ( b ) Malè apud Baluzium . mrctitm* 6t % CAROLI SIMÏLI CIS pr*fenti tem'pore eidem Abbati juftè & rationabiliter divina piétas per feA iuofque fidèles ipfi facratiflimo loco .... voluntar iè exorare. Et quandocunque divina pietas eundem Abbatem ab hoc feculo fufceperit , quandiu ipfi Mona- «hi irtter fe talem eligere valuerint , qui ipfam congregationem fecundùm regulam fan&i Benedi&i regere queat, per noftrum confenfum ac juflïonem iicentiam habeant ex femetipfis eligèndi Abbatis. Nolumus pr aetereà Ut ab ipfis vel ab eorum hominibus aliquid telonei, neque pafcuaticum, née man*- fiones, tacos aut aliquas redibitiones exigatur. Et ut haec auétoritas noftra femper inconvulfa permaneat, manu propria fubter eam firmavimus , & anuli noftri impreflione aflignari juflimus. Signum Karoli Régis piiflfrn*. GozlinUs regiae dignitatis Notarius ad vicem Hèrvei Àrchiepifcopïfumrhique Cancellarii recognovit. B Datum v Idus April. Indiâione un, régnante Karolo Rege gloriofiflimo [xxiv], redintegrante x vim , làrgiore verb hereditate indep'ta v> ASum Heri- ftallio palatio in Dei nomine féliciter. Amen. LXÎ. ( a ) Villam Lambras confert Stephano Cameracenfi Epifcopo* Àpud Mimum in Diplom. i7. TN norriine fandx & individus Trinitàtis, Carolus Rex Francorum divina 1 propitiante clementia. Nbtum effe volumùs omnibus hominibus , prxfen- . tibus fcilicet & faturis, quia Frederunna quondam Regina conjunx mea cha- riffima, pro Dei omnipotentis amore, fanaique Remigii Francorum Apoftolt veneratione, ante cujus facratiflimum pignus benedictione olei & confecra- tione in Reginam fait delibuta, dédit Monachis eb loci Deo ftrenuè mili- B tantibus ad menfam illorum, pro animx fax remedio , quidquid vifa fait habere in fax ditionis dominio , quoad vita ejus artus rexit ; ex dote fcilicet noftri reealis connubii, hoc eft, Corbiniacum in comitatu Laudunenfi , excepta Cellula qux eft in beati Pétri principis Apoftolorum honore dicata , ubi etiam. corpus Confefforis Chrifti Marculphi quiefcit , quamque prxfati Cœnobitx mihi in vita mea fab cenfa decem folidorum fingulis annis folvendorum generaliter concefferunt. Dédit etiam illis Ecclefiam unam in Craunna, petens noftram obnixè munificentiam , ut fxpe - fatis Monachis fecundùm morem legalem traderem , ac prxceptum noftrx auâoritatis eis facerem , quod fecu- riùs per fucceflus temporum abfque ullius refragatione , immb inquietudine tenere valerent, fuumque tantùm nepotem, nomine Ernuftum , in vita faa flagitans reiinquendum , ea fcilicet ratione , ut fingulis annis annua illiusC depofitionis die folvat pro veftitura ad menfam fratrum libram unam argenti. Poft cujus denique obitum mox abfque ullius refragatione propinquorum , reco- piant idem fratres cum appenditiis omnibus ad menfx convivium. Cujus fpon- tanex petitioni, ut par erat, benignè per orhnia faventes, prout petivit, & anima ejus defideravit, Domino largiente , in omnibus executi fumus. Si quis ergo in poftmodum, quod minimè faturum fore credimus, faerit, qui hanc traditionemfruftrari conatus fuerit , & prxfatis fratribus mutilare, immb auferre molitus fuerit, prout ipfe tota mentis aviditate vivorum atque mortuorum Judicem impre«ata fait, ejus incurrat offenfam, & ante tribunal ejufdem Judicis fit anathema maranatha. Et ut hoc noftrx audoritatis prxceptum firmiùs habeatur, veriûfque credatur, Ôc attendus obfervetur , manu propria fubter firmantes , noftro prxcepimus anulo infigniri. J} Signum Karoli Régis gloriofifllmi. Goflinus regix dignitatis Notarius ad vicem Herivei Archiepifcopi fummi- que Cancellarii recognovit & fubfcripfit. Adum xvi Kalendas Martii, Indidione v, anno xxv régnante Karolo Rege glotiofifllmo, redintegrante xx, largiore verb hereditate indepta vi« Adum Monafterio fandi (a) Remigii in Dei nomine féliciter. Amen. L X I V. Res quafdam reftituit Remenfî S. Remigii Cœnobio. Apud Marlotum Tom. I Hift. Metrop. Remenfis pag. 53$. É Mu 917. T N nomine fandx & individux Trinitàtis, Karolus divina prooitiante cle- I mentia Francorum Rex. Pateat cundis fandx Dei Ecclefix fidelibuSjprxfenti- bus fcilicet & faturis , quod devoti Cœnobitx almi Remigii Francorum Apoftoli ex multis jam prxcedentibus annis fxpius fe reclamantes apud regias noftro- rum prxdeceflbrum aures , de quibufdam rébus illorum generalitati poteftate regali injuftè fablatis , confiftentibus in comitatu Porcinfe , hoc eft manfiomle quod vocatur ad Nivefeias, minimè unquam ullis partibus à quolibet horurn^ (a) In W Monafterio fcpultt eft Frideruro», Se quidem (ùbtus majuj candelabnua, ut dôme- gicat mémorise docent. Digitized by Google D IPLOMÀT Ai 531 A impetrarè atiod flagitabïint valuerunt. Poftremo vero venîentes âcl rfoftratn regiam majeftatem, afcitis fibi fidelibus noftris, fupct hoc negotio noftrani munificentiam fupplicaturi , mox ut comperti fuimusrei veritatem > quae ab eis quaerebatut, flexi ad mifericordiam fuper illorum petitione, confultu fidelium Procerum noftrorum , decrevimus illis praefentialiter res, quas reftè quaerebant, reddere ad illorum ftipendia menfae, pro Dei omnipotentis amore, fan&ique Remigii patroni noftri veneratione , hac videlicet connexa ratione, ut fin- gulis annis anniverfaria inun&ionis noftrae die, quae eft v Calend. Febr,uarii, paretur illis plena refeâio pro rei memoria , ôc conjuge carifïïma piae recor- dationis Frederonna , necnon & infantibus noftris proie regia , exorantes pro nobis Dei omnipotentis clementiam prece aflldua* Reddimus praetereà ad venerabile domni & patroni noftri Remigii fepulchrum , cujus facris precibus B nos ubique confidimus , atque toto mentis afteâu credimus adjuvari , imb falvari, quafdam res, quae fimili modo jam dudum regali ditione fuerunt iniquè fublatae , confiftentes in comitatu Porcinfe in loco , qui dicitur Drun-^ neias, ad luminaria concinnanda, videlicet manfos quatuor pro animae carif* fimae Frederonnae, proque animae meœ falute, & infantibus noftris, fimiliter manfos quatuor, qub mereamur interventu beati Remigii lucernas ardentes cum lampadibus in manu tenere , quando pccurfuri fumus obviàm fponfo ôc fponfae. Et ut noftrae auâoritatis prxceptum firmius habeatur, manu propria fubter Armantes , noftro praecepimus annulo infigniri. Signum Caroli Régis gloriofiflimi. Goflinus regiae dignitatis Notarius ad vicem Herivei Achiepifcopi fummi* que Cancellarii recognovit. A£tum xv Calend. Martias, Indi&ione v, anno xxv régnante Garolo Rege gloriofiflimo , redintegrante xx , largiore adepta haereditate vi. A&um JVtona- fterio fan&i Remigii in Dei nomine féliciter. Amen > amen» LXV. Villam Latinîacum Cœnobio Dionynaho reftitiUC» t* grapho. Apud DubUtum in Hifl. Abb. S. Dionyfii pag. 814* ÏN nomine fan&àe & individuaè Trinitatis, Karolus divina propitiante cle- Ah.pi;< mentia Rex Francorum. Si pro omnibus quae injuftè ablata ut juftè refti- ~ tuantur proclamantibus ad noftfam eelfitudinem fubfidium praebemus, procul dubio Divinitatis clementiam nobis fore mifericordiorem non dubitamus* Noverit igitur omnium fanâae Dei Ecclefiae noftrorumque fidelium , tam prae^ fentium quàm ôc futurofum folertia, qubd Abbas Cœnobii Chrifti martyris Dionyfû, atque de Marciis chariftlmus ac fideliflimus nofter Rotbertus, unà cum Prioribus ac Senioribus loci Monachis, ad noftram accedens manfue- tudinent, deprecatus eft qubd villam vocabulo (a) Latiniacum fitam in comitatu Meldenfi fuper fluvium Maternam, quam Rex Dagobertus fan&o Dionyfio olim pef praeceptum dederat , ôc injuftè ei abftraâa fuerat , ôc longo tempore ab aliis poflefla, illi redderemus* Cujus petitionibus atque juftis re- clamationibus ac deprecationibus faventes , per judicium Epifcoporum ac Co- J? mitum , necnon ôc aliorum Optimatum noftrorum ac Deum timentium ôc res 6tb reclamantium , reddidimus fanâo Dionyfio praefatam villam, cum omnibus juftè ôc legaliter ad fe pertinentibus : ea ratiohe , ut ab hodierna die praedi&us Abba Rotbertus confartguineus nofter de praedi&a terra , quicquid exinde ve* nire poterit, teneat : ita duntaxat ut in die nativitatis noftrae, quae eft Mifla ( b ) S. Lamberti , memoria noftra in Monachorum refeûione fiât , ôc in die unàionis noftrae in regnum , quae eft o&avis fanâae Agnetis virginis , fimiliter memoria noftra fiât , ôc memoria obitûs uxoris meae Reginae Frederunae : poft noftrum difceffum per annos fingulos anniverfaria deprecatio ad Deum pro ( a ) Latiniacum-ficcum intelligit MabilloniusLib. 41 Annal. Bened. Num. 1 1 , quod tamenad Ma-i tronam non eft fitum. ( b ) Id eft feûum S. Lamberti , nçmpe xv-Kal. Oâobrisi , . i A xx ij Digitized by Google ï5 a CAROLI SIMPLICIS nobis abfque oblivione celebretur cum praediâorum Monachorum refe&ione. A Si verb fuprà indito Abbati Rotberto pîacuerit, villam ac praefàtas res in fua dominatione poflideat , juxta quod ei pîacuerit exinde faciat , ac fratribus quod ei viiUm fuerit & pîacuerit in vita fua tribuat : at fratribus ejufdem loci poft difceffum fuum cum omni intëgritate fupradiâas res reftituat : ita, tamen ut quamdiu advixerimus , pro ftabilitate falutis noftrae & confanguinei noftri Rotberti Abbatis , feptem (a) Pfalmorum melodiam cotidie décantent , ôc nulli Abbati, feu explicitis perfonis àjamdi&i lociMonachis fubtrahere liceatvel praefumat, nec a Regibus , nec à judiciaria poteftate; fed fub eatuitione at- que emunitate fecurè permaneant praedi&ae res , ficut in eorum aliis conti- netur praeceptis. Et ut ifta reftitutio per fuccedentia tempora firmiorem obti- neat inviolandas roborationis vigorem , hoc prasceptum fieri , & annuli noftri juflimus impreflione infigniri. 3 Signum Karoli Régis gloriofifllmi. Goflinus Notarius ad vicem Herivei Archiep. fummique Cancellarii reco- gnovit. Datum v Kal. Jun. Indi£r. v, anno xxv régnante KaroloRege gloriofiflimo, redintegrante xx, largiôre verb hereditate indepta vi. A&um Attiniaco pala- tio in Dei nomine féliciter. Amen. L X V I. Ex Aaogra- Inftaurat Abbatiam Compendienfem. Apud Mabillonium de Re Diplom. pag. $Go> Ç An. pij. T N nomine fànûas & individus Trinitatis , Katolus divina propitiante cle- _|_ mentia Rex. Si Sanâorum locis deftruâis , five incendio concrematis re* aedificationis atque inftaurationis fubfidium praebemus, ad munimen noftri hono- ris & animas noftrae falutis id proculdubio nobis profuturum firmiftlmè tenemus. Cognitum eft igitur omnibus quod Ccenobium ab avo noftro Karolo Impe- ratore gloriofiflimo conftruâum in Compendio palatio, peccatis exigentibus 9 bis igné eft fuccenfum. Unde placuit ferenitati noftrae reaedificare ac reftau* rare eum : quod femel ac bis fecimus. Praecepta quoque , quorum pars igne periit, reftituimus, & fub eadem tuitione, qua priùs fuerant , reftabilivimus atque firmavimus. Noverit igitur omnium fan&ae Dei Ecclefiae fidelium in- duftria , quod Canonicis noftris , videlicet Compendienfis Monafterii , in ho- D nore aimas Dei genitricis & intemcratas virginis Marias, fandorumve Mar- ' tyrum, pariterque Pontificum Cornelii &Cypriani dicati , Praeceptum redin- tegratum quod priùs habuerant , concedimus ac reftituimus , fcilicet ut de praebendis, ficut olim habuerant, liberam poteftatem tribuendi habeant , at- que omne fervkium , quod ad nos pro ipfis venire debuerat , ad proprios ufus illorum teneant , ficut avus nofter gloriofiflimus Imperator Karolus praediâis Canonicis conceflît. De minifteriis quoque loci emendandis eamdem pote- ftatem habeant, exceptis Praepofito ôt Decano , Thefaurario & Cantore : & hoc cum confilio majorum fratrum , & eleûione ceterorum Clericorum, quod concedimus pro remedio animas noftrae atque Frederunae noftra; conjugis ca- rifllmae , deprecante fideli noftro Haganone. De manfionibus verb vendendis atque donandis inter fe, feu de terra infra Caftellum 6c extra ad eofdem fra- E très pertinente fimiliter habeant. De Caftello autem & propugnaculis ejus , ôt de terra exterlori inter murum & foflatum , ut nullus externus ejufdem loci quafi ad praevidendum Caftellum principatum accipiat , & nemo ibi manfio- nem accipiat , concedimus eis. De cultura verb quam habet ad exteriores Ufus , ut manfiones eorum nullus quafi hofpitandi gratia intrare praefumat. De cambis quoque ibi conftru&is vel conftruendis, five de tabernisvinariis in Caftel- lo ôt extra Caftellum, pro remedio animas noftrae vel Frederunas noftrae jam di£taç conjugis dile£Hflimae, deprecante praenominato Haganone fideli noftro, ejufdem loci fratribus teloneum, quod ad noftram partem eyenire folet , concedimus. {a) Apud Felibianum, fe$ttmffechUum Pfalmomn. Digitized by Google ï> 1 1> L O M A T Â\ * n À À confluentibtis veto aquis contra villam Clarifium ufque ad pôfttênt Venittaî flumen cum utriufque ripis, ôc pifeatoria, ôc navium tranfitu, ôc ubicumque retia extra fluvium trahenda fuerint, five crefcat aqua , five decrefcat : ôc ut ibi nullus pifcari aut venari abfque licentia firatrum praefumat : ôc fi beftia ali* qua fugiens fine venatoribus ibi devenerit > ad firatrum menfam deferatur , fi* mili modo concedimus. Ecclefiam quoqUe in fifco noftro Compendio > in honore S. Germani dicatam , & in eodem fifco manfos duos , & in villa Ve* nitta Ecclefiam cum dupdecim manfis , 6c in eadem villa manfos duos , quo» impetratos à Rege dédit Riulfus , fimiliter concedimus. De fifcis quoque no* ftris donavimus licentiam , ut fi quis fifcalinus de alode fuo voluerit tradere , vel vendere, vel ad illum fan&um locum , vel illius loci Canonicis, ut libe* ram poteftatem id faciendi habeat , ôc fa&um perpetualiter maneat, ficut avui B nofter Karolus Imperatot olim ftabilivit atque conceflit. Si vero aliquis haec ftatuta violare pîaefumpferit , 6c quae avus nofter ftabilivit , 6c fanâae Roman» Sedis Papa Johannes in pfivilégio confenfit , ôc violare temptaturos excom- municavit, ac maledixit, cum Juda traditore Domini portionem habeat, ôc anathema maranata fit , ôc exclufus à confortio fidelium in poenis infernali- bus perpetualiter exiftat concremandus. Et Ut haec noftrae au&oritatis pf aeceptio firma ôc inviolabilis aeternaliter maneat , propria manu fubtus confirmantes t anulo regiae dignitatis noftrae mandavimus infigniri. Signum Karoli Régis gloriofiflimi. Gozlinus Notarius ad vicem Herivei Archiepifcopi fummique Cancellarii . tecognovit ôc fubfcripfit, Datum vu Kal. Àugufti, Indi£tionev> anno xxV régnante Karolo Rege £ gloriofiflimo , redintegrante xx , largiore vero hereditate indepta vi . À&um (a) Aquifgrani palatioin Dei nomine féliciter. Amen» (è) L X V I I» KenoVat Praîcepta combufta , & donationes in eis contentas pro £* Eccleiia Compendienfî. + jipud Mabillonium de Re Diplom. pdg. $6u ÏN nomine fanââe ôc individuae Trinitatis , Karolus divina propkîahte cle- An-jt^ mentia Rex Francorum. Si loca combufta praediorum Ecclefiis aliquando >D traditorum reftaurando noftrae benivolentiae muniminis firmitatem eis adhibe- mus , id proculdubio ad noftrae animae remedium profuturum effe non dubita- mus. Quaproptet noverit omnium fanéfae Dei Ecclefias fidelium noftrorum , tam praefentium quàm ôc futurorum induftria , quod Cœnobitae Compendien- fes noftram adierunt celfitudinem , deprecantes utquarumdam villarum ac prae- diorum quae igne perierant , praecepta reftauraremus. Quorum petitionem re- cipientes , eis praeceptum renovabile fieri jufiimus , videlicet de villa Attinio , quae eft fita in Bolonenfi pago , quam illis dédit avus nofter Karolus ; ôc in Nigella de manfis duodecim. In pago vero Ambianenfi de villa Brandulficurte, quam dédit genitor nofter cum omnibus ad fe pertinentibus pro remedio ani- mae fuae , ut fieret annis fingulis ejus anniverfarium , ôc cetera quae fupererunt> in fratrum deferantur ufus. Et in Noviomenfi pago . in villa Seneficurte de E manfo uno , quem dédit eis Praepofitus Wanilo. In eodem namque pago de villa Mammacas , quam dédit Odo Rexfan&o Cornelio ad luminaria. Volu* mus quoque ut inde fingulis annis ..... Compendienfibus anniverfaria dies (a) t Et certè Carolus hoc anno Aquifgranum Compendienfium invafofes. Idem quoque per Epi - adiit , ut patet ex Chronico Saxonico ad hune an- feopos pneAari curât Philippus fais verbis: Et in fer*- num. VideTomum nolhim oâavum pag. nj. vafores harum rerum » quai enumeravimus , ex corn* (fr) Habes in hoc Diplomate, interminationem municationem fieri ai Epifcopis, qui tune Purifias excommunication» potius ex decreto Johannis congregati erant , prachtmus , fàlicet Manafe Rt~ Papas , quàm ex regio more, ut fuo loco diximus mtnfi Arehiepifcopo , Rt char do Bituricenfi &c. Tum inLib. ii cap. viii. Id etiam patet ex Diplomate addtt : Si quis hanc noftra confirmations paginant Fhilippt primi datp ad annum ntxci t , quo Diplo- violare frtfumpCerit , iront fumm judicis mate confirmât hoc Catolinum , meminitque de- incurrat. & coaftus Régi centum libras auri per- dicationis Compendienfis faéte per JohannemVIII, folvat» MabUloniu», fixnulque excommujueationis ib eo lat» in renia i X x x ii j Digitized by Google CAROLI SÏMPLTCIS jam di&i Régis celebretur , & refectio fiât. Et in Sueflionenfi pàgo in porto X Tadriniaco de manfis fex, quos dédit Richerus. Ineodem vero pago in villa quae dicitur Altafontana, de manfo uno quem dédit eis Odelherus ipfius loci Thefaurarius. In pago Siivaneâenfi in villa Nauta , de manfis tribus & dimidio quos concambiaverunt curn Erchenaldo. In pago Belvacenfi de villula Nauta, quam dédit pater nofter Hludowicus fan&o Cornelio ad luminaria cum Ca- pella in ipfa fita. Ideo praecipimus ut inde duo cerei in anniverfario ad vef- peras deferantur, fie per totam noctem claritas illorum ante altare videatur. In pago namque fupradicto in villa Sinwadus , de manfis feptem quos dédit avus nofter Karolus ianâae Mariae , cum omnibus ad eos pertinentibus : fie in eo- dem comitatu in villa Monticellis , de manfo uno quem dédit Starfridus Sa- cerdos. In ipfo verb pago de villa Haldinicurte , fie de medietate villae Cam- leû cum medietate Ecclefiae in comitatu fupradi&o. In villa vero Venitta , B quae eft fupra ripamlferae fita, de cultura quam dédit Lando fando Corne- lio, eo feilicet tenore, ut dum advixerit filïus ejus Lando , fex modios ftu- menti uno quoque anno ad feftivitatem fantti Cornelii fratribus inde daret ; poft illius tamen difeeflum fratres fupradiâi poteftatem haberent abfque ul- lius contradictione recipiendi : fie in eadem villa de prato arabili , quod tra- didit Aldegarius ipfius Ecclefiae Canonicus. In ipfa denique villa de bunuariis duobus, quae dédit Godo nofter fifealinus. Similiter fie de duobus in ipfa quae de- dit Letardus. In villa quoque Riulficurte de omni hereditate, quam habuitRe- znigius nofter fifealinus. In villa etiam Matriniaco de manfis odo , quos con- cambiaverunt cum Judice Rothardo. Et in villa Pontigone de dimidio manfo ad Hofpitale pauperum pertinente , cum mancipiis his nominibus , £ défunt in mtiogmpho ]. .Similiter in Attiniaco de dimidio manfo cum hominé uno. ..,Ç fie in Compendio palatio de manfo uno. De parte quoque noftri broili, quod fupradictorum fratrum claufura auximus , fimiliter fecimus. Volumus etiam vit de omnibus fifeis noftris , five fervi five ingenui homines noftri , fie de Ca- fîno res fie mancipia praedi&o fan&o loco fie fratribus ibidem Deo fervienti- i>us donandi., vendendi , feu commutandi licentiam habeant , fie factum per- petualiter manea*. Et ut haec noftrae auctoritatis praeceptio firma fie invioJabilis aeternaliter abfque metu maneat , propria manu noftra fubtus confirmantes , anulo regiae dignitatis noftrae mandavimus infigniri. Signum' Karoli gloriofifllmi Régis. Gauzlinus Notarius ad vicem Herivei Archiepifcopi fummique Cancellariî iecognovit fie fubfcripfit. {a) ». L X V I I I. ExAtaogra- Pontigonis donationem Compendienfî Ecclefiae à Frederuna Regina ljLiatT ,m fa&am confirmât. Apud Mabillonium de Re Diplom. pag. $6z. An. 517. "T N nomine fan&oe fie individuae Trinitatis , Karolus diviha propitiante cle- \_ mentia Rex. Si locis cultibus divinis, ac in honorera SancWum dedicatis aliquid ab aliquo pro animae fuae quietudine fubfidium praebetur, fie nos fupra hoc noftra auâoritate opem ferimus ; honoris noftri regimen procul ulla cun&a- tione fublimari, atque in futurum credimus aliquando remunerari. NotumE denique fanâae Dei Ecclefiae fidelibus noftrifque , praefentibus feilicet ac futu- ris, volumus fieri, quod conjux noftra Frideruna cariflima noftram flagitavit crebiùs clementiam, ut poft difeeflum fuae hujus vitae praeceptum noftrae corro- borationis fuper quamdam villam, quae vocatur Pontigo , quam ei donavimus in dotem , facere dignaremur fam fratrum fanâae gloriofae genitricis Dei Mariae, infignitorum Cornelii quoque fie Cypriani Martyrum Compen- dienfis loci obfecundantium tradidit .... praecepto narratur. Quam petitio- nem cum omni imploratione,imminuente die fuae mortis, repetivit,praevidens (a) Obferva primo Canonîcos hîc vocari Coe- more affixum eft. Ad hec Notarium in influa nobttas. Deinde attende fpacia vacua in auto- parte chartae, antequàm Diploma feriberet, hxa gnpho t fie defeâiun. Data ; tametfi. figilluo» de exatafle , Profaie $em*. Maèillomut f Digitized by Googlj • D I P L O M A T AV rif A diu obitutti fuae diflolutionis. Cujus hamque precamina pïo ac fpohtâneo ani* mo fufcipientes , fratribus venerandi Gompendienfis Monafterii fen- tibus concedimus libenter, quod noftra uxor Frideruna precata nos eft humi- liter comitatu Camfienfi fitam , ad quam attinere dinofcitur nianfus indominicatus fuper fluvium * Brufionem cum campo uno pofitus , ubi funt * Êrifibn culture du* pertinentes : una jacet in Alcimonte , altéra quidem jacet fuper fluviolum Renum ad Aldonis-vadum. Pertinet etiam ibi pratum unum pofitum fuper fluvium prxdiâum Brufionem : alterum vero fuper aquam * Saltum î fie * k 'S**H in fuper vineola qux eft in Camfei-villa. Prxtereà quoque ibi pertinentut manfi ingenuiles viginti Ôc dimidius, cum quarta parte manfi ; ferviles feptem ac dimidius, fie cum hoc medietas monetx. I ta vero noftra uxor fxpius prxdiâa Frideruna hanc traditionem exequicuravit, ut dum adviveret frater ejus Bovo B Catalaunenfis Antiftes Ecclefix, jure beneficiario jam prxdiâam villam reti- neret ad exfolvendum unoquoque anno argenti libtam unam in die anniver- farii noftrx conjugis prxfatis firatribus, qux eft quarto Februarii. Finitis autem diebus prxdiâi Epifcopi Bovonis .... » deveniat ad locum fuperiùs memo- ratum cum omni integritate , nemine contradicente , nec à confanguineis noftrx conjugis , nec à noftris affinitate nobis jundis . » . . . ita fancitum efle volumus. Tune igitur minifteriales ..... quibus Deo fldelibus in unum con* venientes, omnia qux infra vel extra villam funt , de moneta & molendinis ôc cambis, de pratis quoque cenfubus, fie de filvis, quod etiam rufticè dicitur. filviu, ôc quxque pertinere ad faepe prxdiâam villam tam intrinfecus quàm extrinfecus Deum fibi propitium habere defiderant. Décima vero . . . k de indominicato dus partes, ficut avus nofter Imperator Karolus ftatuit , in Cloco Compendienfi, folummodo ad Hofpitale pauperum fit concefla» Poft- quàm enim hères trigefimus noftrx Conjugis Friderunx dies per totuni annum à fratribus agatur , fit de eifdem rébus percipiant refe&ionem. Anni- verfarius quoque ejus celebretur à prxdiâis fratribus cum hymnis ac pfalmis j fie prxparetur eis refe&io ipfo die , quantumeumque melior efle potuerkv Unde hoc noftrx au&oritatis prxceptum fieri juflimus, per quod prxctpiente» jubemus ut ab hac die ôc dèinCeps fupraferiptas res cum mancipiis utriufque fexûs, cum culturis ôc campis, terris cultis ôc incultis, molendinis, pifeatio* nibus , cambis ôc vineis, filvis , pratis, pafculs, aquis aquarumve decurfibus^ exitibus ôc regreffibus, ôc univerfis legitunis terminationibus juftè ôc legalitefi ad fe pertinentibus teneant , ac jure perpetuali poflideant. Qûbd fi auis. hanc au&oritatem noftram adverfari, ôc noftrx uxoris Friderunx contradi&ionem D refragari conatus fuerit ; legem quam ftatuit Pippinus Rex nofter atavus in Monafterio Promia,.feu Lauduni in puellarum {a) loco, atque nofter abavus Karolus Imperator Auguftus in Aquifgrani palatio, neenon ôc gloriofus fimi- liter Imperator Karolus nofter avus in eodem videlicet Compendienfi Cœno- bio, coathas exfolvat, atque ufqùe ad àdventum Domini damnatus / pofitus fub maledicYione Judx fiatj ôc quod vindicare fibi voluerit, minimè habeat. Et ut hxc noftra auëtoritas firma ôc indemnis in futurum permaneat, pro- pria manu noftra fubtus corroborantes , annulo noftro prxcipimus figillari. " Signum Karoli Régis exCellentiflimi. " Gozlinus Notarius ad vicèm Herivei Archiepifcopi fummique Cancellaru recognovit. . '• - Datum vil Kal. Augufti, Indi&ione V, anno xxv régnante Karqlo Règô jf glbriofiflimo , redintegrante xx, largiori vero hereditâte indepta vi. A&um Aquifgrani palatii in Dei nomine féliciter. Amen. i ( a ) ii eft in Partbcnone Ç. Jojiannis Bfiptift». 1 Digitized by Google y 3 * C A R O il SIMPL1CIS L X I X. A E* Autken- Crucis S. Audoëni Abbatiam Pratenfi S, Germani Monafterio donat, Apud Mabdlonium Tom. S Annal. ' Bened. pag. 6^y. fr>* -9*9- TNnomine fanâae ôc individuae Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- J|_ menth Rex Francorum. Quoniam Deus omnipotens, qui eft Rex Regum, noftram fui muneris celfitudinem dignanter praetulit fuo & regno & populo, idcircb oportet nos non modo praeeffe, verùm potiùs fanttis prodeffe Eccle- fiis , ac praefertim derutis , quibus feritate paganorum pulfa exiftunt corpora Sanâorum haâenus débita veneratione carentium. Quapropter comperiatB omnium fan&ae Dei Ecclefiae fidelium noftrorumque, etiam praefèntium ac futurorum follertia , quia Rotbertus venerabiiis Marchio , noftri quidem regni & confilium 8c juvamen nobifcum, fimulque Abbas Monafterii fandi Vin- centii Martyris, egregii quoque Pontificis Parifiorum Germani, adiens noftram «$ueffionenfi fublimitatem unà cum Comité Heriberto eximioque Epifcopo * Abbone , fug- geflit tam pro veneratione San&orum cinerum, Audoëni fcilicet Arcniepi- fcopi, necnon beatorum confelTorum 1-eutfredi , fratrifque ejus Agofredi, quàm etiam pro noftra totîufque falute regni , concedere Abbatiam , quat nuncupatur Crux-fan&i- Audoëni , Monachis praelibati Confeflbris Germani, ■ âuatinus abhinc ôc deinceps praedi&orum membra San&orum diu officio ivino carentium ab eifdem Gœnobitis reverenter fufciperentur , cultuque divino fecus beatos artùs Germani collocata honorarentur. Quorum fcilicet C & noftrorum fidelium congruis petitionibus annuentes , donavimus & fubje- cimus Hlam Abbatiam , cùjus caput eft in Madriacenfi pago fuper flumen Auturae, fan&o Germano ejufque Monachis ad eorum jugiter menfam, praeter partem ipfius Abbatiae, quam annuimus Nortmannis Sequanenfibus , videlicet Rolloni fuifque comitibus, pro tutela regni. Idcircb autem tes prcediclx Abbatiae cum omnibus villis, terris cultis 6c incultis, vineis, pratis, filvis , àquis aquarumque decurfibus , farinariis cum mancipiis ôc colonis , ôc cum omnibus aliis appendiciis ibidem , excepta portione Nortmannorum , tradere ôc fubdere 8c confirmare decrevimus advi£him, veftimenta, feu etiam ceteros ufus congregationis fan£ti Germani; quatmus fingulis annis mi Idus Febr. anniverfarktm noftrae dile&iflimae conjugis Friderunae cum Vieillis Miffarumque oblationibus fréquentent ; diem quoque noftrae un&ionis v Kal. Febr. follem-Q nitate fanûae Agnetis cum fumma refe&ione célèbrent. Poft obitum vero noftrum mutentur & orationum & refeâionum praefidia in diem noftrae migra- tionis. Et fuper hanc ceflionis au&oritatem hoc noftrum regale praeceptum fieri juflimus, per quod decernimus atque jubemus ut nullus quilibet fidelium fanftae Dei Ecclefiae praefentium ôc futurorum de praenotatis rébus inquietu- dinem aut refragationem vel praejudicium feu violentiam , nec ipfe Abbas ejus Çoenobii fâcere temptet : fea potiùs fine ulla fubtra&ione vel diminoratione atque divifione. liceat eas res eidem congregationi cum omni integritaté inviolabiliter abfque ulla calumnia 8c contradiâione fecuriter ac perpetualirer poflidere 6c frui. Ergo haeç noftrae au&oritatis praeceptio ut firmiter conti- nuationis vigorem obtineat , ac veraciter per curricula annorum fuccedentia credatur , manu propria fubter Armantes , anulo noftro eam juflimus inû-E gniri. Signum Karoli Régis gloriofiffimi. Gozlinus Notarius ad vicem Herivei Archiepifcopi fummique Cancellarii recognovit. Datum 1 1 Idus Mart. Indi&ione v i , anno x x v i régnante Karolo Regc gloriofo, redintegrante xxi , largiore verb hereditate (a) indepta v i, A&um Compendio palatio in Dei nomine féliciter. Amen. (« ) Çorrigendum, Vll< LXX-i Digitized by Google DIPLOMATE A L X X» Surifnas , Boalfam &c. donàt Monafterio S. Germain à Pratk, ferS. 0 *"*** Apud Mabillonium Tertï. J Annal. Bened. pag. 698. IN nomine fanâae & individu* Trinitatis, Karolus diviria propitiante cle- fa. 9 i& mentia Rex Francorum. Quoniam Deus omnipotens , qui eft Rex Regum > noftram fui muneris celfitudinem dignanter praetulit fuo ôc regno 6c populo > icckco oportet nos non modo praeefîe, verùm potiùs làn£bis prodefle Eccle- fiis, ac praefertim derutis, quibus feritate paganorum pulfa cxiftunt corpora BSanâorum ha&enus débita vcneratione carentium. Quapropter comperiat omnium fenâae Dei Ecclefise fidelium noftrorumque praefentium ac foturorum follertia, quia venerabilis Robertus Abbas Monafterii fànéti Vinccntii Mar- tytis , egregii qûoque Poritificis Parifiorum Germani adiens noftram fublimi* tatem , fuggeflit ut pro noftra totiufque regni falute Monachis praelibati Con- feflbris Chrifti Germani quaedam, qùae ufui eorum neceffaria eue videbantur ôc noftra erant, concederemus. Cujus fcilicet fidelis noftri congruis petitio- nibus annucntes, donavimus ôc fubjecimus ditioni ejus ôc fratrum fibi com- mifforum villam in pago Parifiacenfi* Surifnas nuncupatam cum fua integri- *"$urejh§ tate, Ôc in pago Pinciacenfi * Boalfam villam cum fua integritate , ôc in * Boafle * Mellent manfos quinque , Ôc in * Crifparias manfos duos , in Marvillio manfos » Meule* duos , & in pago Vulcaffino villam quac Vocatur * Siria-fontana, cum Capella * Crefpt- Cde * Longueffio vilk, terris, pratis ôc decimis eidem villae ôc Capellae adja- r % sir j bntai ^ centibus. Confirmamus etiam atque concedimus memoratis fratribus fuprà ne di£U loci villam , quac vocatur * Tiverniacus in pago Belvacenfî. Idcircb autem * ^JmlP res praelibatâs eis jam di£tis videlicet fratribus tradere ôc fubdere ôc confirmare decrevimus, quatinus fingulis annis quarto Idus Februarii an niverfarium noftrae dile&iffimae conjugis Friaerunae ôc noftrum , cum contigerit , folempnitatem etiam fan&ae Agnetis cum Vigiliis Miflarumque oblationibus ôc fréquentent, ôc cum fumma refeâione célèbrent. Ergo haec noftrae au&oritatis praeceptio ut firmiter continuationis vigorem obtineat , ac veraciter per curricula anno- rum fuccedentium credatur, manu propria fubter Armantes , anulo etiam noftro eam juflimus infigniri. Datum 11 Idus Mart. ïndiftione vi, anno xxvi, régnante Karolo Rege D glorioïifllmo , redintegrante xxi , largiore verb heredkate indepta (a) vu A&um Compendio palatio. LXX t Fundat duodecim Prefbyterôs àpud Àttinîacum» Ex Chàrtulàriû hùjus EccleJU. IN nomîhê fan&âe ôc individus Trinitatis , Karolus divinâ propitiantè cle- An. »i?t mentia Rex Francorurn. Quicquid divini amoris cultu agimus , ad animas noftrae remedium provenire credimus , ôt praefentis vitae fubfidia feliciùs adi- pifci. Notum igitur conftat per omne noftri regni imperium , ôc quocumque vënerabile nomen beatae Virginis Walburgis celebratur, quoniam de fanâis E fui cofporis teliquiis impetravimus pro ejus veneratione ac munimine fuarum ■ precum, ôc eas deferri fecimus ad \b) Attlniacum, quo noftrum fitum eft palatium, ôc Çapella conftru&a feu dicata fub ejuîdem Virginis memoria: in qua duodecim Ecclefiaftici ordinis viros ftatuimus , qui die no&uque divina horis competentibus fréquentent officia, Ôcad luminaria reliquiis fan✠Vir- ginis procurandà à proprio minifteriali ejufdem Capellae, ôc ad ufus fruâua- rios menfae Canonicorum de rébus noftris ibidem contulimus, ficut in prae- ceptis continetur qûae funt exinde fa&a. Ërgo imperamus, ôc notum fieri (4 ) Corrigenduto VIL fiantie Philippi primi Régis fili«, utori Hugonis ( b ) Poftmodùm dira Amniacenfe palatium i Cartpanias Comitis , qui hanc CeUam Mbiiunenii fiio fplendore excidiflet , haec S. Walburgis Ca- Cotnobio > à quo pendet etiam-nunc , fubjecit. pella cum fuis appèndicibus ceffit in dotera Con- Tome IX* Yyy |kk- Digitized by GoOgle y 5 8 CAROLI SIMPLICIS fan&x Dei Ecclefix volumus ôc noftris prxfentibus ac futuris fidelibus, ut A eadem Capella fit fubjeâa fanâx Dei genitrici Mariac beatifque Martyribus Cornelio ôc Cypriano ad Compendienfe Cœnobium, ea fcilicet ratione , ut Prxpofitus & Decanus ex Monafterio Compendii , quod avus nofter Karolus conftruxit , cum aliorum fux congregationis fratrum confilio , in prxfatx Capellx loco conftituant Prxpofitum ôc Thefaurarium ex (a) fuis : ôc caufo fubje&ionis in feftivitate fan&orum Martyrum CotnelH Ôc Cyprianï Thefau- rarius prxfatx Capellx duos cereos duodecim cerx librarum pondère conférât fepulchro eorumdem ad Compendium, ôc v Kal Febr. in dieun&ionis noftrat in Regem inter Prxpofitum ôc femet quinque folidos fratribus exhibeant Com- pendienfibus ; quibus folidis préparent fibi refèâionem eodem die. Quai refe- aio poft noftrum obitum ad anniverfariam depofitionis noftrx diem demutetur. Unde hoc prxceptum fieri juiïimus , per quod imperamus ut pradiébe Capellx B fubje&io firma confiftat. Et ut per cun£ta annorum tempora hoc prxceptum firmius habeatur, manu illud Armantes propria, fubter jufRmus anulo noftro infigniri. Srgnum Catoli Régis gloriofi. Gauzlinus Notarius Vice Rogeri Archïepifcopi recognovit. Datum il il Kal. Maii, Indi&ione vi, anno xxvi régnante Karolo Rege gloriofo, redintegrante xxi, largiore vero heredkate indepta vu. A&um Attiniaco féliciter. Amen, L X X I I, cï™S Dotât Capellam S. Clcmentis apud Compendium, ç Comptndien- Jpud Mabillenium de Re Diplom. pag. $6$. An. 918. T N nomine fan&x Ôc individu» Trinitatis , Karolus divina propitiante cle~ J_ mentia Rex Francorum, Cùm fimus omnes Domino omnium merito fub- je&i, Ôc omniacumque ex Dei largitatis mifericordia confequamur, accepta tamen horum vota fidelium , quibus ex fuis honoratur datte , pro animarum fcilicet redemptione noftrarum ôcxternxvitxadipifcenda remuneratione» Plu- ribus denique notum habetur , Capellam in Compendio paktio noftram dile- âiftimam gratiflimamque conjugem Frederuham maxima ex parte conftruxifle in honore fan&iflimi Clementis Papx ôc Martyris, ut fine quolibet pretio peregrini ôc pauperes ibi fepulturam ob fux falutis memoriam haberent: fedj) adveniente fui obkûs die, expetiit eam perficiendo confummare : quam opitvt- lante Deo behigna perfecimus devotione. Quapropter univerfalis CuiStx Dei Ecclefix tam prxfentium quâmque futurorum fidelium noftrorum agnofcat mduftria, quoniam prxfata noftra conjunx celfitudjnem ferenitatis noftrx adiens t humiliter deprecata eft, jam imminente (ut diximus) fine vitx fux, utunum manfum quem illi dedimus in villa Venetta caufa dotis , traderemus ad altare Î>raedi£lae Capellx , ac eumdem manfum confentiremus Madelgero ejus Capel- ano cun&is vitx fux diebus tenere propter fui fervitii fidelitatem ; 6c quod illi fuerit animi fui confcientiam confefla : quod ôc ita fecimus. Pofteà, prout vifum eft nobis, deprecante fidèle noftro ac venerabiii Comité Aganone, con- tulimus fando Clementi Martyri ad Capellam jam di&am quinque manfos, duos vero in Compendio cum mancipiis , quorum nomina Hermeus , Hil- E deburgis ôc Gundrada filia ipfius cum infantibus earum; ôc de eodem fifco Compendio totius conlaboratûs noftri nonam partem, videlicet in anno- na , feno , fegalibus , ôc de hoc quod rufticè dicitur filviu , necnon etiam de hoftilitio noftro ; manfum vero qui di&us eft ofim fanâi Silveftri , Ebrardus in vita fua habeat , poft deceflum quoque ejus jam di&us locus reci- piat, ôc ficut alias res fibi datas perenniter poflideat. De teloneo quidem mercati memoratx villx nonam ac decimam partem ; de cenfu quoque vini, quod accipitur de Compendio ac Venetta , nonam partem j ôc de moneta ejufdem palatii decimam ôc nonam partem. Similiter de cambis ôc rabernis ( « ) Id «il ex Canonicis , qui tune Compendienfem Bafilicam tenebant. Digitized by Google y ï) I P L O M A f A. n* A vinatus , de tranfitu etiam navis in Venetta nonam 6c decimatn , feu de hoc quod dicitur canda, quam accepimus ex Epifcopatu Sueflionenfi , ôt de Cœno*- bio fancïi Medardi nonam ac decimam ad Capellam fanât Clementis con- -cedimus. Duos ûlios veto manfos in Vermeria interjacentes cum mancipiis* quae funt haec , Wandelerus , Hunoldus , Gulfredus & uxor ejus Tethildis cum eorum liberis , Ingelhardus ôc uxor ejus Hamia cum fuis irtfàntibus ; unum quoque manfum in Villareis , quem habuit Gfimboldus , cum mancipiis Adel- geo ôc ipfîus conjuge : culturam namque prope pontem Vermeriae contra pala- tium fitum , ôc de ipfo quoque fifco conlaboratûs noûri , nonam partem fct- licet in annona , feno , fegalibus , vino , necnon etiam ôc tranfitu navium ipfîus villae; haec omnia fuprà indita, deprecante jacn dicta fidèle noftro ac vene- cabili Comité Aganone, jam dicta loco conceffimus. Denique difponimus in B eadem Capella cuftodiam Canonicorum , qui ibi fint jugiter, ac die noâuque Deo iaûdes horis pfallant competenttbus, ôc qui noftri fintmemores, feu pro conjuge noftra Frederuna quotidie agant Vigilias ôc Miffas, ac in ceteris pre» cibus eam fedulo rememorari ftudeant > ôc pro nobis, quandiu advixerimus, -ôc pro honore praefatae noftrx Frèderunae quoque conjugis ac noftro fidèle Aganone hos décantent pfalmos ; Beatus qui intelligit. Mijerere met Deus. Deus Mtfereatur. Inclina Domine. Jubilât e De ficut diximus. Sed ut major ei «fTet obleâferio ôc defiderium pro illa orandi, reliqua quae pofteà conceffi- mus fancta Glementi, fimiliter ipft concedimus, ut in vita fua poffideat illa, Côc cuftodibus Capellae alimoniam procuret, ôc annis fingulis infeftivitate fan&L Clementis , quae eft -nono Kalendas Decembris , fratribus Gompendienfis Cœ- nobii refeâHonem faciat, qui eo die folemnitatis Miffam veniant celebrare in jam di&a Capella : ôc priufquàm intro introeant , omnes in commune xv pfal- mos , hoc -eft cantica graduum , cantent pro conjuge noftra Frederuna. Poft Madelgeri verb deceffum ea pcaefata Capella fit causâ fubje&ionis fubpofita ad Monafterium fanâat Mariae atque fanctarum Martyrum Cornelii ôc Cypriani , ea dumtaxat ratione , ut Praepofitus ôc Decanus cum aliorum fratrurn confilio in illa Capella ponant feniorem cuftodem> qui Deum fit timens , ôc fibi habeat illum manfum in Venetta ad altare ttaditum in luminario : manfos verb ac ïionas ôc décimas , quas dédimus fancta Clementi , teneat in obedientia \ ÔC iexinde fideliter aliis , quod in fua difpofitione habebit , cuftodibus victam fub- D miniftret , ôc refe&ionem unam in feftivitate S. Clementis , ôc alteram in an- niverfario Aganonis , tertiam verb in anniverfario Madelgeri fratribus faciat Compendienfibus, ut in eorum anniverfariis Vigilias ôc MifTas agant. Volu- mus denique ut neque Regia poteftas fuorum cuiquam , neque per prae- ceptum vel jure beneficiario praefcriptum locum tradere prxfumat , aec ipfa poteftas ( ut diximus ) regalis aut aliqûis regalium virotum aliquod fervitium à feniore cuftode requirat ; vel in domibus eorum , vel in omni po- teftate S. Clementis hofpitari prxfumat ; neque Praepofitus feu Decanus aut congregatio umquam inde aliquid abftrahant , aut aliter aliquid ibi ordinent praeter id quod ftatuimus. Volumus etiam ut ftec fratrurn Praepofitus , neque Deca- nus , feu Thefaurarius hanc fupradi&am praelatiunculam fibi prxfumant : fed probatam ôc Deum timentem perfonam eligant cui eam committant. Damus £ etiam licentiam ut , fi quis noftrorum fidelium praefato fancta loco fuum alo-» dium dare , aut ejufdem loci Canonicis vendere voluerit , juxta quod ftatuit avus nofter Imperator Karolus Compendienfi Monafterio , ôc nos pofteà ia loco à nobis in honore vifginis fan&x Valburgae conftructa, faciat, ôc poft de- • cefTum Ganonici ad prxdiâum locum deveniant. Unde hoc praeceptum no- ftrx auctaritatis fieri juffimus , per quod prxcipimus ut res fupradi&as cum omni integritate, fex manfos cum mancipiis , terris cultis ôc incultis , vineis, pratis, pafcuis , aquis aquarumve decurfibus , exitibus ôc regreffibus , ôc omnibus . . . , . . praefatus locus habeat , teneat , perpetualiter poffideat. Et ut hoc praece- ptum firmiter credatur , ôc inconvulfum femper maneat , manu propria fubtet Armantes , anulo noftro jufllmus infigniri. Signum Katoli gloriofUfimi Régis. Yyyij i tint. 540 CAROLI SIMPLICIS Gozlinus Notarius ad vicem Herivei Archiepifcopi fummique Cancellarii À recognovit & fubfcripfit. _ Datnm feptimo Kalend. {&) » . ^Indi&ione feptkna, anno xxvi régnante Karolo Rege gloriofiflimo, redintegrante xxi , largiori vero hereditate inde- xa vu. A£him Lauduni caftro in Dei nomme féliciter. Amen, L X X I I I, ex Ghana- Caftrum circa Bcclefiam S. Martini Turon. confirmât eidcm Eoclcfîx, ■io S. M*r- Apud Martenium Tom. ï ÀmpL ColUcl. col. zjz. An. 918. T N nomine fàn£he & individus Trinitatis , Katolus divina propkiante cle- B X mentia Rex Francorum. Cùm locis divino cultui mancipatis, ob divina: fervitutis amorem , opem congruam ferimus ad fublevandas Dei fervorum ■commoditates atque utilkates, & Regum morem décerner hnplemus, & id nobis profuturum ad xternx remunerationis pfasmia capeffenda veracitet cre- dimus. Idcirco notum effe volumus omnibus fanâae Dei Ecclefiae nofttifque fidelibus, tam prxfentibus quàm & futuris , quia adiens noftri culminis fereni- tatem Cornes Ôc Marchio nofter venerabiÛs Rotbettus , ftuduit humiliter ex- petere quatenus de caftro , quod eft circa Monafterium S. Martini egregii Confefforis Chrifti, de quo ipfe Abba habetur , praeceptum noftrœ auâoritatis fieri effet placitum , ob immunitatis gratiam , fcilicet ne quifpiam ibi praeter Abbatem five Canonicos cjufdem Cœnobii umquam ab hac die deinceps ali- quam de quacumque re haberet exercendi poteftatem, fie hujufmodi petitio-C nem firmam effe in perpetuum fanciremus. Nos autem primo ob fahitem no- ftram , deinde ob petitionem feu fuggeftionem ac devotam erga* nos fidelita- tem praefati Comitis concedimus ac concedendo confirmamus, ôcfuper hanc ceflionem noftrac auâoritatis praeceptum fieri mandamus , per quod prxci- pientes decernimus ut ab hinc in iùturum nulJus quilibet Cames, neque Vicecomes qui dicitur , neque judiciaria feù quaelibet humana poteftas ha- beat poteftatem , vel inférât aliquod praejudicium de caftro fito in igyro Cœ- nobii S. Martini. In cotnkatu vero Turonum fuperque fluenta Ligeris , ïiifî tantummodo Abbas ejus loci , neenon & Canonici , ficut poftulatum eft à. Co- mité Se Abbate Rotbetto. Et ut haec noftrac concefftonis feu confirmatioms auctoritas firma 6c inconvulfà fit femper , quatenus pto nobis S. Martinum cum fuis fidelibus jugiter intercedere fentiamus, manu propria eam fubter fir- D mavimus , 6c ânoli noftri imprefllone juffunus infigniri. Signu'm Karoli Régis gloriofifllmi. Goflinus Notarius ad vicem Erivei Aîchipraefulis fummfque Cancellarii re- cognovit. Datum Kal. Decembris , Indi£tione ( b ) vi 1 , armo xxv 1 régnante Karolo Rcge gloriofiflimo , redintegrante xxi , latgiore vero hereditate indepta (c) vu A&um Caftro Lauduno in Dei nomine féliciter. Amen. L X X I V, E* charta- Eptkio Âdeli fuo concedit viîlam Coniacum. In Sthedis D. de -Gagmeres. ■f'xoN'tvernetf ^ 'fi- Tt, ÏK nomine fàn£he ôc individu* Trinitatis , KarôJus divina propittaflte cle- mentia Rex Francorum. Regalis celfitudinis mos-eft fidèles i«os doais mul- tlplicibus honorare, 6t honorando eos fidelk>res prçparare in fûo fervitio. Id- circo nofeat univerfitas omnium fan£tae Dei Ecclefi* fidelium , tam noftrorum praefentium quim ôc futurorum , qùoniam accedens ad genua ftoftrac ferenita- tis fidelis nofter Cornes Siguinus, expetiit humilker quatinus quidam noftro (a) Reponendum, "Decembris , & tune Tndifiio feptinw îndioafflda eft àmcniè Septeabri. ( b ) Jam cunebat Indiftio feptima à menfë Septembri. (f) Legendum VU-, ut in fuperiori Diplomate. Digitized by Google DIPLOMATE w Aîttque fiio patiter fideli, nomine Eptino , atque cjufdem conjugi, cujusnomen ■cft Grimeldis , quafdam resad habendum perpetualiter concedere dignaremur. Cujus petitionem libenti animo fufcipientes, concedimus prxfàto Eptino at- que fux conjugi Grimeldi in comitatu Never nenfi villam , qux dicitur Co- niacus, fuper rivulum Lucada , cumCapella in honore S. Auguftini confecrata, cum mancipiis utriufque fexûs ôc reliquis ibi appendiciis ex integro. Unde hoc noftrx benignitatis prxceptum fieri , ac memorato Eptino feu fux conjugi Grimeldi dari prxcepimus, per quod imperamus ut fupràfcriptas res tam inqui- fîtas , quàm adinquirenchis , cum prxfata vero Capella , mancipiis utriuf- que fexûs , terris cukis ôc incultis , vineis , filvis , pratis , pafcuis , aquis , aqua- tum decurfibus , ôc cum omnibus rébus aliis , qux func appendices ad villam Coniacum ex comitatu Nivernenfi, habeant, teneant ôe poffideant, fie quicquid B voluerint , firmiffimam 6c liberam obtineant faciendi poteftatem in omnibus 9 utpote de aliis rébus fux proprietatis. Et ut hxc noftrx prxceptionis au&oritas perfqtura annorum tempora verios credatur, & attendus obfervetur, annuli noftri impreffione eam fîgillari juflimus , manu propria fubtus firmando. Gozlinus Notarius ad vicemHerivei Archiepifcopi fummique Cancellarii re- cognovit. LXXV, .Quadros terra: j(> confère Capellsc S. Clcmentïs apud Compendium. Ex Chanulario Compendienji. CTN nomine fan£tx ôc individus Trinitatis , Karolus divlna propitiante cle- Chra a», X mentia Rex Francorum. Quicquid .... Notum fit omnibus fanâx Dei **** Ecclefix fidelibus fie noftris , tam. prxfentibus quàm 6c futuris, de Capella fanât Clementis Chrifti Martyris, quxeft condka in noftropalatio Compendio, quia, ut plurimi norunt , cariflima quondamconjunxnoftraFrederuna illam fundavit, ôc per iUius petitionem ordinavimus qui eam euftodirent , ÔC qui Canonici in ea fungerenturDei fervitio : fie res quafdam ibi contulimus per cartarum feripta, qux illic hodie fervantur, pro utilitate ibidem Deo fervientium. Habemus igitur in animo talem benivolentiam, uteotidie magis ac magis in quoeuraque modo locus fiierit , abundare ôc accrefeere [faciamus] municipium ejufdem Capellx propter commodkatem famulorum Dei illic fervientium. Unde ad praefentem ho- ram tribuimus addentes ad ipfam Capellam de terra quinquaginta quadros ôc fex, D quxeonjacet juxta exteram terram,quam ibi dedimus prope eamdem Capellam ex parte feptentrionali ôc parte fluminis Yferx contra parietes ejufdem Capellx ôc adhxret Broilo. Ut hoc prxceptum veriùs credatur , ôc [ diligen- tiùs] fervetur per futura tempora , manu propria Armantes , anulo noftro illud juflGmus ligillari. Signum Karoli Régis gloriofiffimi. Gauzlinus Notarius vice Rodgeri Archiepifcopi recognovit, Datum Kalendis Junii, LXXVL Abbatiam S. Servatii Rutgero Trevirenlî Archicpifcopo refticuit, i* GejUt Architp.lrf Apud Marunium Tom. 4 ampllff. Collect. col. 148. vtr. IN nomine fan&x fie indlvidux .Trinitatis, Carolus divina propitiante cle- An.pi* mentia Rex Francorum. Dogmate divino inftruimur ôc regia majeftate mo- nemur quatenus Sanctorum locafub folida tuitione provideamus, ôc fi qux funt alicujus pravitate attrita , ad priftinum faciamtis reverti ftatum, Noverit igitur omnium fan&x Dei Ecclefix fidelium , noftrorum videlicet prxfentium ac futu- Torum induftria, quoniam vir venerabilis nobis fidelis Rutgerus Treverenfis Ecclefix Archiepifcopus fxpius plangendo adiit celfitudinem noftram , dicens quod Abbatiam fandi -Servatii , qux eft conftruSa in Trajecto , in comitatu Mafeland, quam dédit per fuum prxceptum fibi commûTx Treverenfi Ecclefix X y y Hj Digitized by Google ?4i C A R O L I SI MPLICIS Arnulphus Rex , fed violentia Raginheri Comitis 6c filii ejus Gifilberti à A prxdi&a Treverenû* Ecclefia jam olim effet injuftè ablata. Ergo ad caufas noftras ejus proclamationem mittens ,judicio Scabinorum palatii noftri,ôc atte- ftatione omnium fidelium noftrorum, ipfam Abbatiam S»-Petro , in cujus hono- rem eft conftru&a Treverenfis Ecclefia, ôc prxnominato Prxfuli reddimus,ùt in perpetuum fine cujufpiam conttadi&ione cum omni integritate ipfe & fuc- ceflores ejus ipfam Abbatiam teneant atque poflldeant, 6c quidquid pro fiia fuxque Ecclelix utilitate ex ipfa facere decreverint, liberam in omnibus poté- ftatem habeant faciendi. Et ut hxc notitia inftantifrus ôc foturis temporibus rata effe credatur , 3c firmior habeator , figillo noftri palatii eam toborari jufllmus. Haec fuîit TiOTnina iqui prxfatam coritulerunt judkium , videlicet Epifco- porum; "Wifridus , Dado, Raubertus, Abbo -ôc Stephanus : fed Comitum ;É Matfridus, Sigardus, Otto, Fulbertus, Chriftianus, Erkengerus, Ifembardus, Hungerus, Ecfiridus, Ermenfridus, "Walterus, item "Walterus: necnon ôc Sca- binorum; Blidulphus> Regnatdus, Adelbertus, Sigebertus, "Witterus, Adel- •bardus , Rubertus , Bernacrus , Volmarus , Roricus , Otkerus , Ingrannus , Betto, Engilbertus, Sunnus, Filbertus, Ifwardus. Rathbodus Notarius, prxcipiente domno Rege Carolo, hanc notitiam fcripfit. •Dàta -Idibiis Junii, Indîél. [vu], anno xxvn régnante Rege Catoto, redintegrante x x n, largiore vero hereditate indepta («)vhi. A&um Eriftal palatio, 1/X X V i t c Col ~ PôfTeflîones & immtrnitates Turonenfis Ecclefia: S. Martini confir- mât , eique donat jus condends moncta:. Àpiïâ Martenium Tout, i Aifipl. ColleS. toi. zy3% An. yip. T N homme fan£tx 6c individux Trinitatis , Carolus ejufdem omnipotentis I Dei mifericordia Rex. Si petitionibus regni hoftri Procerum fervorumque Deipro quibuflibet Ecclefiafticis neceflitatîbûs aures noftras pulfantium libentet anriuimus, ôc ad divinx militix in lôçis De© dicatis uberius famulandum auxi- lium porrigimus, id nobis procul dubio ôc àd inftantem vitam tempofaliter tranfigendam, ôc ad futuram féliciter obtinendam commodum venke conR-t) dimus. Cognitum igitur fore omnimodis cupimus omnibus Chrifti noftrifque iidelibus, prxfentibus fcilicet atque futuris, quoniam adiit ferenitatem cul- mïnis noftri vir quidam fpecialiùs venerabilis germanus quondam prxde- cefforis noftri domni Odonis Régis fidelis nofter Robertus , gregis eximiï Confefforis Chrifti B. Martini, Bafilicxquè ipfius atque rerum Abbas, revê- tent er expofcéns ut res omnes, quas olim laudabilis pietas ôc follicitudo priorum patrum, necnon ôc paftoralis cura fan&orum Apoftolicorum , feu etiam prxdecefforum noftrorum parentum, Imperatorum fcilicet ôc Regum, per inviolabilia femper prxcepta, quafque anteceffor fuus quondam Vivianus & Martini Abbas, ôc poftmodùm vir venerabilis propinquus nofter Hugo ejufdem S. Martini Abbas, fuo nobili obtentu ob amorem Dei ôc reverentiam ejufdem B. Martini, cujus defenfor erat , cum magno orthodoxo Carolo avoE quidem noftro, eldem S. Martino ÔC fratribus diâx congregationis ad fpe- cialiter futuris temporibus ferviendum , feclufa omni fuorum ditione Abbatum, ad eorum fpeciales ufus perpetualiter poffidendas obtinuerant ; nos eafdem ôc in futur© eidem San&o conferendas noftris futurifque temporibus fub noftrx immunltatis tuîtlone confiftere, Ôc ab omni publica funSione, ac judiciaria exattione per noftrx prxceptionis feriem immunes liberafqùe decernere diena- remur, Quarum rerum atque villarum nomina hxc funt : Lugogalus fcuicet i In Litteris t>adonis Epifcopi Virdunenfis, chaëlis ad Mofam. Aftum ad Caflellum Jub àitVttl ' quibus confirmât concambium feu permutationem Kalendas Decentbris, anno FUi régnant* Kortk .cquamdam ab fe 6c abUnçrimno Monacho S. Mi- Rçge in rtgno Lotharii. Digitized by Google diplomata; m A cum Ecclefûs 6c omni integritate fuorum appendicium, & res alias ad eamdem villam pertinentes , qux quondam in beneficiis ôc precariis datx fuerunt ; fed pietas prxfati Roberti Abbatis fratribus reddidit ; Brugogalus quoque cum Ecclefiis & quibufdam villulis, (a) Pagniaco videlicetôc Prunariis, quas etiam prxfati Abbatis benignitas ipfis reftauravit habendas ; Portus etiam cum Ecclefîa ôc omnibus rébus ad eam pertinentibus ; Bladalaïcus denique cum Ecclefîa ÔC omnibus fuis rébus ; Dociacus quoque cum Ecclefîa & omnibus rébus ad ipfam pertinentibus , Antoniacus , quinetiam ôc Curciacus ad eorum veftimenta cum ocreis ôc omnibus rébus fibi pertinentibus ; Pfeudoforus etiam qux ôc Sodobriadicitur, cum Ecclefûs & omnibus rébus ad ipfam pertinentibus, ex quibus quxdam funt in beneficio datx , fed eafdem per altitudinis noftrx prx- ceptum fratribus reftaurandas prxcipimus, 6c cum aliis infuper rébus quas B Guarnegaudus Vicecomes fratribus dédit cum Ecclefiis in honore S. Dionyfii ôc S. Leobini in eifdcm rébus conftrudis : Medonia cum Ecclefîa Ôc om- nibus fibi pertinentibus rébus, ex quibus quacdam funt in beneficio datx; fed Prxfàtus Robertus Abbas ipfas per hanc noftram prxceptionem fratribus reftaur ravit: Curciacus in pagoTuronico cum Ecclefîa & omnibus aliis rébus fibi per- tinentibus, & prato in villa Canabas fîto atque fàrinario pro ipfo quondam dato : Vobridius atque Tauriacus , Caftanetus ôc Odatus atque Catunetus cum Ec- clefiis ôc omnibus ipfis pertinentibus rébus, alter etiam Vobridius ôcRefti- niacus cum Capellis & quibufdam rébus fubdolè quondam fublatis, Novientus, Magittus , atque Geneftolius , Prifciniacus ôc Patriciacus : item Vobri- dius in pago Cenomannico & Vania villa cum Ecclefîa , & villa Vafcomia in pago Aurelianenfî , quam Adradus Vicecomes fratribus dédit. Liradus etiam C cum Monafterio 6c omnibus fibi pertinentibus rébus ,Belvacus etiam ad calcea- menta fratrum cum Ecclefîa 6c omnibus fibi pertinentibus rébus, pro qua Marciacum villam in pago Arverncnfî in concambium dederunt. Cableia etiam in Tornotrenfi cum Monafterio ibi conftru&o, ubi S. Martinus quafî peregrinus quievit, cum villa Cumifiaco, Ninrianco etiam 6c Ulciaco, cum Ecclefîa 6c omnibus fibi pertinentibus rébus ; Miliciacus etiam prxdium cum omnibus fuis diftri&is , ficut temporibus domni Caroli Régis diftinguebantur. Mons infuper; villa in pago Milidunenfi cum Ecclefiis 6c omnibus fibi pertinentibus rébus, necnon etiam Saldoa ac Novientus , cum Capellis & omnibus rébus fibi per- tinentibus ; Merlaus etiam , quam piiflimus genitor nofter domnus Ludovicus Rex ad ferviendum fratribus in die fux ad regnum ordinationis atque depo- fitionis , cum omnibus rébus fibi pertinentibus, Deo ôc S. Martin© prona mente D perpetuo donavit. MarcigniaCum ôc villam fuper fluvium Ligeris , quam grex B. Martini cum prxfcripto Roberto ex propriis rébus commutavit , ôc infuper Areas cum Sala , qux quondam dicebatur Malediâa , qux modo propter receptionem S. Martini Domus - Dei dicitur, intra muros Turonicx urbis fitas, cum muro 6c pofterula, habentes in circuitu à porta Aurelianenfî ufque ad arenas perticas nonaginta fex * dantos , quod ipfis domno Hugoni Abbati * to libato Archiepifcopo reddere imperamus pro amore Dei , ita dumtaxat, ut à nobis reftitutam S. Petro ufibufque fan&ae TreverenfisEc clefiae , abhinc in fa- turum nullus valeat eam fubtrahere vel dividere exinde : fed noftrae pietatis muriere ipfe Archipraeful Rutgerus ôc ejus fucceflbres memoratam faepe Abba- tiam habeant, teneant, cum villis , mancipiis utriufque fexûs, 6c omnibus ré- bus juftè ibidem pertinentibus , ôc earumdemreramexaûionibus,ôc omnia ad fe pertinentia regant 6c difponant pro fuae utilkatis ftudio , ficut priorum Re- gum automates patefaciunt. Hanc igitur Abbatiam reddendam noftrae audo- rîtatis jDraecepto Archipraefuli Rutgero fuaeque Ecclefiae manu propria roboravi- rhus , ôt anuli noftri impreflione muniri juilimus. D Signum Caroli Régis gkmofiflimi. Gozelinus Notarius ad vicem Rutgeri Archipraefulis fummique Cancellarii recognovit. Dâtâ vu Idus Julii, Indi£t.£ vu ], anno regni Caroli incliti Régis xxvn, redintegrante xxii, largiore vero hereditate indepta vin. A&um Theodonis- villa. L X X I X. Res concédas Monafterio Màurinianar-vallis confirmât. Ex Chartulario hujus Monafterii. g An. 9X0. T N nonûne fànéïae ôc individuae Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- J. mentia Rex Francorum. Si petitionibus fidelium noftrorum juftis & ra- tionabilibus , divini cultûs amore , aflenfum praebemus , id nobis proculdubio ad aeternam beatitudinem capeflendam profuturum effe credimus. Notum ergo effe volumus cunûis fidelibus fan&ae Dei Ecclefiae & noftris , tam prae- fentibus quàm ôc fùturis , quia Cornes venerabilis pariterque Marchioôc Abbas Mnienvai Monafterii S. Mariae * Maurinianx-vallis ( a ) Robertus noftram adiens fere- nitatem , expetiit quoddam renovare praeceptum fuper res fratrura atque ( a ) Robertus ifte filîus erat Roberti Fortis , vallis : quem titulum priiis ufurpaverat Theoderj? ?3 te ï autem Odonis Régis. Erat is Abbas fecularis eus Cornes, (fie ferebamilla tanpora ) Cœnobii Maurinianas- Digitized by Google DIfLOMATA, ut À Sanâimonialium fupradi&i Cœnobii. Contigit enim illud Coenobium igné cremari , in quo exufta funt praecepta , quae virorum optimus avus nofter Ka* rolus de rébus eorumdem fratrum ac San&imonialium fecerat per de^reca- tionem bons mémorise avise noftrae Irmintrudis Imperatricis. Deputavit ita* que Imperator Karolus ob fuam falutem & fuae conjugis praememoratae fratri- bus fie Sanâimonialibus de Cœnobio Maurinianae - vaflis , fito in pago * Va- * uvatàt dinfe , partem aliquam de rébus 6c villis Abbatiae Maurinianae-vallis ad diver- fos ufus ôc neceflitates illorum fuftinendas : quae res fubcer funt notât*. In pago SU vaneâenfe villam eis largitus eft di&am Betton-cortem , in qua man- fus eft dominicatus, ad quem refpiciunt viginti feptem manfi , 6c Ecclefia , fa- rinarius , camba , filva minuta : in eodem item pago in villa Rovres manfum unum ad vacariam habendam. Item conceffit omnem tertiam partem filva- B rum , quae pertinet ad villam Plaitleyacum in ufibus eorum. In pago denique Meldenfi fuper Maternam flumen in villa conceflit eis Taurinica manfos fex. In pago vero Ambianenfium villam affenfit quam dicunt * Parvovillarem , in * PeetMm qua manfus eft indominicatus , cum manfis xxn , cum camba , Ôc Ecclefiam cum Capella , filvae duae. In pago etiam Virmandorum delegavit villam eis vo» cabulo * Fonces, fitam fuper flumen Engon ; Ôc eft ibi manfus indominicatus , * Rnch» cum manfis xxiv 6c dimidio, Ecclefia, camba, filva. In pago Àtrebatenfi prae- buit fuper flumen Senfadam villam Ducentis di£tam , in qua habentur manfi xxix ôedimidius, Ecclefia, farinarii duo, cambae duae, filva. PofteàTheode- rico Comité venerabili 6c Abbate jam di£ti Monafterii deprecante , poftea di- gnus memoria Rex Karlomannus , qui nofter fuit frater, faepedi&ae congrega- tioni in pago Silvane&enfi dédit de jure fuae prop'rietatts nfeum qui vocatur Ç * Frafnedus , ôc eft fitus fuper flumen * Altona , in quo habentur manfi l x x , * fw» 0 j in his locis conjacentes , in villa Femy , in villa Rodomo , in villa * Waftente» * vicino, inFabertas, in Belle-malle , in Vifteriaco, in Redo; haec villa eft in vo ifm. ago Sueflionenfi , funt ibi filvae très, Ecclefia cum Capella, farinarii très. De is igitur rébus fuperiùs comprehenfis , ut nullus hominum praefentium feu futurorum inquietudinem , refragationem , praejudicium , vioientiam , fubre- ptionem, fubtra&ionem , diminorationem , divifionemtentet facere praefatae congregationi, hoc noftrae au&oritatis praeceptum fîeri eidemque dari jufli«- mus , per quod res quas Imperator avus nofter Karolus, feu Rex Karloman- nus dederant, cum Ecclefiis, aedificiis, vineis , terris , pafeuis, filvis , pratis, aquis aquarumve decurfibus, farinariis , perviis , adjacentiis ,mancipiis utriuf- que fexûs , Ôc omnibus aliis exa&ionibus juftis, confirmamus jure rîrmiffimo I> habendas praedi&ae congregationi. Cum fupradiâis rébus in pago Silvanectis confirmamus eis in villa - Almannorum feptem manfos ôc dimidium > cum camba ôc molendino. Quas res homo quidam, nomine Abba , dédit memo- ratae congregationi ; ôc poftmodùm Rex Odo eidem confirmando confenfit. Ut igitur hujus prascepti au&oritas per futura annorum tempora firmiter ob- fervetur , manu propria fubtus Armantes , anulo noftro eam figillari jufiimus. Datum xiii KaLFebr. Indi&ione v 1 1 1 , anno ( a ) x x v 1 1 1 régnante Ka- rolo Regc gloriofo , redintegrante x x 1 1 1 , largiore vero hereditate indepta yi m. A&um Caftro Sueffionis féliciter ôc congruè. Amen. («) Corrigendum, arma XXFJ1 , nifi initium tegni ducatur ab ineuûte Januario} Z z zij 54 $ ÇAROLl SIMPLICIS L X X X. A Privilégia Abbati* Prumienfi ab anteceflbribus concefTa confirmât. Apud Joh. NicoL ab Hmtheim inHiJl. Trevir. Diplom.pag. z I P L O M A T A. s w Apaganorutnjfeuâliqua negligentia* vel nimia vetuftate deperhTe probatur, nul- lus contra locum illum ejufque privilégia aliquas repetitiones aut occafioneS Î>ropter hujufmodi rem movefe deinceps prxfumat : fed quodcumque loco illi ècundùm legem à quocumque conlatum eft > ha&enufque fine repetirione pofledit, jugiter abfque contradiâione poflideat. Et fi aliqua exinde per pra- vitatem pravorum hominum fint fubduoa vel fubtra&a , repetendi ea libérant habeant facultatem. Inter libérales donationes, quas deceffores noftri Reges loco eidem contulerunt , reperietur hoc ab eis eue conceffum, quatenus, fi reâores ejus utile judicaverint, mercatum ftatuant in quocumque poteftatis fuae loco voluerint, propriique numifmatis * percufluram monetamex regali *p tt< regia haberent auâoritate licentiam ; quod & nos , fi Abbas neceflarium di duxerit, libenter annuimus, oc auâoritate noftra roboramus, fitque locus ille B fub tutamine vel emunitate noftrae defenfionis, ficut fuiffe probatur fub omni, qui ante nos fuerunt , Regum tuitione. Et quia Rex non dedignatur caeleftis loci illius efle pofleflbr, Rex terrenus, in quantum valet, ad vicem ejus hujus ftudeat infatigabilis efle defenfor ; quatenus milites Chrifti ibi degentes pro nobis atque omnibus ad nos pertinentibus continuas preces & laudes diu no&uque Deo perfolvere certent. Et ut haec liberalitatis noftraî inftitutio fir» miorem obtineat firmitatem, manu propria fubter firmavimus, annulique noftri impreflione figillari juflimus. Signum Caroli gloriofi Régis. (a) Gauflinus Notarius ad vicem Rotgarii Archiepî&opï furamique Can-: cellarii recognovi. Data xiii Kalend. Septemb. Indi&ione oclava, (b) régnante Carolo Rege, C redintegrante xxu , largiore vero haereditate ix. A&um in pago Arduennaria in villa nuncupata Longramp, X X X X I. Abbatiunculam Marellias confert Ecclefîae Cameracenfî* Ex Chronko'Balderici , Vtb. I cap. 67* IN nomine fan&ae & individu* Trinitatis , Karolus divina propitiante cle* Aa. mentia Rex Francorum. Chriftianae converfationis religio bipertito videtuf regimine fubliftere,Regaii utique & Sacerdotali. Ergo Sacerdotale decetRegiis D augmentari acfublimari honorum munificentiis , quô Regalis diu dignitas refi- deat in folio regni fub aequitatis virga, juxta quod Deus de fe in Sapientia loquitur; Ver me Reges régnant, & judices legum décréta difcernunu Hac de caufa prov* noverit fan£tx Dei Ecclefîae fidelium religiofitas quia Comités venerabiles Ha* gano ac Rodulfus noftram adeuntes ferenitatem, humiliter expetierunt ut fan£tae Cameracenfis Ecclefîae , cui praeeft Praeful Stephanus, vir quippe totius regni ftrenuus , ad fan&am Dei genitricem Mariam largiremur fub perpétua faeculi fubje&ione, in pago Hainoënfi fuper fluenta Helpraî, Abbatiunculam diâam* Marellias, ubi jacet S. Hunbcrtus corpore, in Ecclefia quas eft in honore S. Pétri dedicata. Nos itaque illorum cognofcentes congruam eff« petitionem , devotè eamdem AbbatiunculamxumfuiS omnibus adjacentiis dele* gamus ad praedi&am fedem fan&ae Mariae, perpetualiteribi habendam. Dehinc E & venerabilis Cornes Sechardus expetiit ipfe ut in pago praefato Hainou fupef. flumen Hon Abbatiunculam diâam Crifpin, ubi jacet S. Landelinus, in Ec* clefia in honore S. Pétri dicata, quam Abbatiunculam idem di&us Sechardus beneficio habebat, concederemus S. Maris ad praefcriptam fedem Cameracen* fem, perpetualiter ibi habendam cum fuis omnibus adjacentiis: & ita fecimus» Verùm precatu praedi&orum Comitum permittimus , ob remedium animas noftrae , praefcripto Antiftiti Stephano in loris fuae conceflis Ecclefîae , hoc eft Marellias feu Crifpin , mercatum ftatuere , & teloneum inde capere. Et circunt ifta loca, quantum unius leugae tetenderit fpatium, neque Cornes, neque ulla ( a) Pctperàmin tâitQ,'Dtmtlhms. b) Comgendum , amo XXYU1 rqpum Carolo Rege , rtihlt$graKt§ XXIII, largiore vtrb fefrft&tfj indef, Zzz iij jjo CAROLI SIMPL1CIS judiciatia poteftas freda exercendi poteftatem habeat ; neque quilibet pracfen- A tium vel fuccedentium de illis dittis Abbatiunculis S. Mariae Cameracenfis Ecclefiï tentet facere abftraétionem , fubreptionem , divifionem, refragatio- «em, inquietudinem, contradiétionem , praejudicium , violentiam ; fed cum •villulis fuis ac earum continentiis, videlicet Ecclefiis, aedificiis, filvis, ptatis, pafcuis, tettis, aquis, aquarumque decurfibus, farinariis, pifcationibus, per- • invu* viis, * vineis, mancipiis defuper commanentibus , & quicquid ibi in omnibus •rébus juftè & legalitet appendet, habendum , poflidendum S. Mariae ad fupra- diûam fedem tradimus : faciantque re&ores ejus Ecclefiae exinde quodcumque fua fiiorumque popofcetit militas. Unde hoc praeceptum firmitatis induftria . fa&um manu nrraamus noftra ad opus 5. Mariac , 6c anulo noftro juflimus iigillari. Signum Karoli Régis inclyti. B Gauzelinus Notarius vice Rotgeri Archiepifcopi fummique Canceilariï jrecognovit. Datum vi Idus Septembris , Indi&ione vui , anno xxvm régnante Karolo Rege gloriofo, redintegtante (a) xxm, largiore vero haereditate indepta ix. A&um in palatio Heriftallo féliciter. Amen. LXXXIL Res quafdam confirmât Monafterio Maricolenfî. Apud Mirœum in Codice Donat. piarum , p. 121. C fcu.Sii. T N nomine fanftoe & individu» Trinitatis, Carolus Dei gratia Rex. Omnium J[ fanâae Dei Ecclefiae fidelium praefentium ac futurorum noverit induftria, qubd Ingelramus illuftris Cornes ad noftram fe colligens magnificentiam , expo- fuit qualiter fratres Maricolenfis Ecclefiae, quae conftruda eft in honore fanâx Dei genitricis Mariae ôc S S. Apoftolorum Pétri & Pauli, ubi etiam pretîofif- fimus Confeffor Humbertus corpore quiefcit humatus , penuria laborantes, divinum , ut expedit , nequeunt implere officium , ôc qubd miferatus ufibus eorum xxx fratrum fuppeditaverit res ad eamdem Abbatiam pertinentes : in ^ pago videlicet Laudunenfi , in villa Macerias five caftello , ubi S. Humbertus eftortus, triginta très manfos ; ôc in eodem pago, in villa Salveriis quinque * Wtrem manfos ; & in pago Hainao , in villa * Vercinio , fuper ipfum fluvium manfos * Hdfrt decem; in eodem pago , in villa Lideneicas, fuper fluvium * Helpram manfos j> o£to, ôc illos, qui in Hulta conjacent, cenfum folventes, ôc filvas ad eos pertinentes, ac cambam in ipfo Monafterio juxta pontem Haifeucias , cum appendiciis fuis, ôc filvam juxta Monafterium fuum, eo tenore, ut de porcis fratrum ibi faginatis nemo paftionaticum exfpeâet, cum mancipiis ôc omnibus appendiciis adpraediâas res pertinentibus : obnixè obfecrans ut has res ufibus ac ftipendiis eorum praecepto noftrae auâoritatis jure firmiffimo delegare digna- remuc Cujus falubribus monitis fàventes, hoc praecellentiae praeceptum fieri, ôc di&is firatribus dari juiïimus , per quod praedi&as res omnes , cum pleniflima integritate, cum terris fcilicet cultis ôcincultis, vineis, filvis, pratis, pafcuis, molendinis, aquis aquarumque decurfibus, ôc mancipiis utriufque fexûs , faepe $iQùs fratribus , ufibufque ac ftipendiis eorum, pro animac noftrae remtffione, perpétua firmkate conferentes delegamus; ut quietiùs ftudeant pro nobis, % conjuge ac proie, ôc pro regni ftabilitate Domini clementiam jugiter exorare. Ut autem haec condonatio delegationis in Dei nomine cunttis ficculi tempo- ribus validiorem ftabilitatis obtineat vigorem , manu propria fubter eamjjp)»^ yimus , ôc annuli noftri impreflione fignari juflimus. Signum Karoli gloriofiflimi Régis. Datum vin Idus Januarii , anno ab Tncarnatione Domini nongentefimp yicefimo primo, Indiâione uona, palatio (6) Lugduno. ( a ) In donatione fàâa AlbienG Ecclefi* à Be- Occit. Tom. i pag. y ff. nevento Prefcy tero : FaSta carra ifla fub die Jovis , (b) Lugdunum GlaVatum intellige feu Latw iy Idus Ofcbris, anno XXIII régnante Karolo Rege. Watt «mw JKXZPapud Vaiffctium inProba* " A Digitized by Google DIPLOMATA. A L X X X I I I. Res quafdam confirmât Abbatiae Maricolcnfi. Apud Mimum in Codice Danat. piarum pag. iity. CHrifti (a) praeeunte & auxiliante clementia, Katolus Simplex Francorum An. 911. Rex cun&is fanâae Dei Ecclefiae five Imperii fidelibus falutifèrae pacis optât ftabilitatem. Notificare voluimus omnibus tam inftantis quàm futuri temporis fidelibus, qubd flexi cariffimorum noftrorum Comitum Ifaac ÔC Aganonis precibus , quafdam res , quas tenere ha&enus in f uo fervitio B folebant Abbates , vel ipforum fidèles caufla beneficii, quae magis congruebant fervire fratribus Monafterii Mariculas , quod in honore conftruftum eft fanâ* Dei genitricis Mariae, principumque Apoftolorum Pétri & Pauli, in quo etiam corpore quiefcit almus Confeflbr Chrifti Humbertus , illas fupràtaxatas res, qux fubter nomine tenus notabuntur, noftra poteftate regia praedi&i loci fra- tribus perenniter confirmaremus. Res igitur, de quibus loquimur, conjacent in fubfignatis locis : in pago Hainoënfi fuper fluvium Helpram , in villa * Taif- * Taifneirê neras funt manfi xxx , cum Ecclefia , culturis , pratis , mancipiis , filva , & omnibus ibi adfpicientibus; & in loco, qui vocatur * Fagetus, manfi quinque * F«j funt in praedi&o pago fuper fluvium eumdem , cum omnibus inibi refpicien- tibus ; atque in Flobodeica manfi dicuntur quinque , cum fuis omnibus appen- diciis; & in loco, qui fertur Magnus Mons, manfus unus ôc ibi afoicientia. Q Juxta hune quoque locellum in Didineicas eft manfus unus , & in Monafterio eft pratum unum, ex quo folet fieri faepe di&is fratribus moleftia. Haec igitur fuprà verbo tenus omnia deferipta , fècundum praediâorum noftrorum fidelium , Ifaac feilicet & Haganonis, humilem petitionem, ad menfam fratrum jam di£ti Monafterii Maricolenfis, regali auâoritate concedimus, ad ftipendia & fetvitia exhibenda : nullique hominum amodo fervitutis debitum folvant , nifi jam di&is fratribus. Datum vin Idus Januarii , anno ab Incarnatione Domini nongentefimo vicefimo primo, Indiâione nona, palatio Lugduno. L X X X I V. P Sub fua tuitione fufcipit FolTatcnfe Cœnobium, Apud Labbeum in Mi/ce il. cur. pag. $16. KArolus divina propitiante clementia Rex Francorum, &c. Quia Praeful* An. pu. reverentiffimus Abbo , unique Cornes venerabilis Haganc, atque reveren- nen & ueffio " dus Abbas * Rumaldus noftrae ftuduerunt innotefeere ferenitati, qualiter Cœno- * Al. Rai- bium Foflatenfe , ubi nunc praeeft praefàtus Rumaldus Abbas confanguineus n f d ^ Ade _ ex noftrae genitricis parte * Adeleifiae, olim deftruûum iidem reaedificantes îaidisd-Ada- reftauraverunt ad integrum, reftitutionem fub Monachico ordine aequaliter Ieidis roboraverunt per praecepta Regum praedeceflbrum noftrorum , à proavo noftro Ludovico atque avo noftro Carolo aliifque Regibus, quidquid eidem E Monafterio collatum eft, & quod Abbas Rumaldus cum fua congregatione expeteret , noftri praecepti * novationem , fub tenore priorum Regum idem * Al. reno- Monafterium fe velle à nobis haberi. Unam quidem noftris obtutibus obtu- vat,onena lerunt au&oritatem domni Pii Ludovici Augufti , qua continebatur qualiter ipfum Monafterium Bego genitricis noftrae proavus penitus deftru&um reftau- raffet ad priftinum ftatum religionis, ôtc. Volumus ut jamdi&us Abbas, 6t fub fe Monachi conftituti fub noftrae immunitatis defenfione pleniter perfiftant. Praetereà in pago Andegavenfi fuper Ligerim Monafterium fanâi Mauri fitum Foffatenfi Cœnobio à fratre noftro quondam Carlomanno fubjeâum , ut unum effent, & fub uno gubernarentur Abbate, in eadem ratione commendamus («) Infolita h«c formula initialis, additaqueeft; nam nufquam fe Carolus Siœplicem vocatrf Digitized by CAROLI SïMPLICIS nerfiftere Denique prclibatus Abbas Rumaldus cum ab hac luce migraverit, A licentiam habeant Monachi horum Monatteriorum ex fefe eligendi Abbatem, nUi inveniripotuerit ibidem ex noftrz .genitricis progeme regulariter ipfe ™vens, qui femper inibi fongatur Abbatis officie Qua: omnia verbo auûo- ritatis noftrœ, Ôc feripto horum apicum rata decernimus perfiftere , quatenus praferipti Monachi pro noftra valeant falute omni tempore Dei exorare cle- mentiam; fed fpecialiter, dum vixerimus, quinto Februarii, quo die un&i fumus in Regem , agant noftri memoriam fuis precibus , 8c poft noftrum decef- fum has mutent preces ad anniverfarium obitûs noftri diem, feu conjugis olim noftrse Friderun* anniverfarium faciant quarto Idus Februarii: addita in his etiam femper memoria noftrorum confanguineorum , qui fuum extruxerunt locum ; infiiper cum omni proie noftrapro Comité Haganone nobis bene fideli habeant -continuare orationem , tJcc. B Signum Karoli gloriofiffimi Régis. Gauzlinus Notarius regalis edi&i vice Rogeri ArcWepïfcopi recognovit. Datum X Kalend. Maii, {a) Indift. vm, anno xxix Carolo Rege glorio- fiffimo régnante, {b) xxm redintegrante, 6c largiore indepta hereditate x, A&um 'Compendio regalis fedis palatio féliciter. Amen, (f ) L X X X V. ■E*am*- Scaldpontem villam conccdit Einonenïï Monafteim rio Ehwnenft. Apud Martenium Tom. i AmpL CollecL col. z?8. tau su. J N nomine fan&ae ôc individus Trinitatis, Karolus divina propitiante gratia j_ Rex Francorum. Si fervorum Dei utilitatîbus 6c neceffitatibus fuftinendis folatia contulerimus neceffatia, 6c animac falutem ptoinde confequï in Dei remuneratione credimus, îc ftatus regni in pace diutiùs ac fecuritate folidiùs roborabitur. Ideb fit notum omnibus fidelibus fan&ae Dei Eccléfiz & noftris, prxfentibus atque futuris, quia adiens noftram cordivolentiam venerabilis Abba Cceno'bii S. 'ConfefToris Chrifti Amandi Robertûs , deprecatus eft ut quamdam villam , quae dicitur Scaldpontis , fitam fuper flumen Scaldim , qnat ex Abbatia fua & dominicatu erat , congregationi fan&i Amandi deputarem, ad fublevandas neceffitates ejufdem congregationis. Cujus petitionem libenter fufcîpientes, devotis Monachis beati Amandi ad eorum ufus fpeciales con- cedimus eamdem villam Scaldpontem, cum omnibus fuis appenditiis legkimis, X>' in terris, pratis, pafeuis, filvis, aquis, mancipiis utriufque fexûs, terminatio- nibus juftis, mobilibus 6c immobilibus rébus. Hoc pracceptum, ut per omnia annorum curricula continuationis obtineat vigorem 3 manu firmantes propria, - anulo noftro illud figillari prarcepimus. Signum Karoli Régis ^loriofi. Gauzlinus Notarius vice Rodgetî Archiepifcopî recognovit. Datum m Idus Junii menfis, Indi&ione nona, anno xxvml Rege gloriofo Karolo régnante , redintegrante xxrv , largiore vero heredkateindepta x. A&um Attiniaco palatio féliciter. ( d) (a) legendum , hdiaiane Vîliï. gratte XX..... largiore her*dit»e i*a«f»r« J£ < b ) Corrig. XXllll, & lie feriptum repéri in AStum Compendio rep* fedit palatto felutter, id ett - ^uobus aliis exemplaribus. anno dccccxxi. '< e ) Mabillonius Lib.6. de Ré Diplom. p. f6o {d) Mabillonius hb. 4* AnnaL Benedk Num. aliud citât Diploma ineditom in quo Carolus Sun- 4j memorat Diploma authenocum , quo Carolus Ï)lex commémorât, religiofe vit» virum laudabi- Rex, Hungeri Comitis interventu, confirmât pre- em, nomine Hadegerum , Sacerdotem , fuumque cariam, quas fideli fuo Vulberto dequibafdamre- Miniâerialem, dicram Juftitiarium , permiflù fuo bus S.Walarici fuecat, confnmentt jamditt» fandaffe Capellam S. Walburgis apud Compen- Comité Hutgero & congrégation? S. Walann , dium "in Templo S. Marias fenaonimque Martf- fub manu ejuterat; ha ut pnediâus ; Volbertns at nim Cornelii atque Cypriani , qirô ibi reliquias ejus uxor , unufque eorum fiiius vel hères , eaidem S. Walburgis Rex conderet ; eidemque Capelkc tes poffideant fub annuo cenfii unius folidi; queni in dotem tribuifle quofdam inanfos apud Verme- ad miffam S. Walatici perfolvant.D feu * atiqmi percommutatione * prxcipientefque jubemus ut nullus Cornes, nec d«tfh vidt- Vicecomes, autVicarius, aut aliqua poteftas prxfatas res inquietare audeat,Q . aut aliquod cenfum exinde prxfumat accipere tam ex his quàm ex omnibus , quxcumque potuerit adquirere : fed libéré teneat atque poflldeat ipfe & omnis pofteritas ejus , nemine inquiétante. Et ut hxc noftrx largitionis au&çritas per fuccedentia tempora firmior habeatur , ôc attendus obfervetur, manu propria fubter fîrmavimus , ôc anuli noftri impreffione juflimus figillari. Signum Karoli Régis gloriofiflimi. , Hagano Notarius ad vicem Rogerii Archiepifcopi fummiqaç Çancellarii recognovit. Datum vu Idus Junii, Indi&ione x, anno xxx régnante domino noftro Carolo , redintegrante la) xxv, largiore verb hxreditate indepta xi, A&un* NovaviÙa féliciter. Amen, . (a) Baldemarus Abbas Caunenfis in Occitania comparavit. Vide Mabillonhua lib-4* ApnaL?W catnpum guemdam in pago FUinenfi anno X Xy ned. Hum. jo. tigHant* Karulo filh Ludovùi fofi obfam Odonit v ' .! • ■ Digitized by Google DIPL OMAT A. s$S A L X X X V I I I, Abbatiam S. Laurentii concedit Ecclefiae Narbonenfi. tu*******' Apud Balu^ium in Append. ad Concilia GallU Narhon. pag* 74. IN nomine fan&ae & individu» Trinitatis , Karolus divina propitiante cle- An 9ZU mentia Rex Francorum. Si locis facris & divino cultui mancipatis emo- lumentum noftrae régi» poteftatis impendimus , augendo quae non habent , corroborando quae poflident, réftituendo etiam quae ablata funt, non folùm regiam excellentiam imitamur , verùm etiam ipfo Domino propitio , & San- B €tis ejus intervenientibus, aeternam nobis pofttemporalem coronam adfuturam liquido credimus. Quapropter noverit omnium fanâae Dei Ecclefiae fidelium noftrorumque tam praefentium'quàm & futurorum induftria , quia acceflït ad clementiam ferenitatis noftrae Wigo fan&ae Gerundenfis Ecclefiae Epifcopus , deprecans nobis ut cuidam fideli noftro (a) Aigoni fanétac Narbonenfis ac Redenfis Ecclefiae Archipraefuli fcripturas Ecclefiae fuae renovando confirmaf- femus ; & innotuit nobis de paupertate ejufdem Epifcopatûs , & quemadmo- dum ipfa Sedes & penè omnes Ecclefiae ejufdem civitatis ruinae jam proximae exiftebant , ita ut per ipfum nullatenus pofient reftaurari ; deferens etiam quaf- dam au&oritates piiflimorum Regum,Hludowici fcilicet genitoris noftri,nec- non Karlomanni fratris noftri , in quibus continebatur , quod Sigebodus ejuf- dem Narbonae Epifcopus quaedam receperit ad augmentum fuae Ecclefiae be- C neficiola à fe fuifque fucceflbribus poflidenda. Cujus petitionem neceffariam ôc rationabilem effe cognofcentes , placuit celfitudini noftrae pro remedio ani- marum genitoris ôc fratris noftri atque noftrae , quatinus ad eandem Ecclefiam fan&orum Jufti & Paftoris , necnon ôc S. Pauli Confefiôris , ubi ipfe venerabilis vir corpore requiefcit , Abbatiam S. Laurentii > cum omnibus fiais Cellulis ôc villis atque terminis , cum fumma integritate locorum , veluti in praeceptis Monachorum ab antecefioribus noftris piiflimis Regibus faftis , perpetualiter concederemus ; eo videlicet tenore , ut ftipendia Monachorum ibidem degen- tium juxta vires Praefulis non deficiant. Concedimus praetereà medietatem fa- linarum, telonei, portatici , ôc raficx feu naufragii , atque pafcuarii, ad ean- dem praefatam Ecclefiam , tam in Narbonenfi quam in Redenfi Comitatu , un- decunque Cornes vel ejus Miflus receperit vel recipere debuerit àliquid exa- j) £tionis. Donamus etiam fifcos juxta Baflianum villam , qui vocantur Cefara- nus Ôc villa Arfegii. Concedimus etiam ipfi Ecclefiae in Redenfi Comitatu vil- lam quae dicitur Limofus , cum fuis Ecclefiis, ôc fan&ae Eulaliae atque Flaâiano, cura omni fua integritate , ac membris fibi pertinentibus , atque fàrinariis. Fif- cos verb, qui funt in Biterrenfi Comitatu , S. Paulo Confeflbri à longo tem- pore conlatos , ôc àpoteftate Comitali injuftè ufurpatos pleniflimè reddidimus, atque eidem Ecclefiae , ficut dignum eft , per hoc noftrae au&oritatis praeceptum co nfirmavimus. Addimus quoque praefatae Ecclefiae •fan&orum Jufti ôc Paftoris ex noftra regali liberalitate in Comitatu Bifaldunenfi Abbatiam S. Stephani , quae nuncupatuc Balniolas, cum Ecclefiis , cellulis , villis, villaribus , ôc om- nibus adjacentiis fuis , ac mancipiis utriufque fexûs ad eundem locum perti- nentibus: ôc in Comitatu Narbonenfi Montillium fifcum, cum terris ôc falinis & omnibus adjacentiis fuis , necnon ôc Colonicas fifcum in eodem Comitatu E fitum : terras quoque omnes ôc domos ac vineas quas Judaei in ipfo Comitatu poffidere videntur , unde decimae in Ecclefiis Dei exire confueverant , quo- cunque modo ipfas acquitterait pofiefliones, pro eleemofyna noftrae eidem concedimus Ecclefiae : fimiliter ôc fifcum Juviniacum cum Ecclefia : in Co- mitatu Nemofenfe atqu*^ fuburbio caftro Salavenfe , in valle Ocilianenfe , Ec- clefiam S. Saturnini , cum villa Torta ôc omnibus appendiciis fuis. Addimus quoque praefatae Ecclefiae fanâorum Jufti ôc Paftoris ex noftra regali liberali- tate in Comitatu Redenfi Abbatiam Cubarias , cum Ecclefiis , celTulis , villari- bus ôc omnibus adjacentiis , ac mancipiis utriufque fexûs ad eundem «locum (a) Catellus.qui illud quoque Diploma retulit , hune Aigonem feu Agium ejus loci Abbatem obfervat fc legùîe in Archivo Vabienus Monaftcrii fuilfe. A aaa ij Digitized by Google 50 CAROLI SIMPLICIS pertinentibus. Si verb infra iftas vel alias villas ejufdem Ecclefi* homines Ho- a ftolenfes vel Hifpani fuerint , quicquid jus fifci inde exigere débet , totum ad opus fanft* niatris Ecclefi* Narbonenfis jure perpetuo concedimus obtinen- dum, atque per hoc noftr* audoritatis praeceptum confirmamus ; per quod decernimus atque jubemus, utnullus judiciari* poteftatis, nec ullusex fide- libus noftris in Ecclefias aut loça , qu* moderno tempore polfidet , vel q U « deinceps in jure & poteftate Ecclefi* ipfius divina pietas voluerit augere , ad caufas audiendas , vel freda aut trifcuta exigenda , aut manfiones vel paratas Q- ciendas, aut fidejuflbres tollendos , aut homines ipfius Ecclefi* tam ingenuos quàm fervos diftringendos , aut ullas redibitiones vel inlicitas occafiones re- quirendas noftris futurifque temporibus ingreii audeat , vel ea qu* fuprà me- morata funt penitùs exigere prœfumat , fed liceat memorato Fr*fuli fuifque fuccefloribus fub noftra defenfione quietè rcfidere & noftr* parère juflioni. Et g quicquid jus fifci exinde exigere poterat , totum nos pro aeterna rémunéra- tione eidem concedimus Ecclefi* , ut perpetuis temporibus Clericis ibidem fà- mulantibus proficiat in augmentum : quatinus Redores ipfius Ecclefi* , cum omnibus ad fe pertinentibus , cum Clero & populo fibi fubje&o, pro nobis & totius regni noftri ftabilimento Domim mifericordiam alacriter exorare dele- det. Et ut hoc pr*ceptum nofirac audoritatis inviolabile sternum obtineat. Vigorem , manu propria fubter firmavimus , & anuli noftri impreflione juûunus figiilari. Signum Karoli gloriofiflimi Régis. Hagano Notarius ad vicem Rotgeri Archiepifcopi fummi Canceflarii rc- cognovit & fubfcripfit. Data vu Idusjunii, Indidione x, annoxxx régnante domno Karolo,ç redintegrante xxv , largiore verb hereditate indepta xi. Adum in ( a ) Setico •contra Torn in Dci nomine féliciter. Amen» L X X X I X. ËxCkart*- Ecclelîae Gerundenfis res confirmât. iario hujus Eccle fi* In Appendice ad Marcam Hifp. col. 843. An. 911. T N nomine fanct* & individu* Trinitatis , Karolus divina propitiante de- X mentia Rex Francorum. Si locis facris & divino cultui mancipatis emo- lumentum noftr* régi* poteftatis impendimus , augendo qu* non habent,j) & roborando qu* poflident, reftituendo etiam qu* ablata funt, non foJùm regiam excellentiam imitamur, verùm etiam ipfo Domino propitio, & fanâis ejus intervenientibus , *ternam nobis poft temporalem coronam afitituram liquidb credknus. Idcircb noverit omnium fandz Dei Ecclefi* fidelium noftrorumque tam pr*fentium quàm fiiturorum induftria, quia adiens fublimi- catis noftr* magnificentiam vir venerabilis Wigo Gerundenfis Ecclefi* Epifco- pus, petiit ut audoritates»rerum Ecclefi* fu* , quas fui anteceffores ab avo & lereniflimo Rege Karolo noftroque genitore filio ejus Hludovico adepti funt , prxcepti noftri audoritate renovare & confirmare atque augere dignaremur. Cujus petitioni noftra ferenitas libenter annuens adquievit. Sunt autem e*dem res in pago Gerundenfi , villa, qu* dicitur Parietes Ruffini, cum terminis fuis; & villa fand* Mari*, qu* dicitur Fontanedus, cum Caflania, & villa Fonfe- £ dida cum Apiliares & Ventinaco , cum terminis fuis ; Felcarias etiam cum Quertiano & omnibus adjacentiis fuis ; Wafcones & medietatem vill* Molleti, Miliafam villam, villam Plantadicias , cum monte Bloflo & terminis fuis; viliarem Fagiam cum vinea Caftellani quondam Sacerdotis , & Petredum cum villare Perdito, & in Celerano & Palaciolo quicquid Hilmerad us Epifcopus prxfat* Ecclefi* contulit; villa Malveto cum terminis luis, & eft fita iu Areze, & quicquid Wifredus Cornes jam did* Ecclefi* conceflit in Areze, & quic- quid pr*fatus pontifex Wigo émit in villa Stagno & Stagneolo & in Cucullio , valle Guntravi, vel ipfas Medas, 6c in Murriano, cum ipfa aprifione, & in <«) Hic locus fitus erat non longé à Saravo fluvio » ut cenfet Petrus de Marca in Marca Hifpanica P a fi- i7S- v *de fuprà , Diplota. ix. Digitized by Google D I P L O M A T A. m AVilla-mala, ôc in Bufceto, ôc in Mulnels, & in valle fan£ti Vincentii, & ipfas palumbarias quae adjacent in Murriano , & bmnia quae Adrovar ius dédit fan&ae Mariae & fan&i Vincentii, Ôc in Campolongo, & in Fornels, & villare Seddonis cum omnibus ad fe afpicientibus, & in valle Lemina quicquid ibi Guifla femina dédit , & Caftellum-frachim , ôc Paciano. Itêmque in Comitatu Bifildunenfe villa, quae vocatur Bafcara , cum villaribus fuis & fuo terminio; necnon ôc Archas, &villarem vocantem Spedulias, & villarem Abdarama. » Terminantur autem iftius villae fines ab oriente de ipfa fonte ufque ad villarem Abdarama ; à meridie per ipfas falas Soniarii ufqùe ad terminum Orioles j ab occidente à villa de Mulis ufque ad Parietes, ficut aqua vertit in Bafcâraj de parte vero circii ufque acf medietatem Fluviani alvei. Villas etiara duas aux vocantur Crifpinianus & Milliarias. Et in pago Petralatenfi villa, quac ]3 dicitur Farus, cum omni fuo terminio. Et in Comitatu jam difto Abbatiam fan£ti Laurentii, & Abbatiam fanâi Martini, cum omni fua integritate. In pago vero Impuritano villa nuncupata Olianus, cum fuis terminis, fie villa vocata Cacavianus. De fupradi&is his pagis tertiam partem telonei ôc tertiam Êartem pafcuarii atque mercati , necnon manfionatici. Supra quae praefato pifeopo Wigoni fuxque Ecclefiae , quae eft in honore fanûae Mariae genitricis Domini, pro remedio animae noftrae ac genitorum noftrorum , ob nimiam etiam fidelitatem, quam illum erganos cernimus habere, largimur perpauca noftrae regali jure competentia poteftati. In Comitatu jamdiâo Gerundenfi villarem Dominicum , Ôc villarem qui fuit Cadabogii , qui vocatur Brugaria ; & in alio loco in ipfo Comitatu de terra fifcali culturas 6c vineas. Termini vero iftius terrae fiunt : ab oriente eft terra Alonis feminae ôc heredum fuorum ; C à meridie terra Gerundonis ôc heredum fuorum ; ab occidente terra Carpionis; à parte circii terra ipfius Carpionis. In tertio loco , qui dicitur Grunius , filvam quam vocant Super -rocam. Quicumque ergo praecepta hujus Ecclefiae ab antecefibribus noftris , Regibus videlicet Francorum , collata temerè pretio aut aprifione feu quacunque occafione aut ingenio violare aufus eft, jubemus ut irritum fiât, ne fan&ae Ecclefiae atque regalis dignitatis largitio vilefeere videatur. Quam noftram juflionem fi quis praèterire praefumpferit , fciat fe pro- pria amiflurum. Has autem omnes praediâas res, cum cunâis ad fe perti- nentibus, Ecclefiis videlicet, terris cultis ôc incultis, vineis, filvis, pafeuis, molendinis , pifeatoriis ,. [ aquis ] aquarumve decurfibus , exitibus , ÔC regreflibus , jam di£to Epifcopo fuaeque Ecclefiae fucceflbribus quieto ordine poflidenda concedimus. Unde ôc hoc noftrae aititudinis praeceptum fieri julfimus ; per quod D praecipientes commendamus , ut honorem hujus Ecclefiae ab antecefibribus collatum omnes fidèles regni noftri euftodiant; hoc eft, ut nullus judex publi- cus , fed neque Cornes , aut aliqua judiciaria poteftas, minori majori-ve praedita perfona in Ecclefiis aut agris feu vineis aut reliquis memoratae fedis pofief- fionibus, quas moderno tempore infra ditionem regni noftri legaliter poflidet; aut quae deinceps divina pietas in jus ipfius loci augere voluerit, ad caufas judiciario more audiendas vel difeutiendas , aut freda exigenda, aut manfiones vel paratas faciendas , aut fidejuflbres tollendos , aut homines ipfius Ecclefiae contra rationem diftringendos , nec uilas redibitiones vel inlicitas occafiones requirendas, ullo unquam tempore ingredi audeat, vel ea qux fuprà memorata funt penitus exigere , aut unde veftituram habet abftrahere praefumat : fed liceat memoratae fedis Epifcopo fuifque fucceflbribus praediââe Ecclefiae jus quieto ordine poflidere, ôc nobis fideliter parère, atque pro nobis ac totius Chriftianitatis plèbe Domini mifericordiam jugiter exorare. Ut autem hœc / noftrae celfitudinis auftoritas robuftiorem per fuccedentia tempora obtineat - firmitatis vigorem, manu propria regali more fubter firmavimus, ôc annuli noftri impreflîone infigniri juflimus. Signum Karoli Régis gloriofifllmi. Hagano Notarius ad vicem Rogerii Archiepifcopi fummique Cancellarii recognovit ôc fubfcripfit. Datum vu Idus Junii , Indiâione x, anno xxx régnante domno Karolo, redintegrante xx v, largiore vero hereditate indepta XI. Acnim in Setico contra Torri, in Dei nomine féliciter. Amen. Aaaa iij V Digitized by Google S$% CAROLI SIMPLICIS DIPLOMATA. X C. A Quafdam rcs concedit Theoderico fideli fuo. Apud Mirœum in Cod. Donat. piarum, pag. nj. An.»»i, T N nomine fanâae 6c individus Trinitatis , Carolus divina propitiante cle- I mentia Rex Francorum. Regalis celfitudinis eft noftros & fidèles fuos donis multiplicibus honorare. Idcircb notum fieri volumus omnibus fidelibus Dei Ecclefiîe, praefentibus fcilicet atque futuris, quomodo adiens clementiam folii noftri Hagano venerabiiis Cornes, expetiit a noftra manfuetudine dari cuidam fidèli noftro, nomine Theoderico , quafdam res, Ecclefiam videlicetB Hecmunde , cum omnibus ad eam jure pertinentibus , à loco qui dicitur Zwtherdes-Hage ufque ad Fortrapa & Kinnem. Cujus petitionem benignè uti decebat fuîcipientes , concedimus praefato fideli noftro hacc omnia ex integro, cum mancipiis, quaefitis & acquirendis , pratis, filvis, pafcuis, aquis five aqiiarum decurfibus. Praecipientefque jubemus ut ficut reliquis poueflio- nibus, quibus jure haereditario videtur uti, ita & his noftri muneris largitate rébus impenfis valeat fecurè omni tempore vitae fuae frui , ipfe ôc ejus omnis pofteritas. Unde ôc hoc praeceptum noftrae clementix ei fuper his confcribi juflimus , per quod praecipimus , atque mandamus ut libéré hacc omnia teneat atque poflldeat, habeatque de his poteftatem juxta libitum fuum ordinandi feu faciendi, Deo in omnibus propitiante, ôc nemine inquiétante. Et ut hoc noftrae largitionis munus per fuccedentia tempora firmiùs habeatur , ôc atten- C tiùs obfervetur, manu propria fubter firmavimus, ôc annuli noftri irnpreffione juflimus figillari. Signum Caroli gloriofiflimi Régis. Hagano Notarius ad vicem Rotgeri Archiepifcopi fummique Cancellarii recognovit. Datum anno Domini (a) dccccxxii, xvii Kalendas Julias. A£tum Pladella, villa féliciter. Amen, X C I. Quafdam Villas Ecclefiae Compendienfi concedit. Ex Chartulario Compendienji. D An. 9x1. T ^ nom *» n é fan£tae ôc individus Trinitatis, Karolus divina providentia Fran- X corum Rex. Cum quidam noftrorum anteceflbrum ob fuarum remedium «inimarum per fpatium regni modo gratia Dei noftri Ecclefias condiderint, rebufque propriis honorabiiiter dotaverint, nos deinde hujufcemodi donis conceflis aliquid addere volunius, ut Deo propitiante falutis eorum participes efle poflimus. Coenobium igitur, quod ab avo noftro Karolo Imperatore glo- riofiflimo in Compendio palatio in honore fanâae Dei genitricis ôc fanâorum Martyrum Cornelii ôc Cypriani fitum efie cognofcimus , de fifco noftro am- pliare magnificentifllmè volumus. Concedimus itaque praediftae Ecclefiae ad fratrum fubfidium in pago Belvacenfi villam Morogildim cum Capella ôc Aquilini-curtem cum Capella fan&ae Margaretac, ôc in villa Compendii à con-g fluentibus aquis contra villam Clarifium ufque ad pontem Venittae , flumen cum utrifque ripis ôc pifcatoria ôc navium tranfitu. Et ut hacc noftrae au&ori- tatis praeceptio firma Ôc inviolabilis permaneat, propria manu noftra fubtus confirmantes, anulo regiae dignitatis mandavimus infigniri. Signum Karoli Francorum gloriofi Régis. * leg.xxx Aftum Compendio palatio, anno xxxi * régnante Karolo Rege gloriofo, mi Kal. Aug. Indi£tione x. . (a) Notât Mirants anteà Iegi, atmo DCCCLXIII. latius anno 919. Praetereà Rogerius, qui Heriveo Ipfe corrijit dccccxhi , fed emendandum videtur in lummi Cancellarii officio fucceffit , nondiun eiat bccccxxi 1 , quia Hçriveus adhuc erat Archicanccl- Archiepifcoput Trevirenfis anno 913. Digitized by Google S 19 '■'■■> *•«»■*«• * " ""»**«» f a « «■«■ » » « * « : (<<>>.<><•■<••>>>•> oixiiitm J B DIPLOMA C«) ROBE RT I FRANC ORUM REGIS. Quafdam Villas Monachis Sandionyfianis concedentis. Apud Dubletum in Hift. Abk S. Dionyjîi, pag. 8zQ. IN nomine fanâx & individu» Trinitatis, Rotbertus gratia Dci Rex. Sicut ^ plenitudinem omnium bonorum , & perieâx dignitatis altitudinem à Do- mino in prsfenti, & palmam in futuro fummx beatitudinis adipifci confidi- mus; ita Ècclefiarum & fervorum Dei utilitatibus, Deo annuente, nos prodefle debemus. Notum autem manet fagacitati omnium fidelium.noftrorum, Pro- cerum fcilicet Francorum, qualiter petdivinam clementiam, çaufis neceffarii? exiftentibus , omnium favore Principum ad regoi gubernacula moderandâ régis, majeftatis fceptra fufcepimus. Idcircb divins bonitatis divitias ab ipfis crepun- diis infantiae largiùs circa nos immeritb adminiftratas , & per fingula xtatis C corporeae incrementa honeftos plurimi honoris fafces additamentis acrimonia nobifcum caluiffe ex alta memorix arce contemplatus, nec nobis quampiam terrenx felicitatis portiunculam Creatorem ôc Redemptorem noftrum invir difle pertraâans , quin potiùs folium regix dignitatis nobis decrevUTe defi- derans, ejus divino inftinâu praeventus, non ut ingratus aut avarus fœnerator, thefauros cxleftis opulentix fub tenaci fterilitatis clave comprimerez fed foie clariùs ad laudem & gloriam divinx majeftatis ftatuimus difbenfàre. Regalis itaque dignitatis prxrogativa ornatus , more prxdecefforum Regum cùm aliis tum prxcipuè illis fanâorum locis indulgentimmus, divina infpirante clementia, atque liberaliflimus effe deliberavimus , quorum patrociniis & inftantia fceptra tra&are , & quorum prxfidiis nec debka diyinx animadverfionis pondéra expe- riri, fed extremx damnationis forti fecuri valeamus infulrare, & cum Chrifto D inter coheredes glorix ejus xternaliter mereamur pace perenni regnare. Pro- bavimus ergo operx precium efle, ut diligentiùs obfequiis divinis vacarent, & noftram ac totius regni falutem Deo commendârent , qualemcumque largitionis noftrx opem conferre fratribus ex Monafterio fpecialis patroni noftri Makarii Dionyfii , (cujus prote&ionum alis evecti, & quamplurima jam peri- cula fuperavimus, & ad hxc regni faftigia nos afcendhTe CQnfidimus) quafdam itaque villas in Belfa fîtas eifdem Monachis ex integro decrevimus condo- nare, Tibernionem fcilicet & Tauriacum, Rubridum quoque cum Ecclefia, & "Wafconisvallem, ac Poianevillam , cum coloniis ad iftas villas pertineri- tibus. Concedimus ergo eifdem fratribus has villas , ut quia prxbendx ex parte Abbatis exinde femper eis de cenfu inferebantur , nunc quia cenfus barbarica infeftatione non fufficiebat, omnis redditus ibi impendatur. Addimus ]7 quoque 6c alias villas his nominibus, Afînarias 6c Nigramvillam, cum omni- bus appenditiis , ut fpecialiùs tam in vita prxfenti quàm poft exceflum noftri memores fint in orationibus fuis, 6c anniverfarium diem hinc folemniter (a) Hoc Prasceprum tribuit Dubletas Roberto hoc Prascepto memoratnr Hugo Roberti filius : Ve- Pio feu Hugonis Capeti filio : tribuerat & Labbeus riun Hugo Roberti Pii & Conftantia: filius arino in Collecoone Hiftorica de Cancellarhs Francias 99% nondum natus erat, quin imô Robertus nec- pag. ijx, retuleratque ad annum9p8 : at in Chro- dum Conltantiam inuxorem duxerat : Hugo verô nôTogia Hiftorica, re accuratiiis examinata , illud Roberti rebellis filius anno 91 j jam ad fiorentem vindicat Roberto Roberti Fortis filio & Odonis artatem pervenerat. Prsetereà hic Robertus aneritfe fratri , qui adversus Carolum Simplicem rebellave- favore Principum ad regni gubernacula moderandâ rat , & Remis die 19 Junii an. p*i Rex coronatus régi* majeftatis fceptra (ufcepiffe,qaod Roberto Odo- ruerat. Argumentorum , quibus fretus fententiam nu fratri , non Roberto P10 convenit. mutavit Labbeus , unumaut altcrum affeiam. In * i. ■ . - ■ • ^— ' » Digjtized by Google ytfp DIPLOMA ROBERTI FRANCOkUM REGIS, innovent. Lebraham quoque Abbaciam & Blkheri - villam , ac CochelingasA cum integritate largimur : Ôc de duabus villis medietatem eis, videlicet ex Condato ôc Gernufta, & ad luminaria fan&i Dionyfii , alteram medietatem Concedimus ad folempnes primùm obkûs noftri dies exequendos : de vinb quinetiam Rugiliaco tertiam partem in eorum ufùs feparamus. Hac itaque tegix largitionis noftrac indulgentia cupimus fan&orum martyrum Dionyfii, Ruftici ■& Eleutherii, quibus olim omnemfpei noftrac fiduciam commifimus, patrocinia promereri , quatinus hoftibus noftris & vi&rices dextras inferre , ac cum triumpho vi&oriae invi&a, annuente Deo, exinde de eorum fubjedione vexilla referre. Haec autem fuperiùs denominata utilitatibùs fratrum confu- lentes regiae majeftatis au&oritate in ufus eorum delegamus , atque perpetua- liter in- omnibus confirmamus. Ut autem ipfa fanâa Congregatio pro nobis & filio noftro Hugone, & omni noftra progenie , & pro omni imperio noftro B Domini mifericocdiam & ipfam Sanâorum valeant attendus exorare, nec alicujus violentia, aut proprii Abbatis , feu cujufcumque dignitatis perfona, hinc quidpiam fubtrahere praefumat , hanc noftram au&oritatem & confirma- tionem in Dei nomine manu propria fubter firmavimus , &. de anulo noftro Jîgillari juflimus. Signum Rotberti Régis Francorum gloriofilfimi. Reginaldus Notarius vice Abbonis Epifcopi , fummique Cancellaril reco-, fcognovit & fubfcriplk. Data oâavo Calend. Februarii , Indi&ione x i anno primo régnante Rot- berto Rege gloçiofo. Aâum Mpnafterio fanâi Dionyfii in Dei nomine felich ter. Amen, ■ ■ f ••'.■,>. :.:utitl . cl - MONITUM Digitized by Google M O N I T U M IN DIPLOMATA RODULFI REGIS. CAROLO Simplice ab Heriberto Comité capto , & in car- Efoch* m cere inclufo , Rodulfus Richarii Burgundiœ Ducis filius <è \ ff^alterio Archiep. Senon. Rex Franvorum unclus eft & coronatus & die 13 Julii an. 923. Hinc prima ejus regni Epochain Diploma* tibus : cum ea reBè concordant nota Chronica quœ leguntur in Charta commutationis facta inter Ecclejiam Viennenfem & Monaflerium la. g de k* uEduenfe S. Martini de villa Tortilliano. A&a anno dccccxxvi J^f"* ab Incarnatione*Domini , Indi&ione xiiii, mcnfe Martio , vm Idus ejufdem menfis , feria 1111 , anno 1 1 1 régnante Rodulfo gloriofo Rege. In quibufdam tamen Diplomatibus primus regni annus rep étendus videtur ab ineunte anno $23. Vide Diplomata IX , XII , XIV & XV. Hœc Epocha confirmatur Charta donatio- nis à Gerbaldo nobili viro facla Cluniacenfi Monafterio , dum fub ^ providentia Bernonis Abbacis conftruèretur. Notarii fubfcriptio & Chronici characteres Jic habent : Ego Abbo rogatus dotavi menfô Maio , die Sabbati, annp 1 1 11 régnante Rodulfo Rege. Ita inipfo authemico aut quafi authentico legi notât MabilloniusLib. 42 An- nal. Bened. Num. ^9. Atqui regni Rodulfi annus quartus inmenfi Adaio y fi initium repetatur à die 13 Julii an. $23 , anno $2/ ref- pondet ; adeôque adhuc vivebat Berno in menfe Maio , cum ta* men certum fit illum obiij/e Idibus Januarii. Qui quidèm nodus Jblvi non potefi , nifi dicatur hune Notarium Rodulfo Régi tri- buiffe totum annum 923 , tametfi-die 13 Julii Rex inaugurants ejh ^ In tribus tantum Diplomatibus annos Incarnationis ufurpatàs video* Aquitani Rodulfum pro Rege non agnofcebant poft Caroli in car- cere inclufionem. Acta confecrationis Ëcclefia de Laneto in Diœ- . Bout. 2&. Chatta Acfiedi Aquitanorum Ducis pro Ecclefia Brivatenfi; Datum iftum fidei commiflum v Idus O&obris anno v quodFranci md -t' deinhoneftaverunt Regem fuum Carolum , & contra legem elege- junt Radulfum fibi in Regem , id eft anno Q2J. Charta ejufdem Acfredi pro Monafierio Ceïfinianenji : Aéfcum v Idus O&obris j^jJjjPgJ.. [apud] Celfinanias anno v quod inndeles Franci Regem fuum Ca- m- rolum inhoneftaverunt, & Rodulfum in Principem eleeerunt. Ro- dulfum tamen a quibufdam Tranfligeranis àgnittim fiijfe probàt ^ il ^ i ^ nu Charta cejfionis de ancilla ad monaflerium Nobiliacenfe : A&a f«. jnenfe Decembris, anno m Radulfa Régis , quando Karolus in Tome IX. 4 Bbbb Digitized by Google 5 to RODULFI REGIS cuftodia tenebatur, id eft anno $2$* Probat & Charta cujufdamk Immonis & uxoris ejus Liburgis pro Monafierio Bellilocenfi apud Lemovices , data menfe Septembri anno quinto régnante Rodulfo Rege Francorum, id eft anno g 27. V>ii-wfr * n Septimania Rodulfus nec vivente Carolo , nec mortuo , Rex agnitus fuit. In commutation* inter Ecclejiam Carcaffonenfem & Monafterium Montis-olivi ; Fadacarta procambiationis Idibus Ju* nii anno xxvni régnante Karolo Rege poft obitum Odonis Régis > Uni. id eft anno 92$. Charta U^adaldi Epifi. Helen. Fada feriptura cum À omnibus appendiciis ; & iti pago Cabillofrenfi Canabas & Granias ;& in pago Alfenfi Dufiacuaii & in pago Avalenfi Gerellas & Taaàdum , cum omnibus ad eas pcrtinentibtis-; & in pago Nevernenfi Buznacum , & Gafanias, & S. Sal- vium ,.&Camboitum , cum omnibus appendiciis ; & in pago Bhuricenfi Co- lumbarium , & Aloiacum , & Porceoriorum cum omnibus appendiciis ; & in pago Viennenfi Tortilianum cum appendiciis : & inPfovincia in Gomitata Forojulienfi Verzemenum ; & in Comitatu Vafionenfi Benfentianum & Afu- leriacum ; & ift pago Àurelianenfi villam Pinus & Robofem ; & in prxdicto pago Auguûidunenfi Montem-Urlàrium cum appendiciis , fed & lacum qui *ft fubtus Tilium villam in profpeâu Carbonaci fuper fluvium Aturavum , cujus una ripa S. Martini erat , aketa veto noftra ex Carbonàco, quem dileûa nobis cetfjux , noftro impetrato affenfu , in helemofina noftra fuaque eidem Ë San&o contulerat cum campo fibi adhérente ; fed & Capellam fan&orum Geminorum fitam -extra muros jEduos , cum appendiciis , qux legali com- mUtatiofte prxfcriptus nofteï Abbas acquifiefat , deprecante noftro fideli Be- ïengario , qui ea à nobis habebat in beneficium , ut videlicet illud date Abbati iBc iratribus,ôcaccipere ex terra S. Martini in recompenfationem tantum, quan* tum datât pro utrorumque opportunitate : cunâa qux ad ipfas res fuperius memotatas juftè & legaliter pertinent , eidem Abbati jure beneficiario in vita fua liabendum , ac regulariter ordinandum «oncèflimus» Poft cujus difceffum volumus , eo rogante & primotibus loci, ut Hugo. » . . » loco ejus fuccedat , & poft eum ipfi Monachi Abbatem fibi canoniceôc régularité* eligant : eadem veto Abbatia fub immunitatis noftrx munimine maneat, ôcabomni fervitio, nifi divino noftroque , libéra exiftat , & quidquid pef nos fucceflbfefque no- C ftros eidem largiri reftituique libuerit , fub prxfata immunitate confiftat. Ut autem hxc noftrx munificentix largitio firmiof habeatur , & inviolabiliùs per futura tempora confervetur , manu propria eam firmavimus , & anuli noftri impreifione fubter figillari juflimus. Signum Rodulfi gloriofiflimi Régis. Ragenardus Notarius ad vicem ASb onis Epifcopi fecoghovit & fubfcripfit* Dat. vin Idus April. Indi&ione xi i , anno 1 régnante Rodulfo Rege glo« . riofo. A&um Cabillono civitate in Dei nomine féliciter. Amen» III. Immunitatem cotlcedit Anicienfî Ëcclefiae. g In Inftrum. adTom. z Galiia Chrift* Nova Edit. col. 221. An,n4 * T ^ nort " ne Dei & Salvatoris noftri Jefu Chrifti, Rodulphus divina ordU X nante providentia Rex. Si petitionibus fervorumDei proquibuflibetEccle- fiafticis neceflitatibus aurem ferenitatis noftrx libenter accommodamus , id nobis & ad vitam immortalem temporaliter deducendam , & ad xternam fé- liciter obtinendam profuturum liquido credimus. Idcirco notum fore volu- mus cun&is fidelibus fan&x Dei Ecclefix & noftfis , prxfentibus fcilicet ac futuris , qualitef veniens Adelardus Epifcopus Ecclefix Anicienfis feu Valla- venfis , expetiefit celfitudinem noftram ut Ecclefiam , cui Deo ordinantePrx- ful elfe dignofcitur , de rébus jufis noftris adcrefcere fub noftrx prxceptionis Ë authoritate dignaremur. Cujus petitioni benignum pfxbentes affenfum , Re- gum morem fervantes, hocprxceptum immunitatis fieri juflimus ; coneeden- tes ei omnibufque fucceflbribus omnem Burgum ipfi Ecclefix adjacentem, & ûniverfa quaê ibidem ad dominium 6t poteftatem Comitis ha&enus pertinuifle vifa funt; forum fcilicet , teloneum, monetam , & omnem diftri&um, cum terra & manfionibus ipfius Burgi. Et ita deinceps hxc noftri pfxcepti authori- tas , quam pro remedio anim* noftrx , confentiente fideli noftro Guillelmo Comité , pro remedio animx Guillelmi avunculi fui atqUe omnium parentum fuorum, Dei genitricb 6t pefpetux viïginis Ecclefix prxdi&oPontifïci com- miflx concedimus , firmiter & inviolabiliter deinceps confervetur , ut nullus Comes, aut judex publicus, aut aliqua ^xcularis poteftas ibi audeat aliquai» Digitized by Google À .. ~ DIPLOMATÀ. y^j exaâionemfecerë, neque manfionaticas aut paâiones aut aliquas redhibitione» exigere fine voluntate aut permiifione Epifcopi quiipfam ténuerit Ecclefiam : fed omnia in poteftatem Epifcopi redigantur , & ipfè omnia , prout fibi re&è Lovingum , cum omnibus appen- diciis; Géllam hnGtï Porciani cùni appéndiciis ; Buxoilum Monàftefium cuni appendiciis ; 6c Cortaldum , 6c Mefciacum cuni omnibus qux ad eas perti- nent in pago Artdègavértfi ôc Pidavenfi j ôc Godit Monafteriolum iri pago Vallavenfi, cuni omni integritatej Hxc omnia prxdiâo Abbati concedimus E in onirii vita fuà ad habendum 6c regularitef ordirtandum ; 6cMonachis licen- tiam poft ëum Àbbatem éligendi. Concedimus quoque ut trapezetas pfxdi- £tus locus habeat , 6C annalem mèreatum per aies quatuor , Mifsâ S. Fili- bérti de TranfitU ; 6c omne teloheum ipfius mefeati in ûfus ffatrum : neque fuper hoc , née fuper alia qualibet ré à huila judiciafia poteftate impediantur àut inquiétentur m aliquo; Immunitatem quoquë féxcéntorum folidorum , qiiam antecéfTores noftri ëidem loco indulferunt , indulgemus ; 6c ut violator immunitatis eamdem multam folvere cogatur > cenfemus : ôc quicquid jus fifei noftri ëxinde fperare potuerat, luminaribus ipfius Ecclefiae deputamus. Prx- cipimus etiam ut nùllus noftrof um , Cornés , vel Vicomes , aut Miflîis dif- currens, in praçdiâo locoànobis conceiTa requirere, manfionaticum , paratam j (V) Coirig. Indifa XII . . . . amo DCCCCXX&Ï Bbbfciij Digitized by Google ^ RODULFI HEQIS aut eulogîas praefùmat: neque ab eorum fervis, francis , cokmis Tupcr eorum A terram manentibus, exigere in publicis mercatis, five de fratrum negotiis,five ietatis ôc mifericordiae non parcè, fea in larga benediâione , ut ait Apofto- us , Hilarem enim datorem diligit Deus. Ipfa enim incarnata Veritas hortatur C Lue. 16.9. nos, facere amicos de mammona iniquitatis , ut cum defecerimus , recipiamur in aterna tabernacula. Unde ego Radulphus Rex his ôc talibus diâis admonirus, necnon etiam penuria de longa fatigatione Monachorum , qui de loco in lo- cum fugati indecenter morantur in caftello Blefenfi , fursùm in EccleCm fanfid Car'dephi, in loco non|apto neque congruo Ordini Monaftico, do & con- cedo , precibus amici mei Theobaldi inclyti Comitis Palatii vi&us, S, Lau- nornaro ôc Monachis ejus Ëccleûam S. Leobini conftru&am fub meenibus Blefis caftri, ôc fifeum contiguum ipfi Ecclefix ad conftruendam Abbatiam, cum aliis meis pofleflionibus , qux mihi competunt ab antecefforibus meis jure hereditario in pago Blefenfi , & omnes confuetudines ipfius, terras ôc aquas: •Al. Théo- videlicet totam Vicariam * Thelonenfem, rotaticum , bannum , freda, in- toncnlém f U per fervos & ancillas ôc omnes homines in hac terra commanentes, tamp fervos quàm ingenuos : nec aliqua perfona potens , vel infimus ab eis redibi- tionem exigat vel confuetudinem , nifi Abbas folus & Monachi S. Launomari Ôc miniftri ab eis conftituti. Et ut donum hoc firmum ôc Habile permaneat, & à nullo noftrorum fit mutatum } noftro nomine infigniri , ôc annuli noftri im- preflione juflimus figillari. Signum Radulphi Régis glorioflflimi. Aûum Lugduni, anno Verbi dccccxxiv» ExChartwio Quaedam praedia concedit Moiiafterio Èlnonenfî. Elnonafi. 1 An. pxf. Apud MartenlumTomo I Ampl. Collecl. col. 2/<). IN nomine fan£tae ôc individuac Trinitatis ? Rodulfus fuperna régente pie- tate Rex. Cum neceffitatibus Sanâorum & Servorum Dei fecundùm di- vinum praeceptum communicamus , & ad fublevandam eorum indigentiarn vel aliquid largimur, vel inmelius inftauramus , Deum profe&o inde magis be- nivolum adjutorem in noftris opportunitatibus invitamus , & ipfos paratiores oratores pro nobis apud ipfum credimûs quos conciliamus. Idcircb omnium lan£te Dei Ecclefiae fidelium noftrorumque , tam prxfentium quàm & futu- rorum, comperiat prudens folertia qubd accedens ad noftrae regiae fcilicet E Digitized by G00gle DIPLOMATA. ytf 7 Adignitatis praminentiam devotus fidelis nofter ( a) Rotgerus Cornes atque memorandus Abbas Elnonis Monafterii Cœnobiique eximii Prxfulis ac Con- fefforis Chrifti Amandi , fuppliciter depopofcit quatenus ex rébus ejufdem prxfatx Abbatix , cui ipfe Dei clementia noftroque etiani favore principarî dinofcitur, Monachis inibi, hoc eft, in prxdiâo Monafterio Deo & fantio Amando ancillantibus , ad refociUandam eorum indigentiam aliquid , hoc eft in villa Vidinio , qux fita efle videtur in Comitatu Auftrobatinfe juxta Seal- dum fluvium, un manfos, & in pago Tornacenfe in villa , cui vocabulum eft Autunio , fimiliter manfos 1 1 1 1 ; itemque in eodem pago , fed in alia villa, qux dicjtur Guiflirrium , manfos xquè quatuor , pro intuitu divinx remunera- tionis noftr a munificentia delegare ; infuper ôc prxcepti feripto noftrx au&o- ritatis eafdem prxdi&as res confirmare illis in perpetuum jure hereditatio di* U gnaremur. Cujus falutiferis immb a-nimx noftrx profe&uofis petitipnibus vo- luntariè aurem noftri culminis adeommodavimus , atque ob irreprehenfibilem ipfius prxfati Comitis nobifque dileûi Roeerii erga nos fidelitatem , tumque etiam ut eofdem Dei viros , prxfatos videlicet Monachos , jugiter dele&et ©rare pto noftra fahite , neenon & ftabilimento regni noftri , hoc noftrx au- âoritatis prxceptum fiefi illifque dari jufiimus , per quod fancimus & decer- nimus ut eafdem prxfcriptas res , ficut 6c alias jam olim fibi per anteceflb- rum noftrorum priorum videlicet Regum , prxcepta contraditas & confirma- tas, eodem rationis tenore, cum omnibus juftè ôc legaliter ad fe pertinenti* Bus five refpicientibus , hoc eft pafeuis , ptatis, territoriis , aliifque terris , cul- tis 6c incultis , campis, egreffibus ôc regreflibus , omnibufque legitimis termi- nationibus , vel fi quid eft aliud quod ad eafdem prxmemoratas res legibus videatur attinere , totum ôc ad integrum prxdiâi fratres , Monachi videlicet beati Amandi , ufu fru&uario 6c jure hereditario ab hodie ôc deinceps per omne tempus habeant , teneant atque inviolabili jure poffideant. Et quicquid inde facere voluerint liberrima ift omnibus utantur poteftate , nemine umquam vel de his , qux impfxfentiafum confetimus , vel de aliis quibufeumque donati* vis , qux anteceflbres noftri Reges vel Imperatores prxceptali ordine vifi funç illis contuliffe , inquiétante , Dèo autem femper ôc ubique «os protegente* Utque hoc prxceptum firmum per fxcula duret , Et credant homines cunfti per tempora mundi > Subfignante manu propria nrmatio paret , Atque anulus noftrum pinxit fuppreffus agalma. Signum Rodulfi Régis gloriofi. D Ragenardus Notarius ad vicem Abbonis Epifcopî recognovît ôc fubfcfîpfit» Datum vm Idus Aprïlis , Indi&ione xm , anno n régnante Rodulfo gloriofiflimo Rege. A&um Lauduno caftro publico in Dei nomine féliciter. Amen, (b) {a) Mabillonius Lib.4z Annal. Bened. Nutn. cembris anno III Radulfi Régis t quanio Karolut in 77 putat Rotgerum non alium efle à Rotgario Co- euftodia tenebatur. Licet Carolus in euftodia tene- mite Laudunenfi, aut potiùs ab ejus fil» cogno- retur, reghâretque Rodulfus , cum plerique TranP mine > cui poil mortem patris , qux poft bien- ligerani Rodulfum non agnofeerent, intetdum anni nium accidit , Rodulfus Rex Laudunenlem Comi- Caroli numetabanur à morte Odonis , ut fidera tatum date voluit , obfiftente Heriberto Comité , facit Charta commutationis quam Gimcra Car- quem Odoni filio dari poftulabat , ut teûatur Fro- caflbn. Epifc. 8c Arifonfus Abbas Montis-Olivi in- doardus in Chroaico ad an. 917. ter fe fecerunt; ubi hsec Iegitur Chronica Nota; < b ) Ad hune annum pxj referenda eft Charta Fatta carta.procambiationis ldtbusJunii,annoXXPIII Bichardi .Œditui Ecclefias S. Pétri Piôavenfi» de régnante Karolo Rege poft obitum Odonis Régis > id quadam ancilla , quam cum liberis ejus Monafte- eu anno pxj. Chartae iûae édita funt Tomo 2 Ca- tio Nobiliaco donat , que Iegitur data menfe D»- pitularium pagg. ijjj, Ôc ijj4. 5 5S RODULfï REGIS VIL A Auto- Clauftrum conceàit Canonicis Ecclefîa: S. Vincentii Laudunenfis, $ra$ho. Apud Mabillonium de Re Diplom* pag. $6$. Circaannum T N nomine 4an&* & individu* Trinitatis, Rodulfus divina ordinante pro* w * X videntia Rex Fr ancorum. Si fpecialibus cujufcumque fidelium noftrorum ncceflkatibus infpe&is fubveniendum effe regalis auâoritas monftrat ; quantb xnagis ad debitam generalkatis providentiam aequum dignumque pertinet , ut Ecclefix Câtholicae atque Apoftolicae , quam Chriftus fuo preciofo fanguine redemit , eamque nobis, cajus pet adoptionem filii exiftimus, regendam tuen- g damque commifit, piam follicitamque in cunâis curam gerete fludeamus : & « in ejus pfofè&u vel exaltatione congtuam videamur exhibere diligen- tiam, ad ejus neceflitatem , flcutilitatem atque dignitatem , neceffaria & uti- lia provideamus conftituta. Sancbe igitur Ecclefiae Câtholicae finis Dei noftrif- que fidelibus , praefentibus feilicet ac futuris , perfpicuum effe volumus quia venerabilis vir Adelelmus fen&ae Laudunenfis Ecclefiae, auâoreDeo ,Epifco- pus ad noftram accedens fublimitatem , humiliter innotuit nobis haberi quam» dam Ecclefiam in monte Lauduno , in honore & nomine beati Martyris Vin- centii confecratam , quae adeb venerabilis femper extitit, ut fecunda fedes fupradidae Laudunenfis Ecclefiae appellaretur ; & in qua eique cîrcumjacen- tibus atriis ex antiquo exifteret fepultura ejufdem loci Epifcoporum , & cimi- terium Canonicorum ; ibi etiam duodecim Canonicos fuiffe delegatos : ne- q que ibidem quemquam Prefbyterum folum adtitulatum fore , nifi unum tan- tummodb , nomine Ermenoldum. Et quoniam fupradi&us Pontifèx in pro* fe&u vel exaltatione fan&ae Dei Ecclefiae congruam cupiebat exhibere dilt- gentiam , fupradi&am beati Martyris Vincentii Ecclefiam pro viribus reftau- lare difponebat , & cum fuorum confilio Clericorum Canonicos juxta priftU num numerum ibi teftituere , concedendo eis quicquid tam Prelbytero quàm & Canonicis ejufdem loci anteà delegatum fuit» cum omnibus quae tam ab ipfo Epifcopo, quàm à ceterisDeum timentibus ibidem de cetero collata fuerint. Ut autem haec coelitùs infpiratae devotionis inftitutio fupradi&i Pontificis Ada- lelmi firmior haberetur , & perpétué inconvulfa permaneret, & nealiqua fuc- cefforum fuorum negligentia , aut parcitate feu diminutione , Canonici ejuf- dem loci perturbarentur ; faepedi&us Pontifèx Adalelmus humiliter noftram 0 expetivit clementiam, ut pro Dei omnipotentis amore ac beatae & gloriofx femper Virginis Dei genitricis Matiae , atque preciofifllmi Martyris Vincentii veneratione , in cujus honore idem locus eft confecratus , ac futuro ejufdem fan&ae congregationis fuffragio atque reliçionis augmento , propter rei firmita- tem , auâoritatis noftrae praeceptum fieri juberemus , per quod rata atque fta- bilis deinceps permanere poffet. Nos vërô ejus petitionem rationabilem atqué laudabilem judicantes, veluti poftulavit decrevimus. Concedimus igitur huic facrae conftru&ioni , praefentibus feilicet atque futuris , ibi Deo famulantibus ecclefiafticis ordinibus , clauftrum , ficut mos eft Canonicorum , praecipientes atque jubentes , ut de manfionibus illorum nemo Epifcoporum eis ullum prac fumât facere contradi&iohis impedimentum : fed fit in uniufcujufque pote- itate fratris , cui illamdare velit; tantum ut non alteri, fed Clerico qui prae-E bendam inter fratres habet , tribuatur. Infuper autem & praecipientes jube- mus , & omnino perpétué manfurum effe ftatuimus,ut in parte illius Montis, ubi iftae très Ecclefix fitae funt, videlicet S. Vincentii & S. Genefii atque S. Hi- larii , nullus quilibet ex fidelibus noftris, neque nofter manfionarius manfiones dare vel accipere praefumat, fed nec eifdem fanôis locis fuifque fubjectis om- nibus aliquam contrarietatem injuftè inférât : neque de rébus vel hominibus ad Ecclelias ipfas pertinentibus , five modo habitis , five in futuro à Dei fide- delibus conferendis , aliquam judiciariam poteftatem , aut contrarietatem exer- cere umquam audeat ; fed potiùs ad minifterium Domini noftri Jefu Chrifti péragendum certi & devoti adjutores exiftant : quatinùs per hoc noftrae auâori- tatis praeceptum optata Deo ferviendi libertate & quietudine fupradi&i Canonici libcriùs Digitized by Google DIPLOMATA. $69 A liberius & divins potentiae famulari , & noftra cômmuni pro faittte perpetuis temporibus valeant exorare. Ut autem hxc noftrx ferenitatis au&oritas fempet in Dei nomine inviolabilem obtineat vigorem , manu noftra eam fubtet fkraa* vimus, & de anulo noftro figillari juflimus. Signum Rodulfi gloriofimmi Régis. » > . . > » . . & fubfcripfi-, (a) V ï I î. Terrarh S. Symphoriani concedit Ganônicis S. Symphoriàïii Auguftod. B Apud Tkîruxiuih in ffijiàr. Comiiùrh Auguftod. pag. itC)l IN nomine fan£tx & individu» TrihitatiSj, Rodulphus gratîa Dei Rèx. 6m- An. pij* nibus notum fieti volumus Dei & fan&x Ecclefix fidelibus prxfentibus ***** atque futuris , quortiam cùm eflemus Auguftbdurib , & adiremus Ëcclèfiam S. Symphoriani caufa orationis , exjpetièrunt Cahoriici ferenitatem noftram ut , quia païaperes erant , terram S. Symphoriani , qùarti Ado nofter fidelis ; dum vixerat , in beneficio habuerat , ipfis àd viâum coheederemus pro anima patris noftri Riehardi , èc pro memoria noftf a & châriflimx conjugis Immx. rïos autem videntes eorûm paupertatem niniiam , ôt a'iidientès petitionem ne- ceflariam , accepirnus culteÙùm , & miffo fuper altâre S. Symphoriani , red- didimus éamdem terrain illis: eft fiqiiidem terra illa valde à fe femota. In C pago BelAehfi iA villa fiulliaco eft mânîus uhus veftitùs ; in villa Noviliaco manfus unus veftîtus : in pago Alcènfi in villa Alciâco manfus urrus véftitus ôcc. Erat autem ibi quidam nofter fidelis , Aldericus nomine , qui éamdem ter- ram, confentientibus Canonicis , precariam haberé volèbat fub ftatuto cenfu. Nos autem volentes attrahere prxdiâum Aldericum in noftra fidelitate , pet petitionem Canonicorum S. Symphoriani , te exhortatione noftrx matris Ad* helèidis fic Unitonis Vaflalli noftf i, juflimus ilii tâlem precariâni fieri, ut om- nibus diebus, quibus Aldericus vixerit, fuprà détermmatam terram corn cà- pellis teneat atque poflideat, ea fcilicet ratione, ut annis fingulis pro Miflk S. Symphoriani Re&oribus ejufdem Ecclefix folidos quinque perfolvat. Qubd fi negligens uno anno vel duobus apparuerit. propter hoc non perdat, fed le* galiter emendët : poft cujùs mortem ad dominium S. Symphoriani revertatur» ^ A&a atrio S. Symphoriani , féliciter in Domino. Amen. Hermbldus Pfxpofitus firmavit. Signum Adheleidis. Signum Gilberti Comitis. Signum Ragenaldi. Signum Roberti. Signum Manaflis. Signum Vafneii. f Aldericus Superprxpofitus , Aymo Levita affirmavit. Adhelardus Sacerdos indignus. Signum Abonis. Ego Anfelinus rogatus fcripfi atque dâtâvi in menfe Julio , die Mercuriî j iumo 1 1 1 régnante Rodulpho gloriofo Rege. I X, Poflefliones quafdam Monafterii S. Benigni Diviori. confirmât» Apud Pèrardum in Inftrum.pro Hift. Biirgund.pdg. t&i. JE* Chartit- Urio Btd'. gmano. IN nomine ftn&x fie individux Trinitàtis , Rodulfus diviha propitiante An 9*4 clementia Francorum Rex. Si petitionibus fèrvorum Dei aûrem fôrenità- cis noftrx libenter accommodanius , regium exequimur cultum, & eos ad no^ ftram fidelitatem promptiores efle putamus. Quapropter notum fit omnium ' fidelium noftf orum , tant prxfentium quàm etiam futurorum folef tix , quia adiens excellentiam noftrx ferenitatis Gauzfelinus Lingonenfis Ecclefix Epi- feopus cum fideli noftro ManalTe Comité , deprecati funt ut Monachis Mo- nafterii S. Benigni Martyris Chfifti , quod eft fitum in fuburbio Divionis caftri| («) Hoc Diploma caret noti* ChronbIogicitih.Autograph6, Se Notarii atque Cancellarii nomine* TwntIX. Cccc Digitized by Google po RODULFÏ REGIS praxeptum noikx audoritatis , de rébus quas domnus Ifaacmirae fanûitatis Epi- A fcopus necnon ôc Atgrimus, ôc alii omnes tara Reges praedeceffores noftri , ÔC Deo devotiflimi viri ibidem condona- verant, pro eleemofyna fimul & remiffione peccatorum noftrorum , nec- non 6c pro ftatu ôc pace totius regni Francorum liberiùs fupradiai Monachi Deum exorarent , concederemus. Igkur poftulationibus illotum aurem fere- nitatts noftrs -accommodantes, ôc Reipublicae deprecationem fîdelium noftro- tum neceffariam perfpicientes , concedimus ôc omni tempore conceflum effe volumus , ut de rébus quae datae funt , ôc in futuro condonandae ad ftipendia fratrum , regulariter poteftatem habeant tenendi ôc poflidendi (a). Nomina- tim etiam depreCatus eft praedidus Praeful Gauzfelinus , ut Saciacum viJJam , »w«.sed& qnam fui praedeceffores tenuerant , * five Argrimus ôc Warnerius Pnrfdes fan&o Benigno reddiderant , cum Ecclefia ôc omnibus ad ipfam villam perd- B nentïbus, quaefitis 6c inquirendis , ôc mancipiis utriufque fexûs , filvis , pratis, omniaque qux inibi olrm poteftas Epifcopalis tenuerat ; Abbatiolam etiam S. joannis , mercatum quoque die Saturni , quod eft in Burgo , omnibus fepti- rnanis , ôc medietatem annalis , quod eft in feftivitateS. Benigni ; pratum etiam In Afifiaco Villa ; quod Warnerius Antiftes in fine mortis fuae conceflit inibi ; per regiam excellentiam ôc au&oritatem donaremus Deo ôc S. Benigno , ad rnenfam Monachorum inibi fervientium ; quod ôc fecimus animo devoto , fi- cut fidelis nofter deprecatus eft. Concedimus etiam per ipfam inferiptionem ttianfa Vin , in comitatu Alfenfi , in villa Nermedis , cum mancipiis utriufque fexûs, quos dudùm S. Benigno reddidimus: ôc in Gibriaco villa , in comitatu Bemenfi, favente ôc deprecante fideli noftro Manaffe Comité , damus man- Fum unum , quod Jurannus cum Amadeo Comité de Abbatia S. Cofmetis , ç quam in alodo tenebat, concamiaverat , ôc S. Benigno dederat. Ut autemhax . feriptio firma ôc ftabilis in aevum permaneat , ôc à nullo noftrorum fuccefforum fit permutanda , nomine noftro infigniri, ôc anuli impreffione juffimus figillati. Signum RodulftRegis gloriofifîimi. Rainâfdus £ Notarius ]ad vicem Abbonis Pontificis recognovit ôc fubfcripfit, A£tum Arcîaco villa fupra fluvium Ararim m Kal. Junii , Indi&ione xm, ànno (£) iv régnante domno Rodulfo Rege gloriofiflimo. X. Monafterio Dolenfi immunitatem concedit. ' Apud Bejlium in Probat. ad Hifi. Corn. Pi&av. p. 2J#. 9*7' J N nomine fan&ae ôc individuae Trinitatis , Rodulfus ipfius propitiante cle- X mentïa Rex Francorum. Si petitionibus fervorum Dei pro quibuflibet ec- ckiîafticis necefîitatibus aures noftras pulfantium libenter annuimus , ôc Re- gum morem decenter implemus , ob id propitiaturum Dominum efle credi- mus. Idcirco notum effe volumus omnibus fan£tae Dei Ecclefiae, noftrifque fidelibus , praefentibus feilicet ôc futuris , quoniam adiens noftram ferenitatem fidelis nofter Ebbo , ftuduit expetere quo de Monafterio Dolis in honore fan- ctae Maria ôc beatorum Apoftolorum Pétri ôc Pauli prseceptum noftrae au&o- ritatis fieri effet placitum ob immunitatis gratiam , ne quifpiam ibi prxter Ab- batem ac Monachos ejufdem Cocnobii umquam ab hac die deinceps aliquam de g quacïtmque rekàberet, vel in omnibus ejus poffefïionibus extendi poteftatem. ^*f. Nos «ri * Adhujufmodi petitionem firmam effe in perpetuum fancimus cum terris ôtofti- 4 nibus poffefïionibus ad eumdem locum afpicientibus ; videlicet in ipfa villa Ca- jpellam fanâae Maris; ôc quantum ad eamdem Ecclefïam pertinet,cum terris, r (* )■ î« alro Êxemplâri addituir t cum claufiro â quartus in Yranàa repti Rùdulfi , fecmlnm Otartam ^ornntedrvidente San6k trCaftri caufam, cum burgo S. Benigni Dhrimenjts. Si tamen h*c Charta refe- etiam çr mereato pariterque dijfri&o , abfque ullws ratwr ad snftum pij , -état annus regni Rodulfi 'foteftath conrràdiitiàne & calumnia : ut nemo de hit, fecundus , initio regni ducendo à die decimo-tertio -qu* fufri difta fiait, quuqu*m audeat rtfetvrt , vel Julii an. pïj ;Sc annus regni tertius , fi initium re- Jubtrahers ,.five auferre, mtvim infnre-, fiwftœm gni mimeras ab ineunte anno 915. Ego repônefl; VBpto Âbbath vel Monachorum. dam puto Indiér. xiv , retinendum annum regni ( b Hoc Praceptum viderat Albericus , cujus . quarrum , initium regni ducendutn -ab inennte ad «unum ptf h«c Verba font ; Annus fît fait anno Se référendum Dîploma ad an. Digitized by Google D I P L O M A T A. S7i A vineis , pratis mancipiis utriufque fexûs , & cum uno farinario : in alio loco * fluvium Aquens Capellam S, Dionyfii, cum terris, vineis, pratis, manci- *jftfccn» Èiis , farinariis, cum prato juxta pontem & fârinariis ad Roccam : in ipfa villa j^îT* Ag ~ ►olis Capellam S. Germani , cum omnibus rébus ad eam pertinentibus : in ca- ftro Dolis ad ipfam portam Capellam fan&ae Marix , fandique Martini cum clauftro ; in villa Germiniaco terris , vineis , mancipiis ibi commanentibus ; ad * Solatanam terris , vineis ; in Villare terris , vineis & mancipiis ; in Bra- * M ' So * cialis terris , mancipiis ; in villa Lubeco terris , vinea cum mancipiis ; ad ca- otanam ftrum manfum unum cum terris ; in villa * Theoderia vineis , terris cum man- Teo " cipiis ; in vico Marceron territorium quod dicitur Madriacum cum fylva ; in villa Drocifo terris , fîlvis , mancipiis : in villa * Hivernali terris , mancipiis , * m. Hy « cum ipfis filiabus Rainaldi , ut teneant Abbas Se Monachi atque pofïideant benuli B fubfcriptas res, vel qux deinceps eidem loco ab aliquibus fidelibus, five ad poffidendum , five ad meliorandum ubicumque in regno noftro donatum fue- nt , nemine inquiétante. Et ut hxc noftrx ceffionis feu confirmationis auâo- orltas firma ac inconvulfa permaneat femper , manu propria eam fubter firmayi- jnus , de anuli noftri impreflione juflimus figillari. Signum Rodulfi fereniflimi Régis. Herbertus Notarius ad vicem Abbonis Epifcopi recognovit. A&um „ „ „ . . Indi&ionc xv , anno v régnante gloriofilfimo Rege Rodulfo. X I. Immunitatem concedit utrique Turonenfî S.Martini Monafterio.' G ' Ex Chartulatio Mâjoris MonafteriL IN nomine fàndx & individus Trinitatis> omnipotentis Dei miferîcordia An. 9*7» Rodulfus Francorum Rex. Si petitionibus fervorum Deipro quibuflibet ec- clcfîafticis neceflîtatibus aures noftras pulfantium libenter annuimus , & ad divinx potentix in locis Deo dicatis uberiùs famulandum , aUxilium porrigi- mus ; id nobis proculdubio ôc ad mortalem vitam temporaliterdeducendam * & ad futuram féliciter obtinendam , commodum provenire confidimus. Igitur notum effe volumus cun&is fanâx Dei Ecclefix & noftris , feilicet prxfenti» bus atque futuris , quia adiit ferenitatem culminis noftri vir venerabilis , no- fter quoque fatis fuperque fidelis Hugo inclitus Abba utriufque Monafterii eximii Confefforis Chrifti bcati Martini , ac regni noftri Marchio , humiliter D reverenterque depofeens , ut Monafterium S. Martini , quod ex antiquo fer- mone vulgatoMajus Monafterium dicitur, cum omnibus rébus fibi pertinen- tibus , ut ficut anteà aliud Monafterium five Bafilicam ejufdem fan&i Confef- foris in qua ipfe domnus nofter Martinus corpore quiefeere videtur cum fuis omnibus rébus noftrx defenftoni commiferat , de more Regum prxdecef- ibrum videlicet noftrorum fub noftrae immunitatis tuitione five defenfionismu* aiimine recipere dignaremur : ut ficut temporibus Magni Karoli atque filii «jus Hludovici quondam Augufti, feti etiam alterius Karoli Régis fereniflimi , aiecnon domni Odonis atque gloriofiflimi Régis , omniumque prxdecefforum jioftrorum Regum , tam idem jam prxlibatum Majus Monafterium quàm etiam exdem ipfe res fibi pertinentes , in quibuflibet regni noftri partibus con- fidentes , inconvulfo firmitatis jure eatenus ad peculiaria ftipendia feu necef- E tfarios ufus Canonicorum ibidem Chrifto fanâoque ipfius Confeffori Martino iedulo fàmulantium per inftrumenta prxdiâorum Regum ad laudem nominis Chrifti confervatx funt ; ita & noftris temporibus fine aliqua fubtra&ione vel diminutione fub noftrx immunitatis defenfione confiftere , & ab omni publica fun&ione ac judiciaria exa&ione illas ipfas res immunes liberafque fore decer- neremus. Hac itaque faluberrima prxfati illius Abbatis fuggeftione permoti , petitionibus ejufdem congruentiffimis tanto libentiùs affenfum prxbuimus , quantô illum erga fidelitatem Dei fanâique ipfius Martini ac noftram intelle- xeramus efle devotum : & infuper id , quod fanciendum ille petebat , noftris futurifque temporibus eidem venerabili Monafterio ac fratribus illic perpetuo degentibus providebamus conftare proficuum. Prxcipientes igitur jubemus , ut nuïïus Judex publicus , aut quiflibet judiciarix.poteftatis , aut ullus ex fideli-. Cccc ij Digitized by Google 1 : s7t RODULFÏ RËGÏS bus noftris, tam prxfentibus quàm futuris, in praelibatum fan&î Martini Ma- À ius-Monafterium , quod eft prope Turonicam civitatem juxta alveum Ligeris fitum, feu inEcclefiasad fe refpicientes fibique fubditas, aut locavelagros, & reliquas poffeffiones, quas in quibuflibet pagis ôc territoriis infra ditionem Tegni noftri poflidere Ecclefia illa dinofcitur ; quidquid ibidem proper divi- num amorem conlatum fuit , Vel etiam deinceps in jus ipfius fanai loci à Deum timentibus hominibus voluerit pietas divina augeri ; ad caufas audien- das , vel freda exigenda , aut manfiones vel paratas faciendas, aut fidejufibres tollendos, aut homines ipfius Monafterii , tam ingenuos quàm & fervos , fuper ejufdem terrain comcnanentes diftringendos , nec teloneum , aut inferendas , aut rotaticum, vel ripaticum, five portaticum, feu etiam exclufaticum , vel nautaticum> vel retiaticum , aut herbaticum requirendum, nec ullas redibi- tiones aut inlicitas occafiones ingerendas , noftris nec futuris temporibus in- g «redi audeat , vel ea quae fuprà memorata funt penitùs exigere praefumat. De- cernimus etiam atque concedimus benignitate regali praetitulatis Canonicis ad fuggeftionem, ut diâumeft, atque precatum faepius nominandi Abbatis, Hu- gonis videlicet , ut villae , quas ad vi&um eorum potumque necnon & vefti- tnenta députât* funt » quarumque nomina in inftrumentis Regum habentur inferta, abfque ulla inquietudine eis perpétué deferviant. Areas etiam five do- mos eorum tam infra ipfum Monafterium quàm infra civitatem fitas , ortu- lofque, atque ex ipfa potcftate manuum fïrmitates, quas unufquifque habet, vel habiturus eft « regali munificentia ita eis indulgere fatagimus, ut habeat illo- rum quifque alumnis fuis, feu quibufcumque voluerit tantum Canonicis , veluti habent firatres congregationis fandi Martini Bafilicae , licentiam dimittendi , vel fi maluerint vendendi. Intulit praetereà etiam nobis idem Hugo AbbasC multùm diligendus veridico fuo ôc nobili quodam praefagio, timere fe nimiùm malis, quae 6c de praefenti locis Sanâorum Dei contingunt , & dé futuro eis détériora evenire poffunt : hoc eft quia non folùm in laicali , fed ôc in ipfo ec- clefiaftico ordine taies efle nofcuntur, qui eadem loca tamquam adregendum vel fufcipiunt, vel fufcipere cupiunt, ut rerum ipforum locorum nonreftores veriflimi , fed invafores atque rapaces efle velint perverfiflimi. Praetereà li- bet nobis liberaliflima noftra majeftate eis qui hujufmodi funt , noftri obicem praecepti ufquequaque praetendere , eofque ab hac malefuada intentione pe- nitùs excludere i ita ut nullus alius abhinc & in reliquum tempus illius Majo- tis-Monafterii Reâor vel Abbas efle pracfumat , nifi ille tantùm qui alterius Monafterii five Bafilicae fanâi Martini, in qua ipfe etiam corpore quiefcit, Redor vel Abbas extiterit , fecundùm quod in praeceptionibus continetur Re- 0 gum , & in priviiegiis Sanâorum Apoftolicorum habetur infertum. Quidquid igitur de praefatis faepe nominati Majoris-Monafterii rébus jus Hfci exigere po- terat , in noftra elemofina concedimus Monafterio , ut perpetuis temporibus ad peragendum divinum officium five fervitium fiât augmentum & fupplemen- tum : quatinùs ipfis fervis Dei , qui ibi perpetub famulantur, tam pro domno Odone gloriofiflimo Rcge , quàm etiam pro domno Roberto Rege ferenifli- mo , pro nobis quoque ac conjuge noftra , necnon pro Hugone dulciffimo Abbate , ôc pro ftabilitate totius regni à Deo nobis conlati , immenfam cle- mentiam Dei deleâet jugiter exorare. Si quis autem in tantam prorumpere aufus fuerit temeritatem , ôc hoc praeceptum noftrum violare praefumpferit , non folùm in offenfam noftram lapfurum , verùm etiam auri libras triginta fe noverit pœna multandum , ex quo duas partes Redores Monafterii , tertiam g verb jus fifci recipiat. Et ut haec auétoritas inviolabilem obtineat effeâum , ôc à fidelibus fan&ae DeiEcclefiae ôc noftris veriùs credatur, ac diligentiùs con- fervetur , manu propria fubter firmavimns ôc de bulla noftra folempniter infi* gniri juffimus, Signum domni Rodulphi Régis fereniflimi. Heribertus Notarius ad vicem Abbonis Praefulis necnon Archicancellarii te* cognovit. Data NonasOftobrisanno Domini Rodulphi fereniflimi Régis (a)x. Aâum Compendio palatio in ipfa S. CorneliiBafilica in Dei nomine féliciter. Amen* ( a ) Corrigendum , atmo V. Nam pneterquam quôd numeri v & x facilè inter fe commutantur à Ut- bianù , anno regni Rodulfi dccimo id eft Cuifti yji , Cancellaxius er«t Aniigtfiis > non Abbo, Digitized by Google, D I P L O M A T A. sit. k X I L Décréta & Prsecepta ab anteceflbribus fuis concéda Àuguftodunenfî S. Marix & S. Andochii Monaftcrio confirmât; Jïpud Labbeam in Epitomc règàli éc. pâg. £/(y. IN nomine fandaé ôc individus Trinitatis, Rodùlphus gratia Dei Rex. Si A», pifta Ecclefîafticas fan&iones àtque décréta noftro confirmamus Ediâo , procul- dubio regiae Celfitudinis morem exequimur , atque apud aeternam rétribution nem hoc ad emolumentuth noftrae animae nullatenus ambigimus pertinere* B Qùarhobr em notutn fieri volumus omnibus Dei ôc fanâae Ecclefiae fidelibus , praefentibus fcilicet atque futuris, quoniam dum ex confuetudine locaSan&o- trum Quadragefimali tempore caufa orationis, Auguftoduno refidentes, circum- îremus , ventum eft ad Cœnobium fan&ae Mari» ferhpef Virginis fan£tique An- dochii infra muros praelibatae civitatis conftruâum, quo grex humilis Sanûimo- nialium altitonanti Deo famulari cernitur : quae cum proprio Epifcopo , cogno- mento Heriveo , accedentes ad noftram fublimitatem , pirecatac funt ut dé- créta & praècepta , quae ab antecêlïbribus noftris Francorum Regibus de ré- bus earumdem fuerant affecutae , renovaremus , 6c juxta regiam confuetudinem ex praêdi&i loci rébus noftrae auâoritatis praeceptum fieri juberenius; Nos au- tem ad exhortationem feu deprecationem jam di£ti Herivei Praefulis , fub cu- jus regimine praefixum degebat Cœnobium, atque caeteroirum fidelium noftro- iC rum , juflimus taie praeceptum fiéri , ut omnia quae fuperiùs comprehenfa ha- bentur , ôc ea quae retrb habebant , & quae poftmodùm impetrare quoeumqué modo potuerint , pefpetUaliter ac indiffolubiliter terieat concio praelibata ôc œtemâliter poflideat. Ut autem hùjus noftrae ceflionis praeceptum plèniorem in Dei nomine capiat firmitatis vigorem , annuli rioftri impreflione fubter jufl&î inus infigniri. A&um apud praelibatam urbemjEduam Féliciter. SignUm gloriofiffimi atque praécellendflimi Régis Roduïphi , qui hoc regale praeceptum propria manu firmavit. Ego Heribertus regalis Caneellarius ad vicem Abbonis Epifcopi fcripfi. Datum x KaL Aprilis, IndiéHone i , {a) anno vu régnante Rodulphogïoa riofiflimo Regè. £> XIIL jfmmunitatem confirmât Canonieis S. Martini Turonenfîs> j?* S.MtrtinU Apud Mârtcnium Tom. i Thefi Anecdôu col. IN nomine fandte & individùae Trinitatis , omnipotentis Dei mifeneordia ^ Rodulfus Rex Francorum. Si petitionibus fervorum Dei pro quibuflibet fecclefiafticis necefiitatibus aures noftras pulfantium libenter annuimus, ôc ad divinàe potentiaein locisDeo dicatis uberiùs famulandum, auxilium porrigimus; id nobis proculdubio ad mortalem vitam temporaliter deducendam, ôcadfu- turam féliciter obtinendam commodum provenire eonfidimus. Igitur notum È elfe volumus cun£tis fan&ae Dei Ecclefiae fidelibus ôc noftris , praefentibus 6c futuris , quôd ad fuggeftiohem ôc ad precattim S. Martini Canonicorum , adiit ferenitatem culminis noftrivir venerabilis , nofter quoque fatis fuperqué fidelis Hugo, inclytus Abbas Bafilieae,in qua fan&iffimum corpus ipfius eximii Confefc foris Chrifti beati Martini venérabiliteU requiefeit , ireâorque rerum ipfius , lut militer reverenterquè depofeens ut Monafteriuin S. Martini , cum omnibus tebus fibi pertinerttibus , de moreRegum videlicëtpfxdecefTorum,fubnoftraé ammunitatis tuitione ac defenfionis inunimine recipere dignaremur ; ut , ficut temporibus Lùdoviei quondam Augufti , feu etiam Caroli fereniflimi Impera- toris , neenon domni Odonis gloriofifllmi Régis , omniumqùe praedecefloruni (a) Corrigcndum , amto V, vel amto VI, G initium regni répétas ab ineunte Jahuario. Apud TU» tuxium qui idem Prseeptum edidit in Hift. Comitum Auguftod. pag. ixi, anno IV- Cece iij Digitized b.y Google r 74 RODULFI REGIS noftrorum, res ejufdem S. Martini in Auftria, Neuftria, Burgundia , Aquita-A nia, &in ceteris noftri, Chrifto largiente, regni oartibus confidentes , qux non folùm à Regibus atque ab orthodoxis Principibus , verùm ôc à ceteris fi- delibus collatae, vel per quoflibet contraûus -ôc munimenta cartarum in jus ejufdem S. Martini traditae funt, ôc quieto jure in ditione ac regimineAbba- tum , feu Decani, fideliumque fratrum devotèDeofamulantium, ordinatimcx- titerunt, ita ôc noftris temporibus fine aliqua detra&ione vel diminutione fub noftrae immunitatîs defenfione confiftere , ôc abomni publica funâione acju- djciaria exa£tione immunes liberafque decerneremus. Hac igitur confequenti ac laluberrîma fuggeftione permoti , illius praefati Abbatis admodum vene- randi petitionibus congruentiflimis tanto libentiùs aflenfum praebere dignum duximus , quanto & ipfurn erga fidelitatem noftram noveramus efTe promptif- fîmum, & infuper id quod fanciendum effe petebat, noftris fùturifque tem-fl poribus , eidem venerabili Monafterio ac fratribus ibi perpetuo degentibus pro- videbamus fore proficuum atqûe faluberrimum. Primo (iquidem omnium mo- hemus atque jubemus de caftro, quod ob infeftationemNormannorumin cir- cuitu 'jam ditlx Bafilicae obtentu atque juvamine Roberti quondam venerabi- Iiffimi ipfius loci Abbatis genitorifque faepe di&i Hugonis , 6c poftea Régis quampmrimùm gloriofi, nuper scdificatum eft , ne quifpiam praeter Abbatem, necnon Decanum ceterofque Canonicos ejufdem Cœnobii , umquam ab hac die aliquam deinceps de quacumque re in pratlibato caftro , five in circuitu ipfius , 6c ufque ad fluvium Ligeris , in hoc totum quod juris S. Martini effe videtur, habeat exercendi poteftatem, juxta quod in praecepto domni Caroli Fereniflimi Régis pracdeceflbris, 6c liberaliflimam petitionem faepius nominandi Abbatis Robefti habetur infertumi nec cuiquam fidelium noftrorum in man-ç lionibus Clericorum in eodem Monafterio , immb in ipfo caftro degentium , fecundùm inftituta Apoftolicorum 6c Regum, manendi lïcentiam damus, etiam fi noftra aftuerit prxfentia. Concedimus ôc noftrae largitatis munere, ut per- euffuram numifmatis, quae 6c moneta dicitur, feclufo fifei jure, iidem Cano- nici ex more habeant femper. Servitium etiam illud ex praebendis eorum, quod Abbates ejufdem loci ex antiqua confuetudine fibi proprium vindicare confueverant , quodque jam di&us Abbas Robertus, ob fuam ôc generalem omnium eleemofynam, eis per praeceptum regale habendum perpetuo im- Setraverat, nos ôc è veftigio noftrae au&oriratis praecepto eis mifericorditer in* ulgere fatagimus. Refe&iones quidem ex cellis in gyro ejufdem Bafilicae contracta , velut in praeceptis praedeceflbrum continetur Regum , ex prifeo ufu fingulis annis eis reddi jubemus , necnon (a) Abbatiolas très , unam vi- D delicet *S. Pétri ad cœmeterium , quod eft extra caftrum , ôc alteram S. Ve- nantii ante portam caftelli ; tertiam vero S. Benedidi infra caftrum, ficut à priftinîs temporibus eatenus tenuerunt , ob immunitatis gratiam largimur , ôc in reliquum abfque inquietudine cujufiibet poflidendas. Areas quoque in ci- vitate , quas commutaverunt fratres cum domnoHugone piac recordationis Ab- bate , cum terra quae eft juxta murum, ficut in carta commutationis exaratum eft , perpetuo teneant. Decernimus ôc munificentia regali , fuggerente prae- fato Àbbate fideli noftro Hugone, ut ficut praemiffaeôcnominatim praenotatx S. Martini res, ita ôc ceterae omnes ad eumdem venerabilem locum perti- nentes, quaeque à praedecefforibus noftris inviolabiliter hucufque confervatx font , velut in praeceptis eorum , quae in promtu habentur , contineri dignof- citur , irrefragabiliter noftris fùturifque temporibus confervari ; quarum villa- E mm nomina haec funt : Lugogalus cum omni integritate fuarum appendi- cum , Portufque , ôc Brugogalus , Curciacus ôc Tauriacus, Caftanetus ôc Oda- tus, Medonnaôc Bladalaïcus, Ek>ciacus ôc Reftiniacus , Catnutius ôcVobri- dius fuper Ligerim , Magiltus Ôc Geneftogalus , Novientus 6cSodobria,Prif> ciniacus ôc Patriciacus. Item Vobridius in pago Cenomannico , Martiniacus quoque fuper Ligerim , Liradus etiam , ôc Mons in pago Miledunenfe , Cap- leia ôc villa Comifiacus , ôc Miliciacus , ôc villa Curcellis , Saldoa ôc Novien- tus , atque Merlaus. Sunt ôc alia quaedam praediola , quae S. Martino pro re- medio animarum fuarum Dei contuliffe fidèles non ignoratur, quae fimili ( a ) Duae priores Abbatiolas feu Ecclefi* ha&enus faperfunt , quarum féconda S. Venantii collegiata : tertia S.Benediélijnodô ignota, Digitized by VjOOglg DIPLOMATA. $js A modo , ficut Ôc pradibatas res ae vi&um potumque Canonicorum ipforurh olim delegâcas, fub noftrae defenfionis jure confervanda perpetualiter fuccedere volumus; Vulton fcilicet in pago Bituricenfi , & pfatum quod eft juxta Ca- nares in pago Turonico , Verruca quod eft in pago Pi&avenfi , & villam quai dicitur ad villam Rucariam , Cautus , ôc Pic* fuper fluvium Caris , & praedio- lum quoddam fuper rivolilm Vordae ; & infuper illas res , quas duo ffatres S. Martini Canonici , Haimo Videlicec atque Adjutor fratribus per cartam cef- fionis tradiderant, quae funt tahi in Blefiacenfi pago quàm &in Andegavenfi, quàm ôc in Turonico. Caderniacùs quoque in pago Andegavenfi , quem dédit fratribus Hubertus Abbas ; Belvacus denique ad calciamenra ; Antoniacus ôt Curciacus ad veftimenta ; quaeque villae fub omni integrirate eorurrt ftipen* diis deputatae funt , ut omnibus temporibus , ficut in prxceptis Regum infer* g tum eft, illorum neceflitatibus deferviant» Quidquid ergo de praedicVis rébus beati Martini devotè collatis , vel fibi pertinentibus , in jus fifci cedendunt fuit , & à deceflbribus noftris comperimus collatum , noftrae largitatift munerô per amorem Dei ôc peculiaris patroni noftri domni Martini , ôc pro commun» «leemofyna , tam eorum qui res fuas eidem contulifie nofcuntur , quàm no- ftra noftraeque conjugis, necnon fidelis noftri Hugonis, feu totius regni noftri ftatU , per hoc noftrae au&oritatis prxceptum libenter volumus efTe per immen- fum eidem fanâo Martino fibique famulantibus Canonicis conceflum , toto remotô fifci dominatu , ad fuftentationem Canonicorum 6c in fupplementum. Et ut nullus judex pùblicus , aut quilibet fuperioris aut inferioris ordinis rei* publies procurator , ad caufas judiciario more audiendas , in Ecclefias aut villas, feu reliquas pôfiefliones , quas moderno aut prifeis temporibus in qui* C buflibet provinciis aut territoriis regni noftri , Bafilica fan&i Martini juftè te- net, vel deinceps fui jure ipfius divina pietas augere voluerit, ingredi praefu- mat, nec freda, aut tributa, aut manfiones, aut parafa, aut teloneum exullii negotiis, ficut in praeceptis Regutrt continetur, exigere, aut fidejuffores tôl- ière, aut homines tam ingenuos quàm fervos , fuper terram ipfius Bafilicas commandites diftringere , nec ullas publicas funûiones aut redhibitiones illi- citas requirere tam temerarius audeat. Praecipiemes etiam volumus , ut man- felli , qui funt ad Berbezilos , inftituta compleant fervitîa , decimae ôc non* dominicalium rerum , tam ex viflis fratrum quàm in beneficio datis hofipitall nobilium atque paupefum , abfoue fubftraâione aliqua , in praedeceflbrum no- ftrorum ôc noftra eleemofyna deputatx habeantur. Si quis autem in tantam prorumpere aufus fuefit audaciam , ut hoc- praeceptum noftrum violare prae- ï) fumferit , quemadmodum in Regum praeceptione continetur, non folum in offenfàm noftrara lapfurum , verùm ôc fexcentorum folidorum auri ad purura exco&i fe noverit poéna mulâandum : ex qua duas partes redores Monafte- rii, tertiam vero jus fifci recipiat. Et ut h*c au&oritas inviolâbilem obtineat efïe&um, ôc à fidelibus fanctae Dei Ecclefiae ôc noftris veriùs credatur , ac dili- gentiùs obfervetur, manu propria fubter Jrmavimus , & dejtalla noftra fo~. lemniter infigniri jufllmus. Signum Rodulfi Régis gloriofifltmi. (a) Heribertus Notarius ad vicem Abbonis Praefulis , necnon Afchicancel* larii recognovit. ' ■■' Datum(£) i X Câfendas Aprilis, anno domni Rodulfi fereniflùni Regts octave ■ • £ Aftum ( c ) Turonk, in ipfb S. Martini caâto , in Dei nomine féliciter. Amen. (a) Malè apud Maneniuitt , Rtbertus. . . tuenon Ce) Et certè Frodoardui auâor eft RoduJfun» Areàxt Cancillarii. Labbeus in Mifcel.Ctti. pag. Ji6 anno p| i exurbeVienna Turono» ad S. Majdaum ïegit Archictmctllarii. ciatienis gtatia profeÉUtm effet ik) lbidçm , XI Roi. Agr&u «a* Digitized by Google frS RODUIÏI REGIS XIV. A Quafîîam Villas confirmât {à) Monafterio Montis-OHvi inDiaccû Carcaflbnenfï. ■Êx Apographo in Bibliotheca. Regïa. An. pji. *ïï N nomine fanâe 6c individue Trinhatk , Radulfus divina propicîante cle* X mencia Francorum Rex. Qui fto amore omnipotentis Dei fanôam Dei Ecclefiam conftruete ôc rehedificare glifcit , magnam ia honore Sanâorum mercedem -impcndk , in futuro veto cum San&is vitam adquirit fempiternatn. Idcirco notura fit omnibus fan&e Dei Ecclcfîe fidelibus , prefentibus fciJicet B ôc futuris, quoniam-adiitnoftram ferenitatcm Dalmacius nofterper omnia fi- deÛflGmus miles , ôcpetiit noftram celfitudinem , quatinus noftre auôoritatis preceptum de eerrâ , quam ad Abbaciam S. Johannis Baptifte nobiliflimi ho- mmes dederant in caftrum videlicet Mallafti , fieri precepiflemus. lUius fuit • peticio , Ôc noftre libuit voluntati, pro reftauracione illius loci , ôc noftre au&o- ritatis preceptum juflimus fieri, utfan&i Monachi ibidem Deo fervientes illam cerram firmiter teneant fine ulla contrarietate aut alicujus contradiâione pet juffionem domini Abbatis Arifonfi ejufdem loci. Conjacet etenim in Comi- tatu Carcaflenfe cum mercato fuper fluvium Duranna. Eft ibidem ViUa-ficca cum Ecclefia, altéra villa Caucus cum Ecclefia , alia Venteniaco cum Eccle- fia, alia Elifau cum Ecclefia, alia villa Valeriano cum Ecclefia; Ecclefia de Amancario, alia S. Martini fuper fluvium Lampa, alia Monte - Conilio , iaC Comitatu Redenfe villa Garmacia cum Ecclefia; alia villa fanâi Johannis, ôc fan£te Crucis; Faris cum ipfa Ecclefia ; Anulvilla cum Ecclefia ; Lauraco cum Ecclefia ; item fanûi Martini villa. In Comitatu Narbonenfe Truliaco cum Ecclefia & fifco ôc aquzduâu, villa fanûi Fru&uofî. In Comitatu Car» caffenfe , villa Caftellani , Villa-nova cum Ecclefia ; Ulmis cum Ecclefia , fanâa ( b ) Cecilia. Hec omnia , ôc ficut continetur in aliis preceptis , ex parte - noftra fint ftabilia, de fupradiâis villis feu deEcclefiis ibidem datis; 6c nullus per vim intrare prefumat in Abbaciam , nifi quem ele&io elegerit. Ut autera hec fupradida Arma fint , 6c ftabilia permaneant in evum, noftro nomine in» figniri , 6c anuli noftri impreffione juflimus figillari. . Signum Radulfi Régis gloriofifiimi» Rofmundus ad vicem Anfigifi Ëpifcopi recognovit. D. A&um AniàrvUla xin Kal. (c) Junii anno nono régnante RadulfbRege, XV. •t- . Quafdam rcs tradit Monafterio Cluniacenfi. Ex Chartulario Cluniacenfi* Aa. 9i\. TN nomine fan£be ôc individuat Trinitatis , Rodulfus divina pf opinante cl* mentia pius Auguftus , arque inviôiflimus Rex. Sicut certum indubitanter eft nullam poteftatem nifi à Deo prorsùs exiftere ; fie confequens utique eft nt quifquis éjus difpofitione tèrrenae poteftatis culmine fublimatur , fub potenti fi ejufdem largitoris manu fefe humiliet , eique de fuis donis placere ftudeat. Quapropter notum fit omnibus per temporum curricula fibi fuccedentibus , tam Rëgibus videlicet quàm Comitibus , cunâifque Magiftratuum gradibus , vel Reipublîcx adminiftratoribus , quod ad deprecationem Emmaè noftri im- perii confortis , aliorumque noftrorum quorundam fidelium , quafdam res ob amore m Dei fanétorumque Principum Apoftolorum, Pétri fcilicet atquePauli, ad Clunienfe Monafterium trado, eofiquidem tenore,ut fraternitas Monachorum (a) Illud Diplqn» ex Àrchivo Monafterii Mort* ' ( b ) Aliàs , cwu EecUfia fntS* CecilU. tis-Olivi ediderunt Bahizius in Appendice adCa- (*) Fortè legendum , Julii, ut in fequenti Di« pitul. coL ifjtf, & Vaiffetius. in Infiniment» Hi- plomate, 6c primuc tegni annus tepetendus ab &oom Occitani» Ton. » pag. 68. uùtio anni eij. inibi D I P L O M A T A. T S7t Ainitû degentium réS ipfas, fine cujuflibet aut Régis aut Comitis vel.cujufiibet inférions gradûs contrarietate, perpetuo jure ooflideant; ôcheidem aWo/pro noftro memoriali refervantes, tam pro nobis quam pro jftatu rcgni noftri, Chrifti. clemenciam atque praedi&orum Apoftolorum patrocinia jugiter depofcant , & pro illis nihilomintls, qui hanc donationemlnconvulfam permanere concefle- rint. Sunt autem ipfae res fitae in Comitatu Matifcenfi in vicaria k . . . ôc vo- catur VUla ad * Chivineas , quam damus cum omnibus appendices fuis , & tertiam partem pïfcinae quae vocatur Ofa , cum mancipiis vel reliquis rébus ad eandem pifcinam pertinentibos , ut femper iidem MoriacRi médium, tra&um habeant. Confirmamus etiam donationem quam vir bonus Leutbaldus de Ble- nofco fecit : fed ôc illam de Capella S. Vi&oris , quae eft in Abfgogia , vel dé aliis rébus, quasAltaldus velalii ad praedi&am Capellam tradentes , Cluniàco B delegaverunt. Has itaque res Cum Capellis , mancipiis utriufque fexûs , vineis , pratis , aquis , molendinis, filvis , cafis, cultis ôc incultis , atque omnibus quat ad eas pertinere probantur, vel praediâo Monafterio adquirenda funt> per no- ftram conceflionem fïrmamus. Scripturam quoque illam , quam BernoEpifco- pus fupradi&is Monachis de eorum decimis fecit, ratam e0e cenfemus : ita ut nihil de decimis, quae ad eas antiquitùs pertinuerunt, perullam recentem.au- ôoritatem fubtrahere cuique liceat. Haec autem omnia noftrae au&oritatisprae- cepto confirmamus , atque figilli noftri imprelfione confignamus ; fucceUori- bus noftris id fuggerentes , Malcdiftus qui transfert terminos , id eft conftitutio- nes,proximiJùi. , Signum Rodulfi Régis gloriofiflimi» Readmundus ad vicem (a) Anfufi Epifcopi recognovit. C A&um Anfavilla xi Kal. Julii, Indiâ, (b) 1 1 1 , anno îx régnante Rodulfo Rege gloriofiflimo. XVÎ. , Quaedam colidedit Monafterio Cluniaeenfî» JEx Schedis Mjf. BibliotheCœ noftrœi Itf nomme fanâae ôc individus Trinitatis, Rodulfus divina propitiante cïe- mentia Francorum Rex. Si juftis petitionibus fidelium noftrorum aurem fe- renitatiS noftrae accommodamus , regium exequimur cultum , ôc eos ad no- D ftram fidelitatem promptiores efle putamus. Quapropter notum fit omnium tam praefentium quam etiam futurorum induftriae , quoniam noftram ferenita- tem adierunt Imma cbnjux mea cariflima atque Ugo frater meus dulcifïimus, petieruntque noftram celfitudiriem , quatenus pro remedio animae noftrae Clu- niaco Monafterio, quod eft confecratum in honore Apoftolorum Pétri ôc Pauli, partem de terra conGedere dignaremur. Illorum fuit petitio, ôcnoftr» libuit voluntati. Attribuimus fuprà nominato Cosnobio manfos veftitos fitos in Comitatu Matifcenfi ; très manfos in Saluftria , ôc très in Vergafona , ôc unum abfum in Cavanicas ; res de Rufiaco , quas Arlebaldus dedk Deo ôc SS* Apoftolis Petro ôc Paulo; res de Calmeriaco, ôc de coloniis quae fuerunt Ri- chardi ôc Reutbardi, cum mancipiis utriufque fexûs, cum pratis , vineis, fil- vis , campis cultis ôc incultis , ôc omnia quae ad ipfos manfos afpiciunt, tanv Einquifita quàm etiam inquirenda; ôc fervientes très quifunt fubditi ad pifci- nam quae nuncupatur Ofa , cum infantibus eorum ôc manfis , quos ipfi te- nent, id eft ? Wandalfredus , Conftantius, Conftabolus, Delegamus nihilo- minus per hujus noftrae celfitudinis praeceptum , ut omnes res , quos Chrifti fi-i deles pro Dei amore ôc remedio animarum fuarum praefato loco condonave- rint , omni tempore abfque alicujus inquietudine inconvulfae permanearit. Ut autem haec firmitas in aevum permaneat, ôc à nullo noftrorum fiicceflbrum fit permutanda , noftro nomine infigniri, ac anuli noftri imprelfione juflimus fi- gillari. ( a ) Anfufus (eu Anfigifiis Epifcopus état Tre- gni rtpetendum at> ineurite Januario ah. pij, non cenfis. a die decimo-tertio Julii , que Rodulfus coronatus (b) Putolegendum, IndiS.IF, ôciflitium te- eft. Tome IX. Dddd * Chiv'tntt Deuter. if » *7« An. pjii Digitized by Google J?s RODULFI REGIS Signum Rodulfi doriofiflimi Rcgis. A Aéhim Boiaco villa. Data Kalendis Julii», {a) Indift m , anno vnii ré- gnante Rodulfo gloriofifiimo Rege. XVII. Sub fua cuitionc fufcipit Cœnobium Tutelenfe. Apud MabilL Tom. $ Annal. Bened. pag. 404. An. pjj. |N nomine fanâx & individu* Trinitatis, Rodulfus gratia Dei Francorum & Aquitanorum atque Burgundionum Rex , pius , inviâus ac femper Au- guftus. Sicut non eft poteftas nifî à Deo , quicoilocat, ut fcriptum eft , Reges B in folio; fie utique confequens eft ut hi , qui in fublimitate funt, fub potenti manu ejus fe humilient, &. ut regni ejus miniftri, juxta ipfius voluntatem fua» aéttones adminiftrent. Quapropter notum fit omnibus tam praefenti quàm fu- turo tempore regni munia difponentibus , quod ègo de ftatu reBgionis redin- tegrando follicitus, Tutelenfe Cœnobium in regulari propofito, utolimfue- rat , reparare decrevi. Eft autem in Lemovicenfi pago fuper fluvio Correzia fitum, in honore videlicet beatiflimi Domni Martini conftruâum, quo foco prifca reverentia novellis adhuc miraculis , Domino largiente , fervatur. Pre- cibus autem [illuftris] viri Ademari, qui locum ipfum eatenus tenuerat, fug- gerente etiam Ebalo Comité , cuidam religiofiflimo Abbati nomine Aimoni locum eumdem ad reftaurandum regulare propofitum commendaveram , atque Coenobio fanâiSavini fubje£tum feceram. Sed quoniam experimentp proba-C tumeft, quod eademfubjeôio religioni obftaret ; eidem religioni penitus con* fulere volentes, faniore confilio decernimus , ut antiquo more folius Régis tuitione, non autem dominatione teneatur. Hoc autem contra jus regni fieri nemo cenfeat: quandoquidem exceUentiflimi Imperatores décréta fua , quo- tiens caufa exegerit , leguntur immutafle , & Apoftolo perhibente , neceifaria legis tranflatio fuit. Hoc ergo Cœnobium cum omnibus , quae nunc ad eum pertinent, vel quae deinceps ibidem obvenerint, ita pro autoritate iftius noftri praecepti manere conftituimus, ut nullius dominationi nifi tantum. fan&ae ré- gule, fubjaceant. Poft difeeflum yerb fideliflimi & amantiflimi noftri Domni Odonis , qui praediôo Aimoni venerabili fucceffit, 6c poft Adacium , quem if- dem venerabilis Odo fibi ad vicem fuam fupplendam ordinari petfit , licen- tiam habeant fecundùm regulam fàn£ri Benediéti , quemeumque fanicri con- j) filio maluerint, ex feipfis eligendi. Et neque Rex, neque Cornes, aut Epifco- pus, aut quaclibet alia perfona, res eorum inquietare, aut aHcui dare praefu- mat, fed nec opido quidem dominari audeant. Partem vero Abbatiae, quam praediôus Ademarus , Abbate ipfo confentiente , retinuit , totam poft ipfius difeeflum recipiant. Quo decedente, qualiter communiter voluerint, mun- burdum 6c caufaedicum habeant. Jus quoque immunitatis ac reverentiam, quae fan&o illo loco êc nunc divinitùs obfervatur , ita concedimus , ut nemo , vel ipfi , vel rébus ad eum pertinentibus , ullam violentiam inferre moliatur. Ce- terum tam Abbas , quàm Monachi communiter, ficut ante Dei oculos , regu- lare propofitum fervent. Ut autem hax noftra praeceptio indelebilis perfeve- ret, hanc in fuperni nomme Auâoris anulo noftro fignavimus. Signum Rodulfi gloriofifljmi Régis. £ Gotefredus Sacerdos ad vicem Anfigifi Epifcopi recognovit & fubfcripfit. A&um (b) Anatiaco Idibus Decembris, (<•) Indi&ionc m, anno xi régnante Rodulfo gloriofo Rege. ( a ) Coirigendum , bdiO. I v , ut in Diplomate pwtcedeati. ( b ) Legendum, Atmuuo. ( t) Legendum, Ltd&iont FI. Digitized by Google 1 DIPLOMATE ; 75 A XVIII. 1 Quafdam rcs confirmât Adelardo fldeli fuo & uxori ejus ExOiartu* Pleftrudî. «SL*™ - Apud Perardum in Infirum. pro Hift. Éurg.pag. i6$i IN nomine fan&ae & individu» Trinitatis , Rodulfus divina propitiante cle* An.*u. mentia Francorum Rex. Régis celfitudinis magnificentia folemniter exigit* ut fidèles noftros claris debeamus honoribus fublimare. Idcircô noverit totiua regni noftri venerabilis fidelitas, quoniam accedentes ad ferenitatem nbftram B Anfufus Epifcopus , & Gauzfredus Cornes , humiliter noftram deprecati funt clementiam, quatinus Adelardo fideli noftro, & uxori ejus Ple&rudi, atque nepoti ejus nomine Geiloni, quafdam res, quac ei jure beneficiario conceflae ,fuerant, noftrae regalis celfitudinis praecepto confirmare dignaremur. Quorum, petitionibus eo niagis aflenfum praebuimus , quo eos noftris fcrvitiis habilio- res & promptiores recognofcebamus. Ideôque ad deprecationem jam praedi-. âorum fidelium noftrorum juflimus prxfato Adelardo ac uxori ejus vel ne-, poti fuo hoc regale prxceptum fieri > in quo confirmando decernimus , &de- cernendo firmamus [ ut] ( funt autem hae res fupradi&ae Senonicat civitati con- tigux, videlicet caput ( a ) Abbatiolae fanûi Pauli , ex ipfo fcilicet Comitatu ; . cura manfis lx exWaftinenfi Comitatu, excepto Ecclefia. de-Cretaria, cum mancipiis utriufque fexûs, vineis, pratis, filvis, molendinis, pafcuis , aquis C aquarurave decurfibus) habeant, teneant atque poflideant finguli eorum abf- que alicujus contradiâione. Ut autem haec noftrae munificentîae largitio fir- mior habeatur, & inviolabilité confervetur , manu propria Ulam fubterfirmavi* mus , & anuli noftri impreflione juflimus figillari. Si autem hae res praefatac de Epifcopatu tradae fuerint, nonas & décimas , ficut mos Ecclefiarum eft , fine abcujus contradi&ione perfolvant. • Signum Rodulfi gloriofiflimi Régis. Hugo Cancellarius ad vicem Anfufi Epifcopi recognovit. •_. Datum vKal. Januarii , Indi&ione vi, anno (£) vin régnante Roo^ulfl». Rege. Aâum Autiifiodoro. XIX, Ci ^Clauftrum Ecclefi* fan&i Pétri apud Sueffionas reftitui jub«t,.& Clericis donat. Apud Mabill. de ke Diplôttl. pag. $(>ô* IN nomine farina; & individuaé Trinitatis , Rodulfus divinâ pfopitiante clé- An. pm* mentia Rex Francorum & vit* illuftris. Regalem condécet magnifîcentiani ut fan&am Dei Ecclefiam totis viribus robofare dêcertet , atque pfout valet, exaltare procuret; filiofque Ecclefii ita débet fubrogare , ut femper Dômi- num interpellent pro fua fofpitaté. Omnibus claret Clauftruna.'ïan&i Pétri nio-^ derno tempore flammarum incendio concrematum , omniâ^ùe habitàcûla fra- Etrum penitus deftru&a elfe. Unde fratres ipfius Ecclefia» pafiter 'fientes , at- que damni condolentes, dixerunt fe ab ipfo Monafterio recedere , ttonhabën- tes ubi caput potuiflent reclinaye : atque dixerunt numquam fe domôs atti- pliùs aedificaturos , nifi eis firmitas donandi dimittendiquè fuis fr"atribiis Clëf icis donaretur. Videntes itaque Pfaepofiti ejufdem Ecclefiae fratres defolatôjj! , côm- pun&i funt corde , Evrardus videlicet atque Johannes. Venerûrit itaq^Ue âfttë praefentiam Domnae Bertae Abbatiflae, implorantes ut illud Cïauftrtfm^ 'fleur:, expofcebant fratres, interpellando regiam poteftatem , eisdohàrétper^ettialiteï : (a) Sic tum Abbatiœ Iaïcis liominibus in be- Num. 41. nencium peffimo exemplo concedebantur : eu jus (by Mabtltonius loco clfifto Iegénckiflfi «elrrfèt » rei plura occununt exempla , quàm reliai o poftu- amo XI , te Diploraa refait ad annumjjj, laret, ut notât Mabillonius lib. 43 Annal. £ened. ' . / Dddd ij Digitized by Google 5 - gd RODULFI REGIS ad habitandum, quod fi faceret, fingulis annis in ejus anniverfario MilTam , A vigilias & pfalmos pro animae (ux remedio fratres celebrarent. Idcirco pateat cunélis Ecclefiae fidelibus , noftrifque tam praefentibus quàm futurls , quia vene- rabilis Berta fan&ae Mariae Sueflionum Ecclefiae Abbatiffa, de tanta miferia fratrum condolens , ad noftrae clementix accedens confpe&um ,fuppliciter po- ftulavit ut Clericis fan£tae Mariae necnon fan&i Pétri areas tredecim cum xdifi- ciis , quae in eorum clauftro detinentur , fan&ae (a) Apoftolicae nofrrarque au- £loritatis praecepto reftaurandi causa dignaremur concedere. Annuentes deni- que precibus ejus , jam di&ae videlicet Domnae Bertae , conceflimus volunta- rjè quod fupplicatum eft devotè. Et ut inibi liberiùs inftruatur , atque fècuriùs domos aedificent Clerici memorati , Evrardus Praepofitus , Johannes Prarpofi- tus , Anfboldus Praepofitus de fanûo Petro, Vutadus Decanus, Rotmundus, Berherus , Agruinus , Fredebertus , Amalricus , Fromoodus , Vulgerus , Ohel- B ricus , Hugo , hoc noftrae auttoritatis praeceptum ob falutem anima? noftrxiliis fieri juflimus , per quod confirmamus , quatinus praefàtum clauftrum iidem Qe- rici pro alodio in perpetuum teneant atque poffideant ; habeantque liberum arbitrium , donandi , vendendi, fuifque fratribus Clericis dimittendi : nullaque umquam laïca extraneaque perfona ibi fumât hofpitium , neque ab ullo in- vente aufu temerario violetur. Et ut Apoftolica noftraque conceffio continuum obtineat in Dei nomine vigorem , manu propria fubter Armantes, noftro prae- cepimus anulo figillari. Si quis {b) autem huic praccepto voluerit obefle, aut illud infringere , a liminibus Sandorum excludatur , & ficut Dathan & Abiron tartarus vivum eum fufcipiat, ôc cum Juda proditore Domini aeternos crucia- tus fuftineat. Signum Rodulfi Régis gloriofifiimi. Q Anfufus Epifcopus recognovit. Aûum Caftello-Theoderico m Nonas Mart. régnante Rodulfo Rege glo* riofiflimo anno xi. XX. J*J c )' iis Caftrum Uxellodunum tradit Monafterio Tutelenfi. Apud Juficllum in Probat. ad Hifl. Domûs Torinenjû pag, * n « fis* Ty Egiam condecet celfitudinem, ut cùm régna ,& dominationes nobis à Deo datas fint , ejus miniftris , qui pro nobis exorant , terrenos fàvores D ampliemus. Itaque ego Rodulphus > gratia Dei Francorum , Aqukanorum ôc Burgundiorum Rex , invi&us , pius , inclitus , & femper Auguftus , confide- rans quod dudùm laudabilis & ndelis nofter Ademarus Cornes in partibusCa- durcorum , cùm legitimam prolem non haberet , quamplurimas ditionis fuae terras Monachis in Tutellenfi Cœnobio Deo fervientibus , pro remedio animae fuae contuliflet , fie inter praecipuas Veiracum , Mayronam ôc Wogaironum , in quarum vicinia, fcilicet in podio vocato Uxelloduno , ubi olim civitas Ro- manorum obfidione nota , caftrum à praedeceflbribus noftris , ob eminentiam loci, adversùs Normannorum incurfus,Lemovicinum & Petragoricenfem pat- gos devaftarent, cônftruâum fuuTet: nunc verb milites extra munitionem di- vagantes , loca Monachis deftinata opprimèrent. Cùm autem ad plénum re- gnemus , ôc tam Gothi , quàm Aquitani noftro fubjaceant fponte principatui , E Religioni fervire , non autem ipfam in fervitute detinere proponimus , & loca probis hominibus mancipata fpeciali mundiburdio roborare. In manibus igitur venerabilis Odonis ipfius Monafterii Abbatis , ipfum caftrum ôc podium Uxel- loduno nominatum , fitum in orbe Caturcino , cum terris adjacentibus , Deo fie ian&o Martino Tutellae tradimus , in tali convenientia,ut ipfum caftrum ever- tatur, nec inpofterum cuipiam reaedificare liceat , ne donum noftrum audaci- bus loci praefidio confidentibus tribuat rebellandi facultatem. Hanc autem no- 1 ftram cemonem facimus in remilfionem peccatorum noftrorum, & retributionem ( ») Per Apoftolîcam auâoritatemforîan Epif- adjeâam conjicit à Sueffionenfl Epifcopo ; tameffi copalem intelligi putat Mabiilionius. nomen ejut in Diplomate non compatet. ( b) Hanc imprecationem idem Mabillonius • Digitized by Googk * DIPLOMATA. 581 A fœlicis eventûs , quem nobis Deus de inimicis noftris ha&enùs praeftitit. Qui contraire tentaverit, imprimis iram Dei omnipotentis, pro cujus amore ifta facimus , confequatur , ôc Cornes , & Vicarius , ôc quivis alius judiciaria po- teftate praeditus, judicium de ipfo ftri&è fumât. Monacbi verd eidemMona- fterio famulantes pro nobis & conjuge noftra Emma, feu pro ftabilitate totius Ecclefiac Dei clementiam exorent. Et ut base prxceptio firmior habcatur, manu propria fubterfignavimus , ôc annuli noftri impreflione obfignari juCBmus. S. Rodulphi gloriofiflimi Régis. S. Bofonis. S. Hugonis. Gotfredus Sacerdos ad vicem Anfigifi Epifcopi recognovit & fubfcripfit. A£tum apud Attiniacum , Idibus Septembris, Indiâ. v 1 1 1 , anno Incarnat: Domini dccccxxx v , ( a ) regni verô Rodulphi gloriofiflimi 1 X. B XXI. Quafdam Villas confirmât Tedalgrino Nivernenfî Epifcopo. Ex durtM- Ex Schedis JD. de Gagnieres. IN nomine fan&ae ôc individus Trinitatis , gratiaDei Rodulfus Rex. Regiae ftf* celfitudinis magnificentia folemniter exigit , ut fidèles noftros claros de- beamus honoribus fublimare. Idcirco cognofeat totius regni noftri venerabi- lis félicitas, quia accedens ad manfuetudinem noftram Gozfredus Cornes, fa- fis reverenter expetiit ut Tedalgrino Nevernenfis Ecclefiac Praefuli quafdam G res poteftatis noftrae , quas ei in beneficium dederamus , regii praecepti inftitu» tione confirmaremus. Cujus petitionibus eo promptiflimè çeflimus , qub ma- gis eos noftris fervitiis habiliores ôc promptiores efle cognofeimus. Ideôque ad deprecationem jam di£H fidelis noftri juffimus praefàto Antiititi hoc regale praeceptum fieri, in quo confirmando decernimus, ôc decernendo firmamus» ut Amangias villam , cumEcclefiis duabus ad fe pertinentibus , Biliacum vide- licet ôc Monafteriolum , in pago Eduenfi fitam, ôc quartam partem Briennonis villas in pago Nevernenfi , cum Ecclefiis fimiliter duabus , quarum altéra voca« # tur Sanàa Genovefa , altéra * Cavaroca; quatenus deftinatus Pontifex & fuc- *&* vroch * t ceflbres ejus diebus vitae fus teneant atque poflideant , eo fervato tenore , ut exAmangiis nonas ôc décimas fanâo Symphoriano , & x folidos denariorum ad refeûionem fratrum ejufdem loci per fingulos annos exfolvant, ut ex Brien- j) none fan&o Andréa; ejufque v Re&ori nichillominus reddant. Ut autem hujus noftrae munificentix largitio firmior habeatur, ôeftabilisconfervetur, manu pro- pria eam firmavimus , ôc anuli noftri impreflione juffimus figillari. Signum Rodulfi gloriofiflimi Régis. Hugo Cancellarius ad vicem Anfufi Epifcopi recognovit ôc fubfcripfit. Aâum Autifliodori 11 Idus Decembris , (b) Indidt. vi , anno xm régnante gloriofiflimo Rege Rodulfo. (a) Annus crat decîmus - tertiu* ab anâione 913; fez tus verè dnatmat annui à morte Carol 6c coronatione Rodulfi , quas fatta eft apud Suef- Simplicis , quas contint die 7 0£k. an. 919. fionasin Monafterio S. Medaidi die tj Julii an. (£) Cotng. In&ft.VllL Ddddiij Digitized by Google 5 8a LUDOVIC! ULTRAMARINI M O N I T U M IN DIPLOMATA LUDOVICI TRANSMARIN I Ffoehare- ' TiAT O RTU O Rodulfo Francorum Rege du i$ Januarii an; J.VÂ. 936 ' » F ranci Ludovicum Caroli Simplicis filium acce/fie-B runt ex Anglia , quo ob timorem Heriberti cum matre Ogiva con- Jùgerat. ReduBus Ludovicus in Franc iam , die ig Junii ejufdem anni in Regem unctus efl. Ab hac die repetenda regni Ludovici Epocha in ejus Diplomatibus ; ex auibus qnatuor tantiim , quorum unum efl autographum , Incarnationis prœdita annis reperi. In Septimaniœ Chartis Ludovicus modo Rex agnofcitur , modo non agnofcitur. In donatione facta Ecclejiœ Carcajjbnenji à Dodo- In Vrobeet' lino : Fa&a Carta ifta donatione iv Nonas Mardi, anno primo ?il'.i.^74- quod obiit Radulfus Rex, Chrifto régnante , Rege fperante. lit commutatione inter Bernardum Vicecomitem & Vabrenfe Cœno-C ibii.f Otàî. menfe Augufto , anno IV régnante Ludovico Rege. In quorum TlT&îl?*' priori prô anno m, corrigendum anno iv. Ex Ckarta Theotolonis fupra citata confiât Ludovico Ultramarini cognomen etiam viventi tribu tum fui/Te* Hanc Epocham confirmât Ckarta Jùndationis Priora- C tûs S. Saturnini de- Porta S. Spiritûs in Diœcefi Ucetienfi. Data S^Sf. menfe Augufto, anno Dom.Incarn. dccccxlviii , Indi&ione [vi] , tru * t- »*' regni autem Ludovici Régis Francorum anno xn. Formulai* Ludovicus hanc ferè Jemper adhibuit Invocationem : In nomine tutu. fanûac & individu* Trinitatis. In Diplomate V legitur : In Chrifti. nomine Salvatoris : & in XIX : In nomine Domini Dci& Salvatoris noftri Jefu-Chrifti. Sedfortajfe mendum efiutrobique, & malèleSum ab Amanuenfibus. Ludovicus annis ferè fingulis Arckicancellarios mutabat ; primo Cmceiiars D adbibens Anfufum Jive Anjegijum Epifc. Trecenfem; deinde modo 6 Nourii ' Artaldum feu Artoldum Archiep. Remenfem , modo Heiricum Lin- gonenfem Epifcopum , modo Hugonem Remenfis Archiepifcopatûs invaforem , modo Geruncum feu Gerontium Archiep. Bituricenfem , moddAcardum. Odilo Notarius fuit Anfufi, Artaldi, Heirici ; Ge- rardus Artaldi; Rorico Hugonis , Gerunci & Acardi. Diploma VI 11 pro Monafierio Tomerienfi Ginfiabertus Cornes recognovit. Digitized by Google 5 ^ LUDOVIC! TRANSMARIN I A xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx& Ixxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxf L UDOVICI TRANSM ARINI D I PL 0 MA T A. •£duen(ïs S. Nazarii Ecclefia: pôiTdfiones confirmât. Ex Chartulario. B An. 9i t. j N nomlne fanôe 6c individue Trinitsltis, Hludovicus gracia Dei Rex. Si J_ juftis ac rationabilibus fervorum Dei maximéque reverendorum Pontificutn pétitionibus, quibus pro fibi commiflarum neceflitudine Dei Ecclefiarum no- ftris auribus intimaverint , aflenfum neceflarium prebemus , régie celfitudinis operibus infiftimus , ac per hoc faciliùs nos àdepturos divinam propitiationem non dubitamus. Itaque notumfit omnibus fidelibus fan&e Dei Ecclefie ôc no- C ftris , prefentibus icilicet atque futUris , quia fatis dile&us & chariflimus no- ftor Huguo eximius 1 Duxque Francorum egregius , necnon Bernardus Belva- cenfium Cornes ad noftrara ie conferentes fublimitatem , deprecati funt fatis foumiliter quatenus dile&o nobis Rotmundo Eduenfis Ecclefie recolendo An- tlftiti preceptum noftre authoritatis de univerfis rébus fué fancle matris Eccle- fie, que eft fub "honore aime genitricisDei Marie necnon Martiris Chrifti Na- zarii dedicata , concederemus ; videlicet ut, quoniam aliqua interveniente ne- gligenria, quod eventu fieri folet , tes vel chartarum teftamenta ejufdem Ec- clefie funt incenfe vel peflundate , hoc precepto authoritatis noftre ipfarum xerum neceflitas five defe&us more predecefTorum noftrorum relevetur ac re- formetur , ac fi pre manibus univerfa earùmdem rerum ftve chartarum ftru- menta habeantur : fimul etiam immunitatis noftre authorkatem in eodem af- D fcribi humiliter poftulavere precepto. Quorum , inquam , juftas ac rationabiies preces exaudientes , hoc celfitudinis noftre preceptum, quod Pantocarta nun- cupatur, fieri jam prelibatoEpifcopo darique juflimus , per quod ftatuentes fan- cimus atque decernimus ut jam diàa Ecclefia S. Nazarii Martiris, ubicumque tam in mallis publicisquàm etiam coram noftra prefentia, 6c in confpethi om- nium fidelium noftrorum , talem tantumque obtineat vigorem , nemine injuftè refuitante aut contradicente, ac fi pre manibus habeantur univerfa ftrumenta videlicet de Monafteriis eidem Ecclefie fubje£tis , vel de villis noviter inde ab- ftra&is, quas predeceffores noftri , Rodulphus videlicet ôc ceteri, reddide- runt , hoc eftTorcorium, Sufiacum, ôcLaifiacum, quam fanûus Siagrius ei- dem Ecclefie contulit , Saviniacum , Comifiacum , Cufiacum 6c Lafiacum , Tilimacum Ôc Abbatiolam fan&iPancratîi , ôc filvas de montibus , cum omni- E Y bus fibi legaliter pertinentibirs , five cum aliis villis , urbibus ôc Ecclefiis de quibus unicisjuftamôcrationabilem atque legalemveftituramhabere videtur.De quibus omnibus precipientes jubemus ut immunitatis privilegio honoratè at- que fubnixè fimul cum matre fua Eduenfium videlicet Ecclefia habeantur, ficut reliqua Epifcopalia Ôc cafe Dei pro regnorum noftrorum largitate & concef- fione predecefTorum noftrorum Regum ôc Imperatorum ac noftra haberi nof- cuntur , ex perpétua delegationis , donationis vel reftitutionis ftabilitate in regio mundeburde defenfione in fepe di&a matre Eduenfium Ec- clefia per tempora futura permaneant , tam que nunc , ut diximus , légitima veftitura ab eadem contineantur, quàmôc ea que deinceps à quolibet ob idem fuerint delegata. Et ut authoritatis noftre munificentia per ventura tempora pleniorem Digitized by Google V Ex Atto* 10. DIPLOMATA. j8; A plenïorem in Dei nomme obtineat vigôrem, eam manu noftra fubterfîrmavi* mus , fie annuli impreflione figillari decrevimus. Signum Ludovici -glotiofiflimi Régis. Odilo Notarius ad vicem Anfufî Epifcopi fummiqùè Cancellariï recognovit. A£him Autifliodero , oââvo Kalendas Àugufti , anno nongentefîmo trigefi- fflo fexto , Indi&ione autem nona , anno primo régnante Hludovico gloriofif» firao Rege. II. Adversùs Rothardi Meldenfîs Efcifcopi invafionem , & de vâriis gr ^ rébus Compendienu Ecclefîx concelïis. B Apud MdbUl. dè Re Dlplom. pag. $G8. IN nomine fan&ae fie individuae Trinitatis , Lûdovicus fuperni Régis praeor- À*»* Pî<*> dinante clementiaRex Francorum. Si fanââvDei fubvenientes Ecclefîx , concedimus aliquod honoris & reftâurationis donum , hecnon fie ipfîs qui in ea debent morari Gatholicè , fie pro ftatù hujus regni & Chriftianitatis fublima- tione fuperni Regts Jefu-Chrifti , tum San&orum ipfius elemèntiflima intet- ceflione illius démentis munus debent devoti efflagitare , porrigimus manum celfîtudinis ac pietatis , ne opprimantur qùOrumdam violentia inlegaliter ôc înjuftè ; nobis id temporalité* ad honoris augmentum , fie aeternaliter tenemus firmiflimè profuturum. Dignofcat namque tam praefentium quàm fie futuro- rum folertia quod fratres Compendifenfis Cœnobii , dum illic primùm veni- ez mus ante celfîtudinis noftrae culmen fe clamaverunt de Rothardo Melden*- lîum Epifcopo, jam anteà ejufdem loci Praepofito , dè terra illorum proprià, 3uae débet eue pertinens ad fubfidium illorum vi&ûs atque veftitûs, quac ibi- em almaeDei genitrici fie intemeratae virgini Mari* , fie preciofiflimis Marty- ribus Cornelio ac Cypriano ad opus fratrum ibidem defervientium à rVrogèni- toribus noftris fuit concerta , feilicet de villa quac dicitur Cainjy , fie item de Gnry , fie de Morolio , fie de Marifco , de MorifeÛo fie de Madriniaco fuper Mas, & de Aquilinis-curte , fie de Ecclefiis inea fitis , videlicet fanâae Mariât, fan&i Dtonyfii , fanâi Medardi, fie fanâae Margaritae , fie de decimis earumdem , fie dè tranfverfis fluvii Axonae , fie molendino quod Frofi nuncupatur , fie de terra quac eidem fluvio adjacet citra praediâum fluVium fie ultra , fimulque de area juxta praedi&um fluvium, in qua domum firmaverat, quac videlicet area Caf- D dunus vocabatur. Haec enim omnia, dum minifterialis jam di&i loci debuit effe , quafi fub cenfu fibi detinuit fie ufurpavifr, de quo etiam umquam nihil folvit. Nos autem haec audientes, atque communi confilio fidelium noftrorum fruentes, feilicet Hugonis dile&iflimi noftri fie Francorum Ducis, qui eft in omnibus regnis noftris fecundus à nobis, ôcWalberti fideliflimi noftri Pontifi- cis * , neenon fie cum confilio prudentiffimi viri Bernard! in fidelitate noftrà * Novio- muitùm ultimi , atque Ermenfridi , reddimus ei ad communem portionem fra- mcnfis trum ibidem Domino defervientium, omnem jam diélam terram cum omnibus fupradiâis , ut ab hodierna die fie deinceps , fine ullius contradi&ionis moleftia , ipfam terram fie omnia fupradi&a ad fubfidium viâûs fie veftitûs illorum per fuccedentia tempora poflidendo teneant. Infuper etiam jam diâis fratribus concedimus ut de prxbendis liberam poteftatem tribuendi habeant, atque omne E fervitium pro ipfis datum ad proprios ufus illorum teneant , veluti Rex Karo- lus pater nofter gloriofiflimus eis in praecepto renovationis conceflit. De mi- nifteriis quoque loci emendendis eandem poteftatem habeant , exceptis Prae- pofito fie Decano , Thefaurario fie Cantore ; fie haec cum confilio majorum fra* trum , fie ele&ione ceterorum Clericorum. De manfionibus verb donandis in- ter fe , feu de terra infra caftellum, fie extra ad eofdem fratres pertinente fi- xniliter habeant. De caftello autem fie propugnaculis ejus , fie de terra exteriori inter murum fie foflatum , fie ut nullus externus ejufdem loci quafi ad provi- dendum caftellum principatum accipiat , fie nemo ibi manfionem accipiat, concedimus eis. De cultura verb quam habent ad exteriores ufus , fie ut man- fiones illorum nullus intrare praefumat. De cambis ibi conftruâis vel con- ilruendis , de tabernis vinariis intra caftellum fie extra caftellum, teloneum quod Tome IX, E e e e Digitized by Google An. pj7« j8S IUDOVICI TRANSMA RINI .ad partem praedeceflorum noftrorum venire folebat, concedimus eis. A Con- A fïuentibus vero aquis contra villam Clarifium ufque ad pontem Venettae flu- men cum utrifque ripis & pifcatoria , & navium tranfitu , & ubicumque retia extra fluvium trahcnda fuerint , five crefcat aqua , five decrefcat ; & inde ufque ad Magnicurtem , ita concedimus eis ,& ut nuilus ibi pifcari aut venari abfque licentia fratrum praefumat : ôc fi beftia aliqua fugiens fine venatoribus ibi de- venerit, ad fratrum menfam deferatur. Et quicquid à Confluentibus aquis con- tra Clarifium ufque ad Magnicurtem inventum fuerit, fimiliter concedimus eis. Concedimus etiam licentiam , ut fi quis fifcalinus de alode fuo voluerit ven- dere vel tradere illi fan&o loco vel Ûlius loci Canonicis , liberam poteftatem id faciendi habeat, & fa&um perpetualiter maneat : ficut pater nofterKaro- lus Rex olim ftabilivit , atque per praeceptum inibi conceflït. Si vero aliquis haec ftatuta violare praefumpferit , & quae pater nofter ftabilivit , & fan£te Ro- B manae Sedis Papa Johannes in privilegio fuo concefiit , & violare tentaturos excommunicavit ac maledixit ; cum Juda traditore Dominiportionem habeat, & anathema maranatha fit , ôc exclufus à confortio fidelium in pœuis inferna- libus perpetub exiftat concremandus. Et ut haec noftrae au&oritatis prxceptio firma & inviolabilis aetemaliter abfque metu maneat, propria manu noftra fub- tus confirmantes , anulo regiae dignitatis noftrae mandavimus infigniri. Signum Ludovici gloriofiilimi Régis. A£tum Compendio Régis palatio , die Nativitatis Domini noftri Jefu-Chrifti, {a) Indi&ione x , anno i régnante Ludovico Rege gloriofiflîmo, I I I. Manufirmas fadas Parifienfi S. Pétri , nunc S. Mederici Bafîlicx C confirmât. Apud Gérard. Dubois Tom. i , Hift. EccleJU Pari/, pag. 544. IN nomine fan£tae ôc individuae Trinitatis , Ludovicus Dei gratia Rex. Quae- cumque pro amore Dei & reverentia San&orum ejus efficere bonae devo- tionis ftudio contendimus , profutura nobis ad aeternatn beatitudinis gloriam faciliùs obtinendam , 6c ad praefentem vitam féliciter tranfigendam omnino confidimus. Noverit igitur omnium fanftae Dei Ecclefiaf fidelium, noftrorum- que tam praefentium quàm futurorum folertia , quia adeuntes praefentiam no- ftrae ferenitatis illuftres fidèles noftri , Hugo Cornes , necnon Galterius Pari- D fiorum Epifcopus atque Teudo Vicecomes , humiliter petierunt ut EccleCix S. Pétri , in qua S. Medericus corpore quiefcit , manufirmas quas fècerunt Cornes Adalardus & Abbo Vaflus ( unde & praecepta corroboraverunt Char- lomannus & Odo gloriofiflimi Reges ) praecepto noftrae au£toritatis renovare- mus atque confirmaremus. Placuit itaque celfitudini noftrae eorum faluberri- mis acquiefcere poftulationibus. Ideo praeceptum ex hoc noftrae aititudinis fieri, & Joannimatrique fuae Alberadae , filioque ejus nomine Gaulterio dari jufli- mus , per quod praecipimus atque jubemus ut tam ipfae praenominatae perfonae &c. quàm fucceffores eorum praedidi , Ecclefiae S. Pétri ôc pretiofiflimi Con- feflbris Chrifti Mederici Abbatiolam, ubi adfpiciunt in villa Linaias manfelli xx , in Vivarias fimiliter manfelli xx , in manfo Villare m, in Ivriaco manfos,&c. haec omnia in utilitatibus Ecclefiae jam didae, in fuorum ufibus omni tempore £ poflldeant abfque ulla dominatione; neque theloneum , neque portaticum, neque piraticum , feu viaticum , nec etiam vultaticum exinde aliquid accipiat poteftas judiciaria. Utautemhoc praeceptum noftrae authoritatis inviolabilem in Dei nomine obtineat perpetuitatis vigorem , manu propria fubterfirmavimus , atque annuli noftri imprefllone infigniri juflimus. Signum Ludovici gloriofiflimi Régis. ( a ) Indiétio décima convenit anno 917 , qu» novam à Nativitafe Domini cum novo anno tum annus tum erat : Ludovici fecundus , cum anno incœpiffe. Mabillonius. Labbeus in Mifcel. Cur. «6 mortuoRodulfo , ex Anglia revocatus fit ad pag. 480 hoc Diploma perperàm tribuit Ludovico regnum. Itaque Indicbo décima hic computanda à Balbo, & repo(uit Incfidionem xi.ut quadraret moue Septembn anm »}6 ; nifi dicas, Indiaioncm cum anno regni ejus primo. Digitized by Google DIMOMAÎA. 587 A Geraldus Cancellafius ad vîcem Artoldi Archiepifcopî recognovi. Aâum Lugduni Clavati , Cal. Februarii , anno Dominiez Incarnationîs dccccxxxvi, Indift. (a) autém v, anno verb primo, Lucjovico Regcglo- riofiflimo. IV; Res Monafterii Elnonenfis confirrriaï; Èx cfc#a ïario EIm- Apud Martmium Tom% 1 Ampl. Colleci. col. zS^i ÏN nomine fan&ae & individus Trinitâtis * Ludovicus divina propitiàrite An. pj^i cleméntia Francorum Rex. Quicquid pro Dei amore San&orumque re- B verentia agimus , profuturum nobis ad praefentis vitae curricula feliciùs tranfi- genda , & ad futurs beatitudïnis praemia faciliùs obtinenda non dubitamus* Comperiat igitur omnium fidelium fanâas Dei Ecclefiac noftrorumque , prae-* fentium ac futurorum folertia, quia fidelis rtofter {b ) Rogerus ad noftram ac- cedens clementiam , poftulavit ut quafdam res fuae Abbatiae S. Amandi egre- gii Confefforis Chrifti in Comitatu * Pabuio , in cella quae antiquitùs Gonfinia- * Pin ^ cas eft di&a , Ôc habetur ibi Ecclefia in honore S. Diony fii conftru&a , ter- ramque infra fepta ejufdem loci circumjacentem , fimul cum pratis ibidem juftè pertinentibus ; filvam etiam, quae Blangiacas nominatur, ad eumdem locum pertinentem , Monachis in praedi&o Monafterio beati Amandi Deo militanti*- bus perpetim habendas , ôt Ecclefiaftieo jure poflïdendas largiremur , & lar- giendo noftrac au&oritatis praecepto confirmaremus. Cujus falutiferis anima** C que noftrac proficuis poftulationibus , ob Dei fan&ique Amandi egregii Con- fefforis amorem & honorem , affenfum praebentes , hoc altitudinis noftrac prae- ceptum fieri iliifque dari juuîmus , per quod praefatas res. eum domibus , aedl- iîciis , curtiferis , viridariis , ortis , terris , cultis & incultis , filvis, pratis , pafeuis , aquis aquarumque decurfibus , exitibus 6c reditibus , atque omnibus jllic conjacentibus , fie ad eumdem locum juftè pertinentibus , eiîfdem Mona- chis perpetim pleniterque habendas largimur, largientefque confirmamus. Et ficut pracdeceûores noftri Imperatores atque Reges eis de ceteris rébus fece* runt , ita Ôc per hanc au&oritatèm nobis agere ôc confirmare placuit. Praecipi* mus igitur atque jubemus ut nullus ejufdem Monafterii Abbas , vel quilibet fidelium fan&ae Dei Ecclefiac in rébus fuprà nominatis, feu omnibus ad Mona- chos ejufdem loci pertinentibus ullam inquietudinem , aut reftagationem, vel X) praejudicium , five violentiam facere tentet } fed potiùs fine ulla fubreptione aut fubtra&ione , vel deminoratione atque divifione liceat eas eidem congre* gationi cum omni integritate inviolabiliter abfque ulla calumnia ôc contradi* âione fecurè ac perpetualiter habere, poffidere , 6c frui ; nec quaelibet humana, poteftas fine fui periculo diferiminis polfit eas in alias partes convertere vel retorquere , fed omnibus ad fe juftè ôc legaliter pertinentibus > tam à nobis quâmque à praedecefforibus noftris fibi collatis five commutatis , ôc ad fe jure afpicientibus , fubregalis tuitionis atque immunitatis defenfione, remotaAb-» batis five totius judiciariac poteftatis inquietudine , quieto ordine teneant : fei- ïicet ut perpetuo tempore eis ôc fuccefforibus fuis hoc ad peragendum Dei fervitium augmentum ôc fupplementum fiât , quatinùs ejufdem loci devotae Deo congregationi pro nobis ac totius regni ftabilitate ôc pace Dominum pro* j£ penfîùs exorare deleaet. Et ut hoc au&oritatis noftrac praeceptum per futura tempora inviolabilem obtineat firmitatem , manu propria fubterfirmavimus , ' . . . & anuli noftri impreflione fignari jufîlmus. Signum Hludovici gloriofiflimi Régis. Gerardus Notarius ad vicem Artoldi Archiepifcopî fummique Cartcellarii recognovit. Datum fub die xi 1 Cal. Septembris , Indi&ione (c) vi 1 1 , anno 1 1 régnante Hludowico gloriofo Rege. Aâum Monafterio S. Audomari in Dei nomine fe-; liciter. Amen. ( a ) Corrigendum , Jhii3. X* qu« currebat cnm (b) Rogerus feu Rotgarius filius erat Rotgarii anno 917 » qui ufque ad feflum Annunciationis dfce- Comitis Laudunenfis. batut annus 9}6* - ( f) Corrigendum > LtdiltioneX. , ^ • •* Eeee ij Digitized by Google m LUDOVIC! t^ÀÎNfSM ARINÎ A V. tuurio S?» Seniofredô Comiti dat liccntiam donandi quafdam terras M*na/h Monafterio Cuxanenfi. ïn Appendice ad Marcam Hifp, toU S 48» An. 938. "ï N Chrifti nomine Salvatoris > àuxiliante diviria clementià, Ludovicus Rex J. Francorum , omnibus Epifcopis & Abbatibus & ceterofum ordinum Cleri- cis in fan&a Dei Ecclefia confiftentibus , etiam ôc fidelibus , laïcis , poteftari- bus, principibus , vel cujufcumque gradûs praefentibus & fututis. Notum efife * Barcino- yolumus univerfis quod Seniofredus Gomes * noftrae ditionis direxit ad no- B nen is ft ram prxfentiam quendam Guifredum fratrem fuum , quatiiius licentiam ha- * Cuxa. béret ex parte noftra de propria terfa fuae poteftatis donare ad * locum , quod eft asdificatum in honore Dei & fan&i Germani ôc beati Michaëlis Atchangeli in diocefi Elnenfis fedis ôcin valle Confluenti. Idcirco , ficut àpracdecefiorï- *I^Ro- bus noftris Regibus Carolo 6t * Leothario conftitutum eft , quemadmodum dulfo praeferiptus Guifredus nobis innotuit, ficut illi mandaverunt fut Apoftolica ex- communicatione & voluntatis fuse, ita & nos ex noftra au£toritate praecipimus obfervaf e in omnibus cunâis fupraferiptis praefentibus & futuris* Concedimus ergo praedi&o Seniofredo , ficut nobis per hune Legatarium fratrem fuum nos xogavit , ad praefatum Cœnobium tribuefe vicinas terras , feilicet montes, cam- pos , fdvas ôc valles eum villis fie omnibus infrà pofitis. Et funt affiontationes ex una parte per fummitatem ferrât de BoVaria ad Jovum de Clef ano , fie ad CÎ montem qui dicitur Lacarias , ôc fie tendit ufque in Flamidirium ; indeque itur ad locum vocitatum Stella ufque in cacumine montis Canigonis : deinde des- cendit à meridiano fronte per Pogii Aquilarii ad cherum Charintum , ôc per- venit per Pogium Parabarium ufque in rivum Merdarium , ôc deducitur ufque in fluvium Ted : ôc à parte feptentrionale venitur in ftrata publica , quam di- cunt Duas Sorores , ufque in Literanum ; ôc inde fub fan&o Felice tenditur ufque in alodem fanâi Genefii , quoadufque perveniatur ad memoratum lo- cum praefàtac Bovariae. Omnibus praedi£tis terminis concedo ôc confirmo cum Ecclefia fanâi Fru&uofi fanâique Felicis , neenon ôc fan£U Martini , cujus Bafilica fita eft in villa Clerano , cum omnibus decimis ôc primitiis atque obla- tionibus fidelium , quibus infra terminis prxfatis inventi fuerint. Alodem ita- *tio Ludovicus fuperna difponenté Air. pj& gratia Rex. Si locis facris divinae majeftati fervientium opem conferimus op£ portunam , à bonorum omnium largitore minimè diffidimus recompenfan- dum. Quapropter hoverit omnium fanâae Dei Ecclefiae fidelium noftrorumquè tam praefentium quàm futurorum induftria , quoniam adiens noftrae dignitatis praefentiam quidam Monachus Cœnobii S. Cucuphatis , nomine Godmarus , noftram humiliter expetiit clementiam quatinus cunûas res Monafterii fànâx Mariae , qui fitus eft in valle * Riopullo , condam condenfus , vel poftmodùm * condendus , noftrae regalitatis décreto confirmare dignaremur , quod ôç feci- t mus. Concedimus itaque praedi&o Monàfterio , quod in circuitu eju's habetur, alodem ex latere uno pergente de torrente qui difcurrit per Tamarice , & in- fundit in Tézér ; ab altero latere pergit per aquaedu&um qui difcurrit per vil- lam Molas , & infundit in Tefcer ; deinde afcendit per torrentem ultra Guor- dans , & afcendit per Fornellos ufque in ferra fuper filva de Ordina , 6c per- venit in aquaeduétu qui defcendit ufque filva Ordina , ôc infundit inFrèber; de alio latere afcendit per aquaedu&um deCorrale ufque in ferra Balbos , & jun- git in ferra fuper Stamaricej In eadem vero valle alodes ,■ quod habet ipfe Cœ- nobius, per piurimis locis fimili modo eonftituimus. Servitium namque regale, quod debent homines de villis Ordina 6c Eftiulla , praedi&o eonftituimus Cue- nobio. Pifcationes quoque aquarum deTezer, id eft, de Ripamala ufque iii ipfa Spada, 6c de Freder de molendinis Gemmella ufque in Tezer. Merca- D tum praefati loci de teloneo , omnem juftitiam ibi peragendam tertia parte de- legimus. Parrochias vero de ipfa valle S. Pétri , cum ceteris Ecclefiis fibi fui* ditis, ficut Gotmarus Epifcopus ibidem conceffit vel fucceflbres illius, ideft, Idalcharius ÔC Georgiusfepifcojpus , abfque tributo. Simili modo concedimus alodem , quae dicitur Matamala de ipfo Coenobio fuprà nominato , id eft , de Poio Trafbadoni , qui pergit per iplo riulo ufque in rivolo qui defcendit de ipfas Lecas , 6c injungit in torrentes qui difeurrunt de ferra vineolas ufque ad ipfo Cinto contra ipfa Tremolofa ; deinde pergit ad ipfam ferram ufque ad ipfa Portella de Villalonga , 6c defcendit in torrentem qui venit de Lobaria, 6c injungit in Poio Trafobadoni, 6c Ecclefia cum ipfa parrochia de Matamala, cum ceteris fibi fubditis, ficut Gotmarus Epifcopus per geftaScripturae confir- mavit, abfque tributo , fimili modo concedimus. Et parrochia de Vineolas, £ quomodo Georgius Epifcopus conceflit ad domum S. Salvatoris , fimili modo concedimus , ficut in ipfa dote refonat. Ipfe alode , quae dicitur Pino , cum terrris ôcvineis ôc filvis, cum ipfa Ecclefia fimiliter concedimus. Et in pago Bergitano, in loco Brofitano alodem ficut in illorum judicio refonat, 6c parro- chia fan&ae Maris cum Ecclefiis fibi fubditis , id eft , in palatio Rodgario , 6c ipfa petra concedimus abfque tributo. Ecclfiam S. Vincentii , qui eft in Al- biols , cum ipfo alode fimili modo concedimus. Et alodem , qui dicitur Ec- clefiàs Clariatas , cum ipfa parrochia S. Cucufati , ficut Miro Cornes retinebat ad diem obitûs fui , fimili modo concedimus : qui habet afirontationes ex la- tere orientis in rio Tardello , ôc pergit per ipfa ferra qui venit de ipfas Eccle- fias ôc de meridie injungit in ipfa Muga ; 6c de occiduo jungitur in rio Tor- del i de partibus vero circi finit in ferra quae difcurrit ad ipfo alode , vel in É eee iij Digitized by Google 0* LUDOVICI TRANSMARlNI fines de Vivario. Et in locum, quidicitur Garecere , ipfo alôde qui eft de ipfoA porto ufque ad ipfa Regolella , cum terris ôc vineis ôc filvis ôc pafcuis , ficut in illorum fcripturis refonant > & Ecclefia S. Andreae cum ipfa parrochia , & alia Ecclefia quae eft in Afcharico , cum decimis 6c primitiis , fimili modo con- cedimus abfque tributo. Alodes etiam ac pofleffiones alias, qu* retinent per fcri- pturas, vel ad deinceps adquirere potuerint ,cum termines 6c fines illorum, id eft i Ecclefiis , domibus , curtis , hortis, terris cultis vel incultis , vineis , pra- xis, pafcuis, filvis , caminibus, molendinis, aquae itibus vel reduélibus, cum exiis vel regreffiis illarum , id eft , in Comitatu Barchinonenfi , Impuritanenfi , Petralatenfi, Gerundenfi, Bifuldunenfi , Aufonenfi, Orgellitanenfi , Cerda- nienfi , Confluentenfi , Roflilionenfi , vel in pago Bergitano , cum fines ôc ter- minos illorum 6c fupradi&orum omnium , habere illis permittimus tam ifte Ennego Abba quàm 6c fuccelTores eorum fine ulla contradi&ione teneant 6c g poflideant , 6c per nomen noftrum défendant. Unde hoc noftrae altitudinis prjc- ceptum fieri, ac praelibato fan&ae Marias Cœnobio dari praecipimus , per quod praediâas res eorum jure perpetuo, nemine inquiétante, poflideant. Et nullus Cornes , Pontifex , Judex publicus in praediûis rébus habeat poteftatem caufas er teftamentum ad tuendum non ad dominandum fubjugavit, ab omni fecu- ari dominatu tam Regum quàm cunâorum Principum , feu propinquorum «jufdem Willermi , quin 6c omnium hominum penitùs liber ôc abfolutus. In ordine verb Monaftico perfiftat , ôc fecundùm tenorem teftamenti , quod inde fecit , aminiftret : habitatores autem in ordine regulari degentes , Abbatem fibi fecundùm regulam S. Benedi&i de femetipfis poft Odonem, qui nunc praeeft, eligant. Res quoque fuas communes , quas vel nunc habent , aut in fùturo * liberali- adejuifituri , five noftra feilicet * libertate , five quorumlibet largitione funt , fine ***« cujuflibet dominatione aut contradictione poflideant. In nundinis nullum te- loneum folvant. Homines eorum liberos ac feryos nemo fine ipforum voluntate (<») Malè apudBahuium, Htrvti, . < Digitized by Google 1 D I P L O M AT A; • ?>i Adiftringat. Décimas fuas indominicatas ad hofpitale habeanr. Eceteflas verfr fuas , Gum omnibus fuis decimis, fient per privilegium Romanum, fie peï feripta Epifcoporum adqwfierunt , teneant & polfideant. Cortes vero quas per ptx* cepta antecefforum noftrorura five aliorum Regum adquifierant, incoïivulfàs * teneanc ac poffideant. Nominantur autem ipfe Cortes; in Matifconenfi pago Sa* 1 luftriacus ôc Chavinias , fie tertia pars pifeinae cui vocabulum eft Ofa, cum man- fis ôc pifeatoribus ad ipfam partem pertinentibus : ôc inLugdunenfi pago Gôm- beriacus ôc Savigniacus ex parte Hugonis ac Lotharii Regum : item in ëodém pago Amberta, quam'Bernardus àLudovico Imperatore per praeceptum adqui-i fivit. Praedia nihilominus feu poffefliones atque aloda quae praedi&o Monafterio à diverfis perfonis, Chriftiqùe fidelibus, fuis temporibus condonata funt,in qui* bufeumque pagis vel vicariis conftiterint , cum omnibus fuis appendiciis , juré B fuo perpetualiter vindicent. De filvis ubi partem habent, ôc terris nullus, hifi per voiuntatem ipforum , terraticutn accipiat. Secundùm fané excommunicatio- nes Apoftolicorum , quae prvilegiis infertaefunt , ôc fecundùm conteftationem quam praefatus Willermus imprecatus eft , nos quoque in Chrifti nomine prae- cipimus ôc conteftamur , ut nunquam alicui moftalium, Régi videlicet , Epi» feopo, vel Comiti quolibet paâo fubjiciatur, fed juxta traditionem ,quam no- ftris diçbus tenere videntur, eis vivere liceat. Qubd fi exorbitaverint , judicio Dei , five régula correptioni referventur ; ôc donatio Deo ôc San&is ejus fa£ta , nullatenus refeindatur. Quod veriùs ut cr edatur , diligentiùfque ab omnibus obfervetur, manu propria roborantes, de annulo noftro fubter annotari juf* fimus. Signum domni Ludovici gloriofiflimi Régis. C Gerardus Notarius ad vicem Artaldi Epifcopi recogrtovit. A£tum in Querceto juxta * Dociacum villam fuper fluvium Carum, xi l Kal. * Jul. Indiâ. xii, anno xv régnante Ludovico Rege in Dei nomine féliciter. Amen. v 1 1 r. Tomçrienfis S. Pontii Moriafterii fundationem à ÏUimùndo fa&am jjj,^ confirmât. Momfl. Tom. Z Hiji. Occit. in Inflnim. pag. 8o* IN nomine fanfbe ôc individu* Tfinitatis,Ludovicus divina propîtiante de- An> M* mentia Rex. Si erga loca Sanâorum divinis cultibus mancipata bénéficia opportuna largimur, praemium nobis apud Deum aeternae remunerationis non diffidimus rependi. Idcirco notum efTe volumus fan&ae Dei Ecclefiae fideli- bus ÔC noftris , tam praefentibus quàm futuris , quod quidam illuftris vif ac di- le£his Cornes feu Marchio (a) Raimundus praefentiae fublimitatis noftrae fuos difigens Legatos atque Monachos,humillimis precibus per eos noftramdepre- catus eft Celfitudinem ut fuum Monafterium , quod eft in pago Narbonenfe fitum , nomine Tomerias , in honore fanâae Dei genitricis Mariae fanftorumve Apoftolorum Pétri ôc Pauli fit beati Pontii Martyris fundatum , ubi praeeft domnus ( b ) Odo Abba , unà cum norma Monachorum ibidem Deo famulan-» tium , ôc res ejufdem Monafterii , quas iidem Abbas ôc Monachi tenent, ôc prae- dia quae praefatus Marchio jam di&o loco delegavit , ôc praedia feu vineas ÔC E manfos , cum omnibus fuis pertinentes , tam in rébus quàm in mancipiis , fub immunitatis tuitione fufeipere dignaremur. Et ut precibus fan&ae Dei Geni- tricis fulciri mereamur, ad augmentum ipfius loci infra fines regninoftfi in Co* mitatu Biterrenfi , cedimus curtem noftram * Jerra , cum omnibus fibi perd- * jj. Te- nentibus , cum fervis ôc ancillis. Cujus petitiones ratas elfe cognofeentes , ani* nef< * f masque noftrae falutem nihilominus perpendentes , libenter ei aflenfum (a) Raimundus , alio nomine Pontitts di&us * lib. 44 , Annal. Bened. Num. 11; an exferiptores Cornes Tolofanus Monafterium Tomerienfe cum nomen Otgerii prima fortè littera expreflum, Odo- uxore fua Garfinde ampliffimè dotavit anno pjd. nem interpretati funt. ? VaifTetius Tom. z. Hift. Raimundi litteras refert Vaifletins loco cifato in Occit. pag. 74 putat hîc defignari Odonem Clu- Probationibus pag. 7J. niacenfem Abbatem , qui in Monafteria quse refoi- ( b ) Otgerius tum erat Abbas hujus Monafterii. maverat , inter guae erat Tomerienfe » gêneraient An binominis erat Otgerius ? inquit. Mabillonius infpe&onem habebat. Digitized by Google *S>a LUDOVIC! TRANSMARINI praebuintus, 6t hanc noftram auctoritatem érga praediâûm Mbnafterium vel A Re&ores illius fub pleniflîma immunitatis noftrae defenfionc fieri dectevimus per quam praecipimus atque jubemus ut ïpfe Abbas acMonachi ibidem degen* ulUusl*' CW fmt ? fub nullius i uc * icis P oteftatc > nifi ip fiu » Raimundi ôc Abbatis ejuf- dem loci, fub noftro mundiburdo tuti permaneant , ut nullus judex publicus vel quiflibet ex judiciaria poteftate in Ecclefios aut loca vel agros feu reliquas poflefliones praefati Monafterii, quas in moderno tempore in quibuflibet pagis feu territoriis infra ditionetn regni noftri juftèôc legaliter poflidet, atque dein- ceps injure ipfius fan&t locidivina pietas augere voluerit, ad caufas audien- das , vel freda exjgenda, aut manfionaticos vel paratas faciendas , autfidejuf- fores tollendos , feu domines ipfius Monafterii tam ingenuos quàm alios fuper terram commanentes diftringendos , nec ullas redhibitiones aut illicitas occa- fiones [ requirendas , ullo unquam tempore ingredi audeat , nec ea ] quse fu- g prà memorata funt penitùs exigere praefumat : fed liceat praefato Abbati ejuf- que fucceflbribus & Monachis res fupradidi Monafterii fub noftra immunita- tis tuitione quieto ordine poflidere ; quatenus ipfis fervis Dei Domino famu- lantibus pro nobis ac regni noftri ftatu omnipotentis Dei mifericordiam fuis precibus exorare valeant. Ut autem hujus immunitatis atque confirmationis noftrae authoritas majorem in Dei nomine obtineat vigorem , manu propria fubterfirrnavimus , ôc annuli noftri impreflione figillari juffimus, * AL Vin» - * Ginfiabertus Cornes recognovit. fubius . Signum Ludovici gloriofiflimi Régis. Bonealus Epifcopus , Ruanus Notarius. Datum i vNonas Augufti , anno quarto régnante Ludovico fereniflimo Rege. A&urn apud ( a) Lugdunum , in Dei nomine féliciter. Amen. , q IX, Ex a** Abbatias Faverniacum & OfTonis-villam Adalardo douât. tulari» Abb. Apud Perardum in Infirum, pro Hift. Burguhd. pag. 16$. : An. 940. T N nomine fan&ae & îndividux Trinitatis , Ludovicus gratia Dei Rex. Si J_ fidelium noftrorum congruis petitionibus aures accommodamus , praede- ceflbrum noftrorum Regum confuetudines obtinemus , éifque noftrae celfitu- dini magis familiariores reddimus. Quapropter notum fit omnibus fidelibus noftris, tam praefentibus quàmque futuris, quod inclitus Cornes Ugo noftram jy adierit praefentiam , deprecatufque fit ut quafdam Abbatias cuidam fideli no- ftro , nomine Adalardo , fuaeque conjugi Addilae , eorumque haeredibus dare- mus , fitas in pago Portenft ; quarum Monafteria, unum dicitur Faverniacum , dicatum in honore fan&ae Mariae , alterum dicitur Ofibnis- villa, dicatum ôc ipfum ïn honore S. Leodegarii Martyris. Faventes itaque libentiflimè preci- bus praefati gloriofi Comitis Ugonis , concedimus eifdem Adalardo uxorique ejus Addilae, cum omni integritate , fupradiûas Abbatias ; hoc eft , Favernia- cum, cum omnibus appenditiis fuis , videlicet cum Ecclefiis , viflis , manci- {>iis utriufque fexûs, campis , pratis , filvis, aquis aquarumque decurfibus , mo- endinis, exitus ôc regrenus , quaefitum & inquirendum : fanâum Leodega- rium fimiliter totum & integrum, fimiliter cum omnibus adfe pertinentibus ; ita duntaxat ut hoc praecepto altitudinis noftrae , quod fieri eifdemque dari jutE iimus , quamdiu advixerit ipfe Adalardus ôcuxor ejus jam difta, ôc haeredes il- lorum , afliimptas Abbatias teneant atque poflideant : poft illorum verb quan- doque deceflum , ad id quod ha&enus fuifie nofcuntur , eaedem Abbatiae ab£ que diminutione five deterioratione revertantur. Et ut hoc firmius ftatutum noftrum permaneat, hoc eis praeceptum exinde fieri juflimus, ôcannulo noftro. infigniri. Signum domni ôc gloriofiflimi Ludovici Régis. Odilo Notarius ad vicem Heirici Epifcopi fummiquc Cancellarii reco- gnovit. (« ) Id eft , Laudunum, Um. Datum Digitized by Google D I P L O M A T À. A Datum xvi Kalendas Martiï,,regnante glôriofiflimo Rege Ludovico, («) atino ni , Indi&ione un. Aâum villa (b ) Garziaiea fuper Madernam fluviunv •-• X, Abbatiam S. Valcriani , caftram Trenorchiurn , &c. confirmât " Trênoreienfi Monaftério. : , Apud Chiffletiuni ift Pfobàt, adHift. Abb: Trènùrciènjîs pag. tl*??. IN nominé fàn&ae & individuae TrinitatisiLudovicus cUvina propitïante cle- Aa. p*t« mentia Rex Francorum. Si cultis ôc De© dicatis locis, ac fervorum Dëi nê- B ceflltatibus aliquod fubfidium conferinius , non folùm regalem iri hoc decèn- ter exercemus dignitatem > verùm etiam aéternae remunèrationis pràemià indè nobis provenire liquidé confidimus. Quoçircà noverit omnium fanâae Dei Ecclefiae fidelium noftrorumque praefentiurh ac futurorUm induftria , quoniam intimante Haimino venerabili Abbate ,' neçnori & depfecantibus fidelibus no- ftris Heirico Lingonenfîs Ecclefiae fcilicet Epifcopo oc Rotgerio Comité hb- biliflimo , quatenùs praecepta , quae fecerunt anteceffores noftri beatae ôc inte- meratae femperque virgini Mariae , ac fancto Filiberto Chrifti Confeffori egre* gio , Abbati fupradi&o five M onachis corroboraremus , ob amorem Dei , ôc praefatorum San&orum patrocinia , aeternxque remunèrationis praemium,nec- non & elemofinam avi noftri Ludovici Régis piifllmi , atque genitoris noftri Karoli , & pro falute noftra ftatuque totius fegni noftri. Nos autem petitioni fi- C delium noftrorum aflenfum praebentes fupradi&orum , confirmavimus atque concedimus venerabili Abbati Haimino congregationique fibi commiffae Ab* jbatiam S. Valeriani Marryris , quae eft in pago Cabilonenfi fuper Sagonnam , ubi ipfe corpore quiefcit; 6c caûrum Trenorchiurn, quod eft ex eadem Abba- tia , feu ôc omnes res quae olim à fidelibus Chriftianis praedi&o Martyri collatae funt; ôc Turnotium villam cum omni re fibi pertinente ; ôcBifiacum villam in pago Lugdunenfi ; ôc Cellam S. Romani in pago Matifconenfi cum omni integritate; Olcafiacum villam, in ipfo pago; Abziacum villam cum Ecclefia; Lovincum villam cum omnibus appendiciis; Cellam S. Portiani cum omni integritate ; Conaldum Monafterium cum omnibus ad fe pertinentibus ; Go- did Monafteriolum cum omni plenitudine ;.eo videlicet modo ut praefàti San&i ôc prxdi&us Abbas ejufque fucceflbres perpetualiter habeant. Concedimus D quoque ut trapezetas praedi&us locus habeat. Statuimus etiam ut praefatus locus caput habeatur omnium rerum fupradiâarum quae ei à nobis ôc à fidelibus olim collatae funt, ut memorato loco deferviant in Monachorum ufibus ôc paupe->- rum neceflitatibus. Caeterùm eidem congregationi licentiam concedimus de fe femper eligendi Abbatem fecundùm regulamS. Benediéti , ficut ha&enùs tem- pore avi patrifque noftri. Annalem quoque mercatum per dies quatuor , MhTa S. Filiberti de Tranfitu , ut Monachi habeant concedimus. Sancimus autem ut omne teloneum ipfius mercati ipfi Monachi habeant ; * infuper hoc à nulla • neque flt* judiciaria poteftate impediantur. Immunitatem quoque fexcentorum folido- hoc rum , quam Karolus Imperator avufque Ludovicus ac genkor nofter eis con- cefferunt, concedimus : cujus immunitatis infraâor, fexcentorum folidorum fore culpabilis judicetur : ôc quicquid exinde jus fifci noftri fperarepotuerat, lu - tminaribus ipfius Ecclefiae totum erogamus. Nos verb concedimus ut nullus noftrorum vel fucceflbrum , Cornes feu Vicecomes , aut Vicarius , aut MuTus difcurrens , in praedi&a immunitate aut Monafterio à nobis ôc anteceflbribus noftris concefla exquirere , aut manfionaticum , aut parafredum , aut eulogias praefumat : neque horum quifpiam ab eorum fervis , colonis, feu francis fuper eorum terram commanentibus , exigere in publicis mercatis , five de fratrum negotiis, five de fuis, teloneum aut ullam exa&ionem, neque in mari, five Li- geri fluvio , aut Rhodano, five Sagonnae , aut Dou, vel caeteris fluminibus navi- gantibus , aut littoribus commorantibus exigere audeat aut praefumat , aut ( a ) Corrigendum , armo IF. (b) Legendum , Caàaco , vulgà Chuy. Tome IX. Ffff Digitized by Google $5* LUDOVICI TRANSMARIN I jiavaticum , aut cefpitaticum , aot faktraitknmr, aut portaticum , neque in terra A rotatipum , nequeia taberms uHam exWbitionem. Praecipimus quoque auGto- ritate noftra regia ut nemo Antiftitum, vel Cornes , aut aliqua laicalis poteftas in praefato loco placitum conftituere aat tenere audeat. Concedimus etiam in pago Pi&avenfi Metfiacum , Madernas, Aziacum & Curciacum , cum om- nibus : appendiciisTuisr; Buxdolora quoque m pago Cenomannico ; Cellam fanéti Prudentii In pago Pi&avenfi ; Talganam , Aiiaeum & Claffiam; Caciacum villam in pago Belcinenfi ; Afinarias in pago Pi&avenfi , cum omnibus ad fe pertinentibus. Unde hoc noftce celfitudinis praeceptumfieri, praediâoqueHai- ntino~ Abbati darî jûfÏÏmûs, per quod ipfe fuique fucceffores memoratas res , quas modo concedimus, & de prartent» conceflas habemus, ritè perpetuo teneant atque pofGdeant. Et ut hoc noftrae au&oritatis praeceptum firmiùs ha- beatur, veriûfque credatur , & attendus obfervetur, manu propria fubterfirma- B vimus , 6c anuli noftri imprelïione figillari juilimus. Signum Ludovici glorioiiiïimi Régis. Odilo Notarius ad vicem Heirici Epifcopi fummiqueCancellaxii recognovit. Acrum in Monafterio Trenorchio, vi Idus Novembris, Indi&ione xnn,anno vero vi régnante Ludoyico rvcge, in Dei nomine féliciter. Amen, (a) XL Res datas Monafterio Cantogilenfî confirmât. Ex Schedis Jok, Mobillomi, An. i. j, 4 i. T N nomine fanôae fie individu* Trinitatis , Ludovicus divina annuente gra- •J_ tia Franeorum Rex. Si locis San&orum fie divino cukui mancipatis ob amo- rem Dei fit San&orum ejus aHquid conferimus, feu quae à fidelibus devotè ht- jgiuntur , regia au&orhate noftra corroboramus , à lummo bonorum omnium remuneratore recompenfari nobis id pro certo confidimus. Quocircà omnhim fànùx Dei Ecclefiae fideKum tam pracfentium quàm fie futurorum noverit in- duftria , quomam noftrx dignhatis praefentiam humiliter adeuntes Monachi S. Marceflini. egregii Confefforis (b) Cantogilonenfis Cœnobii , obnixè fibi expetiere qaatenus res , quasCunibertus quondam Pracpofitus ceterique fratres S. Juliani pro commum falute per confenfum Ragemundi Principis Aquita- norum, necnon aHorum ipfîus patriaeProcerum, tam Epifcoporum quàm lai- p corum , praedicro Monafterio contulerant, , noftrae regalitatis pnecepto, ut in illorum teftamemo fancitum eft , confirmare dignaremur. Quorum petitioni- bus ob Chrifti fit fartôi ejus jam praelibati Mafcellini dilettionem , five fidelium noftrorum deprecationem , videlicet Heirici Lingonenfis Epifcopi , ôc Go- thefcalchi Anicienfis Praefulis, Rotgerii quoque illuftris Comitis, noftrum prae- bentes affenfum , juffimus hoc regale decretum fieri ; in quo confirmando decernimus, 6c decernendo firmamus ut Monachi praefati loci Cantogilo- nenfis jam diâas res , cum omni integritate , tam mancipiis quàm univerfis fibi jure fie legafcter pertinentibus , perpetuo poffideant ; & quicquid in futuro eis concefTum fùerit , eadem au&oritate corroboretur. Praecipimus denique ut * Al. pen- flu lla praepotens perfona aliquod unquam praejudicium eis inférât, neque *cen- fom quod- fu m quemdam injuftè perquirat ; fed ipfi cum omnibus rébus fuis ab omni do-£ minatu cujuflibet perfonae fint liberi ôc abfoluti. Abbatemverb non per alicu- jus juffionem, fed fecundùm S. Benedi&i regulam omni tempore fibi infti- tuant. Et ut haec noftrae au&oritatis gratia inviolabiliter per fuccedentia tem- porum curricula obfervetur ab omnibus , manu noftra eam fubter Armantes , anuli noftri imagine firirfâri praecipimus. Signum Ludovici gloriofiffimi Régis. (*) 1° quadam Charta Archivi Clumacenfis temporibut Ludovici Franctam & Aqkitaniam regn- manfi quatuor in villa Comitatûs Matifconenfi» *»"/ , amo rtgni efmt ftxto , mmft Stptembri. Rohaco danmr Ecdefi» S. Pctri & S. Pauli, 8c es • ( b ) Cantogilenie Cœnobium , vulgô Ghgnttugt , terorum Sanèlorum , quorum corpora & reliquias apud Arverno* ta di(BCcfi S. Flori. Qluiàattrfit coutintt lotus, ubi Eymarthu Abbaseji , Digitized by Google 0 DIPtOMATA. ypjî A Odilo Cancellarius ad vicem (a) Heirici Epifcopi fummique Cahcellarii recognovit. Datum Non. Decembris, ( b ) Indiâione xv > anno vi régnante Ludovic^ gloriofiflimo Rege , in Dei nomine. Amen. XII. PolTelOones ( c ) Monafterii S. Hilarii Pi&av. confirmai Ëx Autographe. IN nomine fanâae fie individus Trinitatis , Hludovicus divina propitiante An 9**\ clementia Francorum Rex. Si loea fanda & divino cultui mancipata rità ob amorem Dei fie reverentiam Sanâorum inibi requiefcentium ordinamus fit •difponimus Deum nobis ob id propitium praefenti faeculo & futuro minimè diffidimus. Quocircà noverit omnium fanâae Dei Ecclefiae fidelium tam prae- fentium quàm fiefuturorum folers induftria, quoniam noftrae ferenitatis adien- tes praefentiam Guillelmus Cornes ficMarchio, fie frater ejusEbolus, atque Rotgarius Cornes , humiliter expetiere quatenùs fratribus prsecellentiflimi Con- fefforis Chrifti Hilarii noftrae au&oritatis praeceptum fuper villas fie Ecclefias diverfîs eorum ufibus à praedecefforibus noftris delegatas, de fuper prxbendas atque manfiones ipforum conferre dignaremur , quod ôc fecimus. Unde hoc noftrae altitudinis decretum fieri, ac memoratis fratribus dari jufïïmus, pe'r quod praecipimus ac regia auâoritate fancimus , ut praefàtas villas cum Ecclefiis , id C eft, Campaniacum , Rolliacum , Potentum , Lufiacum , Fronteniacum , 8e-» naciacum , Mafogelum , Cuionnum , Gurgiacum , Vofaliam , Vieracum , Lon- gum-rete : in Comitatu verb Cadurcino Ëcclefiam in honore beati Hilarii , fie Çainontum in pago Tholozano , fie in pago Carcafio locum S» Mammetis , ÔÇ campum Oliveti : in Comitatu quoque Pi&avienfi Alamanniam , Melciacum * Novam-villam. Haec omnia fupradi&a Canonici jam di&i perpetuo jure poffi* deant cum alodis , id eft , Crifpiacum > Efternum , Remcionacum , Clavin-* Hum j Belloriam. Praebendae verb eorum fub ipforum poteftate femper exH fiant. Manfiones autem cum terra intra murum noviter circa Monafterium in-» ftruâum , fie deforis ad intra civitatis muros , ftabilitas ëodem modo eifdem fratribus concedimus , ut habeant licentiam unufquifque de fua quod voluerit > excepta alienatione altérais fie extraneae perfonae , faciendi. Nullufque Cornes vel aliquis reipublicae privatae exaâor , invafotque iftarum rerum fie terras infira muros pofitae mutuatae à fratribus ex una quarta in villa Potente fieri audeat fine voluntate Canonicorum. Quod fi quifpiam hujus au&oritatis regîae muni* mentum violare praefumpferit , primitùs iram Dei omnipotentis fie S. Hilarii atque San&orum omnium incurrat , fie cumDathan fie Abiron , quos terra vi- ventes abforbuit , portionem habeat ; fie cum Juda traditore in inféfnum de- merfus, flammisôevermibus undique confumptus » fub anathematis vinculo fe feiat perpetualiter effe damnandum. Ut verb hoc teftamentum regiae dignkatis per fuccedentia temporum curricula inviolabiliter perfeveret , firmiùfque cre- datur ab omnibus , atque attendus obfervetur s manu propria fuperfirmantes j anuli noftri imagine corroborari praecepimus. Signum domini Ludovici glonofi Régis. JE Odilo Cancellarius ad vicem Eyrici Epifcopi recognovit. A&umPi&avis civitate , Nonas Januarii , anno ( d ) Incarnationis Dominic* pccccxLii , Indiâione xv , anno autem vi régnante Ludovico gloriofo Regç Francorum, in Dei nomine. Amen. ( a ) Perperàm Hervei apud Baluzium , qui iHnd Ç à ) Esdem note Chronice in Litteris focieta- Diploma edidit in Appehd. ad Capitul. col. ijîj. tis mitas à Floriacenfibus cum M onachis S. Martia- (b) Indiâio xv à menfe Septembri in- lis & Sollemniacenfibus, relatisà Mabilloniol.44, choanda. AnnaL Bened. Num. %$. Anno ab lncarnatione Do- te) Idem Diploma ex Tabulaùo ejufdem Eccle- mini DCCCCXLII, InàiUiont X V, faStum eft ut fie edidit Beflius in Ptobat. Hift. Cotai tum Piâar* venhtnt B. BmediSi ftrvi Ltmovicas D atterri pag. »4|. mmft Fthuario , amo Ludovico Reg* r^nautt.) Ffffi; Digitized by Google 1 9eo auxiliante , collocet : & ipfi Monachi fecundùm regulam S. Benediûi omni tempore poft difceffum iftius, Abbatem eligant fîbi. Et nullus Cornes aut aiiqua perfona praepotens aliquod praejudicium praenominatae Abbatiae fan&i Johannis inférât : fed fecundùm aliorum morem locorum fub régula jam diâi C almi Benedi&i militantium , immunis fub noftra defenfione ôefuccefibrum no- ftrorum permaneat. Et ut noftrae au£toritatis munimentum per fuccedentia tempOrum curricula inviolabiliter perfeveret , manu propria iubterfirmantes , anuli noftri imagine corroborari praecipimus. Signum domni Ludovici gloriofiflimi Régis. Odilo Notarius ad vicemHerici Epifcopi recognovi. A&um Piâavis civitate , vu Idus Januarii, Indiôione (a) xv, anno vl re? gnante LudovicoRegeFrancorum, in Dei nomine. Amen. XIV. Jura & polfeffiones Monafterii Dolenfïs confirmât. D Apud Labbeum in Mifcell. Cur. pag. $34. IN nomine fanâae 6c individuae Trinitatis , Ludovicus divina propitiante clementia Rex. Si petitionibus fervorum Dei pro juftis neceflitatibus po- ftulantium aures noftras libenter inclinamus , praedecefforum Regum & pa- rentum noftrorum convenienter morem exequimur, ôcDeum nobis propitium inde fieri fperamus. Idcirco notum efie volumus, qubd noftram praefentiam (b) Odo Abbas adierit , 6c ut Monafterium Dolenfe cum fuis appendiciis noftra auûoritate firmaremus humiliter poftulavit. Cujus petitionibus nos libenter an- nuentes , per hanc noftram praeceptionem fancimus ut , ficut Ebbo ipfius Coe- nobii fundator decrevit , Romanae Sedi cum rébus omnibus ad fe pertinenti- E bus ita fubje£tum fit , ut ne de propinquis ipfius Ebbonis , neque aha quaiif- cumque perfona locum ipfum fuo dominio fubjungere praefumat. Vodillo- nem quoque praedi&o Coenobio praeter hanc auâoritatem , quam firmamas , quia lex Romana jubet , ut fi res una duobus per teftamentum data fuerit, uni videlicet priùs ôc akeri pofteà , ille cam vindicet, five extraneus , five propin- quus , qui rem donatam poflediffe probatur. Et quia Gerardus- qui praefatam (4) Ita Iegiturin Chartulario; malè apud Bef- Monafterium à conditore Elbone commifliim fue- lium, InàiÛ. XIF. . rat, an altcri cognomini, qui ejus vices ibidem fup- _( b ) Cum notis Chronicis careat hoc Diploma in pleret. Si Odom Quniacenfi tnbuendum eft, emi tri editis , certô dici non poteft cuinam Abbati hoc nonpotuit poft aonum 941 , quo mortuus eft Odo. tribuendum fit , Odoni Quniacenfi , cui prsedi&um Digitized by Google D I P L O M A T A. S9i A villam alteri Ecclefix donaverat , neque cenfum , neque veftituram ireddidit Monachis , quibus villam donaverat ôc tradidit , lex Romana favèré dignofci- tur. Sancimus ergo, quatenùs juxta donationem atque traditionem prxfatiGei raidi eafdem res Monachi fibi vindicent. Cetera nihilominùs omnia quxEbbo, vel alii quilibet legaliter vel dederunt , vel daturi funt , cum fitu ipfius Cœ- nobii, ôc Capellam , quam in confpe&u caftelli Britones {a) Monachi xdifica- verunt , fine cujuflibet contradi&ione vel dominatu polfideant. Poft Abbatem vero Odonem, vel illum , quem cum confenfu fratrum afligriavefit, iquàlem fecundùm regulam S. Benedi&i meliorem fibi prxficere voluerint,liberam ha- béant poteftatem. Iidem fané Monachi cum Abbate fuo regulariter vivant , ac pro nobis & noftro regno fuppliciter divinam clementiam exorent. Ut autem hxc noftrae prxceptionis au&oritas femper inconvulfa permaneat, manu noftra B firmavimus , ôc annuli noftri impreflione julfimus figulari. Signum Ludovici gloriofiflimi Régis. X V, Abbatiolas S. Mauricii & S. Stephani Noviomenfi Monafterio S. Eligii à Tranfmaro Epifcopo Noviom. collatas confirmât. Jpud JaC. le Vaffeur in Annal, Ecclejia Noviom. pag. 6^3. IN nomine fan&x ôc individus Trinitatis,LudovicusgratiaDeiRex. Si fer* vorum Dei petitionibus aurem regalis celfitudinis exhibemus , atque eas C ad effedum perducimus ; & ad prxfentem vitam feliciùs tranfigendam , & ad xternx beatitudinis prxmium capeffendum, nobis hoc profiiturum nullo modo dubitamus. Noverit ergo omnium fidelium fanâx Dei Ecclefiae noftrorumque tam prxfentium quàm & futurorum induftria , quoniam ( b ) Tranfmarus ve- nerabilis Noviomagenfis Epifcopus, noftram adiens excellentiam , intimavit velle fe fratribus fux fedis , aux eft in honore S. Medardi Confeflbris Chrifti conftruâa , feu fratribus in Monafterio beatiffimi Eligii degentibus , quafdam pro fux largitionis liberalitate , ôc eofum necelEtatibus concedere Abbatiolas, qux videlicet inferiùs defcribuntur. Unde noftram expetiit altitudinem ut fu- per largitionem de eifdemAbbatioHs efga jam di&os ftatres peraâam noftrum, adderemus prxceptum. Sunt itaque exdem Abbatiolas in fuburbio Novioma-» genfi , quarum una dicitur S. Mauricii , quam fratribus S. Medardi intra mœ« D nia civitatis, cum Ecclefiis ôc cum omni integritate , largitus eft , excepto fe- âico uno cum camba, quae San&imonialibus facrx Virginis Chrifti Godebertaé tribuit : altéra verb Abbatiola S. Stephani, quam Canonicis eximii Confefforis Dei Eligii , fimiliter cum Ecclefia ôc cum integritate eis contulit poûldendas. Has denique Abbatiolas ut ita perpetualiter teneant fancimus. Haec igitur prx- fâta omnia in integrum ob petitionem memorati venerabilis Epifcopi Tranf- mari memoratis fratribus atque fororibus , per hoc noftrx altitudinis prxceptum concedimusôc confirmamus, quatenùs eas perpetualiter poflidéantôc regant; eo tamen tenore , ut quamdiu hexdem congregationes inibi perftiterint, facien- te Deo, fingulis quibus annis ad anniverfarium obitûs prxdiâi Prxfulis plenam exinde refe&ionem habeant : quidquid fuperfuerit communiter dividatur. Prx- pofiti vero, qui eas tenuerunt , folidos duos in cera perfolvant ; ôc noftri me- E moriam in eodem officio fratres habeant. Et ut hoc per omnia tempora invio- labiliter confervetur , manu noftra fubterfirmavimus , ôc annulo noftro infigniri julfimus. ( a ) IDi fcUicet qui ex S. GiMafii Monafterio Ruyenfi illuc confugerant ( b ) Walbcrto , qui obiifle crcditur anno j> }6 vu Kal. Januarii , fucccffit Tranûnanu , qui mortuui eft anno yjo. Ffffiij An. ?43 • y5 >8 LUDOVICI TRÀNSMÀRINÎ XVI. A iryhef*' 9 * t * ) Confirmât res Turoncnfîs S. Juliani Monafterii. Apud Martenium Tom. t Thejl Anecdot. col, //. IN nomine fan&x ôc individus? Trinitatis , Hludovicus divina propitiante clementiaRex Francorum. Si cxleftibus (b) incenfi defideriis, lucra do- minicarum ovium fagaci ftudio perquirere nitimur , juftis exigentibus mentis , divinam hobis propitiare clementiam confidimus ; ôc ficut exinde abfolutionem reatuum , fie etiam promerendœ mercredis non dubitamus adipifei augmen- tam. Ea propter comperiat omnium fidelium fan&x Dei Ecclefix noftrorum- B que , prxfentium feilicet & futurorum follertia , quia anno Dominical Incarna- tionis dccccxliii, noftrae quoque fublimitatis faftigio vin, cum variis regni noftri, more prxdeceflbrum noftrorum Regum , confuleremus utilitatibus, adiit clementiam noftri culminis venerabilis Turonicx Ecclefix Theotolo Ar- chiepifeopus. Innotuit nobis qubdquxdam Celluia in fuburbio Turonicx urbis fita , atque in honore S. Juliani , five S. Albini dicata quondam , ficut multo- rum habetur notitia , per plurima annorum tempora fub régula patris Bene- diâi viventium incolueratcatèrva : fed infeftatiohe barbarorum , ac etiam fee- leratorum hominum varié fuccedente fibi , nec tam eliminata omni religione Ecclefiaftiea, quàm 6c omnes res ab eadem Celluia , interveniente quorumdam pravorum cupiditate, abftraâx 6c pene in jus publicum redaâx effent : fed ipfe venerabilis Prxful eumdem locum in honore fanétx Dei genitricis Mariât , ac C * colloca- San&orum omnium commemoratione , corpufque S. Antonii in eo * collocato tum pro viribus reftaurans , in priftinum , fecundùm regulam S. Benedicti , ftatum reformare ac redintegrare defiderans , efflagitans noftram regiam celfitudinem uti more Regum praedecefforum noftrorum per feriem prxcepti res e/ufdem Ecclefiae olim fubtraûas, ôc ab eodem denuô reftauratas, emtas, ac poftmo- dùm acquifitas , atque à quibufdam fanâx Dei Ecclefiae fidelibus concefias , ôc per inftrumenta cartarum collatas perpétué habendas confirmaflemus. Cu- jus itaque Prxfulis fuggeftioncm, neenon ôc famofiflimi fidelis noftri Hugonis Comitis exhortationem devotiflimè recipientes , complacuit ferenitati noftrae propter amorem omnipotentis Dei ac Sanâorum ejus per hoc praeceptum res prxfcriptx Cellulx in ufus Monachorum ibidem Deo militantium conlirmari , w eft, inpago Turonico villam Ciconiacum , cum Capella in honore fan&x D Marix, ab ipfo venerabili Epifcopo noviter conftru&a atque dicata; Grufaa- cum etiam fuper fluvium Caris , 6c Belna , atque Ulmis, five Montiniacum , 6c villa Valerias , cum Capella in honore S. Pétri , cum omnibus appendiciis 6c utilitatibus earum, 6c mancipiis utriufque fexûs defuper commanentibus atque pertinentibus , 6c alias reculas, quas ipfe Prxful jure fux hereditatis haberecer- tum erat , aliafque quamplurimas , quas ut probus 6c religiofus adquifierat, fei- licet Cancellis villam cum Ecclefia 'per feripturx au&oritatem eidem loco pro remedio animx fux parentumque fuorum fideliter contulit. Décimas vero om- nes cum integritate ex ipfius Monafterii poteftate deCiconiaco , de Gruffaaco , deBelnau, de Ulmis , de Paludibus, deLinerolas adCapellam fan&x Maria: in prxlibata villa Ciconiaco , fimul cum quarta i , 6c alodum de Maximiaco perpetuô manendas decernimus ; ôc ex culturis fuper Ligerim de villa Vale- E rias , ôc de villa Gruolia, ôcRemciaco , ôc de Nova- villa , quam tenet Adalar- dus , medietatem decimarum in fpeciales ufus Monachorum conferre cenfe- mus. Res infuper quas memoratus Prxful de paterna ôc materna hereditatete- nere vifus eft, neenon ôc alias res , quas per plurimos adtra&us vel pretiis ad- quifivit , in quibufeumque fint pagis , villis vel locis , eidem Monafterio per> petuo jure confiftant. Prxcipimus etiam atque jubemus , ut quxeumque de ré- bus beneficii fui , fi propria ex hereditate fuorum parentum non poffidet , ei- dem loco pro remedio animx fux ac noftrx contradere atque condonare ( a ) Idem Praeceptum ex vetufiiffima membrana S. Juliani cum pluxibus mend» edidit Baluzius To- mo 7 Mifcell. pag. ijj. (t) Sic habet Autographum , non menti, ut legit Marteniu*. Digitized by 01 P LOM A t A. A voluerit, ut id peragat, noftra acceptais licentia, falva tamen cenfuum bene- ficii annua redhibitione. Hae igitur praedi£be res atque decimae , ficut in hoc pratcepto digeftae atque prefcriptatr hahentur-,-valumus atque fancimus, ut in jure ôc pofleflione faepe diâs Cetlul* per diutuma tempora confinant ad utili- sâtes & neceffitatesMonachoïum, fub régula S. Benediâi inibi confiftentium peragendas , & mrilus Epifcaporum , vel aliquis Procerura noftrorum exinde eas mbtrahendi vel minuendi ullam habeat poteftatem ; fed liceat ipfis Mona- chis divinam pro nobis & generali Chrifti Ecclefia interpellari clementiam > ÔC quietè atque tranquillè fub regrmine & gubernatione Turonicae urbis Pfbefu- lum, veletiam fuorum Abbatum , monafticum peragere tramitem. Ut autem hujus noftri prsecepti collatio inviolabilem obtineat effe&um , & à fidelibus fan£be Dei Êcclefix venus credatur , & à noftris fuccefforibus diligentiùs con- B fervetur , anuli noftri impreffione infignire juflimus. Signura Ludovici gloriofiflimi Régis. Rorico NotariusadvicemHugonis Archipracfiilis fummique Cancellarii re- cognovit. A&um Sueffionis civitate > Calendis Augufti , Indiûione i , anno verb vm Ludovico régnante, (a ) XVII, Tutelenfe Monafterium fub fua tuitione fufcipit. Ex Schedis Mjf. Bibliothecœ S. Germani à Pratis. IN nomine fan&x & individu* Trinitatis ,Xudovicus divinaclementiaFran- corum Rex. Si erga loca divinis cultibus mancipata tuitionem regalem in- ferimus , hoc nobis ad aeternam beatitudinem pertinere confidimus. Idcirco comperiat omnium fidelium noftrorum , praefentium fcilicet & futurorum , in- duftria, quoniam* adiens ferénîtatem noftramîvenerabilis Abbas Adacius, de* precans nos quatenùs circa Monafterium Tutelenfe ejus follicitudini commit- fum , in Comitatu Lemovicenfi fupra fluvio Currefîas fitum , noftrae tuitioniS ac confirmationis decretumfieri dignaremur. Gujus petîtioni acquiefcentes, no- ftrae praeceptionis au&oritatem fieri non negavimus.Praecipientes ergo jubemps ut nullus judex publicus, neque qnilibet ex fidelibus fan&ae Dei Ecclefiae ac noftris, in praedi&um Cœnobium, Ecclefias aut loca, vel agros feu reliquas DpolTeffiones, quas moderno tempore juftè & rationabilïter poflidere videtur; & quidquid deinceps ob amorem Dei ibidem collatum fuerit , ad caufas au- diendas , aut homines ipfius injuftè diftringendos , ulio unquam tempore in- grediaudeat, feu aliquam contrarietatem inferere praefurrtat. Sed ôc Deo in Cœnobio eodem famulantes regulariter licentiam eligendi Abbatem ex fe ob- tineant, 6c fub noftrae ditionis tuitione manentes, pro nobis ôc con juge proleque noftra , feu pro ftabilitate totius Ecclefiae , Dei mifericordiam jugiter exorent. Et ut haec au&oritas firmior habeatur , ôc per futura tempora meliùs obferve- tur , manu propria fubterfirmavimus, & annuli noftri impreffione fubter obfi- gnari juflimus. Signum Ludovici gloriofi Régis. * Rorico Notarius ad vicem Gerunci Archipraefulis relegit & fubfcripfit. j£ A&um in Burione villa iv Nonas Aprilis, (b ) Indi&ione i , anno vero vin régnante Ludovico Rege. ( a ) PerfectaS. Juliani apud Catfarodunum-Tu- Ramboldi fibi provenerant, Celle S. Juliani & ronum nova Bafilica , Theatolo Archiep. inftau- Monachis eam incolentibus in perpetuum collatis. rator Monafterii eam in honorem Dei génhrick Datamtnfe Âugufto m cnntsxt Turonus , mmo Incar- Marise fan&ique Juliani Martyris proptus mani- nttionu Dommie* DCCCCXLIII, five mm» FUI bus hoc anno 843 dedicavit xvi Kal. Septembris : régnante Ludovico Rege. Ita Mabillonius Lib. 44 & ne quid ipfiut munificentiae deeflet , eam libe- Annal. Bened. Num- 60. raliter unà cumfoiore fua Gerfende dotavit ipfa ~ (b) Corrigendum, IniiSione //; vel fi retine- dedicationis die tebus proptiis, quse jure haeredi- tut Indidio prima, initium regni repetendum erit tario, maximè ex fucceffione avunculorum fuo- à morte Rodûlfi Régis: fie tune Pratceptum refe- xuia Hieronymi , Sigeberti , neenon Otgeiii atque rendum ad annum p4}. *o» LUDOVIC! TRANSMARINI X VI I t ExCham- Sub fua defenlîoné fufcipic Rodènfe Monafterium S. Pétri. lario kujut Monafl. AU. P44- In Appendice ad Marcam Hijpan, col. 8$$. denOt IN nomine fan&ae & individus Trinitatis , Ludovicus divina propitiante cle- mentiaFrancbrùmRex. Si locis facris 6c divinis cultibus mancipatis emo- lumentum noftrae regiae poteftatis impendimus , hoc nobis fané ad aetemam beatitudinem pertinere confidimus. Idcirco noverit omnium fidelium tam praefentium quàm & futurorum induftria , quoniam Monachi ex Cœnobio beati retri Apoftolorum principis, quod cft fitum in Comitatu Petralatenfe , con- g ftru£tum vero in monte Rotas nuncupante, noftrae celfitudini quemdam exejuf- dem loci prioribus , videlicet Taflium, fuadentibus ac confentientibus Senio- fredo Marchione atque Goffrido Comité, dirigentes, innotuerunt nobis quali- té* pfe eodem Monafterio longo jam tempore inter MonachosCœnobii beati Protomàrtyris Stephani in Balneolas conftru&i & Cœnobitas Monafterii fan&i Polycarpi Martyris non modica orta effet diffenfio , cupientes illud utrique fuae ditioni fubjicere, quod per re&um , ut coram nobis proteftatus eft , agere Geran- non valebant. Unde noftro obtentu ac affenfu Gotmari Praefulis * munificen- tiam noftram obnixè precati funt, quatinùs jam di£tum Monafterium , remota totius contentionis altercatione, fub noftrae immunitatis ac defenfionis tui- tione ditionifque poteftate manere ac eonfiftere noftrae au&oritatis praecepto concederemus. Quorum petitionibus benignè fufceptis , juflimus hoc regale C decretum eis fieri , per quod praecipientes jubemus , ut nullus Cornes , vel ju- dex publicus , feu quiflibet ex judiciaria poteftate in praediûum Monafterium , Ecclefîas , villas , curtes , vel agros , feu aliquas poffefliones in quibuflibet re- gni noftri pagis & territoriis moderno tempore juftè ôclegaJitermemoratae Ec- clefiae adquifitas , feu poftmodùm adquirendas , ad caufas audiendas , vel freda exigenda, aut manfîones vel paratas faciendas,autfîdejuffores tollendos, vel homines ejufdem Ecclefiae diftringendos , nec ullas redibitiones aut illicitas occafiones requirendas, feu in Ecclefîas illas, quas Gauzfridus atque Régi- mundus eidem loco pro remedio animas fuae contulerunt , Ecclefiam fcilicet fan&ae Mariae in Rotas , cum adjacentiis ; aliam in honore S. Thomae Apoftoli in monte Pinni , & aliam in honore S. Johannis Baptiftae fupra ftagnum Cafti- lionis ; fan&ique Cypriani Ecclefiam in valle Pinnita , noftris neque futuris D temporibus ingredi audeat, nec ea que fuprà memorata funt penitàs exigere praelumat; quatinùs liceat jam di&is Monachis ibidem Deo fàmulantibus fub noftra defenfione & immunitatis tuitione tranquillè degere & pro nobis ac conjuge proleque noftra , feu pro ftatu totius Ecclefiae Dei mifericordiam per- pétuait er exorare. Et quandocunque divina pietas Abbatem ejufdem loci ab nac luce fufceperit, ipfi Monachi per noftrae liberalitatis munificentiam licen- tiam habeant ex feipfis eligendi Abbatem , qui ipfum Monafterium fecundùm regulam S. Benedi&i regere valeat. Et ut haec au&oritas firmior habeatur , & per futura tempora meliùs credatur , manu propria fubter eam firmavimus , & anuli noftri impreflione juflimus figillari. Signum Ludovici gloriofi Régis. Rorico Notarius ad vicem Gerunci Archipraefulis recognovit & fubfcripfit. £ A£tum Lauduno, Nonis Julii, Indi&ione 11 , (a) anno vero vin régnante Ludovico Rege. (b) ( 4 ) Lcgendum , tmo FII1L ( b ) Ad annum 945 referenda eft Charta Odolrici militis apud Fefiucdum pag. tff , Daté mtnft Jtaùo, XV Kal. Julii IX rtgmmte Ludovico Reg$ , Indtâiou III, XIX. Digitized by Google DIPLOMATE Sôl * X I X. Ecclclîam S. Johannis cum quibufdam villis confère Cluniacenfi Monafterio. Ex Chattulario Clukiacenfi. IN nomine Domini Dei & Salvatoris noftri Jefu Chrifti , Ludovîcus divinâ ordinante providentia Rex. Si enim , precibus fervorum Dei , pro fan&* Dei Ecclefiae & eorum utilitatibus, affenfum praebemus , regalem proculdubio exercemus dignitatem , & hoc in pofterum jure firmiffimo manfurum effe vo* B lumus. ïdcirco noverit omnium fan&ae Dei Ecclefîae fidelium & noftrorum, pracfentium fcilicet ôc futurorum , induftria, quia adierunt noftri Principes , Hugo videlicet Dux Francorum , ôc alter Hugo Dux Burgundionum , necnon & Letaldus Cornes noftram regiam ferenitatem , deprecantes quatenùs Clu* niaco Monafterio in honore beatorum Apoftolorum Pétri ôc Pauli confeerato> quafdam res concederemus per regale praeceptum; Ecclefiam videlicet in ho- nore S. Johannis dedicatam, in ftiburbio Matifconenfi fitam, cum omnibus rébus ad eandem Ecclefiam pertinentibus , villam etiam ejus , Hofam , Ma- lorem , Exbofcum , ôc villam Senofanam , cum terris, pratis, filvis, aquis majoribus, rivis minoribus, vivariis , ftagnis, foffis , ôc portu de fuprà jam dicta Hofa, ôc aliis portis , cum pafcuis , exitibus Ôc regreflibus , ôc omnibus adjacentiis Ôc univerfis pifcariis , quxfitum Ôc inquirendum, ôc cum Arnulfo C ôc uxore fua , ôc fiiiis ôc filiabus eorum , feu omnibus fervis ôc ancillis , vel in- fantibus ad ipfas res afpicientibus, feu alodiis eorum foris ôc intus ubicumque) difperfis, excepto tertio tràâu de Hofa , quod pertinet ad S. Vincentium* Sit . . . etiam de Davaiaco cum uxore fua , fiiiis ôc filiabus , cum univerfis alo-4 diis ôc rébus fuis , Ôc omnia quac in dicto Comitatu tenet : quod tam pro amora beatorum Apoftolorum Pétri ôc Pauli, quàm etiam pro ftatu regni noftri , fi+; mul ôcPrincipum noftrorum, ac omnium fidelium Chriftianorum falute, voliui* tariè fecimus, eorumque pi* ôc dévot* petitioni libenter annuimus» Pra*ci-J pientes ergo jubemus , ut deinceps per hanc noftram auctoritatem jure fir*! rnîiïimo praediéti Chrifti teftes beatus retrus ôc Paulus , vel Abbas eorum, feu? iMonachi eifdem ipfis Chrifti Apoftolis fervientes teneant atque poflideànt , ôt quicquid exinde facere vel judicare voluerint , libero in omnibus perfruantui P arbitrio faciendi quicquid elegerint. Et ut haec noftra auétorkas firmiorhabea- tur , ôc.per futura tempora meliùs confervetur, de anulo noftro fubterjuflimus figillari. Signum Ludovîci Regîs» Rorigus Cancellarius ad vicem (a) Acardi recognovit: AÊtum Capriniaco villa, Kal. Jul. annoxi regni Ludovic! Régis/ quandos etiam Franciam recuperavit. ( b ) (« ) Quis lit illc Acardus Archieancellarius , ad (b) Doriatio fkaa Soniano Abbati Craflènfi à cujus vicem duo quoque fequentia Diplomata re- Maiolo Vicecomite Uïgellcnfi fie terminatur r cognita dicuntur, incertum. Frima fronte piita- A8a eft Karta donationh IX Kal. Novembris,oimo bam corrigendum , Artaldi : fed cum non adda- Incarnationis Domini D CCCCXLVI , IndiQiont ir t tue, Archiepifcopi , nihil corrigere aufus fum. In mm XI régnante Lodovieo Rtgt, Vido PrQbati Diplomate xxv pro ^duenfi S. Martini Monafte- Hifl, Occit. Tom. », pag. $q. t io memoratut Achardus îueM, Tome VL 8gg£ Digitized by Google '< oi LUDOVICI TRAN5MARINI XX. A Carilocenfe Monafterium & Cellam Regniacum confère Monafterio Cluniacenfi. Ex Chartulario Cluniacenfi. ê*> 9&' TN nomîne fanûae ôc individu» Trinitatis , Ludovicus divina propitîante X clementia Francorum Rex. Si enim precibus fervorum Dei , pro fànétae Dei Ecclefiae ftatu , neenon ôc eorum utilitatibus , aflenfum praebemus , rc- giam proculdubio confèrvamus dignitatem, ôchoc in pofterum jure firmiflïmo & inviolabili manfurum fore decernimus. Igitur omnium univerfaJis fanâae B Dei Ecclefix nollrorumque fidelium noverit induftria , praefentium feilicet ac futurorum , quoniam inclitiflimi Principes regni noftri , Hugo videlicet Dur Francorum , ôc alter Hugo Dux Burgundionum , neenon & Leutaldus Cornes noftrae régis ferenitatis aaierunt excellentiam, deprecantes quatenùs Cluniaco Monafterio in honore beatorum Apoftolorum Pétri ôc Pauli confecrato , quod* dam Monafterium in honore S. Stephani confecratum , quod cognomina- cur Carilocus, & Cellam fibi pertinentem Reigniacum , in veneratione fan&i Martini dedicatam, per regale concederemus prxceptum : Ecclefiam etiam de ratione beati Martini Turonenfis pertinentem, in fuburbio Matifconenfi fi- tam. Haec vero loca fuperiùs denominata , in pago Matifconenfi fita , cum om- nibus rébus fibi pertinentibus , Ecclefiis videlicet , villis, mancipiis utriufque fexûs , vineis, campis, pratis , filvis, aquis aquarumque decurfibus , cum omni Q integritate concedimus. Quod tam pro divino amore ôc beatorum Apoftolo- rum , vel pro nobis , quàm etiam pro ftatu regni noftri, fimiliter & Principum noftrorum, atque pro omnium Chrifti fidelium [falute J voluntariè fecimus, eorumque pix 6t dévot* petitioni libenter annuimus. Praecipientes ergo jube- jnus uf deinceps praefatas res per hanc noftram auâoritatem jure firmiflïmo przdiâi teftes Chrifti Petrus 6c Paulus, vel Abbas eorum , feu Monachi eif- dem Chrifti Apoftolis fervientes teneant atque poflideant ; 6c quicquid exinde facere vel judicare voluerint , libero in omnibus perfruantur arbitrio fàciendi quicquid eiegerint. Ut autem haec noftrae fublimitatis auâoritas firmior habea- tur , 6c per futura tempora meliùs confervetur, de anulo noftro fubter juiEmus figillari, Signum Ludovici Régis. Q Rorigus Cancellarius ad vicem Acardi recognovit. A&um Capriniaco villa, Kal. Julii, anno xi regni Ludovici Régis , quando etiam Franciam recuperavit, XXI. Quamdam Villulam confert Monafterio Cluniacenfi, Ex Chartulario Cluniacenfi. *n. m*. N nornine fanâae 6c individu* Trinitatis, Ludovicus divina propitîante cle- JL mentia Rex. Si enim precibus fervorum Dei , pro fanûae Dei Ecclefiae fta- g tu , neenon 6c eorum utilitatibus aflenfum praebemus , regiam in omnibus con- fervamus dignitatem , & hoc in pofterum jure firmiflïmo 6c inviolabiliter fore permanfurum decernimus. Idcirco omnium fanftae Dei Ecclefiae fidelium no- ftrorumque noverit induftria , praefentium fcilicet ôc futurorum , quoniam illu-« ftriflimi Principes regni noftri, Hugo videlicet Dux Francorum, ôc alter Hugo Dux Burgundionum , ôc Leutaldus Cornes noftrae regiae ferenitatis adierunt ex- cellentiam , deprecantes quatenùs Chiniaco Monafterio in honore beatorum Apoftolorum Pétri ôc Pauli confecrato , quandam villulam de ratione Viceco* mitatûs Lugdunenfis per regale concederemus praeceptum. Eft verb ipfa villa fita in eodem pago Lugdunenfi fuper Ararim fluvîum , quam cum omnibus rébus ad cam pertinentibus donamus, vineis feilicet ôc çampis, -terris, p»tis . Digitized by Google D I P L O M A T À. Afilvis, aquîs aquarumque decurfibus majoribus, & rivis minoribus , vivariis > Fraâis foflïs , ôc portu , cum exitibus & regreflibus , cum pafcuis & omnibus adjacentiis, c^univerfis pifcatoribus & pifcatoriis , feu omnibus fervis & an~ cillis , vel colonis cum infantibus fuis , & agnatione eorum , quaefitum ô^inqui* rendum, totum & ad integrum , cedo atque transfundo pro Deiamoreôcbea* torum Apoftolorum ejus > pro ftatu ôc ftabilitate regni noftri fimul ôc Princi* pum noftrorum atque omnium Chrifti fidelium , vivorum fcilicet ac defunûo- rum falute. Praecipientes ergo jubemus ut deinceps pér hanc noftrafc fublimi* tatis au&oritatem jure firmiffimo praediéti faeculi judices , beati videlicet Pe-« trus ôc Paulus , vel Abbates ôc Re£tores praefati Cœnobii eorum , feu etiam Monachi eifdem Chrifti Apoftolis fervientes teneant atque poflideant: ôc quic- quid exinde facere vel judicare voluerint , liberum in omnibus potiantur ar- B bitrium ordinandi ôc faciendi quicquid elegerint. Et ut haec noftrfc Celfitudinis au&oritas firmior habeatur , ôc per ventura tempora meliùs confervetur , dq annulo noftro fubterfigillari duximus. Signum Ludovici Régis. Rorigus Cancellarius ad vicem Acardi recognoVitC Aâum Capriniaco villa Kal. Julii anno xi regni Ludovici Régis ; quand$ ctiain Franciam recuperavit. (a) X X 1 1 Res ab Acfredo collatas Monafterio Cluniacenfi confirmât. grqkof"* 0 * C Apud Balu^ium in Probat. ad Hifior. ArvernU pag. 22. IN nomine fan&se ôc individu* Trinitatis , Ludovieus divina propitiante Am mifericordia Francorum Rex. Si divinis cultibus operam dantes , Eccle-, fiam Dei ad fummum facrae religionis ftatum fuftollere conamur , regio more ac progenitorum noftrorum privilegiis utimur. Quocircà omnium fan&ae Dei Ecclefiae tam praefentium quàm ôc futurorum fidelium noverit follertia , quo-«, niam noftram adiens praefentiam Stephanus Arvernorum venerabilis Epifcopus,' reverenter expetiit quatinùs quafdam res, quasAcfredus quondam Cornes ex fxix proprietatis jure in pago Arvernenfi , ob animae fuae remedium ac paren-v tum fuorum,Deoôc Sanétisejus contulerat, pro régula S. Benedi&i inibi con* ftruenda, Clunienfi Monafterio ac Abbati ipfius noftrae re galitatis pracepto X) eafdem resconfirmare dignaremur : quod ôc fecimus. Unde hoc noftrae alti-» tudinis decretum fieri , ac Aimardo Abbati praediâi M onafterii dare praecepi* mus , per quod praefatas res cum omni integritate , quemadmodum in carta praelibati Comitis Acfredi continetur , ifdem Abbas atque fucceflbres ejus perpetualiter , nemine inquiétante , poflideant. Et ut hoc noftrae auâoritatis emolumentum per fuccedentia temporum curricula inviolabiliter confervetur, manu propria eum fubtus firmantes , anuli impreflione noftri infigniri juûimus*, Signum domni Ludovici ferenifllmi Régis. Oydilo Notarius ad vicem Artaldi Arcîuepifcopi relegit & fubnotavit. A&um Polliaco villa fuper Ligerim , m Nonas Februarii , Indicé, vi > anno autem (b) xii régnante Ludovico Rege gloriofo. (a) Charta Guifardi Epifc. Urgellenfis'proMo- nie* trabeationit DCCCGXLVU vtnit & tonfecra* nanerio Rodenfi in Appendice ad Marcam Hifp. vit fradiftas BccUfias Rtat in Comitatu Gerundenft Col. 858 fie terminatur : Scriptura iflius donationis in Cajho quod dicitur teneflrat &c. Fa&a dote five faàa eft in Idibut Airilit , anno ab Incarnations Do- donations Idtts Ottobrit anno XII régnante Ludo wVtf mini DCCCCXLFII, IndiÛione V, venerabilit Re- Rege filio Karoli. » gis Lodoici regni XI atmo. In A6tis confecrationis (b) Mali in Edito & Cluniacenfi Chartulario j Ecclefiarum Caftri Feneftrarum in diœcefi Ge- anno XV. fundenfi , ibidem col. 80 o. Gotntarus anno Domi- LUDOVIC! TRANSMARINI XXIII. A Sub fua tuitione fufcipit Rodenfe S, Pctri Monafterium. îàrio hujus Mm ^' In Append. ad Marcam Hifp. col. 8 $8. *a. 949. T N nomine ianûx & individu* Trinitatis , Ludovicusdivina propitiante cle- * x mentia Rex. Si majeftas regalis ob amorem Dei curam ecclefiafticarum rerum libenter fufcipere, fie jufto xquitatis pondère dijudicare & ordinare ftu- duerit , nimiùm fibi hoc ad xternam retributionem profùturum débet confî- dere. Sanâx igitur Ecclefix filiis noftrifquc ftdelibus , prxfentibus feilicet & futuris , perfpicuum effe volumus quoniam vir venerabilis vitx Acfredus Cœ- B nobii prototeftis Stephani locp nuncupato Balneolas Abbas, neenon & Taf- fius facrae religionis habitum fimul & aftum gerens , à regione Hifpanix no- ftram adeuntes prxminentiam , innotuere qualiter Monafterium beati Apofto- lorum principis Pétri fitum in loco , qui dicitur Rodas , quod antiquitùs vide- bfctur fore Cocnobio almi Stephani fubjeâum , unde non modica fuerat diu inter jam diâorum Abbates & incolas Cœnobiorum exorta diflenfio ; per com- mune confilium illius regionis Prxfulum Comitumve Suniarii , Gotfredi , Bo- relli feilicet ac Wifredi , ceterorumque nobilium utriufque ordinis virorum , immb etiam confentiente jam di&o Acfredo Abbate , fub noftra feilicet prin- cipalia loca confiftere ditione abfque aliquo refpeâu blanditionis eidem Cœ-' nobio exhibendx practer mutux dile&ionis obfequium. Et ut omne funditùs inter illos divelleretur divortium » & pax Chrifti veraque roboraretur concor- Q dia, ifdem venerabilis virTaflius noftra: fublimitati notificare voluit , quiaipfe 6c filius ejus Hildefindus memorati Monafterii S. Pétri jam Abbas conftitutus , fux proprietatis res Cœnobio prxlibati Chrifti Martyris Stephani tradere ftu- duerit , ea videlicet ratione , ut quod eis à jam diâo Acfredo Abbate con- ceflum eft , à fe fuifque fucceflbribus immutabiliter & inconvulsè fervetur. Hacc igitur fxpedi&i venerabiles viri , Acfredus feilicet Abbas atque Taflius , pari voto communique voluntate coram nobis profitentes , fatis humiliter no- ftram expetiere munificentiam , quatenùs id quod prxmiffum eft , feilicet ab illis falubri competentique confenfu deliberatum habebatur , nos regio more confentientes , auûoritatem 6c noftrx au&oritatis decretum fieri memoratoque Hildefindo Abbati date dignaremur. Quorum petitionibus libenter aflenfum prxbentes, hos noftrx manfuetudinis apices fieri pfxcepimus , per quos jube-jj mus atque ftatuimus , quatenùs fxpedi&us Hildefindus Abbas fuccefforefque ejus , cum Cœnobio fibi commiflo , fub noftrx immunitatis feu ditionis ma- neant tuitione , omni fedata penitùs altercatione. Prxcipientes ergo jubemus, & perpétué manfurum effe volumus, ut nullus Abbas , vel quxlibet przpo-.- tens perfona , fed neque judex publicus in prxdiâo Monafterio ullam au- ' deat inferre inquietudinis five indebitx requifitionis exa&ionem, in cellis vero feu aliis locis fibi pertinentibus atque fubjeâis , feu agris & pofleffionibus , in quibufeumque conîiftant locis, ad caufas judiciario more audiendas, velfreda feu manfiones^ aut parafredosfive paratas exigendas vel fidejuflbres tollendos , aut homines ejufdem Monafterii diftringendos, feu aliquas redibitiones , exaâiones aut illicitas occafîones requirendas , nullo unquam tempore ingredi audeat , nec ea qux fuprà memorata funt exigere prxfumat. Ecclefiam S. Bauderii E fitam in Comitatu Petr alatenfi cum adjacentiis fibi jure pertinentibus , & fanâi Fruôuofi Bafilicam, fimiliter & alodem, qui dicitur Solanes , cum Ecclefia Michaëlis juxta caftrum Bertini , cum terminis fuis medietatem ; Cellam neenon S. Johannis Baptiftx fuper ftagnum Caftilionis, cum Cella S. Cy- priani , qux dicitur Pineta , cum omnibus fibi juftè pertinentibus ; Ecclefiam S. Genefii cum decimis & primitiis ad eandem Ecclefiam pertinentibus in Co- mitatu Gerundenfe , in loco qui dicitur Pineta , cum alode Palatiolo , & cum omnibus rébus in quibufeumque confiftant locis , quas divina pietas per fuos quofque fidèles ipfi fan&iflimo loco corcceflit , vel in poftmodum concedere voluerit , liceat memorato Abbati fuifque fucceflbribus & fratribus in eodem Cœnobio degentibus quietè tenere ac poflidere fine cujufpiam contradi&ione Digitized by Google DIPLOMAT A. tfo % Aaut minoratione;6c pro nobis, conjuge proleque noftra, ÔC ftabilïtate regni Dei mifericordiam dcvotè exorare. Et quandocunque divina pietas eundem Abbatem abhac luce fufceperit, ipfi Monachi ex femetipfis noftro confenfu talem elîgant, qui ipfam congregationem fecundùm S. Benedifti régulant bene regere valeat. Et ut haec noftrae confirmationis feu concefliônis au£to- ritas pleniflimum perenniter obtineat firmitatis vigorem, manu propria fubte$ eam firmavimus , & anuli noftri impreffione afllgnari juflimusw Signum Ludovici glorion* Régis. Rorico Notarius ad vicem Gerunci ArchiantifKtis primique Cancellarii re« legit atque fubnotavit. Aûum * Remae civitate , m Kalendas Oâobris, Indiûione Vi, anno feili- * Rémi* cet xiu régnante Ludovico Rege gloriofo. B XXIV, De expulfione ( a) San&imonialium , & Monachorum introdu- jj^j^jf ftione in Monafterium Humolarienfe. Inter Acla SS. Ord. S, Bened. fee. z 9 pag. 102$» IN nornine fan£t* & individuae Trinitatis, Ludovicus gratia DeiFrancorunt An. p-tt. Rex. Si divinis cultibus operam dantes Ecclefîam Dei ad fummum facrae religionis ftatum fuftollere conamur , regio jure ac progenitorum noftrorum q privilegiis utimur. Quocircà omnium fan&ae Dei Eccleliae fidelium tam praè- fentium quàm ôc futurorum noverit follertia , quoniam noftram adeuntes prae- fentiam Adalbertus , inclytae indolis Cornes, unà cum nobili viro Eilberto 6c conjuge fua Herfendi , fuppliciter *exorantes noftram munifîcentiam, ut cui- , ^oa^t dam locello in pago Viromandenfi fito qui vulgô dicitur Humolarias , quo facratiflima fponfa Chrifti Hunegundis diem expeâat beatae remunerationis , noftra dignaretur fubvenire clementia , quatenùs quibufdam San&imonialibusj, inibi non fatis honeftè viventibus , ôc regulari diftri&ioni fubjici nolentibus in.de remotis , fubftituerentur Monachi , qui obedirent regulae ôc Abbati ; quod noftra annuente au&oritate praediâus Eilbeftus praedidam Abbatiam domino fuio Comiti videlicet Adalbefto reddidit ; ifdem veto Cornes noftrae ditioni eamdem obtulit , ea fcilicet ratione ut praecepto noftra: auûoritatis ità hanc D muniri juberemus , quo abfque ulla omninb diminutione , ôc fine aliqua air* cubi fubjeâione Abbati Regulari concefla inviolabilis in perpetUum perma- neret. Favente igitur conjuge noftra & venerabili Archiepifcopo ( b ) Ar- taldo cum EpifcopisWidone ôc Gibuino, 6c clarifftmo Abbate Hincmaro 6c Monachis ejufdem Congregationis 6c Comitibus praediâo Adalberto Ôc Ra- genoldo, cunûifque fidelibus noftris qui aderant precantibus ôc laudantibus, ita fieri decrevimus : cum quorum omnium confiKo jam fàepedi&am Abba- tiam cum omni integritate pro régula in eodem loco obfervanda Abbati Re- gulari habendam In perpetuum ftatuimus. Et ut noftrae auétoritatis (c ) emo- lumentum per fuccedentia temporum curricula inviolabiliter confervetur j> manu noftra fubtus Armantes figillo corroborai» praecepimus noftro» Signum domni Ludovici gloriofiflimi Régis Francorum. £ Odilo Notarius ad vicem Artaldi Archiepifcopi fummique Cancellarii re* cognovit. A&um Remis civitate in Monafterio S. Remigii, Kal. Oâobris, Indiâ. vr; (d) anno xiv régnante Ludovico Rege gloriofo, anno ab Incarnatione Do- mini ( e ) DCCCCXLVIII. («) Hoc Praeceptum.poflttlameLôthario Rege, ptoma ex Chartulario Humolarienfi vulgavit iàf confirmavit Johannei XII anno pj7. Johanais lite- Auguât-Vbrommduorum . in Inûrum. pag. ay» ras fuprà recitavimus. (d) Sic legit etiam Hemeneus : corrigendum (fr) Artaldus Archiepifcopus erat Remenfis , tasMAvidetur, anno XIII. Wido Sueffioneofis Ephcopus , Gibuinus Cata- (e) Annum Incarnationis additum explicandi launenfis, Hincmarus Abbas Monaûerii S. Rémi- caufa fufpicatut Mabillonius Iib.4j Annal. Bened* gii Remenfis. Nom. j* {c) Monimcntum legit Hemeneus qui idem Di- fcoS LUDOVICI TRANSMARINI XXV. * Humberto Abbati conccdit j£duenfe S. Martini Monafterium. In Inflrum* ai Tom. 4 Galliœ Chrijl. Nova Edit. col. y z. JUup4p. X N nomine fanÊlae & individuae Trinitatis , Ludovicus divina propiriante J_ clementia Francorum Rex. Notum volumus fieri omnibus Dei Ecclelîae fidelibus , quod anno Dominicae Incarnationis dccccxlix , cùm Hugo prae- Celfus Marchio , filius Richardi fidelis noftri , & Gilbertus Cornes , necnon Proceres regni Burgundiae in Edua civitate convenirent de confultu fanc"he Dei Ecclefiae atque utilitate regni tra&aturi , inter cetera Hildebodus Cabilo- B nenfis Epifcopus & Monachi Cluniacenfis Cœnobii querimoniam fecerunt pro deftitutione religionis Monafterii S. Martini in fuburbio ejufdem civitatis fiti , quod olira omni religione ac honore fuerat praecipuum , nunc autem fun- ditùs fuae dignitatis ftatu ac Abbatis patrocinio pene privatum. Perquirentibus igitur invicem perfonam , cui hoc onus falubriùs imponeretur , aftiterunt Mo- nachi ejufdem ioci cum privilegio Gregorii Papae , pofcentes ut, ficut in eo- dem continebatur , ele&io fibi concederetur , qua conceffa, unanimiter ele- gerunt quemdam ex propriis , nomine Humbertum , quem ôc afcitum non multis diebus interje&is , feftivitate videlicet S. Philiberti , eifdem Principi- bus obtuierunt. Quorum ele&ioni congratulantes , petitionibufque eorum af- fenfum prxbentes , praedi&am Abbatiam cum omni integritate vice noftri ei- dem Humberto commifere. Sed quia idem locus manu regia erat dandus , C praedi£tus noftrae celfitudinis praefentiam adiit quantociùs. Unde ob noftrae conjugis interventum > aftantibus quoque ôc faventibus regni noftri primori-. •Tulknfi \ >USy Arthaldo fcilicet Archiepifcopo , Goflino * 6c Achardo Praefulibus, ve- nerabilique Abbate Hingmaro , Raginoldo etiam, Bernardo & Theodorico Comitibus , cum reliquis fidelibus noftris , pro remedio animae noftrae feu pro- genitorum noftrorum eundem locum ad reparationem religionis ei conceflï- mus. Quocircà noftrae altitudinis praeceptum fieri ac praelibato Abbati Hum- * Anzt U- k erto dari praecepimus , per quod praefatam Abbatiam , cum Cellula qua vo- Cue*~ catur * Enziacus , & omnibus appendiciis regulariter teneat. Et ut haec noftrae au&oritatis concelïio inviolabiliter confervetur , manu propria eam fubter fir- jnantes , annuli noftri imagine corroborari juiîimus. Signum Ludovici gloriofifilmi Régis. D Datum in Edua civitate, ivldus Noy. Indiû. vn,anno xiv régnante Lu- dovico gloriofo Rege. (a ) XXVI. Quafdam res conrert cuidam Aquino. ■uUceitfi. In Probau Hiftoriœ Domûs Vergiacenjis p. 42. TN nomine fanctae 6c ihdividux Trinitatis , Ludovicus divinâ prôpitiantô X clementia Francorum Rex. Si fidelium virorum petitiones benignè fufci- pimus , eorum proculdubio devotionem artiùs in noftrà fidelitate iolidamus. £ Quapropter regni noftri nofeat fidelitas veneranda , quoniam noftrae dignitatis adïentes prxfentiam Rainaudus Cornes 6c Milo, humiliter expetierunt quate- ntls cuidafti viro, videlicet Aquino > quafdam res, quas jure beneficiario pot fidebat , noftrx fublimitatis prxcepto confîrmare dignaremur. Quod 6c feci- mus. Sunt autem prxdi&x res in pago Matifconenfe , in villa quxdicitur Ma- terlas ,.6cin A&ergo qux dicitur Nerunda, fuperfluvium Graona,inEcclefia («) Tunctemporis adhuc perfeverabant diffidia Vgoni Marchions , GMebtrti Comitis, Robmi Vkf Ludovicum Regem inter & Hugonem Principem. eomitis , ttuno DCCCCXLIX. IndiSt. VII* dit Mtf Unde in Charta quadam pro Cluniaco, qua dona- tis , XFKal. Mai, litigante Rege Hludovico cm tio cuiufdam alodi apud Colongias in Comitatu Hufone nobilifjtmo Marchione. Eadem quoque clau- Auguftodunenfi ab Ingelberto iacta confirma tur , fula legiturhoc aano Charta Leotardi Lerits \uk apponitui clauAiU ; JSum Cabihni h (onfftftu pro Cluniaco, Digitized by Google DIPLOMATA. "Sof Ain honore S. Julîanî, cum manfis & mancîpiis utriufque fexûs, vineïs, pratis> molendinis , filvis ; ôc in alio loco Manfîonile qui dicitur Vallis , cum vineis » Ïratis , pafcuis , ôc quicquid juftè ad praedi&am poteftatem pertinere videtur. fnde hoc noftrae altitudinis decretum fieri, ac memorato Aquino 6c uxorî ejus atque liberis eorum dare praecepimus, per quod pracfàtas res ex confenfu Gilleberti Comitis habeant, teneant atque poflldeant , & quicquid facere volue* rintjliberam ac firmifllmam in omnibus percipiant facultatem. Et ut haec noftrae au&oritatis largitio inviolabiliter per fuccedentia tempora confervetur , manu noftra eam fubterfirmantes, annuli noftri impreflione corroborari praecepimus» Signum domni Ludovici gloriofiffimi Régis. Odilo Cancellarius ad vicem Artaldi Archiepifcopi recognovit. ASum (a) in Pleâetis quod fuit in villa quae dicitur Trifluro , v i Idus Jvti B nii , Indi&ione vi 1 1 , anno autem ( b) xi 1 1 régnante Ludovico Rege, XXVII. Îles ab Arnulfo Comité collatas Blandinienfi Monafterio juxta, Gandavum confirmât. Apud Mirxum in Diplom, Belgitis pag. 80, IN nomine fan&ae & individu* Trinitatis, divina praîordinante gratia, Fran- An * corum Rex Ludovicus. Si in divinis cultibus operam dantes , Ecclefiam Dei ad fummum facrae religionis ftatum fuftollere conamur , ab ipfo bonorum £ omnium remuneratore pro certo confidimus fore nobis recompenfandum* Igitur notum elfe volumus omnibus fanéhe Dei Ecclefiae fidelibus , pfaefenti-» bus feilicet & futuris , quoniam noftrae dignitatis adiens praefentiam Arnul* phus Cornes & Marchio nobiliflimus , nofterque confanguineus claf ifllmus ,* nobis retulit dolendo quoddam Cosnobium à beatiffimo Amando Praefule fub regulari Monachorum norma nobiliter fecus caftrum Gandavum fuper Scaldi fluenta olim conftruâum fuifte , quod antiquitus vocabatur Blandinus , nunc» verb vocitatur £ S. Pétri] Monafterium, penitùs modo .... deftruâum. Undç idem Cornes Arnulphus ob Dei Sanâorumque ejus amorem vehementer comi pafTus, ei reddidit jure quafdam res , quamvis non omnes , praedi&o Coeno-» bio, quae dudùm per violentiam ôc nimiam faecularium cupiditatem inde fue< rant abfumptae, remotis Canonicis inibi non fâtis honeftè viventibus, qub me- liùs ibidem. . . . Monachi fubftituerentur, qui régulât & Abbati vacando obe« P dirent. Quocircà praelibatus Cornes noftram reverenter expetiit munificen* tiam , quatenùs concefTas res praecepti noftri munimine jam di£co Monafterio corroborare dignaremur , quod & fecimus. Sunt autem memoratae res , fei- licet manfurae , quae funt in portu Gandavo fitae , à fluvio Scalde ufque ad de* curfum Leyae fluminis, cum cenfu earum, atque cum decimis omnibus , nau- lum quoque quod à praetereuntibus exigitur , & prati floralia , cum aliis ibi- dem afpicientibus, ôc molendino uno ,in loco qui dicitur Affua ; vineam quo* que fecus Monafterium ac terram , quae ibi adjacet ufque ad portum Gan- denfem, atque alia rura, quae Monafterio funt contigua, fupra qux conftruanc officinas , aliaque fibi congrua : Capellam denique in honore fanâae Marias dicatam , in villa quae dicitur Meerem; viilam quae dicitur Gunringehem , cum- appenditiis fuis ; in pago verb Wafiae fuper fluvium Scaldim , viilam quae dici-* E tur *Tempfeca, cum omnibus appenditiis ; in pago autem Hainau fuper fluvium '. • Tempjf Lanum, viilam qu* vocatur * Dulcis , Ecclefiam feilicet cum manfo indomi- « ootUtf nicato , ac cum omnibus fibi adjacentibus pratis ôc pafcuis : ôc in pago Flan- drenfi , in loco nuncupato Morona Bennonis , paftolaria quae fufficere pof- lunt ovibus cxx ; 6c in alio loco mari proximo , vocabulo Befcura } terram in qua poffunt alere oves centum. Ac in ipfo pago dédit praeferiptis Mona*. chis poft difeeffum fuum medietatem fifei fui , quae vocatur Huetlingebem , manfum .... unum cum manfionario ac majore nomine Fulberto ; aliifguçr * («) Aliàt» m Plaeîto quod fuit, . [b) Corrigendum, amo XÏy\ Digitized by Google fro* LUDOVIÇI TRANSMARINI mancipiis numéro zn. Unde hoc noftrae auâoritatis decretum fierî , ac vene- A rabili Gerardo Abbati Monachifque prxlibati Monafterii dari prxcïpjmus , per quod prxfcriptas tes cum omni integritate , & alias quac poftmodùm à Dei cultoribus illis funt largiendx, firmiter teneant, atque perpétué, nemine inquiétante , poflideant : ea fcilicet ratione, ut Abbas cum Monachis fecun- dùm ïoci poffibilitatem regulariter ibidem vivere ftudeant , ac pro nobis & totius regni ftatu militaire Deo jugiter fatagant. Et ut noftrae corroborationis cônceflio pleniflïmum obtineat ftabilitatis vigorem , manu propria fubter eam firmavimus, & annuii noftri impreflione aflignari juffimus. ' Signum Ludovici gloriofiffimi Régis. Oidilo Notarius ad vicem Artaldi Archiepifcopi relegit & fubicrip/îr. A&um Remis xmKal. Septembris, Indi&ionc vm f anno îv régnante Lu* Bovico Rège gloriofo. ' "B XXVIII. Zju^M^fi. ^ ^ ua tu *" one ^ufeipic Bifulduncnfc S. Pctri Monafteriunsu In Appendice ad MaYcàtti Hijpan. col.8G!Z* An. pja. T N nomiiie fan£x & individux Trinitatis , Ludovlcus divinà miferatîoné I Francorum Rex. Si locis San&orum divino cultui mancipatis fervorumque Dei neceflttatibus opem c'onferimus , regium pro certo exercemus emohr- mentum , atque ad xternx beatitudinis gloriam fàciliùs pervenire confidimus» Igitur omnium fan&x Dei Ecclefix fidelium tam prxfentium quàm & futu- Q rorum cognofeat follertia , quoniam noftram adiens prxfentiam Wifredus Cornes , retulit nobis qualiter quendam locellum in honore S. Pétri fitum in pago Bifuldunenfe ob Dei ejufdemque principis Apoftolorum amorem , fux hereditatis rébus apud Gothmarum Gerundenfis Eccfefiae Prxfulem , cum con- fenfu tam Clericorum quàm Laicorum prxdi&x fedis, regulariter firmiter- - que commutaverat , ut moris eft , ea fcilicet ratione , ut inibi régula beatiBe- nedi£H cum Abbate proprio exerceretur. Unde noftrae altitudinis munificen- tiam fatis reverenter expetiit , quatinùs prxdi&um Coenobium noftrae ditioni omninô vindicantes , cum omnibus juftè fibi pertinentibus , noftrae regalitatis S p«titi' licentiam habéant e* femetipfis, fi dignusinveniripoterit, omni tempore Afcn batem eligere. Et ut hacc au&oritatis confirmatio perpetùum firmitatis ôbti- neat vigorem , manu noitra eam fubcer Armantes , anulo noftro infigniri deçre* làmus. , v _ ■ Signum domini Lùdbvici gloriofUfimi Régis. . v ■ Odilo Notarius ad vicem Artaldi Archiepifcopi relegit & fubfcrîpfit. A£tum Remis civitate, tertio î^onas Februarii, {a) Indi&ione vi, annd! Xvi régnante Ludovico gloriofo Rege. , XXIX» B Sub fua tuitione fufcipit Monafteriuhi Cutfanenfè» In Appendice adMarcam Hifp. col. 86$* IN nomine fan&ae 6c individus Trinitatîs , Ludovicus divina propitianté Aû. s$u clementia Francorum Rex. Si loris façris & divine cultui mancipatisob àmorem Dei San&orumque ejus opem aliquam conferimus opportunam , ab ipfo omnium bonorum remuneratore pro certo confidimu6 fore nobis re- compenfandum. Quocircà omnium fan&ae Dei Ecciefice fidelium nofixorum- que , tam praefentium quàm futurorum noverit follertia , quoniam ad noftram dirigens praefentiam Gondefredus Abbas Monafterii , quod fitum eft in pago Confluente, in loco qui dicitur Coxiano^ fub honore S k Germani & S. Mi* jCchaëlis, quendam fuorum Monachum , nomine Suniarium, noftram humilia ter expetiit clementiam quatinùs eum & Monachos fuos , unà cum prxfcripto Monafterio & Cellis fibi pertinentibus , aliifc^ue omnibus rébus , fub noftras immunitatis tuitione recipere dignaremur. Cujus , inquam , petitionibus liben-» ter adquiefcentes , eundem Abbatem cum Monachis fuis 6c jam praememora*. tum Monafterium, cum omnibus rébus feu villaribus ac villis ibidem perti-»-' nentibus fibi , Cellis fibi lu]bjectis , quarum una vocatur Cella S. Thomae- cura fuo alode , alia S. Vincentii cum fuo alode , & unam Ecclefiam in honore S. Pétri in villa quac dicitur Inforcatis , ôc alteram Ecclefiam de Villa - ma* cna cum alodibus ; villam quoquc Tauriniano cum Ecclefia ; item Ecclefiam S. Martini quae eft in villa Clairano. Quae omnia fuprà memorata 6c alia quas în aliis pagis , videlicet in Cerdanienfe , Fenoliotenfe , inBergitano , inRof-* D felionenfe , in valle Afperii habere dignofcuntur , ficut in illorum privilegio 6c in cartis eorum continetur , cum omni earum omnium rerum integritate , fub noftra defenfione, ficut di&um eft, omninb contra omnium inquietudines ho - xninum conftituentes , praecipimus atque jubemus , ut nullus judex publicus , vel quaelibet judiciaria poteftas in Ecclefias aut loca faepeditti Monafterii ôc Cellularum fibi fubjedarum, ad caufas judiciario more audiendas, vel freda exigenda , aut manfiones vel parafas faciendas , aut fidejûflbres tollendos , vel illorum diftringendos homines , nec ullas redibitiones aut illickas occafiones requirendas , ullo unquam tempore ingredi audeat : fed neque viaticum, neque {)ortaticum , neque filvaticum , neque pafcuarium , neque teloneum , aut ul- um illicitum debitum exigere praefumat: fed cum Cellis fuprà memoratis, vil- laribus aliifque omnibus rébus praenominato Monafterio pertinentibus , in qui* E bufcunque confiftant locis , necnon etiam cum omnibus poffeflionibus quaâ juftè ad przfens poflidere videntur , fimul cum his quas divina pietas eidem loco per quofcunque fidèles augeje voluerit , liceat memorato Abbati fuif* que fuccefloribus regulariter viventibus ôc Monachis inibi fecundùm regulam S. Benedi&i degentibus quietè vivere , eafdemque res cum omni fecuritate ôc melioratione tenere ôc poffidere. Eremum quoque in pagis prxnominatis , in quantum voluerint , extirpare concedimus, ut pro nobis feu ftabilitate to- tius regni noftri fecurè divinam valeant exorare mifericordiam. Et quando Dei vocatione memoratus Abbas de hac luce migraverit , licentiam habeant ex femetipfis omni tempore Abbatem eligere. Et .ut hzc noftrac auâoritati» («) Corrig. Indi8. X, Tome IX» Hhhh «ici LUDOVIC! TRANSMARI NI çonfwmatio perpetv&liter obtineat femitatis Tigote» , nrimu proprîâ "lubtefÂ- firrnantes , anuli npftri iœpreffioncicorroboikri pra:ciptfttu&. Signum domni Ludovic! gloribfiffimi Rcgti* :.«.. • . Qdiio Canceilatws »eo collatus ëft paftor atque patronus , fieri quod petebâftt conceflimus ; fimulqué hoc jprô- q videre neceflarium duximus ut Monachi fub regularis Abbatis pâftorali folli- citudine viventes , abfque uila perturbationis inquietudine Deo in lariÔitatis propofito libéra fecuritate militarent, atque ex noftrs bénéficie htgitztis, unde meritô pro nobis , filiorumque noftrorum ineolumltate ? fteenon & tegni rio- ftri profperitàte Deum exoràre debuiffent , baberent. Igitûr , liait mos eft Ite- gum , fie ab antecefloribus noftris faepiùs dignofeitur fuiffe coriftitutum , regix praeceptionis auâoritate decernimus , atque fanciendo conftituimus ut in pri- mis Caftrum , in quo ipfe beatiflîmus paftor corpore quiefeit, omninb fit îrh- mune , ac fub èoruih folummôdô ditioné libéré conftitutum , nuliufque iri- tra ejufdem Caftelii ambitum quamlibét juftitiariam audeat exercera domina- tionem contra voluntatem iplorum , ficut prîecedentes Francorum Reges conftituerunt, quae 6c nos noftra clementia renovamus &confîrrriamus : fimulD . etiam omnes ipfius fanâi Cœnobii villae , quas Monachi libéra firmitate antè {)oflidebant , five quoque illae , quae pofteà ad tenendam fan&am religionerh , ocique reftaurationem additae funt , id eft Crufniacus , villaque quae dicitur Bafiûca curtis , neenon ôt àliae tertae diverfis partibus jacentes ; fîmul etiam Se Cofla , cum omnibus intra Vofagum, atque in pago Roflmfe in Comitatu Bli- finfe intégré ad eam perrinentibus , ab ornni exaftione & teloneo , neenon à viatico , univerfaque Quaeftotis petitione fint àbfolutae ô( liberae , pubKcè ôc pri- vatim , & hoc in omne tempus. Ut vèro éumdem patrontrm noftrum fknàif- fimum beatum Remigium in ultimae difeuflionrê 6c tremendo examine meréa- mur invenire adjutorem , hoc etiam congtmrm addere cenfaimus , ut in 'om- nibus ubicumque locis intra àut extra regni ïïoftri fines iidem Monachi ali- quid habere & poflklere cernuntur , noftrae corroborationis decïeto firmiter £ conftituto, nuilus omnino Rex , nec Epifcopus, nec Oomes, neque alicujus perfonae inconfiderata audacia aliquod prïtjudîcium , vel quamlibet Ihdebitx oppreflionis violentiam in omni terra dittonis eorum contra fas praefumat in- ferre. Eos àutem , qui nobis in Francorum fucceffuri "font regno , benignè rogamus ut j>ro fuarum redemptione anirnarum hune facrum locum augmen- tare procurent. Quod fi non fecerint , nemo tamen eorum , rie Deum Re- gem Kegum offendat, perditionemque fibi perpetuam adquirat, ex omnipro- prietatis eorum poflelfionè quippiam «uférendi mihuendiquelicentiam ullatent» tanquam praefumptor temerarius habeat. Ut autem haec Hoftrâe immunitads i«) Conig. IndiSl. X. Digitized by Google élis credulitatis Hrmitatem veraclùs accipiat r manu noftra omnium que fide* lium noftrorum prxfenti aflertione corroborari > ac annuli noftf i juflimus Aib* ter/ighahdo impreffione firmari. . .. Signum domini Ludovici gloriofi Régis. Qydilo regiac dignitatis Notarius ad vicem Àrtoldi Archiepifcopi recogno» vit Ôc fubjcripfir. : r " " A'&um Lauduiii Montis ,vi Calend. Àprilîs, Incfift. xi, anno autetn ré- gnante Ludovico Rege xyii. - X mentia Francorum Rex. Si locis Sanàorum divino cultui mancipatis ali- quam noftri juvaminis dignitatifque regiac opem cohferimus , ab omnium fum- rno remùneratore id nobis recompenfari pro certo confidimus. Quapropter omnium fanâac DeiÈcclefiae Hdelium noftrorumve, tant praefentium quàm ôc futurorum, noverit follertia quoniam noftraé dignitatis adiens pracfentiam Hil- defindus Abbas Monafteriï S. Petri , quod fitum eft in monte Rodas, feveren- ter expetiit quatlnùs quandam pifcationem ex confenfu oc voluntate Goz- C Tredi illuftris Comitisj ex cujus Comitatu ad pracfens effe videbatur , noftra re=- galitatis pracepto in jam praclibato Monafterio largiri in perpetuum dignare- mur. Quod & fecimus. Ëft autem memorata pifcatio in Comitatu Petraîatenfe foîita , quae dicitur Stagnum de Caftiïione, cum tribus infulis fibi adjacenti- us , quarum ùnà vocatur Uduagro, alia verb Foniliaria , tertia autem Savarto. Bxterminatur itaque pracdi&um ftagnum in oriente in territorio Petreto & in villa Aguta ôc Torrizella ôc ftagno Sanguïnario , feu in fan&a Margarita , vel in ipfa arena; in mendie igitur ufque in mare cum ipfo grado ; in occidente Vërd ift territorio de villa Caftiïione cum ipfo Cannare ulque in ipfo ÎDodo aç in ipfo Madalexo ufque in fanâo Johanne , in eitcio ôc aquilone autem in ter- titorio Monte majore , querri dicunt Mufcario , vel in ipfo territorio S. Petri. Unde hoc noftra altititudinis decretum fieri ac praclibato Abbati Hildefindo dari D pracipimus , per quod pradi&um ftagnum cum omni integritate , veluti fupe- riùs relatum eft,'tamipie quàm fui fucceflbres atque Monachi pradiâi Cœno- bii habeant , teneant ac perpetualiter poffideant , atque fecundùm fui velle , ut meliùs amodô voluerint , per omnia difponere fatagant. Regia denique au&ori- tate jubemus atque fancimus , quod nuîlus Comitum feu Vicecomitum vel Vi- cariorum , aut aliqua prapotens perfona ûliquam exinde violentiam inférât ; fed , frcut difpofuimus , in Abbatis [ poteftate] confiftat. Et ut hacc noftra auâoritatis lafgitio confèrvetur,manu noftra eam fubtus Armantes, figillo no* ftro infigniri mandavimus. Signum domni Ludovici gloriofiffimi Régis. Odilo regiac dignitatis Cancellarius ad vicem Artaldi Archiepifcopi feco* gnovit. £ A£tum Lauduni montis, vi'Idus Septembris, anno xvin > Indi&ione xi ; régnante Ludovico Rege gloriofiflimo. (0) ' («) Abfolutâ hoc anno novâ Bafilicâ Coxa- aienfis , fraterSenîofredi, A va eaxum mater, Ber- nenfi ,* Riculfus Helenenfis Epifcoptis ad ejus de- nardus Vicecomes Cerritani» , aliique permultL dicationem à Seniofredo Comité Baicinonenfi Exarnta eft autem hae fcriptura donstionis , dotit, invitatus , eam in honorent S. Germâni Autiitod. traditidnis anno Incamatioms Domini DCCCCLIII » Epifc. 8c S. Michaèlis confècravit. Huic cdebritati Indi&one Vlll ( leg. XI), die HIKalendet Awuftk adfuere, praeter Seniofredumac Gondefredum Ab- anno Ludovici Régit XVUL Vide Marcam Hiipan. baeem ôc Monachos loci, Obba Cornet Cerrita- col. 868. XXXI. HhhhîJ Digitized by Google fiz LUDOVICI TRANS MARINI DIPLOMATA. An. pyj. XXXII. Ex Char- Terram in Comîtatu Rcmenfî ab Ordilone coilatam Remigiano â£7« 0 . Monafterio confirmât. jipui Marlotum Tom. l Hiji. Metrop. Renunjis pag. $$z. IN nomine fan&x & individu* Trinitatis , ' divina difponente clementia Hludovicus Francorum Rex. Si nos, qui xegia majeftate prxminemus , (àn- âx Dei Ecclefix opportunitatibus providemus, &• vota fidelium, qux offe- runtut ad loca San&orum , regalis auâtoritatis munimine roborantes confîr- • mamus, xterni proculdubio Régis nos inde confecuturos fperamus gratiamB remunerationis. Quaptopter ad univcrforum fidelium noftrorum , tam prx- fentium quàm futurorum , pervenire volumus induftriam , qubd pro deli&o- rum fuorum indulgentia , & adipifcenda vita perpétua , quidam fidelis noftet atque Capellanus , nomine Ordilo, quandam proprietatis fux terram in Co- mitatu Remenfî in villa, qux dicitur Villare , fitam, fanûo Remigio gloriofo Antiftiti jure hxreditario perpetub tradidit pofTidendam, noftram celfitudi- nem deprecans ut regix au&oritatis prxfens exinde ad memoriam Jûve noti- tiam futurorum fieri prxceptum ( a ) [ juberemus. Cujus precibuéf aflenfum prxbentes , jufllmus fieri prxceptum ] per quod decernimus, atque fanciendo Conftituimus feu confirmamus , quatinùs omnibus noftris fucceflbrumque no- ftrorum temporibus prxfatx res facro loco , vel fratribus regulari ordine ibi- dem Deo fàmulantibus, à prxfcripto Ordilone quondam Capellano noffroç traditx , perpétua ftabilitate inviolatiker firmiterque permaneant. Ut verb hoc noftrx regalis auâoritatis , vel ex fâéta donatione conftitutionis prxceptum per fuccedentia tempora veraci corroborationeferveturab univerfbrum teïne- ritate illxfum , manu illud propria fubterfirraamus , atque fecundùm morera Regum indi£ta proprii annuli impreffione affignari juffimus. Signum domini Ludovici fereniffimi Régis. Odilo regix dignitatis Notarius ad vicem Artoldi Archiepifcopi recognovit 6c fubfcripfit. A&um Remenfî palatio, pridie Idus Novemb. Indiâ. xi, anno autem xviu régnante domino Ludovico Rege. (n ) Quod uneinis includitur , vel aliquid fimile omiffum fuit ab cxfcriptore, Digitized by Google eu M Ô N I T U M IN DIPLOMATA LOTHARII REGIS. LU D O VI CO Tranfmarino mortuo die decimo Septembris an -Sâ4 f ucce ffi t filius Lotharius , qui nonniji die duodecimo * W " Novembris ejufdem anni unctus eft in Regem ab Artaldo Archiep. B Remenji, Hinc duplex ejus regni Epocha. Altéra repetitur à morte Ludovici , fed rarb. v ide Diploma XIII autographum , datum 1 1 Idus Odobris , régnante Lothario anno ix, Indidione v ,id eft anno 96 x. Similis computandi ratio reperitur in Char ta 9 qua Jri- gmannus Cornes Blandinienft Monafterio , cui praerat Womarus Abbas, villam Thaflam {Deffelberg) cqnfert. Adum oubliée in J^/^ Monafterio Blandinio, Kalendis Novembris , anno Verbi incarnati *«. dcccclxii , Indidione v , Lotharii Régis anno vim , domni Wo- mari Abbatis vin.t Ad eamdem Epocham revocanda eft donatio ficla à Leotaldo II Comité Matifconenji Ecclefia Matijcon. Data Bibiiotkse^ Cper manum Berardi , fub die Mercurii, xi Kal. Odobris, anno vi ^i* régnante Lothario Rege, id eft anno <)$<). Altéra Epocha , qua communior eft , accerfttur à die duodecimo Novembris , quo in Re- gem unelus eft Lotharius. P rater has duas Epochas tertia eft qua neceftarib ducitur ab Ineunte anno <)ô5. Vide Diplomata X > XI & XII. Quam qu'idem Epo- cham confirmant omnes ferè Chartes in Sepdmania data. Verum cum earum nonnulU aptari pojftnt ad Jecundam Epocham , earum tantàm exempla projèro, qua nonnijrhuic tertia convenire poffunt. In Aclis dedicatioms EccleJU Monafter 'ù S. Stephani Balneolenfts. D Ada haec feriptura donationis in praefatum Monafterium S. Ste- hApptni phanianno Incarnationis dcccclvii , Domino noftro J. C. re- «^""SJ* gnante atque imperante , ejufdemque nos mifericordiam implo- *7*> rante , Indidione i , anno Régi mortale ni Leuterio , xim Ka- lendanim Novembrium. In Acfis confecrationis Ecclefiarum S. Ma- ria & SS. Pétri & Pauli in Valle Albaniana. Ego Arnulfus nutu Dei Epifcopus Gerundenfïs anno Dominiez trabeationis dcccclvii, « 7 ànno Dominicae xrabeationis dcccclxxvii , Indidione v i , anno bis deno tertio ex quo Francorum.Rex Leutarius regnandi ùimpfit exordium. Âdeanàem Epocham nvocancU funt du* Charte Pîàrduini Jrchiep. «STimï Turon. quorum una àicitur data menfe Novembrio in civitate Tu- B 'm-W' ronis anno Incarn. Dom. dcccclxix , fîve anno xv, régnante In Probat. Lothario Rege, Altéra data menfe Decembri in civitate Turonus Si-j^jJh anno Dom. 'Incarn. DCCCCLxxiii, fîve anno xix régnante Hlothano Rege. Similes notas chronicas habet Charta RoduljiEpifcopi Cabilo- Tom î And. /z^/z/fo. Datum pridie Kalendas Decembris, die Martis, anno xxvi re- 6™ ' m ' gnante Hlothario Rege, idefi anno Chrifli g8o. Primum regni Lotharii annutn ab ineunte anno £34 computa- tum fuiffè probant Diplomata XVlî & XXX. Hanc computandi Berner eu rationem confirmât Charta Heriberti Comitis & Abbatis Suejjionenjis %fif r °^ Monafiefii S. Medardi pro Monajlerio Humoralienji. Adum inC mand.f.ii. Ccenobîo SS. Medardi & Sebaftiani v i ï Kal.Aprilis, anno ïncam. Domin. dcccclxiii , regni autem Lotharii Régis x. Confirmât à Srij». 1 '»^ Charta dedicationis Ecclefiœ deVairiaco fa3œ àFroterio Epific. Ca- trwa.f, } o. durcenfi.: Fada eft ceffio ifta in menfe Augufto, anno ab Incarn. DominiDCCCCLXVin, Indidione xi, régnante Lothario Rege anno u Probat. xv. Placitum Nemaufi habitum : Ada Notitia feriei hujus Nonas ?Jm. %°t£. Julias, fub dieVenerïs, inNemaufo civitate publica ,. regni domni I1J " noftri Lotharii ann o xv 1 1 1 , idefi Chrifli $71. Charta Arnulfi Epifc. Lib. 47 An- Aurelian. quâ quidam altaria concedit Monajlerio Miciacenfi, anno î&mSr*' dcccclxiii 3 Indidione 1 , menfe Maio, anno xx Lotharii jy. Régis. Jnitium regni Lotharii ab annog$y repetitum fuiffe fuadentduA afl. P oicft. Charta fequentes , fi non eft error. Donatio fa&a Ecclefia S. Pauli 2iw.if.100. abAimerico Arch. Narbon. anno dcccclviii trabeationis Domini , Indidione 1 , anno 1 1 , régnante Leutheno Francorum Rege , xv 1 Kal. Novembris. Notitia judicati pro Monajlerio S. Pétri Roden- fis. Exarata eft igitur hxc fcriptura cefïionis vel conlaudationis die pridie Nonarum Augufti , an. Domin. trabeationis dcccclxviii , Indid. xi , anno videlicet xi 1 Francorum Rege Lothario régnante. Chijftetius inProbationibus Hifioria Trenorcienfis pagg. 2.84 &E 2.8$ duas récitât Chartas autographas , quibus Alberic us Cornes Ma tificonenfis qucedam confert Monaflerio Trenorcienfi , & qua dau di- cuntur per manum Jordanis Sacerdotis feria vu , xviiii Kal. Fe- bruarii , anno xx régnante Lotario Rege. In his duabus Tabulis autographis, inquit Chijfletius , feria fieptima feu fabbatum in dient Z9 Kal. Febr. incurrens, ofiendit litteram Dominicalem A , qua anno convenu Chrifli <)Jl. Hic porro annus , fi fuit regni vicefimus, non eft ducendus ex obitu Ludovici Tranfmarini ejus patris 3 qui evenit Digitized by Google JSO T fi  fCî U RÏGI K St? K anno §$4 , Jed potiùt tx-iutnp Q$i y'-quà Ludovicu* Aquîtaniâm cum exêrcitu peten$> gravi eXtiiorbo decubuit. Ut quo vide €hro~ nicon Frodoardi ad an. jQuare inde haud obfçuro judicîù to.U, ligitur Ludovicum Tranfmarînum paulo antequàm in Aqtùtâniam proficifceretw ■-, ont certè cm* in via refiiiii gravi opprtjjus Agritu* dine , jLlium'faumLotharM Lotharius în jfiUQiplonïàtth adhU. w< huit, la nominQ ikn<âa? &.individuîc Trinitatis. f)}ptoma XXX tr. ijlam pm fefert , -In nomitie Dottiim Dei & Salvatoris noftri Jefu- Chr jfti, ' 5" ed méndûm fufpicor 3 & maie lècèum ab Amanuenjîhus. c»uttt»tt B Lotharius Archicuncjeltarioshabuk Arialdum JetiArtoldum, 4deU ricum fiu Odairkum # Aa\aîkeronem y Archiepifcopos Remenfes. Pojè morteni Anaidi , aliquandiu vatav.it 1 Archive anceUaria ; , Qdal* rico Artaldi fëccèffore non fiadm ttè^i In ilîq ^èdh Remenjis vacantïs intèrftitio. Rorij4» mentia Rex Françorum. Quandoquidera nos fidelium noftrorum pétition^ bus , ac pwecipue ad religionem & reflauratjonem fan&x Ecclefiae pertinent^» bus , affenfum praebere dignum dignofeitur , notum fieri volumus omnibus fidelibus noflris , tam praefentibus , quàm futuris , qualité* fidelis nofter Ar- nulphus Cornes ac filius «jus Baidukius , noftram adierunt clementiam , fup» plicantes de quodam Monaftçrio in vico Gandavo pofito, ubiLegia ficScal- dis flumina confluurtt, in honore S, Pétri conftruao ( in quo etiam S. Bavo cor pore quiefck humatus , à cujus quoque tempore aliorumque religioforum virorum , religio ®ularis ordo ibidem fervatus fuiffe memoratur ) noftra au- Ooritate voluntatis fax devotionem confirraari. Erat ergo idem locus multis £ temporibus , taai incurfione paganonim quàm incurfione àc negligentia inco* lentium defcrtus , & in folitudinem redaâus , & penè inhabitabÙis eS&Qus , ka ut nihil quidquam divini officii Deo inibi perfolveretur. Pia verb admoni* tione memorabilis Gerardt Abbatis, placuit eis eumdem reftaurare , & quem- dam alumnum ejufdem Gerardi, religiofum videlicet virum Womarum Abba- tem ordinare , atque Monachos, qui regulam S. Benediâi obfervarent, con- gregare. Quo etiam in loco cranfaâo jam anno ordinationis fus , di^s Wo- xnarus religiofos Abbates acceflît , Aginaldum videlicet Gorzienfis Copnobii Abbatem, £ Gerardum ] Proviforem Cqenobii $. Pétri * , neenon & fuae ditionis ûi ^ ll ? Iandi '' Àbbates quamplures , Id eft , (a) Hildebrandum atque Ledricum> ceterofque (4) Hildcbrandus Abbaserat S.Vedaûi, Ledikus*. Afluadi. K Digitized by GoOglC I ■M L O T H A R I I & E G I S ■ iàa&ae Ecclefias adjutores. Quorum inftinâu & exhortatione^noftram , ut à*- A cere inchoavimus,. jam diâus Cornes filiufque cjus adierunt>fupplicantes lit- teris noftrae au&otitatis ita hoc , quod ipfi pro fervitio Pei omnipotentis fuh proreffione regulae S. Benedi&i inchoarunt, fittniter roborari, quatenùs. ... fiiccedentium atmorum , nullus fanâae Dei Ecclefise infidefis contra hoc fuae 4eyotionis affeétiouifque opûs infurgeret* fed idem locus omni tempore in po- teftate Abbatis & fratrum ejufdeft? loci pet feveraret. Unde .... rationabilibus fidelium petkionibus annuentes , decernimus , jubemus , regiaque munificen- fia praecipimus , idem faepè di&um Monafterium à Monachis ibi Domino fe- cuhdùm regulam S. Benedi&i militantibus > . * • fervandum , fit in perpetuum Î>offidehdum: ita ut -licite ôcabfquèuHa contradi&ione tant de rébus ejuitiém oci quàm omnium ai eundem pertinentium quidquid rationabiliter, opportu- nitate temporis disante , juxta au&oritatem normae propriaeprofeffionis facere J$ dècreverunt , ôt poteftas omnis ôc Kcëntia regià au&oritate. eis concedatur. Habeant fané poteftatem eligendï Abbatem regulafiter , quomodocunque ele- gerinr: ita tamen ut is , qui in pracfentà tempore ejuf^em Ccenobii regimen re- gulariter fufpepifTe dignofcituc dominus ^omarus , omnium opponentium fe infidiis , ab ejufdem loci regimine nunquam privari valeat. Ne verb alicu- jus fraudulentia vel çontradi&io contra bujus noftrae au&oritatis praeceptum venire praefumat ', vel îllud infringetre conari audeat , atque hanc chartam pri- vilegii irrumpere praevaleat, eam manu propria firmare volumus, ôc annutono-. ftro fignari praecepimus. Signum Lotharii bonae indolis Régis gloriofiffimi. Ego Wido CancellariuS ad vicem Artoldi(tf) Archicancellarii Régis. Datum in palatio Lauduni Clavati y apud Monafterium S. Joannis . ... De- C cembris , ( b) annoIncarnationisDominicae dccccjl. . ♦ , . Indiûione . . ♦ anno primo. régnante Lothario Rège gl^riofiflimo, IL Villaïû Corbîhiacttm confirmât Coenobîo S. Remigii. In Apologia pro peregrinatione ad Corbiniacum , pag. $5. 9 **' T I^f nomine fanâae & individu* Trinitatis , Lotharius gratià Dei Francoranii X Rex. Si fan&am Dei Ecclefiam temporalis beneficii incrementis fubleve- mus, 6c res Ecclefiafticas, ubi poflunius , noftrae liberalitatis largitate augere D procuremus , ut quae San&orum Ecclefiis à praecedentibus Regibus funt con- - ceffa, noftra auSorkate rata manëant ôc intaâe ; dum profeûb hoc fàcimus, regalem morem juftè fervamus , 'fit in aeterna foelicitate praemium vit» perpe- tuae inde, Domino largiente , nos habere confidimus. Quapropter notum fieri volumus omnium noftrorum induftriae , fidelium > tam praefentium fciiicetquàm ôt futurorum , quohiam dominus Karolus Francorum Rex , avus videlicet no- fter, atque inclyta conjux ejus Frederunna Regina, patrocinia S. Remigii Fran- corum gentis Apoftoli ôc Dueis gloriofi fpeciali affectu diligentes , 6c digna fàmiliaritate compledentes , locum ipfius augere 6c fublimare devotè ftudue- runt , ôc beneficii fui largitate plura libenter impenderunt. Inter quae munifi- Centiae fuae votivadonaria, praedi£la Regina , annuente idque confirmante glo- riofo Rege Karolo , villam Corbiniacum, quam eadem Regina jure dotaliciig acceperat atque libéra haereditate podidebat , pro Régis ac fua falute , necnon 6c peccatorum remiffione, cum manfionilibus ôc appendiciis fuis intégré fin£U Remigii loco tradidit , ac ibidem in perpetuum habendam , tenendam atque poflidendam, regiae au£loritatis praecepto legaliter fanxit atque confirmavit. Ctimque poft ejus obitum aliquo interlabente temporis fpatio, dominus ge- nitor nofter dulcis memoriae Ludovicus Rex ad regni gubernacula , Deo dif- J>enfante, proveheretur , ejus fuit petitio, omniumque prxfatilocifratrum vo- untas , uteandem, quam praediximus, villam in dicto atque denominato fibi à fratribus cenfu recipere debuhTet. Quod & fecit per voluntatem atque < * ) Malè apud Mirasum , Arnoldi. ib) Legendum, mm DQQQQLIV, LvMHont XII confenfum Digitized by Google DIPLOMATA. pag. $84* ÏN nomine fan&ae fie individus Trinitatis, Lotharius divina annuente cle- An. jjj. mentia Francorum Rex. Univerfis fidelibus noftris tam praefentibus fcili- cet quàm futuris, notum fieri volumus, quoniam regiam noftram celfitudi- nem reverendus Abbas Hincmarus atque fibi fubdita beati patris Remigii D Monachorum congregatio humiliter expetiérunt , quatinùs immunitates ab anterioribus Francorum Regibus facro loco conceffas , ex rébus , quas Ec- clefîa jure quieto poflidet , noftrae auâoritatis decreto concedere ôc confir- mare placeret. Quorum fideli voto libenter affenfum praebentes , praecipuè vero pro ipfius beatiffimi Antiftitis familiari devotione , in cujus facro templo ge- nitor nofter dominus Ludovicus Rex tumulatus efle dignofcitur,ubi etiam ipfî beato Remigio ab exortu nativitatis fpecialiter oblatus , fie ab omnibus Fran- corum Proceribus eleâus fum , ac regali diademate coronatus , quem videli- cet genitrix noftra domina Gerberga Regina locum prae ceteris veneratur ôc diligit , fieri quod petebant conceflimus ; fimulque hoc providere neceflarium duximus , ut Monachi ibidem fub regularis Abbatis paftorali follicitudine vi- ventes , abfque ulla perturbationis inquietudine Deo in fanâitatis propofito li* j£ bera fecuritate militarent , atque ex noftrae beneficio largitatis , unde meritb pro nobis , filiorumque noftrorum incolumitate , necnon fie regni noftri prof- peritate Deum exorare debuiflent , haberent. Igitur , ficut eft mos Regum , & ab anteflbribus noftris dignofeitur fuifle conftitutum, regiae praeceptionis auâoritate decernimus , atque fanciendo conftituimus , ut in primis Caftrum , in quo beatiflimus paftor Remigius corpore quiefeit, omninb fitimmune,ac fub eorum folummodô ditione libéré conftitutum : nullufque intra ejufdem girum caftelli quilibet judiciariam audeat exercere dominationem contra ipforum Ça) Malè in Edito , Indiftiont XIV. vhatt fub dit Kal. Mon , anno Incarnat. Domin. (b ) In Placito habito Narbone , in Piobat. . DCCCCLV, & anno frimo quo Lotharius Rex ceci Hift- Occit. pag. 97. Notitia profeflionit feu ftcu- fit regnare. ritatit five guerpitorùe , qtue fuit fafla Narbone d- Tome IX. I i i i et* LOTHARH RËGIS Monachorum voluntatem, ficut in privilegiis eorum précédentes Reges Fran-À «orum conftituerunt; quae 6c nos noftra clementia renovamus & confirmamus. Simul etiam omnes ipfius facri Coenobii villae , quas Monachi libéra firmitate antè poflldebant; five quae pofteà additae funt, ut Crufniacus , villaque quaedi- ■citur Bafilica cuttis , atque Corbiniacus , quam Carolus avus meus , necnon ôcFrederonna ipfius conjux ex dotalitio fuo fanâo Remigio pari voluntate ôc confilio tradere decreverunt, ab omni exa&ione 6c teloneo ôc viatico liberae pu- blicè 6c privatim permaneant. Ut veto eumdem fanctiflimum patronum no- ftrum B.Remigium in ultima» difcuflionis tremendo examine mereamur inve- nire adjutorem, addere cenfuimus , ut in omnibus ubicumque locis intra aut extra regnî noftri fines iidem Monachi aliquid habere cernuntur , noftra: cor- roborationis decreto firmiter cohftituto, nullus omninb necRex, necEpifco- pus, nec Cornes aliquod praejudicium , ôcc. (a) B A&um Lauduni publiée regali Palatio , Calend. Januarii, anno Domini dccccliv , (b ) Indict. xm , anno pfimo régnante Lothario Rege. Signum domini Lotharii Régis. Wido regiae dignitatis Notarius ad vicem Artaldi Archiepifcopi recognovit, I V> Ex Archvo Res à Rodulfo ( c ) Rege datas Ânicienfî Ècclcfix confirmât. Anicienji, jépud Gijfey in Hifi. B. Maria Anicienfis , pag. z6o. A*- 9SS- T N nomine fanûse ôc individus Trinitatis , Lotharius fuperni Régis praeor- C J_ dînante clementia Rex Francorum. Si fanûae Dei Ecclefiae fubvenientes , concedimùs aliquod honoris 6c reftaurationis donum, necnon ôc ipfis qui in . ea debent morari Catholicis , ôc pro ftatu regni ôc chriftianitatis fubhmatione, fupremi Régis Jefu Chrifti , cum San&orum ipfius clementi/lîma interceflio- ne , clementiam devoti debent efflagitare , porrigimus noftrae celfitudinis ma- num , ne opprimantur quorumdam violentiâ inlegaliter ôc injuftè ; nobis id tem- poraliter ad honoris augmentum 6c aeternaliter tenemus firmiffimè profutu- rum. Quocircà notum fore volumus cun&is fan€t* Dei Ecclefiae fidelibus ÔC noftris , praefentibus fcilicet ôc futuris , qualiter veniens Godefcalcus Anicien- fis feu Vallavenlis Ecclefiae Epifcopus , nobis per omnia devotus , noftram ex- petierit celfitudinem ac benigniflimam voluntatem , ut Ecclefiae , cui, Deo or- dinante dignofeitur praefidere , ex rébus regii juris à praedeceflore noftro Rege j) Rodulpho Ecclefiae dignè collatis, faventibus fibi inclytae Comitiflae ôc amkx noftrae Haduidis , Hugonis Ducis Francorum uxoris , petitionibus ac creber- rimis poftulationibus, renovatîortis noftrae praeceptum facere dignaremur. Cu- jus pethioni benignum praebentes affenfum, regium morem fervantes, hoc prae- ceptum immunitatis fieri juflimus , concedentes ei omnibufque fuccefforibus ejus omnem Burgum ipfius Ecclefiae adjacentem , Ôc univerfa quae ibidem ad dominationem ôc poteftatem Comitis pridem pertinuifle vifa funt , forum fci- licet , teloneum , monetam 6c omnem diftrictum , cum terra ôc manfionibus ipfius Burgi. Et ita deinceps haec noftri praecepti authoritas, quam pro reme- dio anime noftrae, five patris noftri Ludovici, ac parentum noftrorum prae- deceflbrum, fanâae Dei genitricis ac perpetuae femper Virginis Mariae Ecclefiae praedicto Pontifici commiflae concedimùs , firmiter atque inviolabiliter dein- E ceps confervetur , ut nullus Cornes aut judex publicus , aut aliqua faecularis po- teftasibi aliquam audeat exactionem facere, neque manfionaticas , neque pa- âiones, nec aliquas redhibitiones exigere fine voluntate aut permifllone Epifco- pi , qui ipfam tenuerit Ecclefiam. Sed omnia in poteftatemEpifcopi redigan- tur , ut omnia ipfe , prout reâè fibi placuerit, ordinet , teneat atque poflideat. Si autem aliqiris haec ftatuta indigné violare praéfumpferlt, acDei omnipoten- tis clementia defperatus, auda&er acpraefumptuosè infregerit, (d) reus privilégie» ■ (a) Ut fuptà, in Ludovici Tranûnarini Pr*- (e) IdemDiploma vulgâvit Vaiffetïus Tom. » cepto pag. «»o. ' Hift. Occit. in Probat. pag. s 6. (.b) Malè in Edito , IndiOione XJV. Numcra- ( i ) Malè in Editis , juris. batur annus 9/4 ufque ad Pafcha. Digitized by Google DIPLOM ATA. €ty A Apoftoficô femper fit damnatus , ôc cum Juda proditore Dômini pôrtiôhem habeat perpetualiter exurendus , & fit anathema maranatha , & àconfortio fi*- delium exclufus , & in poenis infernalibus «ternaliter exiftat concremandus. Ut autem haec auâoritas fîrmior àtque credibilior habeatur , & àfidelibusfànôae Dei Ecclefiae futuris temporibus diligentiùs confervetur, annuli noftri imprëf fiorre fubter juflimus figillari , (^)ac monogrammate noftri nominis decenter afcribi. Signum Lotharii Francorum Régis gloriofi. Aëtum Lauduno Clavato , anno i régnante gloriofifllmo Rege Lothafiû> Vi 11 Idus Martii, Indiû. xi 1 1. V. B Confirmât reftitutionem Monachorum in MonaftcrLo S. BazolL Apud Marlotum Tom, i Hift. Metrop* Rcmenjîs , pag. £9^, IN nomine fan£Ue ôc individus Trihitatis , Lotnarius divina ordinante cle- An»p;f> mentia Francorum Rex. Cùm àntecefibres noftros Francorum Reges chrca EcclefiaS Dei dèvotôs fuuTe recolimus , nos quoque qui per Dei providert- tiam regni gubefnacula fufcepimus , eadem veftigia tenere debemus , ut fan- ftitatem ôc felijporiem per Monafteria reftauratam noftra au&oritate confirme* mus ; quia nimirùm cùm hax ordinamus , quae ad cultum vers rehgionis per A Çtinere cognofcinius , profe&o voluntatem Dei adimplemus , 6c ab ipfo mer- cedem in futuro nos recipere fperamus. Quàpropter ad notitiam omnium tam prxfentium quàm futurorum pervenire volumus , qubd à venerabili Àr- taldo Remorum Archiepifcopo dominico & fpeciali noftro interpellât! fu- mus de quodam Monafterio in vico Virziaco fito, antiquis temporibus ad re- ligionem bene inftruâo , fed vetuftate quidem temporis déficiente <, cultu ju* fhtide penè ad nihilum ufque dédu&ô j quem fcilicet locum praedi&us venera- bilis Artaldus Remorum ArchiepifcopUs ad honorem Dei ôc fanâi Conferfo- ris Bafoli ibidem fanâo corpore quiefcentis , reftaurare cupiens , per volunta- tem & confenfum anteceflbris noftrique genitoris domini Ludôvici Franco- rum Régis , praefente ôc confirmante génitrice noftra domna Gerberga Re- gina , quofdàm Canonicos faeculariter viventes , qui ibi poft Monafticam con-» Dverfationem refederant , inde eliminans ejecit, pro eis viros regulares colloca- vit , quibus ôc Abbatem regulàrem prsefecit , virum juftum Ôc Monafticae infti* tutioni fideliflimum, nomine Odeleum , qui ôc locum ex integro ad régula* rem dominationem tradidit , ôc terram quae priùs fub manu Canonicorum fiierat, ei delegavit , ôc ex rébus propriis eifdem fratribus fréquenter more fra- terno providit : infuper ôc ex eo quod ipfe fub manu fua tenebat , alios fexa- ginta manfos addidit per diverfa loca in circumjacentibus villis fitos , id eft , in Viriziaco , in Curte Vizana ,in Carnoco , in Marcedonno, in Circumeleno* Cùmque haec omnia fideliter ôc devotè pro amore Dei , ôc fedis fuae falute complevifiet , noftram regiam celfitudinem adiit , ôc ut noftra au&oritate vo- tum fuum confirmaremus , humiliter expetiit. Quod Ôc nos libenter àudien* tes , ôc fumma alacritate collaudantes , noftrae regix praeceptionis ftabili de* creto conftituimus atque confirmamus , quicquid idem venerabilis Archiepi- fcopus ad laudem ôc gloriam Dei fecit, fit ratum, ftabile, firmum, ôctam no- flxis quàm fuccedentibus temporibus immutabile , incorruptum : totus vero locus , ÔC quicquid ibidem deputatum eft ad vi&um Mpnachorum, fub provi* dentia ôc gubernatione Abbatis fit conftitutum. Nullufque ex fuccedèntibus Pontificibus Remenfis Ecclefiae habeat licentiam exinde aliquid minuere vel auferre ; fed quieta pace Monachi regulariter fub tutela fan&iflimi Confeflbris Bafoli Deo ferviant, ôc fub regulari Abbate per futura tempora vivant, ôc ro nobis Domini pietatem fecura tranquillitate exorent. Ut autem hoc no- rae au&oritatis regale decretum in futuras setates more praecedentium Regum ( a ) Ferperàm in Editis , cum «nagrammite. liiiij Digitized by Google txo LOTHARII REGIS cuftodiatur, Ulud fub manu noftra corroborari plaçait, & annuli noftri impref A fione fignari collibuit. Signum domini Lotharii Régis. Ego Wido regix Majeftatis Notarius ad vicem Artaldi Aichiepifcopi fcripfi & recognovu Datum xn Calend. Junii, {a) Indi&, xm , anno primo régnante domno Lothario Rege Francorum. Aâum Compendio palatio. V I. Pofleiliones {b) ab anteceflbribus fuis collatas Monafterio Trenorcienfi confirmât. B Apud Chiffledum in Prob. ad Hift. Abb. Trenorcienjîs , pag. z8o. An 9S6. t Otharius Dei gratia Francorum Rex. Si cultis, &c. Quocircà noverit 1 j omnium fanâx Dei Ecclefix fidelium noftrorumque prxfentium ac fu- turorum induftria, quoniam intimante Heriveo venerabili Abbate, necnonfic deprecante fideli noftro Ragenoldo Comité nobilifllmo , quatenùs praecepta , qux fecerunt anteceffores noftri beatx 6c intemeratx femperque Virgini Ma- ri» , ac fan&o Filiberto Chrifti Confeflbri egregio, Abbati fupradiSo five Mo- nachis corroboraremus , ob amorem Dei , & prxfatorum Sanûorum patroci- tiia , xternxque remunerationis prxmium , necnon ôc elemofinam proavi no- ftri Hludovici Régis piiflimi , atque genitoris noftri Hludovici , &c. Signum Hlotharii gloriofilïimi Régis Francorum. C ( c ) Signum Emma; Reginx. Signum Hludovici Régis filii eorum. Guido Cancellarius ad vicem Artoldi Archiepifcopi fummique Cancellarii recognovit. Actum Trofliacum in Placitum ,fub die vu Idus Novembris, Indi£kxiiii, anno veto 1 1 régnante Hlothario Rege gloriofiflimo. VII. Quafdam rcs confcrt Monaftcrio Coxanenfî. jfpud Acherium Tom. 8 Spicil. pag. 357. ^ An. 9j8. T N nomine (an£tx ôt individus Trinitatis , Lotharius gratia Dei Rex. Si fi- Ertât d. J. delium noftrorum juftis petitionibus noftrx ferenitatis aures accommoda- iHeroaval. muSf prxdeceflorum noftrorum Regum confuetudines obtinemus. Quapropter notum fit fan&x Dei Eccleftx noftrorumque fidelium , tam prxfentium quàm futurorum induftrix , qubd domina mea mater Reginaque Girberga , per con- fènfum noftrorum fidelium tam prxfentium quàm futurorum imperiali mo- nitu accedens, ut quafdam res , lcilicet Monafterium in honore ( d) S. Mi- chaëlis five S. Germani cuidam Abbati ipfius loci largiremur , nomine Pon- cio , noftram impulit mentem. Cui xqux monitioni uti dignum eft obedientes, pro remedio animx noftrx ejufque placido audivimus affe&u. Qua de re con- fiât nominatim terram fupradi&orum, Michaëlis fcilicet Germanique, in valleE confluenti in loco Coxano. Habet autem jam diâum Monafterium fibi vi- cinas Ecclefias fubditas in honore S. Fruftuofi five S. Martini , cum parochiis qux ad. eas pertinent , five alodibus qux habet terminos de uno latere ripam Merdarii, de alio in charro Clarmnx, de tertio montem Caningonem, de quarto ( * ) Maie in Edito , hdiB. XIF. fiiiflè adjectas , ad confirmandum Lotharii Privile- ( b ) Hoc Preceptum eadem conrinet quae Près- gium , more prifeis fssculis faits ufitato. ceptum Ludovicî Tranfraarini pto eodem Mona- ( d ) Vulgo S. Michel de Cufan in DiœcefiHefc- fterio. Vide (upràpag. jpj. nenfi. In litteris Mironis Archidiaconi Gerandenù ( e ) Notât Chiffletius alia manu 8c dilutiore rccitatis in Maxca Hifoanka pag. îpj Coranenfc atramento fcnpta eflè hssc verba , Signum Emma Monafterium didtur fondation juxtafluvium lin- *■%!"!' » fent/m Hludovici Régit filii eorum. Unde rani ad radie tm montst Casegows. coiugit , longé poft annum pjô" bas fubfcriptionc* Digitized by Google DIPLOMATA. Cm A montem Fiamidinum , de quinto ipfas tutres Berfes, de fexto montem Bo- varium , de feptimo ufque ipfam ftratam Francifcam Ôc Petram-fiôam , ôc vit- lam Clerano, cum Ecclefia ôc decimis & terminis & finibus fuis ; ôc villa Ca- ftellano , cum Ecclefia S. Andreae , cum decimis ôc terminis Oc finibus fuis , fi~ eut in hac feriptura refonat , quod fecit Suniefredus Cornes fan&o Michaëli five fàn&o Germano : & vallem Leto cum Ecclefia S. Salvatoris, & habet ter» minum de uno latere ipfam Portellam , de alio ipfam Stelam , de tertio mon- tem Stavellum , de quarto montem Caprarium , de quinto Labum convivium, de fexto montem Cogollem , de feptimo villam Senariam , & villam Àrbutio- lam cum domibus ôc terris cultis ôc incultis , vineis , pratis , filvis , pafeuis , aquis aquarumve decurfibus , exitibus ôc regreffibus : ôc planitiolis five terradis, atque quoddarium ficut Longobardus tenebat ante diem obitûs fui , Ôc villa B Torrente cum terminis ôc finibus fuis, ôc villa Taralago cum terminis ôc fini* bus fuis in eadem valle , in villa nuncupante Fuliano five Saurra, Et iterùm in Vernedo five in Foliolos , ôc in plurimis aliis locis , domibus , terris cultis ôc incultis, vineis, filvis , pratis , pafeuis , aquis aquarùmque decurfibus , exitibus & regreffibus. Et in loco , qui dicitur Inforcadus , ipfa Ecclefia cum decimis ôc primitiis. Et in alio qui loco dicitur Laguna cum Ecclefia ôc decimis , ôc terminis ôc finibus fuis, ficut in ipfa feriptura refonat , quod fecit di&us Sunie* fridus Cornes fanâo Michaëli ôc fan&o Germano : ipfum alodum habet ter- minos de una parte pontem novum ,de alia ad ipfosmolendinos ab taquaTe- beda , de tertia ipfa archa, de quarta ad ipfas Cales , de quinta à flumine Tede ufque ad Oleta. Et in alio loco Ecclefia S. Thomx cum terminis ôt finibus fuis , Albareto cum finibus fuis , Intervalles cum terminis ôc finibus fuis , ôc C villa Lare cum Ecclefia , cum terminis ôc finibus fuis, Talazo cum finibus fuis, Mazumculas cum finibus fuis, Canavellas cum terris , vineis Ôc finibus luis , ÔC ipfum alodum de valle magna , ipfa villa cum Ecclefia qui habet terminos de una parte villam Leborariam ; de alia ipfo collo de Leboraria ; de tertia parte ipfas Agulias i de quarta parte Aderamala; de quinta in monte Canigone ;de (exta ad ipfa Capraria ; de feptima ab Arbore formofo ; de o&ava a Gurgo Anfalego inComitatu Sardanienfe, in loco qui dicitur Tollone , cum domi- bus ôc terris ôc terminibus ôc finibus fuis. In Baltarga Ecclefia S. Andreae cum decimis ôc terris ôc vineis. In Tartaria Ecclefia cum decimis ôc terris ôc vit neis , ficut in ipfa feriptura refonat , quod fecit Sclivina ad fan&i Michaelis ôc fancïi Germani. In Sagane Ecclefia fan&ae Eugeniae cum decimis ôc primitiis. In. Volvir Ecclefia fandae Ceciliae cum decimis ôc primitiis cum ipfo poio , ÔC j) ha.bet terminos uno latere flumen Segure , de alia in terminio de Sagana , de tertia in Fontanaria five in terminio de villa Euviles, de quarta Ecclefia fan&i Martini : ôc in Ventojola Ecclefia cum decimis ôc primitiis : ôc in villa quae di- citur Everdomibus, cum ipfo alodo Adelildis , ficut in ipfa feriptura refonat, quem ipfa dédit S. Michaelis ôc S. Germani. Et ipfum alodum Heirogolifa habet terminos de una parte flumen Araone ; de alia ftrataquae pergit ubique; de tertia rivolum, qui decurrit de villa Uri , ôc ultra ipfum rivolum , ipfa in- fula cum ipfo prato ; de quarta in villa Evegio , ôc in pago , qui dicitur Sone- lietenfis, in loco ubi habetur Ecclefia in honore fandae Crucis cum ipfum ar- duum montem , cum Ecclefia fan&i Laurentii ôc ceteris aliis Ecclefiis , cum decimis ôc primitiis earum, ôc cum ipfo alode qui habet terminos de una parte Bufcertedo ; de alia Fontecuberta; de tertia ad ipfa Miardiola ; de quarta Cau- jrcano; de quinta Aquas bonas ; de fexta Tahano;de feptima fonte Merdofa; de odava in Gugulante ; de nona à plaide Lupino ; de décima ipfas Scales; undecima in Verzellia ; duodecima a fonte Salvanore ; tertia-decima à Tri- bio i quarta-decima à Roccaregia ; quinta-decima à Campogèrigo ; décima- fexta Lidinolas. Et in Comitatu Bergitanenfi in loco qui dicitur Spugiola Ec- clefia fanâi démentis, cum decimis ôc primitiis , cum domibus ôc terris fei- licet ôc vineis , ficut Suniarius Cornes detinebat ante diem obitûs fui. Quae omnia fuprà memorata , ôc alia quae in aliis pagis , videlicet in Sar- danienfi , Foliolatenfi , in Bergedano , in Refolionenfe , in Valle- Afperi , vel in ceteris Comitatibus quod hodie retinent , vel Domino propitiante adqui- quirere potuerint per feripturas emptionis vel donationis fiye commutationis, aut pro qualicumque voce habere dinofeuntur , ficut in eorum Privilegio , ÔC Iiiiiij 'C M LOTH.ARÏI REGIS inchartïs^oram continetur, cum omni earum rerum intcgritate. Et uthocnx-A miùs ftabiliûfque retineatur fine omni contradiaione, hoc prxceptum exinde fieri juffimus , & annulo praeeft , authorkatis noftrae munimine tutareraur, quod videlicet pia noftri genitoris clementia ad méfions vitae u;udiùm , jam antè file- rat relevatum, necrton figno régi* fubfcriptionis mtmftûrh ; hoc idem àpud ipfum impetrantibus Çomke Adalberto , ac venerabili viro Eilbetto , qui ean- dem Abbatiam cum omni integritate ob amorem Dei omnipotentis & fuarum remedium animarum fan&ae Dei genitrici Marias & fan&ae Hunnegundi red- dentes, piae mémorise patris noftri manibus tradiderunt , quatinùs Monachi inibi regulariter viventes, abfqua ulla perturbatione foli Deo militareht/ Sed quia repetitio confirmatio eft, non abs re fieri credimus, fi praedi&i Abbatis multorumque religioforum Monachorura fupplicationibus eviâi > éoruhi peti- . tionibus affenfum praebemus :. quod facere decernentès , eandem Abbatiam B abfque ulla diminutione Abbati cum Monachis viventibus regulariter in per- petuum habendam conceflimus , atquè excellentiflïmi genitoris noftri veftigia fequentes , praefatam authoritatem praecepto noftrtê poteftatis corroborari ju£ fimus noftroque arinulo fignayimus, ut fi quis eidem Cellae villam, aut manfum, five campum fubtrahere voluerit, in pritpis omnipotentis Dei iram incurrat, deinde centum auri libras perfolvat, & ab omni poffelfione privatus regno noftro exul fiât. - ■ & ■ 1 Nantuacenfe S. Aniàndi. Monafteriurri Cluriiaco fubjicit» C Ex Çhartulario v Cluniacenjï* IN nomine fan£te & individu* ^^TrihitàtisVXotha'rius.gfàtia ï)ei Rex. Praî- Am ^9» decefforum noftrotum çonmetudines' Régûm obtinemus', fi familiariter congruis in petitiorûbus fidèles, noftros exaudimiis. Quàprdpter univerfae fan- €tx Dei Ecclefiae noftrorumque omnium fidelium , tam praeféntium quàm fie futurorum , animis riôtùm efle volumus , quoniam domina mea mater" glorio* fifilma Gerberga Regjna ,;pçt f . conferifum fuorum noftrorumque fidelium, ac- ceflit noftrae praefentiaé fèren^tatçm ? maternis cum juflîonibtrë jiôganS ut.Mo- nafterium , quod eft fituni in Comitàtu * Tràhèfîno, in honore fan£tî Artiândl dicatum , eb quod ablque Re&oribus ( a Reflet , Veluti in mh'abitabilibus lbcis , ° Monafterio Cluniacenfi fuifque RetWribus '^ubderemus , ; cum fuis omnibas ad 1 t) fe pertinentibus ,, tâm in villis quam m pridiis, omnibus i cùm'mancipiis utrlû£ que fexûs, pratis, vineis , filvis A .aquis aquaf unique decurfibus & regreflibus, ôeexitibus. Cui affenfum praebentes, quoa àequum fùèraf ,~ petitiones ni ha^ fum juflione ut in alii's fufeepirous, praefàtumque Monaftbriùm fan&ï Amandi, cum omni integritate, ut jam di^twn eft >. jam diâo Cluniacenfi Monafterio fubdendo conceflimus eo ftatu , ut in quantum Deus lllis iuppeditaverif aujci- lium, * eum conftruant , loc^mque habitabilem, prout pbtuerint, reddàhtî *^«.i f . 7 !: . ^ . E Gezo humilis Quaeftor ad vicem Artoldi ArchiepifcoprfbttMitique-Gatncella- «i recognovit. . . ' ', ' . • J ,l- ' .: : Datum îx Kal. Decembris , vre^iante gloriofiflimo Lothario Rege anno y ' y jndiâ. m. Aûum Divïoni in ^a$tlo féliciter; Amen, {b ) ' a, • («y Sic in alio EtempWî : In Çhartulario * qttihéuito Lotharii Régis- Veftlth hîc feghi itaHiÉà- étiam. 1 ' ' • repet€hdùm eff ablrtéàste'aflHo $, notât in Authcntido règium figilkan' adhuc in- mutationis faftas inter Aimerictun Narbon. Ar-* t tegrum fupereffe, in quo Régis tnoracatà - cemi- chiep. 6^ Suniarium Abbateffi Ciaftéiteta $ Tonlo tur effigies cum cofôna t"adiat« in gldbnlos défi- 6-QalliâCbrifti' in ïnft#am-flaf. FXâu'iommh- nente, pallio fupet hifmferum 'dexrtultt 'ftpéjfto, tationtf ifttr XIV Kal» MUttii\ amid fot>Jt*rJ)omitu 1 & fibula adftriao. Addit fc Autbehtkuth non vi- DÇCCCLIX, régnante Lothario Rtge mnoV^itmin^ cHffe , fed mirnmeflè arèè-etprimi tandan^nnum tjùfïlbii f*dfàio*it < J" r -> ■'■ r! ! ' ( v. .i-l •' »••*.; J. li. X -wfti OKi'u Zii k.i i^iM'jiwil . i ... iL'iviiogni J Ut i 4*4 LOTHA RU REGIS X I. A Donationcm ( a ) Cùrtîs de Condeda ab Hugone Comité fa&am. Monafterio S. Remigii confirmât. . Ex Exemplari fcripto anno 1481 in SchedU Lanceloriù An. ptfi. -r N nomine fan&e & individue Trinitàtis , Lotharius gratia Dei Rex. No- J, tum fit omnibus fidelibus noftris tam praefentibus quàm futuris , quod Hu- go Cornes nofterque confonguineus , ta£tus infirmitate qua hominem exuit, ( b ) propfietates quas aut pofïidébat , aut fibi ihjuftè fublatas jure acquirere le^ahterque nitebatur, quitus fanâos faciens lieredes, noftre dicioni contulit, noftreque poteftati largitus eft , quô duntaxat .hoftra regia auôoritate atque g ftipulatione Ecclefiis , quibus ipfe adhuc vàlens date defignaverat , diftribue- rentur; ne vldelicet quod pro remedio anime ejus San&is conferebat , à ma- lorum hominum fraudulentïis tolleretur , { c ) qui Deum penkùs. nefcire fe oftentant in perverforum aftibus morum , quique hereditatem Dominipofli- dent fan&am , viTi quodam ducunr. tenore , nefcientes ilhid Régis & Pro- phetae David ; qui taies In ^empëftatem fempiternam , & in inquietem , ôc in ignominiam atque in perniciem aeternam ire damnatos deprecatur ; quas im- precationes univerfalis Ecclefia détonât. Quapropter per confenfum noftro- xum tam Epifcoporum quamque Comltum , ceterorumque noftro in palatio degentium , piacuit nobis ex fupradi&is lebus jam di£ti (d) Hugonis Comitis unicuique Ecclefie ,fecundùm quod ipfe difpofuerat , per noftrum res dare pre- ceptum. Unde gloriofrffima mater noftra Gerberga Regina Ecclefiarumquec (é) conatrix adiensnoftram prefentiàm unà cum venerabilibus Epifcopis (/) Ro- ricone & Gibuino , necnpn 6ç Reginaldo Comité , [ precata eft] ut ex fupra- diâis rébus quamdam Cortem, ficuti prefatus Hugo denominaverat, fanâo daremus Rerrijgio , ubi ipfe videlicét bone memorie vir , tam fuffragîo fanâi Remigii quamque aurore Tenions qûs jjlpridfiffimi Régis Ladovici , genitoris fcilicet noftri, tumùlari difpofuerat.' Quorum petîcioni , prout dignum eft, annuentes , Cortem que voçatur (g) Gpndeda , fitam fcilicet in Comitata (h) Bulpnienfi, cum omnibus appendicite fuis,pratis , lilvis, terrris cukis 6c incultis , pafcuîs , aquis aquarumque d'ecurïïbus , exttibus 6t regreffibus , cum- < ;.'» -.}}.■•■. • 1 ubi 6^f^:,c#petendum regni initium ab iaeunte (e ) Afnàl^mm^ fMmriir. , - , ;-">>.'' anno -MihLt ■■ (f) Rorico E|¥feo|}q»-,Qïajr;taudaneiîJ%;i: <3^ j (/) Charte Roriconis Epifcopi Laudunenfis in buinw CaïaAajJOeafis ; Ragjnaldu? Ç^niçs Rauciar^ Cbartulario, S. Vyiçentii fie terminatur : Aâum. ceafi».- • . ,5.1- , V Y ■ ~ Lumàvm mjto Jnearnr Pomini noftri Jefu-Ckrifii (g ) Condeda , vulgô Coudé» 'ftft.c&u Çftnu.--» QÇÇÇCLXl, JfiditlionelIII, Kalmdis Oâobris, i», tetu Lingoncnû in pago Bolonienfi , fie diâe à ÎTo- anno VU Lotharn Régit, XII. Digitized by VJ 1 DlPLDMAÏA< X I I» Ut D Ecclefiam de Noaliaco ab Emmena màtrona Monafterîo Savînia* cenfî datâm confirmât* Inter Sthedds D. Ci. Eftiehnot Tomo / Pràg lîiftori* pag. $iôh • IN nomine fan&x & individux Trinitatis, Lotharius Dei gratia Rex. No- tum fit omnibus fanSx Ecclefix fidelibus & npftris, tam prxfentibus quàm ufpiam degentibus , quod quxdarh màtrona Emmena nomine contulit fanâo Martino ad ufum Monachorum Monafterii Saviniacenfis , pro remedio ani^ B mx fux fuorumque parentum , Ecclefiam in honore fan&i Fetri fitam in villa Noaliaco , cum omnibus rébus ad fe pertinentibus : duas etiam villas Campa* niacum & Arciacum , cum'omnibus qux etiam ad eafdem villas attinent , tam ' in vineis quam pratis , filvis , terris cultis & incultis ; quxcumque etiam in mancipiis utriufque fexûs, pafcuis, aquis aquarumque decurfibus , atque, ut diximus, rébus omnibus ad fupradi&as villas feu Ecclefiam pertinentibus. Ve* rùm ut Monachi prxfàti Monafterii jam diâas res poflideant firmiùs , per con* fenfum fidelium noftrorum Epifcoporum , feu Comitum , hoc illis exinde re* gia authoritate prxceptum fieri juflimus , quo nullus ex fupradi&is rébus amodb prxfati Monafterii Monachos inquietare prxfumat. Quod fi quifpiam tentave- rit, iram Dei omnipotentis incurrat, Sanôorumque omnium & noftram : Ci- que in jus venerit, centum libras auri prxfato Monafterio icique degentibus C Monachis perfolvat , & quod repetit non evindicet. Infuper annulo noftri pa* latii fubternrmantes juflimus infigniri , ne à malorum hominum temeritate jam, diâx Emmena in rébus nominatis poteftas ulla infurgat. Signum Lotharii gloriofifllmi Régis* Gezo Notarius ad vicem Roriconis Ëpifcopi recognovit & fignavit» Datum îv Idus Decembris , anno regni domni Lotharii vi i , Indi&ione iv* A&um in Tablidina villa féliciter» X I I 1 Fagam (a) Curtem Adeîs Comitiflàe uxori "Willelmi Comîtis confirmât. Ex Autographe in Archivo Monafterii S. Trinitatis apùi Pi&àvoit IN nomine fanâx & individu* Trinitatis , Lotharius gratia Dèi Rex» No-" tum fit omnibus fidelibus noftris , tam prxfentibus quâmque futuris > quod Willelmus Cornes adiens prxfentiam noftram , humilité* depfecatus eft ut fe* gali prxcepto noftro quandam curtem uxoris fux , nomine Adelx , firmare- mus , quam ei xquo jure Rotbertus filius Mangaudi Gomitis laf gitus eft ad proprium. Cui , ut dignum fuerat, aflenfum prxbentes , villâm , quam fuprà diximus Cortem Faga nomine , noftro jam diûx domnat Comitiflàe Adelx prz* cepto cum omnibus ad fe pertinentibus firmavimus , feilicet cum Samaf va 9 Molinis , Noaziaco, Brolio , Burmezio , Sadebria , qux ad eàmdem fupradi- Eôam curtem pertinent, cum vineis, pratis, filvis, aquis aquarumque decur- fibus , cultis & incultis , cumque Ecclefiis duabus : qux omnia in totô funt vi- ginti manfi & quinque , & funt infra Pi&avenfem Comitatum fuper fluvlum Cleni ; ut habeat inde poteftatem faciendi quidquid voluerit fine omni con- tradiâione fupradi&a domna Adela. Et fi quis eam exinde inquietare volue- rit , libras auri viginti perfolvat fupradi&x Domnx ;ipfe autem fruftratus abfce-* dat.Et ut firmius matieat, inconvulfumque fervetur, hoc ei exinde pfxceptuni fteri juflimus fubterfirmantes , & anulo noftri palatii juflimus infigniri. Signum domni Lotharii gloriôfiflimi Régis. ( 0 ) Beflhu in Probat. Hiûûï» Comitum Fiâav< hoc Picceptum bis «didit, paginis fcilket %j% Tome IX* Kkkk Digitized by Google Ca* LOTHARII REGÏS v èezo Cancellarius ad vicem domni Adelrici Archiepifcopi recognovit. £ Datum h Idus Oâobrias , régnante doînno Lothario (a)anno ix, Indiâ. v» &&am circa Caftellum Victerxi feliciter. (b) XIV. Aààx ComiciiïiC lacumdat intxa utbem Pi&avenfemad conftruen- dum Monafterium S. Trinitatis. Ex dutogrûpho* Circa an. » N nomine (c ) fan&ae & individuae Trinitatis, Lotharius diviha providente j} s **' 1 clementia Rex êc Auguftus. Unrverfalium Ecclefiarum decns prifcis glif- cens aucmentis , fuccedente religione fcrvantibusftatum cùm Sanclorum, cùm etiam Sa«âa*um....f©rtitudo venuftatis adhaerens caekftibuscteditut unita animi devotione-cumChrifto , atque non unius animaefalus , fed mukarum munus kemiffionom fdlutis contagiis. Quod cernens clara ( d) Wflemai Commitis dile- €t\que fidelis noftri mater Adela; poftquàm {e ) fuus hominetn ex'rerat, fervi- turam fe Deo obligavit , jugiter illi fçli innitens , à uuo mente & puro corde * mag» anhelabat fupernae vitsc defiderium. Verùm m univerfis * mais quàm in unius fubfiftentia Chrifti fervitus feliciùs exerckata audiretur , atque fine religiofarum fufiragio matranarom id fieri fruftrata , ejus fpes fathTebat confcilio religiofa* tum , unà cum filio "Wilemao Commfte , noftrae ferenitatis aurem humHi pre- camine adgreffa eft, ut infra Pi&avenfem urbem in pnedio fuo, quod ad hocc emerat, juxta pufterulam fanéti Hflarii Monafterium ad honoremfanâae & in- 1 dividuae Trinitatis , Deus quod eft , conftrui licitum foret : ubi pro noftra to- tiufque regni noftri falute , ac pro temedio mariti fîliique jugiter laudes de* bitas à defponfatis fponfus Ecclefiae Chriftus auriret : atque ad hoc detinen- dum curtes duas cum fois appendiciis nOftro daremus praîcepro , 6c duos quod alodos nuncupant ejus loci incolae. Quapropter ommum fidelium fanéfae Dei Ecclefiae ac noftrorum folertiac innotefeat fupradiôae Adelae CommitifTac Do* minoque devotiffimas , confenfu aç petitione filii Wilelmi Commitis , noftri- 3ue palatii dignitatum afertione, conceflum effe ac munimine noftri praeceoti atujtn locum .infra urbem praenominatam , cum omnibus quxtam ipfa quam ibi^Deo militantes aut adquifreu-oktînent, aut Chrifto largiente adquirere va- lebunt : quatenùs de omni regali au&oxkate munitus atque confeptus , ne quis D » fit reipublicae exaâor , caufa * cujufpiae negotiationis excuciendae , normac /an- -■ $arum Mpnachacùm ôffendat inviolabili tramite , tenoremque fax obtineat religiofitatis. Damus etiam praelibatas > cum omnibus ad eas pertinentibus , cor- .fFW* tes (dyas.; qtMffûra «na * "Fagia vocator , habens Capellas auas, unam in ho- hpre ïfaa&i JuXimxySJkt-citm m honore fan£ti pfatis, vinfeis âtque manciplis utriùfque fexûs > ut in Dei fetvitio adfiftere meliùs valéant , illique fervire modeftiùs , cum re* bus pettinentibus omnibus ad fupradiûam villam. Et ut firmius permaneat inconvulfumque fervetur , hoc illis praceptum fieri juffimus , Ôc annulo noftro Ginfigniri. Ut nullus exinde habeat poteftatem, nifi Cui Praepofiti committère voluerint. Et fi quis illis exinde aliquam injufiam feCerit, anathemafit , nobif» que centum libras auri folvât , Ôc quod * cœperit non evindicet. Signum domini Lotharii gloriofiflimi Régis. (b) Gezo Notarius ad vicem domini Odalrici Archiepifcopi & Caneéllarii recognovit. Datum vi Idus Décemb. régnante domino Lotharîo anno ix ,(c) Indiéttoûe tv. Adum Remis féliciter, (d) Donacionem ( ë ) Hummolàrienfi Monàfterio fa&àm àb Arnulfo P Comité confirmât» Ëk Chàrtulario hujus MonàJlerlL IN nomine fahâae ôc individus Tflnitatis , Lothariûs gratia Déi Frahcônim Aft. Rex. Si fidelium noftrorum bonam voluntatem , quam habent maximè circâ ecclefiafticam utilitatem , regio ravôre profequimuf , divin* pf oCUldùbio nos volurttati parère , Ôc rioftràe faluti confulfere cCrtiflimè credirtms. Quapropter. notum fit univerfis fan&ae matris Ecclefix filiis , tam praefentibus quàm futuris » <}uôd mifit ad nos venèrabilis Cbmes Arnulfus humiliter efflagitans , ut tradi- tionem de manfionili, qui dicitur Caziacus, fito in pago Verrhandehfi, quam fan£be Mariae fanâaeque Hunegundi ôcMonafterio Humolarienfi fecerat,nc- ftra authof itate corroboraremus , quod ôc facere decrevimus. Quae villa cOn- Etinetur manfis vm > quinque ex una parte rivuli qui dicitur Lehona, ôc tribus . ex altéra , cum molendino , Cum pratis , pafeuis , aqUarumqtle decurfibus. Maneat ergo praedi£ta traditio noftro munita privilegio ab omni querelarum ftrepitu inlaefa , ÔC regali munimine ftabiliter fixa > inconvulfa perfiftat ôc in- ta&a» Quifquis verb contra hanc noftrae praeceptionis tutelam infurgere tenta- verit, qilodminimè futurum credimus, primo ab omnipotente Deo ecclefiafticae (a) In margine feriptum Icgitùr ; Adam Corn- Hift. N«t ytfp* pa|. *jo , lie tttminatut : FaHê pendio falatio. cwrt* donatie ifia m menft Stptembrino , feris fe* (b) Malè apud Marlotum , Azzo- euHiâ X Kal. OÛobrit , Vlïï anno regmmti La* \c) Corrigendum , IndiSioru Vl % inchoata à tharit Regt. merue Septembti ()) Idem Pneccptum vulgavit Hemeratus in {d) Donatiofà&a à Godoino Monafterio Ania- Probat. ad Augufiam Viromanduotum pag. jo, nenfi , apud Qaudium Eûieonet in Fragtnentit Kkkkij Digitized by Google «Ut LOTHARII REGIS injuriât experiatur vindidam , & noftro cundorumque fidclium examine con- A vi&us , regio fifco lx auti libtas perfolvat , & quod répétât , nequaquam ob- tineat. Signum domini gloriofilfimi Lotharii Régis Francorum. Datum vin Idus Januafii régnante dojnno Lothario anno vmi , (a) Indi- cttone iv. Adurn Lauduni féliciter. C XV I I. Excium* ïmmunitatem lareitur Blandinienfi Cœnobio. ttno hujut ° yfywt/ Çhefnium inPtobat. Hifton* Domus Gandavenjis pag. B An» ptff. T N nomine fan&ae & individu* Trinitatis , Lotharius fuperna difponente pro- JL videntia Rex. Cùm magno munere mifericordiac Chrifti Ecclefiae multipli- centur gaudia, dignum conftat ut follicitudine régie clementiae, Spiritu Dei incitante > ne quia in rébus ipftus Ecclefiae impacatum maneat , nova femper au&oritate roboretur. Idcircb notum effe volumus omnium fidelium noftro- ru m tam praefentium quàm fiiturorum induftriae , qualiter venerabilis Abbas Womarus Blandinienfis Coenobii noftram adiit ferenitatem , rogans ut more anteceflorum noftrorum , Regum feilicet , rébus vel proprietatibus M onafterii fui infra regni noftri terminos conftitutis, emunitatis vel defenfionis noftrac bra- vium concederemus. Quod quidem jam dudùm nos conftat fecifle. Sed quia pofteà quaedam pia fidelium largitione auda videntur , jam nobiliflimus Co- rnes Wicmannus inftindu amoris Dei > & ob remedium anima; fus conjugif- 0 que ipfius , filiae feilicet Arnulfi Marchifi, ibidem fepultae , illic perpetimeon- tulit poflidendara fui juris villam Thefla voçatam ,cum£ccle(ia & omni inte- gritate , cun&ifque ad eam pertinentibus : eadem fub perpétua emunitatis no- ftrae tuitipne effe volumus , ita ut nullus nofter Cornes , aut Judex , aut Vica- rius , aut publicus fifei exador , vel advocatus , vel alius aiiquis prarnominatas tes ingreoi audeat adfredas exigendas, vel parafas faciendas; vel hominibus in praefcripto loco habitantibus diftridionem ingrediendi , vel aliud quid potc- teftatis exercendi licentiam aut poteftatem habeat , nifi Abbas 6c advocatus , quem ipfe fîbi utilem & neceflarium profpexit. Omnium quoque exadiones te- loneorum per diverfa municipia , oppida feu caftella, velloca quaelibet regni noftri , ex nominibus juris praedidi Monafterii penitùs indultas & remuTas efle volumus atque fancimus. Quam videlicet immunitatis remiffionem ut noverit D omnium fidelium noftrorum praefentium ac futurorum univerlitus à nobis pife- niflimè ftabilitam , fuper eam hoc noftrac Majeftatis praeceptum fieri juffimus, manuque propria eam fiibterfirmavimus , ôc anuli noftri imprelfione fignari juP fimus. Signum domini Lotharii gloriofilfimi Régis. Gezo Cancellarius ad vicem domni Adelrici Archiepifcopi fummique Can- çellarii recognoyit & fubfcripfit. . Datum vin K,al. Mart. régnante domino Lothario (b) anno x, Indidione * Lauduni vi. Adum * Lucdunii. (c) (a) Cottigcndun?, IndiEHone VI. iontert Carnotenfi S. Pétri Monaftcrio Ecclefiam ( b) Comeendum, mm IX, nifi initium regni fancti Georgii , data dicitur anno ab Incarnation» computetûr ab ineunte anno 954. DCCCCLXV % Incarnation* VUl% régnant* Lotka- (c) Cbarw> qu«l ^alteru» Çorcaffinus Cernes rio anno XL Digitized by Google Ï>Î*LOMàT à* feî A XVIIL Confirmât introdtt&ionern Monachorum in Monafterîuin fan&i Michaëhs in periculo Maris» m«>^- ScAedis Mjf. BlbUothecœ S. Gtrmdni à Prâttt* IN nomine fan&* & ihdividux Trinitatis , Lotharius gratià Deï Rêx. Si èà Ah»ti» quae prxdeceflbres noftri divina dignatione illuminati , & piis ammonitio- nibus fervorum Dei inftigati , pro utilitatibus Ecclefiarum 6c neceffitàtibus fer- 35 vorum Dei fupplendis ftatuere decreverunt , hoftris confirmamus edi&is , re* giam excrcemus cohfuetudinem , 6c hoc nobis ad prxfehtem vitam feliciùs per- agendam, fit ad futufam capeflendam pfofuturum pfoculdubio eonfidimus, Iccirco notum fit omnibus fidelibus noftris , prxfentibus feilicet atque futu»- ris t quêmdam efle locum , Morttem foh&i Michaëlis dféhim , fitum in marié pelago , quem modernis diebus amore dudus Régis xterni Richardus Nor- mannofum Marchifus cùm ( a ) auâofitate domni Joannis fanâx Romand Sedis Papx reftauravit in melius , aggregans Monachorum coetum divinarum legum fan&ionibus jugiter inhxrentium. Pro cujus perpettlo roboramine at A que ftabilitate , domni prxrati Papx , necnort memorati Marchifi , atquè Hu- gonis fanâx Rothomagenfis Ecclefix Archiepifcopi , ad cujus diœcefirti per- tinet jam di&us locus , noftf as devenit ad aures petitio , idipfum noftro per- q petuo manendum roborare fulcimine. Quorum rato decreto noftra excellentia nylaris reddita, ac eorum voluntati aurem accommodantes , Veluti poftulave* rant , fieri adjudicaVimus. Unde regali au&oritate & indulgehtia pef hoc prx» ceptum noftrx confirmationis ftâbili jute eundem locum in éodem qUo nunc pollet ordine , videlicet Monachili , permanere concedimus omni tempore xvi j prxcipientes fegia poteftateut nemo fucceflbrum noftrofum.Regum , rteque quiflibet ejufdem regni Marchifus , neque qui in fan&a Rothomagenfi ÊCcle* fia Prxful pet fubvenientia cempora fucceflerit , quod noftro roboratum eft inviolabili decreto , infringere audeat t quatenùs inibi Deo fervientes , ac di* vini fervitii cultores libéré Deo ferviant , fitpro rtobis fie totius regni nobis à Deo collati confer vatione exof are queant. Et hoc prxceptum , quod ob amo- rem omnipotentis Dei fie remedium animx noftrx roboraVimus , ut firmiorem Dobtineat vigorem, manûs noftrx conferiptione fubterfirmavimus,ôc de annule noftro figillari juflimus. Signum gloriofiflimi Lotharii Régis» Sub Tua tuitione fufeipic Gandenfe S. Éavonis Monafteriurri. Apud Mirœum in Codice Don. piarum, pag. i$o. IN nomine fan£tx 6c individux Tfinitatis * Lotharius gratia Dei Rêx. Si 9 *f* ea , qux fidèles noftri pro ftatu 6c utilitàte Ecclefiarum in lotis fibi com- E midis ftatuerunt , noftris confirmamus ediâis , hoc nobis proculdubio ad xter- nam beatitudinem, 6c totius regni à Deo nobis commifli tutelam maiifurum efle credimus , 6t fetributorem Deum exinde in futuro nos habere confidimus. Igitur fit notum omnibus tam prxfentibus quàm futuris fanâx matris Eccle- fîx filiis, quod venerabilis Cornes Arnulphus, noftef vidéliceteonfanguineus, & regni noftri Marchio nobiliflimus , noftram adiens excéllentiam , humiliter petierit , ut quoddam Monafterium in honore B. Pétri Apoftolorum principis conftru&um fuper fluvium Scaldim , quod antiquitus vocatum eft Ganda , pro (a ) In Chartulario hujus Monafterii recitatur annum Cbrifliotftf : hocqueaono àRichaxdo Mar- Privilegium Johannis Papas , in cujus fine hase chifo ôcDuce Noimannorum Clericosfœculares dé annotantur : Hec igitur [am diSut Rex Lotharius Monte S. Michaëlis ejeâos , ibique aggregate* nefti'cus auâor T effionibus ad Sij . Kkkk iij facrojerifto Lauduni ccnifirnuivit XII amo regni fui, Monachoa , tradit domefticus auôor Robettus df qui fuit DCCCCLXV Domhùc* Incarnationis. An- Monte Abbas in acceffionibus ad Sigebertuau , nus regni Lotharii duodecimus pettinet ctiam ad Digitized by Google 10THAHI1. REGIS caveïido ejufdem Coenobii futuro periculo , & ftatu Monafticae telîgionis ibi- A dem perpetualiter corroborando > noftrae au&oritatis praecepto muniremus. Cujus petitioni tune affenfum praebuimus ,ôe ftatuimus ut idem Monafterium, 'cmtt Dei : auxilk>, ^ pftediôo Arnulpho veneraoili Comité moderfto tempore • wgalfe reftautatum , & in melius exaltatum, juxta ejufdem loci feripta, & * reguiaria feu Imperatoria praecepta , in ordine Monaftico , fub regulari difeiplina , res " fuas pia largkione fidefium conceffas quietè poflidetet. Dëcfevitnus quoque fie regia au&oritate cum omni imperio prxcepimus ut prxfato Monafterio de iebus fuis aliquod difpendium nemo unquam inferre prxfumeret , neque ad do- jninium feu Prioratum ejufdem loci aliquis tyrannica ufurpatione adfcende- iet, flve per generis nobilitatem, five turpis lucri illicita largitione; fed fe- .cundùm B. Benedi&i regulam ibi Abbas conftitueretur , ôc conftitutus légitima. poteftate uteretur. Nunc vero illuftri Comité Arnulpho ab hac vita fublato , B & ad fuperos , ut credimus, tranfveâo , Balduinus cognomento Balzo,nofter ejufque confanguineus , . . . . Arnolphi pueri, filii Balduini, filii fxpè diclime- morabilis Arnulphi , cum reverendo Abbate Womaro folertiflimo fanâx reli- gionis fautore , ac infigni propugnatore , & prxlibati Gandenfis Monafterii Ile£tore,noftram adiit ferenitatem, petens noftrx au&oritatis munimentum erga idem revocare Monafterium. Nos vero eorum nihilominùs annuentes faluber- jimis .petitionibus , interventu etiam dile&x matris noftrae Gerbergx feilicet, (Se amabilis conjugis noftrae Emmae , illorum Deo dignam adimplevimus poftu- lationem , fie hanc noftrae auâoritatis defenfîonem eis conceflimus fuper idem Monafterium , fie ejus res infra regni noftri terminos conftitutas. In primis ergo ex au&oritate omnipotentis Dei, à quo omne regnum fie imperium eft, & noftra praecipimus utnullus Epifcoporum aut Archiepifcoporum , qualicumque ç caufia exiftente , locum illum invadere , aut bannire aliquo modo audeat,nifi priùs res ad aures noftri imperii referatur, fie tune conlilio noftro definiarur. Appendentia autem hxc roboramus, omnes manfiones ultra Legiam de portu Gandavo ; in Heckenghem manfiones decem cum Ecclefia fie omnibus ap- fendiciis , id eft in Maglina manfus unus fie villa Gondelghem, cum omni- us appendiciis fuis , id eft terris , pratis , pafeuis , filvis ; Villa Slola ôc 51ou- derega fie Defleldonck fie Tonenfela , fie Spenghedonck , fie Metmedonck , . cum Ecclefia, villa Singen cum appendiciis fuis. In villa Hadertinia , manfi duo ; in villa Benghina , manfi duo ; in villa Hemhoius , manfi duo , villa Her* linghen , cum appendiciis , id eft terris , pratis , filvis , pafeuis. In pago Cur- tracenfi, Singhehem, manfi decem cum Ecclefia fie reliquis appendiciis , id eft terris, pratis, pafeuis, filvis. In Haulinghem , manfus unus; in Afpre,p quarta pars Ecclefiae , fie feptem manfi ; in Geudinghem , manfi feptem , villa Êfloia , cum triginta o&o manfis fie Ecclefia fie reliquis adjacentiis , (cilicet terris, pratis, pafeuis, filvis. In Caveghem, cum manfis tribus fie Ecclefia; in ?M$kmhcy$ pago * Metelentenfi , in Wilda, manfus unus; in Merendra, manfi très; in pago Flandrenfi , in Rodenborch , mater Ecclefia cum capella fie omnibus ap- pendiciis. Prxcaventes itaque antiqui hoftis infidias , quibus fervorum Dei quie- tem conturbare 6c multiformi calliditate moleftare nititur , reverendo Abbate Womaro fie ejufdem loci fratribus hanc noftrae auâoritatis tutelam contra. . . perturbationis jacula opponendam concedimus. Videlicet ut prxdiclo Abbati ejufque fratribus. nullus Laicorum , five Clericorum , five Sxcularium , non ali- quis Princéps vim aliquam inférât ; nullus Judex publicus ex judiciaria pote* ftate in Ecclefias aut loca, aut agros, feu reliquas poflefliones memorati Cœ-]î hobii , quas moderno tempore infra ditionem noftri imperii juftè fie rationabi- liter poffidet , vel eas quas in jure ipfius loci voluerit divina pietas augere , ad cauflam audiendam , vel fredas aut tributa exigenda , vel manfiones aut para- tas faciendas, aut fidejuflbres tollendos , aut homines ejufdem Monafterii, tant ingenuos quàm fervos fuper terras ipfius commanentes , abfque Abbatisjuflu diftringendos , vel ullas redibitiones aut illicitas occafiones quxrendas , noftris vel futuris temporibus ingredi audeat vel valeat , vel ea quae fuprà memorata funtpenitùs exigere prxnîmat ; nec de ordinationibus Monafterii, nifi ad hoc rogatus , fecundùm regulam fanâi Benediâi, fe quifquam intromittat, nec ul- lam penitùs vim banni aut fimilium inférât. Quieto itaque jure cunQa qu« poffident > fie qux, Deo auxiliatore , acquifituri vel adepturifunt, ufibus eorum Digitized by Google ; î) ï P L O M A f A» : ^ A defervian't , quàtehùs abfquè penuria & infeftatione cujufquàm , tani pro animà venerabilis Arnulphi ceterorumqup fùorum benefaâorum , quàm etiam pro totius regni noftri quiete & utilitate , divinis laudibus incumbentes , divinarA clementiam .exorent. Qqjfquis igkur contra hujus prfccëptionis m'unimentum aliquid finiftri molitus fuerit , quocf neminem fa&urum credimus , omnipoten- tis Dei irâm incurrat, ôtjudici© fidelium ooflvi&ùs, reatûs fui poénas exfol* vens , centum auri libras coa&us Monafterio conférât , & qUod illicite tenta» vit , fruftretur & inane fiât. Quae noftrac conftitutionis auûoritas ut firmior in* convulfaque . . . fervetur , hoc ei, fieri praeceptum juflimus , & annulo noftlfi palatii fubfixmantes praecepimus infignin. ■ Datum xiiNonas Maii, régnante domino Lothario (a) anno xn , îndi&io- ne X. A£tuai (b) Nobiliaco féliciter, anno Dominicaclnearnationis dcccclxviw B X X> Sub fua je^eniîone fuïcipic Floriâcenfe Monafterium* Ex Sthedis D. Ùaudii Eftiermou ÏN nomine fanâae 6t individus Trinitatis , Hlotharius divirta dïfpenfantë Afc ^ clementia Rex. Si ad corroborandam Ecclefiafticam authoritatem lervorum Dei&c. Notum efle volumus,quia vit venerabilis RichardusAbba ex Mona- fterio Floriacenfi , quod eft conftruâum in honore fanâac Mariae &fan£iï Pétri principis Apoftolorum, fan&ique Benedi&i Confefforis , ubi ipfe B. Benedi- Ç élus eorpore requiefcit in pago Aurelianenfi fupef fluvium Ligeris , detulit no- bis authoritatis praeceptionem , avi videlicet noftri Hludovici piifllmi Augufti > in qua erat infêrtum , qUia five ipfe , five anteceiTores ejus > omnes videlicet Francoruna Reges , praefatutn Monafterium, cum rébus ÔC hôminibus fuis ad \ fe pertinentibus , fub tuitione defenfione fua habuiflent ôcc. fub noftra quo* que poneremus ôcc. Praccipimus ergout nullus judex ôcc. Et ut firmiùs ma* neat, annuli noftri figillo fubterfirmantes juflimus infigniri. Signum domni Hiotharii gloriofiflimi Régis. -Geao Notarius ad vicem domni Odelrici Archiepifcopi fummique Cancel- ïarii recognovit. Datum Nonis Jùnii , r egnante domno Hlothario, anno x ï 1 1 , îndi&. x. A&unï Verberiaco palatio féliciter. Res à pâtre Ludovico conceflas eidettl Monafterio confirmât» Ibidem. IN nomine fanâac èc individus Trinitatis , tilotharius divinà difpenfanté ÀA. clementia Rex &c. Nofcat igitur univerfalis Ecclefia , quia vir venerabilis Richardus Abba fan£ti Benedi£li Monafterii, adîens noftrac celfitudinis decen* tiam humilitet ftipplicavit , quatenùs ea , quat genitor nofter Ludovieus piaf me* morix Rex eidem Coenobio conceflit in pago Aurelianenfi , Blefenfi , Vafti* nenfi , Auguftodunenfi ; necnon ôc bénéficia VaflaUomni concederemus : quod ôc fecimus ôcc. B Signum domni Hiotharii gloriofiflimi Régis. Gezo Notarius ad vicem Odelrici Archiepifcopi fummique Cancellarii re< cognovit. ; Datum Non . Junii , régnante domno Hlothario, anno x m , Indi&* x. Àftunt, Yerberiaco palatio félicite*. ( c) (a) Legertdum, anno XIII. gebat. Datum Noms Jutit , régnante domno Hloth*-* ? *) Id eft» in Monafterio Atrebatenfi S.Ve- rioRege anno XIII, IndiâiontX. AButn Ferberuc* aiti. falatio : quod uiplotna Oezo JSotartut aa vtcem {c) Mabillonius Lib. 47 Annal. Bened. Num. Odelrici Archiepjcofi fummique Cancellarii rtco- %\ memorat Diploma , quoLothaiius Rez,rogatu gnovit. Subfcribunt praster Kegera Odo Cornes t Odonis Comitis 6c Hugonis gloriofilEmi Ducis fub Odo ejus filius, Gofiredus feu Gaufredus Cornes t fuam proteâionem recipit Monafterium Bonœ- Harfaertus Cornes» HaiduinusScKotiocu», Digitized by Google £ 3i LGTHAB.ÎI REGIS. XXI. Theodorico Comiti donat foreftum Wafdam. r -Apud Mimam inCod. Donat. piarum, pag. toS. An. 969. » nomine fon£te & individu» Ttinitatis , ( a ) Lothowicus Dei gratia Rex. JL Notum fit omnibus fidelibus noftris , tam praefentibus quàm futuris , quod dile&a conjux noftra Hemma Regina adiens noftrae celfitudinis praefentiam , humiliter dcprecata eft ut cuidam noftro fideli , fcilicet Theodrico Comiti , foreftum Wafda in eodem Comitatu , cum pratis , aquis terrifquc aratoriis , exitibus & regreffibus , cumque rébus pertinentibus ad praediâum foreftum per- £ intégré noftro daremus praecepto. Cujus petitionibus , prout dignum eft , fà~ ventes , praedi&o Comiti praedi&um damus atque largimur foreftum, ut habeat, teneat , poflideat , cum fuis ad fe pertinentiis ,tam ipfe quàm fui heredes , feu cui ipfefuique heredes vendere velmancipare voluerint finebmni contradi- âione. Et ut firmius maneat , inconvulfumque fervetur , hoc ei praeceptum fieri juflimus , ôc manu propria fubterfirmantes , figillo noftro juflimus figulaiu * Lotharu Signum domini * Lothowici gloriofiflimi Régis. * odekid Gezo Cancellarius ad vicem domini * Vthelrici Archiepifcopi fummique Cancellarii recognovit & fubfcripfit. *Lodnrio Datum (b) anno Domini dccclxviii ,Idus Aprilis, régnante domino *Lo- thowico , anno xiv, Indiûione xiv. ( c) C XXII. mJftÏGuL Soniario Abbati dat facultatem regcndi duo Monafteria S. Pault **">fi> Maritimac & S. Felicis Guixalen/îs. In Appendice ad Marcam Hifpan. coL 8$l* An. 96t. îporaliter exigendam nendam profuturum effe confidimus. Quocircà nôtum fit omnibus , praefenti- bus fcilicet & futuris fidelibus } quendam religiofum Abbatem , nomine So- fl niatium , olim à partibus Gothici regni advenientem , ferenitatis noftrae prae- fentiam , conducente fideli noftro Odelrico Remorum Metropolis Archiepif- copo, adiifle, fi bique regiae au&oritatis praeceptum fuper duobus Monafteriis à nabis fieri poftulafle; quorum quidem alterum in honore fan&iPauli confe- cratum , fitum eft in Comitatu Gerundenfi , in loco qui dicitur Maritima : al- terum verb in honore fan&i Felicis in eodem Comitatu , in loco qui dicitur Jecfalis. Placuit ïtaque celfitudini noftrae ejufdem Abbatis petitioni annuere , & ex confilio gloriofae genitricis noftrae dominae Gerbergae fublimis Reginae> fuggerente etiam praefàto Archiepifcopo aliifque fidelibus noftris , pro Dei amore, ejufque San&orum honore, & aeterna retributione , rem iftam regaliter efficere , tali videlicet modo , ut idem Abbas Soniarius eadem duo Monafte- ria, dum ipfe in carne vixerit , quia de ipfis duobus unius benedi&ionis ele-g clfionem fufcepit, fimul habeat in manu & poteftate fua, regulariter fibi commifla («) Legendum , Lotharius, quod fetîs apertè vallisjujfu dormi Richardi inclyti Comitis XFKet demonftrat nomen Hemma» Reginas , quas Lotha- Aprilis, anno quarto- dccimo régnante MothartoRege, rii uxor erat. Id quoque probant nomini Gezonis IndiSione XL. In Appendice ad Marcam Hifpan. Cancellarii & Odelrici ( fie enim legendum eft) col. 889 referuntur duas donationes faâas a Au- Remenfis Archiepifcopi arque Archicancellarii rone Comité Ecclefiaj Gerundenfi. Prior fie ter- (b) Corrigendum, anno Domini DCCCCLXF1II, minatur : Fa8a eft autem hac feriftura IF ïdibut Apr. rignante domino Lothario amo XIF, Februarii anno XÎV 'régnante Lotarto Rege plu> Lu- Indiâiotte XI. dovici Régit , elaffis annis ab lncarnatione Voirn* tatatone jii. dovtct Kegtt , etapjts anntt ao mcamaiione (c) Dubletus in Hiftoria Abbatias S. Dionyfii DCCCCLXFIII, IndiSione XL Pofterior autem fie : ïg. ïi^recitat Chartam quâ Richardus Norman- Exarata eft igitur hac feriftura cefjionis die LXKà. Francorum Rigt gubernansj Borum Marchio Gozlino S. Dionyfii Abbati re- Martii , anno Domin. trabeationis DCCCCJ.XFIII , ftituit quandam poteflatem Britnevallem nomme Indi&ione XI , anno videlicet XIIII Francorum Rtg* { Berneval ) fitam in pago Tellau. AMum Britnt- Lotario régnante. Digitized by Google DIPLOMATÀ; 3j| A gubernatis , ôc animarum lucris ftudiosè invigilarts. Poft deceflum vero ejus ^ feparatione ab invicem faâa , fingulis Cœnobiis finguli praefint, & magis pro* fint Abbates,ad nullum principem nifi ad folum Regem Franciâe refpicien* tes , ôc fecundùm regulam fan&i Benedi&i ibidem regulariter convenantes animas Deo verbis ôc fa&is lucrantes , fruâum boni operis in fan&a religionô piè exercentes ; ut ex ovibus fuae curae commendatis mereantur habere gra- tiam aeternae mercedis. Praediûa autem Monafteria res omnes quashabent ,vel quaecunque in pofterum , Deo auxilante , habitura vel acquifitura funt , regiae • inftitutionis decreto fublimiter ordinamus , atque legaliter ftatuimus , ut in per* petuum jure quieto inviolabiliter , abfque ulla contradiûione , fub reverentia Ecclefiafticae dignitatis habeant , ôc fine fihe poflideant , ôc cum omni rerum fuarum integritate tranquilla & immota permaneant. Monafterium igitur fanttf E Pauli alodia fua , hoc eft , in Lavendarias ôc in Parietes, & ipfum alodum quod • Elias dédit fanâo Paulo , & Corron quod dédit ei Audegarius Vicecomes* At Monafterium fan&i Felicis alodia fua ôc Ecclefias fuas , hoc eft , Fenalis cum Ecclefia fan&ae Mariae de Biertho , cum Ecclefia fan&i Martini ; & Oli- vos , ôc valle Lubrica de Romaniano in valle Araze , ôc in Colonico & Spa- jiitate, & in Vallenfe Comitatu, ôc quidquid praediûa Monafteria unquam ha- buerunt aut habent in praedidlis locis ôc praenominatis Comitatibus , vel quod* cunque , Deo adjuvante , in pofterum acquirere fibi potuerint , totum hoc y ut diâum eft , firmiûlmè ôc femper teneaht. Infuper Ôc hoc pracdi&is Mona* fteriis regali licentia concedo , ôc pro Dei amore relaxo, ut nullum unquam çenfum vel debitum de aliqua rerum fuarum poffeflione alicui perfolvant ; fed libéré omnia fua noftra regali abfolutione poflideant , ôc nulli unquam alterî C nifi folum regali fubdita fint poteftati. Ceterùm fi quis in futurum huic regix auâoritatis praecepto aliquam controverfiam fortè inferre tentaverit , omni emendatione congrua fecundùm legem Ecclefiafticam Deo ôc Sanâis ejus ob hoc fatisfaciat, ôc reus majeftatis temeritatis fuae poenas exinde perfolvat > immo £c fie hujus auâoritatis noftrae decretum inviolabile permaneat femper ôc fii> mum. Ut autem hoc ipfum perpétua ftabilitate perduret jugiter inconeuffum,; manu propria corroboravimus , ôc figillo noftro muniendum mandavimus. A&um apud urbem ( a ) Lugdunenfem xvi Kalendas Junii , anno Incarna- tions Dominicae dcccclxviii , domno vero Lotario Rege gloriofo régnante jciv , Indiâione xi. Signum domini Lotarii Régis gloriofiflimi. Gezo Caneellarius ad vicem domni Odelrici Archiepifcopi fummique Can* D cellarii recognovit ôc fubfcripfit. Datum prxdi&o Kalendarum die , in Dei nomine féliciter. Amen. ( b ) XXIII. Quaedam concedit Arberto Thoarcenfi Vicecomiti poft ejus morcela reverfura Abbatiflàc Bona>vallis prope Thoartium. In Inftrum. ad Tom. Z G allia Chrijl. Nova Edit. col. 3&&* Dlvinae legis fublimitate cemitur fore fancitum , quia totius orbis impe* **-97l* rium regali axiomate fublimatum numquam debere violari ab ullo Prin- "^cipum, quorum principatus féliciter nobili feeptro regitur Regum. Ideôque quicquid ab illo verbis vel feripto hauritur patratum feu patrandum invio- * labile débet perfiftere ôc fixum , ôcc. Quamobrem ego Lotharius Rex Franco- rum divina permittente gratia, excellentiflimè cupio intimare cundorum au- ribus fidelium utriufque fexûs diverfi ordinis , diverfaeque poteftatis , quod ac- cedens ad me Gofredus Cornes Andegavorum , confentiente tamen fuo fe- niore domino Guillelmo Aquitanicorum Duce , precatus eft ut quoddam be- neficium in .pago Pi&avo per diverfa loca fitum, beneficium videlicet quod (a) Laudunenfem intellige. Frobat. Hift. Occit. Tom. i pag. 118. Fait* tarta (fc) In conventione faâa inter Monachos (an- convention! ifla tamo DCCCCLX1X, îndiSiont XII , Ai Pontii ôc Archiepifcopum Narboncnfem . in & mm XV quoi Lotharius Rtx cepit rtgtuart» Tome IX. £lll Cj4 LOTHARII REGIS Aymericus Thoarcenfis de illo tenuit , illamprorsùs curtim ; quae vulgb non- À cupatur Faya , cum ipfa Capella in honore tendi HUarii dicata , unà cum pritis , molendinis, filvis, aquis aquarumve decurfibus,fimulque ôccollibertis utriufque fexûs , ôc omne quod ad ipfam curtim cernitur pertinere ; ôc in alio loco in ipfo pago alteram Capellamin honore fanâi Pétri dicatam in villa Mit feria fitam, cum domibus , curtiferis , virdegariis , yineis , pratis, molendinis , aquis aquarumve decurfibus, terris cultis ôc incultis, quacfitis ôc inquirendis, ôc cum omnibus .... Infuper ôc in alio loco in Niortenfi pago unam Capeliam in honore fan&i Saturnini facratam , fitam in villa quae nunc vocatur Cava- nias, fed antiquitùs vocabatur Lapheriacus, ôc quicquid ad eam pertinere vide- tur: infuper & quantumcumque ad ipfum beneficium Aymerici , quod tene- bat expraefato Gofrido Comité , totum ôcintegrum quod inquifitum nofcitur cfle , vel mortalis homo poterit adquirere , Arberto Thoarcenfi Vicecomiti , jj ôc uxori fuae , Hildegardi nomine , per regalis praecepti teftamentum mea» po- teftatis donum dignarer concedere. Quod audiens ego Lotharius Rex Fran- corum , non cujufquam cupiditatis face accenfus , fed inviolabili amore Ducis Aquitanicorum , ôc exhortatione mei Apocrifariorum domini , videlicet Hel- berii , plurimorum Metropolitanorum Epifcoporum , ôc domini Geboini ma- gnificat generofitatis Epifcopi placatus , quod mentis defiderio à me poftula- runt, libenti animo à me impetrarunti eo fcilicet tenore, ut quamdiu vixe- rint , fub teftimonio Regum praecepti teneant ôc poflSdeant : poft illorum quo- que difceflum non revertatur ad ullum filiorum , feu ceterorum propinquo- rum vel heredum illorum, fed ad opus Abbatiflae ôc puellarum loci illius, Dco ôc ejufdem beatae Maria: genitricis , necnon ôc beato Andreaeôc fan&o Johanni Baptiftae famulantium , ut in fubjeâione ancillarum Domini Monachalium , C refpe&uque earum inviolabiliter permaneat fub imperio fpiritalis Abbatiflàc, quae ad regendas animas inventa fuerit idonea. Precamur denique omnes no- ftros fucceflores Reges , Comités, Praefulefque ôt Abbates , necnon & cunûos hujus aevi Proceres , ut talis Abbatifla inibi omni tempore con/h'tuatur , qux non folùm fibi, fed ÔC caeteris aliis prxeffe ôc prodefle videatur. Quicumque autem diaboiici inftinâûs errore, aufuque temerario provocatus ± huic noftrae au&oritatis fyngrapho refragationis obicem proteryum ingerere nifus fuerit, excommunicationis atque anathematis eum ex au&oritate fummx fie vivifies Trinitatis, Patris ôcFilii ôc Spiritûs-fan&i , innodamus vinculis, atque alienura facimus à confortio beatae Maria: ôt omnium Angelorum Dei , necnon ôc beau Pétri Apoftolorum principis ; quatenus cum Juda proditore , Anna ôc Caipha atque PÙato damnationem accipiat , nul cum fatisfa&ione emendaverit futurs p hujus loci Abbatiflàc. Aâum Pi&avis civitateanno Dominicaelncarnationis dcccclxxiii, xrvKal. Februarii, anno régnante domno Lothario gloriofifllmo Rege (a) xxi. Ego Adalbero regius Notarius ad vicem domni Adalberonis Remorum Ar- chiepifeopi ôcfummi Cancellarii recognovi. Signum Lotharii gloriofiflîmi Régis, (b) XXIV. Res Monafterii S. Theodorici prope Remos confirmât. •dpud Marlotum Tom. Z Hifi. Metrop. Remenjis pag. 19. £ An. P74. TN nomine fanâae ôc individus Trinitatis, Lotharius divina propitiante cle- X mentia Francorum Rex. Si fidelium noftrorum gratis petitionibus régi» Terenitatis aurem accommodando faventem , loca Sanâorum cum rébus fibi jam traditis five tradendis fub honore congruo regia auâoritate confiftere per- ificimus , id nimirùm profuturum credimus , cùm ftatûs reipublicae féliciter dif- ponendae , tùm etiam faluti perpétua: fola Dei gratia nobis obtinendae. Idcircb >) Corrig. anno XIX. FaSa Carta venditione VII Rd. Julii , mmo XVUI b ) Hue referre juvat notas Chronicas vendi- régnant» Ltutario Rege , tempère BoreUi Ducis Gt- tionis factae à Borello Comité Ecclefiat de Gta- thita m anno primo quo natut eft fUiut ejusRà- nolcru» in Appcnd. ad Maicam Hiipaa. col. poo. mandat , id eff anno Chrini ?7», Digitized by Google t> î P L D M À t À. A cun&orum fana* Dei Ecclefix fidelium induftria noverit ~, pia devotïôné ipe* tente fan&x Remenfis Ecclefix Archiepifcopo Adalberone fideli noftro , fua* dente benigno hortatu Emma Regina cariffima conjuge noftra, |>er depreca* tionem ipfius Archiepifcopi , regix au&oritatis noftrx prxceptum à nobis li* berali munere a&um fuper quadam Abbatia Cocnobii tertio milliario ab urbe difparata , in honore beati Bartholomxi Apoftoli , beato difponenté Remigiô, fub divina revelatione conftituti, in quo venerabilis Confeflbr venerabiliter re,- quiefcit Theodoricus , primus ejufdem loci fanâitatis merito ab eodem fanâo Dei Pontifice Monachorum Abbas inftitutus ; qui etiam faeer locus , ubi cùm jam malis vel quibufdam finiftris undique irruentibus , à Monaftico ordine ne- gligenter deficere > ôc in Canonicalem > que omnino peffum negligenter vl* luit, cœpiflet devenire: tandem divino refpe&u, procurante eodem Ardue* B pifeopo , in priftini ordinis dignitatem eft reportatus. Igitur ut hujufmodi per* feétio vigore muniatur , ÔC perpetao habenda confervetur , régis majeftatis ro« boratur ligillo , ficque regaîi potentia idipfum decenter ftabuitur , quo prx- feripto loco Emma jampridem fibifortè adquifita, vel divina miferatione olim adquirenda inviolabili jure perpétué habenda confervetur : infuper de illa quae funt manfî feptem in pago Veromandenfi , cum duabus Ecclefiis principaU* bus , & una Capella, quaram dux , id eft mater Ecclefia in honore lan&x Ma- rias , cum Capella memorix fan£tx Radegundis dedicata in villa Attheyas ; alia verô in honore S. Medardi in villa Emme , jam dudùm Remenfî Ecclefix pei annos quinquaginta fubtraûa> fed prxfati Archiepifcopi obtentu recepta, ôc ei* dem Monafterio pro falute noftra 6c dile&x conjugis Émmx Reginxj dulcifli- mxque prolis noftrx, immb pro remedio fui fuorumque fucceflbrum ab ipfo jure C tradendi delegata fententia. Itaque diffinitionis noftrx hac ratione conclude- tur , ut in locis omnibus vel facultatibus , quas idem poflidet locus , nemo un* quam vel Cornes , vel Vicecomes , vel Judex, vel quxlibet fxcularis poteftas prxfumat placita , leges , vel cujuflibet diftriâionis judicia ullatenùs exercere , îed omnis lex , juftitia , atque judicium manu regularis Abbatis contineatur > vel ejus arbitrio hxc eadem teneatur, honore Archiepifcopi fervato. Dignurn «tiam ducentes , ut quia inviolabiliter prxfatis regix majeftatis firmitate cor- roborationeque contulimus, libertati, pariter rébus Monafticis pro neceffario provideamus. Hoc juxta domini Archiepifcopi ftdelis noftri petitjonem , af- fenfu verb ôc favore Noviomenfis Epifcopi , ex fententia ôc auâoritate , no- ftraque prxceptione firmiter afHxum annexumque fuit ; quatenùs pro altari ÔC Ecclefiis illis ôc Capella Abbas ôc Monachi quotannis , femel tamen in anno Dfoîidos tredecim ôc fex denarios folvi facerent; ôc lie altare, ôc Ecclefix ôc Ca* pella ab omni inquietudine , ab omnibus confuetudinibus , ab locatibnibus > rogatu ôc exa&ionibus fecurè, quietè -ôc libéré permaneant. Ut autem hoc prx* ceptum inviolabiliter inconctnTum jugiter permaneat , manus noftra regali more idem dignanter confirmât , nonnullis fidelibus noftris coram adftantibus. A&um palatio Compendii fub die vu Cal. Junii , anno Incarnationis Do- mini dcccclxxiv , Indiâ. u , xx anno régnante ipfo gloriofiflimo Rege domno Lothario. (a) Si autem quifquam , quod minimè credimus , repertus fuerit , qui hanc no- ftrx prxceptionis fententiam ullatenùs infringere aufus fuerit , xternx maledi- cVionis anathemate damnetur , ut dignus perpetux ultionis pœnas luat, qui Re- gale fimul ôc Pontificale decretum violare non metuit. E Adalbero Remorum Archiepifcopus manu noftra confirmo. Ego Wido Suef forum Epifcopus interfui ôc firmavi. Ego Theobaldus Ambianenfis Epifcopus interfui ôc firmavi. Ego Gilbertus Cornes confirmavi. Ego Manaffes Cornes * * Regite- confirmavi. Ego Rogerus Cornes * confirmavi. Ego Wido Cornes confirmavi. fi ^ s Rocia . £go Albertus Cornes * confirmavi. Ego Ragenerus Vicedominus confirmavi. cenfis » Vero- ( a) Donatio fadto à Gauzfredo Comité Rufci- fit DCCCCLXXIIU, fer bidia. n , régnante Lothario mandsnfi< nonenfi Monafterio S. Pétri Rodenfis , in Append. Rege Franeorum , Hobit autem imper ante Domina ad Marcam HiTpan. col jx>j. Exarataeft autem carta nofno Jefu-Ghrifio. donationit il Nonas Jannarii , anno trabeadonit Chrii LUI ij Digitized by Google LOTHARII REGIS XXV. A juter sche- Immunitatem largkur Monafterio Floriacenfi. ** £jc Chartulario hujus Monafienu An. P74. T N nomine fànûae & individu» Tr initatis , Lotharius divina propitiante cle- j[ mentia Francorum Rex. Cùm pravorum hominum moribus jam fub fine ♦ nos farculi ianâa Dei Ecclefiagraviùs premitur , * nobis, quibus regni imperium cxlefti providentia committitur , inftare vigilantiùs oportet , ne noftri Jefu lponfà , pia videlicct Ecclcfia, à noftris Patribus exaltata , fuac dignitatis detri- mentum patiatur , fi fupernae gratiae munificentia noftrae majeftatis imperium muniri volumus , & ad illam aeternitatis dignitatem tendimus. Unde juftisfer- g vorum Dei petitionibus divini cultûs amore fàventes , notum cfle volumus ' omnibus Epifcopis , Abbatibus, Ducibus , Comitibus , Vicariis, Cehtenariis, Teloneariis, Aâionariis, vel omnibus rempublicam adminiftrantibus , feu cac- teris fanûx Dei fidelibus ôt noftris , tam praefentibus quàm futuris, quia vener rabilis vir Ricardus Abbas ex Monafterio Floriacenfi , quod eft conftruâum in honore fanéla: Mariae ôc fan&i Pétri principis Apoftolorum, fànâique Bene- di&i Confeflbris, ubi ipfe B. Benedictus corpore requiefcit , in pago Aurélia- nenfi fuper fluvium Ligeris , detulit nobis authoritatis praeceptionem , avi vide- licet Huidovici piiflimi Augufti , in qua erat infertum , quod five ipfe, five an- teceffores ejus , omnes videlicet Francorum Reges , praefatum Monafterium, cum rébus & hominibus ad fe pertinentibus ôc afpicientibus , fub tuitione £c defènfione fua habuiflent , & eorum immunitatibus authoritatum à judiciariae po- C teftatis inquietudine femper defenfum Ôc munitum fuifiet. Ob rei tamen fir- mitatem poftulavit nobis praefàtus Abbas , ut in amore Dei , & reverentia bea- tiffimae virginis Mariae , fanâi Pétri ôc fancti Benediâi , paternum ac praedecef- forum noftrorum morem fequentes , immunitatis noftrae praeceptum circa iç- fum fanéhim locum fieri cenferemus. Cujus petitioni affenfum prxbuimus , fie hoc noftrae auûoritatis praeceptum circa ipfum fànâum locum fieri decrevi- mus , per quod praecipimus atque jubemus , ut nullus Judex publiais , vel qui- libet ex judiciaria poteftatefupradictorum honorum, videlicet Epifcopus, Abbas, Dux, Cornes , vicecomes, Vicarius, Telonearius , vel quilibet reipublicz Aâionarius in Ecclefias vel agros , villas feureliquas poffefliones , quas in qui- buflibet pagis aut territoriis infra ditionem imperii noftri juftè ôc legaliter pollfc dent , vel quae deinceps in jure ipfius fanâi loci voluerit divina pietas augeri,D ad caufas audiendas, vel freda exigenda, aut manfiones vel paratas fàciendas, aut fidejuflbres tollendos, aut homines colonos , vel fuper terram poteftatis ip- fius Monafterii commanentes diftringendos , nec ullas redibitiones aut ilJicitas occafiones requirendas , noftris & futuris temporibus ingredi audeat, vel ea qux fuprà memorata funt penitùs exigere praefumat. Sed liceat memorato Abbati finfque fuccefloribus res praediâi Monafterii fub immunitatis noftrae defenfione quieto ordine poffidere. Et quandoquidem divina vocatione fupradiâus Abbas vel fuccefibres ejus de hac luce migraverint , quaradiu ipfi Monachi inter fe taies invenire potuerint , qui ipfam Congregationem fecundùm regulam fan&i Benedi&i regere valeant, per hancnoftram authoritatem ôc confenfum licen- tiam habeant Abbates eligendi: quatenùs ipfos Monachos, qui ibidem Deo fa- mulari videntur, pro nobis ôc conjuge proleque noftra , atque ftabilitate totius £ regni noftri nobis à Deo commiffi atque confervandi jugiter divinam miferi- cordiam exorare dele&et. Et quidquid de rébus praefati Monafterii fifeus exi- gere poterat , praefato Monafterio ejufque Congregationi ibidem Deo famu- lanti conceffimus , ut eis ad divinum fervitium peragendum , augmentum vel fupplementum fiât. Et ut haec authoritas noftris futurifque temporibus , Do- mino protegente , valeat inconvulfa manere , eam manu propria fubterfirma- vimus , ôc annuli noftri impreflione fubter figillari juflimus. A&um Compendio palatio regio, anno Domin. Incarnat, dcccclxx.hu , anno xxi régnante Lothario gloriofiflimo Rege. Signum Lotharii gloriofiffimi Régis. Ego Adalbero regius Notarius ad vicem domini Adalberonis Remorom Ar- chiepifeopi fie fummi Cancellarii recognovi. Digitized by Google DIPLOMATA. t )7 A xx vi Monachis S. Columbae Senonenfîs pifcationem in Icaunafluvio confirmât. Ex Authentico* IN nomine fan&sc ôc individu* Trinitatis , LothariuS divina proficiente cîe- An. 974* mentia Francorum Rex. Si pecitionibus fervorum Dei juftis 6c rationabili* bus divini cultûs amore favemus , dignae retributionis praemio nos à Domino remunerari fideliter credimus. Idcircô noverit omnium fidelium noftrorum B tam praefentium quàm 6c futurorum folercia , quia venerabilis Dux Burgundiae Henricus noftram adiens praefentiam , detulit auribus noftris , quia Monachi de Monafterio fan&ae Columbae virginis 6c martyris Chrifti, in quo ipfius 6c fan&i Lupi Confeflbris Chrifti corpora humata venerantur, praeceptum domni Lu- dovici bonx memoriae piiflimi Augufti habuiflent de rorefta regia quac eft in Jgauna flumine non longé à Senonenfi urbe. Sed idem Monafterium ignis va- ftavit incendium, 6c eandem auâoritatem cum multis aliis ornamentis Ec- clefiae amiferunt. Ob firmitatem tamen rei poftulavit nos pradi&us Dux Hen- ricus ut paternam auâoritatem propter reverentiam memoratorum Sanctorum 6c acterhae retributionis fru&um concederemus. Cujus petitioni libenter an- nuentes, concedimus eidem Monafterio ipfam ( a) foreftara, videlicet à loco qui vocatur * Capetum ufque ad * Duliacum villam , ficut in auâoritate domni * Champi»» C piiflimi Ludûvici Augufti continebatur. Praecipientes quoque jubemus ut nullus " £>««» Judex publicus vel alia cujuflibet poteftatis praedita perfona Monachos in ipfo Monafterio degentes de jamdi&a forefta inquietare audeat , vel ullum quodli* bet inftrumentum ad pifces capiendos in ea quilibet hominum conftruere au- deat ; fed cujufcumque fint littora > praefàto Monafterio aquam cum omni pif- catione 6c cum juftitia t fub immunitatîs noftras deffenfione quieto ordine pro aeterna remuneratione pofltdere concedimus : quatenùs ipfos Monachos qui ibidem Deo famulantur , pro nobis 6c conjuge prolcque noftra atque ftabilitate totius imperii noftri à Deo nobis conceûl , ejufque clementifllma miferatione per immenfum confervandi, jugiter Domini mifericordiam exorare dele&et. Hanc itaque auâoritatem ut pleniorem in Dei nomine obtineat vigorem 6c à fidelibus fan&ae Dei Eccleflae 6c noftris, ôc ut veriùs credatur 6c diligentiùs con- P fervetur , manu propria fubterfirmavimus , 6c anuli noftri impreflfone fignari juflimus. • ■ Aûum Compendio palatio regio, anno Dominiez Incarnationis dcccclxxiiii régnante domno Lothario gloriofiflimo Rege anno xxi. Signum domni Lotharii gloriofiflimi Régis. Ego Adalbero regius Notarius ad vicem domni Adalberonis Remorum Ar- chiepifcopi ôc fummi Cancellarii recognovi. {b) ( a ) Foreftam aquaticam vocabant, feu Viva- jure cujuflibet , amo Domini milUJîmo CCC°.fexagf riuffl pifcium. Vide Cangti Gloflàrium. fimo nouo t die Mtrcuru fafi feftum tiativitatit beat* ( b ) In capitc hujus Diplomatis hsec leguntut: Maria Virginis. ' Datum fer copiât» {«bflgillo Curi* $enme»f$ , falvo LUI iij Digitized by Google LOTHARM REGIS XXVII. A Villas ab Hugonc Duce datas Monafterio Centulenfi confirmât. Ex Schedls MabilloniL fta. 574. T N nomine fana* Ôc individux Trinitatis, Lotharius divina providente de- X mentia Francorum Rex. Si fervorum Dei juftis 3c rationabilibus petitiorii- bus benignitatis noftrae aflenfum prsebemus , regiae celfitudinis opéra frequen- tamus , ac per hoc fàciliùs nos aeternae beatitudinis gloriam adepturos liquido credimus. Quocircà noverit omnium fanûae Dei Ecclefiac fideiium atque no- ftrorum , tam praefentium quàm futurorum folertia , quia Dux {a) Hugo no- bis per omnia fidelis unà cum Monachis ex Centulo Monafterio prœclariffimiB fcilicet Confefloris Chrifti Richarii culminis noftri adeuntes ferenitatem, ex- Eetierunt quatinùs villas quafdam ex eadem fanâi Richarii Abbatia, quas ipfe >ux Hugo ftipendiis & ufibus Monachorum pro remedio fuac animac addiderat, m nullius aliquando Abbatis vel cujufcumque perfonae mmoratione illis fub- trahantur, imperiali praeceptiône pleniter firmaremus. Quorum denique piè- ces ob amoremDei ôcjam di&i militis ejus fan£H Richarii, necnon & ob di- le&ionem cariûîmi confanguinei noftri Hugonis Ducis clementer audivimus , àcita illis in omnibus conceflifle notum efle volumus. Quinetiam reverentiae no- ftrae fcriptum hoc fpeciali conditione fieri juflimus , per quod memoratas vil- . • Temn- las in pago * Targonenfi fitas , hoc eft *Botritium cum omni integritate fua, BC * %otru * Rolleni etiam curtem in jam diûo pago cum omnibus appendiciis fuis , vel » Roilt»- quicquid ad fupradidU loca juftè 6c legaliter afpicere videtur, ficut à jam di&oC ^ urt Duce & ejufdem loci Abbate ftatutum eft , ufibus & ftipendiis Monachorum in prxfàto loco Chrifto famulantium concedimus atque firmamus : videlicet ut nulU liceat umquam ab eorum dominio ex eifdem villis aliquid abûrahere , aut minuere , aut in alios ufus convertere , nec parafa* aut lidimonium , auc hoftilicium, aut alias quaflibet redibitiones aliquis ullo modo przfumatexigere : fed, ficut dictum eft, eo modo atque tenore quo ànobisatque à prasdi&oDuce ftatutum eft , ita noftris & futuris temporibus fecurè illas teneant & quietè pof fideant : quatinùs eofdem fervos Dei in pracfato Monafterio Domino militan- tes pro falute genitoris noftri ac felicitate noftra , conjugis , proleque, feu fta- bilitate regni noftri inceflanter piiflimi Judicis mifericordiam implorare dele- ûet. Et ut haec au&oritas per futura tempora inviolabilem atque inconvulfam obtineat firmitatem, manu propria fubterfirmavimus , & anuli noftri impre/Eo-P ne aflîgnari juflimus. Actum Compendio palatio regio , anno Domin. Incarnat. [ dcccclxxiv, Indiâ. n ] régnante gloriofiflimo Rege Hlôthario anno xxi. Signum domni Hlotharii gloriofiûimi Régis. Ego Adalbero regius Notarius ad vicem domni Adalberonis Remorum Ai» chiepifcopi & fummi Cancellarii recognovi. ( b ) 1 ( « ) Hinc conjicere licet Hagonem Francorum Ducem S. Richarii Abbatiam tune Tcnuifle , ex cu- jus portione duas villas in ufus Monachorum addi- àent. i b ) Ad anmun 97; referenda ttt Charta Adelel- mi Militis, quaFloriacenfi Monafierio donat quooV dam iuris fui prsedium , in pago Senonico fitum , vocab ulo Villaris dithim (Vîllitrs S. Benoît). Dota VI Idus Seftembris anno XXI gloriofi Rtgit La- tharii, Indtfliont III. Digitized by Google D I P L O M A T A. t& A XXVIII. Monachis m Laudunenfî S. Vincentii Monaftcrio reftitutis immunitatem largitur. Ex Autographo. IN nomine fenébe & individus Trinitatis , Hlotharius divina propitiante cle- mentia FrancorumRex. Si fidelium noftrorum ratis petitionibus , maximé* pra montem conftruûx , adeôque honoratx ut fecunda fedes ex antiquo fit ap* pellata , ôt Epifcoporum , Canonicorum ac Nobilium laïcorum totius urbis fuerit fepultura , ob quafdam res ibi noviter fidelium largitione aggregatas no- C ftnt regix auâoritatis prxceptum renovare dignaremur. Nam eidem loco , petente prxnomînato Prxfule , prxcepti noftri jamdudùm cautionem imperti- veramus , cùm ille ibi in fuam morumque & urbis tutelam Monafticam con- flituebat regulam. Cujus petitionem , quoniam idoneam ac proficuam effe comperimus , ob amorem Dei ôt prxcellentiflimi Martyris ejus Vincentii , ob falutem noftram, conjugis ôt proiïs, totiufque noftrae pofteritatis, ftatuimus hoc noftrae auSoritatis feurenovationis praecepto jamdi&x Bafilicae, ut inibiMo* nafticus ordo, Deo auxiliante, perduret. Statuimus etiam ut Abbas ôtMonachî ibi Domino militantes militaturive qûietè ac libéré teneant quxcumque ex an- tiquo ad ipfum locum poflcffa , quxcumque à fxpe nominato Epifcopo ôt Ca- nonicis ejus addita , quxcumque poftremo à fidelibus viris quoquo tempore funt collata, quxve conferentur per fuccedentia temporum curricula : inter •D qux omnia Ecclefiam de Capriniaco villa in Comitatu Laudunenfî fuper Aqui- lam fluvium pofita , fan&i Medardi nomine infignitam , cum atrio , capellis , accolis omnibufque legitimis appenditiis teneant. Statuimus quoque ut in parte illius montis , ficut hx très Ecclefix font fitx , videlicet fan&i Vincentii ôc fàn&i Genefii atque (àncti Hilarii , nullus ex nofois fidelibus dare manfiones vel accipere prxfumat ; fed nec eifdem fan&is locis fuifque fubje&is omnibus ali- quam contrarietatem injuftè inférât ; neque de rébus vel hominibusadipfasEc* clefias pertinentibus , five modo habitis, five in futuro conferendis , aliquam judicianam poteftatem exercere , aut fteda , vel thelonea à quoquam illorum hominum exigere unquam audeat. Hxc igitur omnia ad prxdi&um fan&i Vin- centii locum, falvo Epifcopalis fedis refpe&u , falvo in omnibus jure Ecclefia- ftico, noftrx au&oritatis confentientes ôt corroborantes prxcepto , Monachos E ibidem deputatos cum fuis omnibus fub immunitatis ôc libertatis teftamento vivere fancimus , ut tali ope fulti ad minifterium Domini noftri J. C. peragen- dum expediti ôt devoti operatores exiftant, optataque Deo ferviendi libertate ôt quietudinis tranquillitate potientes , liberiùs noftra pro communi falute per- petuis exorare temporibus valeant. Ut autem hxc noftrx ferenitatis auâoritas inviolabilem femper obtineat vigorem, manu noftra eamfubterfirmavimus, & de figilli noftri imprefiione infigniri juftimus. Actum Corapendio palatio Régis , anno Dominicx Incarnat, dcccclxxv, anno xxn régnante Lothario Rege. Signum Lotharii çloriofiffimi Régis. Ego Adalbero regius Notarius ad vicem domini Adalberonis Remorum Ar- chiepifcopi fie fummi Cancellarii recognovi. An, pjr)« Digitized by Google t£ LOTHARII REGIS XXI X. * î Villam Aines rcddit Monafterio Marchianenfî. ./iyW Miraum in Diplom. Belgicis pag. 43: M. vit' T ^ nomine fanélae & individu* Trinitatis , Lotharius mifeticordia Dei Fran. 1 corum Rex. Si fervorum Dei utilitatibus fabveniendo conférimus , profu- turum nobis hoc ad xternam bcatitudinem fore , nullo modo ambigimus. Qua- propter noverit omnium fanâx Dei Ecclefix fidelium noftrorumque , tam prx- Pentium quàm ôc futurorura induftria , quod cariffima conjux noftta Hemma adiens noftram prxfcntiam , humiliter deprecata eft ut quandam villam , no- B mine Aines , qux tempore Arnulfi Comitis fororibus ôc ( a ) fratribus in Cœno- fcio S. Ri&rudis degentibus injuftè fublata fuerat , ob remedium noftrarum ani- marum , feu anteceflorum noftrorum prxcedentium , jam di&o Cocnobio red- deremus. Cui aflenfum prxbentes , more prxdecefforum noftrorum Regum , reddidimus atque conccflimus prxdiâam villam Aines in integrum , cum om- nibus ad fe pertinentibus , ut deinceps habeant , tam Abbatifla Judith , quàm prxdi£toe forores , necnon fratres ipfius Monafterii S. Ri&rudis , poteftatem fa- •ciendi quidquid voluerint fine ulla noftra fucceflorumque noftrorum prohibi- tione. Et fi quis eis per quodvis ingenium auferre quxfiverit , iram Dei om- nipotentis 6c beats Riârudis San&orumque omnium incurrat ; libras verb auri perfolvat c , medietatem camerx noftrx, medietatem verb prxdi&o Monafte- rio. Et ut firmius maneat hoc, inconvulfumque fervetur , manu propria fubter- C fignavimus > ôc annulo noftri palatii juffimus infigniri. Signum domini Lotharii gloriofiiïimi Régis. Adalbero Notarius ad vicem domni Adalberonis Archiepifcopi fummique Canceliarii recognovit ôc fubfcripfit. Aâum Doacenfe Caftello , anno Dominicx Incarnationis Dccccixxvij, t egnante domino Lothario annoxxii féliciter. XXX. e* Char- Villac S. Quintini in paço Medencntenfï , quam pofïidet Monafte- Mon*/}. num S. Quintini in Iniula , immunitarem tnbuit. D Apud Martenium Tom. I Ampl. Collect. col. 326. 1 IN nomine fan&xôc individu* Trinitatis, Lotharius gratia Dei Francorum Rex. Si divinis cultibus operam dantes , facrx religibni fufiragari nitimur , progenitorum noftrorum privilegiis fulti jure regio utimur. Igitur notum fît omnibus fan&x matris Ecclefix filiis tam prxfentibus quàm futuris , quodAr- noldus Abbas Cellx fan&i Quintini , qux frta eft in fluvio Someiîx, in fubur- bio ejufdem municipii, ante noftram acceflit prxfentiam , humiliter noftram ' exorans excellentiam ut villx fan£ti Quintini , quam ipfi Monachi tenent in pago Medetenfi, nomine ( b ) Syngin , aliquid ex noftro beneficio largiremur ; quod pro Dei amore facere decrevimus. Prxcipimus ergo atque ftatuimus , ut ab hodierna die eadem villa cumfuo procin&u immunis maneat-ab 6mnique-£ rela Comitis , five regalium minifterialium ; fed quidquid in ëa corrigendum five in latronibus , five in aliis querimoniis fuerit , ex noftra conceffione Abbas Ôc miniftri ejus libéra utantur facultate. Ut autem hxc noftra conceflio in- violabilis femper maneat , manu propria hanc conferiptionem firmavimus, ôc anulo noftro fignari juflîmus. Si quis verb , quod minimè futurum credimus , contra hanc exfurgere tentaverit , primo iram Dei incurrat , deinde perpetuo «xilii periculo fuccumbat , Ôc quod repetit nequaquam obtineat. Signum Lotharii gloriofi Francorum Régis. • (a) Erat tune temporis eô loci duplex congregatio . viroruniaCQUilicnun:ubi modo folavirortua fupereft. ' ( b ) Vulgô Syvghm m Mtlantoii tn Flattdrtt. Adalbero An. 976. Digitized by Google * Caméra* DIPLOMAÏÀ. A Adalberô Notatlus vice Adalberonis Remenfis Epifcôpi recognovî» A£tum Lauduno Nonas Augufti Indi&ione i v , ( a ) anno xxm Lôtharil inciyti Francorum Régis» XXXI. îles cônceflas Mareolenfï Cœnobio confirmât. ApudMimum in Diplorfi. Belglcis pag. 45. IN nomine fanât* & individus Trinkatis, divina pfieordinànte gratia Re* W% Lotharius. Si in divinis cultibus Ecclefiam Dei ad fummuhi fan&ae religio- B nis ftatum fuftollere conamur , ab ipfo omnium bonorum remuneratore con* fidimus nobis fore compenfandum. Igitur notum effe volumus omnibus fan£hè DeiEcclefiae fidelibus, praefentibus & futuris, quoniam noftrâe dignitatis prae- fentiam dileâa conjux noftra Emma adiens , nobis retulit dolendo quoddam Coenobiùm àyenerabili Fulberto Praefule * fub regulari Canohicôrtim norma cen îr nobiliter fecùs Atrebatum fuper * Satis fluenta olim conftruâum fuiffe , quod * Scaxp. fitum eft in villa , quae dieitur * Mareolum , nunc verb penitùs deftru&um per * Martial violentiam fœcularium , & nimiam cupiditatem Theudonis Epifcopi , remotis inde omnibus , quae praedi&us Fulbertus ejufque fucceffores tradiderunt Cœnobio fan&i Amandi 6c fan£he Bertilte àd opus ftatrum, ob remedium animarum fuarum noftrorumque antecefïorum. Quoeircà praelibata conjux noftram reverenter expetiit munificentiam ut cônceflas res praecepti noftri mùnimine jam di£lo C Monafterip corroborare dignaremur. Nos Verb înterventu dile&ae conjugis no* firae Emmae fidelifque Dridonis , ob fpem divine remunerationis , pro ftatu ôt incolumitate regni noftri , pis petitioni aflenfum praebuimus, & jam di&âs res Canonicis praelibati Monafterii reddi praecipiimis : fcilicet manfum* in domini- * indoihfo catu , quod Fulbertus Epifoopus dédit eis in villa Mareolo ufque ad fluvium mcatum * Satis : in ipfa villa molendinum ûnum , fitum coram manfo èccleiïaftico , fit * scarpl -décimas quatuor molendinorum , quas Praeful Engramnus eis corttulit. Simili modo manfa duo in jam praedi&a villa, & fedes duas in tërra arabili , & bona*- fia xxiv ad opus ftatrum ipfius loci ; medietatem etiamCaminae datam ab An-; dremaro Prxpofito ipfius loci , ut habeant firmiter , & perpetuô , Démine in-' quietante , poflideant ; ea fcilicet ratione , ut cuhâis diebus vitae eorum pro •nobis & totius regni ftatu militare jugiter fatagant. Et ut haec noftrae corrobo- I) rationis conceffio pleniffimum obtineat ftabilitatis vigorem , manu propria fub* terfirmavimus , & annuli noftri impreflione aflignari juflimus» Datum Lauduni clavati anno dcccclxxvii. (b) XXXI I. Donationem Dervenfî Cœnobio fa&am ab Herib erto Comité Ex charte confirmât. lmo ' Apud Mabitlonium Tom.$ Annal. Bened. pag. /2*. E T N nornine fan&ae & individus Trinitatis , Lotharius divina propitiante cle- ah 980, X mentia Francorum Rex. Si juftis & rationabilibus fervorum Dei petitioni - bus aurem démentis impendimus, proculdubio exinde aeternam à Domino mercedem nos recepturos fpéràmus. Quapropter univerfis fanâae Dei Ecclefiac fidelibus , tam pracfcntibus quàm futuris , notum rieri volumus quod adeuntes regiae celfitudinis noftrae pfaefentiam dileâilfima fcilicet nobis conjux noftra ( a ) Legendûm , anno XXII, niO initium regni tionç à Mirone Comité & Épifcopo Gerun- xepetaturab ineunteanno pj4. denfi faôa Ecclefias ^.Stephani Balneolenfis, in ( b ) In exfecutione Teftamenti Àimerici Ar- Append. ad Marcaitt Hifp; col. p* j. Exarata eftigi- chiepifcopiNaibon. in Probat. Hift. Occit.Tom.» tur h*e fcrtftura donations die V Idus Julii, anno pag. 130. FaBa caria donationit Mius fub die Idus Dominiez trabeationis DCCCCLXXIX Indicl.FII, iunii, anno Inearn. Dont. DCCCCLXXVII,, Indi- anno videUcet XXV '• ex quo Lotarius ReX Francis?, ÔioneV, régnante Lothario anno XXLU. In Dona- rum regnandi fitntffit exordium. Tome IX, M m m m Digitized by Google *4* L O T H A R I I REGIS Rcgina nomine Emma , fimul etiam Adalbero fan&ae Laudunenfis Ecdefiae A necnon & Gibuinus Katalaunenfis Sedis Antiftites reverendi , intimaverunt no- bis qualiter Heribertus Cornes palatii noftri , nobis karus & fidelis in omni- bus , ad locum fan£ti Pétri Dervenfis Cœnobii , ubi fanâus Martyr Bercharius corpore requiefcit , humiliter venuTet , & quoddam fui juris alodium , quod à progenitoribus fuis illi contigerat , pro remedio animas fuae ejufdem loci fratri- busad fupplementum vini inopiae, quo idem fratres maximè indigere videban- tur, devotè tradidiffet,. Infuper etiam ad notitiam pofterorum fuaeque traditio- nis firmitatem cartam exinde & veftituram fub praefentia plurimorum fecundùm morem legalem fupradi&o loco publicè perfeciflet. Igitur hujus rei gratia prxdi&i Pontifices , interveniente quoque praefàta Regina kariflima nobis no- ftra conjuge, petitionem fupradi&i Comitis Heriberti unanimiter nobis infe- rentes , clementiae noftrae pariter fuggeflerunt ut hanc ejus traditionem , quam B ipfe Deo & fan&o Petro ob falutem fui fecerat , nos praecepti noftri auÛori- tate praemuniremus. Adjacet verb alodum in pago Otminfe, intra fines villa: quae Velcianas dicitur , notis ac legitimis terminis praefixum , fupra videlicet & infra illius aquae decurfum , ubi Vetus-Materna nominatur, ilU fcilicet alodo aequa penè portione conjun&um atque conterminum ; quod in eadem villa praedifti Monachi ab antiquo poflidere videbantur. Nos itaque cxlefti bene- ficio permoti , horum Principum noftrorum precibus aurem benignè accom- modantes, uteofdemDei fervos profalute noftra, necnon & dilette conju- gis , ac proie noftra , fimulque & ftatu regni noftri copiofius divinam majefta- tem exorare dele&et , decernimus atque conftituimus ut fupradi£tum praedium ab eodem Heriberto fideli noftro Comité traditum, abfque ullius contradi&ione perfonae legitimo ôc quieto jure , cum vineis , fdvis , jpratis , aquis aquarumve C decurfibus , terris cultis & incultis, exitibus & regreffibus in perpetuum poffi- deant ; & quicquid exinde facere voluerint , liberam & quietam in omnibus habeant facultatem, ea videlicet lege à nobis interpofita, ut û quis contradi- aor exfiftat , hanc multam fuftineat , ut centum auri libras regio Gfco noûro priraitùs inférât, & quod temeraria praefumptione conqueritur, penitùs obti- nere non valeat. Ut autem noftrae auàoritatis decretum per fuccedentia ten> pora contra omnia obftacula inviolabile permaneat, manu noftra ac fidelium noftrorum, tam Epifcoporum quàm Procerum Francorum, corroborari,& anuli noftri impreffione fubterjuflimus infigniri. Signum domni Lotharii gloriofilïïmi Régis. Arnulphus Notarius ad vicem Adalberonis Remorum Archiepifcopî reco- gnovit. Adum Lauduno-Clavato } anno Dominicae Incarnationis dcccclxxx , re- ^ gnante domno Lothario anno xxvn féliciter, (a) XXXIII. Quafdam Villas ab Elîfiardo Epifcopo fratribus Ecclefi* Paiiûenfis collatas confirmât. Ex magno Chartulario hujus Ecclejïœ lib. 19 c. $ u J N . no ™5 c fan£be & individus Trinitatis , Lotharius genitor , genitufque J. ejus Lodovicus, utrique opitulante gratia Dei Francorum Reges. Si Sa-E cerdotum ac Servorum Dei petitiones , quas pro utilitatibus & neceffitatibus fuis luorumque fubjeaorum nobis innotuerunt , ad erTedum perducimus , non iolum regiam exercemus confuetudinem , verùm etiam ad aeternsc retributionis beatitudinem talia fada, auxiliante Domino , nobis profutura confidimus. Id- circonotum effe volumus omnibus fana* Dei Ecclefia: fidelibus, tam noftris orefentibus quàm feilicet & futuris, quia vir venerabilis Elyfiardus Parifienfis Hccleliae Epifcopus noftra; innotuit ferenitati, fuggerentibus itaque ac interve- nientibus dilectis fidelibus noftris , videlicet dulcilfima conjugeEmma, atque dam^Sf^SS 1 ^ 0 ^^- â uâq S"- Inc «™**<™ DCCCCLXXX, amo XXVI régnât* 2o?d£h£ aI omo }°*a}£ S Michaëbs ^onafte- Lothario Rege. Edita efi à Mabillonio TomT^Aa- ïiojcuatm daivmftJultOtlndtfaoïuVIIltatmQab cal. Bencd. pag. $87, Digitized by Google I D I P L O M A T A; *4* AHugone excellentiflimo Duce, egtegiifque Praefulibus Àlberone Remenfi , Gibuino Catalaunenfi , qubd pro Dei omnipotentis amore , & futuro ejufdem Congregationis cavendo periculo , ne aliqua fucceflbrum fuorum aut faecula- rium perfonarum negligentia vel parcitate, oirdo in ea fede commemorata fu- turis temporibus perturbaretur Canonicus , quandam poteftatem , Spedonam nomine ,cum Ecclefia in honore fan&i * Beatidicata,,ac villamvocabulo Ma- * 5 > % eai cerias , cum terris cultis 6c incultis , vineis , filvis , molendinis, pratis , paf» * £ ^ ow " , cuis , pifcariis, aquis aquarumve decurfibus, ôc cum omnibus inibi juftè lega* literque afpicientibus , quam idem praelibatus Praeful Elyfiardus amore Dei duûus , tam à fuo quàm a fucceflbrum fuorum dominio auferens , in fratrum fanâae Maris praefatae fedis dele^avit ufus , per hoc regale praeceptum ftabili jure eis concederemus. Praeterea humiliter exotantes petierunt ut pro divino B intuitu , ôc pro ipfius Congregationis cavenda neceflitate , avorum noftrorum praccepta Regum ex ftipendiis ipforum fratrum , quae in membranulis vetuftif». fimis continebantur inferta, in hujus corpore praecepti breviter accumulata » regali au&oritate reconfirmaremus ad integrum : ob firmitatem tamen reli- gionis petiit memoratus Elyfiardus Epifcopus , ut 6c clauftrum ipfius Congre* gationis , ficut ab avo noftro Reçe (Jarolo , fupplicantè Theodulfo ejufdem loci Epifcopo , cpnfirmatum eft , jure perpetuo ac ftabili ordine corroborare- mus, qub abfque ullius inquietudine tam ipfius fedis Epifcopi quàm aliarum perfonarum fecuri viverent , 6c unufquifque Canonicus fuam propriam domum cum omni fubftantia dare vel vendere valeat , cuicumque voluerit tantùm ex fratribus , velut conftitutum eft à prifcis temporibus. Nos verb petitioni eo- rum , quia neceflariâ 6c râtionabilis erat , aflenfum praebentes , velut poftulave- Ç, runt fieri adjudicavimus , quatinùs nulla occafione , rîec Reipublicae fervitio quifquam ex fucceflbribus feu faecularibus perfonis impedimentum in futuro eis inferre potuiflet , pro quo à via rectitudinis ôc obfervatione Canonica eos oberrare necefle foret , fed de rébus fibi deputatis contenu, abfque neceflitate & inopia Canonicum ordinem tenere , 6c fine praevaricatione , quantum hu* mana finit fragilitas, obfervare quiviflent, ex femetipfis femper per commu- nem omnium aflenfum eligentes Praîpofitum 6c Decanum , qui ôc eorumdem provideant villas , ôc débita ftipendia fratribus fideliter adminiftrent. Quapro* pter ftatuimus atque jubemus , ôc noftra praeceptione confirmamus eis villas quas dudùm per privilégia , ôcper praecepta Regum habere nofcuntur, adeo-> rum neceflitates procurandas , ôc metu futurorum cafuum propellendo , vide- licet Ondrefiacum cum Ecclefia ôc altare , omnique integritate ôc fuis adjacent Dtiis; Aureliacum cum Ecclefia ôc altare , fuifque appenditiis ;Civiliacumcum Ecclefia ôc altare , ôc omnibus inibi adjacentibus ; Laiacum, Caftanedum cum Ecclefia ôc altare , omnibufque adjacentibus ; Balneolum cum Ecclefia ôc al- tare , caeterifque appenditiis ; Sulciacum cum Ecclefia ôc altare , ôc res in Lar- ziaco ôcinLotueo villa, cum omnibus ad ufus fratrum pertinentibus;Chriftoi- lum cum Ecclefia ôc altare , vel quidquid inibi ad praedictorum ftipendia per- tinet. Haec enim feptem altaria Parifiacae fedi attinentia praedi£tus rraeful Ely- fiardus ex proprio dominio fuo fine fua fuorumque fucceflbrum venditione f nullo contradicente, ftipendiis perpetualiter attribuit ipforum fratrum : Ele- riacum videlicet, Steovillam , Rofetum , Cellas ôc Vernou , Machelum ôc Sa- mefium, Mintriacum ôc Mauriacum, cum Ecclefiis ôc univerfis ad fe perti- nentibus ; Viriacum cum omnibus , quae videntur ad praedi&orum ufus fratrum E afpicere ; fed ôc medietatem nonae ac decimae , quae de rébus ipfius Ecclefiae , quae abftraâae fuerant ab iis qui eis utuntur , accipi folent. Hanc ergo praedi- Gtzm poteftatem Spedonam , ôchas nominatas villas , cum omnibus appendi- tiis ôc redditibus fuis , ut diximus , ad omnes ejufdem Congregationis necefli* tates ôc fuftentativa mortalis vitae miniftranda , vel quod à ïongo tempore ibi- dem funt afpicientia, vel ad prxfens afpicere videntur , aut deinceps à Deuni timentibus additum vel collatum fuerit , regali au&oritate ôc indulgentia , per hoc praeceptum confirmationis noftrae ftabili jure eis concedimusac confirma- mus i praecipientes ut nulius Epifcoporum per fucceflionés fubtrahere , mi- nucre , aut ad ufus fuos retorquere , vel alicui in beneficium tribuere , neque ullum impedimentum ex praediftis rébus eis inferre , fed nec fervitia ex eif- dem villis exa&are , neque ullas in aliqua re exa&ioncsindeexigere praefumant \ M m m m ij Digitized by Google *44 LOTHARII REGIS fi augere eis aliquid placuerit , licitum habeant ; (a) diftrahere autem vel mi- A nuere ea , qux pro Dei ftatuta funt amorc , nequaquam valeant. Eo namque ordine prxcipimus ôc corroboramus pro falutis noftrx remuneratione , & pro fanâx Dei Ecclefix ftatu , reique publicx gubernatione, velut ab anteceflfori- bus noftris confirmatum eft , ut nullus unquam ex judiciaria poteftate accin- ûus , vel quocumque modo , nullifque ingeniis in prxdi&is villis aliquam ju- dicandi poteftatem inibi exerceat, ne^ue aliquem cenfum, neque teloneum, neque ripaticum , neque rotaticum , neque portaticum , neque bannum , nec freda , nec ullas diftri&iones faciendas, nec ullas paratàs requirendas, nec fo- raticum , nec pulveraticum , nec ullas leges faciendas , nec de liberis homini- bus, albanifque ac colonibus in fupradiâa terra commanentibus aliquem cen- fum , vel aliquas reddibitiones accipere prxfumat ; fed quicquid fifcus nofter indeexigere autfperare prxfentialiter potuerit , requirere non prxfumat. EtB fi fortè calliditate Judicis àut alicujus perfonx ipfx emunitates alicubi irru- ptx fuerint, prifcorum lege , id eft folidis d c , mulftetur. Petimus ergo fuc- ceflbres nôftros ut hanc noftram liberaliffimam ita confervent conceflionem , ficut ea, qux ob amorem Dei xternamque mercedem ftatùerint,à fuis volue- rint fuccefforibus effe fervanda. Et ut hxc auâoritas , quam ob dileûionem Dei & animarum noftrarum remedium ftatuimus , firmiorem in Dei nomine obtineat vigorem , & deinceps perpetualiter inconvulfa permaneat , manibus propriis eam fubterfîrmavimus. SignumHlotharii gloriofiflimi Régis, filiique ejus Ludovici. Ernulfiis Cancellarius ad vicem Alberonis Archiepifcopi recognovir. Aâum Compendio palatio. XXXIV. c Ex Char* Monafterii S. Maglorii fundationem confirmât. tularioS.AU- gkru< Apud Gérard. .Dubois Tom. i Hift. Ecclejiœ Parif. pag. $48. IN nomine ( b ) Domini Dei 6c Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Lotharius ôc Ludovicus divina ordinante providentia Reges Augufti. Dum petitionibus Hugonis Francis Ducis rationabilibus & juftis divini eultûs amore favemus , fuperna nos gratia muniri non dubitamus. Proinde noverit omnium fidelium ftoftrorum , prxfentium fcilicet & futurorum follertia , quia vir prxtaxatus ho- norabilis noftram petiit clementiam , prxceptum firmitatis à nobis fieri ex re- jj bus , quas idem piè Monaflerio fan£torum ( c ) Bartholomxi Apoftoli & Afa- glorii Archiprxfulis Britannix urbis , fcilicet Dolenfis , contulit , quod funda- ' vit in urbe Parifiaca, ad Sanâorum corpora, qux ut peregrini hofpitabanturper àliorum rura. Eft autem priùs terra, in qua ipfum fitum eft Monafterium &ao- hum , quod datum eft ipfo die confecrationis ejufdem , videlicet redibitiones noftrarum prxbendarum , quas libéré tenemus , alodus quoque , quem dédit ipfo die tranflationis San&orum ex poteftate Miliduni cum omni integritate, 2ux ad ipfum pertinebat, & Capella inibi fita ôcconfecrata in honore fan&x >ei genitricis Marix. Item alix res , qux priùs datx funt ; unde prior eft Ca- pella in fuburbioParifiaco , haud procul à mœnibus in honore S. Maglorii de- dicata , cum terra inibi adjacenti , in qua ipforum eft fepultura Monacho- rum ; claufus etiam vinex juxta Saucias fitus, quem dédit bonx memorixHugo g («) Sic habet parvum Paftoralc. In magno fis Epifcopi 8c S. Maglorii ejus fucceflbris, cujuj Chartulario diftrahendi autem vel rmnueniu . corpus è Sargienfi Monaflerio , in quo deceflerat, (b) Infolita Invocatio. in Cellam Lehonium Nomenoii Ducis tempore (c) S. Maglorii Epifcopi reliqui* ex Armorica tranflatum fuerat. Pacatis rébus , cum Britones fà- Lutetiam Panfiorum tranflatae funt , ac depofitte in cras reliquias in patriam reportare vellent, abeis Ecclefia Collegiata S.BarthoIomaei,quae juxta Pala- exegit Hugo Cornes ut S. Maglorii corpus ih Bafi- tfaim fitaerat. Id faâum occafione bellorum qux in- ca S. Bartholomaei remaneret , in qua Monachos ter Richardum Normannorum Ducem ac Theobal- pofuit Canonicorum loco, multis reditibus etdem es j us a Coif^o Comité Monafterio S. Genefii de Fontanis conhrmat. in Jppend. ad Marcam Hijp. col. $2$* An.p8». y N ndmine fanftxôc indiyiduae Trinitatis , Patris ôc Filii & Spiritûs fanÛi,C X Hlotharius fuperna annuente clementia Francorum Rex Auguftus. Quo- niam quidem à praedecefforibus noftris excellentiffimae memoriz Francorum Imperatoribus atque Regibus fan&am DeiEcclefiam per orbem terrarum longé lateque diôufam femper venerari ac exaltariîn omnibus haud ignoram us, opor- tet nos etiam eorum per omnia imitari honores & adus, quô ad ilJam patriam t q»ô * qua illi Ecclefiam honorando fandam pervenerunt , nos etiam fubfequi me- reamur. Quapropter notum elfe volumus omnibus fan&z Dei Ecclefiae ftdeli-. bus , tam przfentibus quàm fiituris , quemadmodùm domnus Goifredus Dux Roflilionenfis pagi litteram tranfmiferit ad noftram clementiam , humiliter ob- fecrans quatenùs res ad Monafterium fan£ti Genefii , quod olim à paganis de- ftru&um fuit , & nunc Dei protegente mifericordia rezdificatum eft , & voca- tum Fontanis, pertinentes, cum his rébus, quas ipfe aliique Dei devoti adD. jamdidum Cœnobium tradiderunt , noftrz auâoritatis privilegio firmaremus , przfentibus tam Epifcopis quàm Abbatibus , atque regni Francorum Proceri- bus : quod ôc fecimus fecundùra ipfius petitionem, przfente noftra dileûiffima conjuge Hemma. Eft autem initium ipfius Monafterii in via vallis Afpiranx aux pergit ad Caftrum Vultrarium , 6c venit per femitarium quod tendit ad Torrentem villam , ôc pergit ad Cœnobium fan&i Andrez ôc per campum quod fuit quondam Franconis , proficifciturque perviam quz difcurrit de fànâoGe- nefio , ôc vadit ad Cœnobium fanâi Andrez, & per ipfam viam intrat in alte- ram viam quz venit de fan&o Genefio , ôc tendit in villa Elena ôc in rivo Ta- miano , ôc ufque in viam quz venit de Tamiano , ôc pergit ad fanâum Marti- Hum ufque in rivo Merdentione. Difcurrit quoque per Amendam quz eft iti termino villz Cabanez , ôc per rivum ibi adjacentem ufque in viam quz def- £ cendit ab Ebrulliano, ôc tendit ad fupradi&um Cœnobium fan£ti Genefii : pro- ficifcitur quoque perviam quz venit deOrtafano, ôc pefvenit ufque in rivum qui venit de Villalonga , vel ufque ad pogium qui vocatur Rodonellus , ôc exinde ufque ad fontem Albella pergit, necnon per ferram diâipogii ufque ad viam quz vadit de Villalonga ad Cœnobium fuprà nominatum fanâi Genefii , ôc tendit ufque in viam vallis Afoiranx : pertinet quoque ad fupradiâam vil- lam fanâi Pétri quz eft juxta villam Argelariam , cujus finis defcendit adip- fam Lenam quz ibi eft, ôcpergit per ferram di£tz Lenz ufque ad pogium qui vocatur Vigia, ôc ufque ad pogium qui vocatur Pera , ôc deflumine qui dici- tur Bafla ufque in flumen maris , ôc pergit per ipfam ferram maris ufque in fivo Rafanario, qui iatrat ineodem maie, ôc ufque ad ferram partitam, & Digitized by Google DIPLÛMATA» m A exinde afcendît per ipfum rivum ufque ad Maloprufum y ôc afcendit ad pogium Calbanum, & venit ufque ad Guardiam , ôc ufque ad Curco-curbo , & per fer* ram ipfîus pergit ufque ad Balneum , & tendit per eandem ferfam ufque ad fupradiâam Lenam. Pertinet etiam ad diâum Cœnobium Cella S. Johannis cum adjacenti ftagno , qui incipit ad ferram partitam in via quae venit de vico Lenae , 6c vadit ad Balneum aliam viam quae vadit de Bruliano ad villam Mulacam femitarium qui venit de Mediana , & pergit inter vineas de villa Mulaca & Malleola fanâi Genefd , vel in via publica quae venit de villa Mulaca ad vicum .... per viam jam diâam ad Sacellum de Darnago , vei in in terram Adroarii quondam Judicis , ôc tendit per ipfam ferram ficuti aquae vergunt contra jam diâum ftagnum, & ufque ad ferram partitam, & Cellafanâî Laurentii ad praediâum locum qui dividit inter villam Rocas in villa Torren* B tis. Et incipit finis ipfîus Ecclefiae per Portellas , ôc defcendit cum ipfo minario per traginam , & per ipfam ferram quomodo aquae vergunt ad ipfam viam qua6 venit de Rocas , & inde pergit per eandem viam vel ipfas vineas ad comam vel ad ipfam traginam quae defcendit de cacumine montis ad ipfas fepulturas , & villam Rocas, & in villa Torrentis fuperiore vel fubteriore ,& in villa Tan* jano , vel in villa Sunereda, ôc in villa Argileriis , & in Villalonga, 6c in Villa* nova , & in villa Molaria, & in villa Balneolis, & in villa Mulaca» 6c in villa Forças , 6c in villa Tapias , ôc in villa Bages , & in villa Rubiano , 6c in villa Hortafano , 6c in villa Tacione fuperiore vel fubteriore , 6c in villa Trefmals , & in villa Bonita , ôc in Villa-longa fuper flumen Tede , ôc in villa Terrelias > ôc in villa Sanâi Laurentii , ôc in villa Montana , Ôc in villa Rara , ôc in viÙa Cabannis, ôc in villa Cuflana. Omnia quicquid in his villis ôc in cunâo Roffi* C lionenfe pago fanâus Genefius habere dinofcitur , infilvis , in pratis , in vineis> in aquis , in multuris , ôc in falinis , fecundùm petitionem Ducis Goifredi ei« dem loco habenda atque tenenda teftimonio noftrae auâoritatis corroboramus* cum his quae funt in Comitatu Confluentis , Cella videlicet fan&i Martini cum alode, terris ôc culturisi ôc Cella fanâi Cucufatis cum terminis ôc finibus fuis ; ôc in villa Afcaione , ôc in villa Purciana , ôc in villa Suaniis , ôc in villa Evola , ôc in villa Fauliaria, ôc in villa Arriana , ôc in villa Afperi , ôc in locum qui dicitur Vallis magna , Ôc , . . . . Alane , ôc in Corros albos , ôc in villare Ac- marti Aulmae , vel inRaffago, vel inRofa, vel in Torofa; ôc in Cella fanâi Stephani in Comitatu Bifuldunenfe fîta cum terminis ôc finibus fuis, cum alodo qui fuit Rivolardi ôc Gifcafredi , qui eft in Arrenaria i Ôc Cellam fanâi Martini ôc fanâi Andreae qui funt in loco , qui dicitur Catafabricae , cum ter- D minis ôc finibus fuis. Omnia haec , quae hîc funt inferta , fecundùm petitionem cariflimi Ducis Goifredi , cum ftagno qui dicitur Alaiande , quem ipfe Dux ei- dem loco tribuit, ôc pifcationes ftagnorum, ad proprium jure perpetuo perhabendum , anuloque noftro fubterfirmare decrevimus. Aâum Lauduno- civitate regia, anno Jncarnationis Domin. dcccclxxxi, Indiâione ix, fubdie vu Idus Julii, régnante domno Hlotario Augufto fe- reniflimo anno xxvn , fîlto vero ejus domino Ludovico adolefcente egregio anno m. S. domini Hlotarii [ gloriofiflimi] Francorum Régis ôcAugufti. Arnulfus Cancellarius ad vicem domni Adalberonis Archlepifcopi fummi* que Cancellarii recognovit ôcfubfcripfit. f 4 * LOTHARII REGIS A XXXVII. ExOutrt». R e s & praedia Monafterii S. Pétri Rodenfîs confirmât» trio httjut * In Appendice ad Marcam Hifpan. col An. 99*. T N nomine fanâae & individu» Trinitatis , Hlotharius divina favente cle» X mentia Francotum Rcx. Noverit omnium fan&ae Dei Ecclefiae fidelium ac noftrorum follertià, quod Ildefindus venerabilis Epifcopus Elnenlis ôc Abbas Monafterii fan&i Pétri Apoftolorum principis Rotenfis adiens noftrae fereni- t-atis aulam, interveniente dileâa conjuge noftra Emma, humiliter deprecatus eft quatinùs ob noftrarum animarum feu anteceffomm noftrorum remedium , B res ôc praedia , quae Monachi ipfius loci poflidebant , noftri prxcepti munimine corroboraremus. Cui affenfum prxbentes , more praedecefforum Regum , om- nés proprietates & poffefliones ipfius loci , feu fines vel limites , cum adja- eentiis praecipuorum prxdiorum, quae beatiffimus Petrus Apoftolorum prin- eeps ex collationibus fidelium in Cœnobio Rotenfi retinere videtur , noftro re- gali confitmamus prxcepto , id eft , ab ipfa meda , quac eft infra portum Fra> xani , ôc ipfo rafo ufque in locum quem dicunt Tres-Fratrcs ; à parte videli* cet orientis ufque in médium mare , atque inde vadit ad ipfum locum quem vo- cant Molinum de Balafcho , indéque pervenit ad ipfam Tamarix , ôc inde per- git ufque ad ipfam Petramfictam , ôc pervenit ad ipfam matellam de Gome^ findo , atque inde afcendit per ipfam ferram ufque in ipfo ficlorro de monte Pininello , ôc vadit afcendendo ufque in fummitatem ipfius montis , atque def- Q cendendo pergit per ipfam viam ufque in locum quem vocant Sorberiolo, ôc defcendendo pervenit in ipfa clufà ôc ad ipfum cafàle de Frivalane ; inde vero afcendit per jam di&am viam ad ipfum cafalëm de Salvatore , ôr ad ipfum col- lum Rederix de vinea vetula , ôc pervenit ufque in fummitatem ipfius montis qui vocatur Caralio ; inde vero vadit per ipfam ferram ufque in collum de Ermcndo , ôc pervenit ad fontes five ad collum de Filmera, ôc inde ad collum fa nÛi Genefii ; ficque afcendendo ôc defcendendo vadit per fummitatem de ipfa ferra qux vocatur Cal mi , ôc pervenit fubtus ipfum caftrum, quod vocant Pinna-nigra , ufque in ipfas vineas de villa Palatio ; ôc inde vadit fubtus ipfam filvam,qux eft in parte meridiana fubtus caftrum Virdaria , atque fubtus ipfam rocam quam dicunt Fictorio ; ôc afcendit ad vallem deFulcîmania , atque per- venit fubtus fontes de Devotas in vallem de Fruione : inde vérô vadit per ip- jji fas rocas ufque in montem quem vocant de Infefta , ôc defcendit ad partem occidentis fuper ipfam viam publicam ufque in rocam Ventofàm ôc in locum 3ui vocatur Collum de valle Budica , ôc afcendit ad ipfam Crucem ; ficque efcendit ufque in viam de jam dicta Cruce per ipfam vallem ufque in rivo- lum de Budica ; ôc inde afcendit ufque in collum de Terrario , ôc pervenit in fummitatem montis quem dicunt de Rocha-Morena : deinde ad partes Circii defcendendo ôc afcendendo pervenit in fummitatem de ipfaWardia-Morefca, ôc pergit per fummam ferram ufque in paradam de Durando, ôc pervenit per jam dictam ferram ufque in Rederuz S, Genefii , & inde afcendit in ipfum po-» gium qui eft fubtus ipfum Tovafc : inde defcendit per ipfam ferram ad jam di- £ta meda qux eft intus in mare. Infra prxdi&os terminos funt conftru&x Ec- clefiae ôc caftella , erema , feu populofa, Ecclefia videlicet fan&x Crucis,Ec- E clefia S. Baudilii , Ecclefia S. Stephani , Ecclefia S. Fru&uofi, Ecclefia S. Vin- centii , Ecclefia S. Genefii , Ecclefia S. Pétri , cum caftro Miralias ôc omni- bus ad eafdem Ecclefias pertinentibus , ôc ipfum caftrum , nomine Viridaria , cum ipfo caftellare ôc fi&orio, Pinna-nigra, pum omnibus rocis , montibus, vallibus , terris , filvis ôc villariis , excepta filva S. Romani. In ipfo vero Co- mitatu Petralatenfe eft ftagnum de Caftilione cum ipfo gradu ôc Medaleixo fie omnibus pifeationibus fuis. In valle Rodas ftagnumSanguinarium. In villa Pala- tio, in Turricella, in vlla Acuti, in Petello ôc Stagneolo , cum ftagnis, pifeatio- nibus ôc omnibus villarunculis, adjacentiis ; in villa Pau, villa Judaïca, villa Nc~ vas , Villare ficco , Caftilione , ôc villa Palatiolo , qux vocatur Fortiano , Fur- tiano fuperiore ôc minore, Villano va, villa Saccari, Palatiolo, villare Hildefindi cum Digitized by Google ï P L 0 M A T À» ^ Acum ftagnis 6t pîfcationibus, villa Timinii , villa Petralatà > villa Cabànhàs I Oleaftrum fan&i démentis, villare Tudelini , Spedolia, villare Leudegarii* Cantalupus» In Comitatu Impuritano eft villa Militiano , qùeni vbcànt fah&l Pétri , villa Armentaria cum quafta parte Ecclefiae fan&i Martini , villa Moi* romi , villa Caniano cum portione Ecclefiae & ftagni , villâ Siveraha cum ftà* gno Salfo in villa Dalinala. In Comitatu Bifuldunenfe , in villa Lefcio , irt villa Molinos , in villa Ficaria» , in villa Morelli. In Comitatu Girundënfî rhân-i fum infra Gerundam , alodium Palaciolo cum Ecclefia fan&i Genefii , fan&i Juliani , fan&i Gaugini , & fan&ae Mafixj alodium Filgariis cum Ecclefia fân&i Cypriani , fan&ae Juftae. In Comitatu Barcilonenfe praédium Tordariae , ôc praesi- dium in Mardeponte Taliata cum Ecclefia fan&i Pétri. Ih Comitatu Ofoha, in villa Berga Ecclefia fan&ae Caeciliae cum manfos, ôc NuzmalÔc Caparia ; in Car- Bdona manfum unum ; in Cuirrhano Ecclefia fan&ae Mari* & fan&i Petfi , irt. civitate Limignana Ecclefia fan&i Andreae cum alodibust In Comitatu Cerda-» niae alodum in villa Exi ôc Olcegia. In valle Confluente praedium Villellaei lit Comitatu Roflilionenfe Ecclefia fan&i Salvàtoris cum alodibus ; in villa Lu- piano , in conjun&a alodes cum Ecclefia fan&ae Columbœ \ in Pohtiliaho in Aûnilos de villa Polleftros cum terminis fuis ôc Ecclefia fah&i Martini ôc fan&i Genefii; villa Forças cum Ecclefia fan&i Michaclis ; in Bigarànas alodum cum Ecclefia fan&i Andreae ; in Turilias alodum cum Ecclefia fan&i Pétri ; ih valle Afperi alodum , quod vocaht Rium Noagarium , cum Ecclefia fan&i Michaë* lis , alodum Compellis , alodum Montis nigri , qui eft in Taoga. Ih Fenolia- tenfe praedium Potiliani cum Ecclefia fan&i Andreae , praédiUm de Gavarcdo cum ftagno in curtes. In civitate Narbona manfos duos. Haec 6c omnia quae C univerfaliter à fidelibus collata vel offerenda praefato Cœnobio beatiffimi Pétri Apoftolorum principis conftiterint, tam inBafilicis facris quàm ih câmpis cul* tis ôc eremis , neenon in caftris atque univerfalibus ftagnis ac pifcàtiohibus * pratis, vineis , filvis, 6t villulis cun&is , ficut fuperiùs dixirnua, confirmamu* aregali au&oritate , ut habeat deinceps jam di&um Mohafterium poteftatem te* nendi^ poflidendi fine omni cohtradi&ione. Et ut firmius màneàt , ineonvul-* fumque fervetur, hoc ei praeceptum ficri juflimus , ac manu propria fubterfir-îî jnantes, anulo noftri palatii infigniri praecepimus» Signum domni Hlotharii gloriofiffimi Régis. Arnulfus Notarius ad vicem domni Adalberonis Remorum Archiepîfcôpi xc* legit. A&um (a) Èorciaco villa fita in Comitatu Afvernenfi friper fluvium * He* * plerium , anno Dbminicae Incarnationis {b) dcccclxxxii , régnante domnej JJlothario anno xxvm féliciter» fcXXVÏÎfc Res 6c praedia Monafterii Rivipullenus confirmât» fc*c&«rr«s In Jppendice ad Marcam Hijpàn. col. g 2 Z* lE^" IN nomine fan&ae & individus Trinitatis, Lotnaritis divinà opitulantè cle- An. ptu mentia Rex Francorum. Noverit enim omnium iah&ae t)ei Ecclefiae fîde* Iium ac noftrorum follertia , qUod Sénioffédus Venerabilis Abbas fan&ae Marias Rivipullenfis Monafterii unà cum caterva ipfius Coenobii * fitum in Comitatu * fit) £ Aufona , adjehs aulam noftrae ferènitatis , humiliter deprecatus eft quatinùs ob noftrarum animafum feu antecefforum noftrorum remediumres 6c praedia, quas Monachi ipfius loci pollidebant , noftri jpraecepti munimine corroboraremus* Cui aflenfum praebentes, more pfaedecelforum noftrorum Regum, bmhespro-; prietates five pofleffiones ipfius loci , fines Vel limites , cum adjacentiis prae- diorum , quae beata ôc glotiofa virgo Maria mater Dorhini hoftri Jefu-Chriftj (a) Putat Baluzius Boreiaeum eflecumlocum, DCCCCLXXXII, IndiSione X t régnants dormf qui hodieBro//iwdicitur,haudproculàConfluenu- Lothario XXV III. Commutatio fada inter Hildi-» ëus Elavetis & Alanionis. num Vitecomitem Lutevenfem 6c QuinabertunJ (b) Charta Adalberti Comitis & Abbatis fenéti Abbatem Gellonenfem, in Probat. Hift. Occin QiùntiniproMonafterioHumolarienfiapudHeme- Tom xpag. 136. Fafta earta comtnutàtime ifta m rseum in Probat. Hift. Auguftc Viromand. p. %%. ftria VI, Il Kal. Apriiit, àmo XXVUl reputnti 4£ium in Monajierio S. Qumm aimo Insarn* De». Lêttrk Rtgt* Tome IX, Nanq fj* ' LOTHARII REGIS «x collationibus fidelium in Ccenobio Rivipollenfi retinere videtur, noftro re- A gali confirmâmes praecepto. Concedimus itaque praedi&o Monafterio quod in circuitu ejus habetur , alodem ex latere uno pergentem, qui difcurrit per Ta- marizc, & infundk in Tezer; abalio latere per aquaeduâum , qui difcurrit ul- tra viUam Molas , ôc infundit in Tezer ; deinde afcendit per torrentem ultra in Gordanes , 6c afcendit per Fornellosufque in ferram fuper fdvam de Ordina, ôc pervenk in pogium fuper Villarcellum , ab ipfo Villarcello pervenit ufque in pogium Calveflum ; deinde pervenit in ipfa ferra fuper Ganfago minore , ôc infundit in rivum fanÛi Laurentii ufque in flumen Freber : deinde afcendit per rivolum qui difcurrit à villa Balbos ufque in ipfum collum de Balbos , & pervenit ufque ad villam Tamarice , ôc infundit in Tezer , ôc affrontât ad villa Archamala; indeverbin pogium Salomonis ufque in villam Molas. In eadem autem valle .alios alodes ipfius Cœnobii in plurimis locis ipfiusCœnobii, ideft, g vaÙis de Teurarios , villa Animancias , Struola majore , ipfa Agrenolofa , & alios per plurima loca. Simili modo conftituimus pifcationes quoque aquarum de Tezer à ripa mala ufque ad ipfa Spata , ôc de Freber de ipfa Corba ufque in Tezer. Mercati vero praefati loci teloneum ôc omnem juftitiam ibi peragen- dam ab integro concedimus. Parrochiam autem de ipfa valle, Ecclefiam fanâi Pétri cum ceteris Ecclefiis fibi fubditis , ficut GodmarusEpifcopus ibidem con- çeffit vel fucceflores ejus Idalcherius & Georgius Epifcopi , cum decimis ôt primiciis abfque tributo delegamus. Alodem , quod dicitur Matamala, cumEc- clefia in honore fanâae Mariae , ôc Ecclefiam de pogio Macanofo cum deci- mis ôc primiciis concedimus. Et habet affrontationes ex latere uno in pogio Tranfvadoni , pergit per ipfum rivulum qui pergit per ipfa loca , ôc injungk jn torrentes qui difeurrunt de ferra Vineolas ulque ad ipfum cinâum contra ipfa (J Tremolofa , ôc pergit per ipfa ferra ufque ad Portellam de Villalonga , ôc def- cendit in torrente qui defeendit de Lobaria , ôc injungit in pogio Tranfvadoni. Et in eadem valle Matamala alodem qui fuit Radolfi Epifcopi , ôc parrochia de Vineolas cum decimis ôc primiciis , quod Georgius Epifcopus concefUt ad domum fanâi Salvatoris abfque tributo , ficut in ipfa dote refonat. Et alodem qui Pino dicitur , cum terris , vineis , filvis , Ecclefia , ôc decimis ôc primiciis. Alodem qui dicitur Ecclefias çlavatas , cum Ecclefia fanûi Cucufati , fit deci* mis ôc primiciis, cum finibus ôcterminis fuis abfque tributo. Alodem verb quod dicitur Salfêâas , cum Ecclefia fanâi Pétri , cum decimis , primiciis , finibus* terminibus fuis abfque tributo. In pago Bergitano locum Broîitano alodem , fi- cut in illorum judicio refonat, ôc parrochia fan£tae Marias cum Ecclefiis fibi fubditis, ideft , Palatium Rodgarium ôc ipfa Pera cum decimis ôc primiciis abf-£> que tributo. Ecclefiam fan&iVincentii, quae eftin Albiols, cum ipfoalodeôB decimis ôc primiciis. Et in loco qui dicitur Suburbano, alodem cum Ecclefiis, ôc villa quae dicitur Gurgalas. J£t in loco qui dicitur Pontus, alodem cum Ec- clefiis quas dédit Guifredus Cornes fànctae Mariae. In civitate Minorifla alodem, id eft, cafas, terras ôevineas. In Monte-Serrato alodem cum Ecclefiis S. Pétri ôc S.Martini , ôc in cacumine Montis-Serrati Ecclefiam fan&aeMaria:ôcS.Af« • eifeli, cum tems ôc vineis, molendinis, filvis atque garricis ; ôc alodem qui di- citur Evolefca, cum terris, vineis, molendinis. Et in civitate Barcinona ca* fas cum curtibus, hortis, puteis, terris ôc vineis. In Comitatuqui dicitur Va- les , cafas cum curtes , hortos , terras ôc vineas. In Comitatu Aufona alo- dem Palatium , ôc alodem quod dicitur Galamerios , ôc alodem Felgarolas , ôc alodem quod dicitur Oligo , ôcDanielis villarem , alodem Siniliane, ôc alodem £ Eldelzello, Rocha Felicis, alodem Planedas. Et in eodem Comitatu Aufona alios alodes in multis locis , id eft, ipfa Devefa. Et in Viftizano cafas, terras vineafque plurimas. In Comitatu Cerdanienfe , valle Lilitenfe, villa Araione- 3o, Êccleiiam cum decimis ôc primiciis, alodem quod dicitur Liledo & Ge- fiebredo , pogium Meranegas , ôc Merola. In loco qui dicitur Garexer ipfos alo- des cum Ecclefia, decimis ôc primiciis; de ipfo portu ufque Regulefo, cum terras, cum vineis , pratis , pafeuis ôc filvis. Ecclefia quae eftin Scarit , cum de- cimis ôc primiciis. In Cerritania alodem qui dicitur Luc , cum Ecclefia , de- cimis ôc primiciis , ôc alodem de Moleoï , ôc alodem Bor , Ôc in eadem Ceri- tania , in plurimis locis , cafas , cafalibus , cum vineis ôc terris. Et in Comi- tatu Urgellitanenfi alodem qui dicitur Exeduci > ôc in multis locis in eodem Digitized by Google D I P L O M A T A. tfff . A ComîtatU terrâS 8c vîneas. In valle Confluenti alodem quî dicitur Evol , 6C' in eadem valle , in multis locis vineas ; in locum qui dicitur Bulâ , terras 8c> vineas. Et in valle Petrarienfi alodem qui dicitur Planczas , cumEcclefiis, de- cimis & primiciis ; in Ventolano cafas , terras & vineas ; 8c in Campo Manco-* nos cafas , terras & vineas; 8c in Mazana cafas, terras & vineas. Et in eadem valle in aliis locis , cafas , terras & vineas» In Comitatu Bifuldunenfe alodem qui dicitur Pogium-malum , & alodem qui dicitur Tranfvolox , 8c Infula - ro* tunda , & Beguzano, & alodem qui dicitur Jovo , ôc Argelagarios ; 8c in Valle* alta , 8c in Juviniano , cum cafis , vineis & terris ; in locum qui dicitur Judicas,' cafas , terras , vineas , 8c Veinedas cum cafis , terris. In Comitatu Gerundenfe alodem qui dicitur Pera, cum cafis , terris 8c vineis, 8c Ecclefia S.Ifidori qui ibidem eft, cum decimis 8c primiciis; in Valle - mala cafas , terras , vineas; B in valle quae vocatur Boflb , locum qui dicitur Ingelatus , cafas , terras, vineas y ôcfilvas, 8c alodium quod dicitur Pineda, alodem qui fuit Olibani Prefbyteri. In Comitatu Cerritaniae ipfum alodem qui fuit Guadalli Vicecomitis cum Ec* clefiis fuperpofitis quae ibidem funt fuperpofitae ; in locum quem vocant in Valle-vetere , Ecclefiam S. Martini 8c S. Saturnini , cum finibus 8c terminis fuis , decimis 8c primiciis. Jn pago Bergitano alodem quem dicunt Benevivere, & Merles, Nabares 8c Serra. In Cardona alodem, cafas , terras 8c vineas. In Comitatu Barcinonenfi alodem quod fuit Egofredi , quod vocant Kama , cum Ecclefia S. Pétri , cum finibus 8c terminis fuis. In Comitatu Confluente Eccle* fia S. Clementis cum alodibus fuis 8c finibus ac terminis.Jn valle Afperi villam quam dicunt Hermos , cum finibus 8c terminis. fuis ac filvis. In Roverofo ca- fas cum terris 8c vineis 8c ermis. Haec omnia quae univerfaliter à fidelibus col-' jC lata vel offerenda praefato Cœnobio fan&x Mariae conftiterint , tam inBafilicis facris quàm in campis cultis vel ermis , necnon 8c in caftris atque univerfali* bus ftagnis 8c pifcationibus , pratis , filvis, vineis, & villis cunâis , ficut fu- periùs diximus, confirmamus regaliau&oritate,ut habeat deincepsjamdiôum Monafterium poteftatem tenendi , poflidendi fine omni contradi&ione. Et ut firmius maneat per temporum curricula , inconvulfumque fervetur , hoc ei prae- Ceptum fieri juflimus , ac manu propria fubterfirmantes , anulo noftri palatii in* figniri praecepimus. Signum domni Lotharii gloriofiffimi Régis» Arnulfus Notarius ad vicem domni Adalberonis Remorum Àrchîepîfcopl relegit. ASum apud {a) Parintaniacum villam fitam in Comitatu Arvernenfi fubtus caitrum Uzo , anno Dominicae Incarnationis dcccclxxxii , régnante domno Lothario anno xxvim féliciter. (J>) XXXI X. Pictavenfe (c ) Coenobium S. Trinitatis fub fua tuitione fufcipit." Apud D. Claud. Ejîiennot in Antiquit. Bened. in Diœceji -* Piclavenji, pag. 474. IN nomine fan£be 8c individuae Trinitatis, Lotharius divînaordïnante prô* ^ videntiaRex Francorum. SpeciaKbus cujufcumque fidelium noftrorum cau-r. J£ fis infpe&is fubveniendum efle regalis au&oritas monftrat , qùantb magis ad debitam generalitatis providentiam aequum dignumque pertinet , ut Ecclefiac Catholicae atque Apoftolicae, quam Chriftus mo pretiolo fanguine redemit, {a) Exiftimat Baluzius Par'mtaniacum eutn lo* fuIaÀbbati, data dicitur amw DCCCCLXXXIIIi cum efle , qui levi mutatione hodic vocatur Pa~ Lotharii Régis anno XXIX. Apud Heraerxurn in rentignac, ad Elaver contra Iciodorum , quod in Probat. Auguûae Viromand. pag. %i. altéra Elaveris ripa fitum eft. Uzoni feu VJfoni ma- ( c ) Idem Diploma editum eft a Beflio in Probat*' net etiam nunc luum nomen ; qui locus tribus paf- Hift. Comitum Piâav. pag. iy t, & in Probat. Tomi fuum millibus à vico Parentiniaco , feptem circi- xGalli» Chrift. col. 361. Fallitur dotanus Eftien- ter àBroffaco diftat. not cum ait feillud ex autographo defcripfilTe , vel ( b ) Charta , qua Adalbertus Cornes 8c Abbas malè legit. Illud contulimus cum Exemplari vifo ÔC S. Quintini principis Ecclelue magnam partent recognito anno x\fj. aqus Somente confert Arnoldo S. Quintini delnr JSTnnnij toi LOTHÀRII REGIS, çamquë hobls , cujus per adoptionem filii exiftimus , regendam tuendamque A commifit, piam folUcitamque in cunais cutam gerere ftudeamus, & ut m cius profeau five exaltatione congruam dcbeamus exhiba» duigentiam , ad À* neceflitatem & utUitatem atquc dignitatem neceffaria & utma providea- mus conftituti. Sana* igitur Ecclefix Cathohcx filas , De» noûruque fideh- bus , przfentibus fcilicet & futuris , perfpicuum effe volumus quoniam confo- brini Ducifque noftri potentiflimi Eblonis conjux dluftris , Adela yocabulo, noftram expetiit ferenitatem quatenus pro noftra conjugifque & prolis falute, regni quoquc noftri ftatu Cœnobîo noviter m Piaavia urbe ab inclita génitrice fua oer affenfum Marchionis Willelmi fui mdem filu conftruao , atque in no- mine & honore fanage Trinitatîs dicato, noftrx auforitatis pxcepto mum- men & robur przbere dignaremur. In quo Cœnobio veneraoms matrona & fundatrix Adela ad honorem & cultum (a) divinum adminiftrandum , cum fa-B tis honeftiffimum apparafiet ornatum , & Monacharum (*) Deo famuhtufa- rumetiam aggregato ccetu , qux fub Abbauffx ilhc ^imperio fecundum Regu- lam fanai patris Benediai probabiliter viverent , fufficientiam neceûararum copiosè addidiflet rerum ; confiderans qubd adhuc effet quo egeret ; ( eget enim femper femineus grex divino cultui mancipatus bacerdotum & eorum oui in Clero funt folatio miniftrorum ; nec rationabiliter valet confiftere fine eo ) ■ impetravit ut quamdam Abbatiam , qux olim Monafterium puellare fanca Pétri vocitatum ob puellas ibi defervientes , nunc verfa vice , quoniam fors om- nia verfat tredecim Canonicis inftauratum , eidem Cœnobio attnbueret ; ira ut amodb tam ipfa Abbatia quàm Canonici , eorumque Prxbendx Abbatiflïs fopediai Cœnobii cum integritate omni fubjaceant: ficque loci opportumtas, noftra cum Dei auxilio fuperveniente audoritate, intégra exifteret. Igitut pe-C titione accepta, decrevimus fidelis noftrx , cui nihil ratumnegare fes judica- mus , petitioni fatisfacere, cum neque matri ejus , neque fratri velimus con- traire. Si quis hune locum noftra auaorkate rundatuminquietarepraefumpfe- rit , libras auri centum multetur, medietatem Monafterio prxdiéto , Caœerx noftra: alteram , ccepto defiftens ; atque anathematis ùnâi Spiritûs, Sanaorum- que , Sanaarum etiam , feriatur & damnetur. Statuimus ergo , & noftra au- aorkate regia confirmamus ad illum etiam locum omnia qux five mater, five filius contulere, feu qux ftdeles coliatùri funt, tam in ornamentis Ecclefiafti- tis quàm m xdificiis circum & extrà pofitis, Ecclefiis , villis & omnibus legi- timis appendiciis, inconvulsè tenenda , quietè poflidenda, omni înqmetudine fecluû! Ut autem hxc noftrx ftatutionis feu confenfionis audontas majoris per fuccedentia tempoxum curricula effet roboris , hoc inde prxcepti noftri R feriptum fieri , [ & ] bullx noftrx juffimus impreffione infignm , anno Domini- cxfncarnationis (c ) dcccclxii, Indiaione x, régnante Lothano gloriofiffi- mo Rege, fub anno nono regni ejus. Sigillum Lotharii Régis excellentiflimi. . Datum Lauduho urbe regali. ArnulphusNotarius advicem domini Adalberonis Archiepifcopi recognoviç Skrelegit: . . ( « ) Apud Effiennot Domino. ■ 97» eleÔweft A«:hiepifçopus Rcmenfis poft mor- (*) Ibidem, DeofJSà...... Mafg* H- tern Odalrici qu* cormgit v.» Idus » Novcmbm (iyCottîgendum , mno VCCCCLXXXU~{vb anno Adalberonis nul poft Adalbeioncm , «nu anno 977 XXIX r«g»i *juu Nam 1 ». Adalbeco soawû anno confeaatu* eû Epifcopus fcaudunenUa, Digitized by Google Res Noviomenii S> Eligii Mona&erio Côftcefôs confirt^aCn Apud Vajforium in Annal. Ecclejiz Noviom. pag. $zq> IN nomîne fan&ae & individu* Trinltatis , Lothatîus fupertia annuente ctô« ® & * mentia Francorum Rex. Si San&orum locis ad cultum Religionis olim ** 4 * inftitutis , fed proh dolor ! noftris temporibus converfatione Religioforum in eis incolentium à propofito fanûitatis penitùs alienatis , opem régis au&ori-. tatis noftrae prxftamus , [ dignam ] proculdubio retributionem in acterna vita, Bhabere non dubitamus. Hujus rei gratia feire volumus cunQis regni hoftfiPrU. • matibus , qubd Lyudulfus (a) nepos nofter Noviomorum Praeful adiitregiam celfitudinem noftram , petens ut fibi concederemus licemiam in lahâà reli* gione Monaftici ordinis reftaurandi locum beati Eligii in fuburbio Noviomo* rum ûti : qui videlicet locus à fan&o Eligio quondam in Monaftica religionede* center inftauratus , fed paganica infeftatione pbft devaftatus atque à Radulfb fupradiâ* urbis Epifcopo ante plufes annos, favente fibi pâtre noftro glorio-, fiflimo Rege Ludovico , in praedi&o ordine Monaftico denuo eft relevât us* Verùm jam diâo Prxfule humanas res déférente, pravorum invaluit confenfus £ atque idem locus priftinae inftitutionis honeftate eft privatus. Quam rem gravi-» ter mente ferens praeferiptu* Lyudulfus NoviomicaeutbisPontificatumadeptuSj .petik fibi à noftra celfitudine fieri hoc régi* majeftatis deçretum ad immunita- C tem jam diâi loci à fc Monaftica religione , ut ohm fuerat , reftaurati , ea fei* licet ratione , quatinùs jam diâus Ordo monafticus deinceps abfque ulla in* quietudine fupervenientis Paftoris in pr*diûo Cçenobio confervetur : atque res tam à praedi&o Pontifice Lyudulfb , quàm 6c ab antecefloribus illius eidera loço conceflae perpetaaliter maneant ; nec uMius temeraria prefumptione Pa*. ftoris inde aliquando fubtrahantur. Quarum rerumifta funt nomina ;Calneius,' Bulgiacus , Verleius , Carifiola , Raimbertiçurtis , Mainnulficultis » in Badin-» cuite manfus unus ampliftlmus cum culturis 6c pratis ôc.âliis terris quamplu-» rimis i in Batbodio ôcApilleio villis manfi feptemôc molendinus unus cum co* Joniis & pratis quamplurimis ; inBehireicùrte manfus unus cumvineauna; in villa , quae vocatur Diva , manfus unus cum vinea & pratis ôc camba ôc terris $ in villa Andau manfus unus cum terris quamplurimis ; in villa Berhuncurté P manfus unus } in villa Cantetuncurte manfus unus; in villa Prinpretia manfus unus valde bonus i in villa Cenca manfi duo : Abbatise quoque 3. Stephani juxt* praedi&um Cœnobium fit* cum terris ôc pratis ôc tribus molendinis; quartus quoque molendinus fuper Hizeram fluvium quod vocatur Villare ; vineae quo- que quamplurimx eidem Coenobio adjacentes: in villa Grimenia manfus unu? optimus ; in villa Murmuliaco terrx quamplurimae cum uno manfo ôc fylva ôç pratis ; manfus unus quoque qui Hibericurtis vocatur cum fibi adjacentibus ter* ris > in villa Curtedominica manfi duo cum tribus culturis ôc filvaoptima. Hacç igitur praefata omnia in integrum ob petitionem memorati venerabilis Epifcopj Lyudulfi memoratis Monachis ôc Abbatiprzdiâi Coenpbii pet hoc noftratcel* iitudims precceptum concedimus 6c connrmamus , quatinùs ea libéré poffi* deant 6c regant; eo tamen tenore ut, quamdiu eadem congregatio Monacho- |E rum , favente Deo , inibi perftiterit , noftri memoriam ac Reginae noftrae feu fv lii noftri Ludovici Régis 6c jam difti Pontificis Monachi in fuis orationibus ha* béant. Et ut hoc per omnia tempora inviolabUiter obfcrvetur,manu noftra fub* - , tus firmavimus , 6c annulo noftro infigniri juûunus. i Signum Lotharii gloriofiflimi Régis. Ego Arnulfus Notarius advicem dominiAdalbcromsArchiepifcopi fummi^ que Cancellarii fcripfi. (è ) r ( a) Lyudulfus natt»s eft e* Alberto Vitoman- ( *) Charta donatiônis fàa« Mooafterio Tue* denfi Comité & Getberga , Gerberga Lotharii ma- norcienfi à Warino , io Probat. nor« Hifl. Tre* tris filia ex Gîîleberto Duce Lotharienfi , cui Get- note. pag. ixo. Datamtnft Jwtio,frris fecuttda, a*** berga païens nupta fuerat, antequam Ludovic* butern. oom.DÇCCCLXXXUI > & anno XXX rr- Tranfmarino copularctur, gnmtl*t»rio Rigt, Nnnniij Digitized by Google fa LOIHARII 1EOIS XLI. A Res concédas à progenîtoribus fuis Noviomenfi fancvti Eligii Monafterio confirmât. Apud Vafforium in Annal. Ecclefia Noviom. pag. N nomine fanâae & individu» Trinitatis , Patris & Filii & Spiritûs fanâî. Ego Lotharius divina annuente clementia Francorum Rex. Si piis petitio- hibus fummo Régi Chrifto in Cœnobiis militantium noftrae exauditionis aurem declinaverimus , quomodb fub tuitione regiae noftrae majeftatis tranquille in ordine fuo degant , & paci regni noftri , & viâoriae , ôc faluti noftrae profutu-B rum fperamus. Scire ergo volumus cunftos regni noftri Primates, tam prae- fentes quàm futuros in perpetuum , qubd venerabilis Litrannus pater Cceno- bii fan&i Eligii in Noviomenfi fuburbio fiti , noftram adiit excellentiam , pe- tens fibi regiae libertatis decretum fuper omnibus quae vel à nobis , vel à pro- genîtoribus noftris Regibus , five à caeteris fidelibus Ecclefiae fuae tradita funt , fieri, quorum iftafunt nomina : Calneius cum Ecclefia Novavilla , Bucetrius, Caurem, Wafemias, Salinas. Iftapiae (*)memoriae nepos nofter Lyudulfus, ' Noviomorum Epifcopus, à genitoribus fuis jure hereditario fibi reliéta, per ma- hum noftram praefato Coènobio , adftantibus ôc aflentientibus fratribus fuis ne* potibus noftris, ( b ) Alberto Viromandenfi Comité & Guidone, cum omni di- ftri&u & integritate totius libertatis contradiderat: ôc nos precibus ipforumpiè làventes , utpote qui ea forori (c) meae , matri eorum dederam , concedimus,C & feripto noftro confîrmavimus , & praefenti feripto confimamus. Confirma- mus & villas, quas praefatae civitatis Noviomi Epifcopus , cognatus nofter Ro- dulphus per manum patris noftri Ludovici pii Régis , cum omni integritate totius libertatis eidem Cœnobio contulerat, Verleium fciJicet, Mahericurtem , Oulliacum cirm Ecclefia , Beericurtem. Confirmamus & villas quas à proge- nîtoribus noftris Regibus , Clodovaeo feilicet ôc Ludovico fibi datas , antiqua pofleffione eadem Ecclefia tenuit , ut ea libertate in perpetuum poffideat , qua regalis celfitudo , quae ipfi dédit , poflidebat. Horum haec funt nomina , Carifiolas , Hemimberticurtem , Manencurtem , Sigericurtem , Badincurt , Babodium cum molendino uno ôc coloniis ôc terris , ôc pratis quamplurimis ; in Apilleio cenfus & terras ; in villa Diva hofpites cum vinea ôc pratis , ôc camba ôc terris; in villa Andau hofpites ôc terras; in villa Beemcurte hofpi-j) tes ôc terras ; in villa Canetuncurt manfus unus ; in villa Prinpretia hofpites , terras , filvas ôc prata ; in villa Cellem manfi duo ; in villa Gimenia manfus tinus optimus ; in villa Murmuliaco terrae quamplurimae cum uno manfo, ôc filva ôc pratis ; in villa Curtedominica hofpites cum tribus culturis ôc filva op- tima. Indulgemus etiam fratribus ejufdem Ecclefiac winagiam , ôc telonium in omniregno noftro fuper omnibus, quae vel de propriis fumptibus vendide- rint, vel in proprios ufus emerint. Sufcipimus etiam eam in conduâuôc eufto- dia noftra , tam fubftantias ipfius quàm ôc homines capitales ejus , qui ficut ab antiquo in omni regno noftro fub libero refponfo fine alicujus advocati infe- ftatione extiterunt, ita in perpetuum fub tutela noftra ôc fuccedentium nobis Regum permaneat. Haec igitur ut rata ôc inconvulfa femger maneat, ôc regia au&oritate praecipio , ôc feripto cum figilli noftri impreffione configno , ôc Pri-K rnatum noftrorum atteftatione confirme * Heriberti ' ~ S. Lotharii Régis gloriofiffimi. S. * Alberti Viromandenfis Comitis. S. Gui* donis fratris ejus. Ego Arnulfus Notarius fubfcripfi ad vicem Adalberonis Archiepilcopi fummi Cancellarii. ( a) Mabillonius Tomo j Annal. Bened. p. 66% Guido Thefaurarius apud Vaflbrium pag. 75». ejcîiis vocibus fia mentorit* colligit Lyudtrifum . < b) Corrigendum , Heriberto. Nam Alberto! jam fuifle mortuum. Idem tatnçn loco citato p. 9* Lyudulfi erat pater > non frater. probat pluiibus exemplis hune tituhun datum vi- ( e) Gerberga eorum mater filU erat Gerberga ventibus. Et certè Lyudulfus, qui creatus eft Epi- matois LotharUj fcopus anno $77, fedit annos duodecim , ut tcûatiur Digitized by Google ' PIPLOMAT Ai %st À XL IL Immunitatem tribuic Carnotenfi S. Pétri Monaftetïô» * g* te»* tario hujut Ex Schedis D. Claudli Eftittmot* iV°. 5?4>pag. zG& ' IN nomme fanétae & individuae Trinitatis , Patris vidçjicet , FUii & Spiritûs* s 8 * fanâi , Lotharius propitia divinicate Rex» Sicut de tabernaculi gloriae Dei décore in. praefenti faeculo cogitaotibus , in domo aeternitatis ipfius vitae refera- tur aditus, ita ejufdem pervaforibus proculdubio in inferni barathro perpétuât mortis patebit ingreffus» Huic fpei fideliter incumbendo invifibili vefitatc gaù* ' demus, huic inhaerendo firmamur. Quapropter univerfalis Dei Ecclefiae ora- B nium fidelium noftrorumque , tam praefentium quàm fuccedenti faeculo futu* rorum, noverit pia fagacitas, quia fidèles noftri regni, Odo fcilicet Carno* tenfium Praefùl , atque illuftriffimus Cornes fidelis hofter ac inter alios magis di* le&us Odo cum fua aequè conjuge Berta, nepte utique noftra dulciffima, magni* ïicentiae noftrae genua fuppliciter àdierunt, accedente quoque etiam in hoc in* cliti Ducis fidelis noftri Hugonis favorabili obfecratione , ut quoddam Mona* fterium , quod in fuburbio praenotatae videlicet Carnotinae civitatis in honoré beatiflimorum duodeni apicis principum Pétri & Pauli Deo propitio confiât nobiliter fundatum , non minimo grege ibi opinabiliter redolente Monacho* tum , contemplative vitae inftitutionem probabiliter retra&antium , noftrae fere* nitatis aliquo munere fublimiùs dignaremur decorare. Eft enim egregium decus , j eritque Chrifto favente in facculorum progenies ipfius Monafterii celfitudo fem* Cpcr in tripudio, gloria Monachorum in triumpho , & exultatio plebis fpiritali in jubilo, [fi] quod praediâi fidelis noftri Comitis Odonis [ largitate ] , five propè five longé in ejufdem Monafterii poffeflione pertinere feu refpicere vi- detur , vel fidelium devotione futuro tempore conferetur , ibidem noftrae foli* ditatis procefïu quafi muro & quodam antemurali ab omni exaâione , quant terrena juftitia videtur exigere, liberum redderetur & immune. Igitur de Del caufa atque ejufdem loci reverentia piè pertraâantes , per deprecationem prae* fatorum fidelium noftrorum ,maximè tamen fupplicibus votis confenfuque pa- riter benigno fuperiùs nominati fidelis noftri Odonis Comitis, necnon ipfius praefatae conjugis , quorum , ut di&um eft , fuppliciter invigilanti folertia prae- fens noftrae au&oritatis fupradifto Monafterio confertur anchora ex more regia* celfitudinis ; atque conftituimus praenotatum Oratorii locum , cum cun&is fini* D bus rerum in univerfis Comitatibus five beneficiis faepe memorati fidelis noftri Odonis Comitis fibi adjacentium , univerfaliter ab omni refpe&ujudicum , or- dine mundi decurrente , inviolabili foliditate folutum & illibatum permanere } ëa fiquidem ratione , ut ab hodierha die & deinceps , remota omnium pote* ftate, nullo aditu, nullo tempore aliquis principum ecclefiafticorum autfaecu- larium , Pontificum , Ducum , Comitum , Vicariorum vel quorumlibet diverfi generis Ofificialium in clauftro praediâi Monafterii, aut in cundis rébus , juxta ■quod fuperiùs decretum eft , ipfi adjacentibus aliquas impetat exaâiones, ideft. neque bannum , neque diftriâum, aut quicquid in aliquo terrenae juftitiae titulo dici poteft : videatque pia ac provida follicïtudine tum ecclefiaftica, tum faei» cularis celfitudo praefentis ac futurae generationis , ut id quod pro Salvatorisex* optabili amore , pro fcelerum integerrima àdemptione , pro beatae fpei perennî £ perceptione , Apoftolis fummi apicis concedimus , caftè & inviolabiliter , fu- gillatis penitùs calumniis totius perfidae conceptionis , confervet in perpetuumj & roborante bonitate , defendat in aevum ; quoniam quidem tune fervi Dei at« tentiùs & liberiùs vacabunt orationibus , fi non inquietabuntur corda eorunj querimoniis forenfibus. Ut autem in Dei nomine hoc ediâum au&oritatis no- ftrae in facculorum fucceffione validiori innitatur vigore , manu propria ipfum fubftipulavimus, & annuli noftri figillatione informari atque nobilitari impera* Vimus. Anno ïncarnâtionis Dominicae (a) dcccclxxxiih , anno xxxi régnant^ («) Malè inChartulario, annopcccçLX^ivii. Apud Smimarthangs Tfrfao * Galli* Chrifl. t>. »8f)Iflt ^itur, anno DC£CCLX2£Xr x • * ' x * Digitized by Google Ctf LOTHARII REGIS domino Lothario gloriofiffimo Rege. A&um Compendio palatîo; Ego Arnulphus Notarius ad vicem domini Adalberonis Archiepifcopi & ifummi CanceÙarii recognovi. Signum Odonis Comitis. Signum Gilduini. Signum Falchetii. Signum AU fcherii. Signum Teudonis. Signum Huberti ôc filii ejus Huberti. Signum Ho- donis. Signum Hugonis. Signum R&inaldi. Signum Erchembaldi. Signum GU lonis. Signum Guafcelini. Signum Adraldi. Signum Hervei. Signum Haimo- Dis. Signum Nivelanis, Signum Robert!» X L I I L hujUt^S^ £c$ concertas Monafterio S. Cucuphatis in Diœcefi Barcinonenïî fi*™, " ■ confirmât. 8 In Append. ad Marcam Hifp. Col, £3/. Jta.rf*. T N nomine TanEt* 8c individus Trinitatis, Lotharius divina ptopitiante de* \ mentia Francorum Rex. Si loca paganoram tyrannide defttuéta pracdiorum Sanctis aliquando traditorum reftaurando noftrae benivolentiae muniminis fir- tnitatem eis adhibemus , id proculdubio ad noftrae remedium animae profutu- mm cîTe non dubitamus. Quapropter omnium noverit fan£be Dei Ecclefiae fi- delium noftrorumqué tâm praefentium quàm & futurorum induftria, quoniam •S. Cujggt adiens noftrae dignitatis pracfentiam quidam Abbas Coenobii fanâi* Cucufàtis, 4* WtU qj 0 nomme 9 noftram humilker expetiit clementiam quatinùs cunûas res C Monafterii fan&i Cucufàtis , quod eft fitum in loco vocato O&aviano , o&o miliarios diftans à Barchinona civitate , quondam conceffas , vel in po/hnodum concedendas noftrae regalitatis decreto confirmare dignaremur : quod & feci- mus. Conccdimus itaque praediâo Coenobio omnes res ,qms perprxcepta no» itrorum praedecefforum , fcilicet Karoli Magni feu Ludovici genitoris noftri , vel per fcripturas aliorum Chrîfti fidelium combuftas elfe novimus pet infefta- tionem paganorum. Sicque, ut praenotatum eft , praedi&i Abbatis petitionem recipientes , praclibato Coenobio renovabile prseceptum fieri juflimus de rebu* omnibus ad idem Coenobium pertinentibus in praefenti vel in poftmodumcon- cedendîs. In primis ipfum alodum , quod in circuitu ipfius Cœnobii eft, ficut Suniarius Cornes quondam conceflit , & terminavic : à parte orientis terminât cum terminos vel infra terminos Cerdaniola ;de parte verb meridie affrontât p in ipfa ferra , quse dicunt Serola vel Agutellos , ficut aqua vergit , five in alo- dem S. Pétri Monafterii puellarum , & vadit per ipfa ferra, quaeeft interGau- fag , Cet cituio , 6c Agalonga , ficut aqua vergit. Haec omnia totum ad intc- grum , exceptis alodem S. Michaëlis 6c S. Jufti : de occidente verb parte fi- militer affrontât in terminos vel infra terminos de Aqualonga vel de caftro Rio-rubeo : de parte verb circii affrontât in terminos vel infra terminos de iTerratia. Ecclefiam S. Felicis , quae eft ad ipfam villam de Millars cum deci- xnis 6c primitiis , cum ipfum alodum quod ibidem eft. Suntque affrontationes ejus de oriente in ipfa ferra de Val de Baâors , 6c vadit ufque in ipfo pago quem dicunt Guardia : de meridie per ipfa ferra de Buzigas ufque in Rio - ru- beo: de circii verb parte vadit per ipfum focum quem dicunt Mata,ôc vadit ufque, ad ipfo Muial deMonte-aeutoi de occidente verb affrontât in ipfa ferra, quamg dicunt Libra, ôc in Aqualonga, 6c in Rio-rubeo, ôcin Sardiniola, ôtinArao- na, 6c in eorum terminis , domos, curtes , hortos , prata , pafcua , vineas , terras cultas 6c incultas , per plura loca particulatim fegregata, 6c ipfum alo- dum qui fuit GorniaroPrefbytero; alodum verb quem vocant Palatio Accuzit , Vel ejus termino cum decimis & primitiis 6c Ecclefia S. Stephani ; alodum verb qui eft juxta Riopullo , ôc circaMonte-Catano , ôc in valle MocofTa, 6c infra muros civitate Barchinona, 6c in circuitu ipfius civitatis contra flumen Bifau- icium , 6c contra ipfos montes qui funt fuper Orta ôcfuper Acutellos , ôc contra Rumine Lubricato , 6c contra ipfum montem Olorda, ôc contra flumen Lubri- cato, ôt contra illam villam quam dicunt Palaliam , ôc contra caftrum Cervilio* - fium, ôc contra Montem petrofum, ôc ufque ad caftrum quod dicitur Félix, cuttf Digitized by Google diplomatà; tfjf A cum dômibus , vineîs , terris cultis & incultis , cum decîmîs ôt primitiis feu molinaribus ; caftrum quod dicunt Félix , cum Ecclefiis ibidem fundatis fanâaà Mariae & fanâi Pétri , cum ipforum dotalibus ; Ecclefiam fanâi Laurentii , ÔC ipfum montem quem dicunt S. Laurentii , & EcclefiamS. Stephani quae eft fita in latere ejufdem montis ;aloda quoque quae funt infra termina Terracia 6c Ber- terano ôcCaftellar;. & ipfum alodum de Toldello quod ibi mifit Tuterdus quondam, ôc Ecclefiam fanâae Crucis , ôcfanâa Leda , & fanâi Silveftri, cum decimis ôc primitiis quae Borrellus Cornes ibi donavit. ViUam Vindameniam quam vocant Palatium in valle Dordaria ; & villam Tober , 6c ipfo pugiô to- tum cum integro , ôc villa Prinellô cum fuis terminis ; Ecclefiam fanâa: Ma* riae ôc fanâi Stephani cum decimis ôc primitiis abfque tributo , ficut Gotfredus: Cornes ibi-conceffit per fcripturam donationis, pro anima fratris fui Suniarii BClerki, ficut ôc ipfe praecepit per fuum teftamentum; vallem quam vocant Gorgoria , cum fuis terminisôc ajacentiis ; alodum quem vocant Tapiolés, cum Ecclefiis ibidem fundatis fanâi Gene'fii ôc fanâae Eulaliae , cum decimis & pri- mitiis ôc finibus ôc terminis ; Ecclefiam fanâi Felicis quae eft in Valrano , ôc Ecclefiam fanâi Genefii ôc fanâi Martini Ôc fanâi Felicis , quae funt ad ipfum Fallium , ôc Ecclefiam fanâi Martini de Argentona , cum earum decimis ÔC primitiis; alodum quod dicunt Spicillos, ôc alodum quem dicunt Caftelleto»' cum decimis ôc primitiis ôc finibus ôc terminis ; ôc Cellam fanâae Mariae ôc fanâi Johannis , quae funt juxta caftrum Subirats , montana ôc campeftria : quorum terminos à parte orientis incipiunt per ipfo torrente de fonte quem vocant de Avellàno, ubi una ripa eft alba , ôc alia rubea , ufque in Rio de Annolia ; ôc de parte occidentis afrontat fimiliter in torrente de ipfo Sanillate ; Ôc de patte jC meridie in medio alveo de Annolia , ôc pofteà decurrit per ipfum torrentem , unde ipfa via pergit ubique > ôc ultra ipfo rio ipfa Rovira qux affrontât de parte orientis in ipfo medio alveo Annolia, de parte occidentis in ipfa ferra vel pugo*, vel ipfi monumenti funt antiqui prope ipfa villa antiqua; ôc de parte ' ' meridie vel circii in ipfas Combas, unde aqua difcurrit per imbres.' Ecclefiam fanâae Mariae quae eft juxta caftrum Claramonte ; ôc Ecclefiam fanâae Maris juxta caftrnm Odana ; ôc Ecclefiam fanâi Stephani juxta caftrum 01erdula;ôc Ecclefiam fanâi Pétri ad AqUam vivam , cum earum decimis , finibus ôc ter- minis , ôc afrontationibus fuis ; Ôc in càftro Olerdula ôc in ejus terminis domos, turres, terras, vineas , cultum vel eremum , cum decimis ôc primitiis , finibus Ôc aftrontationibus fuis ; Caftrum quem vocant Clariana , cum finibus ôc af- frontationibus'fuis , ôc Ecclefiis quae ibidem funt , cum decimis 6c primitiis» D Suntque aftrontationes ejus de parte orientis inCampo magno adipfaLaguna vel in ipfo Letragrat , ôc vadit per ipfa Comba de Larula ufque in fummitatem ferrae, ôc afcendit per ipfa ferra, ôc tendit ufque ad ipfo pugo quem dicunt Gardiola de Alberols ; de parte verb circii in janidiâo pugo antc Albarel , five in villa de Sanla , ôc pervadit in ipfa ferra fuper Artiga de Raifendo, ôc inde defcendit per ipfo Somar adveniente de Faxano , unde intrat in ipfo rio de ,Vim ; de occiduo fimiliter in ipfo rio de Vim vel fanâi Pétri ; de meridie in, via quae pergit ad ipfa Portela, vel in ipfa ferra' quam dicunt Goda ; ôc perve- rut per fummitatem ferrae ufque in ipfos Pugols circa Ecclefiam quam dicunt fanâi Pétri , cum ipfos terminos de Tovos ; deinde defcendit per ipfas finei de Tovos per ipfam Combam de Rahierio ufque in ipfa Comba de Moronta , vel in ipfa ferra de ipfa Comba de Saucofa i exinde afcendit per ipfa cofta uP J? que in vertice montis de Campomagno ufque ad ipfa Laguna fuperiùsinferta j ficut domnus Gaufredus Cornes juffit dari per fcripturam largitionis Domino Deo ôc fanâo Cucuphati Martyri , propter remedium animae fuae patrifque fui Sanlani quondam. Et Cellam fanâi Pétri, quam dicunt yim, cum decimis ôc primitiis , ôc omnia fibi pertinentia, ficut quondam Sanla dédit Domino Deo ôc fanâo Cucuphati Martyri votivè fimul cum Danielo Monacho , ôc in ca- ftrum Torcos infra ejus terminos villam , quam vocant Avenes , cum fuis ter- minis ; ipfum alodum quod Anfulfus ibidem dédit infra terminos de caftra Fonte-rubeo ôc Monte-acuto 6c Piniana ôcKerol; Ecclefia fanâae Olivae cum ipfum alodum in latitudine de ipfa guardia de Bagnarias ufque in villam Do- manius, ôcin longitudine de ipfa villa Dpmenio ufque ad ipfum mare fimul cum ipfos ftagnos t cum decimis ôc primitiis. Décimas quoque ôc primitias , Tome IX. ' Oooo Digitized by Google tyt LOTHARI1 REGIS ubi confuetum eftipfolocoab antiquis temporibus accîpere , concedimus > A ut amodô teneat 6c accipiat , & abfque ulla contradiûione poffideat. Aloda & pofleffiones alias quod retinet & tenuit in Comitatu Barcinonenfi, Gerun- denfi, Aufonenfi, Urgellenfi, & fcripturas alias deinceps adquirere potue- tint , cum terminisôc Anibus illorum, Ëcclefiis , domibus , curtis , hortis , terris cultis & incultis , vineis , pratis , pafcuis , filvis , calminibus , molendinis , aqu*- du&ibus vel redu&ibus , cum exiis & regrefliis. Omnia haec habere permitti- tnusillis, ifti videlicet Odoni Abbati ceterifquc omnibus fuccefforibus,utfine ulla contradi&ione teneant atquc poffideant , & pcr nomen noftrum défen- dant. Unde hoc noftrae altitudinis praeceptum ficri , ac praelibato fandi Cucu- phatis Cœnobio dari praecepimus , per quod prxdiâas res nemine jure perpe- tuo inquiétante poffideant , ut nullus Cornes, Pontifex, Judex publicus in prxdi&is rébus habeat poteftatem caufas diftringendi nec obligandi , nec ratio- B nés exfercendi, nec homines illorum aliquis diftringat, nec per homicidium, nec per incendium velraptum vel peruUumnegotium.EtquandocunqueAbhas deceflerit , ipfi Cœnobit* inter fe Abbatem eligant fecundùm Regulam beati Benedidi. Et ut hxc noftrae auâoritatis largitio per fuccedentia tempora ob- fervetur , manu propria fubter eam flrmavimus, & anulo noftro infignirî juûV «nus. A£him Compendio palatio regali, anno Incarn. Dom. (a ) dcccclxxxviii, anno xxxii régnante Lothario gioriofiffimo Rege. Signum Lotharii gloriofiflimi Régis. Arnulfus Notarius ad vicem domni Adalberonis Archiepifcopi & fummi Cancellarii recognovit. («) Corrig. aaao bcccchcuti ; quo anno obiitRcxLothariu» fcxto Nouas Mardi, Digitized by A M O N I T U M IN DIPLOMATA LUDOVICI REGIS* LOTHARÎI FILIL QUœdam emijit Diplomata Ludovicus èonjunclim cum paire Lothario. Nullum reperimuS ab ed datum pofi mortem patris. & Duo exhihemus Compendii data anno g/g, diebus $ & <) Junii , primo & fecundo cjus ordinationis. Hanc Epocham duo confir- P 0 * 1 ^™-^ mant Lotharii Diplomata , data anno Incarnationis Dominiez &xxxt\ dcccclxxxi, Indi&ione viiii , vil Idus Julii, régnante domno Hlothario Augufto fereniffimo anno xxyn , fîlio verô ejus domno Ludovîco adolefcenti egregio régnante ànno m. Hinc emendanda Pagii & aliorum fententia, qui putant Ludovkum anno g/8 à pâ- tre adjcitum in Jbcietatem regni. Ludovici regni inidum repetitum quoque fuijfe ab ohitu Lotharii patris patet ex Libro pafiuum Monajterii Corbeienjis , in quo Johan^ ^ % Atit ' nés Camerarius , Monachus Corbeienjis , dicitur a Maingdùdo jAhbate nal > Bensd. obtinuijp ut quotannis anniverjàrium Ratoldi Maingaudi decejforis Jolemni ritu celtbraretur. A&um Dom. Incarn. annoDCCCCLXxxvi» Indictione xim , régnante Hludovico fereniffimo Rege anno t. Si* miles exflant nota chronicœ in Donatione ab Alberto Comité Viro* mandenji facla Monajlerio S. Prœjecli ad muros olim Augujlcs Viro- Rtmeritut manduorum. Actum apud fanctum Quintinum anno Dom. Incarn. m Proivt h dcccclxxxvi , Indiâione xiv , anno primo Ludovici Régis. fag ' '** P R JE C E P T A LUDOVICI REGIS, LOTHARII F I L I I 1 I. E Immunitatem confirmât Floriacenfîs. Monafterii. ùterSchedst Ex Chartulario hujus Monajlerii. IN nomine fan£be & individu» Trinitatis, Ludôvicus divinâ oropiciante cle- An. 979, mentia Francorum Rex. Cùm pravorum hominum moribus jam fub fine fae- culi fan&a Dei Ecclefia graviùs premitur , nobis, quibus regni irtperium coe* lefti providentia committitur , inftare vigilantiùs oportet,neûoftri Jefu fponfa, pia videlicet Ecclefia, à noftris Patribus exaltata fus dignitatis detrimentum patiatur, fi fupernx gratix munificentia noftr* majeftatis imperium muniri vo- lumus , & ad illam aeternae dignitatis magnificentiam tendimus. Unde juftis fer- yorum Dei petitionibus divini cultus amofe faventes , notum efle yolumus Oooo ij Digitized by Google ç& PRjECÊPTA omnibus Epifcopis, Abbatibus , Ducibus , Comitibus ,Vicariis, Centenariis, \ Teloneariis, Aâionatiis, vel omnibus Rempublicam adminiftrantibus , feu cxteris fanâx Dei Ecclefîx fidelibus ôc noftris , tam prxfentibus quàm futuris, quia venerabilis vir Amalbertus Abbas ex Monafterio Floriaçenfi , quod eft conftruâum in honore fanâx Marix, fanâi Pétri principis Apoftolorum, fanâique Benediâi Confeflbris , ubi ipfe Pater & Dux Monachorum Benedi- âus corpore requiefcit , in pago fcilicet Aurelianenfi fuper fluvium Ligeris, detulit nobis authoritatis prxceptionem avividelicetHludovici piiffimi Auguûi 6c progenkoris noftri Lotharii , in qua erat infertum , qualiter {a) ôcc. Aâum Compendio palatio Régis, anno Domin. Incarn. dcccclxxviih, prima die ordinationis ipfius gloriofiflimi Régis. Signum domini Ludovici gloriofiflimi Régis. Ego Arnulphus ad vicem tiomini Adalberonis Archiepifcopi ôc Archicancellarii recognovi. j II. $Us Ecclefîx Aurcliancnfîs confirmât; Ex Autogtapho, lia. 979* T " nommc Doniînî Dei «terni ôc Salvatoris noftri Jhefu Chrifti , Ludovictls * j[ mifericordia Dei Rex. Si liberalitatis noftrx munimine quiddam conferi- mus beneficii, ôc neceflitates Ecclefiafticas ad petitiones Sacerdotum noftro relevamus juvamine atque Imperiali tuemur munimine , id nobis Ôc ad morta- lem vitam temporaliter tranfîendam , & ad xternam féliciter obtinendam pro- C futurum liquido credimus, Noverit intereà fagacitas feu utilitas omnium fi- delium fanâx Dei Ecclefîx, noftrorumque tam prxfentium quàm ôc ruturo- jrum follertia, quia adiens vir venerabilis Arnulfus Aurelianen/ïs Ecclefîx ha- miHs Epifcopus ferenitatem noftram, obtulit obtutibus no/îrisauâoritates prse- deceflbrum noftrorum, videlicet fereniflimi KaroJi Imperatoris , necnon Hm- dovici excellentiflimi Régis avi noftri , atque progenkoris noftri Hlotharii ma- gnifia Régis, in quibus continebatur qualiter ei omnes res Ecclefîx fux per- petualiter ad deferviendum confirmaverant, poftulans atque humilker obfe- crans ut nos morem paternum fequentes , eafdem res eidem Ecclefîx fimili prxcepto noftrx auâoritatis conrurmaremus. Cujus nos petitionem benignam ratamque ducentes, id agere decrevimus. Res autem quas moderno tempore ipfa retinet Ecclefla , hx iunt , Monafterium fanâi Euvertii, Monafterium fanâi D Lifardi , cum rébus aux funt in Pontivo ôc in Matifconenfî pago , & in Pro- vincia , ex eadem Aobatia jpertinentibus , quarum hxc funt nomina : in Pon- tivo villa Rahis cum omnibus fibi rébus pertinentibus : Monafterium S. Ma- ximini Monachorum : item Capella fanâi Maximini juxta murum : Monafte- rium fanâi Pétri virorum : Monafterium fanâi Pétri puellarum : Monaflerium fanâx Crucis Gangogifenfis : Monafterium fanâi Aviti : Cella fandi PnVatî , fanâi Pétri Tauriacenfis , fanâi Saturnini , fanâx Marix Draviacenfis , item fanâx Marix fàbricatx : item fanâi Johannis , fanâi Marcelli , fanâi Martini Crevenfis : item fanâi Martini , qux eft prope murum ipfius civitatis » S. Lau- xentii , fanâi Gervafî , Puteum fanâi Sigiûnundi } fanâi Vincentii , fanâi Ser- gii : Buccus Monafterii» Bellum campum , Sureonas ; Marogilum , Prifchua- cum, cum rébus omnibus ad prxdiâa Monafteria ôc ad Cellas pertinentibus. E Sunt etiam hx, Silviniacus , Pedeverius , Bullus, Mafciacus,Rofiacus, Senuon- nus, Caftellanus, Vêtus manfiones , ôc Novavilla; Liminiacus, Buxiacus, Ne- maus , Cautionus , Cambonus, Gavendonus , 6c alodus quem Karoluslmpera- tor fereniffimus Theodrado dedk ad proprium, 6c ifdem Theodradus memo- ratx Ecclefîx delegavit. Item res cum mancipiis quas Deâimus 6c Agius cete- rique venerabiles Epifcopi 6c alii Dei fidèles eidem contùlere Ecclefîx. Res autem quas jam dictus Imperator Karolus eidem reddidit Ecclefix , 6c pofteà gloriofus Rex Hludovicus fuo confirmavit prxcepto hx funt ; Bafilicus , Ulroe- ttus, Perpetiacus, Gevenoilus , Marogilus , Licuacus , Cadonnus , cum viilis («) Ut fiiprà in Pmcepto lotharii dato an. fj^ Digitized by Google LUDOVICI REGIS, tel A ad fc pertînentlbus , Biïxerola, Vienna , Limogiloj Silviniaco ; cum aliis ire» bus ôc mancipiis ad eafdem villas pertinentibus. Nos quoque utiUeati ipfius Ecr clefiae , autore Deo, adminiculum ferre cupientes, ob amoremDei ôc mémo* riam avi noftri ôc genitoris , praedecelTorumque noftrorum Reeum videlicet Francorum , necnon 6c ftabilitatem regni , addimus resquae Karolomannus Rex eidem Ecclefiae reddidit* Sunt autem hae : in pago Bitufico villa quae voca- tur Caltefius , ôc altéra quac vocatur Marfiacus in pago Névëf nértfi ad eun- dem Caltefîum pertinens ; five Pauliacum cum omnibus longe latéqué aut propè pofitis pertinentibus & familia utriufque fexûs : in pago etiam Blefiaco villam quae vocatur Curtis , quam nuper faepe di&ae Ecclefiae Odo Cornes red- didit, cum omnibus ad eam pertinentibus , confentiente Hugone Francho- rum Duce: benefieium etiam quoddam GauzfridiComitis,quod idem Hugo B Arnulfo ejufdem Ecclefiae Praefuli , confentiente eodem Gauzfredo réddidit. Memoratas igitur Gellas , Monafteriaôc villas cum nortis ôcdecimis* quas ipfa Ecclefia de Comitatu & de aliis viilis, quae in beneficio continentur , acci- pere confuevit, feu alias fes cum rébus omnibus ôc mancipiis àd fe pertinen- tibus , quas modo 6c tune jure & légaliter ipfa tenebat Ecclefia , noftra regali poteftate per hoc hoftrar eelfitudinis praeceptum eidem denuô confirmamus Ecclefiae , ut hoc noftrae au&oritatis praecepto praefatus Pontifex ôc futiiri fsepe- diStaé Ecclefiae Pontifices pef omnia & in omnibus qùar fibi neceflaria fuerint utantur 6c défendant 6c liberum exinde 6c ex aliis rébus , quae eidem Ecclefiae à fidelibus Dei conlatae funt , habeant poteftatem. Obtulit intereà jam didus venerabilis Praeful Aurelianenfis Ecclefix obtutibus noftris au&oritatem immu- nitatis praedecelTorum noftrorum Regum videlicet atquè Imperatorum, inqua Ccrat inlertum qubd praefixus genitor nofter 6c nominatiflîmus avus nofter prae- decefforefque eorum , Reges videlicet Franchorum , Ecclefiam fan&s Crucis , cui , auûoré Deo, ipfe venerabilis Epifcopus praeeft , fubfuo munimine ôc de- fenfione confiftere fecuTent , ôc eorum immunitatum au&oritatibus ha&enùs ab inquietudine judiciariae poteftatis éadem munita atque defônfa fuiflet Ecclefia. Ob rei tamen firmitatem poftulavit nos jam di&us venerabilis Epifcopus ut paternum morem fequentes , noftrae immunitatis praeceptum eidem fieri cèn- feremus Ecclefiae. Gujus petitionibus iterùm libenterannuimuS, 6c hoc noftrae immunitatis praeceptum pfo divini cultûs amore , 6c animae noftrae remedio a4 ipfam fan&am Sedem fieri decrevimus , per quod pfaecipimùs atque jubemus ut nullus Judex publicus vel quilibet ex judiciaria poteftate aut nullus ex fide* libus noftris tam praefentibus quàm 6c futuris in Ecclefias aut loca feu reliquat j) poflefliones , quas moderno tempore in quibuflibet pagis vel territoriis infra ditionem regni noftri juftè 6c légaliter memorata tenet Ecclefia , neç în eas tes , quae deinceps à Gatholicis eidem conlatae fuerint Ecclefiaè, àd caufas au- diendas, vel freda aut tributa teloneaque exigenda, aut manfiones vel paratas fàciendas , aut fidejuflbres tollendos, aut homines ipfitis Ecclefiae tamlngenuos quàm fervos fuper terram ipfius commanentes diftringendos , feu alias redibi^ tîones, aut inlicitas occafiones [ requirendas] noftris 6c fiituris temporibus in- gredi audeat : neque ea quae fuprà memorata funt exigere penitùs praefumat ; ied liceat praefato Praefuli fuifque fucceflbribus res praedi&ae Ecclefiae cum Mo- nafteriis , Cellis , villis fibi fubjeâis , 6t rébus omnibus vel hominibus ad fe pertinentibus vel afpicientibus , unà cum telonei medietate , five porta pari- fiaca , ficut in praecepto avi noftri praedeceflbrumque noftrorum continetur J? vel etiam nonis vel decimis de quibufeumque locis vel pagis fibi pertinenti- bus, fubtuitionis atque immunitatis noftrae defenfione, remota totius judiciariae poteftatis inquietudine , quieto ac libero ordine poflldere , 6c noftro fideliter parère imperio , 6c pro incolumitate noftra, feu etiam totius regni à Deo no- bis conlati , ejufque clementifllma miferatione per immenfum confervandi fta* bilitate unà cum clero ôc populo fibi fubje&o Dei immenfam jugiter exorare clementiam. Et quidquid de praefatis rébus Ecclefiae jus fifei exigere poterat, in integrum eidem conceflimus Ecclefiae, feilicet ut perpetuo tempore ineo-» dem loco Deo fàmulantibus ad peragendum Dei fervitium augmentum ôc fup- plementum fit. IUud quoque noftro huic praecepto interferi placuit, ut fi aliquis per tôt annorum curricula vel à tempore domni ôc genitoris noftri Hlotharii, ôc piaerecordationis avi noftri Hludovici, feu piiflimorum Auguftorum , Hludovici Ooooiij Digitized by Google 979» ç& PRjECÊPTA omnibus Epifcopîs, Abbatibus , Ducibus , Comitibus ,Vicattte, Centenariis, A Teloneariis, Aâionatiis , vel omnibus Rempublicam adminiftrantibus , feu cxteris fanâx Dei Ecclefix fidelibus ôc noftris , tam prxfentibus quàm futuris , quia venerabilis vit Amalbertus Abbas ex Monafterio Floriaçenfi , quod eft conftruâum in honore fanâx Maris, fanâi Pétri principis Apoftolorum, fanâique Benediâi Confeflbris , ubi ipfe Pater 6c Dux Monachorum Benedi- âus corpore requiefcit , in pago fcilicet Aurelianenfi fuper fluvium Ligeris, detulit nobis authoritatis prxceptionem avividelicetHludavici piiflimi Augufii & progenkoris noftri Lotharii , in qua erat infertum , qualiter ( a ) ôcc. Aâum Compendio palatio Régis, anno Domin. Incarn. dcccclxxviiii, prima die ordinationis ipfius gloriofiflimi Régis. Signum domini Ludovici gloriofiflimi Régis. Ego Arnulphus ad vicem tfomini Adalberonis Archiepifcopi ôc Archicancellarii recognovi, j II. ÎUs Ecclefi* Aurcliancnfîs confirmât; Ex Autographo. IN nomine Domîni Dei «terni 6c Salvatoris noftri Jhefu Chrifti , Ludovictis mifericordia Dei Rex. Si liberalitatis noftrx munimine quiddam conferi- mus beneficii, ôc neceflitates Ecclefiafticas ad petitiones Sacerdotum noftro relevamus juvamine atque Imperiali tuemur munimine , id nobis ôc ad morta- lem vitam temporaliter tranfiendam , ôc ad xternam féliciter obtinendam pro- C futurum liquido crcdimus, Noverit intereà fagacitas feu utilitas omnium fi- delium fanâx Dei Ecclefix, noftrorumque tam prxfentium quàm ôc futuro- xum follertia, quia adiens vir venerabilis Arnulfus Aurelianen/ïs Ecclefix hu- miKs Epifcopus ferenitatem noftram, obtulit obtutibus noftris a uâorita tes pra> deceflbrum noftrorum, videlicet fereniflimi KaroJi Imperatoris , necnon Hlu- dovici excellentiflimi Régis avi noftri , atque progenkoris noftri Hlotharii ma- gnifici Régis, in quibus continebatur qualiter ei omnes res Ecclefix fux per- petualiter ad deferviendum confirmaverant, poftulans atque humiliter obfe- crans ut nos morem paternum fequentes , eafdem res eidem Ecclefix fimili prxcepto noftrx auâoritatis confirmaremus. Cujus nos petitionem benignam ratamque ducentes, id agere decrevimus. Res autem quas moderno tempore EfaretinetEcclefia , hx iunt, Monafterium fanâi Euvertii, Monafterium fanâi D ifardi , cum rébus aux funt in Pontivo ôc in Matifconenfi pago , & in Pro- vincia , ex eadem Abbatia pertinentibus , quarum hxc fùnt nomina : in Pon- tivo villa Rahis cum omnibus fibi rébus pertinentibus : Monafterium S. Ma- ximini Monachorum : item Capella fanâi Maximini juxta murum : Monafte- rium fanâi Pétri virorum : Monafterium fanâi Pétri puellarum : Monafterium fanâx Crucis Gangogifenfis : Monafterium fanâi Aviti : Cella fanâi Privati , fanâi Pétri Tauriacenfis , fanâi Saturnini , fanâx Marix Draviacenfis , item fanâx Marix fàbricatx : item fanâi Johannis , fanâi Marcelli , iànâi Martini Crevenfis: item fanâi Martini , quxeftprope murum ipfius civitatis i S. Lau- rentii , fanâi Gervafi , Puteum fanâi Sigifmundi j fanâi Vincentii , fanâi Ser- gii : Buccus Monafterii; Bellum campum , Sureonas ; Marogilum ,.Prifcinia- cum, cum rébus omnibus ad prxdiâa Monafteria ôc ad Cellas pertinentibus. É Sunt etiam hx, Silviniacus , Pedeverius , Bullus, Mafciacus,Rofiacus, Senuon- nus, Caftellanus, Vêtus manfiones , ôcNovavilla; Liminiacus, Buxiacus, Ne- maus , Cautionus , Cambonus , Gavendonus , ôc alodus quem Karoluslmpera- tor fereniflimus Theodrado dédit ad proprium, ôc ifdem Theodradus memo- xatx Ecclefix delegavit. Item res cum mancipiis quas Deâimus ôc Agius cete- rique venerabiles Epifcopi 6c alii Dei fidèles eidem contùlere Ecclefix. Res autem quas jam diâus Imperator Karolus eidem reddidit Ecclefix , 6c pofteà gloriofus Rex Hludovicus fuo confirmavit prxcepto hx funt ; Bafilicus, Ulme- tus, Perpetiacus, Gevenoilus, Marogilus , Lidiacus , Cadonnus , cum villis ( «) Ut fcprà in Fmeepto totharu dato an. $74, Digitized by Google L U D O V I C I REGIS; fol A ad fe pertînentîbus , Biixerola, Vienna , Limogiloj Silviniaco ; cum aliis ire* bus ôt mancipiis ad eafdem villas pertinentibus. Nos quoque utiïicati ipfius Ec? clefix , autore Deo, adminïculum ferre cupientes, ob amorem Dei ôc memo^ riam avi noftri ôc genitoris , praedeceflbrumque noftrorum Regum videlicet Francorum, necnon & ftabilitatem regni, addimus res qux Karolomannus Rex eidem Ecclefix feddidit* Sunt aucem hx : in pago Biturico Villa qux vocâ* tur Caltefius , ôc altéra qux vocatur Marfiacuis in pago Nevernénfi ad eun- dem Caltefîum pertinens ; five Pauliacum cum omnibus longé latéquè atic propè pofitis pertinentibus & familia utriufque fexûs : in pago etiam Blefiaco villam qux vocatur Curtis , quam nuper faepe di£fae Ecclefiae Odo Cornes ired* didit , cum omnibus ad eam pertinentibus , cottfentiente Hugoné Francho- rum Duce : benefiéium etiam quoddam Gauzffidi Comitis ,quod idem Hugo B Arnulfo ejufdem Ecclefiae Praefuli , confentience eodem Gauzfredo reddidit. Memoratas igitur Gellas > Monafteria ôc villas cum nortis ôcdecimls, quas ipfa Ecclefia de Comitatu 6c de aliis villis , qux in beneficio continent ur , acci- pere confuevit, feu alias res cum rébus omnibus ôc mancipiis ad fe pertinen- tibus , quas modo 6c tune jure ôc légaliteripfa tenebat Ecclefia , noft ra regali poteftate per hoc noftrx celfitudinis prxceptum eidem dertub confirmamus Ecclefix , ut hoc noftrx au&oritatis prxcepto pfxfatus Pontifex 6c futuri faepe- di£jtx Ecclefiae Pontifices per omnia 6c in omnibus qux fibi héceflaria fuerint ùtantur 6c défendant ôc liberum exinde 6c ex aliis rébus , quae eidem Ecclefiae à fidelibus Dei conlatae funt , habeant potéftatém. Obtulit intereà jam di&us venerabilis Praeful Aurelianenfis Ecclefiae obtutibus noftris au&oritatem iminu- nitatis prxdeceflbrum noftrorum Regum videlicet atquè Imperatorum, in qua Cerat infertum qubd prxfixus genitor nofter 6c nominatiflimus avus nofter prx- decefiorefque eorum, Reges videlicet Franchorum , Ecclefiam fanttae Crucis , cui , auâofe Deo , ipfe venerabilis Epifcopus prxeft , fub fuo munimine ôc de- fenfione confiftere feciflênt , ôc eorum immunitatum auctoritatîbus ha&enùs ab inquietudine judiciarix poteftatis eadem munita atque defénfa fuifiet Ecclefia. Ob rei tamen firmitatem poftulavit nos jam di&us venerabilis Epifcopus ut paternum morem fequentes , noftrx immunitatis prxceptum eidem fieri cèn- feremus Ecclefix. Gujus petitionibus iterùm libenterannuimus, ôc hoc noftrx immunitatis prxceptum pfo divini cultûs amore , ôc animx noftrx remedio a4 i pfam fan&am Sedem fieri decrevimus , per quod pfxcipimùs. atqùe jubemus ut nullus Judex pùblicus vel quilibet ex judiciafia poteftate aut nullus ex fide» Vibus noftris tam prxfentibus quàm ôc futuris in Ecclefias aut loca feu reliquas j) pofleffiones , quas moderno tempore in quibuflibet pagis vel territoriîs infra ditionem regni noftri juftè ôc legaliter memorata tenet Ecclefia , neç în eas res , qux deinceps à Catholicis eidem conlatx fuerint Ecclefix , ad caufas au- diendas, vel freda aut tfibuta teloneaque exigenda, aut mahfiones vel paratas faciendas , aut fidejuflbres tollendos, aut homines ipfius Ecclefix tamingenuos quàm fervos fuper terram ipfius commanentes diftnngendos , feu alias redibi^ tiones, aut inlicitas occafiones [ requirendas] noftris ôc futuris temporibus in- gredi audeat : neque ea qux fuprà memorata funt exigere penitùs prxfumat ; ied liceat prxfato Prxfuli fuifque fucceflbribus res prxdiclx Ecclefix cum Mo- nafteriis , Cellis , villis fibi fubjeâis , ôt rébus omnibus Vel hominibus ad fe pertinentibus vel afpicientibus , unà cum telonei medietate , five porta pari» fiaca , ficut in prxcepto avi noftri prxdeceflbrumque noftrorum continetur j jr vel etiam nonis vel decimis de quibufeumque locis vel pagis fibi pertinenti- bus, fubtuitionis atque immunitatis noftrx defenfione, remota totius judiciarix poteftatis inquietudine , quieto ac libero ordine poflidere , ôc noftro fideliter parère imperio , ôc pro incolumitate noftra, feu etiam totius regni à Deo no- bis conlati, ejufque démenti filma miferatione perimmenfum confervandi fta* bilitate unà cum clero ôc populo fibi fubje&o Dei immenfam jugiter exorare clementiam. Et quidquid de prxfatis rébus Ecclefix jus fifei exigere poterat, in integrum eidem conceflimus Ecclefix, feilicet ut perpetuo tempore ineo-» dem loco Deo ramulantibus ad peragendum Dei fervitium augmentum ôt fup* plementum fit. Illud quoque noftro huic prxcepto interferi placuit, ut fi aliquis per tôt annorum curricula vel à tempore domni ôc genitoris noftri Hlotharii, ôc pixrecordationis avi noftri Hludovici, feu piiflimorum Auguftorum , Hludovici Ooooiij 6tfï PR^ECEPTA LVDOVICI REGIS. fcilicet ac KaroH Magni ufque ad hoc tempus aliquid ex rébus vel mancipnsA }am di&x Ecclefiae quolibet malo vel perverfo ingenio , vel perfecutione ali- qua imminente, feu qualibet tarditate vel negligentia interveniente , invaden- do vel fubtrahendo abftulit ; vel fi quiflibet ex pracdittae Ecclefiae mancipiis quocumque malo ingenio à fervitio ipfius fe occultavit vel fubtraxit aut fuga lapfus eft , -ôc hocPrselatus ipfius Ecclefiaî vel fui fucceffores approbare unà cum advocatis vel teftibus idoneis potuerint , ita per hoc celfitudinis noftrz j>r#ceptum approbent, ôc in integrum quae fua fuerint ipfa recipiatEcclefiafine •alicujus contradiûione , vel intromiflione poteftatis.Hocvero noftrae auâorita- tis.;pr«ceptum ut pleniorem in Dei nomine obtineat vigorem, & à fidelibus fanât» Dei Ecclefiae per diuturna confervetur tempora , manu propria fubter- firmàvimus & anuli noftri impreflione infigniri juflimus. Signum domni Hludovici gloriofilïimi Régis Francorum. _ ; Ego Arnulfus ad vicem domni Adalberonis Archiepifeopi atqueArchican- cèllaril recognbvi. . Aftum anno IncarnationisDominicaeDCCCCLXXViiii, fecundo die Regiior- dinationis ejufdem , Indi&ione vu , v Idus Junii. A&um Compendienfi pabttio in Dei nomine féliciter. Amen, : î+f T f fi**** t*1+ + + * + f* * *+++++ ! t ++#+++ « M 5BÎ ¥ «V-*? Î DIPLOMATA REGINARUM. i. c TxArchho CH ART A {a ) RICARDIS AUGUSTjEpro g" ■ Stivagienfi Cœnobio. In Probat. ad Hiflor. Tullenfem pag. y, An. 884. T ^ nomme fanûae & individuae Trinitatis, Ricardis Dei favente clementia X Imperatrix Augufta. Noverit omnium fidelium praefentium fcilicet & futu- rorum induftria , quia nos utdebitores nos elfe cognofeimus, ôcfecundùmDeum &homines nobis convenire dignofeitur, quoddam Monafterium à Carolo con- juge meo , Romanorum Imperatore , nobis traditum in honore beati Pétri j) primi Apoftolorum , cum omnibus juftè ôc légitimé ad hoc idem pertinentibus, videlicet Ecclefiam beats Mariae in eodem loco fitam , cum Capellis ad ean- dem Ecclefiam pertinentibus, videlicet Belmont , fan&um Remigium , ôede- cimationem totius banni tam frugum quàm animalium , cum cenfu capitali ho- minum , & Ecclefiam de Mofteriolo cumCapella de Nohennes, & Ecclefiam de Donceres, cum Capella de Safleviller , & Ecclefiam S. Andréas, Ecclefiam de Filgoflen, cum alodio in quo fita eft Ecclefia, ôc quinquaginta duasabas cum vineis > terris, pratis ad hoc idem Monafterium, quod dicitur Stivagium , pertinentes ; ôc alodium de Sodrunni villa ôc juftitiam banni cum cenfu capitali hominum , ôc decimatione ; ôc alodium de Hennas cum juftitia banni ôc cenfu capitali hominum ; ôc alodium de Donceres cum juftitia banni ôc cenfu capi- tali hominum , cum decimatione tam frugum quàm animalium , ôc terram cul- g tam ôc incultam infira veterem viam, de Leftege , qua itur ad Manil Ôc Bove- ros ufque Blaftam > abhinc ufque viam Hères , inde à laCroe , deinde ad fon- tem de Hadenavile , de rivo fontis ad Cano y deinde per veterem viamadHuo- mont , inde ad Fofle , de FolTe ad Mauruile , totam terram cum pratis inter duos rivulos d'Afperiole,de Boveros ufque fuper verticem montis de Rufpri, ôc quindecim jugera terrât ad Trogevens , ôc quinque jugera ad la Rochere ,fecus Abbatiam totum pratum inter Murtem ôc Boveros. Ultra Murtim id quod con- tinetur infra rivulum dei Brol fan&i Pétri , ôc rivura des Efpeffes de Murt (« ) Richardis uxor «at Catoli Craffi Impcratorii, Digitized by Google kËGINTÀRUM DIPLÔMÀÏ A tif Aufque Jordanis fontem, & quod contiiietur infra rivulum ~, fécus viam Medu Monafterii 6c viam Manil. Apud Bellum-montem ab arbore quae dicitur Ciri- fes fita &Rene ufque Bufrichamp , inde ad Barifmes-heres,inde ad fontem , de fonte ad rivulum , de rivulo ad pratum Johannis,adCormilium mout, inde ad rivulum fonds, de fonte per deelivum ad Albe-efpine, inde ufque Friris , de Fricas ad René , de René ad Cirifium praelibatum. Praeter haec dotem fan- âae Mariae quae his confiniis terminatur , de Milirimeru per veterem viam quà itur ad Granru cum pifcatione rivuli , terram cultam 6c incultam ufque Mur* tim &Defperiu-we-tote, Vallerimôc quod continetur infra rivulum fecus viam Medii Monafterii ôc alterum rivulum contra orientem qui dividit fontem dé {>rato ufque Jordanis fontem , & à Ioco qui dicitur Vimul ufque Amepre 6c ocum Stivagii cum pifcatione de Helui - ve ufque Fraitipice quae infirmis convenit. Praeter haec omnia tértiam partem banni Stivagienfis qui his confi- niis interconcluditur, de Chemifel Verfus orientem ad Gramruz , de Jordanis fonte ad Stampuz , de Stampuz ad Eftroce , in terris , pratis , filvis , aqiiis ôc to* tius banni quorumlibet animalium pafturis» Haec omnia ego Recafdis hortatù & confdio Caroli mei eonjugis & Romanorum Imperatoris , beato Petto prin- cipi Apoftolorum 6c Ecclefiae Stivagienfi, 6c ibi Domino ôc principi Apoftolo* rum fervientibus , firmiflîma largitate tradimus atque donamus , ita videlicet ut perhenniter fecuré & juftè poffideant & obtineant fub defenfione beatae Mariae genitricis Dei 6c beati Pétri principis Apoftolorum, nullique hominum aliquod de jure fervitium faciat. Et ut haec noftrae donationis traditioplenioremin Dei nomine obtineat firmitatem , hoc noftrae au&oritatis praeceptum inde fieri de» crevimus propriaque manu confirmantes , figillo noftro fubterjuffimus figillari. £ Data Calendas Maii anno ab Incarnatione Domini ( a )dccclxxx , anno im-s p eru domini meiKaroli inltalia mi, in Francia m, Indiétione h. î I. ERMENGÀRDÎS (£) REGINAE NOTITIA , ExApco pro iGigniaccnfî Monafterio» , ****** Inter AÛd SS. Ord. S> Bèned. fœculo $ , pag. yi. ANno ab Incarnatione Domini (<■) dcccxcviii, Iridiâione vin, cùm éon^ ^ venifTét Ermengardis Regina & cun&i Principes Ludovici filii Bofonis X) in loco qui dicitur {à ) Ravennas ad Plaeitum , aceefTerunt ad ejus praefentiani JMonachi ex ( e ) Gigniaco Monafterio , Berno videlicet Abbas , aliiqufe fub ejus regimine. pofiti » conquerentes fit monachili humilitate conclamantes , quod Bernaf dus ejufdem Reginae VafTallus eof um res injufto ordine invadehdo . poffeduTet , hoc eft Balmam cellam , quam olim à Radulfo Rege per Praece- ptum adquifierant, Quod tam benighiffima ôc venerabilis Regina, quàm omnes undecumque confluentium Principes] diligenter intendentes , diligentiûfque audientes, praedi&um Bernardumin médium vocaverunt , 6c cureafdem tene- ret interrogaverunt» Ipfe autem fefbondit per donum Ludovici praediâas res fe tenete credere : cujus fefponfionibus hec Regina confenfit, nec alii confen- tire dignum fore adjudicaverunt. Et tune ipfe-per juflionem Reginae jam di-- ôumlocum in praefentia omnium werpivit, ôcutultràeafdem res non invadcret Éfpopondit, ôcc. His ita expletis , juflît dominatrix Regina tam Abbati quàm fratribus ceteris hanc lîrmitatis feribere Notitiam,ut nullo deinceps contradU cente, praeferiptum locum quieto teneant ordine. Et ut haec Notitia manere valeat firma per multa temporum currieuîa , manu propria , manibufque tant' Epifcoporum quàm Procerum inibiundique confluentium firmavit , firmarique çuravit. («) Corrig. anno DCCCLXXXW. frà recitamus întef Diplomate Rodulfi, nosniit ( b-) Ermengardis filia Ludovici Imp. nupfèrat anno 90 j datum eft. Bofoni Provincue Comiti , pofteà Régi. (d) Corrigendum Vartmas, ut legitur in fine ho* ( c ) Corrigendum > amo DOCOCK, Vlll IndiUwn*. jus Notitia ,6c ut legit Guichenonus in Bibliothec* • Nam in hac Notitia Gigniacenfes Monachi di- Sebufiana, qui hanc Notitiam edidit ex Gaza* cuntur à Radulfo Rege pet Praeceptum acquifivùlè phvlacio Gantera; Computorum Farifienfis. BaJmam cellam. Porto hoc Pneceptum , quod in- ( « ) Vulgô Gigm , in territorio Lugduncnfî,' ^4 R E G I N A R U "M'" Signum Bernardi , qui werpituram iftam fecit. S. Ermengardis Reginas ,A quac fieri juflit , & firmare rogavit. S. Roftagnus Archiep. Arekitenfis. S. Ar- " LSjJj£ no " dradus fandae Cabillonenfis Ecclefiae Epifcopus. S. Ifaac * Gratinolicenfis Epi-i fcopus. Ricardus gloriofus Cornes firmavit. "Wido Cornes firmavit. Ugo Co- rnes firmavit. Adelelmus Cornes firmavit. Baterius Cornes firmavit, Teutber- tus Cornes firmavit. Ragenardus Cornes firmavit. Anfigis firmavit. Rambal- dus Numiculator firmavit. Goroiarus firmavit, Adelardus firmavit. Adelma- fus firmavit. Adum Varenna. III. RICHILDIS REGINA quacdam confère Monafterio Gorzienfi. Apui Calmetum in Probat. Hifi. Lûthar. Tom> z, pag, 333. SI quis de rébus propriis, locis divinis cultibus mancipatis aliquid augmen* tando contulerit , hoc fibi ad falutem animx profuturum confidit. Idcirco ego in Dei nomine {a) Richildis quondam Regina cogitans pro Dei intuitu fit animae meae falute , ut veniam facinorum meorum in futuro aflequi merear, dono ad partem Ecclefiae fandi Pétri feu fandi Gorgonii Gorzienfis Mona- fterii , cui domnus Robertus fandae Metenfis Ecclefiae Archiepifcopus prx- efle videtur , quafdam proprietatis meae res , donatumque in perpetuum effe volo, ôc promptifllma. voluntate confirmo , hoc eft in pago Gerbercurfe inC Longevilla manfum indominicatum cum aedificiis fuperpofitis , & de terris ara- bilibus indominicatis , ubi poflunt feminari de annona modii x inter utrafque fationes ; de pratis ver 6 ad carrandum xx , de vineis ad colligendum de vino modios c, de fylva ad faginandum porcos dcc ; & zlios manfos fie fortes xir, Ce mancipia XL , quorum haec funt nomina : Zeutbaldus & uxor ejus Girofina , & filius eorum unus ; Continus fie uxor ejus Perfendis cùm duobus infantibus eorum ; Erlinus & uxor ejus Galia , & infantes eotum m > Girbertus , An- gilbertus, Bernomus , Biliardus & infantes ejus duo ; Odelrinus ôc uxor ejus Benardia ; Gozenblitgildis , Madelgardis , Piada ôc filius ejus Adelboldus , ôc uxor ejus Mannia , & filii eorum duo ; Ebbo fie uxor ejus Rabergia & infantes eorum quatuor ; Adelgifus , Rataidis, & infantes ejus duo, Adebergia ; & quic- quid in praedida Longevilla vel quod ad eam adfpicit , ( b ) [ vifa fui habere ]D in manfis, mancipiis, aedificiis, vineis, campis, pratis, fylvis, aquis aquarum- ve decurfibus , totum per omnia ad integrum partibus memorati Monafterii. dono, trado atque transfundo in Dei nomine, & perpetualiter ad poffidendum ita tamen ut in recompenfatione earumdem rerum 6c aliarum quac funt in Co- mitatu Virdùnenfi, in manfiola vocata Viller , quac fimiliter per aliam chartam ad ipfum locum dedi , tam ipfas res quas ego dedi , quàm & de ratione fandi Pétri feu fandi Gorgonii Monafterii , in honore ejufdem fandi Gorgonii dica- tum , in pago Calvomontenfi , in Warangefi-villa fitum folum cum fuis ap- pendices , & manfos ôc fortes ibidem adfpicientes lxii , cum mancipiis iluc commanentibus ; & in alio loco in pago Scarponenfe fuper flumen Mozellam, in Wafalico nuncupata villa manfos & fortes v , & quicquid ad eos adfpicit, fie quicquid ad omnes fupradidos manfos adfpiccre dignofeitur , cum manfis Ec- E clefiafticis , aliifque aedificiis , mancipiis utriufque fexûs , vineis , campis , pra- tis , fylvis , aquis aquarumve decurfibus , totum ad integrum de parte praed* âae Ecclefiae per rekirium memorati Praefulis domni Roberti , feu fucceflb- rum ejus , quandiu vixero , jure precario quieto ordine valeam habere ôc exco- lere, jureque legitimo uti, ôeproinde annis fingulis in feftivitate fandi Gor- fonii , quae eft v Idus Septembris , ad partem ipfius Monafterii ad altare fandî etri , de argento in cenfum folidos vi perfolvere debeam ; poft meum autem difcelfum , quandoquidem Deus voluerit , omnes fupradidae res ad partem prae- fati Monafterii abfque ullius contradidione vel Judicis afllgnatione omnimodis < a) Richildis uxor fuerat <^axoIi Calvï. (t) Malè in Edito , vîfumfiàt habetvr. - • » • ■ revertantott Digitized by Google » DIPLOMATA. ut de beneficio omnino ablata pro eadem terra , quemdam refpeôum ad ai- tare fan&x Marias prxdiûi Monafterii perfolveret , ut eam Mohachi Cellx Humolarienfis jure precario in perpetuum pofliderent* Quod nos cum con* fdio fidelium noftrorum (b) "Widonis ôc Roriconis, ôcaliorum qui tùnc prxfen* tes effe potuerunt, non inhumana judicantes, quod petebat ut fieret annui- mus, 6c hanc Cartam fieri prxcipimus. Dicuntur autem de illa terra fcilicee tria manfa ; refpe&us pro eadem in Purificatione beat* Mari* perfolvenduâ xn denarii. Quam terram fi quid prxfati Monachi meliorare , plantando fci- ÏÏcet , vel xdificando potuerint , ôc pro hoc ipfo quifquam , quod futurum non D credimus , neque optamus , contra hanc noftram auâoritatem infurgere tem- ptaverit, omnipotentis Dei iram incurrat, ôcreatûs fui pœna coa&us regio fifco l argenti libras perfolvat , ôc quod conatur inane fiât. Aûum Sueffionis infra portas Monafterii Puellarum fub die vu Kalenda* . rum Maiarum, anno Incarnationis Dominicx dcccclix, Indiûione fecunda , régnante Lothario Rege. Signum (c) Aimonis Advocati. Signum Evrardi Prxpofiti. Signum Hel» vidis Prxpofitx. Signum Milefindis Decanx. Signum Fulconi waflalli. Si- gnum Gauzberti ,"WalTalli. Evrardus Subgregarius ôc Cancellarius fcripfit ôc fubfcripfit. («) Gerberga filia Henrlci Germ. Regîs primo Turonenfis Canonicus; Rorieo verô Laudunenfîj nupferat Gifleberto Lothar. Ducij polteà Ltido- Antiftes, Caroli Simplicis filius naruràlis. ■ vico Tranfmarino. i c ) Aimo advocatus erat Sanâimofiialium beat» ( b ) Wido Epifcopu» erat Sueffionenfis, filius Mari»; Evei ardus re« caruxn pioçuxabat. Fulconis Comitis Andegavenfis , alias S. Martini Tome ÎX. VpPP Digitized by Google m RECÏNARUM V. A DIPLOMA GERBERG>£, cjuo Marfnam praedium con- fère Monafterio S. Remigii Remenfis. Apud Miraum in Donat. piis pag. 48. An o6i T N n °mine fan&ae fit individus Trinitatis , Gerberga divina difpenfante cle- 9 ' J_ mentia humilis Francofum Regina. Cùm omnis fanfta Eccicfia ab exor- dio Chriftian* Religionis , ritè difpofitis quibufque Ecclefiafticis utilitatibus, donis fit maximè cutata regalibus , dignum profedo ducimus, fi morem anti- quorum fequentes , ex rebus noftris camdem honorantes fublimamus , fpe- rantes à Domino bonis xternalibus remunerari , cujus pietatis confilio a&us noftros optamus in falutem dirigi. Quocircà fidelium praefentium univerfîtariB fimul ôc fecuturorum notum fit pofteritati, quoniam locum fanâi Remigii ma- gnifici Doctoris , francofum Aooftoli , admodùm gaudentes rerum incremen- tis féliciter profperari* ac multiplici bonorum cooia fortunatum haberi, fo- lenniter delegantes per manus fidelis Advocati noftri Comitis Arnulfi légitima veftitura, cum confilio , jîietate quoque ac benigno affenfu domni Ottonis Imperatoris Augufti, tradimus fanQo Remigio quoddam juris noftri pratdium. in alodo , in honore fan&i Pétri confecratum , vocabulo (a ) Marfnam , inCo- mitatu Mafaugo , cum omnibus ad ipfum praedium pertinentibus, ideft, *Clu- *Clumm$n mamôc Litam cum appenditiis fuis, *Hertram ÔC Angleduram cum appendi- &Uttoy. tiis fuis , fuperadditis etiam rebus aliis , quaecumque ex ipfo rifeo in jus domi- ^hgSni?* nicumjam olim devenerant, aftantibus etiam , imd collaudantibus atquecon- firmantibus Gerardo Tullenfi Epifcopo , atque Comitibus Emmone & Anf-C frido , nonnullis quoque aliis nobilibus viris: fidentes utique tanti patris ôepa- troni noftri plurimùm meritis adjuvari , totumque hoc agentes pro falute vide- licet noftra , ôc remedio fenioris noftri piae memoriar Gifleberri, fuique paren- tum , patris feilicet 6t matris, Rageneri & Albrada» ; ea feiliect ratione , uc idem locus fanûi Remigii, quifemper ab antiquo regiis donationibus ,utpote caput Francise , fuerat honorants , noftris etiam donis regalibus dkefeat fie polleat uberiùs , ipfumque alodum , ut fui proprium , legitimo jure firmiter te- nendo In perpetuum poflideat , quatenùs memoriam noftri ac praefati viri fe- nioris noftri Gifleberti apud fe jugiter fixam idem locus habeat , fuifque ora- tionibus perpetuis fiefacrificiorum muneribus & votisin confpe&u Dei ejufdem memoriam piiflimè recolat. Ipfum autem alodum fub omni rerum integritate légitima exterminatione confiât , habens manfos lxxxii , cum terris videlicetp cwtisôc incultis , filvis, pratis , vineis fie pafeuis, campis, molendinis, aquis aquarumve decurfibus , exitibus ôcregreflibus. Ceterùm fi quis fortè olimten- taverit hanc traditionem regiam inquietare , eique nefas aliquod ex adverfo ir- rogare, pcenas temêritati fus obnoxias,ut reus majeftatis , exfolvat: imb etiam Deo ôc S. Remigio , cum omni emendatione , juxta legis decretum fatisfàciat; 6c fie hatc regalis donatio noftra inviolabilis femper permaneat fie inconeuflâ. Aftum 1111 Idus Februarii , anno Incarnationis Dominicac dcccclxviii , in prxfato Comitatu, in villa quaediciturHa£ta, anno tricefimo fecundo, régnante domino Ottone inclyto Imperatore , ac Caefare Augufto , filio quoque ejus aequi- voco régnante anno feptimo. Signum domnae Gerbergae gloriofa» Reginae , quae regiaeau&oritatis manu hoc feriptum, quod fieri juffit, dignanter corroboravit , ôc aliis confirmare man-£ davit. S. juvenis magnat indolis Caroli. S. Arnulfi Comitis , qui vice domnx Reginae hanc traditionem fecit. S. Emmonis Comitis. S. Ansfridi Comitis. S. Huberti. S.itemHuberti. S. Gotramni. S. Franconis. S.Gerardi. S. Euruini. S. Adelftamni. S. Huniconis. S. Godeleni. S. Ifaac. S. Theoderici. S. Onulfi. S. Wiberti. S. Rotlandi. S. Rageneri. (b) Data pridie Idus Februarii, manu domnae Reginae, fie fufeepta à domnoî ÂbbateHugone , qui ibi afïuit cum fuo Advocato Emmone praedi&o Comité. C a ) Marthe ( Mtrfm ) PrepoGtura Remigiana fàtionem acceperant. Mabilloniut Mb. 47 J*»* fuit ad noftrum ufque faeculum , quo ejus permu- Bened. Nutn. 30. tatio fa&a eft cum Canonicis Regularibus Aquae- ( b ) Datum .... & fujeeptum, apud Marlotuffl curtenfis Abbatias , à quibus Remigiani Prioratum qui idem Diploma vulgavit Lib. 4 Metrop. RfB* »auis-flotid#in diœdeïi Noviomcnfl in compen- pag. 606. Digitized by Google DIPLOMAT A. 667 h VI, DIPLOMA BERTHA REGINE BURGUNDU, c[uo Paterniacenfe Monafterium condit , dotât , & Mayolo uuZif'pU Abbati Cluniacenfî committit» tenh ApudSam, Guichenonem inBiblioth* Sebufiana pag. i. CUn£tis fané confiderantibus patet, qubd ita Dei difpenfatio quibufqiie An 96t. divitibus confulit , ut ex rébus tranfitoriis qux poffidentur , fi eis benè utantur, femper manfura prxmia valeant promereri. Quod videlicet divinus -, fermo poflibile oftendens , atque ad hoc omninb fuccedens dicit , Divitiœviri Prov. ij. 8» ** redemptio anima ejus, Quod ego (a) Bertha dono Dei Regina follicitè per- pendens , ac proprix faluti , dum licitum eft , providere cupiens , ratum imo {>erneceflarium duxi ut ex rébus , aux temporaliter mihi collatx funt, ad emo- umentum animx mex , aliquantulùm impertiar , quippe qux àdep in his vi- deor excrevifle, ne fortaflis totumad curam corporis infupremo redarguar ex- pendifle , quin potiùs cùm fuprema fors cun&a rapuerit , quiddam mihi gau* deam refervafle. Qux fcilicet caufa nulla fpecie vel modo congruentiùs pofle fieri videtur , nifi ut juxta prxceptum [ non] ad tempus , fed continué k . . . * Monaftica profeflione congregatos ex propriis fumptibus fuftentem , ea fiqui* dem fide, ea fpe, ut quamvis ipfa contemnere nequeam ; tamen dum mundi contemptores , quos juftos credo , fufceperim , juftorum mercedem accipiam»' Igitur omnibus in unitate fidei viventibus , Chriftique mifericordiam prxfto- C lantibus notum fit, qubd ob amorem Dei & Salvatoris Jefu Chrifti res juris mei , fanâx Marix videlicet, ôcfan&o Petro & fan&o Joanni & fanâo Mau- ritio cum fociis fuis , & illis San&is qui in ifto loco requiefcunt , qui dicitur, ( b ) Paterniaca , confentientibus filiis meis Conrado gloriofiflimo Rege , nec- non ôc Rodolpho Duce , de propria trado dominatione ipfum oppidum Pa- terniacum , cum omnibus rébus ad ipfum pertinentibus , mancipiis utriufquè fexûs , cum prxdiis fuis , quorum nomina hîc tenentur fcripta ( excepto uno prato ad domum Pétri ) campis , pratis , filvis , aquis, aquarum decurfibuS , fa- rinariis , exitibus & regreflibus , cultis ôc incultis , unam Ecclefiam ad Garce- rem cum appenditiis fuis , 6c aliam Ecclefiam ad Pulliacum , tertiam , id eft , Capellam ad Pibirfin , cura omnibus illuc pertinentibus ,ôc taie pfxdium quale acquifivi in Votone & Vocifino , & Itifpurga & filiis ejus , cum omni integri- D tate. Dono fan&x Marix ôt fupradictis Sanâis ego Bertha gratia Dei Regina , primùm pro amore Dei , deinde pro anima domini mei beati Rodulphi Ré- gis , ôc pro anima filii mei Burchardi Epifcopi * , & eorum quorum debito- * Laufcn-- res fumus, ôcOthonis gloriofiflimi Régis, necnon pro anima filixmex Re- nenfi * ginx ( c ) Adheleidx ôc filiorum meorum Conradi fereniflimi Régis , 6c Ro- dolphi Ducis , ôc pro me-ipfa , ôc pro falute animarum noftrarum ôc corporum , 6c omnium qui propter amorem Domini iftud templum Dei gubernare aut au- gere volunt, pro ftatu etiam ôc integritate Catholicx Religionis, eo fiquidem dono tenore , ut in honore fanâx Marix 6c fupradiâorumSanâorum Monafte- rium regulare conftruatur , ibique Monachi juxta Regulam beati Benedi&i viventes congregentur, qui ipfas res perenni tempore poflideant,teneant, ha- beant atque ordinent ; ita dumtaxat ut ibi venerabile orationis domicilium vo- j? tis ac fupplicationibus fideliter frequentetur, converfatioque cxleftisomni de- fiderio ôc ardore intimo perquiratur ôc expeâetur ; fedulx quoque orationes , poftulationes atque obfecrationes Domino dirigantur,tam pro me quàm pro om- nibus , ficut eorum memoria fuprà digefta eft : fintque ipfi Monachi cum omni- bus prxfcriptis rébus fub poteftateôc dominatione Maioli Abbatis ,qui quamdiu vixerit fecundùm fuum fcire Ôc pofle eis regulariter prxfideat ; poft difceflum ve- rb ejus,habeant iidem Monachi poteftatem ôclicentiam quemcunque fui Ordi- nis fecundùm placitum Dei atque Regulam S. Benedi&i promulgatam eligere (a) Bertha filia Burchardi Alemannise Ducis, in diœcefi Laufannenfi. primo uxor Rodulfi II Burgundiœ Régis, pofteà Hu- ( c ) Adelais Bertha; 8c Rodulfi II Burgundue gonis Italias Régis. Régis filia , primo Lothario Régi Italie nupferat , {b ) Vulgà Paytrnt , yicus Monafterio celebris deinde Othoni Germanise Régi. Ppppij Digitized by ?ô*S REGINARUM DIPLOMATA. inaluerint Abbatem atque Re&orem ; ita ut nec alicujus poteftatis contradi&io- A ne contra religiofam impediantur : per quinquennium autem Roms X folidos ad limina Apoftolorum ad concinnanda luminaria prxfàti Monachi perfolvant -, habeantque tuitionem ipforum Apoftolorum atque Rômani Pon- tificis defenfionem j & ipfi Monachi corde fie animo pleno praclibatum locum Sro pofle ôc noffe fuo xdificent. Volumusetiam ut noftris fucceflbrumque no- rorum temporibus , prout opportunitas atque poffibilitas ejufdem loci fefe de- derit, quotïdie mifericordix opéra pauperibus , indigentibus, advenis, peregri- nantibus fumma intentione ibidem exhibeantur. Placuit etiam huic teftamento inferiutab hac die nec noftro , nec parentum noftrorum , nec faftibus regix ma- gnitudinis , nec cujuflibet terrenx poteftatis jugo fubjiciantur Monachi ibidem congregati : nec aliquis Principum fxcularium, non Cornes quifquam, nec Epi- . fcopus quilibet , nec Pontifèx fupradiâx Sedis Roman*, ( per Deum & in Deum # omnefque Sanctos ejus fie tremendi Judicii diem conteftor , deprecor ) invadat res ipforum Dei fervorum, non diftrahat t non minuat , non prxcambiat, non beneficiet alicui , non aliquem Praclatum fuper eos contra eorum voluntatem conftituat. Et ut hoc nefàs omnibus temerariis ac improbis ar&iùs inhibeatur, adhuc idem inculcans fubjungo, 6c hoc obfecro vos, ô fan&i Apoftoli fie glo* riofî Principes terrx Petre fie raule , 6c te Pontifèx Pontificum Apoftolicx Se- dis , ut per auûoritatem Canonicam fie Apoftolicam , quam à Domino accepifti, aliènes a confortio fan&x DeiEcclefi* 6c fempitern* vit* praedones 6c invafo- res atque diftra&ores harum rerum, quas fanâ* Mari* fie prxdiâis Sanâis hi- lari mente promptaque voluntate dono ; fitifque tutores ac defenfores jam dieu" loci Patermaci fie fervorum Dei ibi commorantium ac commanentium, harum 3uoque omnium fàcultatum propter eleemofinam 6c clementiam ac mifericor- (* iam piiffimi Redemptoris noftri. Siquis fortè ( quod abfitfiequod per Dei mi- fericordiam fie patrocinia Apoftolorum evenire non «ftimo ) vel ex propinquis aux extraneis , vel ex qualibet conditione vel poteftate quaiieumque calliditate contra hoc teftamentum , quod pro Dei amore omnipotentis ac venerationc (and* Mari* matris Domini fie prxdiâorum Sanâorum fieri fancivi, aliquam coneuflionem inferre tentaverit ; primùm quidem iram Dei omnipotentis in~ currat , auferatque Deus partem illius de terra viventium , fie deleat nomen cjus ïo&.ai. 14. de libro viventium; fiatque pars illius cum his qui dixerunt Domino Deo , Re- cède à nobis , fie cum Dathan 6c Abiron , quos terra aperto ore deglutivit, fie vi- vos infernus abforbuit, perpetuam incurrat damnationem: focius quoque Jud* Domini proditoris effe&us , zternis cruciatibus retrufus teneatur ; fie ne in prx- fenti f*culo humanis oculis impunè tranfire videatur ; in corpore quidem pro-p prio futur* damnationis tormenta experiatur , fortitus duplicem direptionem cum Heliodoro 6c Antiocho, quorum alter acribus verberibus coërcitus vix fe- mivivus evafit , alter vero fuperno nutu pereuflus putrefcentîbus membris fie fea- tentibus vermibus miferrimè interiit, cxterifque facrilegis , qui xrarium domûs Dei temerare prxfumpferunt , particeps exiftat ; habeatque , nifi refipuerit , Archiclavum totius monarchix Ecclefîarum , junâo fibi fanâo Paulo, obfti- torem ôc amœni Paradifi aditûs contràdi&orem, quos fi vellet habere poterat per fe piiflimos interceflbres : fecundùm mundialem vero legem his quitus intule- rit calumniam centum auri libras , cogente judiciaria poteftate , compulfus ex- folvat ; fie congreffio illius fruftrata nullum omninb obtineat effe&um. Sed hu- jus firmitas teftamenti omni authoritate fuffulta femper inviolata ac inconeuffa permaneat , cum omni ftipulatione fubnixa. Signum dominx Berthx Reginx , quz hanc traditionem cum manibus filio- rum fuorum Conradi Régis ac Rodolphi Ducis fubtùs çonfirmavit. Signum Con- radi filii Régis. Signum Henrici Comitis. Signum Eleardi. Signum Gauflenî. Signum Abb. Signum "Wandalrici. Signum Azzonis. Signum Hivonis. Si- gnum Burxwardi. Signum Engefcaldi. Signum Merii. Signum Rudolphi Co- mitis. Signum A nshelmi. Signum Adelgohhi. Signum Woradi. Signum Borno* Ego Sunthardus hanc cartam ad vicem Ponchoni Cancellarii fcripfi. Data in Die (a ) Martis , Kal. Aprilis anno xxiv régnante Conrado Rege. Aâum vero Laufona civitate. . < * ) Dies Martis incidit in diem primura Aprilis an. 9C*. Hinc initium reeni Conradi tepetendnm ineunte anno pjp. ' Digitized by Google X M O N I T U M IN DIPLOMATA BOSONIS, PROVINCIjE REGIS- T^OSO frater Richildis uxoris Caroli Calvi , maritus Her- B Im mengardis JilU Ludovici II Imperatoris, annoSjG DuxTi- rinenjîs conflitutus , Provinciœ Rex renunciatus ejl in Conventu Aiantalenji anno 8j<) , Idibus Octobris. Inde annos regni numerat in fuis Diplomatibus , in quibus annos Incdrnationis non adhibuit. Hanc femper Invocationem , In nomine fandhe & individus Trini- tatis , ufurpavit, Cancellarios habuit Radulfum , Aurelianum Ar- chiep. Lugdunenfem & Adalgarium. Radulfi & Adalgarii Notarius. Stepkanus ; Aureliani E Liber tus. £ ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^ BOSONIS PROVINCI.E ET BUR GUNDIiE REGIS DIPLOMATA. Quxdam concedic Trenorcienfi Monafterio. P Apui Chiffletium in Probau ad Hift. Abb. Trenorcienjis pag. 232. IN nomine fan&ae fie individus Trinitatis, Bofo ipfius mifericordia Rex; An. 87^ San&ae recordationis effe&um ad memoriam reducentes , pio incitamento veraciter duximus dignum fore , quatinùs Ecclefiae Dei fublimitatem in omni- bus atigmentari , pro pofle videlîcet noftro, defiderantes peragamus. Quara rem ad perfechim deducere optantes, divinofulti amore, ut de terrenis me- reamur acterna , libenti animo talia ftatuere decrevimus. Qua de re omnium fi- delium noftrorum comperiat notitia , quod propria voluntate , pro mercede Ka- Eroli Auguftificnoftrx remedio animae, feu & Auguftae conjugis noftrae , in ho- nore Domini fie Salvatoris noftri Jefu-Chrifti fanâaeque Mariac, fan&o Filiberto, qui ob infeftationem paganorum caftro Trenorchio deduâus eft , ubi vir vene- rabilis Abba Geilo cum plurima Monachorum turma praeeffe dinofeitur , con- cedimus inComitatu Genevenfî Cellam quae vocaturTalgeria, quaeetiam di- eata eft in honore fan&x Mariac; fie curtem Caldatis; Curtem etiam Marlandis, curtemque Verilico , ac curtem Tudefio , fie villam Ariaco indominicatam .... villamque vocatam Haec omnia cum omnibus integritatibus, cum Ec- clefiis ibidem afpicientibus , fervifque utriufque fexûs, cum exitibus fie regref- fibus , atque campis , pratis cultis fie incultis, aquis aquarumque decurfibus, ab kodierna die fie deinceps , praefkto fan&o Filiberto Monachifque ibidem Deo Ppppiij Ê 7 o BOSONIS REGIS mifitantibus concedimus, perpetualiter permanendum. Et ut hxc libens con-A ceflio majoris valeat obtinere firmhatem vigoris , manu propria roborare cura- vimus, & anuli noftri impreffione infigniri juflimus. Signum Bofonis gloriofiflimi Régis. Ego Stephanus Notarius ad vicem Radulfi recognovi. Data vi Iduum [Novemb.] Indi&ione xn, anno primo regni Bofonis glo- riofiflimi Régis. v A&um Lugduno civitate in Dei nomme féliciter. Amen. 1 1. iflrfî C fc5«*" Omnes pofleffiones confirmât Ecclefix Auguftodunenfi. Eut, Apud Balayium in Append. ad Capitul. col. i$0$. ftn. 87p. y jq- nomme fanâae ôc individu* Trinitatis , Bofo gratia Dei Rex. Si piis fer- X vorum Dei petitionibusopem ferendo confulimus, Deum nobis obidprx- fenti 6c iuturo feculo propitiari nullatenùs dubitamus. Quapropter notum fit omnium fan&x Dei Ecclefix fidelium noftrorumque unanimitati, quoniam Adal- garius venerabilis Eduorum Epifcopus ad noftrx fublimitatis accedens manfue- tudinem , deprecatus eft ut auctoritates Ôcprxcepta Regum videlicet prxdecef- forum noftrorum ob majoris firmitatis vigorem fcripto noftrac au&oritatis con- firmaremus , 8c fecundùm quod moris eft roboraremus. Nos autem ejus petitio- nibus tantb licentiùs ceflimus , quantb nobis id profuturum perfpeximus anv pliùs. Statuimus ergo confirmantes ôcconfirmanclo decernimus, ut omnia pnt-G cepta qux jam di&x Ecclefix ab anteceflbribus noftris Regibus videlicet 6c Imperatoribus fà&a funt , omnibus temporibus maneant inconcufla , 6c tam ex Abbatia Flaviniaco , quàm ôc ex villa Beliriiaco , necnon 6c ex villa Lucennaco, feu 6c ex villa Tiliniaco , quàm «tiam ex aliis rébus omnibus ejufdem Ecclefix prxcepta ôc auâoritates noftra ditione roborentur, maneant inconvulfx. Mon- tent quoque, qui vocatur Senmurus, cum Ecclefia qux fuprà eft , ôc duobus xnolendinis , jam di£tx Ecclefix fuoque Prxfuli Adalgario xternaliter delega- mus, ôc delegantes concedimus , ôc de noftro jure in jus ôc dominationem fanûi Nazarii regio more transferimus. Ut autem hujus noftrx auâoritatis confirma- tio majorem obtineat vigorem , manibus propriis fubterfirmantes , anuli noftri impreflione fubterjuflimus figillari. Signum Bofonis gloriofiflimi Régis. D. Elibertus Cancellarius ad vicem Aureliani Archiephtopi recognovit. Datum vi Idus Novembris , Indiôione xn , anno 1 regni domni Bofonis glo- jriofiflimi Régis. Aûum Lugduno civitate, inDeinomine féliciter. Amen. I I I. tex jha*+ Abbatioiam S. Martini concedit Monafterio CariJocenfi. Apud Baluqium in Append. ad Capitul. col. 1506. tuo. An. 87p. » jg" nomine fan&x ôc individux Trinitatis, Bofo mifericordiaDeiRex. Quan-E JL tùm in divinis cultibus Deoque famulantium neceflitatibus auxilium liben- tiùs porrigimus , tantb id nobis admortalem vitam temporaliterdeducendam, Ôcacffuturam féliciter obtinendam commodum provenire confidimus. Igitur notum efle volumus cunâis fidelibus fanûx Dei Ecclefix noftrifque , prxfen- tibus fcilicet acfuturis, quoniam adiit ferenitatem noftram Siwaldus Cornes ôc fidelis nofter , fuppliciter flagitans quatenùs Monachis ex Monafterio Kariloci , quod eft dicatum in honore fanéli Stephani in Comitatu Matifcenfi fupet So- nam fluvium , in aliquo concederemus. Cujus petitioni utpote rationabili an- nuentes , per hos noftrx celfitudinis apices concedimus ad ipfiim Monafterium Monachifque ibidem Deo militantibus Abbatiolam in honore fan&i Martini, Digitized by Google DIPLOMAT A; *7t, A cum omnibus Ecclefiîs ad fe pertinentibus, cum terris , pratîs , pafcuis , filvis, aquis aquarumve decurfibus, cum exitibusôc regreffibus ôc omnibus adjacentiis fuis. Hxc omnia fuperiùs nominata cum omnibus integritatibus j pro mer- cede domni Karoli Imperatoris 6c animx noftrx remedio ac conjugis noftrx , ipfi loco & fuis ab hodierno & in pofterum perpetualitcr concedimus poffi- dendum. Et ut hxc noftrae confirmationis auâoritas , Domino protegente , no- ftris futurifque temporibus inconvulfa permaneat , manu propria fubterfirma-s vimus , ôc anuli noftri impreffione infigniri julfimus. Signum Bofonis fereniffimi Régis. Stephanus Notarius ad vicem (a) Adalgarii recognovit. Datum iv Nonas Decembris, Indiôione xn , anno primo regni dominiBo* fonU. A&um Kariloco Monafterio in Dei nomine féliciter. B IV. Abbatiam S. Andréas: reftituit Ecclefiae Viennenfi. t E * Urto Eccl, Viettn, Apud Balu[ium itiAppend. ad Capitol. coL i$o IN nomine fanctoe ôc individu» Trinitatis , Bofo mifericordia Dei Rex. Si Ml < petitionibus fervorum Dei , quibus pro commhTo fibi officio fuggefferint , aurem clementix noftrae libenter infle&imus , Regum praedeceflbrum noftro- rum morem imitari cognofcimur , & ob id nobis Deum propitiari nullatenùs diffidimus. Quocircà noverit omnium fanôx Dei Ecclefiae fidelium noftrorum- que, tam praefentium quimque futurorum follertia , quia adiit clementiam no- Cftram Ottrannus venerabilisViennenfis Ecclefiae Archiepifcopus,& humiliter in- timavit qualiter AbbatiaS. Andréa: inferior in prxdi&a civitate fita olim ab Ec- clefia fua injuftè fubtra&a fuerat,ôcau&oritatem plenam oftendit quomodb 6c à fidèle quodam pro remedio animae fuae data fuifTet, ôc à Reeibus per prxcepta corroborata. Nos vero juftam 6c rationabilem petitioném ilfius auditam , [ co- gnofcentes , decrevimus ] confilio Procerum noftrorum quatinùs pro remedio gloriofiflimae memorix Karoli Imperatoris ac fociatx conjugis ejus xquè bonae memorix Hirmintrudis atque prolis eorum Ludovici piiffimi Régis , necnon & pro noftro ôccarx conjugis noftrx Hirmingardis , quod inrationabiliter abla- tum [ fuerat ] cum omnibus appendiciis 6c immutationibus redderemus , infti- tuentes ut omnimodis ibi officium divinum inculpabiliter jugiter peragatur , luminariaprxbeantur,Canonicis fervientibustam ibi quàm 6c in Ecclefia [ fan- D &x Marix Ôc ] fan&i Mauricii vi£tus 6c alimonia à re&ore prxfcriptx Ecclefix congruenter adminiftretur , ut 6c illis fupplementum fiât , 6c nobis ad vitam xternam capeffendam adjutorium exiftat. Hoc omnibus modis auâoritate re- gia prxcipientes jubemus , atque jubentes decernimus , ut nullus Judex publi- cus, nec quhlibet ex judiciaria poteftate, aut ullus ex fidelibus fanflx Dei Ec- clefix in Ecclefiis , loca , vel agros , feu reliquas pofTeffiones prxdi&x cafx Dei Ln quibuflibet * curis 6c territoriis , quas moderno tempore juftè 6c rationabi- « IocîJ liter poflidere videtur , quxque etiam deinceps aut per nos aut per quorumlibet fidelium devotione divina pietas augeri voluerit , aut freda exquirat , aut fran- cos aut fervos diftringere audeat , neque ad judicia publica venire compellat , fed fint fub tuitione ôc immunitate atque defenfione noftra. Super hxc omnia, quicquid per negligentiam reâorum àpravishominibus ablatum atque direptum £ eft , totum ôc ad integrum reddimus ; ôc quicquid inde fifcus nofter adquirere poterat, omnia in omnibus ad ufus Clericorum fancbe Marix ôc fan&i Mauricii ôc pauperum concedimus. Ut autem hxc noftrx collationis feu reftitutionis au- âoritas noftris futurifque temporibus , Domino protegente , inconvulfa perma- neat , manu propria fubterfirmavimus , 6c anuli noftri impreffione infigniri juf- fimus. Signum Bofonis fereniffimi Régis. Domnus Rex fieri juffit. Stefanus Cancellarius. Datum xv Kal. Februarii, Indiftione xiv, anno fecundo regni domni Bofoi tais. A&um Tauriaco villa in Dei nomine féliciter* (4 ) Adalgarim erat Auguftod. Epifc* Digitized by Google Ex Mf. D. dtMàxaugiis. An. 887. * Htceor- tufta fiait. #7* BOSONIS REGIS v. A Maurianenfî Epifcopo conccdit Caftrum Armariolum. Apud Martenium Tonu 1 Ampl. Collect. toi. 221. REgnante Deo ïà£tore omnium ,<}ui cunâa fuo difponit ordine, cujus nutu ac poteftate Reges régnant , qui nobis bénéficie» fux mifericordix regni gubernaculâ, non noftris intervenientibus meritis,conceflit. Ego quippeBofo procurante divina gratia Bûrgundiorum Aufonorumque Rex, unàcumErmen- garde uxore, pariter [ in] aula Viennx urbis fiti anno regni o&avo , coepimus cogitare piorum ac improborum retributionem , qualiterque remedio eleemo- £ fynx caffanturimminentia bella injuftè infurgentia , vel qualiteradquiritur, elee- mofyna interveniente, mifericorcUa Salvatôris. Interfuit quoque nofterdileéhis Afmundus Secufinx civitatis vel Maurianorum Epifcopus , unà cum proprio fra- tre Leotmanno Cremonenfis Ecclefix Prxfule , qui fuadéntes ditari rega- libus opibus Ecclefiam proprii Epifcopii fan&i Johannis- Baptiftx in confinio Burgundix pofitam , qux admodùm deftitùta effe cognofeitur fxvitia hofhum euntiumvel redeuntium. Nos verbin amminiftratione tanti negotii affenfum prxbuimus veneratione fan&i prxdi&i Johannis - Baptiftx; utque nos vi£torcs C fua ] interceffione femper ubique reddat , donamus eidem fanâo Johanni- Baptiftx refugium de noftris propriis genealogiis,caftrum feilicet in ejufdem ter- ritorio S. Johannis pofitum ultra flumen,quod vulgb Armariolum nuncupatur, Ëuod etiam adjacet fupra di&i parvi fluminis ripam Arki , cum noftra Capella Q tn&xDei Genitricis, cum decimis & villis villaribufque fubje&is eidemcaftro pertinentibus , ôc ex hac parte fluminis & ultra , ubi fit Prxfulis requies , ubi fecunda fedes, ubi tempore bellituta defenfio , ubi librorum the/àurorumque murtimen inexpuenabile. Armarium enim antiquitùs antiqui vocaverunt aptum ' ôc congruum , * judicatus à regalibus inftitutis , ut fit arma inexpugnabilis con- tra hoftium incurfiones noftrx Maurianx Ecclefix, fan£ti videlicet Johannis - Baptiftx. Siquisverb, fuadente humani generis inirmeo , contra inftitutio- nem noftrx poteftatis violare tentaverit , îege Bonifacii univerfalis Pontificis fit anathema , ôc componat noftro judicio centum libras auri. Has quippe duas Ecclefias Maurianorum , feilicet fanâi Johanis-Baptiftx fanâxque Dei Geni- tricis civitatis Secufinx , cum propriis Ecclefiis fubjeâis , fecundùm jam diûi Bonifacii inftituta efle concedimus Maurianenfis Ecclefix Pontificis domina- J) tas , eo tenore , ut ad proprii Pontificis fynodum conftituto tempore veniat fxpe denominatus Maurianorum Epifcopus. vr. Crudatenfe Monafterium fubjicit Epifcopo Arelatenfî. ■Ex Chartulario Arelatenfi* ÏN nomine fan&x & individux Trinitatis , Bofo divina favente clementîtt Rex. Si petitionibus fervorum Dei quas pro commiffo fibi officio fuggef- ferint nobis , aurem clementix noftrx libenter impertimus , Regum prxde- E celTorum noftrorum morem imitari cognofeimus, ôc ob id nobis Deum pro- pitiari nullatenùs diffidimus. Quocircà noverit omnium fanâx Dei Ecclefix ndelium tam prxfèmium quàm futurorum noftrorum quoque folertia , quia adiit prxfentiam noftram Roftagnus venerabilis Arelatenfis Archiejpifcopus , deferens obtutibus noftris au£toritates prxdeceflorum noftrorum Hlotarii vK delicet quondam Augufti, atque piiflimi filii ejufque xquivoci illuftriffimi Ré- gis , ubi continebatur qualiter iidem prxdeceflores noftri Monafterium in Co- mîtatu Vivarienfi fuper fluvium Rhodanum fitum, quod Crudatis dicitur,cum Monachis ibidem Deo militantibus , omnibufque rébus ac famulis inibi afpi» cientibus vel pertinentibus Rotlanno reverendo quondam prxdeceffori fuo, Arelatenfî feilicet Archiepifcopo , contulerunt j humiliter pofeens ut eafdem authoritates Digitized by Google \ I DIPLOMATA. A authoritates noftro regali corroboraremus praecepto. Cujus non fpérnendam. petitionem propter azternarh remunerationem libentiflimè fufcipientes, hoc fe- renitatis noftrae praeceptum fieri cenfuimus , per quod jubendo ftatuimus , ut praefens Reâor ejufdem Monafterii , Amicus nomine , omnefque fucceffores ejus , cunâi infuper Monachi amodô ibidem Deo militaturi cum omnibus ré- bus ac fàmiliis fub tuitione confinant Roftagni Praefulis Arelatenfîs , univerfo- rumque fequacium ejus in eadem fede fanâa ob honorem Domini Stephâno protomartyri facerrimo , pariterque primo ipfius urbis Antîftiti Trophimo fer- viturorum. Prxcipimus quoqueut nullus Judex,nulla quxlibet perfona exjudi* ciaria poteftate ad caufas audiendas , vel freda exigenda , aut homines eorum tam ingenuos quàm fervos diftringendos ullo unquam tempore ibidem ingredi audeat : fed liceat prxfato Pontifici res fupradi&i Monafterii quieto ordine po£ B fidere. Itaque ut haec noftrx authoritatis ftatuta firmum in Dei nomine obtineant vigorem, manu propria fubterfirmavimus , ôc annuli noftri impreflione iîgnari juflimus. Signum Bofonis fereniffimi Régis. Stephanus Cancellarius. M O N I T U M pIN DIPLOMATA LUDOVICI REGIS ARELATENSIS ET IMPERATORIS- LU D O VI CUS Bofonis Arelatenfîs Régis filius in Conci-. E(och*v*i lio Valentino Rex ejufdem regni anno 890 conjlitutus efl K n *' Ab hoc anno prima regni epocha in ejus Diplomatibus repetenda. Anno 8<)9 in Italiam profeBus a Berengario pulfus efl. In Pro- vinciam redux aliam epocham à regno ïtaliûs ufurpavit , ut fidem facit Diploma VI II : A&um eft hoc praeceptum apud Viennam anno jj Incarn. Dom. dcccc, anno primo régnante Ludovico gloriofiifi*. mo Rege. Anno 90 O in Italiam rediit, & à Benedicto IV coro- natus eft Imper ator fub finem ejufdem anni , vel initio anni fequen- tis. ninc tertia epocha, Goldaflus Tomo l Conflit. Impérial, p. hujus Ludovici Diploma refirt datum Papiae Kalendis Juliis anno Cnrifti dcccci , anno Imperii primo. Aliud récitât Fiorentinus in Comment, de rébus ad Mathildem Comitijfam fpectantibus lib. S , pcLg. 114 , datum anno Imperii domni Ludovici primo , menfe Fe- Druario , Indictioneiv , anno feilicet goi. Aliam epocham ducen- dam ab anno ,904 nobis fugpeditat Diploma XVI il , datum anno E Chrifli DCCCCXX ", Imperii Ludovici XV II. Quam computandi ra» tionem confirmât Tejlamentum Fulcherii Avenion. Epifcopi , a&uni anno ab Incarn. Dom.Dceccxvi, Ifldid. iv, vi Nonas Maii irç die Afcenfionis Domini, xiii anno lmperatore filio Bofonis. Ludo-> vicusannos regni femper , annos Imperii nonfemper cum annis In- carnfltionis copulat. Ludovicus Rex hanc Invocationem , In nomine lan&a: & indi- J^Jj*"** viduaeTrinitatis , femper adhibuit : faclus Imper ator eadem modà ufus ejl , modo ijla , In nomine Domini Dei «terni & Salvatori» iioftri J. C. Tome IX. Q q q TT N nomîne fanâae & individuae Trinitatîs , Ludovicus divina ordinante pro- X videntia Rex. Si fidelium noftrorum fanis juftifque petitionibus autem no- ftrae ferenitatis accommodamus , eorumque utilitatibus prartfando fubvenimus 9 regiae dignitatis operam damus, ôc ob id eorum animos noftrae fidelitati prom- ptiores , immd ferventiores exhibemus. Itaquc notum fit omnibus fideVibus iancbe Dei Ecclefiae ac noftris , praefentibus atque (uturis , quoniam depreca- tione ôc hortatu five confilio gloriofifllmae genitricis noftrae Hermengardis fie pro finceriflimo Aureliani difdafcali noftri obfequio concefllmus Ecclefiae bea- tiflimi protomartyris Stephani Lugdunenfis , cui idem venerabilis Aurelianus Archiepifcopus praeefle dinofeitur , Ecclefias villafque cum omnibus ad eas pertinentibus in pago Lugdunenfî fitas , ut ipfe beatiflimus Protomartyr pro P nobis & pro noftris genitoribus aC avis & proavis intervenire dignetur , vide- licet foris murum ipfius civitatis Ecclefîam fanâi Laurentii cum beneficiolo ad îpfam pertinente , cis Arari vero Abbatiam fanôi Martini quae Athanacus vo- catur cum omnibus fub integritate ad ipfam Abbatiam pertinentibus ; Geno- liacum quoque cum portu ôc mercato habentem Çapellam ôc manfos intec veftitos 6c abfos xxxm , cum omnibus ad fe pertinentibus ; Dagniacum etiam habentem Capellam ôc inter abfos ôc veftitos manfos triginta cum omnibus 1 quae ad eam afpiciunt. Contulimus quoque Ecclefîam fan&i Hyrenei ad fh> pendia Canonicorum ibidem fervientium pro aeterna remuneratione ; in Lu- perciaco manfos très, in Viliaco manfum unum, in Monte manfos duos, in Cabanniaco manfos duos. Volumus quoque ad gloriofiflimae genitricis noftrae votum praecepta à noftris ftatuta avis & proavis , piiflimis videlicet Imperatori- E bus Auguftis, Lothario, Ludovico atque Karolo , eorumque fîliis acnepotibus Regibtfs , neenon & confobrino noftro Ludovico , regiae noftrae auâoritatis ifto videlicet confirmare. In pago feilicet Lugdunenfî Nantoadenfe Monafterium & Saviniacenfe cum fuis omnibus appendiciis , ôc in eodem pago immunita? tem villae Urbanae juxta civitatem, & Anfamvillam in ufus fratrum v , Acaufa? nium, Califcum quoque , &Cortennacum , ôcvillamEgenam , vicumque Am- bariacum , atque Beliacum , Lupertiacum etiam & Cocciacum, cum earum ap- pendiciis & familiis utriufque fexûs. In pago Viennenfi villam Turnonem ÔC Liviam & Luconnacum cum integritatibus fuis. In pàgo autem Valentiaco Saciacum villam. In pago autem Salmoriacenfi ôc Gratianopolitano Colonicas, Digitized by Google t DIPLOMAT A. Hjf t A ôc Fiftiliacum , Caduliacum villas , cum fuis pertinentiis. In Comitatu Scutia- cenfi Morgas villam cum immunitate & appendiciis fuis. In pago verô Brio- nenfi Pifniacum villam cum omni integritate. In pago namque Auguftudunenfi Candiacum villam cum fuis appendiciis. In pago etïam Belnenfi Polmarem villam cum integritate fua. Et in Comitatu Portuenfi Flaviacum ôc Pocetum villas cum omnibus appendiciis fuis. In pago namque Cavilenenfi Montau- rum villam & villare atque Scovellam cum fuis appendiciis. In pago verb Bat finiacenfi Ramfonarias cum fuis appendiciis. Volumus ergo , ut fuprà dixi- mus , ut quae ibidem ab anteceflbribus noftris jam di£tis aut largita funt aut red- dita , feu ab aliis cujufcumque ordinis viris collata funt , vel deinceps , Deo propitio , conferentur , fub noftra immunitate firma ôcftabilia perfeverent. Prae- cipientes ergo jubemus ôc jubendo praecipimus, ut nullus Judex publicus vel B quiflibet ex judiciaria poteftate in Êcclefias aut loca vel agros feu reliquas pofTefliones memoratae Ecclefiae, quas moderno tempore infra ditionem regni noftri legaliter poffidet , vel quae deinceps in jure ipfius divina voluerit pietas augeri ad caufas audiendas , aut freda exigenda , vel manfiones aut paratas fa- ciendas , vel fidejuflbres tollendos , aut homines ipfius Ecclefiae extra rationem diftringendos , nec ullas redhibitiones aut illicitas occaflones requirendas ullo unquam tempore ingredi audeat , vel quae fuprà memorata funt penitùs exigere prxfumat ; fed liceat memorato Archiepifcopo fuifque fucceflbribus res fuprà memoratae Ecclefiae quieto ordine poflidere , & nobis fideliter defervire , ôc pro nobis ac gloriofiffima génitrice & pro totius regni noftri ftabilitate non ne- gligant exorare. Ut autem haec noftrae munificentiae auâoritas femper in Dei nomine obtineat firmitatem, manu noftra fubterfirmavimus , ôc anuli noftri im- Cpreflione infigniri jufllmus. Signum Ludovici fereniflimi Régis. "Warimaldus Notarius ad vicem Barnoini recognovit. Data xv Kal. Aprilis, annoDominicae Incarnationis dcccxcii, ôc eodem. Chrifto propitio régnante domino noftro Ludovico anno fecundo in Burgun- dia feu rrovincia, Indiâione x. A&um Lugduni ciyitate in Dei nomine féliciter. Amen, I I. Ifaaco Epifcopo Gratianopolitatio pofTefliones confirmât. J> Apud Èalu^ium lib. z Mifcell. pag. i$6> IN nomine fan&ae ôc individuae Trinitatis , Ludovicus divina ordinantè pro- An. 8pf; videntia Rex. Dignum eft ut regalis fublimitas Procerum fuorum petitio- nibus annuat & annûendo adimpleat , quantô eos viderit in fuis obfequiis per- iiftere efficaces. Idcircô omnium fidelium fanûae Dei Ecclefiae regnique no» ilri , noftrorum videlicet ôc futurorum Regum, noverit folertia, quia domina genitrix noftra Hermingardis Regina noftram regalem expetiit clementiam fu- per quodam fideli noftro Yfahac venerabili Epifcopo , ut praeceptum vel do- num quod pius genitor nofter Bofo Rex fecerat de Ëcclefiis fan&ae Mariae feu fan&i Donati Confefloris eximii cum fuis fpirkalibus obfequiis confirmaremus. Eft autem ipfaEcclefia fita in Comitatu Viennenfi, in vico Jovinziaco. Cujus E nos precibus annuentes unà cum Epifcopis , Comitibus , feu nonnullis regi- minis noftri Principibus ,.ftabilitatis praeceptum fancimus, ut ipfe Yfahac ejuf- que fuccefTores nullo contradicente in praedi&a Ëcclefia cum omni ejufdem loci Clero teneant, poflideant omnes virtutes quas mater Ecclefia perpetim videtur habere in omnibus Ecclefiafticis Ordinibus , Chrifma videlicet in Do- mini Cœna benedicendo , poenitentiam peccatoribus dando , ejiciendo ex Ec* clefia ôc fufcipiendo tempore congruo , feftivitates celebrando , pauperes ibi ôc nobiles mortuos fepeliendo. Firmamus etiam praedi&o venerabili Ifaac Epifcopo ut omnes res fuae proprietatis , quas ipfe in pago Viennenfi vel Lu- gdunenfi atque in Provincia feu in quibufcunque locis regni noftri per char- tarum inftrumentaei concedimus, quocunque ingenio,hereditate, donatione , concambiatione ôc comparatione infupradi&is locis acquifitas res habet, vel Ex ScheJtt Jac. Sirmon- di. Digitized by Google é n ê LUDOVICI REGIS PROVINCIiE, fiec. inantea Deo propitio adquirere potuerit , tam de hereditate propinquorum A fuorum , quàm de cun&is Chriftianis, Judaeis ôc Judacabus , Fifcalinis noftris , feu de omnibus Ecclefiarum regni noftri Comitatuum commutationibus , con- cambiationibus , omnia fupradiflta per pracceptum noftrae au&oritatis illi con- cedimus feu confirmamus hereditario jure quietè habenda. Decrevimus ita- que fieri hoc noftrae au&oritatis pracceptum Ifàac venerabili Epifcopo, per quod omnes res fuas illi condonamus modis omnibus regali auâoritate habendas , ita ut deinceps eas abfque alicujus contradiâione quieto ac pacifico poffidcat jure , & cuicunque voluerit derelinquat , ôc omnia fuperiùs nominata abfque aliqua minoratione contradi&oris poffideat. Et fi aliqua invidia, vi , dolo , vel concrematione ignium , chartarum inftrumenta ablata fuerint , per noftrae au- âoritatis pracceptum cum omni integritate ei concedimus habendum. Et ne- mini contradi&ori fuo alteram chartam oftendat , nifi hoc noftrae auâoritatis B pracceptum. Et fit omnibus modis prote&us atque defenfatus tam res iïlius quàm ipfe, & nemo poteftatis cujulquam perfona ullo unquam tempore ali- quam ifii inferre praefumat moleftiam ; fed Bceat illi cum omnibus fuac proprie- tatis rébus fub noftrae immunitatis tuitione pacificè eafdem res poffidere ôc or- dinare. Si verb aliquae querimoniae pro ipfis rébus adversùs eum ortae fuerint , quae abfque gravi difpendio nequeant diffiniri , jubemus ut ufque in noffa-am fufpendantur praefentiam , quatenùs ibi finitivam accipiant fententiam. Et qui- cumque contra hoc noftrae immunitatis pracceptum aliquid contradicere vel violare praefumpferit , feiat fe ficut & alias res emunâorias compofiturum & emendaturum. Et ut hoc noftrae au&oritatis pracceptum abfque alicujus muti- latione pleniflimam obtineat firmitatem perennis temporibus , manu propria fubter illud firmavimus , fie anuli noftri impreflione infigniri praecepimus ; & C propter quorumdam malorum hominum calliditates illud etiam inferere jufli- mus, ut fi aliquis noftri fa&i reftagator in aliquo repertus fuerit , mox pœna quam lex Theodofii praecipit , id eft , triginta libris auri e/Te muîtandum , at- que chartario noftro fubftituendum , fie abfque ulla minoratione Midis noftris perfolvendum. Signum Ludovici. Datum m Idus Augufti, anno Incarnationis DominicaeDCCCxciv ,Indiâione xii, annoChrifto propitio regni Ludovici Régis îv. Aâum Nicias Caftello in Pei nomine féliciter. Amen. III. Locum Monaftcrîolum dittum confère Aptenfî Ecclcfiac. Ex Archivis hujus Eccleji*. An. 8pd. T N nomine fanûae fie individuae Trinitatis, Ludovicus gratiaDei Rer. Dum X votis fidelium noftrorum erga cultum religionis Chriftianae circa Ecclefias Dei affenfum pracbemus, Deo placere nequaquam ambigimus. Idcirco fide- lium noftrorum praefentium feilicet ôc futurorum [quemlibet] nofle volumus, quod inluftriflimus quidam fidelis nofter, nomine Teutbertus, illuftris Cornes noftram adiit poteftatem obfecrans, ut fedem Aptenfis Ecclefix , in ipfius fei- licet Comitatu , qux eft in honore 6c veneratione fanâae Dei genitricis Ma- riac fie beati Caftoris egregii Confefforis , variis cafibus tam Paganorum quàm E etiam nequam Chriftianorum adnihilata, quantulumeumque obtemperaremus fie confolaremur. Cujus precibus clementer annuentes , more deceiîorum no- ftrorum qui ante nos fuerunt , jam diâac Ecclefiac vel ibidem fervientibus dona- mus fie perfe&è firmamus quemdam locum Monafteriolum vocatum , cum Ec- clefiîs ibidem conftitutis , quarum una eft in honore beati Pétri Apoftolorum principis , altéra in honore beati Martini Confefforis eximii , cum terris ac vi- neis fie mancipiis ad fe pertinentibus, fie cum omnibus appendentiis atque ad- jacentiis fuis , tam procul longé pofitis, quàm propè fitis. Et ut haec noftrae I>racceptionis audoritas noftris futurifque temporibus inconvulfam atque invio- abilem obtineat firmitatem , manu propria roborantes adfirmavimus, fie annulo noftro figillavimus. Digitized by Google D I P L O M A T A; fyg A Sîgnum Ludovic! fereniflimi Régis. Arnulfus Notarius ad vicem Barnuini Archiepifcopi atque Archicancellarii recognovit. A£tum eft hoc pracceptum anno Incarnationis i Dominic«DCCcxcvi,IncU&. xiv , apud Curpetratenfium Monafterium , anno fëxto régnante Ludovico glo- riofo Rege. I V. Doferam Abbatiam confirmât Monafterîo Trenorcienfî. In Probationibus nova Hifi, Mon. TrenorcLenJîs , pag. 103. BTN nomme Dei aeterni & Salvatoris noftri J. C. Ludovicus divina repro^ An. 896, X pitiante clementia Rex. Cùm locis Deo dicatis in quibufcumque indigue-r rint confulere fatagimus , gratiam & mifericordiam in Domino Deo aeterno , pro cujus amore id efficere nofcimur, nos confequi non diffidimus. Idcircb notum fit omnibus fidelibus fan&ae Dei Ecclefiae & noftris , pracfentibus fcili- cet & futuris , qubd venerabilis Abba Blitgarius ex Monafterio fan&ae Dei Ge- nitricis & perpétuas Virginis Mari* ac fancti Philiberti Confeflbris incliti , no* ftram adiens manfuetudinem , fuggeflit noftrac démenti* , qub Abbatiam Do- feram , quam eis ad Normannorum rabiem vitandam jamdudùm conceflera- mus , modo praecepto noftrac auûoritatis firmaremus. Cujus petitionem ratant efle in omnibus decernentes , ob divinum fcilicet amorem , decrevimus ôt , ficut àbeatiflimo Papa Stephano, feu ab Epifcopis noftris per privilegium fcripta, C noftro fcilicet confenfu , de fuprà fcripta Abbatia au&oritas eis firma con- cefla eft, iterùm au&oritatis noftrac prarcepto , pro remedio animae genitoris mei Bofonis , & genitricis meae Ermingardis , necnon & avi mei Ludovici t feu etiam pro ftabilitate regni mei , concedimus praefato Abbati & fucceflbri-< bus fuis , praedi&am Abbatiam , ut fine cujufcumque inquietudine firmam at- que inviolabilem poteftatem habeant tenendi, poffidendi , ordinandi , atque aedifîcandi. Concedimus infuper juxta morem praecedentium patrum ut nullus Judex , nullaque potettas , pro quolibet negotio peragendo toco illo ne per-» tentet , nifi à venerabiliflimo Blitgario fcilicet fupradi&o Abbate , feu àfuccef- foribus fuis , necnon & Monachis fanttae Dei genitricis Mariae ôc fanâi Phili* berti ibi invitatus fuerit. Permittimus infuper eis, quatenùs pro nobisôc pro cun&is fidelibus noftris fideliter Deum exorent, ut nullus exaâor, feu vica* rius, feu poteftas aliqua , neque in terra, neque in aqua, ab ipfis, feuillorurri P fidelibus, teloneum accipere audeat, neque ullam exaâionem facere pracfi* mat, neque rotaticum, neque portaticum, neque ripaticum: fed ficut fuperiùé praeÛbatum eft, locum illum fecuriter, fine cujuflibet incurfione, jure perpe* tuo poflideant , Domino inibi famulantes , pro nobis jugiter orantes. Et ut haec au£toritas confirmationis noftrac firmior habeatur , & per futura tempora inviolabiliùs confervetur , de anulo noftro fubter figillari juflimus manu propria roborantes. Ego Arnulfus Notarius ad vicem Barnuini Archiepifcopi atque Archican«- Cellarii recognovi. Signum Ludovici fereniflimi Régis. Data x Kal. Julii, (a) anno Chrifto propitio xii régnante Ludovico piif- fimo Rege , Indi&ione xiiii, A&um Sitillianis villa in Comitatu Ayenionenfi £ in Dei nomine. («) Corrig. amoFt, Digitized by Google M LUDOVIGI REGIS PROVINCE, ôcc. v. À Ecclefiac Ucetienfi quxdam reftituit. i Ex Autographo. An.296. T N nomine fan&ae & individuae Trinitatis , Ludovicus divina praeordinante X clementia Rex. Poftquam àfaeculo regalium dignitatum decus enituit , & Principum gloria décerner effloruit , fcmper eis juftum , & naturaliter venit ad pofteros transfufum y ut tantb libentiùs fidelium fuorum deprecationibus fà- veant , quaritb eos profpexerint propenfiùs in fuis obfequiis efficaces , atquead utiliora quaeque agenda promptiores i quatenùs ôc illos vehementiùs in fuura B femulatum inflatnment, ôc fubfequentes ad eorum normam fibimet devotiùs ©bfequi dignanter informent. Igitur univerfis fidelibus fanâae Ecclefiac no/ïrif- que,.praefentibus ôc futuris, notum fieri volumus, qualiter Amelius Ucetiac civitatis venerabilis Epifcopus ad noftram acceffit manfuetudinem , clementet foggerens , & humiliter pofcens , quatenùs fan&o Theodorito , cujus Ecclefiac Peo fe vente praeeft Epifcopus, tesquafdam prifcis temporibus attributas, fed quorumdam cupiditate fublatas, noftrae au&oritatis tituio fibi reftkuere de- beremus Chriûique Martyri Theodorito. Cujus petitioni libenter afTenfura, praebentes ob peccaminum noftrorum relaxationem , ejufdem utillimum in om- , nibus atque indefinentem confiderantes famulatum utpote rationabilem , pro- pter fideii tatem maximam , devotiflimumque animum , ac ftrenuum in omni- bus obfequium alacriter annuentes , noftrae celfitudinis apices fieri fanximus , C per quos [ quippiam] juris noftri jure hereditario fanâo Theodoreto ôc Ucetix fedi largimur ,ôc in pofterum cun&is fuccedentibus, Chrifto favente , ad fruen- dum tribuimus ; Ecclefiam fcilicet fanâi Baudilii à parte Aquilonari , non longé ab eadem civitate à S. Firmino ejufdem civitatis Pa/tore conftru&am, ubi ôc corpus ejus fanctiflimum humatum veneratur , cum omnibus appendiciis ibidem pertinentibus ; necnon ôc Ecclefiam in .honore fan&i Juliani Martyris fan&ique Andréas Apoftoli ôc fan&ac BafiluTac virginis , cum omnibus fubjacen- tiis, in média civitate Ucetiac ab ipfo fanûiflimo Chrifti ConFeffore Firmino conftruâam opère miro ; feu ôc Ecclefiam SS. Apoftolorum Pétri ôc Pauli à parte feptentrionali prope civitatem Ucetiac à beato Ferreolo fan&uTimo pa- trono ejufdem civitatis conftru&am , ubi ôc venerabile corpus ejus venerabifi- ter humatum veneratur, cum omnibus appenditiis ad fe pertinentibus, fimul-X) que ôc de duabus partibus de fifco Milcianoad nos pertinentibus, cum om- nibus appenditiis ; feu etiam Ecclefiam fan£U Marcelli , quam dicunt Deufin- tus, fanâi Martini ad Marianum veterem, fan&ique Gaprafii quam dicunt Be- neficium quondam Orgarii , cum Campaniaco ôc Marbaco. Haec igitur omnia fuperiùs nominata, cum Ecclefiis, terris ôc vineis, tam cultis quàm ôc incultis, tam retentis quàm ôc invafis , tam quaefitis quàm inexquifitis , aquis aquarumve decurfibus , cum familiis utriufque fexûs , cum appenditiis univerfis ubicum- I P L O M A T À y i» S. Theuderii Monafterium fub fua tuitione fufcipit» Apud Acherium Tom. 12 Spicil. pag. 1^2» *19 Louvet. IN nomine fan&x & individu» Trinitatis , Ludovicus fuperna prxordinante An. fyh clementia Rex. Si Chrifti Sacerdotum Deique fervorum poftulationibus fe- renitatis noftrae aflenfutn libenter prxbuerimus , eorumque juftis obfecrationi- bus gratanci animo aurem accommodaverimus , hoc nobis ad prxfentis vitx fa- lutem féliciter obtinendam, 6c ad xternx felicitatis gloriam capelTendam pro* B futurum proculdubio credimus. Quocircà noverit prudentia omnium fidelium ■ noftrorum , prxfentium fcilicet ôc futurorum , quoniam Barnoinus facrx Vien- . nenfis Ecclefix Archiepifcopus noftram cernuè adiens manfuetudinem , petiit ut quoddam Monafterium prxfàtx Ecclefiac Viennenfis in honore fan£tx Dei genitricis Marias fanâique Teuderii Confeflbris Deo dicatum , in ejufdem Ec clefiae parochia fitum , atque Adalrico Abbati ( a ) Monachifque quondam * Dervenfis Coenobii ad regendum & Deo ferviendum commiflum , prxcepto noftrae auâoritatis muniremus , ac juxta Epifcoporum teftamentum piè & mi* . fericorditer corroboraremus. Cujus facratilfimis precibus regali more annuen- tes , monente Domina génitrice noftra , qux Chrifti fuccenfa amore praelibatos Monachos unà cum eodem Archiepifcopo in prxdiâo Cœnobio collocavit i ftatuimus & decernimus idem Monafterium fècundùm Apoftolicum decretum, C 6t prxnominati Archiepifcopi ftatuta femper manfurum , fcilicet ut quidquicl à fenioribus aut à Dei fidelibus eidem loco eft & fuerit collatum, nullius im- jmlfu auferri cogatur , & abfque alicujus inquietudine res ad ipfum pertinen- *es perpetub permaneant. Quoniam quidem Ôc fagacitas Principum noftrorum cmnimodis volumus ut comperiat , prxlibati Monafterii Reflores , videlicet . y ^ 'Abbatem Adalricum ejufde'mque Monachos fub noftri regiminis apice atque tuitionis defenfione conftitutos, & ex hoc & deinceps noftro fenioratui ,-in- clyti Archiepifcopi Barnoini commiffu fie grata noftra pietate adhibitos, ut* eu- . * tnfofa jufdam valitudinis audacia non prxfumat illis. quidquam inferre mali , nec in piam ullo neceditafis negotio audeat ipfis adverfari ; nullius etiam temeritas , aut cupiditas , aut invidia prxfenti Abbati futurifque locum eumdem muneribus fubripere tentet: decedente quoque more humano Abbate, non aliter nif| D cum ele&ione ôc voluntate ejufdem Coenobioli Monachorum ibl imponatuç • •' * Abbas ; fed omnia ficut Apoftolicum fancit decretum , Epifcopale autem ' af- fentit teftamentum, ita in perpetuum permaneat noftra regali pia au&oritaté loboratum , quatenùs ibi laudes Dei afliduè ôt patienter peragantur. Et ut hoc noftrx au&oritatis prxceptum noftris futurifque temporibus inconvulfam atque inviolabilem obtineat firmitatem , manu propria fubter roborantes , ahuli no* ftri impreflSone obfignari jufllmus. Signum Ludoyici ferenifllmi Régis. Arnulfus Notarius ad vîcem Barnoini Archiepifcopi recognôvi fie fubfcripfî; A&um eft hoc prxceptum apud Lugdunum anno Incarnationis Dorhinicaé # ÎDCCCXCVI, Indiûione xv, anno vi régnante Ludovico feréniflimoRege. (4) Monachi Dervenfes cum rcliquiis S. Bercharii Abbatû Normaonotum meta in Burguxfiadk confugciant, à Rodulfo Principe pethumanè accepté gfe LUDOVICI REGIS PROVINCIiE/occ; VIL -* XxJutagra* Quemdam manfum concedit Rigmundo Sacerdoti. In Infirum. adTom. l GallU Chrifl. novœEdit.pag.<)3. Jln.8p8. TN nomine fanâae & individuae Trinitatis , Hludovicus gratia Dei Rex. Si X neceflitatibus atque utilitatibus fidelium noftrorum , diyini cultûs amore, faventes fubvenire curamus, proculdubio fruâum divini muneris à Domino confequi non dubitamus , imitantes veftigia praedeceflbrum noftrorum Regum piorum, quorum piiflimum fempcr ftudium fuit, ut quibus praeeflent, prodefle etiam & fatagerent. Quocircà omnium fanûae Dei Ecclefiae noftrorumque fide- fl lium , praefentium fcilicet & futurorum , univerfitati notum fore cupimus , quoniam quidam venerabilis fanâae Arelatenfis Ecclefiae Archiepifcopus , no- mine Roftagnus ., nofterque fidelis noftram cernuè adiens excellentiam , eni- xiùs poftulavit quatinùs cuidam Sacerdoti, nomine Rigmundo , quendam man- fum de Comitatu Vafenfi, confiftentem in Comitatu Avinionenfi, in villis ^Biflurrica nuncupantibus , Tres-males , Villa-nova ôc * Biturrica , per praeceptum au- £toritatis noftrae jurehereditario ei concederemus. Cujus precibus aflenfum praebentes, hoc ferenitatis noftrae praeceptum fieri decrevimus, per quod prae- di&us fidelis nofter Rigmundus Sacerdos & Praepofitus eundem manfum, cum • omnibus adjacentiis fuis , futuris temporibus quieto & fecuro ordine perpe- tualiter poflideat. Et ut haec noftrae praeceptionis au&oritas noftris futurifque temporibus inconvulfam atque inviolabilem obtineat firmitatem , manu propna Q I oborantes , anuli noftri imprefiione infigniri juflimus. Signum Hludovici fereniflimi Régis. Arnulphus Notarius ad vicem Barnoini Archiepifcopi recognovi. Aétum eft hoc praeceptum apud Avenionem caftrum, anno Incarnationîs 'Fin Domini dcccxcviii , Indictione i, anno* vu tqgnante Hludovico gloriofb. Rege féliciter. VIII» Villam Chevïneâs Àimoni concectit» Ex Chartularlo Clunlacenji. *n. poo. T N nomine fan&ae ôc individux Trinitatis, Ludovicus gratia Dei Rex. [Si]Q X fideliun noftrorum modeftis poftulationibus adquiefcentes , aurem noftrae fe- renitatis accommodamus , eorumque utilitatibus providendo fubvenimus,mo- rem imitaraur praedeceflbrum noftrorum Regum piorum, & ob id in noftris ob- fequiis hilariores , imb ferventiores efficimus. Quapropter omnium fanâae Dei Ecclefiae noftrorumque fidelium , praefentium fcilicet & futurorum , univerfitati notum fore cupimus, quoniam quidam incly tus Cornes, nomine Hugo, fi- lms Richardi Comitis , noftram demifliùs adiens excellentiam , enixiùs poftu- lavit , quatenùs cuidam fideli noftro , nomine Aymoni , quafdam res de Co- mitatu Lugdunenfi conjacentes in Comitatu Matifconenfi , villa quae dicitur » Cbvfcmr * Chavineas , hoc eft , inter totum manfi xxx , cum Ecclefia & terris arabili- bus , cultis ôc incultîs , vineis , pratis , paTcuis , filvis , aquis aquarumve de- jcurfibus , mancipiis utriufque fexûs , per praeceptum au£toritatis noftrae jure he- E reditario ei concederemus. Cujus precibus aflenfum praebentes , hoc ferenita- tis noftrae praeceptum fieri decrevimus, per quod praediftus fidelis nofter Ay- mo eafdem res futuris temporibus quieto ôc fecuro ordine poflidere valeat , abfque ullius contradiétione. Et ut haec noftrae praeceptionis au&oritas noftris futurifque temporibus inconvulfam atque inviolabilem firmitatem obtineat , manu propria fubter roborantes , annuli noftri imprefiione infigniri juflimus. Signum Ludovici fereniflimi Régis. Arnulphus Notarius ad vicem Ragenfredi Archicancellarii Régis. Aâum eft hoc praeceptum apud Viennam civitatem , anno Incarnationîs Do- toinicae dcccc, (a) Indiéfc. 11, anno primo régnante Ludovico gloriofifiïmo Rege. («) Corrig. JndiSi. Ut. Digitized by Google DIPLOMATE *8i A I X. Abbatiam Ambertam tradit Bernardo & Teutberto» Ex Chartulario Cluniacenjù IN nomine fan&ae 6t individu* Trinitatis , Hludovicus gratia Dei Impera* An. 90». tor Auguftus. Omnium fidelium noftrorum, prxfentium fcilicet & futuro- rum , noverit induftria , quoniam "Willelmus inclytus Dux & Marchio noftram adiens excellentiam , enixiùs poftulavit quatenùs quibufdam fidelibus noftris , Bernardo fcilicet Teutberto, concederemus quod juftè ôc legaliter. effe vi- Bdetur, videlicet Abbatiam in honore fan&i Martini dicatam, quae nominatur (a) Adamberta, pertinentem de Comitatu Lucdunenfi , conjacentem in pago * Rodanenfi , cum omnibus juftè & legaliter ad eam pertinentibus ; & funt * De Rnandi , vendendi , & heredibus fuis libéré relinquendi , remota totius pote- A ftatis inquietudine aut minoratione. Et ut veriùs habeatur , ac diligentiùs ab omnibus obfervetur j manu propria firmavimus , & anuli npftri impreflione fubtus juflimus aflignari. Signum Hludovici fereniflîmi Imperatoris. Arnolfus Cancellarius juflu imperiali recognovi. A£tum apud Viennam an. Dom. dccccui, Indict. vi, anno m imperante Hludovico Imperatore , in Dci nomine féliciter. Amen. XI. Amelio Ucctienfi Epifcopo curtem Fretum concedic. Ex Autographe. An. po|. T N nomine fan&ae & individuae Trinitatis , Hludovicus divina ordinante J_ providentia Imperator Auguftus. Omnium fidelium noftrorum , praefentium feilicet ac futurorum , noverit induftria quoniam Teutbertus Cornes 6c "Walo vir ftrenuus, noftri dileûiflïmi fidèles, noftram adeuntes excellentiam enixiùs poftulaverunt quatinùs cuidam noftro fideli , eximio Praefuli Amelio , conce- deremus jure proprietario curtem quae nuncupatur Fretus , cum Ecclefia in honore fan£ti Remigii dicata , conjacente in Comitatu Avinionenfi , cum omnibus adjacentiis ac pertinentiis ejus , cum fervis & ancillis utriufque fe- xûs , omnia omnino in integrum , per praeceptum noftrae auâoritatis. Quo- rum precibus afTenfum praebentes , hoc ferenitatis noftrae praeceptum fieri de- C crevimus, per quod jam diâus fidelis nofter Amelius Epifcopus praefixam cur- tem Fretum futuris temporibus obtinere valeat ..... terris arabilibus , cul- tis & incultis , vineis , campis , pratis, pafeuis, filvis,cafis acmancipiis utriuf- que fexûs, cum aquis aquarumve decurfibus , omnia ei concedimus,cum om- nibus ad eandem rébus juftè 6c legaliter pertinentibus , ut habeat , teneat ôc poflideat ; fàciatque quicquid ejus decreverit animus ac voluntas , remota to- tius poteftatis inquietudine aut deminoratione. Et ut veriùs habeatur , manu propria firmavimus , & annuli noftri impreflione aflignari juflimus» Signum domni Hludovici fereniflîmi Imperatoris Augufti. Arnulfus Cancellarius jubente domno Imperatore recognovi 6c fubfcripfi. Data xv Cal. O&obris, anno Dominicae Incarnationis dccccui , Indiét. vi ,* anno m imperante domno Hludovico Imperatore. A&um Lugduno in DeiD nomine féliciter. Amen. XII. ex Chartam Fifcum Pinum concedit Magno Abbati S. Vivons Maflilienfis. S.VtOoris. b Apud Martenium Tom. l Ampl. Colleèl. col. 2.G2. N nomine fan£be ôc individuae Trinitatis, Hludovicus gratia Dei Imperator Auguftus. Omnium fidelium noftrorum, praefentium feilicet ac futurorum, noverit induftria quoniam Roftagnus Metropolita , ôc Teubertus Cornes no- ftram adeuntes excellentiam, enixiùs poftulaverunt quatenùs fideli noftro Ma-E gno Abbati Ecclefiae feilicet Dei genitricis Mariae ôc gloriofi Martyris Vi£to- ris , cujus corpus in Maflllia urbe requiefeit , pro remedio animae noftrac pa- rentumque noftrorum concederemus jure perpetuo , videlicet Fifcum , quod nominatur Pinus , cum falinis Ôc pifeationibus ôc portu navium , ôc omnibus juftè ôc legaliter ad eumdem fifcum pertinentibus , conjacentem in Comitatu Maflilienfi , qui vulgb Paradifus nominatur : ficuteft via quac defeendit à Guar- dia ufque in portum Formigarium , unà cum terra comitali , quac ante portam Caftri fore videtur , ufque ad Carnarium, omnia omnino in integrum ut ei con- cederemus per praeceptum noftrac au&oritatis. Quorum precibus aflenfum prae- bentes , hoc ferenitatis noftrac praeceptum fieri decrevimus , per quod jam di- te fidelis Magnus ea omnia , quac fuperiùs [ dicla ] funt , obtinere valeat , An. pof Digitized by Google DIPLOMÀTA, *8> A tam ipfe quàm fui fucceflbres , remota totius poteftatis inquietudine aut demi* noratione. Et ut veriùs habeatur , manu propria hrmavimus , ôc anuli noftri impreflione aflignari juflimus. Signum domni Hludovici fereniflimi Imperatoris Augufti. Arnulfus recognovit & fubfcripfît. Data xi Calendas Maii anno Domini dcccciih , Indi&ione vi i, anno 1 1 1 1 imperante domno noftro Hludovico. Adum Arelate féliciter. Amen. XIII. Infulam reddit Remigio Avenionenfî Epifcopo» In Inftrum. ad Tom. i Ga/liœ Chrift. Nova. Edit. pag. IJ2. IN nomine Domini noftri Jefu-Chrifti , Hludovicus gratia Dei Imperator An. pop. Auguftus. Si erga loca divinis cultibus mancipata , ob amorem Dei eorum- que reverentiam , bénéficia opportuna largimur, idnobis proculdubio ad re- tributionis praemia capeflenda profuturum liquidé credimus. Idcircb notum effe volumus cun&is fidelibus fan&ae Dei Ecclefiae ôc noftris , praefentibus fci- licet ôc futuris , quia adiens ferenitatem noftri culminis, fub introdu&u cujuf- dam fidelis noftri Teutberti Comitis, quidam fan&ae Avenionenfis Ecclefiae Épi- fcopus , nomine Remigius , noftram flagitavit clementiam , ut audoritatem , quam prifcis temporibus praedeceflbri fuo facere julïimus , eandem noftra con- C firmare dignaretur Majeftas , qub firmior haberetur venturis temporibus. Quo- rum petitiones placidè fufcipientes , [per] hujus noftrae au&oritatis collatio- nem reddimus Ecclefiae fuae in honorem fan£tae Marias Dei genitricis dicatae , quandam Infulam fubtusAvenionem fitam, quae terminatur , ex una parte Ro* dano difcurrente , ex altéra Sorgilione , adque Velrerias , cum omnibus ap- penditiis fuis ufque in exquifitum ; adque ex porto ejufdem Civitatis tertiam partem praefatx Ecclefiac , per hujus noftrae poteftatis donum concedimus ; quatenùs ex his omnibus fupradiâis rébus faciant Re&ores ejufdem Ecclefiae , cui nunc praeefle dignofcitur Remigius venerabilis Epifcopus , quidquid facere &difponere voluerint, abfque alicujus contradi&ione vel repetitione, feu ali- qua injufta refragatione. Et ut haec noftrae poteftatis inftitutio futuris tempori- bus firma permaneat , atque inconvulfam obtineat firmitatem , manu propria D fubter eam Hrmavimus , ôc anulo noftro figillafi juflimus. Signum Hludovici piiflimi Augufti. "Warnerius Notarius ad vicem domni Alexandri Archicancellarii recognovî. Datum xiv Cal. Novemb. anno vu regni Ludovici piiflimi Augufti, Indi&. xi. A&um Vihenna publicè in Dei nomine féliciter. Amen. XIV. % i S. Ruffi Abbatiam reftituit EcclefiîC Avcnionenfi. Apud Hon. Bouche Tom, i Hift. Provinciœ pag. $34. E T N nomine fan&ae fie individuaeTrinitatis , Hludovicus Imperator Auguftus; X Si veftigiis praedeceflbrum noftrorum inhaerentes reverendiflimorum fie piif- limorum , Ecclefiafticum prout valemus ftatum tuemur , aeternam proinde no- bis remunerationem non ambigimus adhiberi. Quapropter probitati omnium fanâae Dei Ecclefiae , noftraeque fidelium notum elfe cupimus , qubd illuftri? Cornes nofter atque cariflimus propinquus ( a ) Bozo noftrae ferenitatis adiit pietatem , implorans obnixè ut Abbatia B. Ruffi munificentia démentis ge- nitoris noftri Ècclefix Protomartyris Chrifti Stephani Avenionenfis Sedis , cui laudabilis vitae Remigius Epifcopus ad praefens ôc praeefle ôc prodefle dignofcitur, eidem Ecclefiae per praeceptum confirmationis reftitueremus. Cujus petitionibus ( a ) Bozo filius erat Theobaldi Comitis Arclatenfis , frater Hugonis. Rrrr ij Digitized by Google *** LUDOVICI REGIS PROVINCIjE, &c. affenfus noftri favorem accommodantes , praefatam S. Ruffi Abbatiam recon-A ftrmativo praecepto Ecclefiae jam commemorati B. Stcphani urbis Avenionen- fis, ipfique praefidenti reverendo concedimus Remigio Epifcopo , & hodierna die ac deinceps, abfque alicujus refragatoris inquietudine , tranquilla fecuri- tate, perenniter libéra, eandem Abbatiam pofîideant tam Ecclefia quàm ei defèrvientes , poteftate. Si quis autem nefario captus amore huic au&oritati obefle quandoque tentaverit , non folùm Epifcopali ferula percellendus , fed thefauris noftris inferendarum auri decem librarum eft poena multandus. At- que ut haec noftra confirmationis au&oritas inviolabilem omni tempore reti- neat vigorem , manu propria fubtus Armantes , annuli noftri munitione infi- gniri juffimus. Signum Hludovici fereniffimi Imperatoris. xv. . B Villam Bicorritam concedit Remigio Avenionenii Epifcopo. Apud Nouguierum in Hifi. Ecclefia Avenion. pag. 31. An. *oy. T N nomine (a) Del aeterni, & Salvatoris noftri Jefu -Chrifti, Ludovicus * ' J_ divina ordinante clementia Imperator AuguftuS. Si fidelium noftrorum pe- titionibus piè & gratanter annuimus , maximum nobis retributionis apud Deum fru&um profuturum credimus , atque fidelium noftrorum devotionem magis magifque roborari confidimus. Itaque omnium fidelium fanche Dei Ecclefiae & noftorum , videlicet praefentium & fiiturorum comperiat multitudo , quia Q adeuntes ferenitatem noftrae eximiae poteftatis , quidam fpeâabilis vir & pro- Çinquus nofter , necnon chariffimus nobis ( b ) Hugo Cornes , atque etiam 'heutbertus fidelis nofter , noftram fublimitatem humiliter pofrularunt , ut quamdam villam , Bitorritam nomine, cum fuis omnibus, quxdici & nomi- nari poflunt , ad eamdem villam ex antiquitate julrè & legaliter pertinenti- bus , fitam in Comitatu Avenionenfî , feu etiam medietatem dedefcenfuRho- dani , cuidam Epifcopo fideli noftro , Remigio nomine , cum univerfts adja- centiis fuis concederemus. Quorum precibus propter diuturnum famulatum ab ipfis finceriffimè exhibitum libentiffimè annuentes , hos noftrae fublimitatis apices fieri cenfuimus , per quos memoratam villam cumuniverfis rébus ibidem pertinentibus ad fedis Avenionenfis Ecclefiam , in honorem S. Stephani con- fecratam , propter remedium animas noftrae, fubjeâam effe ftatuimus , & jure D perpetuo fub integritate firmare ftuduimus , ut deinceps omni tempore fupra- diâusRemigius Epifcopus , & omnes Pontifices Ecclefiae Avenionenfis exinde ordinare quidquid rationabiliter decreverirtt , perpetualiter ratum habeant, pri- vilegii noftri au&eritate , abfque cujuflibet fubftraâionis injuria feu injuftaere- {>etitionis calumnia. Hoc autem noftrae immunitatis praeceptum, utinviolabi- em obtinéat firmitatem , more imperiali fubter ftgnavimus , & annulo noftro illud juffimus figillari. Signum Ludovici fereniffimi Augufti. • Warnerius * Garnerius Notarius ad vicem Alexandri Archicancellarîi recognovi. Datum xvn Calend. Junii, (c) Indiâ. xiv , anno ix regnidomini Ludovici piiffimi Imperatoris. AcmmVienn* féliciter. Amen. (a) Hon. Bouchius in Hift. Provincia Tomo i quartam cum anno 8pp , ad quem hoc Diploma pag. 781 , & Cointius Tomo 8 Annal. Ecclcf. refert : nam huic anno illigatur Indidio fecunda. pag. 589, hoc Diploma Ludovico Pio perperàm {b) Hugo filius Theobaldi Comitis Arelat. i Nouguerio tribui contendunt , illudque Ludo- pofteà Rex Arelat. & Italise. vico fiofonis filio adfciibunt. Sed fallirur ipfe ( c ) Coirigendum , Indift. XII. Cointius , dum ait curreie Indi&ionem deciaiam- DIPLOMAT A; XVI. &8j Quafdam Ecclefias dat Fulcherio Avenionenfî Epifcopo. In Inflrum. ad Tom. I Qallm Chrifl. Novœ Edit. pag. ij8. Ex Auto* grafho* An. pu; 10. petitionett IN nomine fan£tae & individu* Trinitatis , Lodovicus mifericordia Dei Im- perator. Si petitionibus eorum qui .... aurem noftrae manfuetudinis ac- commodamus , de quibus veritas in Evangelio loquitur dicens : Qui vos audit, Luc me audit >& qui vos fpernit ,me fpernit. Mos fuit praedeceflbrum noftrorum, ut * fidelibus luis rébus ditafent , ut in Ulorum fidelitate & fervitio devotè ani- * fidèles B mo ardentes & hilariores exifterent. Quapropter notum fit omnibus fidelibus fanâae Dei Ecclefiae & noftris , fcilicet praefentibus ôt futuris , qubd Ugo Dux & gloriofus Cornes , necnon & Bozo frater fuus , five domnus Roftagnus Ar* chiepifcopus , petierunt fublimitati noftrae ut quemdam de fidelibus noftris , Fulcherium viaelicet Avcnionenfis [ Ecclefiae ] Epifcopum , de rébus fifci no* ftri copiofiùs augeremus. Ergo * petitioni eorum libenter claro animo fufci- pientes , fecundùm voluntatem eorum dedimus ei Ecclefiam confecratam in honorem beati Genefii , cum omnibus appenditiis fuis , quae eft fita in Comi- tatu Avenionenfî : ôt damus aliam Ecclefiam in honore fan&ae Marias , fan&i Johannis & fandi Baudilii dicatam ; & aliam Ecclefiam in honore SS. Marty- rum Cofmae & Damiani confecratam, fuper ripam Rodaniin confpe&u caftelli, quod nominatur Leris , etiam per praeceptum dono cum territorio , quod ibi C adftinens eft, vel deinceps unquam tempore adjacens feu appendens efle de- bebit, & inveftigari poterit : portum etiam ejufdem Leris, caftrum fimiliter dono fub integritate per praeceptum ut habeat , teneat , poflideat ; ac deinceps quidquid exinde cupit facere, poteftatem habeat faciendi. Et ut hase noftra auftoritas firma & inviolata permaneat, manu noftra corroboratam ei tradimus ..... & anulo noftro fignavimus. Signum Hludovici fereniflimi Imperatoris. "Warnerius Notarius ad vicem Alexandri Archiepifcopi & Archicancellariî fcripfit. Datum ii Nonas Aprilis , Indi&ione xiv , (a ) anno xi i imperante Hludo* vico piiflimo Imperatore, D XVII. Quafdam villas confère Ecclefiae Valcntinenfi. Apud Johan. Columbum de Eplfc. Valentin. pag. 14. IN nomine Domini aeterni ôtSalvatoris noftri Jefu-Chrifti, Hludovicus dî* vinae ordinatione providentiae Imperator Auguftus. Si facris locis emolu- mentum noftrae imperialiscelfitudinis exhibemus , profuturum nobis id ad prae- fentem vitam faciliùs tranfeundam , 6c ad aeternam faciliùs obtinendam confi- dimus. Unde comperiat omnium fidelium noftrorum , praefentium fcilicet & E futurorum , folertia , quoniam quidem nos pro remedio animas genitoris no- ftri piilfimi Régis Bofonis , ac piiflimae genitricis noftrae Hermingardis , atque ad deprecationem inclyti Ducis ac Marchionis noftri Hugonis , videlicet pro- pinqui noftri, conferimus Deo & fan&o Cypriano gloriofilfimo Martyri, ac lancto Apollinari eximio Confeflbri atque Pontifici Valentinenfis Ecclefias , ubi Remegarius reverendus nofter atque fidelis Praeful efle dignofeitur, res fitas in Comitatu Deenfi , villam fcilicet quae vocatur Saxiacum , cum caftro de- fuper fimiliter nominato , cum Adgentiolo atque Saône. Haec itaque omnia cum Ecclefiis , una in honore fanâae Dei genitricis Marias dicata ; alia in ho- nore fan&i Joannis ; tertia quoque in honore fan&i Tiertii Martyris j cum ( a ) Forte legendum, anno XL Similia menda occurrunt in Autographis. Vide MabiQonium lib. $ de Rc Diplom. Num. îu. Rrrr m 16. Digitized by Google *8* LUDOVICI REGIS P ROVINCI M, &c. familia utriufque fexûs, cutn vineis , pratis , fylvis, pafcuis , molendinis , aquis A aquarumque decurfibus , & cum omnibus ad praedi&am villam , Saxiacum vide- licet, pertinentibus, totumDeo San&ifque jam di£lis donamus; ut faciatexinde Remegarius Praeiùl fuique fucceflbres ab hodie & deinceps , ficut ex aliis ré- bus à piifllmis Regibus ôc Imperatoribus inibi collatis. Ut autem haec noftra largitio noftris futurifque temporibus inviolabilera in Chrifti nomine obtineat firmitatem, manu noftra fubter firmavimus, ôc de annulonoftro figillari juflirnus. Signum Hludovici fereniflimi Imperatoris Au£uftL X V I I L ExTabuh- Quafdarn poflelfiones confirmât Manaflfae Arelatenfi Archiepifcopo. rio Cafituli B ÂrAa *' In Inflrum. ad Tom. l Gallia Chrifl. Nova E dit. An. p»o. T N nomine fummi Dei aeterni & Salvatoris noftri Jefu-Chrfti , Ludovicus \. fuperna favente gratia Imperator Auguftus. Decet imperialem celfitudi- nem ut beneficiis opportunis fidelium fuorum devotionem remuneret , quos fois ritè cognofcit adeffe obfequiis. Igitur comperiat omnium fidelium fanâae Dei Ecclefiae noftrorumque praefentium ôc futurorum induftria , quia Manaflès fenâac Arelatenfis Ecclefiae Archiepifcopus , nofter chariffimus propinquus , noftrae fuggeflit ferenitati ut fuper omnes res , quas per praeceptum quondam anteceflbr fuus Roftagnus à genitore meo Bofone , five ôc à noftris prxdecef- foribus adquifivit , itidem ei facere juberemus praeceptum , per quod ipfas res firmiùs ôc fecuriùs obtinere , regere ôc poflidere valeret. Cujus petitioni ob C * dile&onis irrevocabilem circa nos fuae * dire&ionis fidelitatem affenfum praebentes , hos eminentiae noftrae apices fieri decrevimus , per quos ipfas res, id eft Abbatiam Anianam, ôc Abbatiam fan&ae Mariae de Gordanicis, atque de Crudatis, cum omnibus appenditiis earum , portum etiam Arelatenfem, tam ex Grxcis quàm ex aliis advenientibus hominibus , necnon ôc teloneum , fimul cum moneta , ad jus ôc proprietatem Ecclefiae fan&i Stephani omni tempore teneat ôc poffi.- deat , ôcin fuos proprios ufus, qnicquid racere voluerit , faciat nemine con- tradicente. Infuper ôc omnes res, quas anteceflbr fuus ab anteceffore meo ob* tinuit, fciKcet Judaeos pro fata Ecclefia , perpetuo obtineat jure. Et ut haec noftrae largitionis authoritas inconvulfam obtineat firmitatem , manu propria fubtus firmavimus , ôc annuli noftri impreflione adfignari juflimus. Signum Ludovici fereniflimi Augufti. D' UboldusNotarius ad vicem Alexandri Archicancellarii recognovi. Datum eft hoc praeceptum Viennae , Kal. Februarii , anno xx domni noftri Lodoici Augufti, in Chrifti nomine féliciter. Amen. XIX. Ex Autogra- Ecclefiae Avenionenfi reftituit Abbatiolara S. Rufi. fho. In Inflrum. ad Tom. l Gallia Chrift. Nova Edit. pag. ijcf. An. p»o. T N nomine fummi Dei aeterni ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Hludovicusg X ipfius ordinante providentia Imperator Auguftus. Imperialis dignitatis ex- cellentia nulla major extat , quàm ut propter remunerationem juftis fidelium fuorum precibus aures clementiae accommodare debeat , ôc tanto libentiùs ea, quae expoftulaverint, largire non abneget , quantô eos in obfequio fuae utili- tatis ôc magnitudinis perfpexerint promptiores , ôc m conditione fui honoris fcrventiores. Igitur cognofeat omnium fidelium fanftae Dei Ecclefiae induftria, quoniam Bofo venerabilis Cornes nofterque propinquus , necnon ôc Folche- rius Praeful Avenionenfis optimus , noftrae fublimitatis excellentiam acce- dens, innotuerit humiliter quandam Abbatiolam S.Rufi, ôc Ecclefiam S. Juliani cum territorio Capiftiniano, quae çonjacent in Comitatu Avenionenfe , tempo- ribus prifeis à religiofis Chriftianis matri Ecclefia: fan&ae Mariae, ôc S. Stephani Digitized by Google * D I P L O MATA. tti A ac fan£U Joannis Baptiftae digna ceffione conlatas , jam praeterito îongi tem- Coris [ fpatio ] inter feliquarum rerura fubtra&ionem injuftè fuifle fublatas. f nde ferenitatem celfitudinis noftrae fuppliciter rogavetunt , quatenùs ob ho* norem Ghrifti , & animae noftrae f emuneratiorf em , jam di£tas Ecclefias , quae injuftè vel temerè ab eadem fan&a matre Avenionenii fubtra&ae fuerunt , cum fuis omnibus redditibus juftè & legaliter redderemus , ac reddentes praefatae tnatri Ecclefiae praecepto noftrae au&oritatis confirmaremus. Qui precibus ac juftis petitionibus ob emolumentùm mercedis ac retributionis noftrae , ôcpro» pter diutinum famulatum ab ipfis nobis exhibitum libentiffimè annuentes , hoc ferenitatis noftrae praeceptum fieri juffimus , per quod jam praelibatam Abba- tiolam, cum omnibus appenditiis fuis, tam exquifitis quàm inexquifitis , &fu* prà fatam Ecclefiam , «um fuo territorio Capiftiniano & omnibus adjacentiis 33 fuis , praefatae Ecclefiae fan&ae Mafiae & fan&i Stephani & farr&i Joannis & fuo Prxfuli Folcherio ejufque fucceffôribus reddimuS, ac teddita perpetuis tem- poribus eorum utilitatibus fubeffe volumus , atque prodeffe ubique. Et ut haec noftrae largitionis ac reftitutionis audoritas omni temporeinconvulfum obtinere valeat ftrmitatisvigorem, manu propria fubtus firmavimus, & annuli noftri won preffione adfignari juffimus. Signum Hludovici fereniffimi Auguftu Ubboldus Notarius ad vicem Àlexandri Archicancellarii recognovi. i Datum eft hoc praeceptum Viennae publicè anno dccccxx , xv Kalendas Septembris , ( a ) anno etiam xvi i Imperii domini Ludovici Augufti , Indi- ûione vi 1 1 , in Chrifti nomine féliciter. Amen. C X X» Ingelberto quafdam res. concediu Ex Chartulario Clunlacenjt. IN unitate venèrandae Trinitatis , Ludovicus gratia Dei Imperâtor Augu- ^ ptJÎ ftus. . . Proinde omnium fidelium fan£tae Dei Ecclefiae noftrorumque, prae- fentium fcilicet ac futurorum , noverit induftria , quoniam Ingelbertus fidelis ïiofter noftram fuppliciter expetiit excellentiam , ut [ aliquas res ] ei & uxori ejus Nomae per praeceptum concederemus. Sunt verb ipfae res in Comitatu Viennenfe in villa quae nuncupatur Tadernaco. Ab hac verb in uno latere fi- D nés deMandratis ; in alio latere fines de Perras ; in tertio latere fines de Mor-' gi ; ... in quarto autem latere fines de Crapon. Cujus poftulationi libentiffi- mè annuentes, ut pçaedi£tos fidèles noftros amôdô promtiores 6c fideliores in noftrum habeamus fèrvkium , de has res praenominatas hoc ferenitatis noftrae praeceptum fieri decrevimus , per quod [ eàs ] noftri fidèles praenominati te- neant & poffideant, aedificent&confervent perennitet jure proprietario. Et ut haec noftra largitio inconvulfionis obtineat vigorem, monogrammate propriî nominis fubter firmavimus y & anuli noftri infigniri juffimus impreffione. Signum Ludovici piiffimilmperatoris Augufti. Elyas gratia Dei humUis Diaconus ad vicem Alexandri Archicancellarii re«: côgnovit. A£tum Viennae publicè anno xxm, vm Idus Januarii , imperante Ludo« E vico Imperatore Augufto. ( b ) ( a ) Hic primus Imperii annus repetendus ab refertur Charta conventionis inter Manaflem Ar- anno 904. Eadem computandi ratio habetur in chiep. Arelat. de quemdam particularem, in cujus Teftamento Fulcherii Avenion. Epifcopi , quod finelegitur :Fa8a eft convenientiaifla in Arelate civi- fic terminatur : AStvm pince Avenione civitate , taxe publicè tnenfe Jurât anno XXXIII régnante Lu- armo ab Incarnatione Domini DCCCCXFI, Indi~ doico Rege & Imperatore filio Bofonis. Quare cura Sione IV, VINonasMaii in die Afcenfionit Domini , Ludovicus anno dcccxc regnum inierit, Charta decimo-tertio anno Imperatore filio Bofonis. illa ad annum dccccxxi i , aut infequentem perti- ( b ) In Regiflro Peireskiano continente Char- net, ut obfervat Pagius ad an. pu. aum.6. tas ad Ecclefiam Arelatenfem pertinentes pag. 218, Digitized by Google An. 913 Im* Eccle- U88 LUDOVIC! REGIS B U RGUND IjE,&c XXI. Curtilum villam confert Bonctto» Ex Qiarmlario durûàctnfi. IN nomine Déi «terni & Salvatoris noftri J. C. Ludovicus Dei gratia perator Auguftus Idcirco noverit omnium fidelium fana* Dei Ec fut noftrorumque, prssfentium fcilicet & futurorum induftria , quoniam no- tis cernui fidèles noftri, fini videlicet Albuini ÔcAymoni , fcUicet Warinus & Berengarius ,iakroneam donatiottem contulerunt . » . m Comitatu Lugdu- nenfi in villa quae nuncupatur Crocus : fuppliciter poftulantes ut , quiaomniaB circumiacentia Ecclef» de Curtilo audoritate praecepti noftn quidam fidelis nofter qui nuncupatur Bonettus , longo jam tempore poffidet, praefatum Cur- tilum parili tenore noftra: pweceptionis ei conferre dignaremur , ut abfque qualibet intexceptione five contradiaione fub omni integntate amodb vigore obtineat noftra: praeceptionis. Quorum precibus libenter âffenfum praebentes, hoc praeceptum noftra: ferenitatis fieri juffimus , per quod integerrimè idem Bonettus omnia praememorata poflideat. Et ut hacc noftra largitio inconvul- fmnis obtineat vigorem , monogrammate proprunominis fubter firmavimus, & anuli noftri impreflïone infigniri juffimus» Sienum Ludovici piiffimi Imperat. Aug, Helias gratia Dei humilis Diaconus ad vicem Alexandri Archicancellarii XeC ^°^ t Vienn* publicè anno ab Incàrnatione Domini noftri Jefu-Chrifti (4)dccccxxiiii, anno xxm Imperii Luduwici fereniffimi Augufti. (a) Corrig. VCCCCXXIU. HUGONI3 Digitized by Google D I P L O M A T A. A ####^#^########^#####^###=^^ 1 HUGONIS COMITI S PROVINCIvE, ET REGIS ITALIE DIPLOMATA. Quidam concedic Ecclefiaè Vienneïifî. - Honor. Bouche Tômd t Hifl. ProvincU pag. g3$. VEnerabilis quondam Chriftianorum religiô ohinifqùè Ecclefiafticl ordi- 5 - Cïîrca an* nis dignitas & honor , fuperna difponente gratia olim dignè & laudabi- s* 2 * liter à Chrifti fidçlibus fublimatus , jam nuhc , mole peccaminum exigente , fux re&itudinis ftatu privatus ôc deftitutus , & penè ad hihilum miferabiliter eft reda&us : quod non folùm in deftitutione nobilium Monafteriorum , & plu* rimarum deftru&ione Ecclefiarum ; verùm etiam , quod deterius eft , in ipfa C utriufque ordinis , Monaftici fcilicet atque Canonici prava & diffoluta conver- fatione , evidcntiflimis patet indiciis. Et hoc quidem cùm longé latéque uni- verfum conftet fieri per orbem, praëcipuè tamen in Viennenfium partibus, non tantùm faevifllma Paganorum perfecutione , quantum etiam perfidorum Chri- ftianorum iniquiflimo cupiditatis inftin&u , 'ôc haâenùs irreverenter a&um , ôc quotidie abfque ullo timoris refpeûu indefinenter cognofcitur a&itari. Quam rem ego ( a ) Hugo humilis Cornes & Marchio , divina, ut credo, infpiratione ta- £tus , moefta cordis confideratione perpendens ; confiderans etiam non meis , neque parentum meorum meritis ôc fufïragiis, fed gratuita Dei mifericordia,me nunc ufque tanti honoris celfitudine fublimatum , nec parvi pendens fuperna prote£tioni%auxilio innumerabiliumpericulorummultimodos fxpe evalifle cafusi hinc fie coepi cogitare quid Deo ornnipotenti pro tam magnis 6c ineffabilibus D beneficiis poflim retribuere. Quod diu rhultûmqûe folicita mentis indagatione pertra&ans , tandem animo infedit ut Monafterium aliquod , ad divinum offi- cium peragendum , ôc meam meorumque parentum memoriam jugiter fre- quentandam , proprietatis meac fumptibus aedificarem : fed in propriis juris meî praediis ad id peragendum congruum ôc aptum non valens reperire locum, de- vota fupplicatione me contuli ad venerabilem Alexandrum Viennenfis Eccle* fisc Archiepifcopum , ut ejus confilio pariter ôc adjutorio fretus , optatum pof- fem perficere opus. Sicque fimul mutûis conloquutionibus ôc faluberrimis im* morantes tra£tatibus , in Ecclefia fan£ti Pétri principis Apoftolor-um , fecus mu- ros Viennac civitatis , unanimi confilio , pari voto ôc communi affenfu hoc ip- fum difinivimus explendum ; quatenùs idem locus ad evadendam fievientium Paganorum perfecutionem tutus , ôc Monafticae habitationi ôc converfationi E proficiens effet ôc aptus. Et ut ipfe locus in priftinum quondam ftatum ôc Mo- nachorum habitationem plenitus poffet reftitui ôc reformari , Abbatiam ejuf- dem fan&i Pétri Ecclefiae videlicet alterius Ecclefiae in honore fan&i Marcelli dicatx , quam ipfe in praftariam acceptam tenebam , libentijfimo reddidi ani- mo ; ut tam de ipfis , quàm etiam de rébus proprietatis meae eidem S» Pétri Ec- clefiac ,per cartarum inftrumenta , folemniter datis ôc delegatis, praedi&us locus ditatus ôc locupletatus , ad Domini fervitium , noftramque memoriam afiiduè peragendam promptior fieret. Igitur ego Hugo humilis Chrifti fervus hujus rei , inifpirante Domino , author fpontaneus ,* cum venerabili Alexandro Viennenfis («) Hugo Teutbaldi filius; Provincise Cornes, ab Italis invitatus , Romam venit, ubi Rexltali» conftituitur anno 916 : Italiam defeiere çogitur anno 94? » moiitur anno 947. Tome IX. S f f f Digitized by Google #>o HUGONIS COMITIS PROVINCE, &c. Ecclefiae Archiepifcopo', communi voluntate ôc authoritate decernendo ftatui- A mus, & ftatuendo decernimus , ut pracfatus faepe locus ab hodierna die & dein- ceps fiib Monafticae normae obfervatione , ôc Épifcopali ac Paftorali regimine firmus Ôc ftabilis permaneat , abfque alicujus moleftia , ôc adjacentium rerum avulfîone vel diminutione , eo tenore , eaque devotione , ut Monachi ibidem , fecundùm loci facultatem , ôc temporis opportunitatem , certo numéro habi- tantes , die no&eque divinam implorent clementianL^jrt per fancli Pétri & omnium San&orum interceflionem, eandem nobis Dominus conférât pietatem, quam ôc ipfi beato Petro , primùm quidem fe neganti , fed poftmodùm fe pie- niflimè confitenti , mifericorditer contulit. Infuper etiam adjicientes mémo riale patris mei (a) Teutbaldiôc matris meae Berthae, fîmulôc uxoris quondam meae "Willas , necnon Ôc praefentis conjugis meae Hildae , atque fratrum ôc foro- rum mearum , quatenùs Dominus omnipotens remiflionem omnium peccato- B rum ôc vitam pariter nobis concédât aeternam, omnibus hanc authoritatem le- gentibus ôc audientibus fubinferendo , Amen. Si quis autem hujus praefentis futurorumque noftrorum decretis ôc inftitutis obfiftere quoquo molimine cona- tus fuerit , anathematis vinculo innodetur, à liminibus fanclae Dei Ecclefiae alienus efficiatur , ôc confortio Chriftianorum privetur ; ejufque corpus exanime afinorum accipiat fepulturam , ôc ipfe xternarum flammarum incendiis mife- rabiliter torqueatur. Sig. Hugonis Comitis , qui hanc authoritatem fieri in praefenti rogavit. S. HUdae Comitiflae , quae manu tangendo firmavit. S» Sarilonis. S. Hugonis. S. Rotberti. S. Rigiberti. S. Ariberti. S. Leutgardi. S. Atenulphi. S. Ganf- mar. S. S. IL G Enùt d. Confirmât quae collata funt Monafterio S. Teuderii. Louvet. Apud Acherium Tom. iz Spicil. pag. 147. An. p»8. y nomine Domini Dei aeterni, Hugo gratia Dei Rex. Si facris ôc venera- J[ bilibus locis temporalia atque tranfîtoria concedimus , magna a Domino re- munerari in futuro nequaquam diffidimus. Idcircp noverit. omnium fidelium fanclae Dei Ecclefîae noftrorumque , praefentium fcilicet ôcfuturorum induftria, nos pro timoré Dei omnipotentis , ôc pro remedio animarum parentum no- ftrorum conceflhTe , atque per praefentem paginam donalfe Ecclefiaeflfan&aeMa- riae ôc fan£ti Teuderii , quae efle videtur.fub regimine fanâae Viennenfis Eccle-I) fiae , omnes res illas , quas juftè ôc legaliter acquifivimus ab Enigrino libero ho- mine, videlicet omnes illas res quas ipfe habuit in fingulis locis , fcilicet in villa Comugniaco, ôc in villa Boriaco atque Pofiaco, necnon ôc in Muneriaco at- que Bontiaco ôc Madelliaco fub omni integritate , unà cum cafis , terris , vi- neis , campis , pratis, pafcuis, filvis , faliclis, fationibus , aquis aquarumve de- curftbus, molendinis, pifcationibus , fervis ôc ancillis utriufque fexûs, ôc cum *£p«ti- omnibus quae dici ôc nominari poflunt pracdiftis rébus juftè ôc legaliter * perti- nentibus nendi in integrum ut habeat , teneat, fïrmiterque poflideat noftra plenifilma largitate , omnium hominum remota contradiâione. Donamus igitur praedi- £tae fan&ae Mariae fanftique Teuderii Ecclefiae totam illam proprietatem , quam flmiliter juftè ôc legaliter acquifivimus in villa Rifpatis à quadam femina no- mine Anna , cum omnibus integritatibus praedi&ae proprietatis , ôc cum fervis E & ancillis eidem proprietati pertinentibus. Concedimus etiam praedi&ae Eccle- fîae totam illam proprietatem , quam acquifivimus à Guttivo ôc Autberto ôc ab heredibus eorum , ^quae proprietas adjacere videtur in villa Corbeliano , cum vineis ôc fervis , ôc cum illo fervo nominativè qui nominatur Berno , cum uxore fua ôc filiis ôc filiabus. Confirmamus infuper per hoc noftrum regale praece- ptum praedi&ae Ecclefiae fancïae Mariae ôc fan&i Teuderii illas res quas olim ei- dem Ecclefîae per chartulam donavimus , videlicet Ecclefiam fan&i Martini • (a) Teutbaldum patrem fuifle Hugonis & avum aliquid conferentes pro Driamore, animarum pu no- rias filii Lotharii , probat Diploma memoratum ab jharum & Thetbaldi avi Jeu genitoris noftri remedio , Honorato Bouche Ioco citato, pag. 789, in quo inquiunt. Hugo ôçLothaijus Imperatores Ecclefiae Viennenfi Digitized by Google / - DÏP L ÔMAT à. tf P t A fitam in Veferoncîa cum omnibus integritatibus fuis , videlicet cUm fervis ôc ancillis utriufque fexûs, & cum terris , vineis, campis, pratis, pafcuis, filvis , aquis aquarumve decurïïbus , 6c cum lifdis & curvatis , & cum omni diftri&u iuo confirmavimus. Igitur eidem Ecclefiae omnes illas mobiles & immobiles tes quae ibi juflè & legaliter à fidelibus viris conlatae funt , & deinceps confe* rendae , ut per hoc noftrum regale praeceptum ita firmiter eas praedi&a Ecclefia 6c Abbas, qui pro tempore eidem Ecclefiae praefuerit,ôc Monachi ibi pro tem* pore Deo fervientes teneant fie poflideant , tamquam in praefentia ipfas légales de ipfis rébus habeant firmitates , totiufque poteftatis contradi&ione remota» Statuimus etiamut ipfa Ecclefia cum omnibus fuis mobilibus ôc immobilibusre* bus , ab hodie ôc deinceps fub immunitatis tuitione, & inconvulfa permaneat , 6c fecuta confiftat , omnium hominum verbofitate deleta. Jubemus atque prae- 3B cipimus ut nullius minifterii poteftas fuper res ipfius Ecclefiae placita celebret, neque aliquod fervitium , quod ad publicam partem pertinuifle vifum fuit, dein- ceps exquirere audeat , nec aliquem fugientem fuper ipfam terram fine licentia Abbatis comprehendere atque extrahere praefumat. Contra quod noftrae dona- tionis feu contîrmationis atque immunitatis feu tùitionis praeceptum , Ci quis temerario aufu infurgere tentaverit , feiat fe compofiturum auri optimi libras centum , medietatem Camerae noftrae, ôc medietatem praediâae Ecclefiae ôc Ab- bati atque Monachis ibi pro tempore Deo fervientibus. Quod ut veriùs creda- tur , diligentiûfque ab omnibus obfervetur > manu propria roborantes de anulo rroftro fuper annotari juffimus. Sigillum domini Hugonis invi&ilïimi Régis. Petrus Notarius ad vicem Gerlanni Abbatis * 6c Archicaneellarii recognovi Ç ôc fubfcripfi. Data pridie IdusNovembfis , anno Domiûicae Incafnationis DtxccxXVm } regni vero domini Hugonis piifllmi Régis tertio , Indi&ione prima^ A&um Vienna civitate in Chrifti nomine féliciter. Amen» RODULFI BURGUNDl£ TRANSJURANjE REGIS D I P L O MATA: L Àbbatiam Rorhaiienferri Adclaidi {brôri ebficedit» Apui Mabillonium Totn. 3 Annal. Èenèd. pag. 6qù% * Bobïenlîi tîeà. IN nomine fan&ae ôc individuae Trinitatis , Rodulfus divina fàventè cle- Aû. 888a mentia Rex. Cùm conveniat regiam eminentiam ut erga fubditos beni- £ gnum praebeat auditum , ôc juftanï petitionem eorum ad effe&um perdûcat ; de- Cét maximè Ut qui promptiflîma devotione in e;us feirvitio intendunt , libéra- litatem clementer impertiat. Ac per hoc noverit omnium fanete Déi Eccle- fiae fideliurh , tam praefentium videlicet quàm ôc futurorum follertia , quoniam accefiit ad clementiam magnitudinis noftrae dulciflima ac dileftifilma ( a) Ada- leydis foror noftta , petehs ôc fupplicans , ut Abbatiam Romanis, quae cohftru- ôa habetur in honore beati Pétri Àpoftolorum principis , ôc eft fita iri Comi- tatu Waldenfe , per praeceptum hoftrae regàlis dignitatis ei in Vita fuà conce- deremus , ôc ut haberet poft difeeflum fuum poteftatem relinquendi cuieumque (a) Adtlais poftmodlun Abbatiam illam S.Odooi AbbariCluniactnfi tribuifc Adelaidis Utterasioj xegtas inftà referemus. L • Digitized by Google *<>2 RODULFI BURGUNDI^E T R ANS JURANT voluerit heredum fuorum. Quam petitionem intimo ex corde fufcepimus , & A per audoritatem , quam habemus principalem , jam didam Abbatiam Roma- nis eidem largimur dum vixerit : cùm autem Deus eam à corpore vocare di- gnatus fuerit , habeat licentiam Ôc omnem facultatem relinquere eam quem- cumque elegerit de heredibus fuis. Adque ut hxc nofira largitio firmior habea- tur , ôcper cunda faecula inconvulsè fervetur, manu noftra fubterfirmavimus, & de anuli noftri impreffione figillari praecepimus. Signum ( a) Rodulfi pihlimi Régis. nenlk 0nti0 " Berengarius Notarius ad vicem Theoderici Archiepifcopi * & Cancelkrii recognovit. Data un Idus Junias , anno Chrifto propitio ( b) Rodulfi piiffimi Régis pri- mo, anno ab Incarnatione Domini dccclxxxviii, Indidione vi. AdumVa- brevilla in Dei nomine féliciter» Amen, (c) ]j I I. Balmam (d) Cellam & quafdam villas confert Monafterio Gigniacenfi. Inter ABa SS. Ord. S. Benedicli , fac. $ pag. 6g. An. poj. T N nomine fan£tae ôc individuae Trinitatis , Rodulfus ordinante divino mu- j[ nere fereniffimus Rex. Si fervorum Dei juftis poftulationibus ferenitatis no- ftrae aurem accommodaverimus , & quod piè ôc ration abiliter petunt , benignè ôc clementer conceflerimus, hoc nobis profuturum in praefenti vei in futuro minimè dubitamus. Idcirco notum efTe volumus omnium fidelium noftrorum C follertiae , tam praefentium qudmque futurorum , qualiter vir venerabilis Berno videlicet reverendiffimus Abbas adiit noftram magnitudinem , petens nos ut quemdam locum Gigniacum , quem ipfe Abbas & fui coniratres tenent vel conftruunt regulariter, rébus proprietatis noftrae ditaremus : quod libenter fc- cimus. Donamus itaque pro aeterna retributione ad jam didum locum in ho- nore beati Pétri Apoftoli conftrudum , vel ipfi Apoftolorum Principi Rom* fubditum , res quas poftulavit Abbas praedidus , hoc eft , in Comitatu Scutin- 4is quamdam Cellam, nomine (e ) Balmam, ubi fluvius Salliae furgit , quam ipfi Monachi praelibati (/) ad fundamentum reaedificaverunt : in praefato etiam Comitato Celiulam quampiam , in qua fandus Lautenus Confeflor pretiofus requiefeit : in ipfo etiam Comitato, quamdam villam , nomine Cavanacum Clamenciacum cum omnibus fuis appendiciis , qux ad didas villas juftè & le- galiter pertinere videntur, vel ad didam villam, in rébus vel mancipiis , cum omni integritatë ad faepedidùm locum Gigniacum donamus , ôc de noftro jure in jus habendum praefati Abbatis, Bernonis feilicet vel fucceflbrum ejus, qui ipfum locum dominaturi funt fub inftituta Régula, follemni more transferimus, ,~ ■ • nullo ipfis jam didis Monachis contraeficente , fed quietè hoc poffideant in perpetuum. Ut autem hujus noftri praecepti audoritas firmiùs credatur , & ab omnibus inviolabiliter femper ob fervetur , ôc in Dei nomine totius firmitatis obtineat vigorem, manu propria fubter eam firmavimus, & anuli noftri fignum fubtus in ea mandavimus affigi. Signum domni Rodulfi piiffimi Régis. (a) Notât Mabillonius affixum eflè authentico dae : tma virorum , puellarum duplex. Puellare irrtegrum adhuc figillurn , in cujns circulo fegktir primum Balmas Monafterium conditnm eft à S. Ro- ROpULFUS REX, habens caput diademate re- maao irr Jurenftbus locis , nonptocul àS.Augendi dimitum. Monafterio: alterumadDubim fluvium (Le Do*) (h) Rodalfiis Conradi Burgundise Transjuranat fîtameft, Vefontionem inter &Montem BeGcar- Ducis filius, poJtmortem Caroti Craffi le Burgun- dam ( Mmt-Betiari) , ubi S. Othilia virgo infii- dias Regem dixit anno 888 : obiit anno 91 2. tuta efle dicitur. Tertium Balmenfe Monaflerium, ( c ) Hue referre jtrvat notas chronicas donatio- de quo hîc agimus , itidem apud Sequanos exftat , nis à Lcotaldo Comité Matifconenfi raôaj Mona- baud longé à- Ledone oppido Sequanorum ( Lyon- fterio Cluniacenfi ( in BiWiotheca Sebufiana pag. le-Saunm ) , modo quoque Abbatia Onfinis noftri, if2.) Data fermanum Berardi, dîeMercurio, II ad quam pertinet Cella Patemiaci diœcefis Lau- ' KoL ApriHtt anno XII Kêduifb Reg» T kSeft anno fannenfi* ; eut alius Priorattw de Bahnis fubjeâns ' 859. Ubi corrigendum , V Kaî. Afrilis. eft. Mabillonius Lib. 41 . Annal. Bened. Num. ( d ) Idem Diploma ex Schedic Sirmondi vulga~ ( / ) Formoûis Papa jam anno Sçtj Balmam coa- vit BaktthwTomo î MifceH. pag. 161. firmaverat Monafterio Gigniacenfi. Videfiiprà, - ( * ) Balmas in. Burgundia complures diftinguen- pag. aoj. Digitized by Google DIPLOMAT A. in propriq quidern corpore. Digitized by Google 50R0RIS RODULFI BURGUNDÎ,£ REGIS, toc. Sj>j A iuturae damnationis tormenta patiatur, fortitus duplicem difeptionem cum He- liodoro & Antiocho , quorum alter diris verberibus coërcitus vix femivivus eva- fit : aher vero notu fuperno petcufTus , putrefcentibus membris , & fcatentî- bus vermibus mifertimè interiit ; ceterifque facrilegis qui aerarium domûs Do- mini temerare praefumferunt, particeps exfiftat: habeat, nifi refipuerit, Archi- clavum totius monatchiae Ecclefiarum , jun&o fibi fando Paulo , obftitorem <& amœni paradifi aditûs contradi&orem , qUos fibi , fi vellet , habere poterat piiflimos interceflbres. Secundùm vero mundialem legem his quibus intule- rit calumniam , centum auti libras > cogente judiciaria poteftate , compulfus exfolvat , & congreffib illius ftuftrata nullum Dmnino obtineat effê&um : fed hujus firmitas teftamenti omni au&oritate fufrulta femper inviolata ac incon- cufla permaneat cum ftipulatione fubnixa. 3B S. Adeleydis Comitiffas regiae matris & Abbatiflae hoc teftamentum au&o- rizantis fierique jubentis. S. Hildegangi indigni Sacerdotis. S. Hulrici. S. Ju- dittae filiae Rodulfi Régis. S.Albradae. S.^idonis. S. Einrici. S. Ugonis in- «lyti Comitis atque fratris augufti Rodulfi Régis. S. Gofredi. S. Rodulfi filii Ludovici Imperatoris. S. Stephani , Chriftiani , Gonfredi , Unberti , Bofonis , Bavonis , Léodfredi , Vulitgerii , Rodulfi. Data xvi 1 1 Kalend. Julii. EgoHildebrannus Sacerdos ad vicem Cancella- riifcripfi, anno quinto régnante Rodulfo gloriofiffimo Rege , Indi&ione n» A&um publicè in villa Boïaco. M O N I T U M IN CONRADI REGIS DIPLOMATA. CO NR AD US Rodulfo II patri fuccejjit anno 937. Ab ff "** «S hoc anno pofi menfem Junium ejus regni initium repetendum efl in ejus Diplomatibus. Attamen in Diplomate VII pro Ecclejia Paterniacenji primum regni annum computandum ejfe ab anno fuadetDiploma Berthœ Conradi mdtris , quod Juprà edidimus pag. 667 in quo annus Conradi vicejimus-quartus componitur cum anno ChriftisSz, jy Lonradus hanc ferè femper adhibet Invocationem : In nomine TamuUm* fan&ae & individu» Trinitatis. In Diplom. 111 & IX hœc habetur : tUbl ' In nomine Dei aeterni. In Diplom. VI , XI II & XIV ifia legitur : In nomine Dei omnipotentis & Salvatoris Domini noftri J. C. Conradus Archicancellarios- habuit Aimonem Epifc. Valentinum , CaneeiiarU Beroldum Epifcopum , Heinricum & Reidulfum. Heinricus No- tarius fuit Aimonis , Hedolphus Beroldi , Gerardas H einrici , Par- dulfus Reidulfi. Diploma IV Vincentius recognovit. & Notarié. XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXOCXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX E CONRADI TR ANS JUR ANiE BURGUNDIiE ET PROVINCIjE REGIS DIPLOMATA 1. m : ? Thofîacum villam concedit Monafterio Cluniacenfî. Ex Bibliotheca Cluniac. col. z6/. IN nomine fan&ae & individus Trinitatis , Chuonradus nutu omnipotentis • An. 94}} Dei fereniflïmus Rex. Convenit unumquemque noftrûm Ecclefiac Dei pro (e fuifque omnibus Deo fidèles fublimaie ac fubvenire quatlnùs noverit omnium Digitized by Google « 9 i$ CONRADI REGIS fidelium noftrorum memoria praefentium ac futurorum , quaîîter (a) Hugo Cô- A mes confanguineus nofter adiit regiam magnitudinem noftram, ut hoc quod nobis reddit , videlicet Thofiacum villam , in pago Lugdunenfi , ôc quicquid ad hanc légitimé pertinere videtur , terras , vineas , prata , fylvas , aquas aqua- rumque decurfus, pifcatorias, omnes fervos utriufque fexûs , pro noftro fèniore bonae memoriae Rodulfo Rege & remedio animae noftrae ad Monafterium Clu- niacum , quod eft conftru&um in honore beatorum Pétri & Pauli Apoftolorum, per prjeceptum fecundùm morem regium conçederemus ; quod & fecimus. Volumus namque ac firmiter decernimus , ut fuperinfertus locus omnem ob- tineat vigorem , ôc quicquid hîc afpexerit ad fuprà memoratam villam , cum omnibus fuis adjacentiis & appendiciis , quaefitum Ôc adquirendum, totum & ad integrum , fine ullo obfiftente & contradicente. Ut autem hoc hoftrum pra> ceptum ab omnibus obfervetur, & à nemine umquam violetur,manu propria B firmavimus , ôc de figillo noftro confirmare juflimus. Signum domni Chuonradi piiflimi Régis. ( b ) Data vmi Kal. Maii anno ab Incarnatione Domini noftri Jefu - Chrifti dccccxliii, anno vi régnante domno Chuonrado Rege filio Rodulfi féliciter. Amen. I I. Boliniacum villam concedit Monafterîo Cluniacenfî. Apud Sam. Guichenonem in Biblioth. Sebujîana pag. 2.47. An. 94}. T N nomine fan&a: & individus Trinitatis, Chunradus divino munere largiente C X fereniflimus Rex. Quidquid juftè Ôc re£tè nobis agere videtur , fatis poflii- mus corroborare & confirmare. Idcircô notum fit omnibus fidelibus noftris praefentibus ac futuris , qualiter Hugo Cornes ôc confanguineus nofter petiit regalem celfitudinem noftram ut quamdam villam , nomine * Boliniacum, cum Bouligntux Ecclefia in pago Lugdunenfi, cum villis , terris, vineis , pratis , filvis, paf- cuis, aquisatque aquarum decurfibus, fervis utriufque fexûs ,& omnibus ad- 1 jacentiis ôc pertinentiis fuis, quaefitum ôc adinquirendum , pet noftram autho* 1 ritatem ad Monafterium Cluniacum , quod eft in honore B. Pétri , concèdes remus ; quod ôc ita fecimus pro Dei amore. Volumus verb ôc per hoc noftrum praeceptum firmiter decrevimus , ut di&us locus omnem obtineat futuris tem- poribus poteftatem fine ulla inquietudine vel contradi&ione. Ut autem hoc noftrum praeceptum omnem obtineat vigorem , manu noftra firmavimus ac D ( c ) figillo noftro in id affigi. Data ix Kal. Maii, anno ab Incarnatione Domini noftri J. C. dccccxliii % anno vi régnante domino Chunrado Rege filio Rodulphi. " m. Judicium fert in gratiam Monafterii Cluniacenfis. ? Ex Chartulario Cluniacenjï* An, s-a. nomme Dei «terni. Chuonradusnutu omnipotentis Dei fereniflimus Rex. X Notum fit omnibus fidelibus noftris , qualiter Dei famuli exCluniaco Mo-E nafterio Monachi proclamaverunt fe in praefentiam noftram in pago Vien- nenfe, quod ( d ) Karolus confanguineus nofter illorum res , quas (e) Ingel- bertus per cartam donationis ad di&um locum tradidit , idem Karolus in;uftè contendebat. Ille autem ut vidit ôc audivit non fe hoc re&um tenere , per- fonaliter dimifit omnem querelam ; ôc illico ipfas cartas s quas Ingelbertus ré- cit , corroboravit , ôc iterùm in manu Régis firmavit. Et tune juflit domnus ( a ) Hic Hugo Baugiaci & Sebuiîanorum regulus id affigi juflimus : vel ac figillo noftro infigùri juffi- ttat. " mus. . (b) Einricum fubfcripfiflè ad vicem Aymonis (d) Carolus jfte , cognomento Conflantuuis » Epifcopi tradit Mabillonius Lib. 44 Annal. Bened. Ludovici Orbi filius erat. Nam. £7- Ç e ) Ingelbertus frater erat Sobbonis Archiep. (O Fortè corrigendum» aefigiUum noftrum m Viennena*. DIPLOMATA. ' 6 91 A Rex hoc judicîum fcribere , per quod omni tempore di£tae cartae inviolabiles permaneant: ôcfubtus fidelium noftrorum nomina juflimus inferere, ac de fi- gillo noftro fignare. Aymo ( a ) Epifcopus praefens fuit. Vido Archiepifcopus prxfens fuit. Sobbo Archiepifcopus praefens fuit. Bero Epifcopus praefens fuit. Hugo Cornes prae- fens fuit. Odolricus Cornes palatii praefens fuit. Anricus filius Ludovici prae- fens fuit. Anfelmus Cornes praefens fuit. Odolricus Cornes Anfelmi frater praefens fuit. Odo Cornes praefens fuit. Leutoldus Cornes praefens fuit. Hum- bertus praefens fuit : ac omnes Vafli Dominici majores ac minores qui praefen- tes fuerunt. Ego Hanricus Notarius hoc judicium fcripfi. Datum v Kal. Jul, anno vi régnante domno Chuonrado piiflîmo Rege. (b) B I V. Carlutto concedit Curtem de Trefia. Ex Archhit S. Viforit Apud Martenium Tom. i AmpL Collect. col, 2gZi Ma§k IN nomine fan&ae Trinitatis, Chuonradus gratiaDei Rex. . . . juftis poftu- An.p/o, lationibus perfpe£tum eft , illud impendere curemus , quoniam quidem no-, tum fit omnibus fidelibus , qualiter quidam homo nomine Carluttus petiit re- giam magnitudinem noftram , petens nos ut quafdam res illi concederemus , quod flcfacimus: hoc eft, in curte de Trefia, quae eft pertinens ex Comitatu C Marfiliacenfe , & jacet in Comitatu Aquenfe , cum omnibus appendiciis, qui inibi pertinent de Comitatu Marfilia cum turre de noftro jure & pote- ftate in illius tradimus dominatione quicquid agere voluerit . . . » & abet hos terminos dinominatos de uno latus ufque in loco que vocant Untinos & ufque in Paleria , ita & in monte Bagde ufque in flumen Belone & de ... . uf- que in valle Reftones ; item in monte Bel .... praeceptum ..... obfervetur & à nullo umquam tur , manu noftra firmavimus. Signum domni Chuonradi Régis. £ Éinricus 3 ad vicem Aimonis Epifcopi recognovi. Data xv Kalendas Septembris , anno régnante domno Chuonrado Rege xim féliciter. Amen (c) V. D Quafdam res iîtas in pagis Valentinenfï & Dienfî confirmât interScheàat Monaiterio Calmehacenu. Ex Cod* rnfi Calmeliacenjî* IN nomine fan&ae & individus Trinitatis , Conradus divina largiente cle» Circaaa» mentia Rex. Si locis divino cultui mancipatis terras > quas minus firmiter 95 poflident, au&oritate regalis celfitudinis firmiùs corroborare potuero , ad prx- » îentis vitoe ftadium percurrendum , & ad aeternae remunerationis bravium ca- peflendum , mihi prodefle non dubito. Noverit igitur induftria virorum nobi- lium , atque fimul omnis Ecclefia fidelium , quoniam Abbas venerabilis Cal- £ miliacenfis Cœnobii , nomine Vulfaldus , cum aliquibus Monachis Domino Deo fan&oque Theotfredo regulariter fervientibus , noftram adiit praefentiam , pofcens humiliter ut praedia terrarum ac villarum, quas inclytus Martyr Theot- fredus munere nobilium virorum Odilonis Comitis & Achidei Praefulis , & Sylvii atque Truberti , & adjutorio atque eleemofyna Geilini Comitis in pago .Valentinenfï atque Dienfi poflidet, praecepti noftri corroboratione firmarentur, ( a ) Aymo Epifcopus erat Valentinus , Vido ferenijjîmo noftro Rege. Archiep. Lugdunenfis , Sobbo Archiep. Viennenfis. ( c ) Hue referre juvat notas Chronicas dona* ( b ) Concordant Noue chroniese donationis fa- rionis fadtae Monaiterio Trenorcienfi à fiurchardo ôse Monafterio Trenorcienfi à Girfredo Archiep. Archiep. Lugdun. apud ChifHerium in Probat. Hift. Vefontion. apud Chifflerium in Probat. Hift.Tre- Trenorc. pag. 284. Data VI Idus Septembre, fecunda norc. pag. x8i. Data anno DCCCCXLV , IndïÛ. feria , XV anno Çumadi Régis Jurenfis , id eft ann» III, XII Kal. lunii, anno VIII régnante Cour ado Chriftipjfi. Tome IX. Tttç Digitized by Google 8 CONRADI REGIS ut re&or Monafterii, cui fubjacent , & ejus fucceffores ac Monachi regulati-A ter ibidem ad praefens & in futurum degentes , ipfarum rerum ftabili adepta firmitate , débita obfequia Deo & almo Martyri valeant exhibere. Talis ergo petitio in conventu omnium noftrorum laudabilis extitit , & vifa eft placuiffe nobis. Volumus igitur au&oritate noftri regiminis & fuccefforum noftrorum, cum confenfu Geilini Comitis , & Aymonis Epifcopi , & Vulfaldi petitoris, fir- mum confiftere,ut omnia quae ad Monafterium fanâi Theotfredi in pagoDienfi atque Valentinenfi nunc videntur pertinere , aut fint de fifco regali , aut de poteftate Epifcopali, vel de poteftate Comitali , five de franchifia, & qua in pofterum ibidem ipfi Monachi potuerint adquirere , omnia regali deffendan- tur poteftate. Sunt autem ipfae res fitae in Comitatu Dienfi atque Valentinenfi in loco qui priùs di&us eft Savenna , cum Ecclefia fan&i Stephani , & modo dicitur Ad Pontem ; fcilicet ex utraque parte fluminis , quod dédit Odilo Co- B mes, & in adjacente loco, quod dicitur Charrovolis ; & in alio loco villa de Clevo , & illa de Mota fuperiore cum portu. Haec omnia quae nunc ipfi Mo- nachi poflldent , & quae in pofterum potuerint adquirere ut femper totius fir- mitatis obtineat vigorem, & nullius temeritate poflint violari, his litteris re-* gali au&oritate corroboravimus , annulique noftri impreffione fignavimus , ôc noftrorum fidelium manu roborari juffimus , quorum nomina defcripta funt. Signum, Conradus Rex. Signum Geilini Comitis. Signum Aymonis Epifcopi. Signum Umberti Comitis. Signum Arnaldi. V I. Monafterium Grandivallenfe inftaurat. q Apud Acherium Tom. y Spicil. pag. 187. An. p*a» T N nomine Dei omnipotentis & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti , Conradus J[ Dei clementia Rex. Dumutilitatibus Ecclefîarum cum pio fàvore(«) confu- limus , morem praedeceflbrum exequimur Regum ; atque id in emolumentum totius regni à Deo nobis commiftl congruere liquidb credimus. Noverit ita- que fanâae Dei Eccleftae , noftrorumque fidelium , praefentium ac futurorum * Grmfel induftria, quod auribus noftris allatum eft de quodam Monafterio quod*Gran- tmh^ UH ^' ^ s " va ^* s nuncupatur , hoc quoque fecundùm antiquam conftitutionem Regum, per confcriptionem praeftru&um, & fubipfo privilegio ufque ad tempus geni- toris noftri in Dei fervitio San£torumque ejus conftitit bene. Ipfius vero patris jy noftri culpis exigentibus , cuidam Lutfrido nomine praedidum Monafterium conceflum eft in beneficium : fed non poft longa tempora non per benefi- cium , fed per proprietatem in pofteram ejus progeniem divifum , qux cref- cens multiplicata , praefatum Monafterium & ejus adjacentia deftruxit. Tune enim inventa eft conventio Othonis Imperatoris , & filii fui Régis & noftra , Ducibus ibidem praefentibus , Epifcopis , Comitibus multis , caeterifque com- pluribus. Illic nos percun&antes fi Monafterium quod per privilégia conftru- âum eft , per manum regiam in proprietatem dari liceret. Illis cunâiscom- muniter judicantibus, quod nullatenùs licitum effet, confilium dederunt no- bis ut praedi&i Lutfridi filium legaliter ad palatium noltrum vocaremus , & pet judicium fidelium noftrorum ipfam Abbatiam per privilegium acquireremus. Quo ita pera&o , judicante populo , ipfam Abbatiam & privilegium fecundùm E legem nobis redididit. Et nunc vero nos confiderantes praedidum Monafte- rium reftaurare , & omnia illi ab antiqua conftitutione data per hoc noftrum praeceptum reddimus. Haec funt loca & villae ad eundem locum pertinentes : in ipfa Valle Capellae duae in honore fan£ti Stephani & fanâi Martini ; villa in Burgenfi Comitatu , quae Nugerolis dicitur , cum Capella fan&i Urficini , & Capella Apoftoli Pétri , cum villa Uluigen nomine , in eodem Comitatu ; villa Summa-vallis quae cenfetur , cum Capella fibi fubje£ta , & alia Capella cum villa Thefvenna nomine ; Capella fanâi Imerii & curtis Alerici , cum Ca- pella Reconvilare ; & alia plura quae partim in originali prima littera conferipta ( a ) Malè in Edito > confequlmur. Digitized by Google D I P L O M A T A. ?5>£ A fuftt , immb & partim pro fenio & ruptura ejufdem litterae evanuerunt. Haec omnia fuperinferta ad praedittum locum ôt Monafterium in ufus & ftipendia fratrum ibidem Deo defervientium tradimus atque transfundimus , ut nullus focceflbrum noftrorum, nec Rex , nec Imperatot , nec Dux , nec Epifcopus , neque Cornes , nec ulla perfona, neque in beneficium dare , neque in preca- riam, neque alienare poteftatem habeat , fed fub omni integritate ad praedi* éhim locum permaneat. Ut autem haec noftri praecepti authoritas firmiorem obtineat vigorem , manu noftra confirmando fubfcripfimus , & de figillo noftro fubtus figillare mandavimus. Data vi i Idus Martiï , anno à nativitate Domini Jefu-Chrifti (<*) dcccclvii. B V I I. Quasdam confert Ecclefiae Paterniacenfî. Àpud Sam. Guichenonem in Biblioth* Sebujîana pag. 3yS* Ex Archtvà Ytgio TturiH* IN nomine fanûae & individuae Trinitatis , Chuonradus divina Numinis lar^ An. 96%* gitione piiffimus Rex. Mos regalis celfîtudinis eft omnibus Sanâis fubve- nire, acin cun&is bonis operibus perfe&i ftare. Quapropter noverit omnium fidelium noftrorum praefentium ac futurorum , atque omnium Chriftianorum induftria , qualiter nos unà cum matre noftra Berta ac fratre noftro Rodulpho, infpirante pietate divina , & pro remedio animarum noftrarum ac parentum noftrorum , donavimus Ecclefiae fanétae Mariae * Paterniaci noftrum allodem & * Payent C carras , ut ibidem Deo famulantes fubfidium haberent. Deo infpirante , intet caetera impegimus in quandam Cellulam huic facro Ordini aptiffîmam , Bail— livo nuncupatam , hanc cum duabus filvulis quae fuper ejus rupem eminent , una quarum frugifera , altéra glandifera ; decimam etiam unius vici in qua fita eft caeterarum morubula , una Brioch nominatur , altéra Chempiniaco , atque curfum aquae, quae ante portas ejus currit , cujus nomen Bibiuna , à fupradi- £to Chempiniaco ufque in introitu (£) MuratenfisLaci. Haec omnia cum caeteris dotalitiis , quae circumquaque adjacent , per interventum praelibatae matris no- ftrae, ac fratris noftri Rodulphi & fororis Aleidis, ôc per noftri praecepti paginamy fecundùm morem noftrum regalem corroboramus ; quod & fecimus. Volumus namque ac firmiter per hoc noftrum praeceptum decernimus , ut fîcut praefatae cartx commémorant Denique & hoc quod nofter avus acquifivit in pago D "Wiliacenfi , in loco qui dicitur Curte , fimul cum fratre noftro Rodulpho y fupradi&is rébus adjungimus ; ac infuper monetam cum mercato praefati loci , Deo favente , haec omnia fîcut fuprà fcripta funt , concedimus Domino Deo & ejus Genitrici, habitatoribufque etiam fuorà memorati loci , five Maiolo Abbati. Haec & caetera, quae in praedi&is cartis inferta die videntur, de noftro jure haereditario , in illoriim jus & donationem folemni more transferimus , ut habeant , teneant firmiterque poflideant , abfque alicujus contradi&ione Ré- gis aut Imperatoris feu Principis. Ut autem hoc noftrum praeceptum ab omni- bus obfervetur , & à nemine unquam violetur , manu noftra firmavimus , ac de figillo noftro fubtus confignare juflimus. Data v 1 Idus Aprilis , anno ab Incarnatione Domini noftri Jefu - Chriftî (c) dccccxxxii , anno régnante domino noftro Conrado Regexxiv, Laufanna E civitate foeliciter. Amen. (a) Corrigertdum, «*»<>.... DCCCCLXII. Nam fuprà Otho Imperatot dicitur & filius ejus Rex. Porrè -Otho nonnifi anno 96% Papiae çoro- natus eft Imperator , & filius Aquifgrani Rex re- nunciatus anno 961. ntis-Majoris. Ex Hijloria Mf. hujus Monafierii. C An p6j. T N nomine fan&ae ôc individu* Trinitatis , Chuonradus divina opitulante J_ clcmentia piilfimus Rex. Notum fit omnibus fanâae Dei Eccîefix fidelibus , praefentibus atque futuris, qualiter Monachi ex Monafterio iànâi Pétri Apo- ftoli de Monte - Majore petierunt noftram regalem auâoritatem , ut omnia quae habent ad (b) praefàtum adquefita per inftrumenta cartarum five concam- biorum, illis per noftrae firmitatis praeceptum corroboraremus : quod 6c ita Sro Dei amore fecimus. Volumus namque ac firmiter per hos noftros apices ecernimus, ut hoc , quod domnus Léo Apoftolicus atque Otto Imperator Auguftus , ac foror noftra Adelheis Imperatrix, ex terra fan&i Pétri Apoftoli nos pro Dei amore poftulaverunt , praenominatis Monachis tenere permitta- D tur. Et infuper hoc quod Bofo Arelatenfis Cornes nobis reddidit illis conce- dendum de terra fanôi Remigii de Francia , 6c in caeteris locis taliter nun- cupatis Oriluco Monafterio ; 6c in infula maris Monafterium Lirinis vocatum ; de in Comitatu Wapinco Cellam quam vocant Alamunto fandi Martini ; 6c in alio loco Cellam quam nominant Autunnava ; 6c in Comitatu Aquenfe Cellam quam vocant Roca-fraudufa , ôc ad Caftellum quod dicunt Yftro , Ecclefias duas , una fan&i Pétri , ôc altéra fan&i Martini , cum terris , campis , vineis , & falinariis ; 6c terras quas nominant fanâae Mariae Antibolenfis , cum fervis 6c ançillis; ôc villam quam vocant Catorofco, cum falinariis ;ôc caftrum quod no- minant Foflas , cum terris 6c falinariis , fervis 6c ancillis ; ac Martigum vafa una quam dicunt Venrofa; ôc vallem quam nominant S. Pétri ; Ecclefias très, fan£fci retri, fan&i Martini fanûique Juliani , in loco qui dicitur Namarra; ôc terras E cum omnibus appendiciis fuis ; ôc locum qui dicitur Eyras , cum falinariis ôc pifeationibus ; villam fan&i Remigii, cum turribus ôc Ecclefiis. Ifta omnia fu- perinferta , ôc cun£ta quae per ftudium orationis eorum , five cum thefauro eo- rum ubique adquifierint , fanâo Petro five praediâo loco Monte - Majori ôc Monachis ibi Deo famulantibus concedimus perpetualiter ad poflidendum line aliqua contradiaione. Eo vero tenore , ut nulli Epifcoporum five Abbatum , neque Comitum , neque alicui contrariae poteftati aliquam {c) difeiplinam five ( a ) Guicheno Adtltàdem interpretatur , quam ( b ) ApudHonoratum Bouche Tomo 1 pag. 804» fingit prunam Conradi uxorem , viduam Lotharii ai frafatum locum ; fortè legendum , ad fr*f*u Régis , & fororem Othonis Alemannorum Régis, adquifita. forte conigendum, Mathildis uxoris Regin*. {e) Ibid. aliquam fortiam. Digitized by GooqI< D I P L O M A T A. 7 ot A fervîtutem pcr vim fàcîant , nul nobis & fuccefforibus noftris Regibus. Et li- ceat illis cum noftra conceflione inter fe Abbatem eligere , qualemcumque vo- luerint , Deo perfe&è fervientem fecundùm regulam à fanâo Benediâo con- fiitutam. Ut autem hoc noftrae authoritatis praeceptum ab omnibus obfervetur, & à nemine unquam violetur , manu propria connrmando fubfcripfimus , & de figillo noftro fubtùs fignare mandavimus. Signum Chuonradi piiflimi Régis. Data vi Idus Decemb. Indiâ. vu , anno Incarnat. Domin. (a) dcccclxhï,' anno xxvii régnante Chuonrado Rege. A&um Vigenna civitate féliciter. Amen, X. B Pofleffiones Ecclcfiae Siftaricenfis confirmât. In Inftrumentis ad Tom. i G allia Chriji. Nov* Edit. pag. #9.' IN nomine fanôae ôc individu* Trinitatis , Conradus gratia Dei Rex. Si An»p6* quis juftis nos poftulat petitionibus , dignum 6c re£tum eft ut 6c impendere curemus. Quapropter noverit omnium fidelium noftrorum induftria , praefen- tium feilicet ôc futurorum , qualiter quidam venerandus Epifcopus , nomine 1 Urfus , noftram regiam adiit excellentiam , humiliter deprecans ut taie illi de- diflemus privilegium , per quod fuam dioecefim Siftaricenfis Ecclefiae , in ho- nore fan&ae Dei genitricis Mariât , 6c fanâiTyrfi Martyris conftruftae, fubomnï integritate quietè leniterque quivifTet poffidere. Cujus petitionibus acquief- C centes , ôc aures noftrae benevolentiae accommodantes , hoc quod precatus eft ei indulfimus atque conceffimus , hoc eft Caftrum de Lurs 6c quicquid ad prae- di&am Ecclefiam, five ad illa fanéfca loca juftè ôclegaliter pertinet, vel per- tinere videtur , [ cum]] Ecclefiis , villis , caftellis , mancipiis omnibus utriufque fexûs , omnia in omnibus , cultis ôc incultis , veftitis 6c defertis , quaefitis 6c acquirendis , ôc omnibus , ficut ad eandem Ecclefiam dependere folent. Ea vero ratione , ut nullus Comitum , vel Baronum , feu aliarum perfonarum re- gni noftri , illum praelibatum Epifcopum » five fuccèflbres fuos inquietare vel calumniare praefumat. Et fialiquis hoc noftrae firmitatis privilegium aliquate- meraria protervitate violare prxfumpferit , fciat fe indignationem noftram in- curfurum , ab omnibus regni noftri Epifcopis pefpetualiter anathematizatum , ôc in noviffimo die omnipotenti Deo rationem redditurum. Sanè ut haeç no- O ftra au£loritas ftabilis inconvulfaque noftris futurifque temporibus permaneat , ôc à nemine unquam frangatur vel violetur, manu propria fubfcripfimus, ôc de figillo noftro fubtùs figillare mandavimus. Signum domini Conradi Régis. Ego Hedolphus ad vicem Beroldi Epifcopi atque Archicancellarii recognovi. . Aâum vin Idus Aprilis , anno Incarnationis Dominicae ( b ) dcccclxvii , anno xxvn régnante Conrando Rege. A£him Arelatenfi civitate féliciter. Amen. X I. Pofleffiones Viennenlis S. Pétri Monafterii confirmât. £ Ex jirchivis hujus Monafterii. IN nomine fan&ae ôc individuae Trinitatis, Chuonradus divina praeveniente An.**/, clementia fereniflimus jugiter Rex. Quicquid ad loca San&orum , com- pendiorum conferre curavimus , ut fervitium Dei agatur , 6c régula fan£H Be* nedi&i diligenter cum omni ftudio fine dilationc , ut dignum eft , obfervetur , non folùm apud Deum praemium promereri , verùm etiam fuccèflbres noftros credimus poft nos féliciter efle ob hoc regnaturos. Quapropter noverit om« nium noftrorum fidelium induftria , tam praefentium quàm ôc futurorum, quo- modb quidam Abbas , Adelelmus nomine , cum fua congregatione ex Mona* fterio fân&i Pétri principis Apoftolorum 6c aliorum Sanctorum multorum $ («) Ibid.malè anno DCCCCLXF. {b) Corrigendum, «no DCCCCLXIIII. Ttttiij Digitized by Google ?aa CONRAD! REGIS quorum pretiofa gleba inibi continetut, noftram adierunt celfitudinem, vice A proclamationis dicentes , res Monafterii valdè attenuatas effe. Et non folùm fervitium referebant ibi, prout noftri neceffitas ..... effe pene deftitutum ; fed etiam vi&um vel veftitum nufquam de utilitate Monafterii fatebantur fe ha- bere. Inde feilicet obnixè praedi&us Abbas Adelelmus cum fuis Monachis fla- gitatus eft noftram ferenitatem , quatenùs praenominato Monafterio fanûi Pétri, quod eft conftru&um extra muros Viennae , loca dedicata in heremo , quac di- cuntur apud vulgus fanâae Mariae & fan&i Juliani , & esteras villas ad ipfura pertinentes ? quac vocantur Thorniacum cum Ecclefia , Corbianum , Hydri- cum , Pyfiacum cum Capella; in Calone unum manfum ; & in Mifllaco Ec- clefiam cum omnibus appendiciis fuis 9 in Montaniano unum manfum ; in Faramanno très manfos ; in Curtiano unum manfum ; in Bricon unum man- fum eoncederemus , ob mercedem & ob remedium anima? noftrae ; & immu- B nés de praelibato heremo Silviaco faceremus : quod & ita fecimus ; & Deo do- nante inanteà emeliorare volumus , ut à die ifta & deinceps ille Abbas & fuc- ceffores ejus , hoc eft ipfius Monafterii re&ores fecuritatem habeant ac mun- diburdium , ea ratione , ut nullo modo deinceps licentiam habeant ferias inde praeftare, neque Cornes , neque Epifcopus de iftis locis , neque Miffus inde exigere aut parafredum aut porcum vel frifehingam. Sed haec omnia , ficuti concedimus , inconvulfa permaneant i hoc eft in agris , pratis , mancipiis , Cil- vis , pafeuis , aquis aquarumve decurfibus , exitibus & reditibus , cultis Cx. in- cultis , mobilibus & immobilibus , & in omnibus appendiciis. Haec omnia no- minata concedimus fanûo Petroac fervitoribus ejus, volumufque delegataefle. Ac ne , quod abfit , ullus unquam incredulus huic conceffioni noftrae appa- reat , propria manu firmavimus , & impreflîone figilli noftri roborare juflimus. C Signum Chuonradi fereniffimi Régis. Ego Gerardus Notarius ad vicem Heinrici Canceliarii recognovi. Data Cal. Januarii , Indiâ. x , Viennae publicè , anno x x x domni noftri Chuonradi p'uffimi Régis , inChrifti nomine. Amen. X I I. Immunitatem concedit Monafterio Infulx-Barbarae. In Ruderibus Infulœ- Barbara , pag. 6*4. P7»« Tf N nomine omnipotentis Dei & Salvatoris Jefu-Chrifti , Chunradus divlna jy X praeveniente clementia Rex. Quandoquidem regiam oportet dignitatem locis Deo facratis largitatis fuae juvamina conferre, & neceflitates fervorum Do- mini proprio relevari munimine , ut pro hoc pietatis opère merces illis à Do- mino recompenfetur. Idcircô notum effe volumus cun&is fan&ae Dei Eccle- ûx ridelibus ac noftris, Epifcopis feilicet, Abbatibus , Ducibus, Comitibus, Vicedominis , Vicariis , Centenariis , Teloneariis , & omnibus rempublicam gubernantibus , praefentibus videlibet ôc futuris ; quia Heldebertus Abbas 6c Monachi ex Monafterio fan&i Martini Infulae-Barbarae conftru&o , ad noftram accedentes clementiam , poftulaverunt quatenùs inftitutiones immunitarias de rébus ab antecefforibus noftris feu à quibuflibet fidelibus Dei in fupradiâo Mo- nafterio conceflis noftra renovaremus au&oritate. Quorum petitionibus ob di- vini cultûs amorem aurem clementiae noftrae accommodantes , hoc ferenitatis E noftrae fieri decrevimus praeceptum , per quod jubemus atque fancimus ut , fi- cut haâenùs quieti refederunt, Abbates videlicet praefati Monafterii & Mona- chi eorum , fecundùm antiquam au&oritatem , ita & temporibus noftris & dein- ceps abfque ulla inquietudine refideant. Et quia rerum illarum pofitio fecun- dùm fidel iium virorum donationem , per diverfa adjacet loca , ideô illorum no- mma huic au&oritati noftrae inferibi praecipimus , quatenùs eas liberiùs ac li- centiùs abfque ulla inquietudine retiner.e valeant ; id eft jam di&um Monafte- rium, & quicquidad ipfum pertinere videtur, Ecclefiam fanâi FlorentU apud Vifuriacum ipfamque villam , cum portu vel omnibus quae ad ipfam Eccle- fiam villamve afpiciunt ; Ecclefiam fan&i Pétri in Montaneifo fitam ; Eccle/îam quoque fan&orum Marcellini Ôc Pétri in Breffola i neenon Ecclefiam fancli Digitized by Google DÏPLOMÀTÀ. ?ôJ A Joannis apud Noiofcum , villamque ipfam , Reiigiacum vero atque aîterurhRè- ligiacum cum villis ; Ecclefiam denique fan&ae Mariae in Openaco, villamque univerfam; Ecclefiam fan&i Cypriani in Beo , fanatique Andreae inCimaloco; Ecclefiam fan&i Genefii in Floriaco & fanâi Pétri in Amodo ; necnon Cel- lam fan&i Martini in Forenfe ; atque Ecclefiam fan&i Bonniti in Claipiaco , cum villa & quae eam afpicere videtur ; Cellam quoque de Occiaco cum Ec i clefia fan£H Andreae , Capellamque juxta eam in honorem fan&i Cofmae dica- tam in Novellis , univerfaque illis adjacentia ; Cellam vero S. Martini de Fir* miniaco , atque Ecclefiam fan&ae Mariae de Conftantia ; in Provincia deinde Abolenam villam , cum Ecclefia in honorem fan&i Salvatoris dicata & om* nibus appendiciis ad ipfam villam pertinentibus ; Capellam quoque fan&i Be- nedi&i ab ipfis nuper Monachis aedificatam ; ôc quicquid in Gapincenfi ab Hu* 33 gone Epifcopo feu ab aliis fidelibus Dei praefcripto Monafterio in quibuflibet noftri regiminis partibus devotè conceffum eft. Praefatas denique res cum omnibus appendiciis fuis volumus atque jubemus , ut abfque ulla inquietudine vel diminutione deinceps teneant. Praecipimus igitur atque ftatuimus, noftram quoque au&oritatem decernendo confirmamus , videlicet quod annis fingulis ab eodem Cœnobio Quaeftoribus proprii Antiftitis argenti libra perfolvatur , & nullus quilibet ampliùs ab eis exquirere, autde rébus ad eos pertinentibus exi- gere praefumat , necnon manfionaticos vel parafas vel quaflibet alias redhibi* tiones exaâare audeat. Sedliceat Monachos illic Deo militantes eandem Cel- lam , cum omnibus rébus fibi juftè competentibus ac navibus , ad eorum fti* pendia integrùm abfque divifione aut diminutione perennibus temporibus pof- fidere , fuoque Praefuli , ut decet, libéré & finceriter, Domino fufFragante , ho-» C norem confervent. Habeant etiam poteftatem eligendi Abbatem ex eorum Cœ- nobio , & ele&um ante prasfentiam Lugdunenfis civitatis Epifcopi deducere , ut ab eo benedi&ione accepta congregationem fibi commiflam régularité* gu* bernare ftudeat. Volumus etiam atque per hanc noftram au&oritatem praecipi* mus , ut nullus Judex publicus , vel quilibet ex judiciaria poteftate , aa caufas audiendas , vel freda exigenda , vel fidejuflbres tollendos , aut homines praefati Monafterii fuper eorum immunitate commanentes injuftè diftringendos , aut ullum cenfum , vel loca & res memoratae Ecclefiae ingredi , aut ea quae fuprà notata funt exigere ullo unquam tempore praefumat: quatenùspro nobisvei fta-> bilitate regni noftri à Deo nobis commifli Monachos illic Domino fervientes attentiùs , imb liberiùs Domini mifericordiam exorare deleûet. Et ut haec no- ftra au&oritas inviolabilis permaneat , manu propria eam fubterfignavimus , & I^annuli noftri impreflione infigniri jufllmus. Datum xm Kal. Septembris, anno fcilicet Incarnationis Chrifti dcccclxxi , Indi&ione xim, anno (a) xxiX Imperii Chonradi invi&ifllmi Régis. A&um apud Viennam civitatem publicè in Dei nomine féliciter. Amen. X I I L Monafterio Saviniacenfî immunitatem concedk» t *f o Monaft. jipud CL Meneflrierin Prob. ad Hijloriam Lugdun. pag. $.2.* IN nomine Dei & Salvatoris noftri jefu - Chrifti , Conradus divina ordi- An. p?j« nante providentia invi&iflïmus Rex. Si petitionibus fervorum Dei pro qui- buflibet Ecclefiafticis neceflitatibus aurem ferenitatis noftrae libenter accom- modamus, id nobis & ad mortalem vitam temporaliter deducendam, & ad œternam féliciter obtinendam , profuturum liquidé credimus. Idcirco notum fore volumus cun&is fidelibus fan&ae Dei Ecclefiae & noftris , praefentibus fcili- cet ôcfuturis , quia Amblardus fan&ae Lugdunenfis Ecclefiae Praeful, cum cae- teris noftrorum fidelium Epifcopis feu Comitibus , fupplex noftrae ferenitatis adiit Majeftatem , quô per largitionis noftrae feriptum quoddam Monafterium , quod Saviniacus vocatum eft , in quo Gaufmarus praeefTe dignofeitur Abbas , praefentialiter ac perpetub faceremus munitum j metuenfque ne futuris tempo* ribus ea , quae pro divino amore yel ab ipfo, vel à Chriftianis fidelibus ei concelTa (a) Corrig. anno XXZIF* Digitized by Google [CONRADI REGIS funt , aut în futuro concederentur , à fuis fuccefforibus parvipendendo annu-A larentur , deprecatus eft noftram fublimitatem ut paternum morem fervantes , noftra immunitatis praeceptum fieri cenferemus , per quod declaretur , quate- nùs Pontifex Lugdunenfis Ecclefiae ex praedi&i rébus Monafterii feu pofleffio- nibus aliquid injuftè minorare praefumat , nec manfionaticos , nec ullas redhi- bitiones exigere tentet : Fratres vero Monafterii praelibati debito ei fervitio ac fubje&ionisreverentia impenfa , omnia quae ad hoc pertinent abfqueuUa dimi- nutione feu impulfione teneant & poflideant ; habeant etiam poteftatem eli- gendi Abbates ex eorum Coenobio , & ele&os ante praefentiam ejufdem civita- tis Epifcopi deducere , ut ab eo benedi&ione accepta , congregationem fibi commiffam regulariter gubernare ftudeant. Cujus petitionibus libenter affen- fum prsbuimus , ôc hoc noftrae authoritatis praEceptum erga ipfum Monafte- rium , immunitatis atque tuitionis gratia , pro divini cultûs amore , & anima: B noftrx ac fuccefforum noftrorum remedio , fieri decrevimus , per quod prarci- pimus atque jubemusut, ficut ab eodem Archiepifcopo Amblardo haecresfta- tuta vel ante praefentiam noftram delata effe dignofcitur , ita deinceps à nobis vel fuccefforibus noftris , & ab omnibus fanttœ Dei Ecclefiae fidelibus , etiam ab ipfis Epifcopis , & ab omni Clero Lugdunenfis Ecclefiae confervetur ; qua- tenùs Epifcopus , fubje&ionis five obédientiae recepta reverentia débita , no- ftram juffionem ac fuccefforum noftrorum confervet , & Monachi ibidem Deo militantes Abbati fuo, ut decet, humili devotione obedientes exiftant,utPrae- pofitum fuum, Domino largiente , libéré confervare valeant. Praecipientes etiam jubemus ut nullus Judex publicus ad caufas audiendas, velfreda aut tri- buta exigenda, nec paratas aut manfiones exigendas vel faciendas, autfidejuf- fores tollendos , aut homines ejufdem Monafterii tam ingenuos quàm fervos C diftringendos , aut ullum cenfum , aut ullam redhibitionem exigendam , five ea quae fuprà memorata funt exa&uri minimè praefumant. Ut autem ha»c au&ori- tas firma habeatur , 6c à fidelibus fan&ae Ecclefiae futuris temporibus diJigentiùs confervetur , de annulo noftro fubterjufllmus figillari. Signum dominiChuonradi invi&iffimi Régis. Ego Vincentius recognovi. Datum Non. O&obris , anno fcilicet Incarnat. Chrifti dcccclxxiii ,Indi£t. n , & anno xxxvi imperii dominiChuonradi ferenimmi Régis. A£tum Lugduni publicè féliciter. ( a ) XIV. Immunitatem largîtur Monafterio S. Marcelli DienGs. Ex Schedis Mff. Bibliotheca noflm. 9*1- JN nomine fan£tae & mdividuae Trinitatis, Chonradus divina fàvente cle- JL mentia piifllmus Rex. Si locis San&orum aliquid conferimus fubfidii , Deum illorum meritis remuneratorem obinde fore credimus. Quapropter noverit in- duftria omnium fan&ae Ecclefiae Dei fidelium , quia Lambertus Cornes cum uxore fua Faletrude adiens clementiam noftram , petiit ut cuidam loco , no- mine Fellinis , quem in honore Dei & fan£U Marcelli ex fua hereditate Mona- fticae fubdidit religiofitati aliquod munimen & defenfaculum authoritatis no- ftrae , ob rapacitatem pravorum hominum , conferre dignaremur. Cujus peti- E tionibus aurem benevolentiae noftrae accommodantes , praecepti noftri autho- ritate fancimus ut nulli Ducum aut Comitum, vel alicui hominum in praelibato loco , five in omnibus ad eum pertinentibus liceat aut placitum tencre , aut moleftiam inferre , vel aliquod fervitium abfque voluntate Monachorum Deo & fanâo Marcello ibidem famulantium inde exigere. Sit autem ipfe locus li- ber , & ab omni vinculo fervitutis abfolutus , & nemini fubje&us , excepto quod in quinto anno ad altare fan&i Pétri Romae Ecclefiae quinque fplidos per- folvat, Monachis liceat, nemine impediente , Abbatem inter fe, vel fi necefle (a) Anno fequenti nobilis Mattona , Teucinda late civitate public è anno ab Incarnations Domm nomine , infulam , quant Monte-Majore vulgus vo- DCCCCLXXIIII > XIII Kal. Septembrif , amo F4f,tiadit MonalterioMontw-Majoris.^5«njJr#r XXXVII régnante Ccmrado Rege. Digitized by Google D I P L O M A T A; ïôf h eft, ubî voluerint, talçm eligcre, qui fecundùmDei & làn£H Benedi&i Rêgu- îam ipfum locum bene fciat regere , ôc cum grege fibi commuTo Dei miferi* cordiam prc ftsbilitate re^ni nofiri ac totius Ecclefix non defiftat implorare : nec un-pan pro pretio Aobas ibi conftituatur. Quod ut à nobis veriùs fa&uni credatur , Ci lier :o infringatur, placuit nobis manu propria fubfcribere ,ôc fi* gjlfinoftriimpretlDi'e roborare. Sign jm ûornirri Chuonradi Régis. Ego Pardul^s ad vicem Reidulfi Cancellarii recognovû Aûum Aquis ànno xlvi régnante Domino Chuonrado Rege. QUjEDAM iïotitï/e et charte Ref itutio Villae Patriciaci Monallerio Floriacenfi» Apud I4abiU À qui hanc Notitiam fieri&firmare rogavit. Signum Undonis, fignum Ildebrandi» fignum Ermenoidi , fignum Helifei. Data menfe Aprili , anno defunâionis domni Karlomanni Régis. Gauzbertus minor fcripfit. xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ftûrti PLACITUM NEMAUSI HABITUM A RAIMUNDO Nemauf. Comité in gratiam Giberti Nemaufenfis Epifcopi adversûs Genefium. Tom. Z Hifi. Occitaniœ, inProbat. pag. B An. tfo. ^ M ^ ltnr more re ê'° R ex O^o * n ^ ore fti s Coyfa ad exercendam vena- \^ tionem confifteret prope locum qui vocatur Audita , cum Epifcopis, Co- mitibus feu Vaflis dominicis, veniens Gibertus Epifcopus in confpe&u ejus , proclamavit quod res , quas Bligardis foemina in Comitatu Nemaufenfi pet fcripturam folemniter ejus Ecclefiae donaverat , & per xi i annos ferè feu & ampliùs jufto ordine poflederat , homo quidam Genefius nomine abfque ulla inquifitione & mallo feujudicio, ipfo abfente Epifcopo villam Bizagium in- vafit, ac malo ordine retinet. Raimundus itaque Cornes ipfius pagi ibidem coram Rege adftabat : qui interrogavit ipfe Rex Comitem qualiter hoc in ejus poteftate aâum fuiflet. Sed praedi&us Raimundus Cornes dixit quod ex ve- ftra parte praefatus Genefius litteras mihi detulit , in quibus continebatur ut de G ipfa villa eum inveftirem. Quo audito , omnes qui adftabant dixerunt quod ne- quaquam ex parte Régis praeceptum tibi fecit ut praefentemEpifcopum de ré- bus fuae Ecclefiae , ut dicit , tanto tempore ab eo pofleflîs , ipfo abfente, ab£ que inquifitione ôc mallo feu judicio expoliares & aiieui redderes. Itaque Rex juflit praediâo Epifcopo fuas litteras dare, in quibus continebatur ut Raimun- dus Cornes veniens in pago Nemaufenfi , inquifitionem per circummanemes homines mitteret ; & fi ipfe Epifcopus juftam caufam haberet , & per fuas feri- pturas veras adprobare potuifiet , abfque ulla dilatione in praedi£iïs rébus eum informaret. Veniens itaque Raimundus in praedi&o Comitatu , praefatus Epi- fcopus regales litteras ei oftendit , & ut ipfe Cornes ei juftitiam fecundùm Régis juflîonem faceret poftulavit. Itaque praedi&us Cornes fuas litteras ad Ge- nefium mifit , ut ante eum ad placitum veniens audiret , & videret inquifitio- D nem atque approbationem feripturarum, quam Rex de praedi&is rébus facere juflerat. Ipfe autem Genefius , acceptis litteris , ad placitum venire diftulit. Expe&ato itaque aliquo tempore , rursùm praedi&us Epifcopus ante Raimun- dum Comitem veniens , poftulavit ut ei juftitiam de fuis rébus fecundùm Régis juffionem faceret. Igitur praediâus Cornes Allidulfo fuo Vicifcomiti praecepic ut fuper ipfas res veniret, & omnem juftitiam & legem , ficuti in regalibus litteris continebatur , ipfi Epifcopo adimpleret. Veniens itaque Allidulfus fu- per ipfas res in valle Anagia , in villa Bizago , convocans omnes circumma- nentes ipfius loci, atque alios nobiliores tam Prefbyteros quàm laïcos, quorum haec funt nomina &c. in eorum praefentia praefatus Epifcopus obtulit litteras regales , fimul etiam ôc fcripturam , quam Bligardis foemina partibus fan&ac Mariae facere juflerat ; fie in ipfa feriptura continebatur quod villam Toriadem E cum Ecclefiis ibidem fundatis , neenon ôc villam Caderilam ab integrum , ôc in manfo commendato , feu 6c in Bragarias , neenon ôc Felgarias quidquid ibi Vifàfuit habere, fimili modo villam Bizagum ab integrum, cum Ecclefia ibi- dem fundata in honorem fan&ae Mariae , cum mancipiis utriufque fexûs ibidem praefixis , libenti animo praedi&ae fedis Epifcopo , fimulque Canonicis ibidem Deo famulantibus folemniter condonaverat. Qua feriptura rele&a , omnibus in commune adunatis ferè ducentis hominibus , per au&oritatem regiam prae- di&us Vicecomes bannum impofuit, ut dicerent quidquid de hac caufa in ve- ritate feirent ; fed nobiliores viri primitùs per ordinem finguli interrogati,cum reliquis omnibus tam Prefbyteris quàm laïcis , abfque ulla varietate una voce Digitized by Google CHARTA ROBERTI ABBATIS. ?o? A teftificaverunt; quia nos fcimus , & in veritate nobis compertum eft, quia BU* gardis fœmina per hanc fcripturam praedictas rcs partibus fanftae Mariœ folera- niter condonavit , ôc praediâus Epifcopus praedictam villam Bizagium nobis videntibus tenuit ac poffedit per xi i ferè annos ôc ampliùs: atGenefiusôc alii malo ordine res, quae in ipfa fcriptura refonant, invaferunt. Itaque ex his omni- bus xi in electis hominibus , in Ecclefiam fan&ae Mariae ingrefli , iterûmque ab ipfo Vicecomite per ordinem interrogati & difcufli , abfque ulla varietate teftificantes jurati dixerunt ; quia ipfa fcriptura vera eft ôcnon falfa, ôc ipfas res , quae in ipfa fcriptura refonant , pluris debent elfe fan&ae Maria: quàm Gene- fio , aut alicui qui eas injuftè de poteftate ipfius Ecclefiae invafit , per Deum aïtiffimum & iftas virtutes Sanûorum. His itaque peraétis , Allidulfus Viceco» mes per oftium ipfius Ecclefiae de ipfis rébus Gibertum Epifcopum reveftivit , B ôc in ipfis rébus informavit. A&um publicè die Jovis , menfe Aprili , anno m régnante Odone Rege; Proptereà necelTe fuit GibertoEpifcopo,ut notitiam ôc fcripturam reclamatio* nis 6c informationis fcribere rogaret : quod ita & fecit. C CHARTA ROBERTI ABBATIS SANGTI MARTINI TURON. ** ii. Calendas Aprilis , in die fan£tiflimo Pafchae , Turonis coram corpus fan&i Martini, anno vi 1 1 régnante domno Odone Rege. ex ckartarb CHARTA WILLE LM I AQUITAN O RU M DUCIS, Brtvat ' & Arvernorum Comitis , qua quafdam villas largitur Brivatenfî Ecclefiae S. Juliani. Apud Labbeum in Mifeel. Cur: pag. 494. An. 898. ^ >ortet unumquemque fidelium omni tempore de fpe beatae retributio- nis effe follicitum , viamque pergendi ad cœleftem beatitudinem toto mentis defiderio fitire. Iter namque , quo illuc graditur , eft exhibitio bono- rum operum Ôc diftributio temporalium facultatum. Quapropter ego iri Dei nomine "Willelmus Cornes , Marchio atque Dux , cedo facrofan&ae Ecclefiae fan&i Juliani Martyris , qui requiefcit in vico Brivate , ôc ceteris San&is , quo- rum reliquiac ibi continentur, ceffumque in perpetuum effe volo ob recorda- tionem fragilitatis humanx , ôc ob Dei amorem ôc venerationem ipfius Sanâi , ubi ego dono regio Abbatiale videor fungere officium , ut ipfe locus turior fit in omnibus , Praepofitumque , nomine Heldefridum , fub me ad euftodien- dam Canonicam Yitam cum Canonicis fub nobis conftitutis habere videor 2 Digitized by Google CHARTA WILLELMI AQUITANORUM DUCIS, &tc. 70 * A dono , transfero atque transfundo, unà cum uxore mea, homine Ingelbergâ» res proprietatis noftrx , videlicet curtem noftram indominicatam , quae dici» tur Maceriaco , & quicquid in villa Crizinole habere videmur , necnon in villa Vineta noftra videtut efle pofleflio : funtque ipfae res in Comitatu Tholo mitenfe in vicaria Bonocenfe atque Ambronienfe. Cedimus etiam ego & uxor mea jam praenominata quidquid in villa Vafillo habere videmur , & eft ipfa villà in Comitatu Tolornenfe in vicaria Bilionenfe. Has verb res fuperiùs fcriptas vel denominatas cedimus ego & uxor mea jam di£to fan&o Juliano fuifque fervientibus vico Brivate, cum omni integritate ad nos pertinente, cum cafis, domibus, vineis , campis , pratis , aquis aquarumque decurfibus , fervis , quae» fitum vel inquifitum , quidquid in hodierno tempore poffidere videmur , vel antè acquirere potuerimus , totum & ab integro cedimus jam difto loco fanéti B Juliani fuifque fervientibus in alimonia Canonicorum ibidem degentium , pro falute noftra atque requie , necnon & genitorum noftrorum , fratrumque & fo- rorum, & confanguineorum noftrorum ; ea fcilicetrationeut,dumvixerimus> fimul ufum fru&uarium polïideamus , & in cenfum ipfarum rerum per fingu* los annos quinque modios de annona tempore meflionum,& quinquede vino tempore vindemiarum ipfo loco fan£to perfolvere faciamus. Poft obitum quo» que meum neque uxor mea , neque filii noftri, neque filiae, fihabuerimus, ne» que ullus de heredibus , vel proheredibus noftris de his rébus fibi aliquid ven- dicent. Qubd fi fecerint, iramDei incurrant. Sed ipfiferviDei fan&o Juliano defervientes in ftipendia fratrum communium. .... Nullufque hominum , ne* que Rex, neque Cornes, neque Abbas, neque Canonici, aut aliqua perfona vendere aut concambiare , aut quolibet modo ab ipfa cafa alienare poteftatem Chabeant : quod fi fecerint, ultor exiftat Dominus Redemptor nofter. Sibi ipfa cafa Dei perpetualiter pollideat ipfas res abfque ullo judice contradicente» Sanè fi quis , ego vel uxor mea , aut filii , aut filiae fi fuerint -, aut nepotes , aut neptes , vel ullus de heredibus noftris , aut quaclibet ulla appofita perfona* qui contra hanc donationem , quam devoto animo fecimus , ire , aut aliquid contrarium agere praefumpferit , ficut Dathan 6c Abiron , voragine terras ab- forbeatur , ôc imprecationem Pfalmiftae , quam devaftatoribus Ecclefiarum Spiritu fan&o afflatus praedixit , patiatur : Deus mi, pont illos ut rotam i & ficut * iu **" Jlipulam ante faciem venti ôcc. ufque , impie faciès eorum ignominia , &■ erubef- cant , & conturbentur in faculum Jaculi , & cenfundantur , & pereant. Infuper qui litem intulerit, componat auri Ûbras xx, & repetitio ejus nullum obtineat ef- fe&um, fed cafla habeatur in omnibus; donatioque haec noftra à nobis devotè D fa£ta , firma & inviolabilis omni tempore permaneat ftipulatione fubnixa. Fa- da ceflio ifta in menfe Maio , anno quo mortuus eft Odo Rex Francorum vel Aquitanorum. S. "Willelmi. S. Ingelbergae. {a) TESTAMENTUM EJUSDEM WILLELMI COMITIS ** +~ Arvernorum , & Ducis Aquitains. Exemph «. 1 que antiquo. Apud Mabillonium , fœc. $ Bencd. pag. 78. p. y""^ Un&is fané confiderantibus liquet qubd ita Dei difpenfatio quibufqué An. sio, V_J ditibus confulit , ut ex rébus quae tranfitoriè poflidentur, fi fuis bene utan- tur, femper manfura valeant praemia promereri. Quod videlicet divinus fer- mo poflibile oftendens , atque ad hoc omninb fuadens , dicit : Divin* viri redemptio anima ejus. Quod ego (b) Guillelmus dono Dei Cornes & Dux fol- licitè perpendens , acpropriae faluti , dum licitum eft , providere cupiens , ra- rov ' IJ * 7 * tum , immb perneceflarium duxi ut ex rébus , quae mihi temporaliter conlatae funt, ad emolumentum animae meae impertiar. Quippe quia adeb in his vi- deor excrevifle , ne fortaflis totum ad curam corporis in fupremo redarguar (a) Teftamentum efl Charta fubfcriptionibus vernenfem anno 886 mortuum , 6c mattcm Er- firmata. mengardem : obiit anno 918. \b ) Willelmus pattem habuit Betnarduni Ar- VyyyHj Digitized by Google 7 io TEST AMEN TU M GUILLELMI COMITIS expendilTe : quin potiîis , cùm fuprema fors cun&a rapuerit , quiddam mihi A gaudeam refervaffe. Qux fcilicet caufa nulla fpecie vel modo congruentiùs poflfe fieri videtur, nifi ut juxta Chrifti prxceptum , amicos mihi faciam pau- peres ejus : utque hujufmodi acuo non ad tempus , fed continué peragatur , Monaftica profeflione congregatos ex propriis fumptibus fuftentem. Ea fiqui- dem fide, ea fpe ut, quamvis ipfe cun&a contemnere nequeam, tamen dum mundi contemptores , quos juftos credo fufceperim , juftorum mercedem ac- cipiam. Igitur omnibus in unitate fidei viventibus , Chriftique mifericordiam prx- ftolantibus, qui fibi fucceffuri funt, & ufque ad fxculi confummationem victuri, notum fit qubd ob amorem Dei ôc Salvatoris noftri Jefu-Chrifti res juris mei fandis Apoftolis, Petro videlicet & Paulo de propria trado dominatione , Clu- gniacum fcilicet villam , qux fita eft fuper fluvium qui Grauna vocatur , cum B cortile & manfo indominicato , & Capella qux eft in honore fan&x Dei ge- nitricis Marias & fan&i Pétri Apoftolorum principis , cum omnibus rébus ad ipfam villam pertinentibus ; villis fiquidem, capellis , mancipiis utriufque fexûs, vineis , campis , pratis , filvis , aquis aquarumve decurfibus , farinariis , exi- tibus & regreflibus , cultum & incultum , cum omni integritate. Qux res funt fitx in Comitatu Matifconenfe , vel circa, fuis unaquxque terminis con- clufx. Dono autem hxc omnia jam di&is Apoftolis ego Wilielmus & uxor mea (a) Ingelberga, primùm pro amore Dei, deinde pro anima fenioris mei Odonis Régis , progenitoris ac genitricis mex , pro me 6c uxore mea , falute fcilicet animarum noftrarum & corporum ; pro Avanx nihilominùs , quae mihi eafdem res teftamentario jure conceflit ; pro animabus quoque fratrum ôc fo- xorum noftrarum , nepotumque , atque omnium utriufque fexûs propinquo- C rum ; pro fidelibus noftris qui noftro fervitio adhxrent ; pro ftatu etiam ac in- tegritate Catholicx religionis ; poftremb ficut omnes Chriftiani unius compage caritatis ac fidei tenemur , ita pro cun&is prxteritorum fcilicet, przfentium five futurorum temporum orthodoxis, haec donatio fiât. Eo fiquidem dono tenore , ut in Clugniaco in honore /knétorum Apoftolo- tum Pétri & Pauli Monafterium regulare conftruatur, ibique Monachi )uxta Regulam beati Benediûi viventes congregentur , qui ipfas res perennis tem- poribus poflîdeant , teneant atque ordinent : ita duntaxat , ut ibi venerabile ora- tionis domicilium votis ac fupplicationibus fideliter frequentetur , converfatio- que caeleftis omni defiderio & ardore intimo perquiratur & expetatur. Sedu- Ix quoque orationes , poftulationes atque obfecrationes Domino dirigantur tam pro me quàm pro omnibus, ficut eorum memoria fuperiùs digefta eft. [ Prae- D cipimus (^) fiquidem ut maximè illîs fit hxc noftra donatio ad perpetuum refugium, qui pauperes de fxculo egrefll , nihil lècum prxter bonam volunta- tem attulerint , ut noftrum fupplementum fiât abundantia illorum. ] Sintque tpfi Monachi, cum omnibus prxfcriptis rébus , fub poteftate & dominatione Éernonis Abbatis , qui, quamdiu vixerit, fecundùm fuum fcire & pofle eis re- gulariterprxfideat.Poft difceflum vero ejus habeant iidem Monachi poteftatem & licentiam quemeumque fui Ordinis fecundùm placitum Dei atque regulam fan&i Benediâi promulgatam eligere maluerint Abbatem atque Reâorem ; ita ut nec noftra, nec alicujus poteftatis contradiâione contra religiofàm dun- taxat eleâionem impediantur. Per quinquennium autem Romae ad limina Apoftolotum , ad luminaria ipforum concinnanda , decem folidos prxfati Mo- nachi perfolvant , habeantque tuitionem ipforum Apoftolorum, atque Ro-^* mani Pontificis defenfionem : & ipfi Monachi corde 6c animo pleno prxliba- tum locum pro pofle 6c nofle fuo xdificent. Volumus etiam ut noftris fuccef- forumque noftrorum temporibus , prout opportunitas atque poflibilitas ejuf- dem loci fefe dederit, quotidie opéra mifericordix pauperibus, indigentibus, advenis, peregrinantibus fumma intentione ibidem exhibeantur. Placuit etiam huic Teftamento inferi , ut ab hac die nec noftro , nec pa- rentum noftrorum , nec faftibus regix magnitudinis , nec cujuflibet terrenx poteftatis jugo fubjiciantur iidem Monachi ibi congregati. Neque aliquis ( a ) Ingelberga filia erat Bofonis Burgundise Régis , foror Ludovici Orbi. ( b ) Anfulis inclufa leguntur in Chartario ; fed défunt in Exemplari antiquo. Digitized by GoogI( ARVERNORUM ÈT DUCtS ÀQUÎTÀNï^Ë, yn A Principum fecularium , non Cornes quifquam , non Epifcopus quilibet , non Pontifex fupraditbe Sedis Romans , ( pet Deum & in Deum omnibufque San- âis ejus , & tremendi judicii diem conteftor , deprecot , ) invadat res ipfo*. rum Dei fervotum , non diftrahat , non minuat , non procamiet , non benefi- ciet alicui , non aliquem Prxlatum fuper eos contra eorum voluntatem confti*- tuat. Et ut hoc nefas omnibus temerariis ac imptobis artiùs inhibeatur , adhuc inculcans fubjungo , & obfecro vos , ô fan&i Apoftoli Petre & Paule , & te , Pontifex Pontificum Apoftolicae Sedis , ut per au&oritatem Canonicam ôt Apoftolicam , quam à Deo accepifti , aliènes a confortio fan&x Dei Ecclelix Ôc fempitern* vitae praedones & invafores atque diftra&ores harum rerum, quas vobis hilari mente promptaque voluntate dono : fitifque tutores ac defènfo^ J$ tes jam di&i loci Clugniaci ôc fervorum Dei ibi commorantium ac comma- nentium , horum quoque omnium propter clementiam & mifericordiam piiffi* mi Redemptoris noftri. Si quis fortè, { quod abfît , Ôc quod pet Dei mifericordiam Ôc pâtrocinia Apoftolorum evenire non aeftimo ) vel ex propinquis , aut extraneis , vel ex qualibet conditione five poteftate , qualicumque calliditare contra hoc Tefta» mentum , quod pro amore Dei omnipotentis , ac veneratione principum Apo- ftolorum Pétri & Pauli fieri fancivi , aliquam concuffionem inferre tentaverit, }>rimùm quidem itam omnipotentis Dei incurrat , auferatque Deus partem il- ius de terra viventium , ôc deleat nomen ejus de Hbfo vitae > fiatque pars il- lius cum his qui dixetunt Domino Deo , Recède à nobis ; & cum Dathan & Abi- Apae ron, quos terra aperto ore deglutivit, ôc vivos infernus abforbuit, perennem Cdamnationem incurrat: focius quoque Judas proditoris Domini effeaus, «ter- nis ctuciatibus retrufus teneatur. Et ne ei in praefenti faeculo humanis oculis impunè tranfife videatur , in corpore quidem proprio futurs damnationis tor- menta experiatur ; fortitus duplicem difeptionem cumHeliodoro Ôc Antiocho , quorum alter acfis verbetibus coërcitus vix femivivus evafit ; alter verb nutu fuperno percuffus , putrefcentibus membris , 6c fcatentibus vermibus miferri- mè intetiit ; cetefifque factilegis , qui aerarium domûs Domini temerare prae- fumpferunt, particeps exfiftat , habeatque, nifî refipuerit , Archiclavum to* tius monarchiae Ecclefiarum , jun£to fibi fando Paulo , obftitorem & amœni paradift aditûs contradi&orem ; quos , fi vellet, habere poterat pro fe piiffimos intefcefîbfes. Secundum mundialem vero le^em his , quibus calumniam in- tulerat , centum auri libfas cogente judiciana poteftate coa&us exfolvat ; & T> egreffio appetitûs illius fruftrata nullum omnino effeâum obtineat : fed hujus firmitas Teftamenti omni au&oritate fuffulta , femper inviolata ac inconcufTa permaneat cum ftipulatione fubnixa. Aâum Bituricac civitatis publicè. Wllelmus ego hanc au&oritatem fieri 6t firmare rogavi, ac manu propria roboravi. Signum Ingelbefg* uxoris ejus. Madalbertus peccator Biturigenfii Archiepifcopus fubf. Adalardus Epifcopus fubf. Atto peccator Epifcopus fubf* Signum WUlelmi Comitis nepotis ejus. S. Armanni. S. Wigonis. S. Ugberti* S. Stephani. S. Heradi. S. Gotbranni. S. Gauzfredi Vicecomitis. S. Odoni Comitis. S. Uffionis Graeci. S. Rataldi. S. Teutardi. S. Ifnardi. S. Raimberti. S. Ifengerii. S. Rotberti. S. Goberti. S. Girberti. S. Bermondi. S. Gerardi» S. Amblardi. S. Aimardi. S. Achedei. S. Widonis. S. Grimberti. S. Unberti» S. Arnaldi. S. Ainardi. S. Rotberti. S. Bodonis. S. Atfonis. S. Girbaldi. S. É- E midonis. S. Ademari. S. Teotberti. S. itemTeotberti. S. Bernardi. S.Geraldi» S. "Walonis. S. Geraldi. S. Truanni. Data tercioldus Septembris , an no (a) Xi régnante Karolo Rege, Indicione xiii. Ego Oddo Levita ad vicem Cancellarii fcripfi & fubfcripfi. (a) Annus undecimus regni Caroli Simplicis référant, bic annus 910 dici poteft undecimus re- cum IndicUone 1 ; non concordat , lire ab anno dintegrati in regnum Caroli , non quidem folito 893 quo regnare cœpit , five ab anno 898 quo » Cancellarix ftylo , fed annum ejus primum defu-» Odonemortuo, in regnum redintegratus eft , ejus mendo ab eo tempore , quo regni Aquitanici regni exordium petas. Verîim cum Chronographus quietus poûenor faâus eft. ha Mabilbmus loco ci* Cluniacenfis,Hugo Abbas Flaviniacenfis in annum tato. Chrifti 910 Cluniacenfis Monafterii conditionem 7ia ùo^EJUSD? M VÏLLSLKÏ^'JCÏS CI-IARTA rioCeJ/î». p ro conditions Ccsncoii Csifir-iar.en.'is ?.pud Arvernos. ^pi:/* î£ûYdlônii:::i Lut. S lie Diplcrr. ffwn. tzj. IjA.916. Ç> Acrofanéte (a) Ecc!e£x, fmfiss ôc individu» Tria : ra:is , fanttccue C-c in- ^ temerataî virginis £ Caris , fan&ique Johannis Evangeiiftae. 13>o graria Dei Princeps & JAarchio Willeimus penraéians cafurti fragiiitatis awnan:: . ut quando dehac fcce migravero,«^: ante tribunal ^terciArl -tri p:?:fe.i^ati:s ruero, animae meae Yeniam merear adipifci > cedo unà cum çon: ?nfu dilelbs conju- 3 gis me» Ingelbergae aliquitl de rébus pvopriîs mei« n:o re:aedio anima; mea: & animas patris mei Bernard! , Cz matds meac Ectr.engarcls , 6c ferions m£i Cdonis , 6c pto abfolutione animarura fratrum meOxu:a Ce fororis me* Àda- lendic 6c filiorum ejus, ceTumque in perpsnr.ua e:'."e vo.o , ci de meo jure in ipfius ac (b) rettorurn ejus dominationem vraco transfîioqus atque transfundo Écclcfix , quara ego de meis fumpt&us in r.ito prcprlo f mdo, quod (c) Ol- finianaf dicitu.*, intentione devota in honore individus Trinitatis caftiffima:- que Maria; virginis , dUe&ique dLcipuli Chrifti , 'otiannià r^aiScare ftudui ; qua- tenùs per fan&ae Trinitatis fidern , & per ititercefïîorem San&orum , quorum in eadem Bafilica continentur reliquia: , tueri merear ab omnium inimicorum ( à ) concurfu : poft difcurfum verb hujus labllis vita: pa.s iniqua me nihil va- leat nocere, fed in cœlefti beatitudine perenni gaudio merear exultare. Sunt ç autem ipfs res Citez in patria Arvernica , in Comitatu Srivatenfe , in vica- ria Ucioneniè , in villa Carifiacco , unus videlicet rnanfus am appendariis duabus , cum curte & horto , exitibus & regreQbus , caxapis , pmis , pafcuis , aquis, aquarum decurfibus , quantum ad ipium manfum zSplcit at>? aipic^e vi^eîur , totum Êc ad integrum cedo ipfl Ecclefisfanéic. Cervum etiars meùrn. nomine Edelbodum cum uxore fua 6c infantibus fuis cum rnanfo fupermo di- Qo cedo. Ecclefiam quoque in honore fan£i Jvihni, q£* ef; inCorritatu (f)Ta- lamitenfi, in villa Gigniaco, cum omnibus ad eam çertlnentibus , quam de Vitardo adquifivi ; & manmm unum in villa Crifilionis , cusm firdllter de Y/i- tardo adquifivi , eidem Ecclefiîe in perpetuum dono. Ci quis autç^. heredum aut fucceflbrum noftrorum , av.t aliqua emiUa perfona , ( ruod nr.:nin:è futu- rum credimus ) contra hanc fpontaneam donr.tionem noftram in aliquo con- ^ traïre vel calurnniare tentave*it> iraia Dei oir.nipotentls Inc^rrat , hr.bea.que accufatores omnes oan£tos cum his quibus vlcl^ntiam fccerit ; habeat quoque Judices Apoftolos, 6c exa£l>reia diabolum cura ipfo in perpétuer: inferni cruciandus iccendio. Ut autem hxc nofîra dor.ario ftabilis Lz inconvuî^, per- maneat , manu propria fujterfirmavîmus , Ce virio illuft-ibus coiroborandam tradidimus. Adum Villa {f) Celiîmacas pubîicè. Signum Wilhîlmi gratia î>ei Coxniîis, qui hanc donat;onem fieri & firmare prooria voluntate rogavit. C : gnum Ingelb^rr;^. Cignur.i ' .71il el:vi. ^igiium Ac- feéoîi. Signum Eofoni. Si^num Srmoldi Spifcooi. Sieiiam Klic^berti Epi- feopi. ^gnurn Atconis ALj. Signum Sigsucli AL'd. Abbcnl AVd. Signum jili- zei Mon. Signam Erradi Pranofin. Cigaum Srdigerii. Signum Sllebodi V'ra:- — pofid. Signum Cuneberti. Signum Raimberti. Signum iloggerii Comitis , Uberti Vicecom. Signum Bernardi. Signum Chtjerii. Sigxium Haimberti. Signum Bernardi. Signum Goftzfredi , item Golîafredi. Signum Letoldi , Gerr boldi. Riculfus Archiprefbyter fcripfit 6c fubfcripfit. Data inmenfe Novembrio, in die Mercoris, anno xvmi domino Catolo Rege Francorum five Aquitaniorum. (a) Fortè Iegendum, In nomine fanSa&indi- devota. vidua , &c. ( d ) Ibidem , îneurju. ( b ) Ita legit Labbeus in Mifcel. Cur. pag. ;oj . ( e ) Ibidem ; Talantenfi. .'..'.de Wicarào . : . . Lt Malè apud Mabillonium , ad reUoret ejus. villa Eizillionis. {c) Apud Labbeum , Celfinanicas dieitur , mente If) Ibidem. CeJjinameas. CHARTA Digitized by Google c 7î* CHARTA EB BONIS pro condicione Monafterii Dolenfis apud Bituriges. Apud Labbeum in Mifiel. Cur.pag. 50$. Un&is confideràntibus liquet , qubd ità Dei difpenfatio quibufcumqué ^ ditibus confulit, ut ex rébus , quae tranfitôriè poflidentur , fi eis bene utantur, femper manfura valeant praemia proméreri : quod vidclicet divinus fermo poffibile oftendens , atque ad hoc omnïhb fuadefts, dicit: Divitià viri, 2Y«M|.& B redemptio anima ejus. Quod ego Ebbo ttutU Dei commotus follicitè perpen- dens , ac propriae faluti , dum licitura eft , providere cupiens , gratum , imo perneceffarium duxi ut ex rébus , quae mihi temporaliter cotlatae funt , ad emo- îumentum animas meae aliquantulùm impertiar , quippe qui à Deb in his vi- dear excrevifle , ne fbrtaflis totum ad curam corporis in lupremo Dei judicio redarguar expendiffe : quin potiùs cùm fuprema fors cunâa rapuerit , quiddam mihi gaudeam refervaffe : quae fcilicet caufa nulla fpecie vel modo congruen- tiùs poffe fieri videtur, nifi juxta Domini praeceptum , amicos mihi faciam pauperes ejus ; arque [ ut ] hujufmodi aâio non ad tempus, fed continué per* agatur , Monaftica pTofeflione congregatos ex propriis fumptibus fuflentem : ea fiquidem fidc ôc fpe, ut quamvis ipfe cunâa contemnere non queam , ta- men dum mundi contemptores , quos juftos credo, fufceperim , juftorum mer> C cedem accipiam. Igitur omnibus in unitate fidei viventibus , Chtiftique mifericordiam prae-» ftolantibus, qui fîbi fuccefluri funt, & ufque ad faeculi confuinmationem yi- âuri, notum fit, qubd ob amorem Dei & Salvatoris noftri Jefu-Chrifti reS juris mei beatiffimae Dei genitrici Marias & SS. Apôftolis Petro & Paulo de propria trado donatione ; hoc eft in villa Dolis , in terrîtorio Bituricenfë , in vicaria Brivenlî , Capellam in honore fanâi Germani , & quantum in ipfa villa vifus fum habere. item in ipfa villa Capellam in honore fanâae Mariae, fupet Andram fluvium manfum indominicatum , cum molehdinis duobus ; pratum etiam longum, & pratum Warulfi ufque médium paludis ; villam Boceti çum mancipiis ôc omnibus ad eam pertinentibus ; pratum etiam fanâi Germani , quod eft inter fupradiâos molendinosôc Ecclefiam fanâi Germani ; terras quo- X) que arabiles , quae ex jure paterno in praediâa villa Dolis mihi haereditate con-! tingunt ; terminantut de uno latere prato longo & prato Warulfi ufque mé- dium paludis , ab alio latere fluvio Agneris , de tertio latere monte Bacolio y. de quarto latere pratello Teboldi fimiliter ufque médium paludis. Infra has terminationes quantum vifus fum habere vel poffidere , B. Mariae virgini 6c SS. Apôftolis Petro & Paulo cedo vel trado Ecclefiam fanâi Dionyfii fupef fluvium Andram prope villam Dolis cum vineis , terris , pratis , cum duobui molendinis , ôç quidquid in eadem villa vifus fum habere. In villa Braciolo pra- ta de Marifco , & terras & omnia quae ibi haereditate videor poffidere. In vicaria Bolgacenfe, in villa Germiniaco manfum indominicatum , & fervum nomine Rainaldum , cum vineis & terris & omnibus ibidem pertinentibus. In villa Pera , quae appellatur Dilla folitaria , cum terris & vineis , & omnia quae jr ibidem poflideo. In vicaria Brivenfe , in villa Tegularias manfum meum in- dominicatum , cum vinéis , terris, filvis fie univerfis ibidem pertinentibus. Vil- lam Drociacam cum mancipiis, Droâoldo videlicet cum uxoreôc infantibus , Reginaldo cum infantibus fuis , Calvellum fie uxorem cum infantibus fuis , terras etiam ibidem pertinentes 6c prata ficfilvas. In villa Villena quidquid ex alodo poffidere videor : in villa .... de vinea arpenta duo : in villa Pardia- co terras , prata 6c filvas 6c omnia , quae ibi poffideo : in vicaria Brivenfe in loco, qui vocatur Illa-caftra , manfus nofter cum cafalis, euftiferis omnibus, terras arabiles ibidem adhaerentes , quantum ibidem vifi fumus habere ; de man- cipiis verb Amindrado cum uxore fua ôc infantibus fuis ; 6c in alio loco in vicaria Bolbienfe , in loco qui vocatur Villaris , hoc eft manfus nofter çum Tome IX, Xxxx t if CH ART A EBBONIS. cafis, cafutilis & terras arabiles , quas tamen ad tpfum manfum afpicit ad in- À tegrum , ôc de rnancipiis Adalbert & nxore fua fimili modo. In vicaria Adria- cenfe , in loco qui dicitur Valentiaco , illud pratum , qui terminatur de très fartes fluvium Agneris, de quarto pratum fanai Germani, infra îftôs fines ar- {>enta tria ; ôc in alio loco in infula Rotunda de prato arpenta duo ; & in alio oco juxta ipfum pratum pagina de prato de très partes fluvium Agneris ; infra iftos fines arpentum unuro , 6c in alio loco pagina de prato , de très par- tes pratum fanai Germani , de quarto prato Segoni ; infra iftos fines duo ar- penta , ôc de rnancipiis Remigium , Adalgum ôc Arnaldum. Item etiam do CapellamS. Martini infra caftrum Dolis, cum clauftro & om- nibus fibi adhxrentibus ; ôc in villa Hivernali manfum cum omnibus fibi adjacen- tibus > Germiniacum etiàm cum omnibus rébus ad eum pertinentibus ; alo- dum etiam in Albari villa totum ex integro. Do etiam fuper hxc omnia, ôc B verbis 6c fcriptis confirmo , ut quiçumque habet beneficium de jure , vel hz~ buerit de parentibus meis prxfentibus ôc futuris, fi voluerit dare fana* Dei ge- nitrici Marix ôc beatis Apoftolis Petro ôc Paulo , atque Monachis fupradidi loci , habeat licentiam ôc poteftatem dandi à parte Dei omnipotentis 6c no- ftra au&ofitate ôc confirmatione pro falute animx fux , ôc pro redemptione ani- ma? me* ÔC parentum meorum prxfentium ôc futurorum , ôc Monachi acci- Siant ôc habeant perpetuo jure > nullo contradicente. Similiter quiçumque no- rorum vel parentum meorum , five liber , five fervus, five collibertus , vel quacumque lege vixerit , voluerit fuum habere dare beatx Marix ôc SS. Apo- ftolis Petro ÔC Paulo , ôc Monachis fupradidi loci , five in morte , five in vita fua , vel etiam fi voluerit Monachus fieri , habeat licentiam faciendi , Ôc fua dandi à parte Dei omnipotentis , ôc noftra auâoritate , pro falute animât fuse , C 6c Monachi habeant perpetuo jure , nullo contradicente. Dono igitur haec omnia ôc confirmo ego Ebbo , ôc uxor mea H'ûdegardis ëtn didx B. Marix virgini 6c SS. Apoftolis Petro ôc Paulo, primùm pro amore ei ; deinde pro animx fenioris mei Willelmi Principis , proque genitoris atque genitricis mex , pro me 6c uxore mea , falute fcilicet animarum noftra- rum ôc corporum , pro animis quoque fratrum atque fororum noftrarum , ne- potumque , atque omnium utriufque fexûs propinquorum , pro fidelibus qui noftris fervitiis inhxrent , pro ftatu etiam ôc integritate Catholicx religionis ; poftremb vero , ficut omnes Chriftiani unius compage charitatis ac fidei tene- mur , ita pro cunâis prxteritorum fcilicet , prxfentium ôc futurorum tempo - rum orthodoxis hxc donatio fiât. Eo fiquidem dono tenore , ut in Dolis in honore B. Marix femper virginis ôc fanâorum Apoftolorum Pétri ôc Pauli Mo- 1> nafterium regulare conftruatur , ibique Monachi juxta Regulam S. Benediâi viventes congregentur , qui iftas res perenni tempore poflideant , teneant , territorium habeant atque ordinent , ita duntaxat ut ibi venerabile orationis domicilium votis ac fupplicatienibus fidelium frequentetur , converfatioque cœleftis omni defiderio ôc amore intimo perquiratur ôc expetatur. Sedulx quo- que orationes , poftulationes atque obfecrationes Domino dirigantur , tam pro me quàm pro omnibus , quorum memoria fuperiùs digeftaeft, fintque ipfi Mo- nachi cum omnibus rébus prxfcriptis fub poteftate Ôc dominatione Bernonis Abbatis , qui , quamdiu vixerit , iecundùm fuum feire ôc pofTe eis regulariter provideat. roft deceflum vero ejus habeant iidem Monachi poteftatem ôc li- centiam quemeumque fui ordinis fecundùm placitum Dei atque Regulam fanai Benediâi promulgatam eligere maluerint Abbatem atque Redorem ; ita ut necE noftra , nec alicujus poteftatis contradidione contra dumtaxat religiofam ele- dionem impediantur. Per quinquennium autem Romx ad limina Apoftolo- rum ad luminaria ipforum continuanda quinque folidos prxfati Monachi per- folvant , habeantque tuitionem B. Marix , ipforum Apoftolorum , atque Ro- mani Pontifïcis defenfionem : ôc ipfi Monachi corde ôc animo pleno prxdidum locum pro pofîe ôc nolTe fuo xdificent. Volumus etiam ut noftris fucceflbrumque noftrorum temporibus prout op- portunitas atque pofiîbilitas ejufdem loci fefe dederit , quotidie mifericordix opéra pauperibus , indigentibus , advenis , peregrinantibus fumma intentione ibidem exhibeantur. Placuit etiam huic teftamento inferi , ut ab hac die nec noftro , nec parentum noftrorum, nec faftibus Régis magnitudinis, nec cujuuxbec Digitized by Google fcttÀkTÀ ÊBBONÏS. m A.tertett* potcftatis jttgo fubjiciantur iidem Monachi ibi coiïgregati, neque ali* quis Principum faecularium , non Cornes quifquam , nec Epifcopus quilibet > non Pontife* fupradiâz Sedis Remanae , per Deum > &ùvDeum, emnelque SanSos Vjus , ôt trèmendum judicii diem contëftor , dèprecor , non invàdat ip forum Dei fervorum res, noadiftrahat, non minuat, non procamiat > non bénéficiée alicutvnoh aliquem Prxlatum fupereos contra eorum voluntatem. conftituat , non noftra vel alterius poteftas fuper ipforum res dominationem vel drftri&ionem fkciat , nec telonëum , hec etiam rotagium dé rébus ipforum , nifi domiriatio ipforum accipiat alicubi. Hoc autem nefas omnibus temerariis ac improbis, ut arâtiùs inhibeatur adhuc idem ineukans fubjungo* Obfe* cro etiam vos , 6 fanâi Apoftoli ôc gloriofi Principes Petre ôcPaule , & te > ô Pontifex Pontificum Apoftolicae Sedis , ut per auâoritatem Ganonicam ôc B Apoftolicam , quam accepifti > aliènes à confortio fanâa? Dei Eeclefige ac. fempiternae vitae prxdones ôc invafores atque diftra&ores haruni rerum , qua$ vobis hilari mente promptaque voluntate dono , .fitifque tutôres ac defenfore* jamdi&i k>ci ac fervorum Dei ibi commorantium. . Harum quoque omnium facultatum propter eleemofynâm ôc cleméntiam.. ac mifericordiam piilfimi Redemptoris noftri » fi quis fortè ( quod abfit , ÔC quidem per Dei mifericordiam ôc patrocinia Apoftolorum evenite non aeftimo ) vel ex propinquis , aut extraneis , vel ex qualibet conditione , five poteftatê > qualicttmque calliditate contra hoc teftamefitum , quod proDei amoreomni-» potentis ac veneratione B. Virginis Marix ac principum Apoftolorum Pétri ÔC Pauli fieri fancivi , aliquam ineuflionem inferre tentaverit , primùm quidem. iram Dei omnipotentis incurrat, auferatque Deus partem illius de terra viven- IC tium, ôc deleat nomen ejus de libro vitae, fiatque pars illtus cum his qui din xerunt Domino Deo , Recède à nobis y ôc cum Dathan ôc Abiron , quos terra aperto ore deglutivit , Ôc vivos infernus abforbuit , perennem incurrat damna* tionem ; focius quoque Judae proditoris efFe&us «ternis cruciatibus retrufus te*! neatur. Qux fi in praefenti fxculo humanis oculis impunè tranfire videatur , iti corpore quidem proprio , futurs damnationis tormenta experiatur , fortitu6 di* ïeptionem cum Heliodoro ôc Antiocho , quorum unus acerbis verberibus côèr* oitus, vix fcmivivus evafit; alter vero nutu/uperno pereuflus , putrefeentibui membris , featentibus vermibus , miferrimè interiit » ceterifque facrilegis , qui serarium domûs Domini temerare prxfumpferint , particeps exiftat , habeatque, nifirefipuerit, Archiclavum totius Monarchiae Ecclefiarum, jun&o fibi fan&o> Paulo , obftitorem, & amosni Paradift aditûs contradi&orem , quos , fi vellet , D habere poterat pro fe piiûlmos interceflbres. Secundùm mundialem vero le* gem his,quibus intulerit damnum, vel calumniam , mille auri libras cogente judiciaria poteftatê compulfus exolvat , Ôt cbngreflio illius fruftrata nullum ef- fe&um omnino obtineat. Sed ôc hujus firmitas teftamenti omni auâoritàte fu£ fulta , ut fit femper inviolata ac inconeufla , fubter firmam inclyto feniori Wil- lelmo , ôc ceteris viris illuftribus corroborandam tradidi. A&um Biturica civitate publicè cum ftipulatione fubnixa. Sic fignaverunt t S. Ebbonis, S. Hildegardis, qui hanc donationem fieri ôefirmare rogaverunt* S. Odolrici. S. Orgarii. S. Berengarii. S. Geraldi. S. Latnionis. S. ArdradU S. item Ardradi. S. Oddonis. S. Gondonis. S. "Walterii. S. Otardi. S. Ingel- bodi. S. WUerii. S. Edeberti. S. A&onii. S.Vivianh S. Ingenoldi. S. Sige- berti. S. Adelelmi. S. Eurici. S. Gimonis. S. Gorfredn S. Vinungi. S» Achar- E di. S. A&onis. S. Rotgerii. S. Bernardi, S. Tetuberti. S. Bernardi. "Willelmus Cornes. Gerontius fan£tae Biturigenfis Ecclefi* ArchiepifcopuSk Turpius Epifcopus Lemovicenfis. Armoldus Epifcopus Arvernenfis» Gundi- mius Archiclavus. Hildebertus Epifcopus indignus.Anno. Frotminnus. "Wan* nicus. GaufFridus. Martinus Ôc Decanus Arnuîfus. Data per manus Gerlamni Diaconi ad vicem Gancellarii juffu Willelmi Prin*; cipis , quarto Nonas Septembris , anno vigefimo régnante Karolo Rege» Xxxxiï Digitized by Google TESTAMÊNTUM WALONIS j^DVOKVW, ÉtecÔPi. : Àpud Petrutn Delalande iii Suppl, ÇonciL GqlÏÏa ; pag. 3 2.0+ ANno facratiïfimx Incarnationis Domini noftrî Jefii-Chrifti dgcccxviii ? Indidione vu , "Walo faperna difpenlàrae mifeatione hunrilis jEduo- rum Epifcopus , omnibus piè in Chtifto vivere cupientibus^ êc ad ipem cxleftis patrix tendentibus. Notum fieri volumus quoniam cémentes- congregatianem prxfàtxTandx matris Ecclefix ftipendiis alimentorum neceflariisnimia difficul- tare carere, pra quo nec Paftoralis exhortationis vigilantia , nec collaboratonim B noftrorum reguiaris corredio, variantibus undique fxculi perturbarionibus, ad divinorum obfequiorum ftudia provocare quot umdam fratrum ipfius ioà inten- tionem valebat: & follicitè- perpendentes quia Paftoris curx eft grcgum fibi' commifiorum inopkm providerc , Ôc fine quibus fubfiftere nequeunt., necef- fatia alimenta miniftrare; dighum fore duximus ne in hujus torporis otio di- vin* militix cultus fuffocaretur , de rébus ipfius Ecclefix aliquod prxbere fub-. fidium. Proinde amore divino ta&i , ôc confiHo fidelium ejufdem fandx Eo clefix ôc noftrorum toborati, adhibito etiam hortamento & auxilio domni Ri- chardi excellentiflimi Ducis , cujus defenfione Ôc protedione per Domini ad- minifttationem hxc ipfa confiftit Ecclefia , viliam Tilionacum , fitam in Co- mitatu Ofcarenfi fupra fluvium Sagonnam , ad ftipendia fupradidx Congré- gations miniftrandx mancipavimus , cum omnt fiia integritate , ficut à beatoC Leodegario ejufdem noftrx Ecclefix quondam Pontifice , ex proprio eidem fuerit cotlata, & poftmodùra per pracepta Regum reftituta & confïnnata ,- ôc infuper Apoftolico privilégie roborata : quatinùs fublata omnis- indigentiae Occafione, liberiùs ôc vigilantiùs grex ipfius Collegii Deo Ôc ùinâo Nazatia militare valeat , ôt attendus pro remedio animarum domni Karoli ièreniffimi Augufti & conjugis illius Hirmintrudis , ac totius prolis illorum i fedôc pro ab- folutione domni Odonis gloriofi Régis , ôc nobiliffimi fratris ittras donvrri -Ro- berti illuftris Marchionis , cum prxcedente progenie , ôc fubfequente pofteri- tate illorum , ôc omnium largitorum ôc reftauratorum earumdem rerum ipfi Ecclefix Domini mifericordiam implorare ftudeat : pro diuturna quoque tran- quillitate ôc quiete domni Richardi piiflimi Ducis, ôc nobiliflîmx conjugis il- lius , ac clariflimorum filiorum illorum , ôt omnium fidelium fuorum : quati- 0 nus defundi xternam mereantur peccatorum omnium indulgentiam ôc remif- fionem , ôeviventes optabilem profperitatem ôc fanitatem, ôc ad defenfionem fandx Ecclefix ôc gentium fibi commhTarum fub munimine divinx dexterx , laudabilem ôc acceptabilem Deo vîrtutem, atque pro impenfo labore dignx mercedis remunerationem. Omnem igitur hujus rei fummam memorati Prin- % cipis domni Richardi defenfioni ôc protedioni , ôc per eum filiorum ejus coo- pération! in Dei nomine tuendam committimus, pro cujus amore, qui om- nium benefadorum certifiimus remunerator eft , tantam impendere non gra- ventur eleemofynam , quantam ab eo non poflunt diffidere fe percepturoj cum plenltudine cœleftium prxmiorum gratiam. Quia ergo divina pietas nos ad hoc perferutandum atque exhibendum provocavit , noftramque humilkatem. ad fuam voluntatem implendam ôc predicandam excitavit , humiliter implo-E ramus , ut fupradidarum precum oblatione adjutî , eorumdem prxmiorum par- ticipes fieri mereamur. Pro mifericordia autem , qux fe in tribulatione quac- rentibus nulli denegat , pro fratris noftri Manaïïx abfolutione fifflili prece ob- fecramus , ut qui UJicita Ôc periculofa temeritate hanc ipfam \{illam malè ufur- pavit , ôc ad gremium fandx matris Ecclefix confugiens poenitendo , perprx- nominatum Principem fuo interventu reftitui fecit , ut beneficiis fiipradida^ rum orationum confolari mereatur. Succefforum kaque noftrorum reveren- dam deprecamur paternitatem , ut hujus noftrx inftitutionis teftamentum ita inviolabiliter obfervent ôc fuis diebus obfervari faciant , quemadmodùm id quod piè agere decreverint , à fuis fucceflbribus obfervari optabunt, quo par- ticipes ejuïdem mercedis fieri mereantur , qua nos credimus Deo propitio» Digitized by TESTAMENTUM WALÔNIS ^EDUORUM EPISCOPI; *jif A'pto talibus remunefari piae devotionis inftitutis. Si qui fortè contrarii Vel in* vafores extiterint hujus noftri decreti, & in cum in aliquo violare^ aut fub* trahendo diminuere prxfumpferint , eos auâoritate tremendx Trinitatis 6c beati Pétri poteftate , ôc fanâorum Canonum difcuffione, Ôcnoftro vel omnium Epi» fcoporum miirifterio excommunicamus , anathematizamus , & à conventu fi- deuufn feu à iiminibus fan&x Eçclefix fecemimus 6c fequeftramus, 6c ufque ad condignam emendationem Ôt fatisfaâionem. Et nifi cito ab hac prxfum- ptione refipuerint, in fortem Judx traditoris Chrifti imprecando fociamus, at- que cum Dathan ôc Abiron , quos vivos terra abforbuit , 6c infef nus excepit , damnamus , 6c in baratrum perditionis demergimus. Obfervatores autem ôt defenfores hujus pix conftitutionis omnium benediûionum plenitudo profe* quatur. Et ut hoc noftrx ceirionis Teftamentum , 6c fuper adnotata damna- is tionis plaga in Dei nomine obtineat firmitatis vigorem , non folùm mers,fed 6c cxterorum Epifcoporum manibus rirmaii decrevimus , 6c tam memorati Principis ac filiorum ejus , quamque fidelium illorum nominibus roboràri po* ftulavimus. Auguftiduno civitate féliciter in Domino. Amen. . Walo fiuictx jEduenfis Ecclefiae humilis Epifcopus hoc Teftamentum fiéri fùffit , atque fubfcripfit. Ardradus Cavilonenfîs Ecclefi* Epifcopus fubfcripfit. Gerardus Matifcenfis Epifcopus fubfcripfie. - Durannus Praepofitus fubfcripfit. Fulco Archidiaconus fubfcripfit. Signum Rudolphi illuftris Comitis , qui per jufïionem prxnominati Richardi patris fui in confpc&u illius fua ôc ejus vice firmavit , ôc manu propria fub- C fcripfit. Signum "Warnerii. S. Berlanni. S. Arlegii. S. Bodonis. S. Abbonis. S. Lan* drici. S. Adfôriis. S. Walterii. HERIVEI ADUORUM EPISCOPI TESTAMENTUM, Tom. 3 ConciL GaL-pag. A Usinante in perpetuum Domino Deo & Salvâtore noftro Jefii-Chrifto j Ah. sm Heriveus ejufdem miferatiône humilis jEduorum Epifcopus , omnibus fanâat Dei Ecclefiae fidelibus , prxcipuè autem reverendis Epifcopis, inftanti- bus videlicet 6c fuccedentibus , cognitum fore optamus quoniam, cum noftram exiguitatem divîna pietas ad regendam fuae Eccleflx cathedram vocari ôc fu- blimari permififfet , in ipfo primo noftrx ©rdinationis anno , ad cxhortationem dileâx genitricis noftrx domnx Hkmingardis venerabilis ComitùTx ôc. ff atrum noftrorum, diligenter ftuduimus inquirece,6c follicitè perferutari qualiterca- put ipfius Ecclefix in conftitutis Canonicorum ibidem Deo 6c fanûo Nazario militantium ftipendiis difpofitum maneret , vel quibus prxdecefforum noftro- rum fubfidus congregatio ipfa ordinata confifteret. Sed ut experti fumus , obfiftentibus femper faeculi perturbationibus , ôt adverfariis divini cultûs im* pedientibus ,labor prxcedentium Pontificum in his certare cupientium in con- £ trariam femper eft impulfus dilationem : nifi tantùm qubd permanentibus per-» parvis villarum folatiis, domnus Adalgarius fan&x recordationis Epifcopus vil- kmBeliniacum,ôc fucceflbr illius domnu9 "Walo, pius Prxfulôc nofter avuncu* lus,villam Tilionacum ufibus prxdiâx congregationismancipaverunt, ôc fcriptis fuis confirmaverunt. Nos igitur aliarum Eccleftarum congregationes honora- biliter in Canonicis fumptibus fubfiftere cémentes , ôc facris fuorum Pontifi- cum incrementis decenter augmentari perfpicientes , à fan&is Epifcopis , no- ftris fcilicet ordinatoribus , moniti , ôc jprxdi&orum affinium hortamentis ro- boràti , qux}}be*è ad prxfens fieri pofle repcrinïus , fupradiâx congregatio* nis ufibus dedicavimus. Villam Ruilliacum fiquidem, à memorata génitrice no- ftra dudum pro quadam commUtarione pôfleflam , Ôt hbftro interventu in hu- jufmodi obfequiis* redditam , cum Ecclefia Ôt omnibus ad fe juftè pertinentibuS| Xxxxiijj Digitized by Google 7 i8 HERIVEI QUORUM EPISCOPI TESTAMENTUM. Ecclefiam etiam fan& Joannis fitam in Comitatu Belnenfi noftra l^eralitate A ^SSoTîn Comitatu quoque Auguftudunentt Ecclefiam ^ndi Eptadi, fi- tam mTUla qu* vocatur NlonVtolonus , olim inde fubtradam reddidimu*. Ecclefiam fimiliter fandi Leodegarii, à jam diào avunculo noftro coUatam,. huic difbofitioni confirmavimus. Monetam veto , quam idem pater a prxbban fua Ecclefia olim fubtraftam fuiffe didicerat , & interventu domni Richard! puffimi Ducis pet regium przceptum recepetat , & hu^ifinodi officusuna cum aifpofitis quarûmdam feftivitatum luminariis aptan decreverat , in eadem nos difcofitione fervituram delegavimus. Ut igitur hoc noftr* conhrmationis le- ftamentum tuitionem inDei nomine obtineat & firautatis plemtudinem , manu propria illud firmavimus, 6c praelibatorum Patrum mambus irmgnm popofci- wis. Amicorum quoque & omnium noftr* Ecclefiae fidelium affigaatiombus fubterjuffimus roborari. Adumapud Cabilomim civitatem ob prcfentiam Epi- B fcoporum féliciter in Domino, Amen» . . Heriveus humUisfana* jEduenfis Ecclefiae Epifcopus huic fcnpto yolun- tate plena affenfum pr*bui. Remigius ùmQx Lugdunenfis Ecclefiae humdis Ar- chiepifcopus fubfcripfi. Ardradus CabUonenfis Ecclefiae Epifcopus fubfcripfi. AdaErdus humilisAnicienfisEcclefiaîEpifcopus fubfcripfi. Gerardus peccatoc & hunùfis Epifcopus fubfcripfi. Signum Hirminprdis Dei mifencordia Co- mitiff*, qu* firmavit. S. Walonis iilii ejus. S. GiUeberti filu ejus altenus. S. Ma- nafi* filH ejus. Bodo , Aldradus , Arlegius , Theodoncus , item Arlegius , Lan- dricus. _ . . Data pridie Kalendas Novembris , Indidione vi 1 1 , anno xxi i poft obitum domni Odonis quondam Régis régnante Karolo glonofo Rege. (a ) 9*6. (*) IûTomo oaavo Spicilegii pag. i/i àliud pofiohtum iomnt Odomt Reponenda «àîatuÎTe^enmineji55em Berne!, iatum IX Indrôio nona, fie référendum Tcfiamentum ad TESTAMENTUM BERNONIS ÀBBATIS CLUNUCENSIS. gfpud Mabillomum fie. $ Beneâ. pag. #6*. E X quo diviha difpenfatio pbft duuvium praecepït ut homo hômini praeéf- fet, quicumquefecundùmDeum tam in veteri Teftamènto quàm in novojj aliis prxfuerunt, quantum polfibile fuit, procurarunr ut confultum fubditis in pofterum effet. Quod & beatum Benediaum & alios complures noftriOr- dinis inftruaores feciffe, fibique fucceffores , dum adviverent ,elegiffe ,multa documenta probant. Quapfopter tarh Regalis poteftas quàm Sacerdotalis au- aotitas, fed ôcPrincipum fublimitas, neenon & reliquorum fidelium, quos forte hanc feripturamaudire contigerit, cognofeat univerfitas, quod ego Berno, omnium Abbatum extremus Abbas , fupremum diem jam vicinari agnofeens , duos ex noftris fratribus, Widonem videlicet meum confanguineum , atque Oddonem adaequè dileaum , unà cum fratrum confenfu mihi fuccedere dele- gavi , 6t poft meum difeeffum vice mea , Deo largiente , fungi praecepi. Ita f cilicet ut dUeaus nofter prediaus "Wido Coenobio Gigniacenfi , Balmenfi , iEthicenfi , cum Cella quae dicitur (a ) fanai Lauteni,cum omnibus rébus ad g praediaa Monafteria pertinentibus regulariter praefit , praeter villam quae dici- tur Alafraaa , & res quafdam quae fuerunt domni Samfonis in eodem pago confidentes, ôcquartam partem Caldariarum , quae funt fitae in loco qui di- citur {b) Leodonis, Ôcmedietatem prati quod fuit domni Saimonis. At vero cariflimus frater Oddo Cluniacum, & Mafciacum , atque Dolenfe Monafte- rium,ita cum rebus ad eadem Monafteria pertinentibus, Deo favente, fuf- çipiat. His igitur ita difpofitis obfecro vos per reverentiam , quam fan&s fidei & (a) Nunc cftPrioiatusvuIgô diaus S. Lautem in pago ^duenfi. - . O) Leodo muoicipioluia vd caûdluia in Sequwus K wl&o Lum-k'Saumtr, Digitized by Google TESTAMENTUM BERNÔNÏS ABBATIS CLUNIÀCENSÏS. fi* Areligibni debetis, ô Principes ôc Seniores, quicumque terrenarum rerum ju* dices cftis , ut hanc fcripturam vice mea loquentem in quolibet noftro con* ventu libenter audiatis ; & ficut lex divina jubet , bonis confentientes fitis, ôc tam Praelatos praedi&os quàm & Monachos Ôc loca , cum rébus ad ipfa per- tinentibus , in eo ftatu quo ôc per Regalia praecepta , quin etiam & per Apo-» ftolica privilégia dudum fancita funt , ôcnunc à me decretum eft, permanere confentiatis. Qubd fi quaelibet vel inter ipfos, vel aliunde controverfia, quas vobis difcernenda fit , fortè fuccreverit ; juftitiam fuftentetis , ôc calumniam reprimatis , qub fiât illud quod in auttoritatibus noftris infertum eft , ut om- nium bonorum, quae in praefatis locis geruntur, ficut adjutores fueritis , ita quoque participes effe poflitis. Villam autem qu« dicitur Alafra&a cum om- nibus ibidem pertinentibus , 6c quartam partem de Caldariis quas Leodonis B habemus , verùm etiam jam di&i prati medietatem ad Cluniacum trado eo tenore , ut per fingulos annos cenfus duodecim denariorum Gigniaco pro ve* ftitura reddatur. Nec injuftum videatur fi Clunlaco eafdem tes affigno , quo- niam ibi fepulturam mihi locavi , ôc locus ipfe quafi pofthumus , morte domni Guillelmi quondam inclitiDucis atquenuncmea imperfeâus deferitur. Et certè pauperior eft poflelfione ôcnumerofa fraternitate. Et ut hoc inferam, fi poft filios priores ôc priorem locum quibus Teftamentum feci , nobis alios divina ïargitas 6c locum ôc filios ampliare dignata eft , fatum débet videri ut pofte* riores filii non exheredentur , fed aliqua pars hereditatis noftrae eis proficiat , qui quamvis in alio loco , tamen eidem domino , id eft beato Petto , in cujus nomine uttumque locum confttuxlmus , fervituri funt. De caetero tam Praelatos quàm ôc omnes fratres , praefentes fcilicet ôc futu- tctos, per mifericordiam Dei, qui praefens refpicit, depofco ut inter vos una* nimitas ita perfeveret s quatinùs modum converfationis hucufque retentum , tam in pfalmodia quàm in obfervatione filentii, fed ôcin qualitate victûsôcve* ftitûs , ôc infuper in contemtu rerum propriarum , fi non meliùs , faltem ficut hucufque feciftis, fie deinceps euftodiatis. Si autem , quod abfit, ab aiiquo eorum fuerit pertinaciter erratum , praecipimus per fanâae Régula; au&orita- tem ut utriufque loci Priores ad corrigendum errorem fibi mutuo fuffragentun Si quis autem , quod abfit , hanc noftram inftitutionem in aliquo fregerit , de- terreat eum vox divina quae dicit : Maledtâus qui transfert termmos proximi Jui> ItoUr-VfAt, id eft inftitutionem pracceptorum fuorum , ôc conatus ejus penitùs fruftretur : difpofitio veto noftra , quœ , ut credo , per caritatem utrifque locis cupit efle confultum , Deo difponente, ôc beato Petro patrocinante , inconvulfa perma* D neat. Signum Bernonis Abbatis qui hanc Chartam fieri ôc firmari rogavk. Si* gnum Adonis moderni Abbatis , qui hoc confenfit. S. Oddonis Abbatis. S. Geof&edi. S. Wandalbertû Anno quarto régnante Radulfo Rege. HUGONIS M AGNI CHARTA pro Abbatia S. Martini Turonenfis. Apud Labbeum in Mifcel. Cur. pag. $z(>. HUgo Reôor Abbatiae fanfti Martini. De tantis omnipotèntis Dominï An. pji. promifllonibus bene fecuri, pro amore ejufdem omnipotèntis Dei atque fan&i Martini egregiiConfefloris in eleemofyna domni Ôc genitorîs noftriRot* berti quondam Régis ac genitricis noftrae domnae Beatricis , atque noftra, om- hiumque parentum noftrorum , alodum juris noftri , quem ex materna haeredi- tate jure ôc legaliter , neenon quieto ordine poflidere videmurj Caftellionum nomine, cum Ecclefiis, id eft Spantiacum ôc Pometum atque Sauciacum, fi- tum in pago Biturigenfi, cum omnibus rébus ad ipfum alodum pertinentibus in ipfo pago fitis , cum mancipiis utriufque fexûs defuper commanentibus , ôc ad ipfum afpicientibus , cum terris cultis Ôc incultis , vineis , filvis, pratis $ Digitized by Google t20 HUGONIS MAGNI C H ART A. pafcuis , fie omnibus fuis aliis utilitatibus in quibufcumque adjaceant locis. Et A in pago Turonico Mantiniacum alodum fimiliter noftrum , cum terris cultîs & incultis, vineis , filvis, pratis, & omnibus aliis adjacentiis , ôt quidquid Ar* bertusquondam fidelis nofter ex noftro proprio tenuit, in quibufcumque ha- beatur pagis five locis , ut praefcriptum domnum Martinum in die ultimx no- ftix necelfitatis piilfimum intercefTorem habere mereamur ; ut pro amorc ip- fius piifllmus Redemptor nofter omnia nobis peccata dimittat , ôc fecum fine fine cohabitare permittat. Haec omnia de noftro jure & dominatione in jus ôc poteftatem fan&i Martini ad perpetuum folatium fuorum Canonicorum cedi- mus , tradimus atque transfundimus perpetualiter ad polïidendum, ut habeant licentiam ex ipfis rébus operandi quidquid voluerint , habentes memoriam no- ftram in die obitûs noftri , quocumque accident tempore , & refectionem in ipfa die , ficut genitor nofter de Nant'olio , quem fanÔo Briccio dédit , aliam B refeâionem in die natalis fan&i Briccii date fratribus fimiliter jufTit. Si aurem faerit aliquis ullo unquam tempore , nos ipfi , aut ullus ex heredibus noftris , feu quaelibet alia perfona , qu* contra hujus noftraf au&oritatis eleemofynam aliquam repetitionem movere tentaverit , imprimis iram Dei & fanâi Martini, nifi fe exinde citiffimè correxerit , incurrat , & infuper quibus litem intulerit argenti probatae monetx folidos fexcentos coaâus exolvat , ôc ejus repetitio nullum effe&unt obtineat : infuperque au&oritatis noftrae eleemofyna noftris aliorumque nobilium virorum manibus roborata, firma ficinviokbilis femper fie ubique permaneat. Signum fancte Crucis domini Hugonis Abbatis , qui hanc eleemofynam de- votiflima mente fieri fie affirmari roeavit. S. Hugonis Comitis filii. Rotgerii Comitis. S. domni Fulconis. S. Tetbaldi Vicecomitis. S. Ebbonis venerabilis C viri. S. Rogerii. S. Firmici. S. Aimonis. S. Tedbaldi. S. Adalardi. S. Gualteri. Data feptimo Kalend. Aprilis Turonis in caftro fanûi Martini ante fepul- crum ipfius, anno o£tavo régnante domnoRodulfo Rege gloriofiffimo. Ego Ebroinus vice Archanaldi Sacerdotis fie Scholx Magiûri rogatus fcripfî. ix~Panchar- E J U S D E M pro Monafterio S. Martini Turoncnfis. ta nigra t- jufd- Mom- fterii. Apud Sejlium in Ptobat, Hift. Corn. Pi3dv. pag. 13g. An. 917. CUm ex rébus Ecclefiafticis aliquid Chrifti fidelibus ad temporale fubfi- ^ dium more precario commoda atque oportuna bénéficia conferuntur , confequens ôc dignum eft ut ipfi Ecclefiae eidem ex propriis rébus eà repen- dere ftudéant quae illis funt proxima, fuifque miniftris accepta atque grata ; fie ita id feripturarum ferie talibus ftabiliatur fie roboretur teftibus , ut in reliquum ppreonitet iîrmum fie inviolabile perfeveret. Nos igitur in Dei nomine , Hugo icilicet clementia omnipotentis Dei Francorum Dux , fragilitatis humanae per- pendens modum, ac pertimefeens ultimum diem judicii, quatinùs omnipo- tentem Dominum illic poffim habere propitium , fan&ifllmumque Confefïb- rem ejus Martinum intercefTorem merear invenire piiflimum, oflêro more pre- cario, fie dono eidem omnipotenti Deoôc jam di&o Çonfeflori ejus domno meo Martino , fuxque Congregationi , cui praeeffe videor Abbas 6c Reôor , ob re- médium animas meae , feu genitoris genitricifque meae , meorum quoque pa- ** rentum ac propinquorum , ad perpetuos ufus Canonicorum ibidem degentium, ipfiufque fepufchri luminum , duos juris mei alodos , Lapchiacum feilicet at- que Sefanam fitos in Comitatu Meldenfi , in pago videlicet qui dicittir Co- vedenfis , cum domibus, ardificiis, terris , vineis, filvis admodùm fpatiofiffi- mis , farinariis , pratis, pafcuis, aquis aquarumque decurfibus, mobilibus fie immobilibus , cum omni fnprà pofito , fie mancipiis utriufque fexûs defuper commanentibus , vel ad ipfos jam praetaxatos alodos pertinentibus , fuifque omnibus adjacentiis in quibufcumque fint loco , totum fie ad integrum, cul- tum ôc incultum , quaefitum fie adinquirendum , juxta quod à me ad prxfens pofGderi videtur , de meo jure in jus ôc dominationem fan&i Martini, nècnon ejufdem Digitized by Google HUGONIS MAGNI CHÀRTÀ» 7 n A ejufdem congregationis fratrum, perpetualiter habendos trado atque Condono» In recompenfatione tanti doni ac meriti hujus largicionis nos in Dei no- mine , Berncrius videlicet gregis fan&i Martini Levita atque Decanus, necnoil Farmannus Sacerdos ôc Archiclavis , caeterique praelibatae congregationis fra- tres, concedimus praefato feniori patrique noftro domno Hugoni , neenon ama- bilimae ôc multùm dile£he conjugi fuae Haduidi ufu ôc ordine fruâuario illius ipfius res quas idem fan&o Martino , neenon & nobis delegaverat. Infupef tribuimus eis more precario villam Montis, quam olim Judith Kegina nobis cet lit , quamque etiam à domno Karolo Rege Calvo : iterùm per praecepti fe- riem praedeceflbres noftri obtinuerant , & eft in pago Melidunenfe , cum Ec* clefiisvn, domibus , asdificiis vineis , filvis, pratis, pafeuis, aquis , aqua- rumve decurfibus, farinariis, mobilibus & immobilibus , cum omnibus fupra- B pofitis , ôc mancipiis utriufque fexûs defuper commanentibus , aUt ad ipfam curtem afpicientibus, fuifque omnibus aliis appenditiis vel adjacentiis , ôc quic- quid ad ipfum prxdium afpicere vel pertinere videtur , cultum & incultum , quxfitum ôc adinquirendum , totum ôc ad integrum , de jure noftro in pote* ftatem ipforum ac dominationem tradimus , atque transfundimus. In pago etiam Belvacenfi cedimus illis alterum alodum precario more de Gerboldo Comité evindicatum ôc conquifîtum , Odonis videlicet cortem ufualiter voci- tatam , fuper fluvium qui dicitur Hœfa , cum villare Berulfi & Spinofa atque Liverarias , cum Ecclefia quae conftructa eft in honore fandti Georgii , cum do- mibus , ardificiis, terris , vineis , fdvis , farinariis , pratis, pafeuis, aquis, aqua- rumve decurfibus , mobilibus ôc immobilibus , ôc cum omni fuprapofito , fuif- que omnibus adjacentiis , ôc quicquid ad ipfum prxdium afpicere videtur , to- Çtum ôc ad integrum de jure noftro in poteftatem ipforum ôc dominationem tra- dimus atque transfundimus tam domni Hugonis Francorum Ducis , quàm etiam Haduidis ipfius amabilis ôc fatis diligibiTis uxoris , tradimus atque concedimus , habentes in fe manfos XL. Eo quidem rationis ordine atque te- nore , ut tam ipfe venerandus ac faepiùs nominandus Dux domnus videlicet Hugo , quàm etiam afrabilis ipfius conjux Haduidis, ôc pro prxdictis rébus quas ipfe partibus noftris delegavit , ôc pro fubrogatis etiam quas eis precaria ra* tione concedimus , annuatim perfolvere ftudeant cenfum nobis vel fucceffo- ribus noftris ad Miflam fan£U Martini fol. xxv, autumnalem in argento fol. lxxv, ôc Archiclavo S. Martini fol. xxv, id eft in fumma fol. centum ; ôc fie quamdiu advixerint , praenominatas res omnes ambo cum omni integritate teneant & poflideant : poft amborum quoque ab hac luce difeelfum , unus liberorum tan- Dtùm qui ex eis nafeituri funt, ôc quos Deus donare poterit , omnia illa praedia jam defignatafub praenotata ratione censûs, quamdiu advixerit,poflidendafuf- cipiat. Poft cujus tertii videlicet heredis [ obitum } , quicumque tune temporis fan&i Martini Decanus extiterit , memoratas res omnes , ôc illas quas nobis domnus Hugo Dux ôc Abbas fanâi Martini dédit , ôc illas quas fibi ôc uxori fuac Ha- duidi, atque uni filiorum fuorum ex noftris propriis rébus precaria lege conceffi^ mus , cum omni integritate ôc emelioratione in jus ôc pofTeflionem atque do* minationem fancti Martini ôc fratrum abfque alicujus contradiûione aut ex- peâata confignatione revocare ftudeat* Illud etiam utrarumque partium pro- pria voluntate , ôc praecipuo affenfu ôc auâoritate noftri Pontificis domni Te- telonis , qui vice fan&i Pétri Apoftolorum principis poteftatem habet ligandi E atque folvendi , in hac precaria pro totius rei fîrmitate , atque ignis aeterni ge- hennae femper ardentis evadendo torre nobis inferere placUit. Qubd fi fuerit aliquis Principum poft horum trium heredum , Hugonis videlicet ôc Haduidis ôc unius tantùm illorum infantium , obitum , qui ampliùs illas ipfas res noftras pervadere vel retinere voluerit, nifi citiffimè refipuerit, ac fefeinde correxe- rit , non folùm partibus fathanae fe noverit deputandum , verùm etiam domi- num noftrum Martinum , cui vim inferre conari tentaverit , cum omnibus fuis concivibus atque collegis femper habeat ofFenfum , ÔC infuper eum auri lib. xxx puri legaliter fe noverit omnino multandum. Harc autem precaria no- ftris noftrorumque confratrum manibus côrroborata temporibus ftatutis firma ôc inviolabilis permaneat. Ego Bernerius Levita atque Decanus huic Chartx fubfcribens , propria Tome IX* " Y yyy 7 a* HUGONIS MAGNI C H ART A. manu firmavi. Far mannus Sacerdos & Archiclavis firmando fubfcripfît , &a A Data eft autem hujus precariae au£toritas Turonis xvm Kal. O&obris , in Caftello fan&i Martini , in pleno Capitule» fratrum , in anno fecundo jani ré- gnante domno Hludovico Rege. Ego Leodrannus , quamvis indigné , tamèn Levita & Scholx fan&i Martini Provifor ac primus , à fupradi&is fratribus rogatus , fcripfi & fubfcripfi. ExChartu- E J U S D E M pro fan&i Juliani Monafterio Turonenfî. larto S. Juua- 1 ni. Apud Mabillonlum Tomo J Annal. Bened. in Appendice pag. /oef g An. 9i9. T TUzo Dux Francorum gratta omnipotentis Dei, neenon & Demarcus. Notum J[ fieri cupimus omnibus fanâae Dei Ecclefiae fidelibus , praefentibus fcili- cet ac fùturis , & praecipuè fuccefforibus noftris , Dominum Jefum Chriftum amantibus , quoniam acceflit quidam venerabilis fidelis nofter , nomine Rot- bertus , ad noftri culminis magnitudinem , humiliter poftulans , ac omnimodis deprecans ut ex rébus beneficii fui , quod de nobis habere videbatur, aliquid pro remedio animae noftrae ac parentum noftrorum , neenon & pro abfoiu- tione animae genitoris ipfius , nomine Erkembaldi , quondam fidelis noftri , qui Monafticum in Monafterio fanâi Juliani fufeepit ordinem , ac fuae cetero- rumque fanâae Dei Ecclefiae fidelium , tam praefenti quàm & futurae vitae emo- lumento , ad Monafterium fan&i Juliani , quod domnus Teotolus Praeful ve- C nerandus in fuburbio Turonicae urbis ob utilitatem multorum conftruxit , in. opus Monachorum ibidem Domino famulantium rébus neceflariis contuli/Ie- mus , eafdemque fub inftitutione censûs , tam fibi quàm ôc fucceflbribus fuis annuatim pro majori rei firmitate reddendum , per hujus noûrx auâoritztis te- ftamentum concederemus. Hujus itaque fidelis noftri Rotberti deprecationem , neenon fie unanime utrorumque fidelium noftrorum affenfum ratum ôc pet- utile cognofeentes , conceffimus ad praefatum fanÊti Juliani Monafterium in viâualibus ftipendiis Monachorum, ceterifque eorum utilitatibus , ex rébus be- neficii fui , quod de nobis habere videbatur , Capellam feilicet in villa Can- cellis , in honore fan&i Martini conftru&am , atque dicatam , cum omnibus Prefbyterii Capellae ac beneficii circumquaque adjacentibus rébus atque per- tinentibus , ficuti prxfatus fidelis nofter Rotbertus in beneficium tenere vide- J) tur. Similiter conceffimus per deprecationem jam di£U fidelis noftri Rotberti omnem terram , quae conjacet inter Spicarias ôc Vitrarias atque Villaredum , 6c pertinet ad ipfius beneficium , cum terris cultis ôc incultis , ôc cum pratis, pafeuis , filvis , perviis ôc exitibus , aquis aquarumve decurfibus , ôc cum om- nibus rébus ôc adjacentiis earum. Sunt autem hae res fitae in pago Turonico ^ in vicaria illa de Cancellis. Has fiquidem fuprà memoratas res cum terris cul- tis ôc incultis, pratis, filvis, pafeuis, aquis, perviis ôc exitibus , ôc cum om- nibus aliis utilitatibus ôc adjacentiis earum , Deo ôc fan&o Martyri ejus Juliano in fpe&abiles ufus Monachorum ea ratione concedimus , ut habeant licentiam defuper aedificandi , plantandi , conilruendi , ôc quodcumque meliùs elegerint emeliorandi , folventes exinde annis fingulis tam ipfi Monachi qui praefentes funt , quâmque ôc illi qui futuri funt per faecula , ad MifTam fanâi Martini hie- g malem , partibus fidelis noftri Rotberti , five fuccefforis ejus ipfum benefi- cium promerentibus fol. n , ôc eis à nemine feniorum ampUùs requiratur aut exigatur; fed fubtali cenfu libéré ac quietè praefixas res teneant ôc poffideant. Si autem ex fupradi&o cenfu négligentes reperti fuerint , id ipfum emendare ftudeant; ôc quod tenere videntur, non ideo amittant. Precamur intereà fuc- cefTorum noftrorum clementiam , omniumque faneras Dei Ecclefiae fidelium fanâorum locorum aliquid conferentium , ut ficut fuaftatuta, quae pro amore omnipotentis Dei geflerint , voluerint inviolata fervari , haec noftra par\>itatis gefta finant manere inta&a ôc inconeuffa. Et ut hujus noftrae au&oritatis firmi- tas notior habeatur , ôc ab omnibus inviolabiliter obfervetur , manu propria eam fub figno fan&ae Crucisfirmavimus , ôc ad fidèles noftros utriufque Ordinismanir bus propriis infigniri rogavimus. Digitized by Google &U&ÔKIS MÀGNÎ C'HAftTA; m £ Signum Hugonis Comitis & Francorum Ducis. Signum Rotberti, qui hânô au&oritatem fieri deprecatuseft, & ipfefirmavit. S. Gibardi fratris ejusfanctt Martini Canonici. S. Fulconis Andegavorùm Comitis. S. Theotbaldi Turo* norum Vicecomitis. S. Gaiifredi AurelianenfiUm Vicecomitis. S. Burchardi Comitis. S. Gauefridi Carnotenfium Vicecomitis. S. Odulfi. S.Gerardi. S. Beis nardi Silvane&i Comitis. S. Hucberti. S. Adalardi. S. Betnerii. S. Landri- ci. S. Guanilonis. S. Odulgerii. S. Evrini. Data menfe Maio in pago Aurelianenfi , in villa quae dicitùr Fontanas, ubi refidebat domnus Hugo venerabilis Cornes & Tramarcus cum fuis fidelibus, anno tertio régnante Hludovico Rege. EJUSDEM pro Êcclefîa Carnotenfi» Apud Bejlium in Prob. Hift. Com. Pi&av. pag. z^l* ÏN nomine fummi & aeterni Salvatoris ï)ominï noftrî JTéfu Chrifti , Hugb excellentiflimus Francorum Dux & Marchio, cùm in hac ancipiti & lubricà vita mortalium quifque fuperni Largitoris munere terrenae commoditatis no- bilitetur fœlicitate , & temporalium bonorum opimetur dapfilitate , magnoperà {>rovidendum cuique fidelium eft ut per ea quae temporaliter poflidentur cœ- eftia acquirantur , 6c ex vifibilibus invifibilia, & ex corruptilibus fœlici com- C mutatione mercentur incorrupta. Verae etenim & permanentis hereditatis jura faciliùs quifque obtinere côèlitùs promerebitur , fi inter cetera pîae a&ionis ftu- dia , mundana quaedam trânfeuntia fua bonorum omnium largitori fideliter ceflerit , & facro-fan&am Ecclefiam , videlicet domum fuam , labilium rerum datis honeftare atque fublimare certaverit. Noverit igitur omnium fanâae Dei Ecclefiac fidelium praefentium "atque futurorum , noftrorumque fuccefibrum prudentialis fagacitas , qubd hujus fanâae exhortationis commonitione robo- rati ac diviriae infpirationis gratia edo£H , quemdam fifcum noftrum vocabulo iVurgradum , quem libéré ac jure hereditario hactenùs pofledimus , gui eft in pago Aurelianenfi in vicaria Modiacinfe, cum omnibus appenditiisejus, quo- rum nomina haec funt , Campeniacus, Modius major, Modius minor ufque ad Alici villam, & ufque ad villam quae appellatur Ceftas, Cultura, Bamelus P mons , Paftorum , Vergilas , Villaria, Chiregeas , Colta, Cafuagius, Soberes * Pataliacus manfus , Mons Corniltas, Scurogilas , Bauras , Buxidas , & quaedam terra quae conjacet in villa quae vocatur Ulmos , caeterifque adjacentiis , tam in- fra quam extra urbem confiftentibus ; quaecumque ibi afpicere fub integritate impraîfentiarum videntur , vel aliquo modo , fi fubftrafra funt re&oribus ipfius fundi, reimpetrare facultas erit , unà cum confenfu ôtvoluntate parentum fi- deliumque noftrorum , fan&ae Maris Carnutenfiummatri Ecclefiac concedimus atque tranfponimus , cum terris cultis , vineis, pafcuis, pratis , filvisôc man~ cipiis utriufque fexûs , & Ecclefia inibi exiftente in honore fan&i Lupi dicata at- que conftruâa. Concedentes itaque hoc juris noftri alodum , deliberando fta- tuimus ut paftibus fratrum jam di&ae Ecclefiac delegetur , eorumque ftipendia- riis ufibus deputetur, unde quotidiani victûs alimenta habeant, & divinis culti- £ bus' atque exercitiis fpiritualibusliberiùs inferviant : pro nobis etiam ac conjuge noftra , necnon & omni fobole jugiter ad Dominum indefeflas preces effun** dant ; quatenus idem genitricis fuae Mariae mer itis , cujus amore hujufmodi mu- nufculum tradimus , omniumque Sandorum obtentu, nos in culmine tempo* ralis dignitatis atque fublimitatis moderetur ac regat , qub in terra viventium ejus videre & capere mereamur bona , & poflidere fupernx hereditatis muni- çipia. Si quis autem parentum , heredum , vel proheredum noftrorum , feu aliqua calumniatrix perfona hujus traditionis au&oritatem deinceps violare ten- taverit , trinae unaeque Deitatis iram incurrat : Mariam quoque genitricem , cui fraudem fecerit, fibi adjutricem nequaquam fentiat, & quod repetierit evfn- dicare non valens , confufus ab hac pracfumptione refipifcat. Praefens Verb fcriptum inconvulfum illibatumque per fuccedentia tempora pérfiftat cura Xyyyij 724 TEST AM ENTUM RAIMUNDI I. ftipulatione fubnixa. Quatenùs autem hxc pagina validiore firmitatis robote A obtineat , manu propria nos , ac filius nofter Odo , eam fubterfirmavimus , ôc nepotum fideliumque noftrorum manibus corroborandam cenfuimus. Signum Hugonis Francorum Ducis, qui hujus fcripti [ paginam] fecit & a£ firmavit. S. Hugonis filii ejus. S. Odonis filii. S. ./Erberti nepotis fui. S. Odo- nis.S. Roberti. S. Teubaldi.S. Fulconis. S.Bernardi. S. Gaulfridi. S.Annonis. S. Luonis. S. Werini. S. Gauberti. S. Gaufridi. S. Frotmundi. S. Adelelmi. S. Ifembardi. S. Anfculfi. S. Wteri. S. al. Walteri. S, Gaufberti. S. Ca- dilonis.S. Roberti. S. Landrici. S. Hugonis. S. Hervei. S, Suggerii. S. Gif. leberti. S. Odonis. S. Rodulfi. An. 961» • Conques * Figeac f Beaulieu » Al. Od- o. AurilUc * MarcUlac nago. * Rutenen- fis * in Rute- nis * S. Afrique " S. Aman- tii * Rutenen- fit ** TESTAMENTUM, {a) feu potiùs CODICILLUS RAIMUNDI I Comitis Rutenenfis & Marchionis Gothiae. Tomo z Nova Hifioriiz OccitanU , in Probat. col. ioy. IN nomine Domini. Brève Codicillo quod fecit Raymundus Cornes pr6 remedium animae fuae , ôc pro genitore fuo , & pro génitrice fua , ôc pro omnibus fidelibus fuis. Inprimis .dono ad illo Cœnobio de * Conquas illa me* dietate de illo alode de Auriniaco , & de illas Ecclefias , fit de omnibus vil- lariis quae ibi afpiciunt , & alia medietate ad illo Cœnobio de * Figiaco. Illa Ecclefia de Acinnaco teneat Raynaldus dummodo vivit; ôc illo alode teneat G Stephanus dummodo vivit ; poft illorum difceflum fandi Salvatoris de Fi- giaco remaneat, ôc donet Stephanus ôc Raynaldus ad ipfosMonachos per fin- gulos annos mediante Quadragefima unam refedionem. Illo alode de Lima? nico , quod Grimaldus habet a feo , ôc Frodinus habet à feo de Raymundo y ôc illa Ecclefia de Blanado Ugoni filio Geraldi remaneat dummodo vivit ; poft fuum difceflum fandi Pétri * Bellilocenfis remaneat , ôc donet ad ipfos Monachos per fingulos annos unam refedionem mèdio Quadragefinwe. Illo alode de Pomeriol ÔC illo alode de *Tornago ôc illo alode de Malavalle quod de illos Monachos de * Aureliaco ôc de ipfo Abbate acquifivi , fandi Pétri ôc fandi Geraldi ad ipfo Cœnobio remaneat. Illo alodo de Vidaliaco, quantum ibi afpicit , cum ipfa Ecclefia , fandi Pétri * Marciliaco remaneat. Illo alode de Alico ôcde Valanelone fandi Pétri Bellilocenfis remaneat, ôc illa medietate J$ teneat Aimericus dummodo vivit , ôc donet ad ipfosMonachos fingulos annos unam refedionem medio Quadragefima*. Illos alodes quos acquifivi de (è) Guil- lelmo Comité confanguineo meo , illa tertia pars remaneat fanda Maria Ru- tenenfis, aUa tertia pars S. Amantii* , alia tertia pars fandi Saturnini *. Illa Ecclefia de fandi * Africani ôc illo alode de Pedreglago quod de Ranulfo ac- quifivi , fandi Privati Mimatenfis remaneat. Illo alode de illa Rocheta quod de Poncione acquifivi , fandi Salvatoris Vabrenfis remaneat ; ôc alio alode quod de Poncione acquifivi , quod Bernardus de Nante habet à feo , S. Salva- vatoris ad ipfo Cœnobio remaneat. Illo alode de Canavolas, ôc illo alode de Crucio , ôc illo alode de Pociolos, ôc illo allodio de Garriguas, ôc illo alode de Vidnago, ôc illo alode de Longalafla,ôc illos manfos de Bonaldo ôc de Serincoj Poncioni Abbati * remaneat : poft fuo quoque difceflu fandi Amantii Rutenen-lJ fis remaneat. Illo alode de Sulciaco cum ipfa Ecclefia teneat Deus-dedit Epifcopus* dum- modo vivit; poft difceflum, fandae Mariae Rutenenfis remaneat : ôc ipfi maniî (a) Hoc Teftamentum edidit Mabillonius lib. fexto de Re Diplom. pag. jyz : illud quoque vul- gavit Vaifletius in Inftrum. Tom. * Hiftonœ Occi- taniœ , collatum cum Apogiapho Bibliothecœ Re- fiœ defcripto ex Autographe Uterque fatetur ex ioc Teftamento magnam afferri hiftorise lucem , praecipuè ad illuftrandam hujus Raimundi profa- piam , quem Mabillonius perperàm putavit elfe Raimundum Poncium fundatorem Monafterii fan- fti Poncii Tonlteriariun,ut invtôè demonfirat Vaif- fetius ibid. in Nota oftava. Raimundus igitur ifte Ermengardi Rutenenfis Comitis filius , Rutenetifi» erat Cornes, atque in commune cum confobeino fuo Raimundo-Poncio circa an. f$o mortuo , Dux Aquitani* , Marchio Gothi», & Cornes Cadur- cenfis 8c Albigenfis : Bertham Hugonis Italie Régis neptim uxorem duxitan.p47, obiitannoptfi.quo ineunte hoc Teftamentum conditum creditur. ( b ) Guillelmus eft Seétor-fcrri , filius Raimu* di-Poncii. Digitized by Google COMITIS RUTENENSIS ET MARCHIONIS GOTHLE. 7ïf A de Vabro, Grimaldo remaneant; poft fuum difceffum fan&ae Marias Rutenenfis. Ula Abadia de Rubiaco una medietas remaneat fan&a Maria de * Anicio , altéra medietas inter illa fede de Uzecio , & illa fede de Viverio remaneat. Illos alodes quos habeo in Nemofenfe , * Bertanae remaneant dummodô vivit ; poft fuum difceffum illa medietas remaneat fan&ae Maris Nemofenfi , alia me- dietas inter fan&o Baudilio & fanâo jEgidio. Illo alode quae deSegenno ac- quifivi , quod Raynardus Vicecomes Biterrenfis habet à feo , Bertanae rema- neat dummodo vivit ; poft fuum difceffum fanâi Salvatoris * Anahnenfis re- maneat. Illo alode de Plumberias Bertanae & Raymundo filio meo remaneat dummodo vivit ; poft illorum difceffum fanâa Maria ad Anicio remaneat. Illo alode quae comparavi de Poncione ad caput de Au . . . . Raymundus habet à feo , ad illa fede de Lodeva remaneat , & teneat Berta dummodo vivit. Illo B alode de (a)Lupiano cum ipfa Ecclefia, & illo alode de* Lugis teneat Berta dummodo vivit , poft fuum difceffum fanâi Juliani Pfalmodio remaneat. Illo alode de Baralug teneat Berta & Raymundus dummodo vivunt ; poft eorum deceffum una medietas remaneat fanâi Pétri de Magaldna , alia medietas re- maneat ad illa fede de Agade. Illo alode de {b) falagio remaneat Raymun- do & Bertanae dummodo vivunt; poft illorum difceffum illa tertia pars fine illa Ecclefia , remaneat fanâi (c) Tiberii, alia tertia pars ab illa medietate de illa Ecclefia remaneat ad illa fede ad Biterris , alia tertia pars ab illa medie- tate de ipfa Ecclefia remaneat ad illa fede de Narbona, Hlo alode de Cau* cos remaneat Raymundo & Bertanae dummodo vivunt ; poft illorum difcef- fum remaneat una tertia pars fan&i A. . gni, altéra- tertia pars fanâi Pétri de ( à ) Joncellos , alia tertia pars fan&a Maria ad ( e) Quarante. Illo alode C de Caucio quod à Raymundo acquifivi , remaneat illa medietas fan&a Maria & fan&i Poncii adTomerias, alia medietas fanâi Pétri ad Caunas. Illo alode de (/) Perpiniani , quod de Attone acquifivi , remaneat illa tertia pars S. Fe- licis ad Gironda , alia tertia pars fan&i Pétri ad {g ) Rodas, alia tertia pars ad illa fede de Helna. Illos alodes qui fuerunt Amelio Vicecomite de Carcaffo- na , ipfi qui funt in Narbonenfi , remaneant inter fan&o Jufto 6c fan&o Paulo , & alii qui funt in Carcaffenfi ; tertia pars remaneat fan&a Maria Craffa , alia tertia pars fan&i Joannis (h) Yalle-Segario , alia tertia pars fanâi Nazarii ad Çarcaffona. Illo alode de Caucio remaneat fan&ijoannis Valle-Segario. Illo alode de Villa-Nova fanâa Maria de * Soricino remaneat. Illo alode de Brocello Bernardo filio Rotgerio remaneat dummodo vivit ; poft fuum difceffum fan&i D Pétri de Caunas remaneat. IUo alode de Guttalongus cum ipfa Ecclefia , & cum omnibus villariis quae ibi afpiciuntur , fan&i Benedi&i * remaneant & fan&i Vincentii. Illo alode quem habeo in Cavalio , fan&i Benedi&i & fan&i Vincentii remaneat , neminem contradicentem. Illo alode de Bricio Frote* rio Epifcopo * remaneat cum ipfa Ecclefia dummodo vivit ; poft difceffum fan&iMichaëlis de Galliaco remaneat in communia. Illo alode de Francitia fan&i Eugenii remaneat , & teneat ipfa Ecclefia Berengarius dummodo vivit ; Î>oft fuum difceffum remaneat cum fuo alode fan&i ( i ) Eugenii ad Viancio. lia Ecclefia de fan&o Marcello Bernardo Epifcopo * remaneat ad alodo : ipfo alode de S. Marcello S. Salviiremaneat,&poftmortem Bernardi Epifcopi, ipfa Ecclefia, S. Salvii remaneat. Illo alode deLoveziaco fanâa Cxcilia re- maneat , 6t teneat ipfa Ecclefia Nodbertus dummodo vivit ; poft fuum dif- j? ceffum fàn&ae Caeciliae * remaneat. Illo alode de Avocio fanâa Marciana * re- maneat. Illo alode de fanâo Viâore fanâi Vincentii remaneat cum ipfa Ec* clefia , & teneat ipfam alodem cum ipfa Ecclefia Ermengaudus Abbas * dum- modo vivit; poft fuum difceffum fanâi Vincentii remaneat. Illo alode de Ver- tucio Bernardo & uxori fuae Adelais remaneat ; fi unus mortuus fuerit , ad alium remaneat ; poft illorum difceffum remaneat una tertia pars fanâi Michaëlis ad Galliaco , alia pars fan&i Salvatoris de * Comberas, alia tertia pars S. (Je) Audardi iePuf BXOtl * Anianen* fis *^ VigSv ( a ) Loupian en Languedoc. (b) Palais en Languedoc. (c) S. liberi in diœcefi Agathenfî, ( d ) Joncels in diœcefi Biterrenfi. (e) Quarante inpago Narbonenfi. (/) Perpignan inpago RuflUionenfî* (g) S. Pierre de Rofet, Abbatia in Catalonia. («) Saint Jean de Val-Seguier , hodie Montolieu. (i S. Eugène de Vtoux , Vêtus Abbatia in pago Albienfi. ( k ) Nunceft Ecclefia Cathedralis Montis-Alba- ci> Montauban, Yyyy u> * Câftrenôï * Cadurcenfi, •AlbknH 'Atbienit *Cafircnfii Conketa» Digitized by Google nia* T ES T AME NT U M RAIMUNDI I. remaneat. Illo alode de illa Rocha quae de Aymerico acquifîvi, S. Leoftclv A. remaneat. Illo alode de Mazirios qux de Augerio acquifîvi , fanâi Benediâi Caftrenfis remaneat. Illo alode deFrodino cum ipfa Ecclefia , & illo alode de Portello cum ipfa Ecclefia , ôc illo alode de Altidenger cum ipfa Ecclefia, & illo alode de Striâo-fonte euro ip£a Ecclefia , & illo alode de Canaucellas cum *Toiofani ipfa Ecclefia , £c illo alode de Bonofollo cum ipfa Ecclefia, fanâi Saturnini * remaneant. Illo alode de Rochas , & illo alode de Ventenago , & illo alode deRemeddo, illo alode de Bordas cum ipfa Ecclefia, & illo alode de Alta* Al. Cotte- ra g 0 cum ipfa Ecclefia , illo alode de * Narveis cum illa Capella, illo alode cu de Tornolis , fanâo Simplicio , Moranorivo , Saxenis , Cabdmerio ,Fredbos , ifti alodes, cum ipfas Ecclefias, fanâi Stephani Tolofenfis , ôcfanâa (a) Ma- ria Fabricata remaneant. Illo alode de Sadrebane fanâi ( b ) Voluïïani remaneat ; ôc illo alode de B Carliago Rogerio filio Arnaldo remaneat; poft fuum difeeflum fanâi Antonini Fredelefio remaneat. Illo de Murello , ôc illo alode de Salas fanâi Pétri de (c) Lefado remaneat. Illo alode de Carantvalle , ôtillo alode de Donadfran- cio (d) "Willelmo-Garcianae remaneat dummodo vivit ; poft fuum difeeflum * s. Ortns fanâi Pétri de Condom ôc fanâi * Urentii ad Aufcio remaneat. Illo alode de fanâi Martini de Bellocaflb , illa Ecclefia teneat Bofomeus dummodo vivit ; •Moifikc poft fuum difeeflum fanâi Pétri * Muflîaco remaneat. Illo alode de S. Sal- vatoris cum ipfa Ecclefia , fanâi Pétri Muflîaco remaneat , ôc teneat ipfa Ec- clefia Jeremias Prefbyter dummodo vivit. Illo alode de Circiolis (e) Ugoni nepoti meo remaneat ; poft fuum difeeflum fanâi Pétri Muflîaco remaneat illa medietas , alia medietas Arnaldo ôc filio fuo Siguino , quod hodie habet , re- maneat ; poft illorum difeeflum fanâi Pétri Muflîaco remaneat. IUo alode deC Maimanicas , illo alode de Paludis , illo alode de Valle Ardrico , illo alode de Logio , illo alodio de Podiomejano , illo alode de Lauberol ; ifti alodes fanâi Stephani Cadurcenfis remaneant , neminem contfadicentem. Ulo alode de il/a fjl, mtV8 Guardacum ipfa Ecclefia, ôcillo alode deLofolario teneat Hugo Hlius * no-* fter dummodo vivit ; poft fuum dilceflum fanâi Stephani Caturcenfis rema- neat, neminem contradîcentem. Illo alode de Bellopogio teneat Aymencus dummodo vivit; poft fuum difeeflum fanâi Stephani Caturcenfis remaneat- * j&Fun- Illo alode de Sabadello ôc de * Prandicile cum ipfa Ecclefia , fanâi Stephani remaneat , neminem contradîcentem. Ulo alode de Francor ôc ad unum cui ille laxaverit ; poft mortem illorum fanâi Stephani Caturcenfis remaneat. Illa quarta parte de illa Ecclefia fanâi Ciricii, ôcillo alode quod ego acquifîvi in Deumpantala , fanâi Audardi remaneat. Illo alode de Mongio S. Audardi re- Df maneat. Illa Ecclefia Ricario filio Ifarno remaneat ad alode ; poft fuum dif- * Al. Canto ceflum fanâi Audardi remaneat cum alio alode. Illo alode de * Cauco cum ipfa Ecclefia, ôc illo alode de Probilanicas cum ipfa Ecclefia, fanâi Antonini remaneant. Illatertia pars de alios alodes meos quae habeo in Agennenfe , re- f Muffiacenfi maneat Gaulberto Abbate *; poft fuum difeeflum fanâi Pétri Mufliaco rema- neat; alia tertia pars inter (/) Excifo ôc fanâo Vincentio-Fabricato ; alia ter- tia pars remaneat fanâi Caprafii , exceptis quae Auftorgius tenet ; ôc poft dif- ceflum Auftorgii, S. Caprafii remaneat. Illo alode de Malopertufo cum ipfas vineas , & illas vineas de Pogio-cen- faldo , & illas vineas de Ortigerias, Ugoni nepoti meo permaneat; poft fuum difeeflum Raymundo fratre fuo remaneat. Illo feo quod Sancius habet , re- maneat adiplo Sancioni ad alode , exceptis illa vinea de Pogioceti Scannio-g fo. Illo alode de illo Bofcheto, S. Rufina remaneat. Illo alode de Marca, S. Pé- tri ôc S. Gerardi de (g ) Cairago remaneat. Illo alode de Laugiago , ôc illo alode de Feflago , ôc illo alode de Campoguidano cum ipfas Ecclefias , ôc illo alode de Valencio , Ademaro Vicecomite Tolofano remaneat ; in tali verô ratione ut eleemofyna mea adfirmet , ôc fi filium habeat detouliere, qui hœre- ditatem Haereditare debeat, ad illum remaneat illo alode de Laugiago ; poftdif- ffaiRutcnis ceflum Ademaro , illo alode de Feflago fanâi Antonini * remaneat ; ôc illo (a) Hodie la Daurade Tolofae. ( * ) Lezat in pago Tolofano. (fr) S. Folufien de Foix. Carliagum Cariât oppi- (i ) Cornes erat Fezenfacenfis de Fezenfar. dum in diœcefi Apamienfi. S. Antonin de Fredelas, (e) Hugo ifte filins erat Hugonis fratris Raimuodtj fcodie Apamias , Pamiert. Arnaldus Cornes état Car- < f ) Eijfes & S. Capraife adge», fanonenfij. (g) Cairig t» Querci, Digitized by Google C0M1TIS RUTENENSIS ET MARCHIONIS GOTHL& 7*7 ^ alode de Campoguidano , poft difceffum Ademaro , fan&o Audardo remaneat J & fi Ademarus fifium de muliere non habet , qui haereditatem fuam haeredita» ret, ipfo alode deLaugiago fandi Pétri ôcfandti Gerardi deCairago remaneat. Ilio alode de (a) Bracaco , Raymundo filio meo ôc Hugoni filio meo re* maneat ; in tali verô ratione qubd teneat ipfo caftello & ipfo feo Arnaldus ôc Ifarnus quod habent de ipfo alode , fi taie forsfa&um non faciunt in contra unum, de quod ipfo feo habere non debeant. Illo alode de ipfo Pojeto , ôc illo allode de Genebrerias Raymundo & Amalvino fratre fuo remaneant; ôc poft difceffum Ademaro , illo alode de Balentios ad ipfos remaneat ; ôc poft illo- rum difceffum S. Neofarii remaneat. Illo caftello de Tolmone cum ipfo alode de Albafolia, & cum ipfa Ecclefia , & illo alode de * Guallaranis cum ipfa Ec- Q«t&* •i clefia , & illo alode de Varliago cum ipfa Ecclefia , ôc cum aliis ibi pertinenti- xatanu bus , Raymundo ôc Hugoni remaneant , dummodo vivunt; & fi illi mortui fue- rint , fan&i Audardi remaneant. Ipfo caftello quod vocant "Wandalors , cum ipfo alode de fan&a Maria, Raymundo filio meo ôc Hugoni filio meo remaneat ; poft illorum difceffum fan&i Pétri Mufciaco remaneat. Illo caftello quod vo- . cant Caffo, Bertanac remaneat cum ipfo alode de Arduino, ôc cum ipfa Ec- clefia , ôc cum ipfo alode de Antiago , ôc cum ipfas Ecclefias ; ôc poft difcef- fum fuum Raymundo filio fuo remaneat ; ôc fi Raymundus mortuus fuerit , Bernardo ôc uxori fus Adelais remaneat ; ôc fi infans mafculus de illis paritef apparuerit , ad illum remaneat; ôc fi illi mortui fuerint, qui infantem non ha- buerint, Hugoni remaneat; ôc fi Hugo mortuus fuerit, ille alodes de Antiago remaneat fan&i Stephani Cadurcenfis cum illa medietate de ipfo caftello ; ôc ille alodes de Arduino cum illa medietate de illo caftello/anûi retri Mufciaco C remaneat. Illo alode de Aulafio cum ipfa Ecclefia , ôc cum omnibus villariis quae ibi afpiciunt , Bernardo ôc uxori fus Adelais remaneat ; ôc poft difceffum illorum ad infantes illorum remaneat ; ôc fi infans de illos non apparuerit , remaneat inter Vabro ôc Agnana ôc Nante , ôc dividant aequaliter. Illa parte quod ego Raymundus habco in caftello de (b) Gordone , ôc in illo alode de Gordonenfe , Aymerico remaneat ôc Geraldo filio fuo, ôc ad fi- lios Geraldo , ôc illo alode de fan&o Amerando cum omnibus appenditiis fuis fimiliter remaneat Aymerico ôc Geraldo filio fuo , ôc ad filios Geraldo ; & fi illi mortui fuerint , remaneat inter fan&o Stephano Cadurcenfi , ôc fan&o Petro Marciliaco, ôc fan&a Maria (c) Soliaco ; ôc fi Raymundus mortuus fuerit, donet Aymericus aut Geraldus , aut filii Geraldo qualis vivus fuerit , quingentos foli- dos Hugoni nepoti meo ; ôc fi Hugo mortuus eft, fan&i Pétri Marciliaco. Ipfo J) caftello de Caganione cum ipfo alode , ôc cum ipfa Ecclefia de Laurguo , ÔC cum ipfo alode de quod habeo in Campolam , ôc cum illo alode Nantoinis cum ipfa Ecclefia , ôc cum ipfo alode de Marcilio cum ipfa Ecclefia de fanclo Simplicio , exceptis illa Ecclefia nova , ôc illo manfo ubi Ecclefia eft , Hugoni ôc Ermengaudo fratre fuo remaneat , ôc teneat ipfa Ecclefia de fanâo Simpli- cio Stephanus ôc filius fuus à feo , dummodo vivunt ; poft illorum difceffum illo alode de Laurgo , ôc illo alode de Nantoinis remaneat inter fancto Ste* phano Cadurcenfi ôc fanâa Maria ad ipfo cimeterio. Illo caftello de ( d ) Pari- fio cum ipfo alode de Taxairolas cum ipfa Ecclefia, ôc ipfa Ecclefia de Afiniey- ras cum ipfo alode de Falgairolas , ôc cum ipfo alode de Novi-villa , ôc cum ipfa Ecclefia, ôc cum ipfo alode de*Torrerio, ôc cum ipfo de Felinas , ôc *^ Horto . cum ipfa Ecclefia , Hugoni ôc Ermengaudo fratre fuo remaneat ; ôc illo ca- r i<» £ ftello de Parifio teneat Malbertus à feo de Hugone ôc de Ermengaudo , dum- modo vivit ; ôc poft difceffum illorum ifti alodes remaneant inter Figiaco , ôc Marciliaco , Ôc Caturcio , ôc fan&o Antonino , ôc Albio ; ôc dividant aequaliter , excepto caftello de Parifio , Ôc illo alode de Taxairolas , ôc Ecclefia de Afinier- ras , ôc illo alode de Falgairolas : ôc fi Ermengaudus fine filio mortuus fuerit , ad ipfos Sanâos remaneat ; ôc fi filium de muliere habeat , ad illum remaneat ; ôc poft difceffum de ipfo filio Ermengaudi , ad ipfos San&os remaneat. Illo caftello ( e ) de Albinio , ôc illo alode de 5inilio cum ipfa Ecclefia , ôc illo alode de Brandonedo, ôc dealio de Brandonedo cum ipfas Ecclefias ,ÔC ( a ) Braflaç en Albigeois. ( b) Gourion m Querci. ( c) Souillae tnQutrtù (d) Parifot en Albigeois, ( e) Albin tn Roturgut. 7*8 TESTAMENTUM RAIMUNDI I. illo alode de Perizedo cum ipfa Ecclefia , remaneat ad filios meos quos ego ^ Raymundus habeo de filia Odoino : ôc illo alode de Campolivado cum ipfa Ecclefia , & illo manfo de Caraufiaco remaneat ad filia mea quam habeo ab ipfa filia Odoini; ôc fi illa infantem mafculum non habet legitimum , rema- neat ad germanos fuos ; ôc poft illorum difceffum , remaneat fanâa Maria Ru- tenis ; ôc fi filium habet de jugale ,. ad ipfum remaneat ; ôt poft difceffum de ipfofilio, fan&a Maria Rutenenfis remaneat; ôc fi ipfi filii mei de filia Odoini mortui fuerint fine filios, remaneat ifte alodus deÈrandonedo cum ipfa Ec- clefia fanfta Maria , fanda Fide ad Conquas remaneat , ôc alio Brandonedo fancli Saturnini remaneat : & illo alode de Perizedo , & alio alode de Sinilio ; ôc illo alode de Albaredo fan&i Amantii remaneat; ôc donet ille Abbas de S. Amantii in efcambio fan&i Salvatoris Vabrenfis , valente illo alode de Si- nilio , ut plus propè potuerit de Vabro;&fi filium 'habeat de muliere , ad il- B lum remaneat ; ôc poft difceffum de ipfo filio ad ipfos San&os remaneant. Illo alode de illo Hermo Ingelberto remaneat : & poft fuum difceffum fanâo Pe- . troMufciaci remaneat, & donet Ingelbertus per fingulos annos ad illos Mo- nachos de Mufciaco unam refeâionem medio Quadragefimac. Illo alode de Elvas Jaldeberto remaneat cum ipfa Ecclefia 6c cum omnibus villariis quas ibi afpiciunt , in tali ratione fi filium habeat de muliere , ad illum remaneat ; 6c fi filium de muliere non habet , Grimaldo fratri fuo remaneat ; & poft difcef- fum illorum fan&i Pétri Marciliaco remaneat in communia. Illo alode de Laugiaco , quod vocant fan&a Affira , Stephano remaneat ; poft fuum difcef- fum ad unum filium fuum cui ille donare voluerit ; & poft difcefium illorum fandi Pétri & fan&i Giraldi Aureliaco remaneat. Illo alode de Lobegiaco , exceptis illa Ecclefia , Genefio remaneat : & illa Rocha inter Aymerico & C Genefio, & illateneat Genefius in fidelitate Aymerico ; & fi Genefius habet filium de muliere , ad illum remaneat ; & fi filium non habuerit , Geraldo fia- » de Briwde tre fuo remaneat ; ôc poft illorum difceffum fan&i Juliani * Brivatenfis rema- neat. Et illa Ecclefia de Lobegiaco Galberto remaneat; poû difceffum fuum fan&i Stephani Caturcenfis remaneat. Illo alode de Livrone Raymundo filio Umberto remaneat ; poft fuum difceffum ad illa Ecclefia nova de Marci- lio remaneat. Illo alode de Gignalio Bernardo filio Umberto remaneat ; in ea ratione , quod adfirment mea eleemofyna Bernardus & Raymundus 6c ma- ter illorum , & poft difceffum Bernardi remaneat ille alodes de Gignalio fan£ti Amantii Rutenis. Illo caftello de ... . illo caftello de Cerveria , illo caftello de fan&o Laurentio , illo caftello novo de Petrilenfe, illo caftello de ( a) Gra- nolheto , illo caftello de Màla-morte ripa Agotis , illo caftello de Dargon , illo jy caftello de Ventagione , illo caftello de ( b ) Monefterio remaneat Raymundo filio meo ; ôc fi Raymundus inteftatus mortuus eft, ad propinquos noftros re- maneant. Illo alode de Lupiaco Deus-dedit Epifcopo remaneat ; poft fuum difceffum fanda Maria Rutenis remaneat. Illa convenientia quam ego habui in illo alode de Sanis, quam Ermengau- dus mihi fecit, fancH Michaëlis adGalliaco remaneat. Ifta eleemofyna fuprà fcripta fiât Domino Deo, 6c ad iftos Sanôos fuper fcriptos pro remedium animas meae , 6c pro omnibus peccatis meis, 6c pro genitore meo, ôc génitrice mea , & pro fratres meos , 6c pro omnibus confanguineis meis, ôc pro omnibus fidelibus meis; in ea ratione quod nullus clericus, nec nullus laïcus, nec nulla fœmina non tollat , nec vendat, nec abftrahat ad ipfos Sanâos fuprà fcriptos ; nec ifta con- venientia per quod unus de iftos Sanâos fuum driâum perdat , omni tempore firma , ôc ftabilis permaneat. Amen. Omnes res meas mobiles donent Èlee- mofynarii mei Domino Deo, 6cadSan£los, 6c ad Prefbyteros , ôc ad pauperes pro anima mea. Signum Raymundo qui brève ifto fcribere vel firmare rogavit. Signum Jal- berto. Signum Genefio. Signum Bernardo. Signum "Willelmo. Signum Ay-; merico. Signum Giraldo. (a) Grmulhtt tn Afrigtoiu ( b ) Moneftier tn Albigeois. NOTTTIA, Digitized by Google NOTITIA GURPITIONIS. Duello prôbatut Ecclefiam S. Medardi Môiiàftèriô Bellilocenfi * # Ucrio BtUiloc* debefe attribui. Àpuà Acherium Tomo i$ Spicil. pag. 268. B TWT O t 1 T 1 A gurpitïonis Vel •cônfignationis in èorurh praefèntiâ , quamob- A*»- s6u rem adfuerunt vel ante Raymundum Comitem , feu & ante nos nobUiP fimos viros qui hanc Notitiam fubteffirmaverunt : qualiter venièntes duo hb- norabiles viri , Bernardus videlicet & Gerbertus , ad Ecclefiam S. Saturnini die veneris tertio die Idus Julii ante jamdi&um Raymundum Comitem , & ante alios nobiles viros» Interpellabat quifque unus Ecclefiam S. Medardi cum ipfà curte quae dicitur Prifca , quam Ricaldus pro femedio animae fuae parentum- 3ue fuorum , S. Pétri Bellilocenfis in ftipendiis & ufibus Monachorum ibi- em fervientium diviferat poft mortem filii fui Geraldi. Illis fiquidem inteif fe contendentibus judicavit praedi&us Raymundus & alii venerabiles & afin ftentes , & ut ipfi duo praetaxati viri vicarios (ibi duos eligerent ad certamen expeditos , quô Dominus manifèftare dignetur veritatem hujus rei : quod ita Ç fa&um. Nam fecunda diei hora certantibus ufque ad folis occafum , ( nemi- nem quippe erat utrorumque vincere ) judicaverunt memorati Raymundus Cornes ceteriquc 6c in cifcuitu latentes cuiquam eorum , Bernardi vel Ger- berti , nihil ad poflidendum jure debere in ufus ufurpare, fed potiùs Domino omnium creatori ôc fan&o Petro Bellilocenfi Apoftolorum principi in ufibus Monachorum inibi defidentium expendi, cui praediélus Rigaldus pro remedio animx fuae devoverat offerre. Judicavit iterùm memoratus Cornes . . . quod exinde Deo ôc fan£to Petro gurpitionem Bernardus ôc uxor fua Eftevena, feu' & Gerbertus facere deberent : quod ita ôcfecerunt. Faâa gurpkio ifta in menfe Julio , anno o&avo fub Lotharîo Rege. S S. Bernardi ôc uxoris fuae Stevenae ôc Gerberti , qui etiam pro amore Do* mini ôc fanâi Pétri hanc gurpitionem .fieri vel affirmari rogaverunt : aliis vero D nobilibus viris praefentibus a&um fuit. S. Raymundi Comitis. S. Stephani. S. Hugonis. S. Matfredi» S. Raynulfh S. Genefi, m CHARTA ARNULFI FLANDRIJE COMITIS. t>otat Ecclefiam. Brugeiifem S. Donatiani. Apud Mirœutn in Cod. Donat. piarum pâg. 13 &. jTN nomihe fanâae ôc individuae Trinitatis , Patris ôc Filii ôc Spiritûs fanSL Aû. $6t t J. Ego Arnulfus di£his Magnus , Balduini Calvi genitus, perDei mifericor- diam Flandriae Mairchio , confiderarts quod non habemus hic manentem man- fionem , fed futuram exfpeûamus in Domino , providens mei ac illuftris Adelac meae conjugis & confortis mei corporis animabus , ut per hoc falutem perpe^ tuam ôc remedium noftrorum peccaminum invenire poflimus , Capellam in honorem glofiofae Virginis ôc Domirti noûrï J. C. genitricis Mariât , ôc S. Do», natiani Archiepifcopi a Balduino avo meo, zelo divini amoris accènfo, cori- ftitutam , ôc ab antiquo tempore fundatam , magnificare volens , de confenfu ôc voluntate fan&iflimorum patrum & dominorum N. Tornacenfis ôc N. Mo- rinenfis Epifcoporum , duodecim prxbendarum numerum in ipfa Ecclefia lia* tuo : ôcvolo quod duodecim Canonici ibidem prxbendarum in eademCapella, Tome IX. Zzzz 73© CHAR TA RORICONÏS L AUDUN. EPISCOPl. *d honorem Dpi & ejufdem beat* Virgïhis Se S. Donatiani, pro remedio anï- A m* me* didaeque conjugis me* ac avorum & cxterorum parentum noftrorum , necnon & fuçceflbcum noftrorum ,die noduque horis congruis horas Caaonî- cas pro vivis & defunais devotè obedirent , & facrificia offerant , ôcc. Aftum Brugis H Cal. Augufti , anno Dominic* Inearnationis dccçclxi. CHÀRTA RORICONIS LAUDUN. EPISCOPI pro reftitutione Monaçhprum ia Abbatia S. Vincsntii. Tom. $ GalU* Çhrift, in Inftrum. pap iSy. g A Uxiliante fupern* propitiationis cleraentia , ego Rotico , etfi indignm fanû* Laudunenfis Ecclefi* Pr*fulaturn indpptus, confideram ultimas evoçationis fortem, ut ceteris , mifci quoque imminere , peccatoru» quoque meorum quammagno depreffus gtavamine , çogpi apud me taeita deliberatione traftare quiddam huic fedi , cui auftore Deo p**fideo , profoturum , raeis verb , ut opinor , confulendis criminibus perneceffarium i fiquidem in latere mon- tis , cui prxeminet civjtas , in prpfpeau fcillcet ejus eft Ecclefia fita S. Vin- centii çgregii Martyris cultu & hPP°re yenerabilis ; fupei qua fema ferebatut antiquistempotibiisinfigne^^^ converfationis, qu* quidem mo, derno tempore omni deftitutionis ûiccumbebat çenuri* , donec pr*dficeffor npfter Adelmus undequaque fumptibus duodedm Canonicorum in ea afli- G 4uum çonftituit fervitutis conventum , otdine vivendi religiofum. Quo ita de* funfto , crefcentibus diverfarum çladium malis, penè*d priftinum rcJapfa eft defolationis detrimentum. Quod ego non *quanimis ferens, maximè quia non tantùm hujus fedis Epifcoporum , fed etiam Canonicorum , Chricomm , No-, bilium, necnon Laïcorum habebatur fepulturai accito generali Conventu, ip- fius confilio deliberavi in aptiquum,ut femaerat,MQnaftie* convetfaÙQms fta- tum reformare, ôc prout temporis diaabat oportunitas , quantulumque Menai chorum ibidem numerum a.ggregare. Evocatis igitur à Menafterio fanai Be-, nediai fupra Ligerim fito duodecim Monachis , vcnerabilem eis Melcalanum pr*feei Àpbatem ; quibus inter cetera bénéficia à me fibi collata , fecund* fe- dis dignitatem Epifcopatûs ab anteceflbfibus noftrw antiquitùs eidem Ecclefi* conceflum approbans confirmavi î fepulturam quoque Epifcoporum, Canoni- j} corum , cafatorum, çuftpdum matris Eçclefi*,GapeUanprum&fervientium, ac familiarium eorunu Concefli etiam procinaum montis ôc vallis diftnaum , qu* ut fine aliqua calumnia teneant, ficut dedi , ita & confdio ôc afTenfu pr*- diai Conventps determinavi figillo , quod etiam Çleriçaçiun noftrorum, & nobilium laïcorum teftimonio fubtus roborare cenfuimus» Signum Roriconis iRdigni Laudiroenfium Pc*fulis. {a) [Statuimus ergo eam mittere venerand* Synodo qu* habita eft apud Montem fana* Mari* in nago Tardanenfi , menfe Maio , ubi recitatum eft hoc, refidentedomnoAdalberone Archiepifcopo cum Coëpifcopis , atque om* nium alfenfu ab eis roboratum. Ego Adalbero fana* Remenfis Ecclefi* Ar- chiepifcopus fubfcripfi 6c corroboravi. Ego Guido Suelfionenfis Ecclefi* Epi- fcppus fubfcripfi. Ego Hadulfus Noviomenfis Epifcopus fubfcripfi. Ego Hil-E degarius Belvacenfis Epifc. fubfcripfi. Ego Tetboldus Ambianenfis Epifcopus lubfcripfi, Sign. Rodulfi Pr*pofiti. Sign. Heriberti Archidiaconi , ôcc. 3 Aaum Lauduni anno Inearnationis Do mini noftri Jefu-Chrifti dccçclxi, Indiaione iv, Kalcndis Oaobris, in anno feptimo Lotharii Régis. {a) Qua uncinis inc|aduatur, ut obferyat Marlotus , addita funt Autographe pçft Sy^odun» habi- tam in monte S. Mati» anno 97». *, Digitized by Google 73 1 DIPLOM A RICHARDI I NORMANNORUM DUCIS, quo villam Britnevallem côncedit Monafterio S. Dionyfîi. Apud Duhletum in Hifl. Ahhatia S. Dionyjii pag. 8tf>> OPortet unumquemque , qui in hac ploratiohis vallé confiftit , ut fempe'r An. $69% de fuae vitae fine , animaeque remedio ftudiosè cogitet , atque difcufsè ti- meat , ut coram diftri&i Judicis examine inculpabilis inveniatur. Idcircô ego memor finis vitae meae dierumque meorum , Ricardus nomine , Nofmanno- 33 rum providus Marchio , cupiens ob amorem Dei omnipotentis loca Sanâo- rum ubi ubi miro femper venerari amore , totis animi mei opto nifibus ut ad meliores San&orum Ecclefiae, Deo donante , de die in diem perveniànt ftatus. Noverit quapropter utrarum gentium , Francorum fcilicet & Normahnorum , providens induftria , qualiter venerabilis Cœnobii Chrifti pretioforum Marty- rum Dionyfîi , Ruftici 6c Eleutherii Abba Gozlinus & Monachi adientes no- ftram praefentiam , communi Francorum Normannorumque Gifortis placito petierunt reclamantes ut pro amore Dei animaeque meae lucro quandam po- teftatem * Britnevallem nomine , fitam in pago ( a ) Tellau , quam olim praede- * Sernevat ceflbres mei , avus fcilicet meus * Robertus nomine, paterque meus "Willel- «feuRoilo mus , partibus fanâi Dionyfîi tradiderunt , nunc admonitione illorum fan&o Dionyfio redderem. Quorum petitionibuS cum aflenfu (h) fenîoris mei Hu- C gonis Francorum Principis , caeterorumque virorùm meorum fidelium fugge- ftione , Radulfi fcilicet ôc Ofmundi , aurem libentiffimè accommodans , in- dixi praedi&is Monachis ut mei praefentiam in proximo Rotomis civitate requi- rere deberent. Qui ftatim juflionibus noftf is promptiflimè obedientes , quadam die dominica ante praefentiam noftram, conjugis noftrae Emmae caeterorumque fi-> delium noftrorum in praefata Rotomis civitate venerunt , & praedi&am potefta-* tem, cum pifeatoriis & portu, jufta aflertione reclamaverunt, quam tune à quo- <3am Epifcopo nomine Aillemundo per calliditatem callidè fublatam dolendo teftabantur. Quorum reclamationes pro amore Dei pradiâofumque Mafty- rum , & memoria avi mei Roberti , patrifque mei bonae mémorisé Willelmï , & pro animae meae , neenon conjugis , regnique mei ftatu & falute , re&o ju- dicio difertiflimè meorum cum confilio dijudicans , elegi per mifericordiam l^Dei ut praedidas res, quas praefatus Pratful fan£to Dionyfio abftulerat injuftè, Monachis redderem , & inde eis taie feriptum perpetub confervandum facerè deberem. Ta&us itaque intrinfecùs venturi judicii fupremo examine, & cœleftiâ patriae motus in lucranda manfura aeternitate , tribuimus. Notum igitur fieri decrevimus omnibus fidelibus noftris praefentibus ôc futu» ris in regno noftro commanentibus , quia pro falute animae noftrx ôc conjugis praedeceflbrumque noftrorum , reddimus ôc perpetualitet condonamus ipfis fan&is pretiofis Martyribus Dionyfio , Ruftico ôc Eleuthefio ad ufum commu* nem praediâorum fratrum ipfius Cœnobii jam fatam poteftatem , ut ab hac die ôc deinceps quietè teneant , ôc fine aliqua contradi&ione perpetualiter pofli- deant. Eo videlicet pa&o , ut omnibus temporibus, praefentibus ôc venturis* ipfius Monafterii Monachi fucceflbrefque eorum mifericordem Dôminum E exorare non omittant pro noftra parentumque noftrorum falute , ôc praedi&am poteftatem Britnevallem nomine perpetuo teneant jure, cum omnibus fibi adjacentibus , portu , theloneis , vultaticis , pifeatoriis , terris cultis ôc incultis , pafeuis , filvis , exitibus ôc regreflibus. Et quicquid exinde aliquis in portu aut in villis , Cornes aut Vicecomes , Vicarius feu Centenarius , aut aliquis éxa&or judiciariae poteftatis, five propter diftriâum, aut pro hofte , ailt pro inventa re tenere ha&enùs videretur in noftra dominatione ; * omnibus volumus feire ÔC perpetualiter adtendere qubd de noftra in fanfiti Dionyfii fociôrumque ejus (a) Sive Comitàtu Talogii vel Archatum vulgo Et certè Hugo Magnus Capeti pater inChronico 'Arques. Floriacenfi dicitur Princeps Francorum, Burgundio- (b) Richardus Normannorum Dux Hugonem num, Britonum atque Nortmannorum. Vide * Capetum Senior cm feu dôminum fuum agnofeit. noiirum 8 , pag. xj4 Z z z z ij omne» loiqiub Digitized by Google 73a DECRETUM ADALBERONIS ARCHIEP. REMENSIS. transfundimus poteftate. Conteftamur igitur & profitemur per Dominum & A per ipfiusFilium, noftrum fcilicet Advocatum, ut nullus noftrorum haeres aut iucceflbr, Cornes aut Epifcopus , Vicarius, Centenarius , nec quilibct Fran- cus , ipfi poteftati vicinus , audeat hanc donationem noftram violare nec infrin- eere , nec aliquam calumniam propter diftri&um , feu propter aliquam cau- iam inventât rei , pracfumat arripere aut ufurpare ; fed deinceps immunis ab omnihofte, aut curte, veldiftri&o, permaneat noftra donatione. Nam fi quis hujus noftra; au&oritatis praefumptor, aut à Diabolo fedu&us , violator reper- tus fuerit , quod abfit, iramDei omnipotentis [incurrat] & ipfos Martyres pre- tiofosDionyfium, Rufticum ôc Eleutherium cum diftri&o judice iratos inveniat; & alterna damnationc damnatus , damnum de fe cum Diabolo & Angelis ejus patiatur. Qui verb econtra hoc fcriptum fervaverit , & teftis inde verusfem- per extiterit , ipfis fanétorum Martyrum intercedentibus meritis , videat quae... B Beati perpetualiter in Jherufalem caelefti. Et ut hoc litteraeplenioremomni tem- pore habeant firmitatem , eas manu noftra corroboravimus , fidelibus noftris ad corroborandum tradidimus. A&um Britnevallis juflu domni Ricardi incliti Comitis ,xv Cal. Aprilis, anno xiv, régnante Hlothario Rege , Indi£tione x i . Signum Hugonis Archiepifcopi. Signum Hugonis Francorum Ducis. Si- gnum Ricardi Normannorum Principis. Signum Ofmundi. Signum Rodul/î. Signum Aganonis. Signum Turiftinei. Signum Ivonis. Signum "Walteri Co- mitis. Signum Toraldi. Signum Alberedi. Signum Ofberni. Signum Theo- baldi Comitis. Signum "Waleranni. DECRETUM ADALBERONIS ARCHIEP. REMENSIS C de Reformatione Cœnobii Mofomenfîs , & de Monachis in eo conftitutis. Tom. IX ConciL pag. /ofr A ^ a ^ er0 àtvina propitiante clementia fanft* Remenfis Ecckfia Archiefifcopusi jfl Notum fiât univerfis tum praefentibus , tum etiam 6c futuris fidelibus , quondam nobis Epifcopio gratia ac benignitate Regia contradito , Sanôorum quoque loca quaedam honore integro reperifle plurimùm valentia, quzdam verb priftinz dignitatis ftatu déficiente prorsùs negleda. Inter quae etiam ille Mofomi Cœnobialis locus , antiquitatis ftudio certatim conftruâus , ab exor- D dîo fcilicet Sanâimonialium vitae aptatus , poftmodùm verb Canonicorum or- dine ab Heriveo praedeceflbre noftro meliùs informatus , atque in honore fan- âae Dei genitricis Mariae dignè confecratus; fed nefandis ufibus utrobique ne- gligenter incultus , rébus quidem partim fubtradis , partim verb intercurren- tibus malis, finiftrae ceûlt fortunae. Quo igitur comperto , adhibito fidelium noftrorum diligenti confilio , liquidb perpendens eundem locum pro mundi infelicitate in Canonicali ordine utiliter ftare non pofle , aeternorum fpe , prout opportunum extitit , ibidem Monafticae religionis vitam ordinato Ab- fcate Ledaldo conftituit , ut ejufdem loci religiofi cultores , tam rébus delega- tis , quàm etiam fortè delegandis utentes continua vota Deo folventes , fint ôc pro nobis , ôc pro pofteris noftris , caeterifque ordinibus jugiter orantes. Quo- circà paternitatem loco noftri fubrogandorum in illa caritate enixiùs implo- £ ramus , quo fub divini amoris refpeâu , hujus rei geftae conducibili negotio , confentaneae pietatis faveant zelo , idque liberalis auxilii indeficienti bafe di- gnentur temporum curriculis confolari atque fulcire , ut ex eo gratiam Dei Féliciter adipifcentes , hujus praeftantioris emolumenti mereantur fore confor- tes. Sed & hoc ex decretis fanâorum Patrum , fub auâoritate Paftorali om- nimodis inhibemus, immb etiam cum divini nominis obteftatione omninb interdicimus , ne unquam hujufcemodi ftatutum qualibet temeritate ab ullo noftri ordinis violetur : quin potiùs in reliquum ftabile fie inconcufTum jure perpetuo idipfum venerabiliter confervetur. Nam fi per laïcos in rem hanc injuria invehatur , in eos proculdubio excommunicationis jaculum cum ana-î themate intorqueatur. Digitized by Google CHARTA HUGONIS DUCIS FRANCORUM. 7^ A CHARTA HUGONIS DUCIS FRANCORUM.,^ qua Abbatiam S. Johannis cedic Ecclefiae Aurelianenfi. eu Aunium. Inter Schedas D.EJliennot, Num. $z6 pag. 48$. SI loca Sanâorum |in quibus memorias eorum agimus ac cineres cuftodi- Au. 97;» mus , cultu piae devotionis atque religionis officio ad melioris apicem fta- tûs provehere curemus , omni dubietate feclufa , credimus eofdem patrocina- B tores nobis haberi in caelis ob quorum honorem haec agere ftude.mus in terris , & quanquam nil illis praemii conferatur à nobis , nobis tamen merces religions augmentando adquiritur. Et non folùm futurs repenfionis denario nos ditari confidimus ; fed & praefentis vitae curriculo ab imminentibus anxietatum periculis eifdem intervenientibus multoties liberari. Nec ideb diffidimus fi non fem- per ab inftanti anguftia fubtrahimur, cùm conftet eofdem Sanctos , ut poft mo- dum planae foelicitatis gloria potirentur , praefentis regni tribulationibus tribu- latos ac variis tribulationum calamitatibus vexatos elfe quos tamen in talibus à Domino dile&os fuifle nemo fapiens fanum ignorât. Sed & eadem loca San- ûorum nequaquam arbitramur honeftè pofTe tra&ari, fi illic Domino noftro Jefu- Chrifto famulantibus & divinum officium perfolventibus , ftipem debitam dene- gemus, & ea quae alii ob redemptionem animarum fuarum contulerunt, noftrae Ç avaritiae detorquemus. Quapropter minimè dubitandum eft acternis nos fuppli- ciis affligendos , fi aliorum veta tam temerariè applicamus ufibus noftris. Unde etiam cujufdam viri fapientis admonemur documentis quibus ait, ante mortem praepara tibi juftitiam , quoniam non eft invenire epulas apud inferos. Horum îgitur & aliorum incitationibus oraculorum inftructus , ego Hugo Francorum Dux & Marchio notum fieri volumus omnibus fidelibus noftris tam praefenti- bus quàm etiam futuris, qubd anno Domini dcccclxx v , Indiâ. m , adiit no- ftram praefentiam quidam Epifcopus Aurelianenfis fanâae matris Ecclefiae no- mine Arnulphus anno fui pracfulatûs xi 1, reclamans quandam terram quae olim luculenta cupiditate à loco fibi nutu Dei commiflb fuerat abftra&a , & nunc eam quidam miles nofter Hugo è noftra manu videbatur tenere in beneficium. Cujus petitionem ratam dijudicantes , confentiente eodem milite noftro Hu* Dgone &Comitibus noftris reddimus eidem Ecclefiae in honorem Dei & fan&ae Crucis conftru&ae quandam Abbatiam in honore fan£ti Joannis prope muros civitatis, cum omnibus ad fe pertincntibus plenè & ad integrum fine ullaalte* rius inquietudine totum [eidem loco conceffimus perpetuafiter poflidendum. SicpraeFatam igitur Abbatiam fan&i Joannis loco fan&ae Crucis à nobis redditam ac reftitutam contra jus amplius aliquis Ecclefiam & contra voluntatem Epi- fcopi ejufdem loci fan&x Crucis aut vi aut aliquo ingenio abftrahere praefumere tentaverit ex auftoritate Dei & noftra .... anathemati fubjaceat. S. Hugonis Ducis , qui hoc fcriptum fieri vel adfirmari curavit. S. Roberti filii ejus. S. Gauffredi Comitis. S. Fulconis filii ejus. S. Henrici Comitis. S. Wauterii Comitis. S. Waltherii&Radulphi flliorum ejus. S. Burchardi Co- mitis. S. Burchardi hujus rei amanuenfis. E CHARTA RESTAURATIONIS MON A S TER 1 1 biu. Regul* ad Garumnam. ttT^ Apud Labbeum Tomo Z Bibliotheœ Mff. Librorum , pag. 743. ANno Dominicx Incarnationis dcccclxx vu , Indidione v.'In nomine An. 977: fanâae & individuae Trinitatis, Ego Gumbaldus Epifcopus Vafconiasôc fra- jter meus Willemus-fancii Dux Vafconumta&i divinoampre fuper peccatorum Zzzz iij Digitized by Google 734 CHARTÀ RESTÀURATIONIS MONÀSTÈRII REGULEE, noftrorum recordatione , pro rcmedio animarum noftrarum parentumque feu A fidelium noftrorum &. eorum qui nobis in opère deifico fautores & confulto- res extiterunt, decrevimus quoddam Monafterium noftrijuris in honorem fan- ai Pétri Apôftolorum principis dicatum cum confilio fidelium noftrorum ad priftinum reducere ftatum. Notum vero erat omnibus ibidem ex antiquoMo- nafticae inftitutionis regulam floruifie : & idcircb cùm antiquitus idem locus fobjecimus. Pvfkà dcferibuntur vnfîtéttfAmès ^ jura Ecdefia de Régula* *u)% itn ^B* •ni* •oi* CHARTA ADALBERTI COMITIS VIROMANDUQRUM » de fundatioue Abbatiae Montis S. Quintiai. Tomù 9 QallU Chrifl. in Infirma, f>ag> 3$$> EGo Adalbercus Cornes notum efle Volo tam praefentibus quàm lutifris in Otèâ us meo * Viroduftienfi Comitatu ab antiquo tempore extitiffe Ecclefiaffi in 9 *°' honore fanûi Quintifti Mattyris dedicatam , in Monte fitam , juxta vicum Pe«- fa£ 0ttaa * ronatn, quam quondam Dagober ti Régis au&oritate , Erchenaldi Praefè&i do- natione, fàn&i Eligii Pontihcis benedittione , Ukanus quidam génère Scetus , profeffione Monachus , Ecclefiafticis fan&ionibus ac Monafticis inftkuk infti- tu.tionibus , Abbatis honore fun&us : poft cujus vitar exceflum , incuria , ac Barbarorum infeââtione adtantam defolationem ipfa pervenit Ecclefia , utvix râra arttiquae habitation» appâtèrent veftigia. Hanc igkur pro mea* remedio anima: , pràïdeceflbrum , five haeredum meorum falute , divina compunâus in* fpiratione, juflià fundamento reaèdificare , & Abbare conftituto , cum confi* lio fidelium meorum Abbatiam ftudui dôtare , ficque in perpetuum ratum fie inconvulfum permahere. Hujus aûtem dôtis reshae funt : in pago Virodumenfi X2 villula una quae dicitur /iijtlcourt, fit in ipfo pago in villa Curticulus nuncu- {>ata , manfi feptem , "fie medietas Ecclefiae de Duriaco apud caftellum Nigek um super fluVrom Lingcn , pontem cum terra appendente ibi. In Tegeri hamo mafrfi duo , fie in villa quac dicitur fan&ac Radegundis , manfi très. InV ico me* dieras Capellac fan£ti Quintini cum quatuordecim hofpitibus. In villa Alanià. fuper fluvium Halle duodecim hofpites cum terra colenda fit prato uno. Ad Ecclefiam ejufdem Montis refpicit villa, quae Vivarius Vocatur cum fuisadja- centibus fuper fluvium Grinfionem. In villa qux Douin Vocatur , molendinum unum , cum tertia parte ptati ibi appendentis» In pago Sueflionico in villa quat ' Allemans vocatur , très manû cum curia indominicata. In his ergo domino fan&o Quintino Martyti datis rébus, nullus haeredum vel prepinquorum meo- rum, non Cornes , nec Vicecomes , nec ejus libéras ingenuhatis homo-, ali- t> quid amodb accipiat causa confuetudinis, feu advocationis, non bannum, non juftitiam , non diftri&ionem, nififideli precatu ipfius Àbbatiae Abbâtis. Quod qui infringere praefumpferit, pro fuœ temeritatis aufîbus ternis' fubjaceat maie* di&ionibus & publicis coaâus refîpifcere teneatur legibus. Cu/us a&ionis tefteô îaudatores confirmarunt. Ego Adalbertus Cornes qui jufB fieri , confirmavi. Sigmim Heriberti Comi» tis. Sig. Vidonis Comitîs. Sig. Philbefti.Sig. Lantberti. Sig» "Walchifi. Sig, Odo* nis. Sig. Ivonisv Sic. Boflevi. Sig. WalcelinK Sig. Amarrrci). Sig. "Walneri* Sig. Odonîs. Sig. Macharii» Ego Leudulphus Wermandenfis ac Noviotnenfii EcclefîâeEpifcopus fubfcripfi, confirmavi. Aâum in Curia S. Quintini die paf* fionis ejufdem» CHARTA RODGARII COMITIS VENANCIACUM VILLAM concedentis Mona-fterio S. Hilarii in territorio Carcafloneafi. Apud Mabillonium Lib. 49 Annal. Btnei. Num. 5. EGo Rodgarius Cornes fîmul cum eonjuge Comitifla Adalaice feu Régi* An. ^ mundo fobole , atque Bernardo fobole , qui ntedum latice confecra- tus eft baptifmatis , pietate compunâus , reminifeenfaue quod dicit admoai» tione prophetica Dominus : Date eleemojynam , & ecce omnia munda fun* vibis* Notum fit fidelibus Chriftianis quod, cum veniûet Oliba Cornes injuftè con- tra me cum exercitu magno hoftilitet fie in magna ferocitate fie impetu fuse Digitizéd by Google 73* BURCHARDI LUGDUNENSIS ARCHIEP. LITTERjE. virtutis, & divaftaffet in igne, ôc praedam rapuiflet fuper terram meam, quoadA potuit; ego cùm eum Rodgarius Cornes perfequerer, non confidens in mea vir- tute , nec in meum auxilium , fed in mifericordia Dei fperavi, 6c beatum Chrifri Confeflbrem Hilarium deprecatus fui ut pro mea viâoria Dominum deprecari non dedignaretur. Cùm ergo reverterer ego Rodgarius Cornes, 6c omnes mecs fidèles vidlffem incolumes, & ajxfque vuTnerum figno, cognovique inimicos nieosraortuos ôc vulneratos # atque in fugam converfos , intellexi qubdHila- titfs almificus fuit pro me Dominirm deprecatbs , ôc , ut ferunt , nonnulli ante me eum prœire videtuut. Ideo dedi Deo ôc cidem fan£to Confeflbri in manu Benedi&i Abbatis ôc Monachorum ejus, Venanciacum cum Ecclefiafantiae Ml- riac, ôc fuis pertinentiis ; villare quoque Afihario cum terris cultis ôc incul- tis , ôcc , Fada eft fcriptura donationis hujus menfe Augufto , anno xxvn régnante g JLeutario Rege. Signuna Rodgarii Comitis, qui hoc donum fecit, ôc firmare rogavit bonis viris qui aderant. Sig. Adelaicae Comitiffae, uxorisRodgariiCo- raitis. Sig. Regimundi , Sig. Bernardi , filiorum ejus. BURCHARDI LUGDUNENSIS ARCHIEP. LITTERvE pro ele&ione Hugonis in Abbatem Saviniacenfem. Apud Mahillonium Lib. 49 Annal. Bened. Num. 52. C *8 ibi aliquid habet coenob. S. Pétri Rodenfe. £48. e. Adamberta. Vide Amberta. Aderamala terni, poffefllonis Mon. Cuxan. 6ti. c. Ade&te, vicus Mon. Lenenfis. 133. e. Adgentiolus , locus in Com. Deenfi. «85* e. Adirici villa in p. Carcafl*. 506. b. Adriacenfîs vicaria. 714. a. Adroarii terra in p. Rufcinon. 647. a. Adrus fluvius. n. £dua civ. urbs. J<4. d. 573. ç. Au- t un. Vide Auguûodunum.iEdui mûri. $64. b. «îduenfè S. Martini Mon. în fuburbio . civit. j<3. c d. e. 601. n. 606. a. . b. Vide Auguftod. ÏEduenfe S. Symphoriani coenob. in fu- / burbio civit. $61. e. 5*3. a. V. Au- guftod. £duenfis S. Maria; & S. Nazarii Eccl. Tome IX, mater. 784. b. c. d. e. 716. su 717. d. V. Auguftod. £duenfis pagus. 581. c 7 18. n.F» Au- fiftod. gidii Mon. in valle Flaviana in p. Nemaufenfi. 1 6 j» d. & feqq. 184. c. n. 198. d ios. b. d. 715. a. Atrkus mons in fiiva Evelina. 59. a. jîîthicenfe cœnobium. 718. e. S. Aflfra feu de Laitgiaco alod. 718. b. Aftua, locus ubi molend. Blandinienfis Mon. 607. d. S» Africani Eccl. pert. ad S. Privatum Mimatenfem. 714. d. S.Afrique. De Agade fedes. 715. b. Agde. Agalonga, locus in diœcefi Barcinon. 6%6. d. Agareni feu Sarraceni. 6%. e. 69 .a. e. Vide Sarraceni. Agarnella > villa pert. ad Mon. S. JE- gidii. 16 fi. b. S. Agathx Cella , pert. ad Mon. Pfal- mod. f 07. d. Agathenfis diœcefïs. 715. n. fAgadex. Agaunente, Agaunum, Acaunum S. Mauricii Mon. 69}. S. Maurice en Wallaii. Agennenlè territ. 716. d. VAsenois. _ Agliniacus, villa Mon. S. Germani Autiff. 43*. a. Agnana Abb. 717. c. V. Anian. Agner fluv. 1+4. n. 14-. a. n. 571. a» 713. d. 714 a. l'Indre, ejus pons. Ï71. a. Agnio feu Ënnenio fluviolus. 133. n. l'Aa. Agon , y. in Com. Oxim. 489. c. Agotis ripa. 718. d. Agrenolofa, locus in Com. Aufbn* 650. b. Agrevalus, locus in diœcefi Helen. 588. d. S» Agricole Abbatia, pert. ad Eccl» Nivern. 3 f 8. d. SS. Agricole & Vitalis Eccl. apud Arvernos. S6. d. Agrifblium, villa in Com. Carcafl*. 13 |t. d. Agrippinenfis regio. 294. c Aguliar, term. poffefllonis MoiuCuxan» 611. c. Aguliana, villa Mon. Arulenfis. 408. c. Aguta , villa in Com. petralac 61 1. c. Agutellos (erra prope Mon. S. Cu- cuphatis. 6%6. d. Aines , villa Mon. Marchianenfis. tf 40. a. b. Airiacum, villa Mon. S. Germani Au- tiff. 3J3. a. Airy. Aifilcourt, villula in p. Viromand. 75 î« C. Alafraâa, villa Mon. Cluniac. 718. e. 719. a. Alaiande ftagnum pert. ad coenob. S. Genefii de Fontanis. £47. d. Alamanni. 50. b. Vide Alemannî. Alamannia. 50. d. Vide Alemannia. Alamannia, villa in Com, piâav. '%9%. c. Alamannis, villa Eccl. Helen. xo6. b. 47). a. Alamunto» S. Martini Cella in Comk. Wapinco. 700. d. Alane , locus in Comit. Confl. 647. c. Alani. ?j. é. Alania, villa fuper fluv. Halle. 73?.*. Alanio fluv. 649. n. ejus confluens» ibid. Alanius , villa Mon* S. Amandi. ,474- a. Alanum , villa Mon. S» Apn. 341. a> 37*. a. 380. e, jju a. Alaïn-aux- boeuft. Alba fl. in Lingonibus. 16t. n. De Albafolia alod. pert. ad S. Audar^ dum. 717. a. S. Albani Eccl. in villa Geiàriifc 411. e. Albanigum , villare in pag. Bifiild* 408. e. De Albaredo alod. 71$. a. AlbareL 6j7. d. Albareto, villa Cuxan. Mon. 62 T. b. Albnris villa in qua alod. habet Mon* Dolente. 714* b. Albe-efpine prope Stivagîutn. 663. a* Albella fbns in p. Ru(cin. 646. e. Albenfis Comitatus. 373. c. pagus* I6x. d. 373. c. Vide Albinlù. Dé Àlberols Gardiola , pugus. 6? d* Albiacus. v. Mon. S. medardi 4 1 6. c. 461. a. Albienfe S. Salvii Mon. 71 j» d. Albienfis Comit. 131. a. pagus 715. n.' t t.lbigeoit. Albienfis S. Cseciliae Eccl. 55 c. n. 7*c. d. Albienfis S. Marcianas Eccl. yt$. d. e* S. Albini Eccl. Abdeg. ft. c. y;, d. Abbatia. 19. d. 30. c. Monafterium. 89. d. 9;. C 97- d. S. Aubin. S. Albini Eccl. in Guerranda vico. 151* c. a. Albiniacus» v. in Com. Laudun. joi. d» Albinianus , villa in pago Biterr. 415. c* Albinium caftellum. 717. e. Albin. Albinfis Comit. Se pagus. 373. c* Vide Albenfis. Albiols, locus in p. Bergitano. ;8?* e. éjo. d. Albium. 717. e. Alby. Albonna, villa in Com. Tornorerifi. Î99- e. Alburnum , villa in qua Mon. S. JE- gidii habet campos & vineas» 166. c. Albus-cippus , villa Mon. S. Gef-, mani Autiff. 353. a. 43;. d. Akenfis pagus. 569. c Alciacenie Monaft. 10. n. Auchy. Alciacum villa, in Alcenfipago. 5(9; c. in Belnenfi Comit. 563. a. Alciacus , villa Eccl. S. Marcelli Ca- bilon. 3 37. c. Alcimons , locus in Camfiènfi Comit* 535- a- Aldenbourch, villa in Flandria. 75. a* Aldonis-vadus fuper fiuviolum Renum. Î3J. a. Alemanni. $4. b. j8. e. Vide Ala- manni. Aaaaa Digitized by Google 75» INDEX GEOGRAPHICUS. Alemannia , 36. i. 46. d. 48. a. ji. b. 58. a. villa in p. Belvac. 431. d. Anger fluv. 144. n. 14 j. a. T Indre. Anger, villa in valle Confl. 151. b. Angeriacenfe Mon. S. Johannis Bapt- Angeriacus locus , Abbatia. 8. e. J9«. a. b. S.^etm d'Angely. Angerrum, villa m Com. RoflîL 2 17. e. Anglares , villare in p. RoflîL 484. b. Angledura, villa dépende!» à Marina prxdio in Com. Mafaugo. 666. b. Angleure. Anglia. 12. c. 14. c. 4^. a. fo.crz. a. 58. b. 66. b. 7<.b.d. 77. c $86. n. 622. b. n. Anglici. 44. b. Angli-fixones. 140. b. Anglo chero in dicecrfî HeJen. ç88. d. Anglos , villa in Com. Cerdan. zfi. a, Aniana Abbatia pert. ad Ecd. Ardas. 6St. c. Anianenfe Mon. 132.3. DAfperiole rivuli prope Stivagium. 661. e. Afpiranum , villa pert. ad Mon. S. iEgidii. 166. c. Afpirannus, villa in p. Biterrenfi» 413. c. Afpre, villa in Curtraçenfi pago. 6;o. d. Atax , fl. 133. d. 300. n» 306. b* l'Aude. Araze flumen. 311. a. Attise, villa Mon. S. Vedafti. 431. df. Athanacus , fie diâa Abbatia 5. Mar* fini cis Ararim. 674. d. Atiniacum. Vide Attiniacum. Atoarienfis pagus. 419 c Atoarioruril pagus. 44 9» C. le pays d'Attouaf* Atramentariz , viL Mon. S. Vedafti 431. d. Atrebas. m. e. Atrebatenfis civitas» 7j. d. Atrebatis. civ. 4 . c. 46» c. 49. b. Atrebatum. 70. e. 74. b. 80. a. 93. c. 641. b. Atrebatum caftrum. 90. b<, Atrebatenfês. 84. e. Atrebatenfis pagus, 347. b. t Artois* Atrecix , villa m Flandria. 1 54. d. Attheyas > villa in p. Viromand 6 ; 3. b. Attilianus, villa in territ. Narbon» 319. c. Azille. Attiniacum. 578. e. 381. a. palatium» 348. e. 468. d. 304. d. 319. b. e n» 331. b. 337. e. 338. b. 331. dtAf tigny ad Axonam. Attintacus fifcus. roi. a. Attiniacus, villa in qua aliquid babat Mon. Compend. 334. c. Attinium, villa in Bolonenfi pago» Aturavus fluvius. 364. a. Aralenfis pagus in Burgundia. 176. d» 411. a. 418. C. 364. a. tAvalt»-. nois. A vallis ,. villa prope Remos. 39. U Avaux. S. Audardi Mon. 713. e. 716. d. 717» a. b. Nunc Eccl. Cathed. Monris* Albani, Mcntaukan. Audita , locus prope Coyfiua faref» tenu 430. tu 706. b» 74° S. Audoèni Mon. Rotoniag. n. b. S. Outn. S. Audomari Mon. 119. a. 587. e. S. Audomari caftellum, five villa. 73. b. S. Orner. Audomaricola?. 134. C. Audriaca villa. 41. "b. Orrtville. Audura fl. 13 t. e. l'Eure. V. Autura. De Avellano fons. 6^7. b. Avemes, villa Mon. & Cucuphaàs. 857. e. Avenio caftrum. &o. c. urbs ftj. c. 684. a. «87. n. Avenionis civit. Îortus. £83. c. fubtus Avenionem nfula, terminata Rhodano ex una parte, Sorgilione ex altéra. 683. c. Avenionenfis , - Avinionenfis Com. 677. d. 680. b.- <8i. d. 6&z. b. «4. c. 685. b. 616. e. l'Avignen- noii. Avenionenfis fedes. 884. c. Ecclefia. 6'8f. b. S. Maria;. 683. c S. Ste- phani. 683. e. 684. a. c. Avernesheim , v. Mon. S. Maximini Trevir. y 1 4. e. S. Augendi Mon. in Iurenfibus locis. 691. n. S. Oyait , lêu S. Claude. Augienfe Mon. 60. d. Richenaw. Vide Au va. Augufta Sueflîonum. 376. n. Soijfont. Augufta Viromandorum. jtf. n. 659. ' c. S. Quentin. S. Auguttini capella Coniacenfis in Com. Ni venu 541. a. Àuguftidunum civitas. 717. b. Vide Auguftodunum. Auguftodunenfe S. Maria: & S. An- dochii puell. cœnobium. 573. a b. Auguftodunenfe terri t. 1 3 1. a. 141. d. INDEX GEOGRAPHICUS. 447. b. 455. d. Orléans. Vide Au- reliana. Aureliofa, villa in pago Redenfi. «31. e. Auriliac. Mon. 11. d. 139. d. 171.4. Auriliac. Vide Aureliacum. De Auriniaco alod. cujus medietas pert. ad Mon. Conquenfe. 714. b. Auriolus morts in Com. RoflU. io(. b. xiy. e. 483. a. Aurolocus , villare Mon. Caun. f o$. e. Auronis-manfus in p. TulL 341. a. Auroris-manfus , villa Mon. S. Apri. 380. d. 390. e. Ad Aufcio S. Urentius , Mon. 718. b. S. Orens d'Auch. Aufona, Aufonenfis Comit. 104. c. d. 118. a. it9- d. 131. b. 144. a: 151. 0.471. a. f9o. a. 649. e. 650. d. e. 658. a. pagus 446. e. jo6. e. Aufon. terri 1. 119. e. Aufoni. 671. a. Auftrafia. jx. b. 118. a. 143. a» Auftria. jjo. c. 355. d. 406. e. 418. b. 497. e. 510. c. 544. b. Auftrobatenfis Comitatus. 567. a. l'Of- trtvant. Autiflîodorenfe S. Gennani Mon. 43 j. b. 447. c. Vide S. Gennani. Auriflïodoreniîs Com. 353. e. 399*0* pagus. 411. a. 43'. c. 490. b. 49$. b. Autifliderenfis. 487. b. PAuxer- r«'x. AutiflGodorenfîs urbs. 139. c. civitas. 448. a. Autiffiodorum. 18.0.33.8. 34. b. 44. a. 4«. d. 47. a. $0. d. jz. a. 84. d. J79. c. 581. d. Autiffio- derum. 585. a. Auxerre. Autunium, villa in- p. Tornac 567 a. Auguftodunenfis , Àuguftidun. Comi- Autunnava , Cella dépendent à Mon. taras. 349. b. c. 359. a. 606. n. Auguftudunenfis. 718. a. pagus. 141. n. 340. a. 411. a. $63. e. (64. a. éxt. n. (31. d. 67 j. a. l'Autu- mit. Auguftodunenfis Eccl. 177. e. 178. a. 670. b. K»'de jEduenlïs. Auguftodun. S. Sympboriani Eccl. f 69. b. Auguftodunum civ. $69. b. 573. b. Auguftidunum civ. 717. b. Auguf- toduneniîs civ. }6%. c. V ide JEdva. Avinio. Vide Avenio. S. Aviti Monaft. Eccl. Aurelianenfi fubje&um. 660. d. De Aulalîo alod. 717. c Aulmx. 647. c De Avocio alod. pert. ad S. Marcia- nam Albienfem. 717. e. Auraïcenfis Eccl. 88. b. Montis majoris. 700. d. Autura fl. 4. c. %$6. c Vide Audura. Aûva Mon. 114. d. Richenaw. Vide Augienfe. Axona fl. 11. b. 18. a. 39. a. 44. e. 48. b. fo. d. 53. c. 54. c 66. dm 71. b. 8 1. d. 376. n. 460. d. 585. C l'Aifne. Ayriacus , villa Mon. S. Gennani Au- tiffiod. 3J 3. a. Airi. Aziacus, villa in pago Piâav. 514. e. J94. a. Azinariz , villa in p. Piâav. 514. 1» Vide Afinariar. B Jj 341. b.389. C Eabenberg caftrum. 63. a. a in pago Tull. Aureliacum Mon. 144. b. S. Pétri & Babianus vel Baianus , villa in p. Mi- S. Geraldi. 714. c. 718. b. Aurélia- nerbenfi. {03. e. eus , Mon. S. Pétri & S. Clementis Babodium , villa Mon. S. Eligii in pago Arvernico. 478. c. Auril- Noviom. 6$4. c. Batbodium. 653. la*. Vide Auriliac c. Babeuf. "Aureliacus , villa Eccl. PariC 147. c. Baceroth , villa Mon. S. Amandi. é4 ,'-" d * t , 474. b. Aurehana urbs. 141. a. 143. c. Au- Bacolius mons. 713. d. relianenûs civ. urbs. 18. b. 58. d. . 488. c. Aurelianenfi? S. Aniani Mon. 461 d. 519. b. 510. a. b. De Val de Baftors ferra in diœcefi Barcinon. 6%t. d. Bacxus, villa in Com. Vivarienfi. 96. d. Aurelianenfis Eccl.. S. Crucis. 660. b. Badefia, villa in qua rnanfùm habet c. 661. c 7$6. d. Mon. S. Germani Autifliod. 3 f 3 . b. Aurelianenfis pagus x8. b. 17t. b. Badincurus , viUa Mon. S. Ebgiï No- 3jx. a. 519. b. jxo. b. f43- b. 564. a. 631. c d. 636. b. 660. a. 7*3. a. c l'Orléannoit. Aurelianenfis porta apud Turones. Aurelianenfis Vice-comitatus. 18. b. Aureliani. 11. ç. Aurelianis. 15.ee. 18. c. ix. b. & feqq- *6. c. 19. b. 47. c. 50. c. civitas, 441. b. 441,, b. viom. 6$}. c. Badincurt. 654. c. Bagde mons in Com. Aquenfi. 697. c. Bages , villa in p. Rufcinon. 647. b. Bagoaria. 157. d. Vide Bajoaria. Bagnarias guardia. 6^7. e. Bagniles , villa in p. Carcaff. 477. c. $06. b. Bagnola, Mon. in Com. Bifuldun. . 218, a. Vide Balneolai. Baianus. Vide Babiamn£ Baillivum, Cellula pert. ad Eccl. Va» terniacenfem , ejus rupis. 699. c. Bain-villa: Cella, pert. ad Mon. S. Apri. 391. c Bajoaria. 36. d. (7. d. 61. b. d. e. 64. a. 71. e. Bagoaria. 157. d. Bavaria. 81. a. BaWaria. 64. a. Bajoarii. 23. d. 37. a. %p. b. 58. e. 63. b. Bajoariorum regnom. 144. b. Bawarienfês. 2.96. a. 197. a . Baiocat. 11. b. 13. c. 14. a. 44. a. 15J. c. civitas. 17. b. 3^. a. Baio cafium civ. 79. b. Bai eux. Baionis- villa in Com. Scarpon. f8i.c. Bais, villa Mon. S. Vedafti. 4ji. d. Balagaria vallis pert. ad Cuxan. Mon. 588. d. De Balafcho molirium prope coenob. S, Pétri Rodenfe. 648. b. Balbos (ferra in valle RivipulJ. /8y. c. Balbos villa in Com. Aufon. 6 jo. a. Balcantia , villa in Com. Oximenfi. 4*9. c. Baldini manfus circa Mon. S. Aman- di. 474. b. De Balentios alod. pert. ad S. Neo- farium» 717. a. Baliolus , villa in Com. Oxim. 489. c. Baliolus , v. Mon. S. Amandi. 474. b. Ballonis-curtis , v. in qua manfos ha- bet Mon. S. Vitoni. 38]. d. Balma , Mon. in Burgundia. 140. a. n* Balma, Cella Gigniacenfîs Mon. 66 j* d. n. in Connu Scurindis ubi fl. Salliar furgitàji. c. n. Balma cellula. 103. c. Balma: Mon. puell. ad Dubium ûari 69t. n. Baume-les-Somaim. Balmae ab'ud in Iurefifibus locis Mon» puell. 691. n. Balmenfe cœnobium. 71I. d. Balmen/è Mon. virorum apud Sequa- nos. «91. n. De Balmis prioratus Céllz Patemîaâ fubjeftus. «91. n. Balneolas locus. 604. b. in Balneo* las, Balneolenfe S. Stephani cœ- nobium. villa in Com. Ofona. 649. a» Bergz 134. b» c» Berguet S. Vinoc. Bergz villa. 74» e» 75. a» Berguet. Bergedanus Com. iji.b. pag. én.e» Bergitanenfis Com. 6xi» e. pagus* 130» d. e» Bergitanus Com. 127. e. pagus. e. 190, a. 609. c» 610, c. 671.0. Berhuncurtis , villa in qua aliquid ha-* bet Mon. S. Eligii Noviom» 653. c Berindus in vicaria Belfaidiffe , villa. Mon. Utic» 489. c. Berizam \ v. in pago Narbon. 484. a*' Bernacus, villa Mon» S. Germant Autifliod. 37 3. c. 436. b. Bernhardi Comitatus in p. Alfacenlî, . Ï76. ij. Berneia, villa Mon. S» Vedafti. 4yt . e ; Berneius, villa Mon. S» Medardî Sueflion. 416. d. Bernella, vil. Mon. S. Vedafti. 47*. d. Bernoilus, villa Mon. S» Medardi . Sueflion, 416» d» Berfès turres in valle Confl. 6ti.a. Berfiacus , villa Mon. S. Medardi Sueflion. 41 6. c. Berterano ,' locus ubi alod. habet Mon» S» Cucuphads. «77» a. S. Bertiliz Mon. Vide Mareolenfe. S» Bertini Caftrum in Com» Petralat» 604» e. S» Bertini Mon. 93. d, Bafilica. 78. ai V. Sithienfe. Bertro, villa Mon. S» Crucis Piâav* 407. b. Berulfi villare , przdium in p. Belvac* 711. b. Berziacus, villa Mon. S. Medardi . Sueflion» 461. a» Befàngia, villa in qua przdium ha- bet Mon* Buxer. 388. c» Befcura , locus mari proximus in p» Flandr. 607. e. Béfedtiatium , villa in Com. Vafio^ nenfi. 764. a. Befbntienfis civ. fuper fluv. Dubium. 19. b. Vide Velurtt. Befua Belîius locus. 19,3. 10. b. in. . Burgundia» 177. d. fons. 19. a. to t b. 175. d. Befaehfe Mon. 177 e» in pago Atoa- riorum. 449. c. Beze. Betton-cortis, v. in p. Silvaneâ» f 47.JU Bbbbb Digitized by Google 742 INDEX GEOGRAPHICUS. Bevro , villa in p. Tull. 343- a. 368. e. 389. c. 553. c. Beus locus, ibi Eccl. habet Mon. Infaix-Barbara;. 70}. a. Bibiuna aqua in Muratenfem lacum Ce infunctens. 699. c Bibrax feu Laudunum. 105» d. Biderica , villa Mon. Grandivall. j 34. «» Bierthus locus , ibi Eccl. habet Mon» . Guixalenfo. £33. b. Bigaranas in Corn. Roflil. 649. b. _ Bigartius , villa Mon. S. Vedafti, 4f *• d. Biliacus, Eccl. in p. jEduenfi. 581. c. Biliniacus , villa Eccl. Auguftod. nj. a. 430. c Bilionenfis vicaria in Tolornenfi Corn. 70p. a. Bionum , villa peru ad Mon. S. JE- S'dii, c. jcium flumen. 656, e. Bifîacus , villa in p. Lugdun. 1S1. a» 514. b. fit, 3. 593» c. Biflata, villa Mon. S. Michaelis in pago Virdu». Ut» e. Bifturrica, villa in Com. Avenionen- fi. 680. b. & in Com. Vafenfi, «8i. e. V, Bitorrita. Bi&ldunenfe Mon. S. Pétri. «08. b, c. d. Bifuldunenfe territ. toi, d. 471. a. Bimldunenfts Comit. 69. b. 118. a. 131* a. 243. e. 151» c. 3J7. h- c. 470. e.476. b. 480. e. 484. b. 555. d. 557. a. 590. a. 608. d. 647. c. 649. a. «51. a. Btfàldun. 555. d. Bi(uldunenlîs pagus. 408. d. 414. d. 506, e. 517. c. 608. c. d. Bitercius, villa Mon. S. Medardi Sueflîon. 4(0. d. Brterius*, villa in p. Noviom. 4*0. d. Biterrenus Com. 104. c. d. 118. a. 411. a. 45 j. b. 480. d. 555. d. 591. d. pagus. 415. c. 455. e. 507. d. le Bezaret, Biterris fedes, 715. b. n. Bitorrita villa in Comit. Avenion. 684. c. Vide Bifturrica. Biturica civ. 51. b. 711. d. 7-15. d. Biruriga cir. Bourges, Bituricenfe territor. 713. c Bituricen- fis Com. 359. a. pagus. 51. b. d. 141. n. 419. c. 4**. e. J*4- a. 575. a. ttt. a. Biturigenfi» regio. 144. d. 71 9. e. le Berry, Bizagius, vilk in Comit. NemauC . 706. b. 707. a. Bizagus , villa in valle Anagnia. 706. d. e. Bladalaicus , villa Mon. S. Martini Turon. 497. a. jn.b. 543. a. 574. e. Bladanacus, villa Mon. S. Apri. 381. a. Bladenacus. 341. b. 371. b. & in < qua precariam habet Mon. S. Man- lueti. 389. c. Blanadum , villa in qua Eccl. habet Mon. Bellilocenfe. 72.4. c. Blandinienlê, Blandinium Mon. 70. d. 75. d. 80. a. 153. e. 155. a. 175. • b. n. 61%, a. b. Blandinus, Mon. fecus Gandavum caftrum ad Scal- c dim, nunc S. Pétri Mon. «07. b. c. Blandonis-curtis , villa Mon. S. Apri. 38t. a. 391. a. Blêmi, Blangiacas filva, pert. ad Mon. El- nonenfe. 587. b. Blanziacus, villa in p. Stampenlî. 355. < b. in qua capeÙam habet Mon* Buxer. 388. a. Biariacus , villa in qua manfa habet Mon. S. Germani Autiûiod. 353. 'b. 435. e. Blafta prope Stivagium. Ht, e. Blcnofcus , villa Cluniac. Mon. 577.8. Blericurtis. 376. n. Blérencourt. Blefae. 24. a. Blefenfe caftellum-, Ble- fis caftrum. j66. c. Blefenfe S. Launomari Mon. 566. b. t. S. Laumtr de Blois. Blefenfe fifeus, 24. a. mons. j6?z. b. Blefenfîs pagus. 352. b. 566. c. ix\. d. Blefiaceniis pagus. 575. a. Blefiacus. ■iél. a. Bliefichowe pagus. 395. d. Blillio, villa in qua aliquid habet Mon. S. Amandi. 474. b. Blkei pons. 15. d. Blifînlîs pagus. 610. d. Blitheri-vilFa , pert. ad S. Dionyfii Mon. fio. a. Bloflus mons in pago Gerund. 55*. e. Boada , villa Mon. Fonàs-clari.444. c. Boalfa, villa in Pinciacenfi pago. 537. b. Boafie. Boaria, locus in fuburb. urbis Aure— lian. 142. b. le Clos de Bourse, Bobienfe Mon. 171. b. 273. a. Bobleni-curtis vel Bodleni-curtis, v. Mon. S. Michaelis in p. Virdun. 5x5. e. Boceti villa in territ. Bituric. 713. c. Boconis-villa in p. Scarmenfi. 525. d. Bodefîa , villa in qua manfum habet Mon. S. Germani Autiff. 435. e. Bodefîus vicus in Vofago. 499. c. Bodleni curtis. Vide Bobleni. Bodonis- Monafterium in Vofigo. 515. c. Bon-moutier. Bodonis-villa, ibi capellam habet Mon. Buxer. 388. a. Boèmia. 64. a. Boïacus villa. 578. a. 69%. b. Bolbieniïs vicaria. 713. e. Bolcarenfis vicaria. 713. d. Bolcaria rio in diceceu Helen. 588. d. e. Boleniacus , v. in pago Carcan*. 506. b. Bolicarnea vallis ad Atacem fi. 233. d. Boliniacus , villa in p. Lugdun. <96". c. Bonligneux. Boloneniîs pagus. 533. d. Bolonia. 75. d. Bolonia maritima. if. b. Boulogne- fur-mer. V. Bonoma. Bolonia , villa in Com. Lingon. m- pra Matronam. 6t^,a,Bouligny. Bolonienfis Com. 74. e. 75. e. 78. b. Bolonienfis pagus in Com. Lingon* 624. n. Bolorda , villa Mon. Lenenfis. 233. e. Bolzinenfis pagus. 524. b. Bonar-vallis Mon. puell. prope Thoar- tium. 6ji. n. $33. d. 634. b. De Bonaldo manfus, pert. ad S. Aman- tium Rutenenfem. 724. d. Bonangiat, villa in qua aliquid ha- bet Mon. S. Amandi. 474. c Bonart, v. Mon. S. Amandi. 474. c. Boneia , villa in qua manlbs habet Mon. S. Vedafti. 452. e. . Bonifàcii-villare in Com. Bernardi C* in pago Alfacenfi. 376. d. Bonita , villa in p. Rufcin. 647. b. Bonna. 64. c. caftrum ad Rhenum* 323. b. Vide Bunna. S. Bonniti Eccl. in Claîpiaco > pert. ad Mon. In(ùla>Barbanc. 703. a. Bonocenfis vicaria in Com. Tholomi- tenfî. 709. a. De Bonofollo alod. pert. ad S. Sa- turninum Tolofanum. 726. a. Bonolium. 15. e. Boneuil. Bononia civ. 108. d. mari Morino- rum conrigua. 133. 134. a, V, Bo- lonia. Bononienfis urbs. 154.8* , Bononienlis pagus in diœcefi Lïngta» 403. a. Vide Bolon. Bontiacus , villa in qua aliquid habet Mon. S. Teuderii. 690, d. Bor , alod. ih Cerritania. 650. e. Borciacus > villa in Com. Arvenu ïuper fluv. Helerhim. 649. c. Bnf- f»c t ut videtur Baluzto, haudpro- cul à confluentibus Elaveris & Ab> nionis. De Bordas alod. pert. adS.Steph. To- lof. 716. a. Boriacus , villa in qua alquid habet Mon. S . Teuderii. 690. d. S. Borthiani Eccl. 348. n. De Bofcheto alod. pert. ad S. Rufi- nam. 726. e. Boferontis villa, ibi manioc habet Eccl. S. Marcelli Cabilon. 337. c Bofonis-villa , v. Mon. Floriac 4». c. Bouzonville. Boflb vallis in Gerund. Com. tfi.b, Botritius , villa in p. Tervannenfi. 638» b. Botru, Bo varia: locus in dicecefi Helen. 588. c. Bovarius mons. iti, a. Bo varia ferra. 588. c Boveri prope Stivagium. Ht. e. Boviacum, villa Mon. S. Apri. 3 villa Eccl. Barcin. 410. b. Campogericus locus in Sonelietenfi pago. 611. e. De Campo guidano alod. pert. ad S. Audardum. 7x6. e. 727. a. In Campolam alod. 717. d. De Campo Iivado alod. & Eccl. 718. a. De Campo magno mons. £57. e. Sanlhis-Campus , vulgariter Helech- bek, corrupto nomine Hellefànt. 71. d. Campus-bellus , locus juxta Lingon. civit. 347. a. b. Calmcriacus , villa in qua aliquid ha- Campus-iongus , v. in Bifuld. Com. bet Mon. Chmiac. 377« d. Calmetellus, villa in pago Helen. 470. e. Calmi ferra prope cœhob. S. Petn Rodenfis. «48. c. Calmontenfis Comit. 38*. c. fié» b. Calmunia, villa in qua aliquid habet ', Ecclefia S. Walburgis apud Attinia- cum. 519. c. Calneius, villa Mon. S. Eligii No- viom. £53. c. 654. b. Calniacus , villa S. Germanî Autifl". 3 y?, b. 4î«. a. Calny, villa'Compend. ccenob.585. c. Calo , locus ubi manfùm habet Mon. ■ S. Petfi Vienn. 701. a. Calobrice, villa in pag. Biterrenfî. Caltefîa , villa in p. Birunco. 41?. c. Caltefius. 661. a. Calviniacus, villa in pago Viromand» 134. e. S. Amandi Mon. 474. b. Carvomontenfis pagus. 664. d. Calvonis-curtis , pert. ad ccenob. Sa Michaelis in p. Virdun. 515. e. Cambencius, villa Mon. S. Hilarii Pidav. 450. d. Camberiacus , curtis in pag. Lugdun. ' 591. a. Crtmboitus , vilhi in p. Nivern. 564. a. Camboni locus in Com.Tolof. i3i.e. Cambonus, v. Eccl. Aurelian. 660. e. Camelx, villa in Com. Rolfil. 1x7. d. Cameracenfîs Eccl. 368. b. 518. c. ' S. Maria». 549. d. 550. a. Cameraceniîs pagus. 514. a. leCam- brefu. Cameracenfîs urbs. 368. b. Camera- . cum. 41. b. 46. C. 70» e. Cambrai. Cameron , v. Mon. Floriac. 488. c. Cametus, villa in Com. Bifuldun. 470. e. Cameyracus, villa Mon. Belh'loc. 417. a. in pago Lemovicino. 441. d. Camiacum , v. Mon. S. Apri. 380. d. Caminetum , v. Mon. S. Arnulfi Mett. 388. a. Camleu , villaïn Com. Belvac. J34.a. Campani. 67. n. 470. «. Campus-lohgus , villa in Gerund. pago. 557. a. Campus-iongus , v. in Narbon. Com. 49f» »• Campus magnus in oriente caftri Cla- rianar. 657. d. Campus-oliveti , villa in p» Carcaff. 450. d. Camfei- villa in Com. Camfienfi,. Camfienfis Comit. 5 3 5. a. Canabas , villa in Cabilon. pago. 5*4. a. Canabas , villa in Turonico pago. Canares in p. Turonico. 575. a. De Canaucellas alod. pert. ad S. Sa- turninum ToloC 716. a. Canavellx , villa Cuxanenfis Mon. éti. c. Canaverias, locus in quo dimidiam Eccleiîam habet Mon. Buxer. 3 88. c. De Canavolas alod. pert. ad S. Aman- tium Ruten. 714. d. Cancellis , villa Mon. S. Juliani Tu- ron. 598. d. Cancellis villa , de Cancellis vicaria in pago Turon. 711. c. d. Canchacum , villa in p. Auguftod. 340. a. Candiacus , villa în p. Auguftod. <7f. a. Canegonis mons. 150. d. 610. n. V. Canigo. De Canellas collum în p. Rufcin. fiipra littus maris. 646. a Canenas. Vide Cavenas. Canes , villa in Com. Bergit. 117. e. Canetuncurt , villa in qua manfum ha- bet Mon. S. Eligii Noviom. 654. d. Caniano , villa m Com. Empurit. «■49. a. Canigo, mons in valle Confl. 1x7. c. 588. c. «xi. e. Caningo mons. 610. e.Vide Canego. Canimacus , vu. Mon. S. Medardi. 460. d. Caniniz, villa Mon. Cluniac. xx6. e. Campania. 59. e. 60. a. 67. n. 1 u.c. Canilîacenfis pagus prope Ingeramfl 115. d. 118. a. Campania; fines. 404. a. • 7. c. Campania Rom. 194. c. Campaniacus , villa Mon. S. Hilarii * Piftav. 450. C. c. Champagne. Campaniacus, villa Saviniaccnfis Mon. 6xf. b. Campaniacus , v. Ucetienfis Eccl. - 678. d. Campania; fummz , term. poffelfionis Monaft. Senonienfîs. 381. c Cannare in Com. Petralat. 611. c. Cano prope Stivagium. 66x. e. Canoa , villa in valle Confl. 150 e. Canoriac , villa in qua pifcaturas habet Mon. Craflenfe. 131. a. Cantalupus,v. in Com. Petralat. 649. a. CantetuncUrtis , villa in qua aliquid habet Mon.S. Eligii Noviom. 653. d. De Canto al. de Cauco alod. & Eccl. pert. ad S. Antoninum. 716. d. Campania; , v. Mon.S. Vedafti. 4 jt. d» Cintogilenfe , Cantogilonenfe S. Mar- celli Mon. apud ArVernOs ir) dicr— cefi S. Flori. J94. b. c. d. d. Ckm- • teuge. Caparia in Comit. Aufbn. 64.9. a. Capcergenfis regio. 140. n. Capetus locus (uper Icaunam fi. nos longé à Senonenfi urbe. £37. b. Chamfieu. Capiftranum territ. in Comit. Ave- nion. é$6. e. 6S7. a. Capitanarias , locus, villa in Comit» Redenfî. 431. d. 45-5.3. Capleia, villa Mon. S. Martini Tu- ron. 3 50» b. 406. d. 417. c. ; to. a» 574. e. Vide Cableia , Chabli Capra , villa Mon. S. Medardi Suefll 416. c. Caprx-mens. 149. b» in finibus Tun- grorum. Caprimons. 38. b. 290. . Capriniacus , villa in p. Laudun. 460. d. «. c. le Cher , /* Chier. Vide Caris & Charus. Çarus-locus, Mon. in Com. Matif- con. 31}. a. Vide Carilocum. Cafanias, villa in p. Nivern. 564. a. Casdunus , area juxta fl. Axonam. 58Ç. c. d. Caflania, villa in p. Gerund. 55*. e. Caflanges, villa Mon. Lenenfis. 133. e. Caflanias , villa in Com. Redenfî. 445. c. Caflaniolas , villare in Com. Bifuld. 476. c. Caflaniolus. 357. b. Caffignol, palatium Caroli M. ij8. a. Caflo, caftellum. 717. b. Caftanedus, villa Eccl. Parif. «43. d. V. Caftened. Caftanetus , villa in qua aliquid hâ- bet Mon. S. Germani AutilCod. 353. b. 43 5. e. Chaflenai. Caftanetus, v. Mon. S. Martini Tu- ron. 497- b. î". n. 543 b. *74« e. Caftellani alod. pert. ad Cuxan. Mori. 588. d. villa in CarcaJf. Com. $76. c. in valle Confl. 250. d. Caftel- lano, villa Mon. Cuxan. 611. a. Caftellanum, villa in valle Confl. z*7. d. Caftellani vinea in p. Gerund. 55$. e. Caftellanus, villa Eccl. Aurel 660. e. Caftellar, locus ubi alod. habet Mon. S. Cucuphatis. 657. a. Caftelleto, alod. Mon.^S. Cucupha- tis. , pert. ad Mon. Pfal- mod. 507. d. — — Alamunto S. Martini in Com. Wapinco 700. è. — *— Alfa in p. Atoarienfi. 429. c m— S. André* in Catafabrica. 647. c dépend, à S. Martino Tur. 545. a. — -Autunnava , dépend, à Mon; Montis-majoris. 700. â. — — Bailli vum, pert. ad Eccl. Pater- niac. 699* c. — — Bain- villa: ,Pert. ad Mon. S. Aprù 391. c. — ■ Bal ma. 2-3. c. pert» ad GigniaCi Mon. é6j. d. n. in Com. Scutindis 691. c. n. — Barifiaciu in p. Laudun. 474. a» 50t. d. — Bellus campus , fubjeda Eccl, Aurelian. 660. d. — — Buccus Monafterii, fiibjecraEccl. Aurelian. 660. d. — S. Cxciliz fiiper fluv. Durannum. 44 J« & . . — S. Clementis in Com. Empurit. 256. e. in p. Gerund. 465. e. 476. a. in Petralata 424. b. pert. ad Plâî- mod. Mon. 507. d. — S. Colombz , dépend, à Mon. S. Martini Tur. 545. b. — Cormeriacenfîs S. Pauli. 54c. b. Cornicianus in p. Carcafl*. 420 d* — — Colla fiiper fl. Glan. 384. c. d. 387. b. n. 610. d. Cotfo in Com. RofTil. 408. b. — — S. Cucufatisin Com. Confl. 647. c» ■ S. Cypriani > pineta diâa. 604. e. — S. Defîderii Nivern. 358. d. . — — S. Eligii , iùbjeâa Noviom. EccL d ; , . r Enziacus , pert. ad Moa. Si Martini iEduenfe. 606. c. — — S. Eulalia:, pert. ad Eccl. Barcin. 410. a. — — S. Felicis , pert. ad Helen. Eccl. xo6. b. 473. a. in RoftiL Com, 482. e. De Firminiaco S. Martini. 701. a. S. Flaviani in p. Bononienfi in diœcefi Lingon» 403. a. n. ' S. Fruftuofi , pert. ad Balneol, Mon. 527. d. in p. C-ircaff. 503. d. S. Genefii in p. Carcafl*. ]o6. b, domus in Tenefi rivo. 410. a. — S. Gervafîi , fiibjeâa Eccl. Aurel. 660. d. — Godittus in p. Vallaïco. i8i< a» m Gonfiniaca?. 587. b. Ce ecc Digitized by Google — — S. Gundulphiinp. Bituric 41t. e. — — Humolarienfis. 6ti. e. 66$. b. c. — — S. Imerii , pert. ad Grandivatl. Mon. 334. e. — - s. Imiterii. in p. Lugdun. 4ÏT. e. — S. Johannis , fubjeâa Aurelian. Eccl. 660. d. pert. ad Balneol. Mon. 3x7. d. fuper Caftilionis ftagnum. 604. e. pert. ad S. Genem coe- nob. 647. a. dépend» à Mon. S. Martini Tur. 343. b. juxta Subira ts caftrum. 6$ 7. b. ——S. Juliani , dépend, à Balneol. Mon. 317. d. péri. adHelen. Eccl» 106. b. 47 ?• a. inRoflil. Com. 481. e. Turon. 398. «— — S. Laurcntii , fubjeâa Eccl. Aure- lian. 660. d. in Bifuld. Com. 47*- b. in p. Carcan". 303. d. in Roflîl. pago. «47. a. S. Lauteni in p. jEduenfi. 718. e. . in Com. Scutindis. pert. ad Mon. Infulz-Barb. 705. a. — Paterniaci. 69t. n. e. — — Paterno , in fuburbio Petraperrus. $06. d. ——S. Pauli Cormeriacenlis. 545. b. inp.Narbon. joj.d.Vertuna 554. d. — S. Pétri. Vide S. Pétri Cell. — Pinetain Com. Gerund. 604. e. in Petralat. Com. 517. d. ' — Popoleni Monafterii , dépend, à S. Martino Turon. 343. b. S. Porciani in Com. Arvern. 181. a. J14. b. 363. d. 393. c. ■ Prata in p. Conflenrano in fiiburb. ■ Helen. 477. d. jotf. d. — Prifciniacus , fubjeâa Eccl. Au- relian. 660. d. — S. Privati , fubjeâa Eccl. Aurel. 660. d. — — S. Prudentii in territ. Piâav. 1S1. a. J24. b. 594. a. Puteum S. Sigifmundi , fubjeâa Eccl. Aurelian. 660. d. —— S. Quintini in fl. Somenz. 640. ' d. in Roflîl. Com. 408. c. — — Regniacus , S. Martini in p. Matifc. fou a. b. S. Reveriani M. in Com. Nivern. 349. b.c. — — S. Romani in p. Matifcon. 181. a. • 413. c. 514. b. 563. d. 395. c •— Rumta-veila , dépend, à Balneol. Mon. 515. d. — S. Saturnini , fubjeâa Eccl. Au- relian. 660. d. — — - Scriniolenfîs S. Maria?. 747. a. *— — S. Sergii , fubjeâa Eccl. Aurelian. 660. d. »— Sichrinaeenfîs S. Martialis. 343 .b. — S. Sigifmundi puteum , fùbjeâa Eccl. Aurelian. 660. d. — S. Stcphani in Bifuld. Com. 647. c. — Sureonas , fuujeâa Eccl. Aurel. 660. d. : GEOGRAPH — — Talgeria , S. Marias in Com. Gè- ne ven fi. 669. e. — S. Thomat in valle Confl. 1*7. d. ■6o9' c. — -Turonenfîs S. Juliani. 598. b. c. — — Vertuna.feuS.PauliCella. 3 34.. d. Vems-m on a fterium. 3 7 1 . b. 5 1 7. d. — — Vim, feu S. Pétri Cella. 637* e. — — - S. Vincentii , fubjeâa Eccl. Aurel. 660. d. in Confl. valle. 117. d. à Cuxan. Mon. dépend. 699. c. pert. ad Pfalmod. Mon. 307. d.in Sanâa- pace. 517. d. Cella», villa in p. Auguftod. 5*3. e. Cell* , villa Èccl. Parif. 147. d. 643. d. Cellem, villa in qua manfbs duos ha- bet Mon. S. Eligii Noviom. 654. d. Celfinac* alod. Hecfredi Com. 116. d. Celfiniacz, CelfîniacenfèMon. 13 z.e. 133. a. Saucillanget in dioecefî Ar- vern. Celfiniacas, al. Celfînanicas villa. 71t. d. nn. Celfiniacenfis, Celfînianas Celfinani- cas Eccl. 711. b. nn. Celfinanig*. 345» n. Celtica. 64. c la Gaule. Cenca , villa in qua duos manfos ha- bet Mon. S. Eligii Noviom» 6 3 3 . d. Cenomannenfès. 30. e. Cenomannica civ. 51. b. le Mans. Cenomannicus Comit. 489. c. pagus. 181. a. 497. b. jii. c. 543. b. 574. e. 394. a. Centennum , villa in Com. Bifuld. 131. c. Centemaco , villare in p. Roflîl. 484. b. Centulenfe C Richani Mon. 146. a. 414. b. 638. a. b. Abbatia £38. b. S. Riquier. Centulus vicus. 38. b. Cercilla, fifeus regius. 4(3. b. Cer- cellcs. Cercitulo, locus in dioecefî Barcin. 6%6. d. Cerclant*, Cerdanienfîs Comit. 117. e. 144. a. zji. a. 390. a. 649. b. 6fo. e. pagus. 130. d. e. 609. c. la Cerdagne. Cerdaniola prope Mon. S. Cucuphatis. 6$6. d. Cerdanus , villaricellus Eccl. Barcin. 410. b. Cerefia , locus in p. Bifùldun. 408. d. Cerniacus-vadus, villa Mon. S. Me- dardi SuefT. 416. c. 461. a. Cerritania. 6ço. e. Cerritani* , Cerri- tanienfis Com. 69. b. «31. b. ta Cerdagne. De Cerveria caftellum. 7x8. c Cervilionum caftrum in dioecefî Bar- cin. 636. e. Cefaranus fifeus juxta Baflîanum villam in Com. Narbon. 411. e. 433. a. 480. d. 33 j. d. Ceftas, villa m p. Aurelian. 713. d. Chalut mons. 17. a. 34. a. Charintus cherus in dioecefî Helen. 388. c. Vide Clarintus. Charrovolts , locus in Com. Dienfi vel Valenrinenfi. 698. b. Charus fl. 301. n. 316. c. Vide Carus. Chavinias, curtis in p. Matifcon. 391. a. Vide Cbevineas. Cheirchim. 360. b. 361. a. Vide Chir- cheim. Chemizelin Stivagienfï banno. 66). b. Chempiniaco. 699 c. apud Vaudenfes. Cbevineas , Chavineas , Chivineas , villa in Com. Matifcon. 377. a. <8o. d. Chevignes. Vide Chavinias. Chircheim pal. 3*0. b. a. Vide Cheirchim. I C u S. Chircgeas , append. fifei Vurgradi ia p. Aurelian. 72J. d. Chiriaci curtis. 89. d. Chivineas. V. Chevineas. Chriftani-Monafterium , villa in p. Tull. 343. b. 569. b. Chrifbnii, Chriftarii-monaft. 333. d. Chriftoilus , villa Eccl. PariC 147. c 643. d. Vide Criftoilus. S» Chriftophori Eccl. in Crefcenturi villa. 60%. d. S. Chriftophori Eccl. Parif 484. e. S. Chriftophori Eccl. in Roflîl. pago. 484. a. S. Chriftophori Éccl. dépend, à Vï- zeliac. Mon. 141. b. Chrodoldus fl. juxta Mon. S. Diony- fîi. 463. c. Crodoldus. 4(9. c. le Croit. Chyrifiactts , villa prope Noviom cm. 118. e. Ciconiacus , villa în p. Tur. 598. d. Cidirniacus locus inp.TricafT. 333. e. 43*. d» Cilianus, villa in Com. Forojulienfi. 4jt. b. Glllacus , villa Mon. S. Vediûi. 431. e. Gmalocus, locus ubi Eccl. habet Mon. Infùlz-Barbarz. 703. a. Cinomannicus pagus. 497. b. Vide Cenomann. Cinto in valle S. Pétri Rivipull. 589. d. Cipfîacus. Vide Cifpiacus. Cirafagum , villa in valle Confl. 13 t. b. Circiacus , villa in p. Matifcon. 4I4. a» De Circiolis alod. pert. ad S. Petrurq de Muflîaco. 7x6. b. GrcumeJenuî , villa prope Mon. S, Bafoli. 619. d. Griacum , curtis fûper Ligerim. 30. c S. Gricii Eccl. cujus quarta pars pett, ad S. Audardum. 716. c. Gricum, nomine Mortarii, villa in p. Turonico. 333. c. Grifes , Grifîum, arbor prope Sri-» vagium. 663. a. Cirfeium > villa in qua unam fortem habet Mon. Buxer. 388. a. Cifâlpin* Gallix. 313. b. regiones. 164. d. Gfâragii alod. pert. ad Cuxan. coeno- bium. 388. d. Sirac. Cifpiacus fifeus in Ardenna. 413. a* Cipfîacus. 414. a. Gviliacum, villa Eccl. Parif. 147. c* 6 Al. d. Gvino curtis , villa Mon. CentuL 414. a. Ckevincourt. Claipiacus, villa Mon. Infulse-BarB. 703. a. Clairanum , villa in qua Eccl. habet Mon. Cuxan. £09. c Vide Cleira- num & Geranum. Qamenciacus , villa in Com. Scu- tindis. 691. d. Clamofâ , Clamofiis fl. in p. Narbon. 477. c. 306. c. CJaramonte caftrum juxta quod EccL habet Mon. S. Cucuphatis. 6^7. c Qariana caftrum , pert. ad Mon. S. Cucuphatis. 637. c Clarintus cherus in valle Confl. 117. c. Clarinthi rupes five cherus. 130* d. Vide Charintus. Clarifium , villa juxta quam confluen- tes aquz prope Comnendium. 533. a. 338. e. 381. a. Clery. Clarmnz charrus in valle Confl. 6to. e. Claffia , villa Mon. Trenorc 3*4» -v 354- a. Digitized by Google INDE Clavinnus alod. & villa Mon. S. Hi- larii Pidav. 4fo. e. f9*. c. Cleiranum, villa in valle Confl. zfo. d. Vide Clairanum. S. Clemenris M. Abbatia in fuburbio Matifcon. 118. e. S. Clemenris capella apud Compen- dium. 511. c. 541. c. in Compend. palat. f 38. c. 539. a. S.Xlementis Cella in Com. Empu- rit. pert. ad Eccl.'Gerund. 37 fi. e. in pago & Com. Gerund. 465. e. 47fi. a. in Petra-lata. 414. b. S. Clementis Celluh , pert. ad Mon. Pfalmod. 507. d. S. Clemenris Eccl. in Com. Confl. 6fi. b. S. Clemenris Eccl. pert. ad S. Mar- rinum Turon. 49. a. S. Clementis Eccl. Spugiolenfis in Com. Bergit. fin. b. S. y Clemenris Mon. Auriliac. 478. c. S.'Clementis oleaftrum in Com. Pe- tralat. «49. a. Clenus fl. 625. e. Vide Oinus. Cleranum , villa in valle Confl. 117. Cuxan. Monafterii. 588. c. 611. a. Clerani jugum. 150. d. de Clerano jovum. 588. c. Vide Cleiranum. Clericus , villare fuper fl. Atacem. 50*. b. De Clevo villa in Com. Dienfi vel Valenrinenfi. 69%. b. Çlingenfe Mon. in diœcefi Spirenfî. 103. n. Clinus fl. 118. e. Vide Clenus, le Clain. S. Clodoaldi Abbatia. 147. b. Cluma , villa dépend, à Marfna pr*-_ dio in Com. Mafàugo. 666. b. Clummen. Cluniacenfe, Clunienfe, Clugniacum, Cluniacum Mon. Cluniacus , Clu- niacenfis locus in pago Matifcon. S. a. c. xi. b. d. 43. e. 48. e. ço. d. 73. C.87.C 88. d.89. c. 91. d. 9î-a. 116. c. 144. b. 117. b. c. nfi. b. 145. c. J7<. d. e. J77»a. d « 59°' c. d. 594. n. fioi. a. b. villa in Com. Redenfî. 44f> C. Cnatiacus , villa regia. 514. c. Cubaria, Cubarix , Abbatia in Com. Redenfî. 47t. a. 480. d. jjj. e. Cuciacenfê Mon. puell. in Com. Ar- vern. 348. a. Cuciacum, villa 347. e. 348. a. Confiai. S. Cucufàtis Cella in Com» Confl. «47- c. S. Cucufàtis Eccl. pert. ad Barcinon. Eccleuam. 410. a. S. Cucufati Eccl. in p. Carcaff. 447. b. jo6. a. S. Cucufati Eccl. dépend, à Mon.Ri- vipull. 650. c. S. Cucufàtis Mon. in loco Oâaviano 8 mill. diftans à Barcinona. 6} 6. c. S. Culgat de Walt. S. Cucuphati parrochia in p. Bergi- tano. 589» e. Cucullius, villa in p. Gerund. 6. e. Cucunianum, villa in fùburbio Pe- trapertuûenfî. 1 3 1 . e. Cuionnus , villa Mon. S. Hilarii Pic- tav. 4fo. d, 39;. c. Cuon. Cuirrhano , v. in Com. Aufon. «49. b. Culbracus, villa in qua manfionile habet Mon. S. Amandi. 474. a. Cultura , append. fifei Vurgradi in p. Aurelian. 723. d. Cumiacut , v. in pago Niyern. 454. b. Cumifiacus, villa in p. Tornotrenfî. 543- c. Cummianum, villa in Com. Carcaff. *3i.d. Cunaldum , villa in p. Andegav. 1 8t\ a. Vide Conaldum. Cunault. Cupedonia, villa in p. Tull. 343» b. 3 69. b. 5 5 j. d. Curcellis, villa Mon. S. Martini To- ron. 574. e. Curciacus, v. Mon. S. Martini Turon. 497. a» •$!•». b, j43-a. j74»e. 575.». Curciacus, altéra villa in pago Tu- ronico. 497- b. jii. b. 543. b. Curciacus, villa in p. Piâav. 594. a. Curco-curbo , locus in p. Rufcin. 647. a. . Curpetralenfium Mon. -6fy. a. Currefia fl. 599. c. Curteius, vil. Mon. S. Medardi. 4*0. d. Curtianus locus, ibi manfum habet Mon. S. Pétri Vienn. 7oz.a. Curticulus , villa in p. Viromand. 73Î. c. Curtilus villa, de Curtilo Eccl. in Com. Lugd. 688. b. Curtiniacus, v. Mon. Àuriliac.478. c. Curtis , locus in Wiliacenfî pao 0 . 699. d. ™ Curtis, villa in Blefîaco pago. <6i.a. Curtis, villa Eccl. Nivern. jf 9 . a. in p. Nivern. in vicaria Patiniacen/ï fuper fl. Ligerim. 418. e. Curtis Domimca, villa in qua varia habet Mon. S. Eligii Noviom.É53. d. 654. d. Curtis-fûperior , villa ad Axonam, Confevreux. 39. n. Curtis-Vizana , villa in qua manfos habet Mon. S. Bafoli. 6 10. d. Curtracenfîs pagus. 630. c. Curtracum. 83. d. Curtraium. 109. d. Curtriacus, villa in qua manlbs ha- bet Mon. S. AmanJi. 474. c. ÇuCciacenRs Abbatia, pert. ad EccJ. Nivern. 358. d. Vide Cuciacenfê Mon. Cufciatura in Silgiacetvfi vicaria, villa Mon. Une. 489. c. Cufîacus , villa Mon. S. Medardi. 584. d. CufTana, villa in p. Rufcin. 647. b. Cuxanenfe Mon. in valle Confl. 117. b. 588. a. b. 609. b. Vide Coxa- nenfe. S. Michel de Cufan. Cuxa- nenfîs Bafilica. 611. n. S. Cypriani Cella, pineta diâa. £04. e. S. Cypriani Eccl. in Beo, pert. ad! Mon. Infûlx-Barbarx. 703. a. S. Cypriani EccL in Confl. valle. 408. d. S. Cypriani Eccl. in Com. Gerund. 649. a. S. Cypriani EccL in Pinnita valle. 600. d. S. Cypriani & S. Apollinaris Eccf. Valentinenfîs. 685. e. S. Cypriani Coropend. Mon. Vide S, Cornelii. S. Cypriani Piâav. Mon. 8. e. 9. b. 218. e. Eccl. $0. e. S. Cyrici ËccL in Agrifolio Villa. 131. d. S. Cyrici Eccl. pert. ad Auriliac. Mon. 478. c S. Cyrici Eccl. Nivern. 349. b. c. 359. a. 410. e. 4>P- a. 4(3. e. Abormacu*i, villa Cluru JL/ Mon. xxé. e. Daaa. 1 j. c. 76. e. 77. c. Daginvilla, villa in qua manfbs ha- bet Mon. S. Vedafti. 451. e. Dagniacum, villa in p. Lugd. 339» «H 674. d. Dagoberti Digitized by Google ï N DE X GÉOGRAPHiCUS, Dagoberti Régis Eccl. 597* b. id eft,S. Dionyfii. Dagoniacum , villa Eccl. Nivern. Jj8. e. Daher villa, v. in qua przdium habet Mon. Buxer. 388. b. Dalinala, villa in Coin. Empuric 649. a. Dani. 11. d. 13» c 10. c. 3.8. a. 41. d. 53. e. 58. b. 70. e. 71. d. 84. b. 149. b. Vide Normand. Danielis villare in Com. Àufôn. 65 o. e. De Dargon caftellum. 718. d. De Darnago facellum in p. Ruicin. <47. a. Decla , villa Mon. S. Amandi. 474. b. Deenfis Coin. 685. e. 5. Deicoli Mon. m. c. Delphinatus» 305. n. Denzacus , villa Mon. S. Crucis Pic- tav. 40 5. b. 6. Deodatx locus. 130. d. Dervenfe Mon. 6. d. 7. a. «y. a. S. Pé- tri» 64K d. 641. a. «79. b. Dervum Mon. in Trecaflino Com. loi. b. Montier-en-Der. Dervenfes fines. 7.C. Monachi. 679. b. ~S. Defiderii capella in fiodonis villa. 388. e. S. Defiderii Cellula extra & contra portant Nivern. 3? g. d. S. Defiderii Eccl. in Tofciaco villa. ntf. e. . S» Defiderii Eccl. in Vergiaco villa. xx8. e. S» Defiderii porta in orbe Senonica. 4J7- e. S. Defiderias, pert.ad Dervenfe Mon. . 6f. a. Defperiu- we-tote prope Srivagium. 66 f. a. Detfeldonck , villa Mon. S. Bavonis. 6)0. C Ad Deftricios , locus in Aquitania. 13. c. 144. c. Deveta , alod. in Com» Aufon» 650. e. In Deumpalata alod. pert. ad S. Audardum. 716. d. De Devotas fontes prope Mon. S. Pétri Rod. 648. d. Deus intus feu S. Marcelli Eccl. pert. ad fédéra Ucetienfem. 678. d. Diacum prsedium in Burg. 139. b. vicus Die in pago Tornodor. n. Diacus, villa Mon. Floriac 111. b. 488. c. Didineicas, locus in quo manlum habet Mon. Maricol. jyi. c. Dienfe S. Marcelli Mon. feu Fellinis locus. 734. d. Dienfis Com. «98» a. pagus. 697. e. 698. a. Diguntium, villa Eccl. Nivern. 3 5 8. e. Diîla folitaria feu pera , villa in vicaria Bolgacenfi. 713. d. Dinantium. 66. a. Diona , Dionna , Attiniaci pal. villa. 519. b. n. S. Dionyfii capella fecus fl. Agner. 57 t. a» S. Dionyfii caftellum» 469. b. c. 5. Dionyfîi EccK fuper Andram fl. 713. d. in Aquilini curte. 58). c. apud Cellam Gonfinacas. 587. b. S. Martini Turon. Mon. fubjedfa. 497. b. 543. b. in Medriaca potef- tate. 64 5. a. in- Noginanto villa. 48. C. Remis. 39. b. 173. d. S. Dionyfii Mon. 41. b. 41. a. 61. c. 6t. a. d. 71. b. 109. d» *J4- c. 174» d. 377. b. d. 394- C. 397. 401» c« 401. a. 461. c. 463. b. 469. b. 470. a. 499. c. 500. b. 531. c. d. 560. b. 731. Makarii Dionyfii Mon, 559, d. Tome IX, Ecclefia. 17. d. 11. a. 36. e. 44. d. j4. a. 57. a. d. 71. c. 73. e. Dagoberti Régis Ecclefia.. 397. b. Diptiacus, villa Mon. S. Amandi. 474. a. joi. d. Disborch, locus. 553. b. Difiaçus , villa regia. 50;. d. Difiniacus , Difinniacus , villa Mon. S. Germani Autifl*. 353» a. 43$. d. Difangy. Difpargum , villa regia. 39*. e. Diva fl. 11. d. U Dive. Diva, villa in qua quatdam habet Mon. S. Eligii Noviom. $53. c. . «54. c» . Diviacum , villa Eccl. Matifcon. .J4Ç. b., . Divio» Divtonenfê caftrum. 10. a. b. 13. a. 114. d. 151. a. 156'. a. 335. b. 336. b. c. 347. a. 449. b. 569. e. 581. d. 613. e. palatium. 613. e. Divion. S. Benigni Mon. in luburbio caftri. 569. d. e. Divion enfe ter rit. 151. a. Divionenfis burgus. 570. b. Ecclefia. 63. c. pagus, 114. c. 335» b. 336. c. Diusburch. 178-. b. *3<. b. î70. d. e. 596. d. e. 713. . a. c. 714. b. c. d..7i8. e. Deolt. Dolis , villa in territ. Bituric. in vi- caria Brivenfi. 570. e. 571.3.713* . c. d» 714. 0. Doloiâna-fontana , v» Mon. Senonien- fis. 38». c. Domanius , Domenius . villa juxta quam alod. Mon. S. Cucuph. 657. e. Domerii villa in p. Turon. 355. c. Dominica-curtis , v. in qua manfiim habet Mon. S. Vedafti. 451. d. Dominicum, villare in Com. Ge- rundt 557» b» Domni-Apri , v» in p. Albehfî. J73, c. d. Ùomevre. Domni-Germani villa, ibi manfiim habet Mon. S. Manfueti. 389. d. Domni- Martini Eccl. & villa in p. Tull. 343. a. 369. a. 389. e. 553. c. Domni-Medardi villa, ibi aliquid ha- bet Mon. S. Amandi. 474. b. Domni-Petri curtis , v. Mon. S. Pétri Mett. 386. d. Domnoregius , v» Mon. S. Medardi. 416. c. 461. a. Domus Dei , lala olim maledida dida intra muros Turon. urbis. 543. d. De Donadfrancio alod» pert. ad S. Petrum de Condom, 716. b. Donamaria , villa in qua Eccl» habet Mon. Buxer. 388. a.. Donas , villare iff p. Narbon. 4 8 3 . e. S» Donati feu S. Mari* Eccl. in Com. Vienn. in vico Jovinziaco. 675. d. SS. Donatiahi & Rogaoani Abbatia in p. Nannetenfi. 461. a. S» Donatiani Archiep» capella, & Eccl. Brugenfîs. 719. e. 730. a. De Donceres Eccl. & alod. pert. ad Mon. Stivag. <6i, -S. Aibani inGefariis villa. 41 1. e. « Albienfis S. Cecilie. 550. n. 7if. d. S. Marciane. 715. d. e. ■ . ■ S. Albini Andegav. 51. c. 9 J. d. in Guerranda oppido 1 5 ï. c. 1 ri. a. ■1 ' De Amancario in Com. Carcaff. J76. b. c. S. Amaterii in Com» Bifuld. 484. b. ■ S. Ananix in p» Carcaff. 477. c. ' ' ' 1 . S. Andrée , pert. ad S. yEgidii Mon. 166. b. inBaltarga. 6xj. c. in Bergit. pago. 590. a. m Bigaranas. 649. b. in CafteUano villa. 117- d. 150. d. 6ri. a. in Cimaloco. 70). a. in Fenoliatenfî. £49. b. in Lare villa. 117. d. in Limignana civ» <49. b. de Occiano. 705. a. pert. ad Stivag. Mon. «x. d. in Ucetie média civit. «78. c ' S. Aniani Anrelian. aj. e» 1 ■ ■ Anicienfis S; Mari». 564. c 6 18» d. 725. a. ■ Apteniîs S. Mari* & B. Caftoris in Com. Teutberti C. 676. d. e. ' Arauficana. 88. b. S. Florentin «78. e. " " Arelatenfîs S. Stephani. 696. c ■ S. Arnulfi Mett. j 14. d. 364. b. d. 518. a. ■ S. Afcifcli in cacumine Montis- ferrati. e. pert. ad S. Salvium Al- bienfem. 715. d. — SS. Marcellini & Pétri in Bref- fola. 701. e. 1— — S. Marcianas Albieniîs. 7»jf. d. e. — De Marcilionova. 727. d.728. c. — ^—S. Margareue in Àquilinicurte, *— S. Maria:. Vide S. Maria: Eccl. — Maricolenfis. $50. S. Martini, S. Martini Eccl. . Maflilienfis S. Marias & S.Vio toris. 681. e. Matamala in valle Rivipull, 589. d. — — Maurianenfis S. Joh. Bapt. (yt, b. c. — S. Mauricii. 314. n. b. Ande- gav. 464. d. in Campanix confinio. iij. in Saltone villa, iji. a. Tu- ron, 3J4* e» 355. Vienn. 671. b. c. d. — - S. Medardi in Aquilinicurte. 58;. c. pert, ad Belliloc, Mon. 729. b. Capriniacenfis, 639. d. Doncherienfis. 361. n. in Emma villa. 633. b. Noviom. 491. c. 492. d. 597. c. Suelfion. 16. b. — S» Mederici Parif. 110. e. 248. a. 586. c. d, — — Mettenfis S. Stephani. 391. a. — • S. Michaelis in Afperi valle. 649. b. juxta Bertini cafirum. «04. e. Crudatenfis. 96. c. Papiae. 93. b. in periculo maris. 91- d. in Rof- fil. Com. 649. b, in Sauriniano villa. »fi. a. — Mimatenlïs S. Privati. 714- d. — — Monafteriolum ih p. yEduenfi. j8i. c. — — Montis-Albani. 715. n. k. ——De Monte -conilio in Com. Carcan*. $76. c. — — Mofomenfis. 97. a. — De Mofteriolo pen. ad Stivag, Mon. 661* d. — Narbonenfis ac Redenfis. 556, a. 71*. b. Vide SS. Jufti & Paftoris. — S. Nazarii jEduenfis. 415. e. 418. c. 430. d. 454. b. 4% 6. e. 486. b» 584» 670. b. 71 6. C. 717» d. Carcan". 72 j. c. in Narbon. territ. 481. e. 483. e. ■ Nemaufenfis S. Mari?. 706, d. 707. a. 71J. a. ■ S. Neofarii. 727. a. » Niolns , pert» ad Mon. Cor* marii. 461. e. ■ Noviomenfis S. Medardi. $97. c. — t-b-.S. Oliv*, dépend, à Mon, S, Cucuph. 6fj. e. ' S. Opportunse Parif. 106. e* 1 . Parifienfis, 402. b. 642* «» S. Mederici , olim S. Pétri. j8$. c d. « » Parerniaceniù. 69%. C S. Ma- ria:. *99, b^ ■ 1 Patemo in p, Redenfi în fubur- bio Petrapertuf. 477. d, ■ S. Pauli in p. Carcafl* 477. c. 606. b. in Corniciano villa. 445. c. in p. Geruhd. $06, e, Narbon» Vide SS. Jufti & Paftoris. in p. Narbon. 483. e» Virdun. 67. a. '• ■ S.. Peregrini in Com. Bifuld. 231. a. ■ De Perizedo, 718. a. -t>—r S. Pétri. Vide S. Pétri Eccl* Pictavenfis. 170. b. — — Pino in valle Rivipull. J89. e* b. c. in iuburbio cir» 6}}. b, (J4> b« Digitized by Google 7T* Elifau, villa in Com. Carcafl". f7fi. b. Elifaus, villare Mon. Montis- olivi. 443. d. Elnenfîs diœceiîs. 588. b. Elnonenfe S. Amandi Mon. Abbatia. yjfi. b. %66. d. J67. a. in Com. Pabulo. 587. a. Vide S. Amandi. Elva fluviolus. 3553. e. De Elvas alod. & Eccl. 718. b. EIzeda , "villa in Com. Gerund. 357. a. 476. b. Embrecha, villa fuper Rheftum. îJ4-a. Emma , Emme , villa in p. Viro- ' mand. £35. b. S. Ëmmerammi Eccl. Ratifpôn. 4 villa in p. Aurelian. 7*3. a. Fontanaria , term. poffeffionis Mon. Ciixan. «zi. d. Fontanas, villula in Com. Vafenlî. <8i. d. Fontanedus, Fontanetus, villa Eccl. Gerund. 357. a. 4Z4. c. in p. Ge- rund. e. FontanelL Mon. 3. c 4. d. 5. a. 95. d. S. Wandrille. Fontanetus , villare in Mala - valle. 517. d. Fontanidum, ibi occifio fada. 155. b. Fontanidus, villa in qua manfos ha- bet Mon. S. Vedafti. 45 x. e. De Fontanis Mon. S. Genefii. 646. c. d. Fonteclara , v. in p. Gerund. 50*. d. Fontecuberta , locus in p. Sonelie- tenfi. 6xi. d. Fontenetum , villa Eccl. Pari£ 147. d. Fonrinell. Mon. Vide Fontanell. Fontis-clari Mon. in pag. Gerund. 444. c. Forças, villa in Com» Roffil. 647. b. 649. b. Forcheim. 6x. e» curtis regia. 373. e. Forenfîs locus ubi Cellam habet Mon. Infùlx-Barb. 703. a. Forma;, villa in qua aliquid habet Mon. S. Amandi. 474. c. Formigarius portus in Com. Maffil. 68 t. e. Fornelli in valle Rivipull. $8?. c- Fornellos, locus in Com. Aufon. ' «50. a. Fornels, villa in p. Ge* rund. 557. a. Forojulienfîs Comit. 43 t. b. {£4. a* Foruanum, v. in qua aliquid habet Mon. S. Pétri Rod» 648. e. Fortrapa. y 5 8. b» Folianum, villa regia. 415. a. Foflàs , caftrum pert. ad Mon. Montis- majoris. 700. d. Foffatenfè Mon. 7. c 357. e. 358. a. - 495. n. 551. d. e. S. Maur det Foflatum Dragberti in p» Ozom. . 35J. b. c. Foffe prope Stivagiunu 66u e. Foflenfis Abbatia» 61. a. Fragelà , villare in Com. Vofàg. . 38C. d. Fraitipice , infirmis conveniens , pro- pe Stivagium. 663. a. Franca villa in p. TulL 343. b. 3^9. a. jjj. c . Franchonofurd , regale pal. 364. d. Vi- de Franconofurd. Franci , Franchi. 9. c. d. 1 3 . c. 16. b. 20. a. 3 3. c. 41. b. 43. a. 46. b. 48. b« 51. a. f 6. d. $9. 71. C. 8z. b. 178. e. 3j8. b. 731. b. Auftrales. 71. e. Occidentales. 60. e. 7z.e. 7J> e* 77» c d. 79. c. 133. c. Orientales. z8. . » e. Freftis-Agutio. 38Z. c Frétas , curtis in Côm. Avenion» 6% x. b. c. Frevaus , villa Eccl. S. Marcelli Ca* bilon. 3 37. c. Frica», Fricis prope Stivagium. 66t. z. Frifîa provincia. 4t. c. 46. d. 61. b« Vide Frefia. Frifîa, villa fuper fl. Sommam. z)4.e. De Frivalane câfàte prope cœnob. S» Pétri Rod. 648. c. De Frodirto alod. pert. ad S. Saturai-» num Tol.oH 726. a. Frontelli-curtis , v. Mon. S. Vedafti» 45 z. e. Fronteniacus, v< Mon. Si HilariiPic- ■ tav. 450. d. 595. c. Frontenay. Froft , molend. fbper Axonam fl» • 585. c S.Fruduofi Cella, pert. ad Balneol. Mon. 5*7. d. in p. Carcaff. 503. d» S. Fruduofi Eccl; dépend, à Cuxan. Mon. Z50. c. 588. c. 6xo. e. in .' Com. Petralat. 445. c. 476. c. pert» ad Rod. S. Pétri Mon. 604. e. 648. - e> in villa Tauriniano. 117. d. S. Fruduofi villa in Com. Narbon»- 576. c. Frugello, term. ville Monterafô ift p. Gerund. 554. t. De Fruione vallis prope Cœnob. Si Pétri Rod. 648. d. Fuciacus , villa, in qua raanfum habef Eeeee 7*4 EccL Matifcon. 411. e. De Fulcimania vallis prope cœnob. S. Pétri Rod. 648. c. Fuliano , villa in valle Confl. én.b. Fullonicas , fluv. in Com. Roflil. 4o3. c Furonis locus. 304. b. S. Furfei Eccl. Bafil. Peronnx. 16. e. 43. c. 44. a. 77. d. Furtianus (ùperior & minor, vil. in qua aliquid habet Mon. S. Pétri Rod. 648. e. Abianellus, Gabianus, villa- \j" ris Mon. S. Aniani. 4S1. e. Gachiliacus, villa in p. Salmoriacenfi vel Gratianopolit. 540. a. Gaiacum , villa 3 mill. ab Autifliod. diftans. 131. c. Gy. Gaianum , villare Mon. S. Polycarpi in Com. Redenfî. 410. c. Galamerios alod. in Com. Aulbn. «50. d. Galli. 11. e. 13. c. 41. c. 46. c. 171. b. 176. a. 179. e. S. Galli Mon. 84. a. 91. a. Gallia. 11. e. 11. b. 14. c 16. i. 38. c. 46. b. 59. a. 61. b. 64. a. 6%. d.90. e. 96. a. 58. c. m.d. 133. b. 143. b. 15*. e. 161. b. Z79. a. 35?. c. 497. e. 510. c 734. a. Citerior. 143. a. Lugdun. 114. a. 194. b. Mediana feu Duca- rus Mofellanus. 1 19. e. n. fuperior. 47. a. , Galliz. 4. c. 16. b. 31. e. 33. b. 40. a. 41. c. 43. b. 44. b. 49. c. 61. a. 81. d. ut. c. H3. d. 115. a. d. 135. d. 137. b. 140. b. 150. e. 155. d. 397. c. Cifalpinx. tij. b. Gallicans regiones. 136. d. Galli- cum regnum. 7. b. Galliacenfe Mon. 97. c De Galliaco S. Michael. 71;. d. e. 718. d. 5. Michel de Gaillac. Ganda. Vide Gandenfe. Gandavum caftrum. 607. c. Mon* 83. b. Gandavus , Gandenfis portut. 607. i. 630. c. Gandavus vicus , qu6 legia & Scaldis. fl. Confluunt. 615. d. GanJenlè S. Pétri feu S. Bavonis Mon. éij. c. d. fuper Scaldim fl. Ganda antiquitùs vocatum. 6x9. d. . e. 630. Ganfagus minor, locus in Com. Au- lbn. 650. a. Gapincenfe ter ri t. 703. a. Garchiacus, villa in qua manfum ha- bet Mon. S. Germani Autiff. 3 y 3. b. 436. a. Garchi. Gardia , villa Mon. S. Hilarii Car- cafl". 149. d. Gardiola de Alberols , pugus. 657. d. Garecere, locus in p. Bergit. 590. a. Garencia», v. Mon. Flonac. 488. c Garexer, locus ubi varia habet Mon. Rivij>ull. 8c ubi portus. 6$o. e. V. Garecere. Çarmacia, villa in Com. Redenfî.. Garnaria , villare in p. Bifuld. 408. d. Garonna fl. 138. a. b. 734. b. De Çarriguas alod. perf. ad S. Aman- tium Ruten. 714. d.. Garziaica. V. Caziacus. Gaftinenfîs pagus. té. b. 18. a. 43 6*. e. Vide Waitinenfis, le Gâtinois.. Galtinia. 17. e, INDEX GEÔGRAPHICUS. De Gavaredo praedium in Fenolia- tenfî. 649. b. Gaudiacum , villa pert. ad S. Marti- num Turon. 51. d. Gavendonus, v. Eccl. Aurelian.660. e. S. Gaugerici Eccl. Bruxellar. 150.3. Gaugiacus , v. in p Carnot. ad Odu- ram. 446. b. S. Gaugini Eccl. in Com. Gerund. 649. a. Gaviacenfis vicaria in Com. Ceno- mann. 489. c. Gauliacus , villa in Com. Cadurc 450. d. Gaufag, locus in diœcefi Barcinon. 6^6. d. Gedanis , v. coenobii S. Michaelis in p. Virdun. 515. e. Geiflampia, locus in p. Leodicenfi. 513. c. Geius, locus in quo partem prati ha- bet Mon. S. Medardi Sueff. 416. c. Geldulfi-villa in p. Webra & in Com. Reinhardi C. 395. c. Gemblac. Mon. 94. e. SS. Geminorum Abbatia juxta Lin- gonas. 449. c. SS. Geminorum capella extra muros iEduos. 5*4. b. Gemmella , molend. fuper Freder in valle Rivipull. 589. c. Gfcmmeticenfe Mon. 3. b« ix. a. Ju- mieeet. De Genebrerias alod. 7*7. a. Gene- brodo alod. in Com. Cerdan. <5 o. c. Generacum, villa in qua Mon. S. iEgidiï campos te vineas habet. 166. c. S. Genefii Abbatia puellar. pert. ad Eccl. Nivern. 358. d. S. Genefii alod. in diœcefi Helen. 588. c. S. Genefii Cella , donius in rivo Te- • nefi, pert. ad EccL Barcin. 410. a* in pago Carcafl. 506. b. S. iGenefii collum prope cœnobium S. Pétri Rod. «48. c Rederuz. 64». d. S, Genefii EccL in Com. Avenion. 685. d. in pago Carcafl". 477. b. ad Fallium , pert. ad Mon. S. Cucuph. 6 $7. b. in Floriaco, peruadMon. InfuLe-Barb. 703. a. in Gerund. Com. 64?. a. in Laudun. parte montis. 568. e. «39. d. Leuteven- fis. 9t. a. pert. ad S. Petnun Ro- denfem. 64t. e. in Pineta loco , . in Com. Gerund. 604. e. in Com. Roflil. 649. b. in Tapioles, pert. ad Mon. S. Cucuph. 657. b. S. Genefii de Fontanis Mon. 646, c, d. e. Geneftogalus , t. S. Martini Turon. *74« e. Genefiolius , v. Mon. S. Martini Tu- . ron. 497. b. 511.J1. $4). b. Genevenfis Com. 669- e. Genivilùs. -5x4. b. le Génévtis. Genoliacum, villa cum mercato & . portu in p. Lugdun. 3 39. d. 674. d, S. Genovefx EccL in p. Nivern. 781. c Gentiliacus , villula Abbatia; S. Eli- . gii Parif. 402. b. Genuenfis civ. 160. d. S. Georgii Eccl. in p. Belvac 7x1. b. S. Georgii EccL dépend, à Mon. S. . Pétri Carnot. 618. n. St Geraldi. AuriUac. Mon. 139. -d. 171» a. 714. c. 718. b. S. Gtrmà d'Aurillac en Auvergne. Gava-longae, v. in p. TulL 371. a. Gerardi-villa , vicus mari vkînus , ubi Çavalunig*. 341. a« . . Sequaraûiiémracit. 153.0. GravtWf, S. Gerardus de Cairago. fié. e. 717. a. S. Geraud de Cairag en Querci. Gerellas, villa in p. Avaient. 564. a. S. Germani Abbatia in Domni- Mar- ti ni vico prope Tullum. $66. n « *°J- ^« XI7. b. c. 66%. 69%. c d. n. 718» • d. 719. b. Gigni. Gigniac. Eccl. 50. a. in BurgundiaJ 73' C' Gigniacus, villa in Com. TaJanu* Digitized by Google îftDËX GEOGRAPHICUS» tenu", al. Talantenfi. 712. c» S. Gildas Mon. b. S. Gildardi Abbatia, pert. ad Eccl. Nivern. 378. d. S. Gildardi Mon. Vide S. Medardi. S. Gildafîi Ruyenfe Mon» 597. n. Gilmaris , villare in Com. Bergit. 227. ê. Gimenia, villa in qua manfum ha- bet Mon. S» Eligii Noviom. 6;4. d. V. Grimenia. S. Giraldi Mon. Àuriliac. V. S. Ge- raldi. Girgiacum , villa Eccl. S. Marcelii . Cabilon. 337. b. Girundenfe territ. 470. a. Girundenfis Com. Eccl. V. Gerund. Giruni , Girunni-villa in Com. Be- denfi fuper fl-. Mofam. 224. à. 388. a. . Gilàriae, v. in qua Eccl. S. Albani. 411. e. Gifarium v v. Eccl. Ma<- tifcon. 129. a. Giflaldi , Gifloldi mons in p. Segin- tenfi. 5»j. d. Giflat-curàs , villa in qua aliquid ha- bet Mon. S. Amandi. 474. c. Gifna in vicaria Silgiacenfi, villa Mon. Utiç. 489. c. Glan, fl. in dioecefî Mogunc 587. n. Glandonenfis , Glahdonis Abbatia , pert. ad EccL Nivern. 5 $8. d. Gunicus, v. Mon. Auriliac. 478. c. Glonnenie Mon. 422. d. Goda ferra. 6jj. d. S. Godeberta Sanâi moniales. 797. -d* Godelnuaca , Godeliniaca , villa S. Michaelis in p. Virdun. 525. e. Godid, Godit, Godith, Monaôerio 1 - lum in p. Vallavenfi. ; 24. b. 565. d. 59 3. c. Godittus , Cella in p. . Vallaïco. 18 1. a. Gologias, villa in fuburbio Petra- pertufienfi. 231. e. Golorefeum , villare in Com. Bifidd. . 470. e. t)e Gomefindo matella prope cœ* nob. S. Pétri Rod. £48. b. Gondelghem , villa Mon. Sv Bavonis. «30. c. v Gondulfi-villa. fij". a. Vide Gun- . dulfi. Gonfiniaca», Cella Mon. S. Amandi Elnon. 587. b. Gordanes , locus in Com» Aufon» . tffo. a.. De Gordanicis S. Maria: Abbatia, pert» . ad fedem Arelat. 6%6. c. De Gordone, Gordonenfe caftellum. . 717. c. Gourion en Querci. S. Gorgqnii feu S. Pétri Gorzienfe Mon. j9j. b. c. 664. b. d. Gor^oria vallis , pert. ad Mon» S» Cucupb. 6J7. b. Gorni caftrum in Com. Bimld. 470. a. Gorzia. 94. e. Gorzienfe S» Pétri feu . S. Gorgonii Mon. 122. b. 127. e» 118. a. d. ;o;. b. c. 664. b. d» Gothi. m. d. 156. d. 580. e., Gothia. ut. d. 112. b. 165. d» Î74» , d. 213. c 3 57» n » Gotia. 70. c Goiicz regnum. 471. a. 48;. a. , Gozi* vel Hifpanix fines. 554. c. Gothica ripa. 166. c. Gozilonis C. Comitatus. 39;. d. Gozzia , fluviolus in p. Tornod. 344. C. Gneci. 82. a. 19t. e. 193. d. e. «86. c. Gracia. 105. c. Gramruzin Stivagienfi banno. 66 3. b. . Granru. «3. a. Grandevillare in pago Caftrenfî, villa. . JÎJ. b. Grandis campus , alod. in Com» Mel- dico. «4j. a. Grandis campus, villa in p. Vafti- nenfi. 353. e. 436. e. Grand champ. Grandis-rivus , v. in qua manfos ha- bet Eccl. Noviom. 491. d. Grandis-vallis , Grandivallertlè Mon. ih Alfatia. 334. d. 69S. c. d. e. Granfel\ feu Munflerthal. Grania , villa publica. 3 3 5. d. Granias. Granias, villa in p. Cabilon. j 64. a. De Granoleriis EccL 634. n» De Granolhelo caftellum. 728. c. d. Granulhet en Albigeois. Granru. Vide Gramruz. Granfvillaris , locus in p. Calmenz- gowe. 365. a. b. Vaux-la- grand. Graona fluv. 606. e. Grauna, Grau- nus. 710. b. Gratianopoiitanus pagus. 339* e. 674» e. Graviolus , v» S. Germani Autifi» 43f. d. _ S. Gregorii Mon. in Alfatia. 376. c* Munfler-en-Gregoriental. Grimaldi, Grimàuldi - manfiiS) r pert» ad Mon. S. Apri. 381. a. 391. a. Germiny. Grimenda , villa in qua manfum ha- bet Mon. S. Eligii Noviom. 653» d. V. Gimenia. Grinfïo fluv. 7 j j. c. Grunius locus in Com» Gerund* JJ7. c Gruolia villa fiipèr Ligerim fl. J98. e. Grufaacus, Gruflaacus, villa fuper fl» Carim. 598. d. Guaceium, locus in Normannia» 13. d. VaJJay. Gualdonis-cortis. 191. b. De Guallaranis , ai. Quaxaranis alod. pert. ad S. Audardum. 727. a. Gualtercurt, v. in p. Camerac 514. a. De Guarda alod. pert. ad S. iteph. ■ Caturc. 72S. c Guardia , in Madil. Comit 68x. e. in p. Roflll. 647. a. pagus in diœcefî Barcin. 6$6. d. S. Gudila: Mon. 149» b» Guerran, vicus in territ» Venetenfi» 151. b. Guer ronde. Gugulans, locus in Sonelietenfi p. 621. e. Guillacus, v. Mon* Floriac. 488. c» Guilly. . Guinidi ïèu Sarmatae» 292» a. Guiflinum, villa in p. Tornac. 567. a* Guixalenfe S. Felicis Mon. in Com. Gerund. in Jecfali loco. 632. c d. «3 3. b. Gundrecix, v. in p. Camerac. 514. a. Gundulfi» Gundulphi villa, palatium reg. impériale ad Mofellam, una tantùm leuca diftans à Tullo. 337. d. 338. c. 339. n.. 340. d. 415. e. 5*3. e. Gondreville. S. Gundulphi Cella in p» Bituric. 422. e. S. Gondon. Gunringehem , villa Blandin. Mon» 607. d. Guntravi vallis in p. Gerund. f$6, e. Guordans in valle Rivipull. 589. c. Gurgalas , vilk in fuburbano loco. 650. d. Gurgi , villa in qua Mon. S. jEgidii campos & vineas habet. 166. c. Gurgiacus , villa Mon. S. Hilarii Piâav. 4$o. d. 59t. C Courge. Gury , villa Compend. cœnobii. j8f . c Guttalongus alod. pert. ad S. Bene- diâum Caûrenfem. 7*5- c. d» H H Abu n d 1 a c um , T. Mon. Si Germani Autiff. fuper Lige- rim. 373. Ci Hafta, villa in Com. Mafaugo. 666. d. Hadx , vi in qua maniùm habet Mon» S. Vedafti. 4^2. e. De Hadenavile fons prope Stivagium» 66 t. e. Hadertinia , villa in qua manfos ha- bet Mon. S. Bavonis. 630. c Hadis , villa Mon. S. Vedafti. 452. e. Haia , caftellum in p. Turon. 29. e* 47. d. Haidonis caftellum. 282' d. Hatton château. Hainau pagus. 607. e. Hainaus. 550. c. Hainoënfis Com. 514. a. pagus. 5 49. d. 5 j 1. b. Hainou pagus. 549. e* Haines, villa Mon. March. ij2. c Haifèucias pons in Mon. Maricol. y 50 d. Halciacus, v. Mon. S. Amandi. 474. b. Haldini curtis , v. in p. Belvac. 53 4. a. Haldio, villa in qua aliquid habet Mon. S. Amandi. 474. c. Halle fluv. 73 f» c. Harbodi- villa , ibi Eccl. habet Moni S. Vitoni. 383. e. Hardoia > v. Mon. S. Amandi. 474. c Hardolit , v. in Com. Oxim. 489. c. Hariftallium. J26. c Vide Heriftall» Hamas, v. in qua aliquid habet Mon» S. Amandi. 474. c. Harracarii - monafterium , v. in p« Tull. 343. b. 369. b» Halbanenfis Com. 546. c Hafbanicut - pagus* 394. Hafbanium. 61. b. Hafpungowe pagus. 59$. d» Hafteria, locus pert. ad Mon» Val- . ciodbr. 392. c Hatonis-curtis , v» in qua décimant habet Mon. S. Medardi. 416. d. - Ha vérin gi-villa in Com. Hornenfi» • c > : Havernium, locus in p. Leodicenfù' b. Haulinghem , villa in p» Curtracenû** 6$o. d. Heckenghem, villa partim Mon. S» Bavonis. «30. c. Hecmunde Eccl. î ï8. b. Hecna-curtis , v. Mon. S. Vedafti» 4J2. d. Heirogolifa , alod. Cuxan. Monn^zi» d. Hekinius, v. in qua manfos habet Mon. S. Amandi. 474. d. Helemna, villa Mon» S. Amandi»' 474- b* Helenenfe fuburbium. 477. d. jo<. d* Helenenfis Com. 445. c» dicecefisi 6io t n. pagus. 42e. c. 470» e. Helenus fluv. £4*. c rallier. Helna , v. in Com. Roffil. 484» a. de Helna lèdes. 72 j. «. Bine dans la Seçtimanie. Helpra fluv. ^50. dvjft. biHtlprti Helprz fluenta. 549. d. Helui-we, pifeatio prope Stivagium* 66t. a. Hemhoius^ v» in qui manfos habet duos Mon. S. Bavonis. 630. c Hemimberti curtis, v. Mon» S. Eli- gii Noviom. 6f4. c. De Hennas alod. Mon. Stivag. 66x. d» Henné, villa in valle Confi. 2jt. b. S. Heraclii Eccl; 35. b. Mon. Au-» tiflGod. S2. n. Herbodcifterna , V. Mon. S. Vedafti* 452. d, Digitized by Google 7 y* INDE Herenfe S. Mari* & S. Felicis Mon. Abb. y«y. c. Herenfis infula. y«f. c Hères , via prope Stivagium. J6i. e. Heringa in pago Morla, in Flandns villa. 474. à. Heriftallhim pal. 517» «• f* 8 « b « . Heriftallum pal. 54*. 5ΰ« b « Vide Hariftall. : Herlinghen , villa Mon. S. Bavonis. 650. c. Hermentrudis villa , Sequanx portus. /}♦ e « De Hermo alod. 7*8. Hermos, villa in valle Afperi. 631. b. Herfendis alod. pert. ad Mon. Buxer. «14. d. Hertra, villa dependens à Marina prxdto in Com. Maûugo. 666. b. Erthen. Herus infula. yrfy. c Herwini-villa , v. Mon. S. Pétri Mett. 386. d. Hiberi curtis » manfus S. Eligii No- viom. 6if. d. S. Hilarii capella Fagienfis in p. Piftav. 6)4* a * m Vernolio villa. <4f. a. S. Hilarii Eccl. in Cadurc. Com. «95. c. in Gauliaco villa. 450. d. m Laudun. parte montis. 56^. e. «"39. d. 5. Hilarii Mon. in Carcaff. territ. 96. d. 149. c. 7)î» «• 73<- a* 6. Hilarii Pidav. Mon. 430. c 46$. b. 393. Bafilica. 14. b. Eccl. 8. c. 89. e. pufterula. 616. c Hildefîndi villare in Com. Petralat. 648. e. Hildufi-curtis . v. in qua manlbs ha- bet Eccl. Noviom. 491. d. HifpaTii. JJ7. c. 471. b. 480. e. 33*. a. Hifpania. 68. d. 138. b. 174. d. 146. b. 485. a. y 54* c Hitalli. Vide Itali. Hivernalis , al. Hybernalis villa , îbi aliquid habet Mon. Dolenfe 57 1. a. 714. a. Hlotaringenfes. Vide Lothanng. Hocfeldi mons. 6. a. Hœlà fluv. 71 1. b. Homberias , corrig. Plomberias. 333. n. Hon (lumen, $49. e. HoneriacHs , villa in p. Minervenlî* 470. e. Hononheim, villa in Com. Bernard* C in p. Allâcenfi. 376. d. Hornenfis Com. 388. c Horradenfes fines. 391. a.. Horradis , villa in qua capellam ha- bet Mon. S. Apri 391. a. b. Hortafanus, v. in p. Roffil. 647. b. • - Ortafanus. 646. e. De Hortorio , al. Torrerio alod. 7*7. d. Hofa , villa Cluniac. Mon. 601. b. ' c. ejus portus. 601. b. Hofpitale, locus in p. Leodicenfi. 513. c. Hoftadix, v. in qua aliquid habet Mon. S. Amandi. 474. c. Hoftolenlês homines , vel Hilpani. 471. b. 556. a. Hturnum. Vide Turnum. Hubiliacus vicus in p. Cabilon. 337. b. Huethngebem filcus in p. Flandrenfi. 607. e. Hugonis Comitatus in p. Sagintenfî. 36;. d. Hukelebac, locu» in p. Leodicenfi. US- c. < Hulta , villa in qua manlbs habet Mon. Maricol. 550. d. . .. X G E O G R A P H I C U S. Humolarias , villa in p. Viromand* 134. e. loceilus. 605. c. Humolarienfe S. Marix & S. Hune- gundis Mon. in p. Viromand. 134. c. d. « c. 93* à. e. m. b. 111. a. 115. 118. d. 134., n. 144. d. 143. a. Hungri. 17. b. 10. d. Hungaria. 64. a. Hungrinega fontana. 381. ci Hum. 43. e. 49. c. 103. e. Hunni. 7. a. 16. b. 1 36. d. Huomont prope Stivagium. 66i. e. _ Hurd, v. in Com. Bernardi C in p. Allâcenfi. 376. d. Hurus, v. Mon. S. Germani AutùT. 436. b. Hybernalis. Vide Hivern. Hydricus, v. Mon. S. Pétri Vienn. 701. a. S. Hyrenzi Eccl. in p. Lugdun. «74. d. Vide S. Irenxi. SJacobi Eccl. pert. ad S. jCgi-' . dii Mon. 166. b. in Aragozila villa. 131. b. Icauna, Igauna flum. 49f. b. «37. a. b. l'ïonne. Iciodorum in Elaveris ripa. «31. n. Jebinesheim , villa in Com. Bernardi C. in p. Àlfac. J7<» d. Jeclàlis locus in Com. Gerund. ubi Mon. S. Felicis. «31. d. VideGm- xal. Jerra , al. Tenero curtis in Com. Bi- terr. 391. e. Jerufalem, Hierufalem Mon. 505. b. Vide Relbac Jeftabienfis pagus. 230. d. Igeracus, villa in p. Caturc. 441. e. Ilenenlê lùburbium. $06. d. Ilerda. 69. a. Illa-caftra , locus în Brivenfi vi caria. 713. e. S. Imerii Cella, pert. ad Grandi- . vall. Mon. 334. e. capella. 698. e. S. Imitera Cellula in p. Lugdun. 4»«. e. Impurinenfium Com. 443. c. Impu- ritanenfis. 336. e. 337. b. 476. c. 590. a. Impuritanus. 649. a. pagus. 337. b. Vide Emp. Inda Mon. 71. a. Infercatum» villa in Com. Cerdan. 131. a. Inforcadis villa in valle Confl. 117. ■ d. Inforcadus. 611. .b. Inforcatis. 609. c. Infurcatis. 388. d. De Infefta mons prope cœnob. S. Pétri Rod. 64». d. Ingelatus locus in valle Boflo. tfji. b. Ingelheim paiat. 361. d. 387. c. 393. e. Ingelenheim. 374. d. Ingilen- heim. 381. d. 383. b. Engilenheim in pago Nagawi. 316. e. Inglinheim. 38. d. Ingéra fl. 404. a. flndrt. Infula - Galli , Abbatia pert. ad Ni- vern. Eccl. 338. d. Infula montis. pert. ad Mon. S. Al- bini. 97. d. Infula-rotunda in Bilùld. Com. 63 1. a. Inlula-villa in Helen. pago. 470. e. in Roffil. Comit. 117. e. 13 1. c. Infulx-Barbarx Mon. S. Martini. 701. d..7j6. n, l'IJIe-Barke. Interrivos , villa in Com. Roflit, 117. e. Intervalles » locus in valle Confl. 588. d. 611. c. Intervallis in vicaria Silgiacenfi , villa Mon. Utic 489. c. Johanneto , locus in Com. Gerund. 3 57- b. S. Johannis Abbatia Angeriac. j9<î» b. pert. ad Aureliam Eccl. 173. n. g. prope muros civ. 733. d.*de caftro Malalii in Com. Carcaff., feu Montis-Olivi Mon. 37*-. a. b. c in Matifcon. lîiburbio. zz6. d. S. Johannis Abbatiola , pen. ad 5. Benigni Divion. Mon. 370. b. S. Johannis. capella , peru ad Eccl» Auguftod. il y. a. S» Johannis Cella , Aurelian. Ecclefix fubjecta. 660. d. ad BalneoL Mon. pert. 317. d. lùper Caftilioms llag» num. 604. e. ad S. Genefii cccno- bium pert. 647. a. à S. Martini Mon. Turon» dependens. 343. b* juxta Subirats caftrum. 657. b. S. Johannis Avenion. Eccl. «86. e* 687. a. b. pert. ad Avenion. ftdem ^83. b. in Com. Belner.fi. 71 8. a* in Cabilon. urbis profpeôu. 3 17. b. fuper Calblionis ftagnum. 600. C d. Celfinhnenfis. 712. b. in Com- breto villa. 133. e. in DcenS Co- mit. 6ty e. in Empurk. Com* 484. b. in Ercino villa. 13. e. in Matifcon. lùburbio. 601. Mauria- nenfis in confinio Burgundiat. 671. b» in Narbon. pago. 477; c. soi* c. apud Noiolcum. 702- e. 703. av in Petralat. Com. 476. c in Riardo loco. 408. b. Senonen/îs. 3 f. d, S. Johann» Angeriac. Mon. 8. e. in Aufonenft diœcefi , pueli. 319. d m Bonarvallis. Vide Bonzvallis. Lau- dunenfis Partheno feu çromia Mon. 536. d. n. 616. c. 621. c Mai-' lafte in p. Carcan". Vide Montis- Olivi. Reomacenfe. 344. c. in p» Tornotrenfi. Vide S. Marix Ab- ■ batia. De Valle-Segario. 723. c. S. Jean de Val-Seguier , hodie Monta- lieu in dicecefi Carcaff. Johannis pratum prope Stivagiam. 663. a. S. Johannis territ. in Com. Petralat. 611. c S. Johannis villa in Com. Redenfî; 376. c. Jonathes vallis in Com. Bifuld. 470. e. collum. 471. a. Joncellenlè S. Pétri Mon. 713. b. Joncels in diœcefi Biterr. Videjun- ceU. Jordanis fons in Srivagienli .banno. 66). a. b. Jovini - manfus in p. Tull. 343. a. 368. e. S. Jovini Mon. in p. Piâav. 88. d, S. Jouin. Jovinziacus vicus in Vienn. Com; 675. d. Jovo, alod. in Com. Bifuld. éyi. a. Ipra villa. 73. a. S. Irenxi Eccl. Lugd. 339. d. V. S. Hyrenxi. Irenfridi Comitatus in p.Scarm. 37*". a. ■Irinciacus, v. in p. Autiff. 4>>o. b. Iris, locus. 319. c. Ifara fl. 41. d. 322. ç. Ilciacus , villa in qua Eccl. Se manfos habet Eccl. Tull. 333. d. Isdus, v. Mon. Floriac. 488. clfde. liera fl. 118. e. 334. b. foife. S. Ilidori Eccl, in Com. Gerund. éyi. a. bhuelitx* Digitized by Google Vinaelit*,. Vide Sarracem. ïfo^ro , Ifodrenfis Àbbatia in Auguf- tod. Comit. prope Molinas Burbo- nenfium. )49» c. n. Ifeure. îtali, Hitalli. (Si. b. 272.*. 176. â. Italienfes. jo. b. 6j. a. Italia. 8. d. 18. h. '3*> e * î 6 ** A - )7« b. 48. a. d. 4J-. C d. jo. b. J4« e. ijr. b. *8. a. 8*. e. «4. a. 6j. a. «70. b. 72. b. 7î- b. St. e. 82. d. yj. b. loj-c 189. c. 196. a. 17*. d. 174. a. i79« c. 291. c e. 292. a". 294. a. c. 305. a. 3$o. c. 3^9» c. 407. à. 428. b. Itdlicum re- fnum. 63. d. ati. 480. i. **«. e. J jf. e. *7«- a. *86. c. Judaica , villa in qua aHquid habet c<çnob. S. Pétri Rod. 848. e. Judaicu* moris prope Narbonam. $22, a. Judicas, locus in Bifuld. Com. 631. à» Judicii Comitatus. 386. c. Jujuls, villa in valte Confl. ijx. b. 5. Juliani capella apùd Fagiam cur- tem. 6»6. d. pert. ad Ëccl. MatiP- con. 411. é. S, Juliani Cella , à Balneol. Mon. de- pendens. 517. d. pert. ad Helen. Eccl. 206. b. 47). a. in Ro(Til* Comit. 482. è. Turon. 598. 5. Juliani Eccl. in Avenion, Com. 686. e. 687. a. in Blanedas villa. 87. a. Brivatenfis. 86. e. 768. e. 728. c S. Julien de Brioude, in Fonte cooperto villa. 512 c. in Com. Gerund. 649. a. in Gigniaco ' Villa. 712. c. fûper Graonam fl. 606. e. 607. a. in Montanione villa. 426. b. in N amarra. 700. e. in p. Narbon. 483. e. in Siniaco villa. 337. b. in Tauriaco.456. a. Turon, 52. c 598» S99' n. in Ucetiae mé- dia civitate. 678. c. S. Juliani locus dedicatus in heremo, pert. ad S. Pétri Vienn. Mon. 702. à. S. Juliani Pfalmod. Mon. 507. C. 72J. b. S- Julien de Pfalm»di t in dioecefî Nemauf. S. Juliani Mon. Turon. 8. d. 89. d. 90. a. five S. Albini Cellula , Eccl. 598. I99. n. in lUburbio dVitaùs. 722. b. c. S. Juliani Ucetienfc Mon. J 18. a. Juloff , villa in Com. Roffil. 227. e. Jumegium. Mon. 78. d. Juncarix, locus in Septimania. 3» t. b. jonquieret. Juncellenfe Mon. in p. Biterr. 4ÎJ. e. 507. d. Vide Joncell. Juncheriae , fiicus in p. Radenfi. 465. e. Juniacus fifcus in Com. Narbon. 480. e. Jurse filva, 6. a. Jufehfes loci. 691. Ivriacus, v. in qua manfos habet Eccl. S. Mederici Parif. t86. d. S. Juftas EccL in Com. Gerund. 64?- a» S. JufU alod. In Barcinon. dioecefî. 6y6. d. SS. Jufti & Paftoris Ëccl. Narbon. 204. c. 217. e. 320. b. 326. b. 4-21. d. 43*- 4f4« e. 47*. a» 480. c. ac Redenfis. jtj. S. Juftus. Juveniacum oppidum, api. a. Juvt- Juventiacus , v. Mon. S. Vedafti. 4Î*. d. Juviniacum , v. in p. Maaicon. 464. b. Juviniacum , v. in Com. Subftantio- nenfi. 472. a. Juviniacus, feu Juniacus fifcus in Tome IX» INDEX GEOGRAPHÏCiiS. Com. Narbon. 480. e. f jf. e. Juviniacus locus in Coin. Bifuld. 65 i.a. KA B R D A SB M se UM , v. Mon» Clunia'c. 226. e. Kala , Kalenfe Mon. Vide Cala. Kama , alod. in Barcinon. Comit» 65t. b. Kariloci Mon. Vide Carilpcenfê. Karcaflenfis prov. 96. d. Vide Cârcafl» Iterol , caftrum infra cujus terminos alodum habet Mon. & Cucuph» e. De Livrone alod. 7x8. c. Lizinianenfîs Eccl. 616. n. b. S. Loantii feu Lupantii Eccl. 55. H ï C U & Lotharienfis pâgus. jpÇ. d. Lotha- rienfium regnum. 64. a. Lotharii regnum. 11. a. 4t. d. 44. d. 4;. a. 47. d. 71. c. 76. e. 77. a. 88. c» 85?. c. 9t>. e. 9;. e» 109. b. 118. e. iz7.e. 118. a. 1x9. a. 541. n. Lotharium regnum. 17. e. 18. b» Lotharingia. 9. a. 11. b. 58. b. e* 4t. b. 46. c. 48. c. 30. c. 51. c. 3 z. d. 54. c.'d. 61. b. d. 66. b. 67» b. 70. e. 71. e. 73. c. 80. b. 81. 8t. a. 8;. a. m. n. 11t. n» 149. b. 150. c. Lotharingie regnum. 37» d. 61. c. Lothjrienfes, Hlothariehfès> 37. b.c. 38. c. 49. c. ^i* a » 98. a. tfci. a. Lotharii. 37. y. c. Lujfac. S. Luforis Eccl. pert» ad Mon. Do- lenfe. 136. d. Lutanges , v. Mon. S. Pétri Mett. 386. d» Luteria urbs Parifîorum. 147* d. 644. n. c. Lutherha , Luthra , Luterha apud Se- quanos, lèu Lutrenle Mon. in dioe- cefi Vefont. 383. b. c. hure. Lutofùs-moift , v. Mon. S. Vedafti. 43t. e. Lutrenfe S» Deicoli Mon. iti. c. V. Lutherha. Lura , villa pert. ad Mon. S. £gi- dii. 166. c. Luvienfis pagus. 313. b. de Liège, Luxovienfe Mon. 7. e. 114. d. Magnariaftum , Villa in p. Turon» Magnavilla in p. Tull» 345» b. 369» a. 333» a. Magniacum » villa Eccl. Nivern. ubi Abbatia S. Vincentii. 3J8. d. Mag- hiatus vicus. 411. a» Magniacus, villa Mon. S» Germani Autiflîod. 333. c» 436. b. Magnicurtis , villa fuper Axonam» 38t. a. Magnimonteniîs pagus in Burgundia» 346. a. Magnus-mons , pagu. vulgo dicras Mémont prope fanum S. Se» qUani» n. a. Magnifius pagus. 317. a. Magnus-mons , villa Eccl. Lingon. 449. c. Magnus-mons , v. in qua manfum habet Mon. Maricol. jji. b. Magrinus , villa in Condacen/î vica» M na. 478» c. Maidunum Mon. 434. c. Acanosus pogius , ibi Ecd» De Alaimanicas alod. pert. ad S. Steph» habet Mon. Rivipull. 6 jo.b, Maceriacus, curtis in Com. Tholo- mitenlî. 709» a. Maceriar, munitio. 63. e. 190. c. Maizieret. Maceria? , villa feu caftellum in p. Laudun. 330. c. Maceria? villa in Nivern. pago. 333. d. 436. d. Maceria:, vill. Eccl. Parif. 147. c. 643. a. Cadurc. 7x6. c. S. Maimboldi Eccl. Andegav. 16. a. Mainimus , villa Mon. S» Vedafti 43 1. d. Mainnulfi curtis , v. Mon» S. Eligii Noviom. 633. e. Maioricula infùla. 107. c» Mairaco , villa in p. CarcafT. 30k. b» Mairla, villa in p. Magnilîo» 317. a» Maifbodvilla , v. Mon. S. Vedafti. 4Jt. d. Maceriol*, villa Mon. S. Arnulfi Majus-Monaft. prope Turones. 43. e» Met. 383. a. juxta alveum Ligeris» 371» d. 37t. a. Machelum , villa Eccl. PariC 147. d. De Ma lamorte caftellum ripaAgotis. 643. d Maciacus, villa in Com. Oxim. 489. c S. Macra; Martyrium. 139. a. 161. d. 270. b. 316. a. in loco qui dicitur Finibus, Remeniîs parochiar. 307. b. Fimet. Maâapedilii locus prope Narbonam. 3*1. e. Madalaveo pogius in p. Roflîl. fiipra litus maris. 646. a. Madalexum territ. in Com. Petralat. 611. c. Madaftat , villa Mon. S. Pétri Met. 386. d. Madelliacus , villa in qua aliquid ha- bet Mon. S. Teuderii. 690» d. Maderna fluv. 393. a. la Marne. Madernr , villa in p. Piâav. 314. e. 59*. a. Madernus, villaris Mon. S. Aniani. 481. e. Madreja , vel Medriaca poteftas in Com. Pinciac. 643. a. 718. d» De Malavalle alod. pert. ad Mon. Auriliac. 714. c» Malavallis, locus ubi aliquid habet Mon. Balneol. Ît7> d. Malchindus , locus pert. ad Mon. S» Hilarii CarcatT. 149» d. Malediâa fala intra muros Turon* urbis, nunc Domus Dei. 343. d. Mallafte Mon. Vide Montis-olivi. Mallafti caftrum in Com. Carcafli 376. b. Malleacenfe Mon. 8. a. n. Malleola S. Genefii » locus in p» Roflîl. 647. a. Malliacus , villa in p» AurifT. fupef Icaunam. 493* b. Malmundarium Mon. 71. a» Malniacus , v. in p. Auguftod. 6iti n. e. . Maloprufiis locus in p» Roflîl. 647. a. Maioris villa Cluniac. Mon. ntf lo- co. 661. d. Suefliosu 580. a. in To- . lofano Comit. x 3 1 . e. in S. Ve- dafti Mon. 4jj. a. in Venanciaco villa. 7} 6. a. in Verzeliano viila. d. Viennenfîs. 671. b. c d. fub regimine Ecclefîx Vienn. 690. c d. e. Virdunenfis. a,j 8. e. .Ut- gell. 118. b. S. Mari* locns dedicatus in heremo , pert. ad Mon. S. Pétri Vienn. 70». a. S. Mari* Monaft. Aman, xjx.a. Aru- lenfê in p. RoûiL in valle Afp. 137. b. 40t. b. Aliguttodunenfes infra muros. 57). a. b. Bonxvallis pueU. prope Thoarùum. 654. b. Buxerienfe. 1x4. b. 387. b. Com- penoïenfe. 41. c. 558. d. 585. b. c. CraiTetue. xji. c. d. ti8. a. 4y 1. b. 7x5. c Dolenfe. x3<. b. 570. d. e. 714. b. c. d. S. Marix Fa- bricatx ( hodie la Daurade Tolof* )* 7x6. a. Favemiacum in p Por- tenfi. j9x. c. d. Floriac in p. Au- relian. fuper Ligerim. xxt. a. X2*\. b. 636. a. b. 660. a. in HerenS infula. %6%. c Humolarienfè. 1 34. c. d. 6xx. d. 6x3. a. 6x7. d. Ma- .ricplenfe. jjo. d. jïi. b. Mauri- nian* vallis in p. Vadinfi. 146. e. 547. a. Mofom. 239. d. 732. d. Paterniacenfê. 667. a. c. Piûav. • il 8. e. Prumienfê. 400.- b. 548. b. c. Pfàlmodienfè. ^07. c. Kco- maenfe. 344. c. Rivipullenfè. xix. e. xx9. d. 589. b. c. 649. d. e. 6jo. a. , , Marfilia , Marfiliacenhs Comitatus» 697. b. c. Marina, Abbatia prope Trajeâum ad Mofam. 396. c. S. Pétri prxdium , in Comit. Mafaugo , Prxpofitura olim Remigiana. 666. b. n. Mer* ■ f m * A Marfo. 9. d. 99' c. caftrum in p. . Andegav. Marfonum. 31. n. k Marfupia , villa ccenobii S. Michaelis in p. Virdun. fij. d. Marfiipius fluv. 525. c. „ „ Marthunheim, villa Mon. S. Gre- . gorii. $76. A. S. Martialis Sichrînaci Cella. Ç4Ç. b» S. Martialis Mon. 93. c. Monachi. Martigmacum in p» luron. %\. d. Martigus locus , ibi aliquid habet Mon» . Montis-maioris. 700. d. . S. Martini Abbatia ^duenfîs. 564. b. 606. b. c. Amberta in p. Rodanenfù . 68 t. b. Athenacus diâa cis Arar. 674. d. in Bifuldun. vel Petralat. Gomitaru. ïJ7. b. in Campellis. 247. c. in S. Martini vico ad Mo- . fâm. 399. a. n. in Matifcon. fub- urbio. %t6. d.. extra Nivernenfes . muros» 358. c. Turon. 545. b. 7191 d. e. . . S. Martini Abbatiola , pert. ad Can- locenfe Mon. 670. e» S. Martini de Belloçaflo alod. pert» ad S. Petrum Muflîaeenfem. 716. b. S. Martini capelia in Caftro-forti. 13g. c. in Cancellis villa. 711. c. . infra Dolis caftrum. 71 4» a « m . Grandi-valle. 698. e» in Marois. 645. a. Turonibus prope caftellum. . 544. a. S. Martini caftellum, caftrum Turon. $74» b. c.d. 575. e. 710. c. 711. a. S. Martini Cella Alamunto in Com. Wapinco. 700. d. Aurelian. prope murutn civitatis. 660. d. in Bifuld» Com. 476. b. in Catafabricx loco. . <47. c. in Co n fl uente .Com. 647. c. Crevenfis , Ecclefix Aurelian. ûibjeâa. 660. d. de Firminiaco, Tome IX, pert. ad Mon. Infûlx-Barb. 703. a. jn Forenfî. 703. a. ad Fullonicas fluv. 408. c. in Gerund. pago.410-. a. Regniacus in p. Matifcon. 601. . a. b. S» Martini Cellula fuper Lampium fluv. 443. d. Ecclefix Noviom. fùb- . jeâa. 491. d» S. Martini Clauftrum in Dolis villa. 57i» ?.. S. Martini Eccl. de Argentona , pert. ad Mon. S. Cucuph. 6^7. b. Ar- mentarienfis in Comit. Impurit. 649. a. juxta Arpentonnam fluv. pert. ad Eccl. Barcin. 410. b. in Aufbn. Comit. 232» b. 506. e. perr. ad Buxer. Mon. 114. d. in Clerano villa. 117* à. 2fo..d» 588. c. 609. c. Cuxanenfî Mon. vicina & fub- jefta. 620. e« 621. di in Diviaco villa. 345. b. apud Dornatiacum. 19. c. ad Fallium > pert. ad Mon. S. Cucuph. 657. b. pert. ad Guixa- lente Mon. 633. b. fuper Lampam fluv. 576. c. in Lovingo villa. 411. e. in Luco villa. 19. d. in Man- nonicurte. ^16, n. ad Marianum, pert. ad fedem Ucetienfem. 678. d. in Matifcon. pago. 411. d. in Ma- tifcon. fuburbio. 6oi. b. in Mer- bechia villa , in p. Scarpon. 378. b. in Monafteriolo loco. 676. e. in Monte-fèrrato. 650. d. fuper Mo- fàm. 553. d. in Namarra , pert. ad Mon. . Montis-majôris. 700. e\ in Nivernenfî fuburbip. 347. e. n» c 348* a. pert. ad Regulx Monaftv 734. e. in Refbacis villa, in p. Lau- dun. 41$. a. in Roflîl. Com. 484. a. 649. b. in Trapas villa. 4; 5. a. Turon. 8. b. ty. d. 19» a. 30. c. 3*. b. 46. a. 49. b. d. î3.c. d» 54. c. $%, b> 349. d. e. j$o. 359. c. 541. d. J44^ e. J7i> A. J7*. b. c. J73- e. J74« b. $7$. c. 707. e. in Valle^vetere loco. 594. n. 680. d. 710. b. pagus. 142. n. 181. a. 226. b. 412. d. 413. c. 474. b. 524. bi çtf y. d. K91. a. $93. c 602. b. 6otf. e. 660. d. le Mâconnoir. Matriniacenfe prxdium prope Floria*; cum. 107. d. Matriniacus, v.>in qua manfbs habet Compendienfe Mon. (34. b. Matriniacus , v. Mont Floriac. 488» c. Marigny. Matrifcus> villa Mon. S. Germani ■ AutiiTiod. 436. b. Matrona > Cella in p. CarcafT. 466. a. Matrona &. 43. à. 48. a. 59. e. 247* c. 283. c. 327. d. 624. n. g. la . Marne, Vide Maderna & Materna. Matuga, villa in p. Catalaun. 62. b. c. S. Mauri Cellula fuper Ligerim. 358»' a. Mon. in Andegav. pago. jji.e. Mauriac'um > villa Eccl. Parif. 147» d. 643. d. Mauriana , Maurianenfîs S. Johannis Bapt. Eccl. in confinio Burgundix. 6^72. b> c. Mauriani. 672. c. d. S. Mauricii Abbatiola in fuburbi* Noviom. s97- b. c d. Cellula. 492. d. S. Mauricii Eccl. 314» n. b. Andegav» . 464. d» in Campanix & Arduen- nx fîlvx confinio. 125. d. in Sal- . toné villa. 251» a. Turon. 354. e» 3Jf. Viennenfîs. 671. b. c* d. S. Mauricii Mon. Agaunehfe. 693.^ . c. Paterniacenfê, quod w* ' S. jEgîdii in valle Flaviana , in p. Nemauf. 161. d. &feqq. 184. c. n. 198» d. 100. b» d. 71 j. a. 1 iEthicenfè. 718. e. > Agaunenfe S. Mauricii. 693» ■ S. Agricole Abb. pert. ad Eccl. Nivern. 3 5 3. d. 1 Albienfe S. Salvii» 715. d. * S. Albini Andcgav. 19» d. 30, c. 89. d» 91. c» 97. d» » » Alciacenfe. 10» n. ■ - Alfa in p. Atoarienfî. 419. c* . 419' à. » ■ S. Amandi Elnon. 83. e. 91. c. 473. d. $07. c. 166. a. 167. a. 587. a. b. Mareol. 541. b. Nan» tuac. 6%y. b. c. d. *■ S. Amantii Abb* pert. ad Mon. S. Vitoni. £4. b. 139. a. 383. e. 384. a. • S. Amantii Ruten. 714. d. e* 718. a. c< >i ■ Amberta Abb. S. Martini in p. Rodan. 681. b. n. ■■ Analelbergenfe. 385. a* ■ ■ Andelei. 438. d» ad Sequa* nam. ' S. Andochii Auguftod. 487. n. Î73. b. '■■ S. André* Abb. infer. Vienn. 671. c. » S. Andréas Bonar-vallis» Vide, fionat-vallis. in p. Rufcin. 646. d* ■ Angeriaccnle S. Joan. Bapt. 8. e. 196. a. b. > -Aman. Abb. pert» ad Eccl. Arelat. 686, c. 'i > Anianenfe S» Salvatoris. zta* a. 617» n. 7»î» a. in dioec. Magde* Ion. S. Aniani Aurel. 143- c. 3*1. a. b. 461. d. 519. b. iio. a. b* in territ. Narbon. 481. d. .. 1 S. Antonini de Fredelefio» 716» b. in Rutenis. 7x6. d. 717. e. ■■■ ' S. Apri Tull. 333. d. e. 340. d. e* 365. & feqq. 370. . d. e. & feqq. 378. d. e. & feqq* 3?o» c. 399. a. i%6. n. ■ ' Aquas Curtenlîs Abb» 666. n. ■ Arlucum ad fl. Siagnam. 141» c. n. ,1 S. Arnulfi Mett. 364. d. 366* b. c. 379. e. 380. a. 382. e. $25. d* ■ Arremarenfe in p. TricafT. 4*9. d. 4*9. d. ■ Àrulenfe S. Maria: in p. Ruflil. 148. d. *)7. b. \n. n. 408. b. ■ ■ Athanacus , Abb. S. Martini cis Ararim. 674- à. 1 1 . ■' S. Audardi Montis» Albani. 711, e. 7x6. d» 717» a. b» 1 ■■ S. Audoëni Rotomag. t i» b» ■ S. Audomari. 119. a. $87. e. • S. Augendi in Iureniîbus locis. 69%. n. ■ Augienle. 60. e. Vide Auva. ■ » Auguftodunenfè S. Maria; & S. Andochii. 573. a. b. < " S. Aviti. 660. d. . Aurelianenfe S. Aniani. 461. d, 119. b. 1 io. a. b. 1 ■■ 1 Auriliacenfc in p. Arvernico. ii. d. \i9. A. 144. b. 171. a. 478. c. 714. c. 718. b. ' ' Aufcienfe S. Urentii. 7x6. b. 1 ' Autifliodorenlê S. Germanù 43 1. b. 447. c» I Auva. 114. d» Vide Augienre» " Balmenfe in Burgundia. 1 40. a. n. puell. àd fl. Dubium. £691. n. in Iureniîbus locis. ibid. virorum apud Sequanos. 69X. n. 718. d. ' ■ Balneolenfe S. Stepliani. 118. a. 480. e. 1x7. b. c» ijy. d. «00. b. 6041 b. c. di 3. d. II S. Bartholomxi PariC 644. d» prope Remos. 635. a. S. Bafoli in v» Virziaco. 11 y. d. 171. c. 619. b. c S. Baudilii in dioec. NemauC 7»f. a» — S. Bavonis Gand. 8j. b. 17$. n. 61 $. c d. 619. d» e. 630. 1 fielciacum. 489. d» 1 ' Bellilocenfe S. Pétri in p» Le- movic. 416. e» ffii» a. 714. d. 719. b. c» in p. Torinenfi luper fl. Dordoniam. 441. c. »- • S. Benediâi Abb. infra caftrum S. Martini Turon» 574. d» n. ■ » S» Benediâi Caftrenfe. 7x1. A. 7x6. a. Floriacenfe. 138. b. 488. b» 631. b. c. d. 636. a. b» 705. b» Vide Floriac. Salenfe. 141» a. b. ' 1 ' S. Benigni Divion. 335. b. 403. n» 449. b. 467. b» 169. d» e» 581. d. ■ ' S. Bertilia*. Vide Mareol. — — S» Bertini. 93. d. Vide Sithienfè. ■ 1 ■ ■ Befiienfe. 155. e. in p» Atoa- riorum» 449» c» — Bifbldunenfe S. Pétri» 608. b» c. d. 614. a. 1 ' Blandinienie. 70. d. 75. d. 80. a. if 3. e. 1 j y. a. 175. b. n. 607» b. c. 613. b. 6x9. a. b» 1 Blefènle S. Launomari. j66, b. c ■ Bobienle. 171. b. 173. a. ■ ' ■ Bodonis - Monafterium in Vc* fago. 5 if. c. " ■ Boiue-vallis puell. prope Thoar- tium. «31. n. 633. d. «34. b. ■ Braiacenie Salvatoris luper Se- quanam in p. Senonico. 35» c 6xt. b» c. .1 1' Brivatenfe Si Juliani in Ar- vernia. 718. c. ' Bronienfe. 113. b. 1 ' Burgidolenle. 11. m ' Burgulienle. 9. b. — -p- Buxerienfe puell. in diœcefi Tull. 1*4. 387. d» i ' i 1 Buxiolum , dépend» à Trenorc 114. b. Buxoilum. 5* j. d. ' ■■ Cabilonenfe S. Marcelli. 313» a. 3 37. a» b. n. ' n 1 1 S. Csecilia» Montis-ferrati. 141. b. in dioec. Urgell. 416. a» Calenfe. xi. a. 4t. d. 137. a. ' " Calmeliacenfe S. Theotfredi» 697. d. e. 698. a. ■ Cantogilenfe S. Marcelli apud- Arvernos. i9x. e. 194. b» c. d. n» 1 t S. Caprafii Agennenfe. 7x6. d* ' S. Carauni Carnut. 108. c. » ■ ■ ■ Carilocenfe S. Stephani in p« Matilcon. xx6 t d. 313. a* 315» A* 601. a. 670. e. 67 t. a. ■ 1 " Carnotenfe S. Pétri. 6x8, ti» 611, b. ■ 1 Carrofum. xr. d. Caftrenfe S. Benediâi & S* Vincentii. 7x1. d. e. 716. a» Caunenfe S. Pétri in p. Nar- bon. 503. c 581. e. 7*7. c* I C U S» fS} Celfinianenfe. 131. e. 133» a» 16t. e. 711. 1 Centulenfe S. Richarii» 146. a» 414. b. 638. a. b. — — S. Clementis Abb. in fuburb. Matifcon. 1x8. e. ■ S. Clementis Auriliac. 478. c. > Clingenfe in dioec. Spirenfi. 103. m 1 S. Clodoaldi Abb. 147. b» ■ ' Cluniacenle S. Pétri in p. Ma- tifcon. 8. a. c. 21. b. d. 43. e» 48. e. 50. d» 73» c. 87. c. 88. d» 99. c. 91. d. 95. a. 116» c. 144. b. 217. b. c. né. b. 145. c. 161. b. 176. d. e. 577. a. d. 590. c. d» 594. n. 601. a. b. 603. b. 606. n. 691. n. 693. e. 694. a. b. c. 696* a. c. e. 700. b. 710» c 711. n* 718. e. 719» b» 1 1 1 S. Columbas Senon. 16. c. d» 17. a. 33. a. b. 34. b. 40. 43. c. 44. a. 51» a. 9.6. b. 437. e. «57» a. b» — 1 Compendienie S. Maria; ac SS» Cornelii 8c Cypriani. 531. c. d. 533» d. m. a. d. i$9. a. ç jy* c. e» 11i> n. 118. d. j8f. b» Conaldum, dépend, à Trenorc* 593. c. Condomenfe S» Pétri. 7x6. b.' - .1 Conquenle. 714. 7*8. a. ■ ' Corbeienfe in p. Ambian. 41» b. 110. C. 493. d» ■ n Corbiniacum in Coin. Laudun* joi. c. d. Î04. c. Cormaricenfe» 46t. d» « . SS. Cornelii & Cypriani Cotn- pend» i%x. c. d. 535. a. 558. dt S%1. b. C. ii Coda Abb. Vide Cofla Cella. ■ . ' i S. Coûnetis Abb. 570. c. - Coxanenfe S. Michaelis & S» Germani in dioec. Helen» ijo. b* 417. c. 6x0. c. d. e. n. V. Cuxan» ■ 1 ■ Craffenfe S. Mariât in Com» Carcaff. 131. c. 451. b. 477. a. 491. n. fo6. a. 71J. c. .. ' ■ Crifpin Abb. luper fl» Hon* 594. e. ■ S. Crifpini Sueflion. 438. b. ■ m i- ' S.Crucis Gangogicenfe. 660. d* Piftav. 404.. d. 433. e. ■ i i ■ Crudatenfe S. Maria: in Com* Vivarienlî. 961. c. d. 671. e. 686. c. m Crux S. Audoëni. 461. a. 536* ■ Cubarienfe in Com. Redenfi. 471. a. 480. d. m. e» 1 • Cuciacenfe puell. in Coffl. Ar» vern. 348. a. 358. d. m S. Cucufàtis prope Barcinonam* 616. c» . i ' Curpetralenfinm. <77> a. 1 1 Cuxanenfe S. Michaelis in vall4 Confl. 1x7. b. 588. a» b. Vide ■ GoXan. .. -S. Cypriani Piâar. 8» e. 9. b. 118. e. 90. e. ■ 1 n S» Deicoli-Lurrenle. m. c ■ ■ DerVenfe in Com. TricafT. é. d. 7. a. 65» a. 101. b. S. Pétri. 641+ à. 64X. a. 679. b. — »— Dienfe S. Marcelli , feu FelU* nis locus. 704. A. ii ■ S. Dionyfii. 41. b. 4L a. 61, C 61. a. d. 71. b. 109. d. 154. C 174« d. J77« !>• ainanni2; 465. d. — Montis-ièrrati. 241 b. Morbacenfe in Allatia. 329. u Morzellenfe S. Gudite. W c. A. Mofomenfe. 97- »• Mo&mi 239. d. S. Maria:. 73*- ^ Muflîaeenfe S. Pétri. 7 i6 « »• fc d. 727. b. 728. b. — Nantenfe in dicte. Conftanûenfi. joi. n. in Rutenis. 7M- ^ ? l 7' c * — Nantoadenfe in p. Lugd. 4'*' & 674. e. Nantuacenfc. 339. e -^^* mandi in Gom. Trahefino. 61). n. c. d. Nigella Abb. S. Pétri- »47- c. Nobiliacenlè. 8. c. ftu e« 5*7» n. b. Nobiliacus. 4?î- b. <3 1H Noviomenfe S. Eligii. 397. b. c. 655. b. 654. b. - Offonis-villae S. Leodegarii in p. Portenfi. 391. c. d. ■ Orbacenfe. 38. c. d. •*— S. Pancratii Abb. pert. ad Eccl. jEduenfem. 584. e. — Parilîenfè S. Bartholomari 8c S. Maglorii. 644. d. S. Germant. 49S- d. — — Pater niacetofe S. Maria; , &c. 667. a. c. n. b. 691. n. e. *—~S. Patricii Abb. intër fl. Lige- rim & Alericum. 558. d. — S. Pauli. Vide S. Pauli Monaft. «■i-^-Pefforenfè in Anglia. 6xx. c. ir. •«« — S. Petfi. Vide S. Pétri Monaft. ——S. Petrufii Abb. in Morvanno. 3 j8. d. •— S. Philiberti Trehotc. 677. b. c. Vide S. Filiberti. Piftavenfe S. Crticis. 404. d. 433. e. S. Hîlarii. 436 c. 465. b. 595. a. C. S. Pétri otim puell. 63X. d. S. Radegûndis. 405. e. S. Trinit. puell. 611. a. (551. a. ——S. Polycarpi in p. Redeflfî. 4x0. 'c. 445. b. 600. b. •1 S. Pontii Tomerienfe in p. Nar- bon. 391. c. d. 7x4. n. 1 — Pratenlè S. Germani. 556. a. b. — — Promia-, feu Laudun. puell. 533. d. n. — Prumienfe S. Salvatoris & S» Maria;. 47, d. 71, a. 400. b. 516. Î48. Pfalmodiénfe S. Juliani in p. Nemauf. 184. n. 507. c. 7x6. b. Pulchrada in dioec. Lingon. 403. n. •— — Pultarienfè S. Pétri in dioec. Lingon. 8*. e. 185. d. 186. b. Ï87. c. • > S. Quintini in Monte jùxta Pe- ronatn. 735. b. in Infula in fl. Somenz. 36. c. 640. d. 649. n. b. '—S. Radegûndis Pidav. 9. a. 404. e. — ^-Regulz ad Garumnam, S. Pé- tri. 734. a. e. S. Remigii Remenfê. 63. d. 66. t. 140. c. 178. c. 384. c. e. 387. b. 191. d. 196. b. 530. a. d. n. 531. c. e. 605. e. 616. a. b. 611. a. b. Si 7. c. 614. à. 666. Sehoru apud Vallilias. 33. b. c '— — Reomacenfe in'p.Tornod. 344-c. »- Refbacenfe S. Pétri in p. Mel- denfi. 15. d. n. 147. 415. n. 503. b. t S. Richarii. 41. b. 58. b. 70. e. 146. a. 638. a. b. Vide Centul. '— — S. Riârudis Marchian. 640. a. b. * Rivipullenfe S. Maria* in, Corn. Aufon. 69, ut. d. Z13. b. 119. à. 589. b. c. 649. d. e. 650. a. 63 1. c. — Rodenfe S. Pétri in Com. Pe- trala't. 141. à. 146. a. 600. 603. n. 604. 611. b. c. 63$. n. 648. 7x5. c. fc— Romanenfe SS. Pétri & Pauli in Com. VPaldenfi. 691. e. 691. à. 693. d. e. n. 694. — -S. Romani Autiffiod. 135. d. r 1 S. Rufi Abb. in Com. Aveniôfi. 683. e. 684. a. 686. e. 1 Rutenenfè S. Amantii. 7x4. i. 7x8. c. S. Saturnini. 7x4. d. — Ruyenfe S. Gildafii. 597. n. Salenfe S. Benediâi. I41. — — - Salmurenfe. 33. d. - Salonenfe in p. Salnenfi. 377. c — — S. Salvatoris Abb. pert, ad Eccl. Niyern. 358. d. Tçme 1X\ S. Salvatoris Alfenfe. 419. d. Anian. iyz. a. 7x5. a. Braiacenfe. 6xx. b. c. Figiac. 7x4. b. c. Prum. 400. b. 548. b. C. Vahrenfè. 7x4. d. 7x8. a. <— S. Salvii Albiehfê. 7x5. d. — Sargienfe. 644. n. c. — «-^S. Saturnini de Caurofa Àbb» X47. b. — S. Saturnini in Carcan*, territ» x49. c. in Rutenis. 7x4. d. 7x8. a> Tolofanum. 7x6. a. --^•S. Savini. 578. C. — Saviniatenfe S. Martini in p. Lugd. 339. e. 4ix. c. 6x5. a. 674» e. 703. e. 704. a. 736. c. — Saxiacenlè in dioec. Autifl*. 1Ï1. c. — Saxonis-fontanaeirt dioec. Lingon. 403. h. — S. Sebaftiani. Vide S. Mèdardw — SénonenfeS. Columbie & S. Lu- pi. 457. e. 637. a. b. •— Senonienfe S. Maria; &S..Pettî in Vofago fil va. 381. b. ^-^S. Sequani in p. Magnimontenfî. 346. a. — — S. Servatii Abb. in Traiecto fu- per Mofam. 541. é. 546. b.c. — S. Sigirani. 145. b. Sithienfe. zo. n. 70. d. 71. a. 7X. c. 73* a. 74. c. e. 7%. 76. c. 78. 79- ixo. 146. a. 147. b. c. — — Solemniacenfê. 198. e. 199» a» fupèr fl. Brivanciim. 441. c. — — Soliacenfe S. Maria:. 7x7. c. Soricinente S. Màriz. 71 3. c. Stabulenfe. 63. b. 71. a. 114. a. 373. t>. 376. b. j 17. b. 513. b. — S. Stephanî Abb. in Noviom. ftiburb. 597. b. c. d. 653. d. ' ■ ' S. Stephani Bàlnéol. in Com. Bifuld. 480. e. 517. b. c. jjy. d. 600. b. 604. b. c. Carîlocenfe in Com. Matifcon. 6oi. à. b. 676. e. de Cauciaco. 46 t. a.. » 1 Stivagienfe S. Pétri. 65i. c. d. 66 i. a. — Stradenfè. 144. d. 145. b. — Suefllonénfe S. Crifpini. 438. b» S. Màriz puell. j 80. à. 66j. c. d. S. Medardi. 416. b. 460. b. 581* n. S. Pétri. 379. d. è. j8o. 2, — — Sueftria Abb. jxtf. b. i— S. Symphoriafu Auguftod. 153. t. '5^x. e. $63. a. in Landiniaco. 449. c — — S. Theodèrid prope Remos. 3 f, c. n. 1x9. b. 3x7. c. 634* 4. — — S. Theotfiredi Calmeliac. 697, e. 69t. a. -i— S. Theuderii in territ. Vienn, tôt. a. 679. b. 690. 'c. d. e. >— S. Throèfii Abb. péri, ad Eccl. Nivern. 338. d. '— — S. Tiberii in dioec. Agathenfi. 3x0. c. 7x5. b; • S.Timothei Abb. Remis. 240. d. ■ Tolofanum S. Saturnini. 7x6. a. • Tomerienfe S. Marne &c. in p. Narbon. j8x. c. 383. a. b. J9W c. d. nn. 7x4. n. 7x3. b. c. — — Tornodorenfe S. Michaêlis. 641. h. — Tornutiùm in p. Cabiloh. 180. d. 411. e. 413. c. 448. c. 3x3. d. e. 3x4. a. d. 3*5. b. 393. Î94- '6x6. b. 633. n. b. 677. 697* nn. Trajeâenfe S. Servatii. 346. b. c. — ^-Trevirenfe S. Maximini. 314. d. — S. Trinitatis Fifcan. ix. b. Pic- tav. puell. 14. c. 6x6. a. c. 631. a. •Trucinenfe ad Legiam. ïff, a. I C U S. 7^ — Trudonenft. 8j. d. 91. b. 119. n-, ijo. c. •1— Tullenlè S. Apri. 316. n. a. — — 'Turonenfë S. Juliani. 398.7**» b. c. S. Martini. '313. e. 340. b. 57i.d.Majus-mona(t. 571. d. 37x.ai Tutelënfe S. Martini in p. Le- movic. 57S. 580. 399. b. c. — Vabrenfe S. Salvatoris. 353. ru 58X. c. 7x4. d. 7*5. a. 7*7« c* 718. à. b. ^— Valciodorenfe. 92. b. ' ■ S. Valerianî. 5x4. a. 565. 593-, a. c. Vide Tornutiùm. - i — De Vaille - Segario S. Joannisi 7**. c. — — Ucétienfe S. Juliani. ji8-. a. ''— S. Vedafti 49. b. 6x. d. 74. c. m. d. e. 451. b. ^— S. Venanoi Abb. Turoh. 374. d. Vérgiacum in p. Auguftodun» ij t. a. '—— Vernoduprehlc S. Laurèntii. 318» à. n. b. — — De Viancio S. Eugenii. 715. d» — Viennenfe S. Pétri. 689. d. c. 70t. a. — S. Vincentiï Caftrenfc 713. à. e. Fabricati. 7x6. d. Laudun. 83» b. 639. a. b. 730. b. Magniac. 358. d. Parifienfe. Vide S. Ger- mani. ——S. Vitoni Virdun. 93. c. X38. (b 383, c» — - Vivarium Peregrinorum in Alfa- tia. 3*9. c. 33J. c. Vide Morbac» — i»S. Vivendi in territ. Auguftod. 131. b. Vizeliac. in Avalenfi p. 8z. eV 176. d. 105» c. 118. c. **J. bi 241. b. 143. a. — — S. Volufiani. 7x6. b. Urbionénfe. 306. a. V. Craffenfe. — — Uticenfe S. Ebruffi. 13. d. 13* a. S. Pétri in Com. Oxim. 489. b. — S. Walarici in Com. Witmauk 41. b. 79. e. 147. xifi. e. %49. a. 35 t. n. d. Monaftériolum caftrum fuper mare* 65. b. 93. n. 147. b. d. e. Mon- treu'il. Monaftériolum , Eccl. In p. jEduenfî. 381. c. Monaftériolum , locus pert. ad Ecch Aptenfêm. 6*76. e. Monaftériolum, Mon. prope Sagien- lem urbem. 106. c. Monaftériolum, villa Floriàc. Mon. 488. c. T. S. Germani Autifl". 333. à. 433. i. Monafterium Pelagi , locus ih quo capellam habet Eccl. Matifcon* 411. e. Monciacum przdium, V« in dioecefi Parif. io<. d. Mouchy-le-neuf. De Monefterio caftellum. 7x8. d. MoHeJlier en Albigeois. De Mongio alod. pert. ad S. Audar- dum. 7x6. d. Mononis villa , v. coenobii S. Michaê- lis in p. Virdun. 5x5. e. Mons, villa in p. Cabilon. 464. a. Mohs, villa in p. Lugdun. 339. d. 674. d. Mons, v. Mon. S. Martini Turon. 3 50. b. 497. c. ji 1. e. Mons , v. in qua colonicas duas ha- bet Eccl. Matifcon. 411. d. Mons, villa in p. Miledunenfi. 343* c. 374. e. 71t. a. Moils-acatus , caftrum in dioecefi Bar- iin. 637. e. Mo'ns-agùtui. 656. e. Mons-aéutus , v. ih Com* Bifuld* 470. e. Hhhhh Digitized by Google 7*5 Mons-Albanus , oppidum ad Tarnim fluv. 115. n. ejusd. loci Eccl. 715. n. k. Mons-Auriolus , villare in p. Nar- bon. 48;. e. Mons-Belicardus. 69t. n. e. Mont~ Beliard. Mons-Callau. 89. c. Wons Caftri locus. 98. a. Mons-Catanus, locus in diœcefi Bar- cin. 6^6. e. Mons-Chalus» 34. a. Mons-Falconis. 189. e. Mons-Futarius , pert. ad Mon» Do- lente. 236. c. Mons-Jovis. 61. h.Montjou. Mons-Major, locus five Monaft. S. Pétri. 700. c. e. Mons-major , Mufcarius di&us, ter- rit. in Com. Petralat. 611. c. Mons S. Marias in p. Tardan. 97. a. 186. d. J17. d. 730. d. n. Mons-Martyrum prope Parifios. 107. a. ^45> a. Mons S. Michaelis in periculo maris. 5. a. i). d. 95. d. 619. b. Mons morencius , v. in qua molend. habet Mon. Brajacenfe. 6n. c. Mons - niger , v. in Com. Berged. 251. b. Mons-niovinus , t. in Com» Oxsm. 489. c. Mons or prope Remos. 39. c. Mons preriofùs in diœcefi Rarcin. 6$6. e. Mons S. Quintini, Abbatia. 73?. b. Mons S. Remigii juxta Coflam viilam. 387. n. Mons-ferratus. tfjo. d. Mons-tolonus , v. in Com. Auguftod, 718. a. Monftrolium. 78. b. Mentrtu'il, Mons-Tumba. 11. b. Mons-Urfàrius , v. in p. Auguftod. 764. a. Montana villa in p. Roflil. 647. b". Montaneifus locus ubi Eccl. habet Mon. In(ulz-Barb. 701. e. Montanio , villa in p.Urgell.42fi. b. Montamim , villa in p. Cabilon. 340. a. Montaurus, villain p. Cavilon. 673. a. De Monte - Conilio Eccl. in Com. Carcan". $76. c. Monte Majore , Infula Mon. Montis- majoris à vulgo lie difta. 704. n. Monte-malum , villa Mon. S. Ger- mani AutifT. jfj. c. 436. b. Monten/îs Comit. 81. a. Monterafb , villaris in p. Gerund. f 54. b. c. Monticella: , villa in p. Turon. 3 y'j. c; Monticellis, villa in Com. Belvac. 534. a. Montilius fifeus in Com. Narbon. 480. e. Montillius. 555. d. Montiniacus, villa Mon. S. Julianî Turon. 598. d. Montis, villa in qua manibs habet Mon. Utic. 489. c. Montis-majoris Mon. 704. n. Vidt Mons-major. Montis-nigri alodus in Taoga. £49. b. Montis-ohvi feu S. Johannis Bapt. de caftro Malafli Mon. in territ. Car- caff*. 443. c. for. n. f6i. e. 576. a. b. c. Montoliou. Montis-rotundi Mon. in Septimannïa. 4< î. d. Montis ferrati Mon. 141. b. Mora , v. in p. Bonionenfi in diœ- cefî Lingon. 403. a. n. De Moranorivo alod. pert. ad S. Stpph. ToloH 716. a. Morarius,v. in p. Naibon. 483. e. INDEX GEÔGRAPH Moratum juxta Muratenfem lacum. 60 9. n. b. Morat. Morbac , Morbach fl. in Alfàtia. 329. c. 333. c. Morbacenfe Mon. in Ducafu Alfa- cenfi. 319. c 333. c. Morelli villa in Com. Bifuld. 649. a. Morgz, villa in Com. Scutiacenlî. 340. a. 675. a. De Morgi fines in Com. Vienn. «87. d. Morienfis pagus. 700. a. Morigildis villa in p. Belvac. 558. d. Morinorum fines. 41. b. 46. c. ijo. c. mare 133. d. Morifellum , villa Compend. Cœno- bii. j8j. c. Morla pagus in Flandris. 474. c» Morlanum , v. Mon. S. Martini Tu- ron. ;io. b. Morlinga , curàs in p. Mofalgowe. 395- d. Morolium» villa Mon. Compend. j8f. c. Morona Bennonis , locus in p. Flandr. «07. e. De Moranta comba. a. Mulio pogius in p. Roflil. fupra litus maris. 646. a. De Mulis villain Com. Bifuld. 557.3. Mulnels, villa in p. Gerund. 557. a. Muneriacus , v. in qua aliquid habet Mon. S. Teuderii, 690, d. I CU S. Munfterthal. Vide Mon. Crandivalt. Muntiniacus , v. in p. Camerac. jf^.a. Muorbach fl. in Ducatu Alfacenfi. 3^ c. 333. c. Muratenfîs lacus. 699. c. n. b. Murci-curtis , v. in qua pnedium habet Mon. Buxer. 388. c. Murellus, villaris Eccl. Gerund. 414, c. de Murello alod. peit ad S, Petrum de Lefâdo. 726. b. Muriginenfîum partes, no. b. Murmuliacus , v. in qua plura habet Mon. S. Eligii Noviom. 653. d. , 654. d. Murocinâus , v. Mon. S. Jtfedardii 416. c. 46!. a. Murrianus » villa in p. Gerund. 556. e. 5J7. a. Murtis prope Srivagium. <6u e. 6(3, 1. Mufcarius mons in Coin. Petralat 61 1. c. De Mufciaco, Muffiaco S. Pétri Mon» 716. b. c d. 727. b. 728. b. St Pierre de Moijfac en Qmci. Mutuerus , v. in qua aliquid habet Eccl. S. VFalburgis apud Attinia- cum. 5 29. c. Myrzangae, villa Mon. Senomen&i 382. c« N A b a R es alod. ifl p. Betpti 6ji. b. fadalinus puius in Com. Roflil. 217. e. Nagawi pagus 326. e. Namarra , locus ubi très Eccl. habez Mon. Montis-Majoris. 700. e, Namucenfe caftrum. 113. n. c Nannetenfis pagus. 4^1. a. De Nante Monaft. 724. d. 717. Ci Nam en Reuergtu. Nantenfe Mon. in diœcefi ConftaiH rienfï. joi. n. Nantianis-curtds , alod. Mon. S. Apru 381, b. NantiUa , villa in qua manfa habef Mon. S. Germani Auàiï. }fj. b. Nantoadenfe Mon. in p. Lugd. 411» c. 674. e. De Nantoinis alod. 727. d. Nantolium, v. S. Briccii Turon. 720. d. Nantuacenfe Mon. in p. Lugd. 339. e. S. Amandi. 623. b. c. d. Narbona civ. 6t. b. d. m. d. 1164 d. e. 1 1 8. a. c. 232. b. 246. b. 326* b. 4««. a. 521. d. e. 55;. b. c. 617. n. b. £49. b. Narbonenfê territ. 31p. c. jxi. c; 477. d. *9i. d. 71 J. c Narbonenfis Com. 204. c. d. 11S. ai 232. a. 42J. e* 4Jf« a< * 66, ** 470. e. 47X. a. 480. c e. 484. b. 5jj. c. d. 576. c. dioecefis. 479- c pagus. 232. b. 477' c > 4 î 3' e< /°i» c. d. %o6. c. jpi. d. 7M- Ç« provincia. e. tenninus. 106. d. Narbonenfis SS. Jufli 8cPaftonsnec- non S. Paudi Confeff. ac Redenfis Eccl. S S S- Si*> a « De NalboM fèdes. 725. b. Narciacum villa. 13». c. Narcj. De Narveis ai. Cortenicis alod. pert* ad S. Steph. Tolof. 71t. »• Nafium, villa in p. TuJL 341. * 372. a. 380. e. 3?o. e. Hns. Navenfîs finis. 34t. b. }7" , v Nauriacus , villa S. Germani AatAl 3J3. a. 43J. d. Nauta villa in p. Silvaneû. 5}^ »• villula in p. Belvac. 534« »• Nautella, w in qua manfum baMt Mon. S. Germani Audff. 43 f- u Digitized by Google INDE X GÈOGRÀPHICÙS. S. Nazarii Eccl. ^Ldùenfïs vel Àu- guftod. 41;. C. 418. c. 4;e. d. 434. •b. 4jtf. e. 486. b. ^84. 670. b. 716. c. 717. d. Garcaflbn. 723. c. in Narbon. territ.. 481. e. 48}. e. Nemaus , v. Eccl. Aurelian. 660. e. Nemaufènfis Comit. 168. a. 204. d. zi 8. a. 47*. a. 480. e. 706. b. pagus. 165. d. 317. e. y 07. c. 706. c. terra. 89. b. Nemaufenfium fi- nes. 117. b. Nerriofënlîs Comit. Nemaufènfis S. Maria* Eccl. fedes. . 706. d. 707. a. Nemolènfis. 71 j. a-. Nemaufum. m. e. m. a. 308. n. b. 706. a. civitas publica. 614. c* Nemofenfe territ. 725. a. S. Neofarius. 717. a. Eccl. Neomagi palatium. 150. c. Neomà- gus. 41. b. 70. e. Nimegue. Neoniiîus , villa Mon. S. Amandi. 474. a. b. Nermedis villa in Com. Alfeniî. 570» b. Neronda, villa in p. Bituric. 418. d. Nerunda , v. in p. Matifcon. fuper fi. Graonam. 606. e. Nevernenfîs pagus. 411. a. 41 9. a. 454. b. 364. a. 661. a. Vide Ni- , vern. Nevernis. 547. fubnrbium. 347. e. . 348. a. Ne via- villa in qua Eccl. habet Mon, . S. Manfueti. 389. d. Neumaga palat. 517. c; Neuftrafii. 137. a. Neuftria. 8. b. 11. d. il. b. 13. e. 13. b. 25, b. 41. a. 70. c. 76. a. 106. b. 107. c. 138. a. 144. c. 133. c. 308. n. 309. n. 350. c. 3Jj.d. •406. e. 418. b. 497. e. 510. c. nunc Normannia. 153. b. à Nor- mannis dicta. 13. c. Neuftria , id éft, quidquid interjacet à Parifîis & Aurelianis înter Ligerim & Se- quanam ufquè ad Oceanunv. 29. b. Nicias caftellum. 671$. c. S. Nicolai capella in Saviniac. Mon» 736. n. Nideis villa in p. Carnot. 331. e. Nifragum , vill. in Coin. RofUl. 23 1. c. Nigella Abbatia S. Pétri , pert. ad Eccl. Parif. 247» c. Nigella amnis. 318. n. 421. m la Miellé. Nigella, v. in qua faririarios habet Mon. S. Amandi. 474. b. Nigella, vilia in p. Bolonenfi. 533. d. Ni gellum caftellum. 73 3. c. Nigravilla y v. Sandionyfiani Mont e * . ■ . Nigroam, locus prope Ambaziàcum-, 2J. c. . Nigrons , v. in qua aliquid habet Mon, . S. Germani Autiff. 353. b. 436. a. Ninriacus, v. in p. Tornotr. j4j. c. Niolus, Eccl. pert. ad Mon. Cor- marii. 46 1. e. Niortenfis pagus. 634. a. Nirodesheira, prxdium Mon. Lutren- fis. }8f . C. Nivernenfis Com. 349. c. 541. a. pagus. 132. e. 353; d. 419. d. 4364 c. 464. a. 581. c. Vide Nevern. Nivernum civ. 499. n. Ad Nivefeias manfionile in Com. Por- cinfi. J30. e* Nivielle , villa Mon. S. Amandi. 474. a. Noaliacum, v. in qua Eccl. habet Mon. Saviniac. fij. a. b. Noaziacus , dependentia Fagx curtis in Com. Piââv. 625. d. Nobiliacenfe Mon, 8, c, Nobiliacum. %67. h. b. Nouaillé. NobiUacus Cella juxta Ligerim in p. Bituric. 422. e. Neuïlly. Nobiliacusl feu Mon. S. Vedafti Atre- bat. 432. b. «31. a. n. b. Nogaredus, villa in Com. Scarpon. 386. c. Nogarenmm , villa in p. Turon. Nogaretum , villare Eccl. Helen. totf. c. d. in Com. Rollil. 482. e. Nogaftrum caftrum in p. Turon. 323. b. Nogerolis , vHla in Com; Pippimenff. 33 4. <*• Noginantum , villa in qua Ecclefîa S. Dionyfii. 48. c. De Nohennes capella, pert. ad Mon. Stivag. 66 2. d. Noiaftrum caftrum. 9. a. Nouatre. Noientum , v. pert. ad Eccl. S. Martini Turon. 46. a. Noiofcus , villa Mon. Infûlx-Barb. 703. a. Nommacus ad Vidum rivulum, v. Eccl. Tull. 342. e. Nordrees fons in p. Leodicenfî. 523. b. Normanni, Nortmanni. 13. a. c. d. 14. d» 16. c. 17. 10. 21. d. 23. c. 24. a. c. 25. b. 28. c. 29. d. 30. e. 33. b. 34. a. 35. a. 37. a. 40. b. c. 41. e. 42. 43. 46. a. b. c. 47. a. d. 48. 50. c. 51. d. 53. a. $3. b. j8. 39. 61. c. 62. 70. d. e. 71. 72. 76. a. e. 78. b. 79. b. 83. 84. b. 83. e. 87. d. 88. d. 89. d. 91. b. 91. a. 106. &feqq. nx. & feqq. 130. e. 131. a. c. 131. d. & feqq. 149. c. 209. d. 307. e". 313. e. 313. b. 54}. c. 374. b. 580. d. £77. b. 679. n. 731. b. Pagani difti. 8. c. 3J4> a « Si 6 ' a » 537. a. Sequanenfes. 336. e. Mar- comanni 1 30. e. Wifigothi. 7. a. Normannia. 12. d. 13. a. c. 14. a. 30. e. 46. a. 30. a. 64. a. 76. b. 84. b. 87. d. 88. b. 106. a. 131. d. 144. d. prius Neuftria. 132. b. pars Francis?. 43. c. Normannia; Ducatus. 14. c. Normannorum tellus. 3. c. Nova-Cella. Vide Mon. Arrem. Nova villa Eccl. dépend, à Mon. S. Eligii. «54. b. Nova- villa, vicus prope Mon; S. Ve- dafti. 431. d. Nova-villa, ibi fàrinarios habet Mon. S. Amandi. 474. b. Nova-villa , v. Eccl. Aurelian. 660. e. Nova-villa in Barrenfi Com. 239; a. b. 383. d. Nova-villa , v. fuper Ligerim fi. 398. e. Nova-villa , v. in Com; Oxim. 489. c. Nova-villa , v. in Com. Piâav. 403. bi J93. c. Novas , v. in qua aliquid habet Mon, S. Pétri Rod. 648. e. In Novellis capella S. Cofinx juxta Cellam de Occiaco. 703. a. Noviantum , v. Eccl. Tull. per quam Vidus rivulus decurrit. 368. e; 333. c. Novientum , v. Mon. S. Martini Tu- ron. 330. b. 406. d. 427. e. 497» b. c. 310. b. 343. b. 574. e. in p. Milidun. altéra v. ejusd. Mon. 543- c. J74- e. Novigentum Mon. in p. Lauduh. 376. n. b; Noviliacum, villa in p. Belnenfi. 569. c Noviocomum. 14t. d. Novioma civ. _ 118, e, $76, b, Noviomacum civ. 767 400. a. Noviomagenle fuburbium* 397. d. Noviomagenfis urbs. 491* e. Noyon. Noviomagenfe palatium. 58. c Noviomagus. 283. e. Nimegue. Noviomenfe S. Eligii Mon. 357. b". c. 633. b. 654. b. Noviomenfis diœcefis. 666. n. S. Me- dardi Eccl. intra moenia civitatir. S 97. c. Noviomenfis pagus. 460. d. 333. d. Noviomorum lùburbium. 633. b. No- viomum. 234. c. Vide Novioco- mum. De Novi-villa alod. 727. d. Novus-vicus , v. in p. Auguftod. 364. a. Novus-vicus, villa Mon. Floriac. 488. c. Neuvy. Nugaredus, villa Mon. S. Arnulfi Mett. 383. a. Nugerolis, villa in Burgenfi Com. 698. e. Nunniagus, v. in Com. Cenomanir, 489. c. Nuzmal in Com, Aufon. 649. a. De /"VCciaco Cella, pert. ad Mon. Inmlx-Barb. 703. a. Oceanum mare. 11. e. Oceanus. 29, b. 47. c. 39. e. 144. d. Britan- nicus. 43. c. Oceniae, villa in valle Confl. 227. d. Ocilianenfis vallis in Com. NemauC 472. a. 480. e. 33 {• Oâaviânus, locus in quo Mon. S. Cu- cuph. in diœcefî Barcin. 410. a. «3«. c. Odatus , villa Mon. S. Martini Tu- ron. 497. b. 311. n. 343. b. 374. e. Odingx, locus in Bajoaria. 37. d. 6x. e. Odona , caftrum juxta quod Eccl. habet Mon. S. Cucuph. «37. c. Odonis cortis, alod. in p. Belvac. fuper Hœfam fl. 721. b. Odremarus , villa in p. Lugdun. 41 j, d. Odura fl; in p. Carnot. 44<> b. VEure. Ononis-villx Mon; S. Leodegarii in p. Portenfi, Abbatia. 592. c. d; Vellefauxi Ogia, villa. 134. d. Olcafîacum , villa in p. Matifcon, 181. a. 314. b. 363. d*. 393. c. Olcegia , villa in Com. Cerdan. 649. b. Oleius , vil. Mon. S. Medardi. 460. d; Olerdula , caftrum ubi varia habet Mon. S. Cucuph. 6^7. c. Oleta , term. ponelDonis Mon. Cuxan. 611. b. Olianus, villa Eccl. Gerund. 35^. e. 476. a. in p. Emporit. 424. b. 337. b. Olibani pre/bvteri alod. in valle Boflb, 631. b. Oligo , alod. jn Com. Aufon. 630. é. S. Olivx Eccl. dépend, à Mon. S. Cucuph. 637. e. Oliveti campus in p. Carcan". 393. c. Olivos, alod. Guixalenfis Mon. 633, b; Ollifum, Villa in fuburbio Petraper- tufienfi. 231. e. Olocianus , locus in territ. Narbon, ubi Mon. S. Aniani. 481. d. Oloniacum, villa Mon. S. Germani Autiff. 333. c. 4\6. C. Olorda mons in diœcefi Barcin. 6 56. e* Omnius, v. in Hainocnfi Comit. 314; a; Digitized by Google 7*8 INDE Ondrefiacus > villa Eccl. Parif. «43. c Oniacum, villa Eccl. S. Marcelli Cabilon. 337. c. Onzes , villa in Coin. Cerdan. 117. e. Openacus, villa Mon. Infiilae-Barb. 705. a» S. Opportuns Eccl. Parifiis. 106. e. Or , mons prope Remos. 39. c. Oraria, v. in p. Redenfi. jotf. e. Oratorium , locus in p. Carcaff. 443. d. Oratorium, locus in p. Tricaff. 353. ■d. Vuvroi. Oratorium, villula Eccl. Noviom. 491. d. Orbaci Abbatia. 58. c. d. Orbaciacus , villa in p. Lemoviciho * tn valle Exandonenfi. 44t. d. Orbana, villa Eccl. Lugdun. 411. c. Orbatiacus , villa Mon. Belliloc. 4x7. a. Orchad*, villa in p> Tull. 34). a. 368. e. 553. c. Orchadenfis finis. 341. b. 371. b. Ce Ordina filva in Com. Anton. B'5o.a. Ordina firva & villa in valle Rivipull. 589. c. Orgarii beneficium feu Eccl. S. Ca- prafii , pert. ad fedem Uceàenfem. 678. d. Orgellitanenfis Com. 590. a. f.Urgel. Orgiacus, villa Mon. S. Germani Autifl*. 3 Çj. a. 4J5. d. Orgy. Oriellenlîs Com. 13». a. pagus. 130. e. Orientalis Francia, feu Teutonicum regnum. 61. b. Orientalium partes, id eft , Germani* pagus. 519- b. Orilucum Mon. locus ubi aliquid ha- bet Mon. Montis-maioris. 700. d. Orioles , term. in Com. Biiuld. f 57. a* Orna fl. 391. b. Orogae fons in p. Tornotrenfi. 413. C. Orta, locus in ditecefi Barcin. éf 6. e. Ortaranus locus in p. Roflîl. 64*» e. De Ortigerias vinez. 716. d. Ortum , villa in Com. Roflîl. 117. e. Orucii villa , pert. ad Cuxan. Coenob. 588. e. Oruz, villa in Com. Cerdan. iji. a. Olà, pifcatoria Cluniac. Mon. xz6. e. pitcina. 577» a. e. 591. a. Ofcarenfis Com. 716. b. pagus. 457. a. Ofming pagus. 395. d. Ofona Comit. 649. a. Vide Àufon» Otminlîs pagus. 641. b. Oulliacus , villa Mon. S. Eligii, <54> c. Oximenfè oppidum. 14. d. Oximen- fis Comit. 489. b. c. pagus. 14. c. Oximi. 13. c. e. 14. d. Oxomenfis pagus. 3ff. b. Oyfïa fl. 71. d. 73. d. 74. b. 77. a. K.Ifara. Ozemas, villa in Com. Cerdan. 15 1. a. P A su tus Comit. 587. b. Pétille. Pacianum , villa in p. Gerund. 557- a. Pagani. 358. b. 549. a, ^76. 6. «69. c. 707. e. five Normanni. 734. a. Paginacium, villula Mon. S. Mar- tini Turon, 497. a. Pagniacum. Jii. b. J4). a. Palaciolum, villaris in p. Gerund. S f6. e. palatiolum alod. 604. e. 649, a. villa in p. Helen. 4x0. c. 445. d. villa Forrianum dicta , pert. ad Mon. S. Pétri Rod. 649. e. vil- lare in Com. Roflîl. 484. a. Palagium. 71;. b. Palau en Langue- doc. Palalia, villa in diœcefi Barcin, 6$6, e. X GEOGRAPH Palatium Accuzit, alod. Mon. S. Cu- cuph. 6$6. e. Palatium, alod. in Com. Aufon. «50. d. Palatium , villa Cornobii S. Pétri Rod. 649. e. Palatium-Mbrorum, villa Eccl. Ge- rund. 414. c. Muroris. 357. a. Palatium Rodgarium in p. Bergit. éjO. d. Palatium feu Vindamenia, villa in valle Dordaria. «48. e. Paleria, locus in Com; Aquenfi.*97-c. Palgowa , villa in p. Alfacenfi 376.d. Paharenfis Com. 130. d. e. 144* a » Palma , villa fuper litus maris in ter- rit. Narb. 131. a. 477- c. . J". c. 543. b. y74. e. S. Patricii Abbatia inter fluv. lige- rim & Alericum. 358. d. Patriniacum, villa in p. Ufcarenfit il 6 ' Pau , v. in qua aliquid habet Mon* S. Pétri Rod. <48. e» Pauciacum, v. in ç-. Tul\. ny. b» 369. b. ff}. i. Paudafiacus , v. FJoriac. Mon. 4Î8. c. S. Pauli Abbatiola SenoriacriT.coiw tigua. 779. b. S. Pauli Cocmeriacenfis Celhi 545* b. in p. Harbon. 503. d. Vertuna, 334. d. S. Paul» Eccl. in p. Carcaff. 477. cV joé. b. in Corniciano villa. 445» c. in p. Gerund. 50*; e. in p. Narbon. 48 5. e. Confeflbris. Vide Narbon. S. Pauli Epifc. Eccl. Vir- dun. priùs S. Satumini. «7. a. S. Pauli Cormaric. Mon. 461. ii Fontis-clari. 444. c. Marinma; in Com. Gerund. «31. c J. «33. fr b. in dioecefi Narbon. 71 j.c Vu-, dun. 187. b. Pauliacum , v* in p. Bituric. 4t«« W 419. c. 4-xi. c. 4*J« «• n. «i.a. Pauliacus , v. Floriac. Mon. 4 88 « Pmillly. Pauliniacus , villa Mon. S. Germani Autiff. 353. a. 43?. 4 tfiipy. Paulinianus , villa in p.Biîerr. 41 J. c» Paufata-tepidi in Com. BiCuld. 471. fr Pecilianus, -v. in Com. Roffil. 484- fr Pedeverius , villa Eccl. Aurelian. 660. e. ■ou' De Pedreglagoalod. pert. ad 5. W« vatum Mimatenfem. 7»4- fr Pelrus , villa- Mon. Lenenlis. 133. t* Penitentia j villaris Morms-ronuuH Mon. 466m a. Pentapolis in Italia. t. Pera, alod. in Com. Gewnd.^'.fr Epclefia in Bergitano p. «f<>. d. Pera , pogius ifl p. Roflîl. «4«- e \ Pera villa , Dilla folitaria dida , m Vicaria Bolgacenlî. 713- ^ Perditum , villare in p. Genuia. 5î«.e. Peregrina villa , pert. ad Mon. 5. Albini. 97. d* $, Poegrini Digitized by Google INDE S. P èregrini Êccl. in Corn. Bifuld» 132. a. Perella> villare in p. Narbon. 306. d» Pererolus, villaris Mon. Monùs-rc* tundi. 46*. a. Pergamum , urbs Longôbard. 48. d» 73. b. Bergamum. De Perizedo alod. & Eccl» 718. a. Perol* , "villa in Com. Fenol. 2x7. e» Perona, Perrona, Caft. 23. b. 37. d. 43. e. 44. a. 51. a» b. d. 64. d» 73. d. 74. a. 83. d. 89. d. 97» d. 133. c. Scotorum caftrum. 77. b» d. top. c. Vide Parona. Perpetiacns , v. Eccl. Aurelian. 660. e» Perpinianum. 725. c. Perpignan in p. Ruffil. De Perras fines in Comit. Vienn» «87. d. De Perfora, Perfofènfe Coenob. in Anglia in agro Wigornieniî. 6n. c. n. b. Pertenfîs pagus. 504. c. Petellus, v. in qua aliquid habet Mon. S. Pétri Rod» 64*. e. Petianus, villa in Com. Petrapertu- fienfi. 445. d. Petra in p. Bergit. 585». *» Petra> villa in p. Tull. 341. c. 343» b. 369. a." 381. b. 391. c. Pierre. Petra-alta in Com. Gerund. 476. a. Fetra-calcis, v. in Gom. Roflil. iji.c. Petrx-villare in Com. Judicii 386. c. Petra fiâa in p. Bituric. 418. n. 420-. a. 421. b. Petra -fifta, v. in valle Confl. 621. a. 648. b. Petra-fi&a in Com. Roflil. 106. b. 482. e. portus. 646. a. Petrafita , villa in Com. Petralat. 243. a. & Petra fixa in valle Confl» 250. e. Petra-fontana , t. Mon. Senonienlïs. 3-82. c. Petragoricenfis pagus. 580. d. Petra- Jovis, v. Eccl. S. Marcelli Cabil. 337. c. Petra lata. 233. e. 356. e» 4*4« 649. a. Petralatenfis Com. 241. d. 357. b» 44^. c. 476. c. 327. d. 500 a. - 600. b. £04. e. 6 11. c. 648. e. pagus 424. d. 357. b. Petrapertufenfe fuburb. 131. e. 477» d. 5o(î. d. Petrapertuf. Com. 44?. d» Petrarienfis vallis. «31. a. Petredum, villare in p. Gerund. 336. e. Petretum territ» in Cota. Petralat. 611. c. S. Pétri Abb. Caziac. 247. c. Ifo- drenfis. 349. b. intra Lingoiiicx urbis muros. 449. c. Nigeïlenfîs. I47. b. Refbac. 247. b. Romanenfis in Com. Waldenfi. «91. e. 692. a. de Rothondis. 461. a. pert. ad Mon. S. Vitoni. 239. b. Abbatiola ad Oemeterium extra caftrum S. Mar- tini Turon. 374. d. S. Pétri capella in Burgenfi Com. «98. e. Cluniac. 71a. b» in villa Mifferia in p. Pi&av. 634. a. in Mora villa. 403. a. n. apud Secun- diacam curtem in p. Metulenfi. 626. d. apud Valerias villam. 398. d. S. Pétri Cella in p. Bifuld. fuper fl. Sambucam. 408. d. in infula lici in territ. Narbon. 477* c » S? 6 ' * n Miliarias loco. 317. c. in Petra* lat. Com. 327. d. Tauriacenfis. 660. d. quam dicunt Vim. 637. e. S. Pétri Cellula Corbiniacenfis. y 30. b. luper Durannutn fluv. 443» d. S. Pétri Eccl. in Amodo. 703. a. ad Tome IX t X GËÔCRÀPÊ Aquam vivam. 537. c. in Autiffiod» p. 487. c. in Breflbla. 702. e. de Cairago. 726. e. 727. a. prope Car» caff. 506. b. in Carcaff. pago. 477. c. Cluniac. 394. n. in Corneliana villa. 249. d. Crifpin. 349. e. in Cuirrhano. 649. b. in Empurit. Com. 484. b. in Exitenfi pago. 478. o. in Felice caftro. 637.3. Ferrar. 33. b. in Gandia villa. 249. d. in In- forcadis villa. 217. d. 231. a. 609. c. in Kama. 651. b. in Lici infula. 232. a. Lutrenfis. 383. c. de Ma- galona. 725. b. ad Marciliacum peru 724. c. in Mardeponte. 649. a. Ma- ricolenlîs. 3 30. c. in Modolaio villa» 999. d. in MonaAeriolo loco. 676» e. in Montaneifo. 702. e. in Monte- ferrato. 630. d. in Mora villa. 403» n. in Namarra. 700. e. in Narbon. p. fuper Clnmotam A. 477. c. 306. c. de Noaliaco. 623. a. b. Pari- fieniîs » nunc S. Mederici» 386. c. d. in Patriciaco villa. 142. n. in Petralata. 233. e. in Petralat. Com. 443. c. 476. c. in Portu villa. 117. fl. in p. Redenfi. 477. d. 30*. d. dépend, à Rivipull. Mon. 630. b. dépend, à Mon. Rod. 648. e. Re- nias. 34. d. 82. a. 188. e. 704. e. in p. Roflil. 484. b. Rotomag. 1 3 1. d. apud Salfellas. 630. c. Senon. 34. a. c. d. 33. a. b. c. 36. a. c. Stivagienfis. £63. b. Sueflion. 379. e. ad Turilias. 649. b. prope Uce- tiam civit. à parte Septentrionali. «78- c. extra Viennas civ. muros. 489* d. e. Virdun. 238. e. -S. Pétri vivi. 3»* b. dependens à Mon. Vi- zeliaco. 242. b. ad Yftro caftellum. 700. d. S. Pétri Mon. Anîan. 232. a. Aure- lianenfî EccL lubjecVum, puellar. 660. d. virorum. 660. d. Auriliac. 478. c. 724. C. 728. b. prope Bar- cin. puellar. I. a. 6$ 6. d. Belli- loc. 426. e. 441. c. 724. c. d. 729. b. c. Befiienfe. 133. e. Bifùl- dun. 608. b. c d. Blandin. 135. a. Burgul. 9. b. Cabilon. 93. c. Car- notenfe in fuburbio. 633. b. Cau- nenfè. 61S. n. c £33. b. 723. c. Cluniac. 376. d. e. 377. d. 390. c* d. éoi. a. b. 602. 696. a. c. e. 7 terniac. Mon. 667. c Pultarienfe S. Pétri Mon. in Sacé Lingon. 82. e. 185. d. ig«.b.iî 7 nx, ejus fuburbium. «40. d. op-> pidum. fi. a. Quintiniacum , villa in p. Ulcar. $i6. c. , . S. Quirici alod. fupra liais mans in p. Roflîl. 646. a. R TJ ABADiciNiuM.term.poC- XV feflîonis Mon. Senon. 381. c. Rabodoni fl. prope Mon. Senomenfe. 382. b. Raciacenfis vicaria in p. Piâav. 90. e. S. Radegundis capella in villa At- theyas. c. 80. b. 81. et 81. b. Ci 115. c. ïjj. d. 190. c 318. b. 324. c. 318. a. 47?. c. îîj. n. 6oj. a. e. 608. a. £09. a. 617. c. Remorum urbs. 79. c. 177. c. Remenfis Com. fepulchrum. Ï31. Templum. 617. d. S* Remigii Mon. Senon. 33. c. apud Vallihas. 33. b. 5» Remigii Mons juxta Coflam r» fùper fl. Glan. 387. n. S. Remigii de Francia terra. 700. d. villa pert. ad Mon. Montis-majoris. 700. e. Renaciacus, villa Mon. S. Hilarii Pi&av. 4fo. d. Retiacé. René prope Stivagium. 66}. a. Rentica , oppidum ad fontes Agnionis fluvioli. 133. c.n. Renty. Renus fluviolus. 535. a. Reomaceme Mon. in p. Tornodor. wper fluviolum Gozziam. 344. c. Refbacenfe S. Pétri Mon. in p. Mel- denfi. 15. n. 247. 415. n. joj. b. Refbacum. 15. d. Rebais. Refbacenfes. 15. d. Refbacis fl. Refbacis villa in p. Lau- dun. 41 y. a. Rubais. Refolionenfis pagus. 6xi. e. Reftiniacus, v. Mon. S. Martini Tu- ron. 497. b. ; 11. c. 143. b. 174. e. Reftones vallis in Com. Aquenfi. 697* c. S. Reveriani M. Cellulain Com. Ni- vern. 349. b. c Reverifeors , villa in p. Belvac. 3» c. Revifiacum, v. in p. Senonico. 353. d. 436. d. Reumau, locus in p. Tornot. fuper fl. Gozziam. 344. c Rexaco, v. in p. Narbon. 483. e. Rhenus fl. 37. d. 38. b. 44. b. jtf. b. 64. c. 98. b. 285. a. 290. a. 297» c. 323. b. yj4. a. 590. c. Rhodanus fl. 23. e. 96. c. 413. e. 507. d. e. 524» e. $66. a. 503. e» 671. e. 683. c. 6S4. c. Ricardus locus in p. Roflil. 408. b. Ribacurfenfis P a gus. 230. d. e. Ribuaria. 72. e. Ripuaria. 48. d. S. Richarii Mon. 42» b. 58. b. 70. e. 146. a. 638. a. b. Vide Centul. Ricolwingahehun , villa Mon. S. A- mandi. 474. c. S. Riârudis Mon. Marchianenfè. 640, a. b. Ridrefelda in Anglia , villa Mon. S. Dionyfiii. 397. b. Riellos locus in latere montis Signi. 410. b. Rihwini Comit. in p. Virdun. 376.0. Riopollenfis vallis in Com. Aufbn. 229. d. e. Riopullus. 589. b. 656. e. Riupoly. Riopull* Mon. ,222. d. 223. b. De Rio-rubeo caftro termini in diœ- cefi Barcin. 6 56. d. e. Ripa , v. in qua manfum habet Mon. S. Germani AutifT. 353.3.43;. d. Ripa Gothica , pert. ad Mon. S. AL- gidii. 166. c. Ripa mala fuper Tezer. 589. c. tf j o.b. Ripx-alue, villa in fuburbio Petra- pertulîenfi. 232. a. Riparia. 72. e. Ripuaria. 48. d. Rifbatis villa in qua aliquid habet Mon. S. Teuderii. 690. d. Riudafer, locus ubi Cella dépend, à Mon. Balneol. 517. d. Rivipull. S. Mariz Mon. in Com. Aufbn. 69. 229. d. $89. b. c. 649. d. e. 6%u c. Rivipoll. 650. a. Vide Riopull. Rivifiacus , villa in Com. AutifT. 399. e. Rivocavus fl. in p. Urgel. 426. a. Rivograndi fl. in p< Redenfù 445. b. Riulhcurtis , v. in qua varia habet Mon. Compend. 534. b. Rium Noagarium , alod. in valle AC- péri. 649. b. Robores , villa in p. Aurelian. 564. a. Roboretus , v. in qua duo manfà ha- bet Mon. S. Germani Audit 43c. a. '77* Roca-fraudufà in Com. Aquenfi. 70c. d. Rocas , villa in p. Roflil. 647. a. b-. Rocca , locus ubi aliquid habet Mon. Dol. 571. a. Rocca regia, locus in Sonelietenfî p. 621. e. Roccx, villa Eccl. S. Marcelli Ca- bil. 337- c. Rocdum cafirum. 66. d. Roucy. De Rocha alod. pert. ad S. Leon- tium. 726. a. Rocha. .728. b. Rocha Felicis in Com. Aufon. 6fo. e. De Rocha-morena mons prope Coe- nob. Rod. «48. d. De Rochas alod. pert. ad S. Steph. Te* lof. 726. a. La Rochere prope Stivagium. 66t. e. De Rocheta alod. pert. ad S. Sal- vatorem Vabr. 724. d. Rodx mons fubtùs caflrum Verdarias» 241. d. 611. b. Rodaldi villa pert. ad Eccl. Barcinon» 410. c Rodanenfig pagus. 6Su b. payt de Roanne. Rodani ripa. £85. b Rodas , mons. a > 77. c. 75. b. c. 84. b. îfj. c. 18 2. b. Rotomis civ. 731. c. Rotunda infula in vicaria Adriacenfî. -Roverofus locus, ibi vana habet Mon. Rivipull. 6 } 1. b. Rovira term. 637. c. Rovres , villa in p. Silvaneft. f 47. a. .Rozetum, v. Eccl. Parif. 147. d. Vide Rofetus. Rubac, villa regia. $16. e. Roujfac in Alfatia. De Rubiaco Abadia. 71$. a. Rubianus, villa in p. Roflîl. 647. b. Rubina, vulgô Rofocnna prope os Rho- dani. 507. d. e. Rubridus , villa in Belfa. J 19. d. Ad Rucariam villam, v. S. Martini Turon. 575. a. S. Rufi Abbatiola in Com. Avenion. S. Ruffi Abbatia. 683. e. 684. a. i$6. e. Rufiacus , v. in qua aliquid habet Clu- niac. Mon. 577. d. S. Rufina. 716. e. Rugiliacum vinum. 560. a* Ruiliacum, v. Eccl. Auguftod. ïij. a. Ruilliacum. 717. e Ruius, villa regia. yxo. a. d. Ruma , v. in qua aliquid habet Mon. S. Amandi. 474. c. Ruminiacus , v. in qua manfos habet Mon. S. Medardi. 416. c. Ruminiacus , villa in p. Viromand. «n. n. f. 661. c. S. Rumoldi Eccl. in Mon. Trudon. 150. d. Rumta-veila, Cella dépend, à Bal- neoL Mon. 727. d. Rupes in Ardenna. 63. b. Rupes, locus in p. Piâav. 31. n. S. Rupoldis villare , v. Mon. S. Gre- gorii. 376. d. De Rufpri mons prope Stivag. 66z. e. Ruflilion. Com. 470. e. 484. a. pa- gus. 557. n. b. jo<. d. 72 S' Refolioneufïs. 611. e. Vide Roffe- lion. Ruftu , villa in p. CnrcalT. fo6. b. Rutenenfe S. Amantii Mon. 714. d. 718. c. S. Amand de odez. Rutenenfîs S. Maria; Eccl. 714. d. e. 725. a. 718. a. d. Rutenenfîs epifcopatus feu diœcefis. 4f«. a. Ruteni. 716. e. In Rutenis S. Saturnini Mon. 7*4- d. INDEX GEOGRÂPHICUS. S. Saturnin auprès de Rodez. Ruyenfe S. Gildafii Mon. 597. n. S ÀB AUDI A. 30Ï. il. Saccari villa, ibi aliquid habet Mon. Rod. 648. e. Saciacus , villa Mon. S. Benigni Di- vion. 570. a. Saciacus, villa in p. Valentiaco. 674. e. De Sadebrane alod. pert. ad S. Vo- lufianum. 716. b. Sadebria , dependentia Fagx curtis in p. Piâav. 625. d. De Safleviller capella pert. ad Mon. Stivag. 661. d. Sagana , Sagane , locus ubi Eccl. ha- bet Cuxan. Mon. 6zi. c. d* Sagienfïs Eccl. 106. c. Sagintenfis Comit. 3A5» d. Sagonna fl. 180. d. 337. b. 457. a. 714. a. e. $éf c. f66. a. 593. c e. 716. b. Sagunna. 19. a. la iacne. Vide Segonna. Sala intra rauros Turon. urbis , olim Malediôa, nunc Domus-Dei dicta. f43« De SalaJello alod. pert, ad S.Steph. Cadurc 716. b. De Salas alod. pert. ad S. Petrum de Lefado. 716. b. Salas , villa in Com. Redenfî. 445. c. Salavenfe caftrum in Com. Nemaufl 471. a. 480. e. jf j. e. Salceix , locus in p. Leodicenfi. { 1 3 . b. Saldoa, v. Mon. S. Martini Turon. 497» c. 510. b. J43. c. 574. e. Saleem , v. Mon. S. Amandi. 474» b. Salellas , Sallelas , villa in p. Helen. 410. c. 445. d. Salenciacus , v. in qua manfbs habet Eccl. Noviom. 491. d. Salenfe Mon. 141. a. b. e. S. Benoit du Sattlt. Saleundis villa in p. Sornegaudienfi. 334. d. Salieniîs feu Salnenlîs pagus in regno Lotharingia». 377. c. Saliforas , villa in Com. Au (on. 1 j 1. c Salinas, villa Mon. S. Eligii Nov. 654. b. Sallagofa , villa in Com. Cerdan. 117. e. Sallia fl. in p. Lugd. 411. e. furgens in Balma Cella. 69 z. c. Salmas> villa prope Narbonam. 132. b. Salmontiacum pal. 154. d. Salmoriacenfîs pagus. 3 39. e. 674. e. Salmur. Mon. j j. d. Salnenfîs Com. 388. c. 391. b. Vide Salieniîs. Salomonis pogius in Com. Aulbn. 6%o. a. Salona Abbatiola in Salnenfi pago. 377. c Salfâs , villa in fuburb. Petrapertul. 23 t. a. Salfellas , alod. Rivipull. Mon. £50. c. Salfingus locus, pert. ad Mon. S. Hilarii Carcafl". 149. d. Salfum ftagnum in Dalinala villa. 649. a. Salfùria?, v. Mon. S. Apri. 341. b. 372. b. 381. a. 39t. a. Sauxures. Sahiacus fifcus, pert. ad Eccl. S, Marcelli Cabil. 337. c. Sahiacus, villa Mon. S. Vedafti. 4fi. d. Salton, villa in Com. Cerdan. tyi.a. Saltus fl. in p. Pertenfî. 504. c aqua. S}U le Sault. Salvanor , fons in p. Soneliet éu,^ De S. Salvatore alod. & Ecd. pert. ad S. Petrum de Mufliaco. ne. b. De Salvatore cafale , pert. ad Mon. Rod. «4*. c. S. Salvatoris Abbatia, pert. ad Ecd. Nivern. jj8. d. S. Salvatoris domus, pert. ad Rj^. pull. Mon. 589. d. 6fo. d. S. Salvatoris Eccl. Abolenenfr. 70» a. Brajacenfîi. 622. n. d. ti Corn* beras , al. Conketaf. 715. e . i n Lt- to valle. 6zi. a. Métis. 113. b. 112. a. in Roflil. Com. 64$. b, !â Sponna villa, aji. a. Vienn* Ba- fîlica. 316. c. 310. d. S. Salvatoris Monaft. Alfenfe. 419. J, Anian. xji. a. 725. a. Btaj cenfè lùper Sequanam. 6zi. b. c Figiac, 714. b. c. Pnim. 400. b. f+g. b. c. Vabrenfè. 714. d. 71J. a. Salveriae , villa in p. Laudun. jfê. c. S. Salvii Mon. 727. d. S.Silvii'Jl- bi. S. Salvius, villa in p. Nivern. ^4, a. Saluftria , villa in Com. Madfcon. 577« d. Saluftriacus , curtis in eod, pago. %9\. a. Samarva > dependentia Fage curtis in p. Piâav. «15. d. Sambuca B. in p. Biïûld. 40». d. Samefium , villa Eccl. PariC 147. d. 643. d. Samion villa in Blillione. 474. b. Sanaugia caftrum. 130. d. Sanâa-crux, villa Mon* S. PolYcarpi, 420. d. Sanâa-pax , locus ubi cel/a pert. ai Balneol. Mon. J17. d. Sanctenfîs Comit. 388. b. Sanâonicus pagus. 18 1. a. Sanàus-c.impm vulgan'ter Helech- belt,nunc corrupto nomine Helle^ faut prope Mon. Sithienfe. 72, i. villa prope Audoma:oçoUm. 119.11. Sanguinariutra Stagnum in Cotr. Pe- traVat. 61 1. c. in valle Rodai. 64S, e. De Sanillate tonens. 6^7. b. De Sanis alod. pert. ad S. Michae- lem de Galliaco. 728. d. Sanla villa. 6^7. d. Saon, locus in Com. Peenfi. 6$^. e. Saorla, villa in Com. Roflil. 117. e. Saorra vallis in Coir. Roflil. 217. e. in valle Confl. 251. b. Saponariz, vil. in p. Tull. 341. a. $71. a. 380. e. 390. e. Saveniertt, Sara fl. jo. e. Saravus fl. }î<.n. Sardanienfîs Com. & pagus. 611. e. Sardarienle territ. 232. a. Sardinia. 105. c. Sardiniola , locus in diœce/ï Barri/!.' 6^6. e. Sargienfe Mon. «44. n. c Sarmaciola, v. Mon. Floriac. ni» ■ b. Sarmaoolar. 488. c. Sermaife. Sarmafia villa in p. Senonico. 353. • d. 43é. d. Sarmatae. 29a, a. Sarmatorum ftrata. 382. c. Sarraceni. 6. a. b. xi. n» 48. a. fi. C. <$f. a. 68. e. (9. «• «• Sl - a ' 126. d. izy. a. 191. b. l 9h *■ iyy. b. j 1 ç . b. . , Sartus, alod. Mon. S. Triait. Pi&r. 6z6. d. Safîriacum , villa in Com. Scarpon. 124. d. 388. a. Safiriaca viUa.JiC .' n. Saiferai. Safonacus, villa in qua manfos ha- bet Eccl. Matifcon. Satanaca villa. 191. a. Sien»*- Satliacus, villa Mon. S. Vedafu. 4Î*. d. S. Satumiai Digitized by Google Index geographicus; S. Saturnini de Cauroià Abbatia. 247. b. 5. Saturnini capella Laphexiac. in p. Niortehfi. 614. a. S. Saturnini Cella , Ecclefia» Aurelian. fubje&a. ééo» A. S. Saturnini Eccl. pert. ad Mon* S. iEgidii. b. pert. ad Mon. Clu- niac. 116. e. in Junclieriis fifco. - 1463. e. in Pafiniaco villa, 313. a. b. in p. Roflil. 4«4- a. in Rutenis. 725. b. in Salavenfî caftro in valle Ocilianenlî. 471. a. 480. e. y y ç. e. in valle Vetere loco. 651. b. Vir- dun. pofteà S. Pauli epifc. 67. a. in Uzetico Coin. 91. d. S. Saturnini Mon. in Carcafl*. territ. 149. c. in Rutenis. 714. d. 718. a. Tolofanum. 726. a. Saturniis, villare in p. CarcafT. 306. b. Savarto , infula adjacens ftagno de Caftilione in Corn. Petralat. éii.c. Sauciacum , villa in p. Biturig. 719. e. Sauciacus , villa Mon. S. Michaelis in p. Virdun. 313. e. Saucier iuxta quas claufus vineae Mon. S. Maglorii Parif. 644. e. De Saucofa comba. 65 7. d. Saudoia, villa Mon. S» Martini Tu- ron. Afi, a. Savenna , locus in Dienfî vel Valen- tin. modo diâus ad Pontem. 698. a. Saugneymx , vil. in p. Tull. 34t. a. Savracus, v. in qua manfos habet duos Eccl. Matifcon. 411. e. Savighiacus, curtii in p Lugd. 591. a. S. Savini Cœnobium. 3 78. c. Saviniaca poteftas in Com. Milidun. é4f. a. Saviniacenfes Monachi. 73 6. c. . Saviniacum alod. pert. ad Cluniac. Mon. 226. e. Saviniacum , villa Eccl. Nivern. 3 3 9. a. Saviniacus, Saviniacenfe S. Martini Mon. in p. Lugdun. 339. e. 41 *• c. 625. a. «74. e. 703. e. 704. a. . 736. c. Saviniacus , villa Eccl. /Eduenfis. 584. d. in p. Matifcon. 454. b. Saviniangz, villa Eccl. S. Marcelli CabiL 337. c. Savinianus , villare Eccl. Narbon. 431. e. Sauriacum» villa Eccl. S. Marcelli Cabil. 337. c. Saurinknum, villa in Confl. valle. 131. a. in Feniolet> Com. 217. e. Saurra , villa in valle Confl. 621. b. De Saxenis alod. pert. ad S. Steph. Tolof. 72C. a. Saxiac. Mon. in diœcefî AutifT. m. c. Saijfî-let-boit. Saxiacum, villa cum caftro defuper fimiliter nominato , in Com. Deenfî. 685. e. 666. a. Saxones. 11. a. 17. d. e. 13. d. 37. a. 56. d. 58. e. 189. c. Saxonia. 3. c. 10. e. 17. d. 53. b. 61. b. 63. b. 64. a. 79. c. ni. n. 191. e. Saxonis-fontanse Mon. in diœcefî Lin- gon. 403. n. Saxe-fontaine. Scalda, Scaldis, Scaldus il. 41. b. 4$. c. 6z. b. 70. e. 83. b. 109. e. 150. c. 351. c 567. a. 607. b. c. d. 615. d. • Sortilianus , villaris S. Aniani Mon. 481. d. Sofetum, villa in p.Stampenfi. 335 b. Siftorianui locus, ibi aliquid habet Soviùnfîi vel Sogentenfîs pagus. 32 j Mon. Balneol. $17* Sitbienfe Mon. xo. n. 70. d. 71. a. 7*. C. 73. a. 74» c. e. 75. 7*- c. 78. 79. 110. 14*. , 47« b. c. & Berlin. Sithienfis terra. 78. b. Sthiu. 134. c. locus in p. Tarvan. circa Mon. S. Audomari. 119. a. SitiUanis , villa m Com. Avenion. 677. d. Siverana villa in Com. Empurit. <49. a. Sivriacum villa in p. Senonico. 333. d. 43*. d. e. Spada fuper Tezer in valle Rivipull. 589. c. Spata. 650. b. Spani. 471. a. Spanitas. «33. b. SpantJacum, v. in p. Biturig. 71?. e. Sparnacum. 58. c. Spedolia , villa Mon. Rod. 649. a. Spcdona, poteftas, villa Eccl. Parif. 147. c. <43» a. e. Effonne. Spedulia, villa Eccl. Helen. aotf.b. 47». a. in Com. Roflil. 481. e. Spedulias, villare in Com. Bifuld. 357. b. 4*4* à. 476. b. 537. a. Slouderega, villa Mon. S. Bavonis. Spenghedonck, villa Mon. S.Bavonis. 630. c b-4<7.ci« S. Laurentii monris laterr. «(7. a. Lugdun. 411. c. 674. c. Menenfis. 392. a. 39f. c. juxta Oletdulam caftrum. 6$7. c. in Ozemai vilk 131. a. Parif. 247. b. b. ia Rodaldi villa. 410. c. prope Rod. Mon. «48. e. Savennenfis in Com. Dienfi vel Valentin. 69%. a. Se- non. 34. b. 33. d. j6. b. ToJofen- fis. 7x6 a. Tullen/îs. 338. d. 340. e. 342. d. e. 343. b. 3«f.d. \66. d. 3«7. a. 3<8. d. e. 372. d.îij. c. îié. b. 333. a. b. in Vernolio villa. 643. a. Stephani manfiis in Silini-curte, 38/. b. S. Stephani Balneolenfe Mon. in p. Bifuld. S 3.7. b. c 600. b. 604. b. c. Vide Abbatia. . S. Stephani Carilocenfe mon. ui Com. Marifcon. ^uper Sonam ft. «ox. a. b. 670. e. S. Stephani Glva. 379. a. m p. Tull. . Stephani , S- Stephani villa, v. Mon. S. Apri j4». b. 37X. b. una cum Balîlica. 38/. a. 39». a. S. Stephani villa in valle Baffe. 470. e. S. Stephani villare in p. Carcat 443* Srivagienfis bannus , Stivagienfis Eccl. S. Pétri. 66t. b. Stivagwm, Sa- vagienfe S. Pétri Mon. (61. c à. Stivagius locus. «3- «•.,. Stirpiacum , villa regia , pubhca. 340. c. n. 34». c. 34). i-Ep^V' TuU. „ . , r Stola, villa Mon. S. Bavonu. <)0.c. Stolicienfis vicaria in p. Tomotr«"in. 4x3. c. . . Stradenfe Ccenobium. «• '4J- °- Strafburg civ. 37»» a * , c ç. De Striâo fonte alod. pert. ad i. aa- turninum Tolof n 6 \ a ; f ^ . Srruola major in Com. Aufon. (jo. b. Suanir , villa in Com. Confl. <47.c. Subirais , cafrrum juxta quod UUas habet Mon. S. Cucuph. <57- »• Submiagus, v. in p. Carc^ff. 5°«- Submonte villa. 230. e. Subftantioneniis Comit. 47*' «• , Suburbanus locus, ibi aliquid nabrt Rivipull. Mon. 6 villa in Gom. Pippi- nienfi. 334. d. 698. e. Summus-Tilidus ad Suppram fl. 701. d» Suncantus, villa Floriac. Mon. 488. c. Sundhona , villa in p. Alfacen/î. $76. d. Sunereda, villa in p. Roflll. 647. h, Super-roca , fîlva in loco qui dicitur Grunius, in Com. Gerund. 557. c. Suppia fltjv. 50t. e. ta Suippe* Sureonas, Cella Eccl» Aurehan. (ub» jefta. 660. d. Suriûias , villa in p. PariH 737. b. Surefne. Sufiacum, villa Eccl. Auguftod. 584» d. Sufllacum. 21 y. a. Sutfblingas, locus in quo duos man- fos habet Mon. Buxer. 388. c. Suverello , locus in p. Roiïil. fiipra littus maris. 646. a. Swetchula, villa regia. 377. e. S. Sylveftfi Eccl. pert. ad Mon. S* Cucuph. 6%7. a. S. Symphoriani Abbatia Auguftod. 23 j. c. atrium. 569. d. Eccl. 569. b. Mon. in fùburbio. %6z. e. 563. a. S. Symphoriani Abbatiola in Landi- - niaco. 449. C. S. Symphoriani Eccl. in villa Alciaco in Com. Belnenfi. 563. a. S. Symphoriani orator. in Eccl. S. Co* lumbar. lé. d. 34. a. S. Symphoriani terra. 569. b. S. Symphorianus , Eccl. vel Monaft. 581. c. Syngin, villa in p. Medenentenfi. 640. d. Synghin en Mélantoit en Flandre» rT^ An mi n a villa. 6ie. c. I Tacio , villa in p. Roflîl. 647. b; Tadernacus, villa in Com. Vienn. «87. d. Taian , villaris in Com. Gerund» 476. a. Taifneras v. in p. Hainoënfi fûper fl. Helpram. jji. b. Taifneire. Talamitenfîs . al. Talantenfis Comit» 711. c. Talaz , villa in Com. Cerdan. 251. a. Talazo. 621. c. Talgaria, v. Mon. Trenorc. 524. b. $94. a. Talgeria, Cella S. Maria: in Com. Genevenfi. 669. e. Taliano , locus in p. Soneliet. é2i,e. Taliata , prxdium in Mardeponte» 649. a. Talogii vel Archarum Comit. 731. n. Tamarice , villa, in Com. Aufon. éyo. a-, in valle Rivipull. $89. c. Tamarix riv. £48. b. Tamarizc» ■6$o. a. Tamianus locus & ri vus in p. Roflll. 646. d. varia habet Mon. Dol. 591. a. Terracia, locus ubi alod. habet Mon» S. Cucuph. 6j7. a. De Terraria terrnini in dioecefi Baî- cin. 6$«. d. De Tcrrario collum prope Mon. Rod. 648. d. Terratellas, villare in Com. Biluldt 3 57. b. Terrutellas. 476. c» Terrelias, villa in p. Roflîl. 647. b* Tanculfi villa, ibialiquid habet Mon. Terruana. Vide Tarvenna-. S. Dionyfii. 401. d. S. Tangulfi Eccl. in villa Siciaco. _ Î4J. b. Taniacus, villa in Com. Avaleniî. 418. b. Tanjanus ^ villa in p. Roflll. 647. b. Tanidum, villa in p. Avalenfî. $64. a. Tertius , villa in p. Helen. 470. e» S. Teuderii Eccl. lîve Mon. fubre- gimine Eccl. Vienn. 690. c. d. e. Teudilane terminium villaris Monte* rafo in p. Gerund. 554. c. De Teurarios vallis in Com. Aufon» 6jb. b. Taoga, locus in vaile Alperi. S49. b. Teutones. 6. a. 13. b. Vide Theuto* Tapias, villa in p. Roflil. $47. b. nés. T apiohe, villa in Com. Bifuld. 470. Teutonicum tegnum feu orientalii e. Tapioles, alod. Mon. S. Cu- Francia. term. poflelfionis Mon. Cuxan. 621. b. Teboldi pratellum prope villam Do- lis. 713. d. Tecanello , v. in Com. Narboh. 484. b. Tedis, villa in p. Leodicenfi. 723. b. Tecus aqua in Com. Roflil. 408. c. non. perperam pro Fumon* Thoartius locus. 633. d. Tholomitenfïs Com. 709. a. S. Thomas Cella in valle Confl». 127. d. 609. c. S. Thomas Eccl. in Balagarii valle. 151. a. in Confl. vajle. £21. b. in Pinno monte. 600. 'c. in Ventegola, villa, ijt. b. Thorniacus, villa cum Ëccl. pert. ad Mon. S. Pétri Vienn. 702. a. Tho/îacus, villa in p. Lugdun. 69S. a. Ted, fl. j8i. c. alveus, pons fub- S. Throëfîi Abbatia, pert. ad Eccl» terior. $88. d. e. Tede fl. in valle Nivern. 378. d. Confl. 227. c. 2$o. d. é2i.b« 647. b. Thurincheim , villa in Com. Bernar- Tegeri hamns, ibi duos manfos habet di C. in p. Alfacenfi 376. d. Abb. S. Quintini de Monte. 735. c. Thuringi. 58. e. Thuringia. «3. b» Tegularias, villa in vicaria Briveniî. Thufcia. 294. c. 7>3« d. S. Tiberii Cœnob. in dioecefi Aga- Tellau pagus. ^32. n. c. five Talo- thenfi. 320. c. 72t. b. S. liberté gii aut Archarum Comit. 73 1. b. n. Tibernio villa in Bel». 559. d. Temfeca , villa in p. Wafiae lupet Ticifnaus» villa in Com. Aurifllod» Scaldim. ^07. e. Tetnpji» 399. e. Tenero, al. Jerra curtis in Com. Bi- Ticinum. 177. b. terr. 591. e. S. Tiertii Eccl. in Com. Deenfi. Tenefi rivus, juxta quem Eccl. S. {8$. e. Genefii. 410. a. Tihiercurtis , v. Eccl. Noviom. 491, d« Teolaria, vel Theoderia , v. in . n .P« AuguP- trenfis Comitatûs. 449. b. Tornotrenfis pagus. 3 44- c. 42 3. c. 449, b. 497. b. j4j. c. Torne- trenlîs. jio. a. le Tonnerait. Tornutium Mon. in p. Cabilon. fiiper fl. Segonnam. 41 2. e. Tornutium. Vide Trenorc. tod. e. fubtus Tilium villam Torofa, locus in Corn. Confl. «47. c. lacus. 5 ($4. a. Tilliacum, v. in qua aliquid habet Mon. S. Vitoni. 384. a. Timinii villa in Corn. Petralat. 649. a. Timnim locus prope Carbonariam fïl- vam. 143- c. S. Timothei Abbatia Remis. 140. d. Tin , locellus pert. ad Mon. Mofom. Torreium, v. in qua Eccl. habet Mon. Buxer. 388. a. Torrendum , villa in valle Confl. 151. b. Torrens , v. in p. Roflil. 48 «• 646. d. É47. a. b. in valle Confl. 117. d. 2fo.'e. 47). v. in qua farinarios habet Mon. S. Amandi. 474. c. De Tornago alod. pert. ad Mon. Au- Tres-fratres , locus in Com. Petralat. 243. a. 648. b. Tres-males , villa in Com. Avenion. 680. b. in Com. Vafenfi. 681. e. Tres-valles, villa in valle Confl. 227. d. De Trefia curris ex Com. Marfiliac. & jacens in Com. Aquenfi. 6.97. b. c. riliac. 724. c. Tornetrenfis pagus. % 10. a. Tornodorenfe S. Michaelis Mon. 642. n. Tornodorenfe territ. 16. c. 43. b. Tornodorenfis pagus. 1 3 9. n. De Tornolis alod. pert. ad S, Steph, Trefmals* villa in p. Roffil. S47, ^ Trevaus. Vide Frevaus. Trevirenfê S. Maximini Mon. 514, j. Trevirenfîs Eccl. 541. e. S. Pétri. 541* a. 546. b. c. Treviris. 46. c. 70. e. 113. b. 130. c 294. c. 327. b. c. nobiliflima ntbs Galiix. 58. d. Trevirorum urbs, 277. c. Trêves. Tribius locus in Soneliet. pago. foi.f. Triburix. 37-3. 60» d. 84. c. vilk regia. 371. d. Tricaflïna urbs. Vide Trec». Tricaflînus pagus. Vide Trecaff. Tricin* pons iùper . fl. ChrodoUimr. 46). c. Triglerus , villa in p. Aurelian. 519, b. S. Trinitatis Eccl. Cellinianenfis^Ui b. Ecclef. inferior in Mon. S. Mt- dardi. 416. d. S. Trinitatis Mon. Fifcan. 11. fc.fi' c * tav. puell. 24. c. 6jz. a. iufanr- bem jaxta pufterulam S. Hilariu 616. a. c. Tnflurus , villa. 607. a. Troceiacum , villa EccJ. Tull. jjj. c. Trociacum in p. TulL 343. a. 368. e. Tronio , v. in p. Virdon. 470. b. Tronium beneficium. 375. e. Troflegium villa. 64. c. Trofleium , locus in p. Sueflion. ad Axonam. 376. n. b. Troli. Trofleium pal. viens. 376. n. Vide Drofleium. Trofliacum. éto. c Trojley. Trovegens prope Sàvagium. 661. e. Truccia in p. Sueflion. 430. o. Trmi fur la Dellette. Trucinenfe Mon. ad Legiam. ijf. a. Drongene. Trudonen/ë Mon. 83. d. 91. b. S. Trudonis Won. ii^. n. ifo. c Trudoneiues JWonachi. 88. c. Truliaco , vi lia in Com. Natboiu 576. c. Trupchiacum , villa regia. 430» c. Trudelini viLlare, pert. ad Ccenob, Rod. in Com. PetraJal. 649. a. Tudella , locus in raga S. Germani rotundi Parifîis. 248. a. Tudeflo , curris in Com. Genev. 669. e. Tuilliacum , villa Mon. S. Manfueti. 389. d. Tullaum, villa Mon. S. Pétri Mett. 3815. d. Tullenfe S. Apri Mon. ft«. n. a. Tullenfe territ. 127. e. Tullenfi» Com. 224. d. 334.- a. 3<8.b. Tullenfis civ. urbs. 334. a, 3*7- e» 379. b. Tullum civ. 43. a. 4*-t>« ^3. b. 64. a. 3)9- b. 343» a - b « }69. a. 373. a. 513. c. oppidum* '. 369. a. jy3.c Tullum Leucorutn. j«. n. Tullus chr. 61. i. W> e « Vide Leuchorum civ. Tullenfis S. Maria: & S. Stephani Eccl. 338- d. e. 3«7. A W-Ç* b. jî 3 .a. b.TullenfiumEccl. 370. e. Tulliacum , •villa Mon.S. Apn. jjua. Tulogias, v. in p. Raflîl. joé. d. Tungri. îjo. c. Tongris, Tungnti 4<. c. 71. a. Turgiacus, villa fuper fontemOroga: in p. Tornotr. 423. c ( Turihas in Com. Ro/El. 6*9. b. » Turingia. 61. b. Turnis. Vide Turnus. Turno , villa in p. Vienn. 339. <• < 74. e. Turiwtius, viUa. m- c - Turnuaus v. in p. Cabilon. 514. a. Vide Trenorchium. Turamn» Digitized by Google INDEX G E O G R A P H I C U & Turnum, villa in p, Remenlî ad Ma- ternam. îîî. b. Turnus, Hturnus , villa regia. 47*. & feq^. Turnis. fil. b. le Tour. Turonenle cafr. circa S. Martini Co> nob. 140, a. b. c. 544. a. c. Turonenfè Mon. S. Juliani fîve S. Albini in fuburbio. J98. a. d. e. 722. b. c. S. Martini. 313. e. ^40. b. 571. d. S. Martini Majus Mo» naft. prope rîvitatem juxtaalveum Ligens. 571. d. 57t. a. Turon. S. Juliani Cellula. 5-98. b. c. Turon. EccL 171* b. 174. a. S. Ma<- riz & S. Juliani $98. c. $99. n. a. S. Martini. {71. d. 707. e. Turonia. 47. b. Turonenfîs Com. 46t. b. Turonicus pagus. 28. b, x9. a. e. %\. d. 6f. c. 171. b. jff. b. 497. b. Î43. b J7f..a. 5518. d. 710. a. Turonum Comit. $40. c la Touraine. Turonica urbs, civ. iy. d. 43.6.4$. e. 404. a. 405. d. 497. c. f 10. e. . 543. d. 57t. a. 708. a. Turonerr- fis civ. 3*9. c. Turonis civ. 8. d. 29. a. 31. a. }». b. 41. à. 47. b. 89. c. 403. c. & feqq. 464» e. 709. e. 57$. e. n. c. 583. b. 614. b. 708. d. 710. c» 7xx. a. Turo— nium. 275. a. Turonus civ. s 99* n. a. Turonicx urbis are* intra muroj. $43. d. fuburbium. 598. b. Turonici , Turonenfes. 28. b. c» 46. d. 47. a. Turonicum burgum. 406. a. Turricella, v. in qua aliquid habet Cœnob. Rod. 648. e. Tufcia. 64. a. Tutelenfë S. Martini Mon. in p. Le- movic. fuper fl. Correziam. 578. a. b. c. 199, b. c. Tutella. 580. e. Tutell. Mon. 580. c. d. Tulle. Tuvarium, vit. in Com. Roflîl. xjl.C. Tyrrhenum mare. 43. c. 6%. a. S.Tyrfi Siftaricenfis EccL 701. b. VAbre nse S. Salvatoris Mon. Vabrum. 5ff. n. a. 714. d. 711. a* 7*7» c. 7*8. a. b. Vabrevilla. 69t. a. Vadinfts pagus. y 47- a» le Valait. Vadus, v. cum ponte Petrino, ibi- molendinum pert. ad Eccl Noviom. 491. d. Vaël fl. 1 50. c. De Vairaco Eccl. 614. c. De Val de Baâors ferra in diœcefi Barcin. 6 $6. d. De Valanelone alod. pert. ad Mon. Belliloc. 714. d. Valens, villa Mon. S. Germani Au- tifl*. 3J3. a. 43 villa Mon. S. Martini Tur. 359. c. e. Caumonia. 314. a. Valh's Canalefes in valle A/peria. 408. d. Vallis Canina , pert. ad Galliac. Mon. 97» C. Vallis Confluens in p. Roflîl. 2jo. 251. 408. d. Vallis eunte in p. UrgelL 4x6. a. Vallis Exandonenfîs m p. Lemovic 44i. d. Vallis Flaviana in p. Nemauf. Kf. d. 168. a. 198. d. Vallis-magna , v. in confinio vallis Confl. 251. c b. 47. c. Vide Valle* magna. Vallis-mala in Com. Gerund. 6 si. a. Vallis manfionile in p. Matifcon. 607. a. Vallis-Monachorum , locus in diœcefi Trevir. 88. n. Vallis ventuofà, v* in Com. Roflîl. Xfl. c. Vallis- vêtus, locus in Com. Ccrri- lan. 6fi. b. Vallis- urcea , rivulus in Com. Ge- rund. 357. b. Valranus locus, ibi Eccl. habet Mon. S. Cucuph. 6f7. b. Vandali. 367. e. 368. a. Vangio feu Wormatia. 130. b. Vania j villa in p. Cenomann. 543. b. Varenna. 664. a. Varennas. 66}. d. n. d. Varenna:, t. Mon. Floriac. 488. c. Varennes. Vareflnus , al. Trahefinus Comit. 623. c. De Varliago alod. pert. ad S. Au- dardum. 727. a. Varfniacum , villa EccL Nivern. 3 f 8. e. Vafconia. 70. c* Valconix partes. . 734* b « 977 Vafconia, villa in p. Aurelîan. 3^43 . b» Vafenfîs Comit. 6io. b. 6S1. d. Vafîllus , v» in Com. Tolornenfi» 709. a. Vafionenfîs Comit. $64. a» Vaftinenfîs pagus. 353. e. «31» d. U Gâtinoitt Vatiacum, villa EccL S. MarcelU Cabilon. 337. c» Vaubridius, villa Mon. 3» Martini Tur. 497. b. jii. b. Ucetia. 112. a. 349. n. a. civitas» lèdes. ^78. b. c. UcëtienfèS. Juliani Mon. 318. a. Ucetienfis Eccl. S. Juliani m. S. An*- dre* & S. Bafîliflx virg. 678. a S. Theodoriti M. 678. b. tJcionenfis vicaria in Com. Bri vat. in Arvernica pâma. 71*. c. Uduagro infula adjacens ftagno de Cauilione in Com. Petralat. 61 1. c. S. Vedafti Abbatia. 49. b.- 62. d. caftrum. 73. d. 74. a. Mon. 74. c 112. d. e. 4ft. b. Veinedas, locus in Com. Bifuld. 651. a. Veiracus , terra ptope podium uxer- lod. Velcianas, villa in p. Otminfi. 642. b. Vellofo» caftel. in Com. Empur. 356. ê. 484. b. Vellofus , villa. 476. a, Velme, curtis in p. Hafpungowe. d. Velrerùe « locus prope Avenion» 68;. c. Venanciacum , villa Mon. S. Hila- rii in p. Carcaff. 736.3. S. Venantii Abbatiola ante portam caftelH S. Martini Tur. $74. d.Col» legiata. n. a. Venciacum, villa pert. ad Eccl. S* Martini Turon. 51. d. Vendilus , villa Mon. S. Germani Autifl*. 353. a. 433. d. Vendoara villa. 1H6, c 187. b. Vendofa, Vendofla, villa Mon. S. Germani Autifl". 373. b. 436. a. Venoujfe. Venena fl. in p. Senonico. 17. e. Venetenfe territ. iji. b. Venetica re* gio diâa Brogueret. 136. b. Venetta, Venitta villa in Com. Bel- vac fuper lfaram prope Compen* dium. 522. c 533. a. 534- b. 738. d. e. 539. b. c. pons ejus» J33. a. 558. e. Î82. a. Venette. Venrofa vafa , pert. ad Mon. Montis» majoris. 700. d. De Ventagione caftellum. 728. d. Ventegola, villa in Com. Cerdan. 2fi. b. De Ventenago alod. pert. ad S. Steph. ToloC 7x6. a. Venteniaco, villa in Com. Carcarf. Î7<. b. Ventinacus , villa in p. Gerund. e. Ventojola, v. in qua Eccl. habet Mon. Cuxan. 6x\. à. Ventolanus locus in valle Petrar; 6^1. a. Ventofa Roca prope Cœnob. Rod. £48. d. Ventofa vallis in Conu Roflîl. 227. e. Ventuofà2ji. c Venzenzias, v. in p. Camerac. j 14. a. Verberiacum paL 631. c. e. n. c. Vercellx , urbs Italie. 41. b. Ver- cellenfis Eccl. 182. a. Vercilliacum, v. in qua campum ha« het Mon. S. Manfûeti. 389. »- a. ViUé-le-fec. Vidinium , villa in Com. Auftrobat. juxta Scaldim. fl. 367. a. De Vidnago alod. pert. ad S. Aman- tium Ruten. 714. d. Vidula fl. 63. c. 123. c. la Vêle. Vidurlus £. in dioecefi Nemauf. 1 17 n. Vidus, rivulus in p. Tull. 34t. e. $<8. e. 553. c. Vienna civ. urbs. %t. e. 575. n. c 1(73. c. 680. e. 6ix. a. 68jv d. £84. d. 686. d. 687. b. e. 688. c. 691. c 701. «. 703. d. Metropolis. Galliae. 316. c. 310. d.. Vienna; ur- bis aula. trjx. a. mûri. 688. d. 701. a. Viennenfis civ. 671. c. Vienna fedes Rodulfi R. Burgundix. 13. d. Vienna-villa. 471. c. 47*. d. 473. c. Vienne -la -ville, prope Viennam caftrum , Vienne-le-château ad Axo- nam. Vienna, villa Eccl. Aurelian. 66t. a. Vienna , villa in p. Vermand. ad Som- mam. 49 a. e. Viennenfè S. Pétri Mon. extra muros civ. 689. d. e. 702. a. Viennenfe territ. 101. a. 304. 0/305. c. Viennenfis Com. 673, d. 687. c, pagus. 339. e. 564. a. 674. e. 67$. e. 696. e. Viennienfium par- tes. 689. c. Viennenfis S. Maria; & S. Mauricii Eccl. 361. b. 671. b. c. d. 690. d. n. Vienn. Ecclefix parochia. 679. b. Vieracus, villa S. Hilarii Piâav. Vigenna civ. 701. a. Vigenna fl. 41. a. Vi gia pogius in p. Roflil. 646. e. Vihenna. V. Vienna. Vilcena, villa Eccl. Parif. 147. d. Viliacus , villa in p. Lugdun. 674. d. Vilio, villaris Eccl. Gerund. 414. c. Villa Argefii, fucus in Com. Narbon. 4ÎJ. a. Villa-longa , v. Eccl. Narbon. 411. e. 480. d. Villa-longa , v. in p. Roflil. 646. e. fuper Tede fl. 647. b. De Villa- longa Portella in valle Rivipull. 389. d. 6$o. c. De Villa -magna EccL pert. ad Mon. Cuxan. 609. c. Villa- mala, v. in p. Gerund. 537. a. De Villa-nova alod. pert. ad S. Ma- riam de Soriçino. 713. c. Villa-nova , v. in Com. Avenion. 680. b. Villa-nova , v.in Com. Carcan*. 376. c. Villa-nova in p. Narbon. 306. d. Villa nova in Com. Petralat. 64S. e. in p. Roflil. 647. b. Villa-nova, villa regia. 491. b. Villa-nova , villula tn Com. Vafenfi. 681. e. Villa-petra , v. in qua Pifcario epifc* Tull. î 5 j . d. Vide Petra. Villa-rabiefca, v. in Com. Gerund. 476. b. Villa - rabiofâ , villula. 3 37- b. Villa fupra Scandai» pert. ad Mon. S. Vitoni. 239. a. Villa-ficca , v. in Com.Carcatfj^t, Villa-torta in Com. Nemauf. 411. b. in Ocilianenfl valle. 480. e. Villa-vallis in p. Virdun. 47e. b. Villarcelhis , locus in Com. Anfec. 630. a. Villare Afênarium in Com. Anfon. 23*. b. Villare » manfûs in quo manfoj k- bet Eccl. S. MedericiPanXî86.d. Villare , molend. fuper Hifeam fl. 633. d. Villare, v. in qua Autifl*. S. Germai Mon. mania habet. 333. b. 435.6. Villqre, villa in Barr. Comit. 383. e. Villare , v. in qua tnanfum habet Boxer. Mon. 388. a. Villare , villa in Cabiloa. page. 340. a. <7f. a. Villare , v. in qua varia habet Do- lente .Mon. 571. a. Villare, v. Mon. Floriac. 488. c Villare, villa in Com. Judicii. 58É. c. Villare , villa in Com. Moflenfi fu- per fl. Ornam. 39 f.b. Villare , villa in Com. Rem. . c J68. b. d. 7jo. MatiÉcon. i»3. 4. )4f. b. 411. d. Mett. (4. b. 9*. a. prope Ccenob. Rod. «48. e. S. Vincentii Moaaft. Caûrenfe. 71,5. d. e. S. Vwcentii'f abricati. 7x6. d. Lsudun, 8t. b. 6)9. a. b. 7)0. b. Parifienfe. Vide S. GermaaL S. Vincentii vallis in p. Gerund. 557. a. S. Vincentius > villare in p. Redenfî. 44 j. d. Vinciacum , ibi pugna. 155. b. Vindamenia, yiila palarium diâa Ln vallc Pordana. 60.». Vindeta , villa Moi. 5. Pétri Mett. )8£. d. Vindieria , villa regia , partim in ter- rit. Mett. partim in Tull. 117. e. Vt*&iert, De Vineolas parrochia. in valle Ri» vipull. 589. d. 550. c. Vineolas ferra in Com. Aufon. tfjo. c. in valle Rivipull. 589. d. Vineta , villa in Com. Tholomit. 709. a. Vinoilus , villa Floriac. Mon. 488. c. Vinolium» ixi. b. .Virdaria:, caftrum in Com. Petralat* 14). b. Virdaria 8c Viridaria , caftr. 648. c e. Virdunenfis Com. «4. d. pagus. )7j. e. 470. b. 515. c Virdunenfis Eccl. 383. c. d. Virdunenfis , Virdunenfium urbs, civ. 178. e. 185. b. 1851. a. Virdunum. 4). a. 48. a. Ï4. d. 64. a. 67. a. c. 81. a. b. 176. n. 186. a. b. 190. a. ;K. c. 515. e. Viriacum, villa Eccl. Parif. 147. d. 643. d. Viriniacum, villa Eccl. S. Marcelti Cabilon. 537. c. Viriniacum , villa EccL Nivern. $(9, a. Viriziacus» villa. Vide Virziaeus. Virmandenfîs Com. 514. a. Virman- dorum pagus. 547. b. Viroman- denfîs pagus. 605. c. Virodumen» fis Comit. 7)5. b. Vide Vermand. Viromandorum Augufta. - a. 553. c. Vifteriacum, villa in p. Silvaneâ. 547. c. Viftizanus locus , ibi varia habet Ri- vipull. coenob. 6%o. e. Vifuriacus locus , ibi Eccl. & portum habet Mon. Infulas-Barb. 701. e. Viticonia , v. in qua manfîonile habet Mon. S. Amandi. 474. a. Vitiliacus, vitiliagus, villa Mon. S. Apri. )4i. a. 371. a. Vide Vidi- liacus. Viào, villa in p. Stampenfî. 355. b. S. Vitoni Virdun. Eccl. 67. a. Mon. 93. c. 138. d. 38). c. Vitrari* , villa in p. Auguftod. 5 £4. a. Vitraria», v. in p. Turonico. 71%, d. Vitriacum. 61. a. Vitriacus, v. in qua Manfos habet INDEX GEOORAPH Mon. S. Amandi. 474. c. Vitry, caftellum. ita. c Vivarir, v. in qua manfos habet Eccl. S. Mederici Parif. f %6. d. Vivarienfis Comit. 96. d. 671. e» De Vivario fines in p. Bergib 5 90. a. Vivarium peregrinorum , Mon. ih Arfacenfi Ducatu fuptr tL Morbac 3*9» c 3)}. c. Vide Morbacenfe. Vivârius,v. fiiper Grinfionem ê. 73 t. c. S» Vivendi Mon. in territ. Auguftod» 13 1. b. De Viverio tedes. 71 r. a» Viviacum, villa fuper fl. Axonam» 4olivi. 44). e, Unna, ri vu lus m Com. Warafco. 511. b. Untinos locus in Com. Aquenfi. 697' c. Vobridius, v. Mon. S. Martini Tu- ron. 407. b. fii. c. )4)< fuper Ligerim. Vobridus altéra , villa in p. Cenomann. 497. c. f 11. c. 543. b. 574. e. Vide Vaubridius. Vodanum, villa in p. Turon. 3)5. c. Vodillo, villa Mon. Dolenfis. i)«. b. %96. e. Vogradus, v. in qua aliquid habet Mon. S. Germani Autùf. 35). b. 435. e. 4)<« a. Volvir locus , ibi Eccl. habet Cuxan. Mon. 6x1. c. S. Volufîani Mon. 7x6. b. S. Volu- Jien de Foix. Vorda, rivulus. 575. a. Vofagenfis Com. tt6. d. Vofagus, filva. 382. b. 384. d. J96. c. 610. d. Vofalia, villa Mon. S. Hilarii Pic- tav. 450. d. 595. c. Vouzaille. Votinus, villa in Com. Turon. 461. b. Vranconevurt. 380. b. Franeftrt. Vide Franconev. ICUS, 77» Urbaaa villa in p. Lugduo. juxta civ» 3)9. e. *74- c Urbio , fluv. in Com. Carcaff. 131. c» l'Oréhu. Urbionenfe Mon. 506% a» Vide CnC- ïènfe. S. Urcntius ad Aafcio. 716. b. 5» Orent tCJuck» Urgellenfis Comit. 6$S. a» pagus» 416. a. urbs. 118. b. Urgellitanen» fis Com. 6fo. e. Uri, villa in dkecefi Hehm. Szi. d» Uriau , fi ibis non longe ab Arduenna filva. 4 if. ru Urofia , fluviolus in p. Segentenfi» 3j8. e. Urfiacum , villa Eccl. Nivern. 3 58. e» S. Urficiiù capella Nugerolis in Com* Burgenfi. 698. e. UfitvacHs, v. in qua prata habet Mon* S. Apri. 381» a. Unun , villa Mon* S. Germani Au» tiff. 353. c. Ufcarenûs Comit. ))<• c. Ufennarus , v. Mon. Floriac* 488. c» Ufmidus , v. Mon. Floriac* 488. c. Uffo. Vide Uzo. Uticenfe S. Ebrulfi Mon. 13. d. if» a. S. Pétri in Com. Oximenfi. 489. b. Uricenfes. 13. d. if.-b. ttf. a. Uti» cum. tt. d. Ouche. Wafout, filva Eccl. Noviom. 491. d» Wal, fl. 4t. b. J8. C. UWahal. Walabranga , villa in p. Moflicenfi. 394» d. S. Walarici Mon. 70. e. 147. Jf** n. d. Vide S. Walerici. S. Walburgis capella in Attiniaco pal. 5)7. e. apud Compendium in trmplo S. Cornelii. j ji. n. c. Ec- clefia in Diona Attiniaci pal. villa* 1x9. b. nn. locus Cornpend. 539. e* Wakhadi villa in p. Tull. 34). b* 3<9. b. Walciodorenfe Mon. in Lomacenfi pago. 39». b. Valciodorenfis Ab- batia. 66. a. juxta Dinantium. Vajfor* Vide Valciod. Waldalenus mons prope Befontionem. 19. c. - Waldenfis Com. 691, e. pagus. 69$. d* S. Walerici Mon. in Com. Witmau. 41. b. 148. e. 149. a. Vide S. Wa- larici. S. Valtri. Wallis-floridx prioratus in dioecefi No» viom. 666. n. a. Walvesheim , pracdium Mon. Lutren» fis. 385. c. Wandalors , caftellum pert. ad S. Pe» trum de Mulciaco. 717. b. Wandele, villa in Com* Scarpon* $96. c Wapincus Comit. 700. d. Warangefi- villa in p. Calvomont. 664* d. VParafcus Comit. 511. b. Waratti mortarius, locus in quo be- neficium habet Mon. S. Amandi. 474. b. Wardia-morefca prope Cznob. Rod* «48. d. Warheri curtis, villa Coenobii S. Mi* chaelis in p. Virdun. 525. e. Wariniacum , villa EccL Nivern. 359. Warniacus, v. Mon. S. Amandi. 474. b* Warulfi pratum ad Andram fl. 713. c. d. Wafalicus, villa fuper Mofellam fl. in p. Scarpon. 664. d. VPafcinius, v. in qua manlôs habet Mon. S. Amandi. 474. c. Wafcones , villa in p. Gerund. $66, e. Digitized by Google 7«o INDE Wafconîs vallis, villa in Belfa j fj.d. Wafda, foreftum in eodem. Comit. < a. Wafemias , villa Mon. S. Eligii No- viom. <<4- b. Wafîat pagus. 607. d. WaTpau , villa in Campania. it». c. Waftentevicinus , villa in p. Silva- . neét. 547. c. WaJHervoifin. VPaftinenfis Coin. 575». b. Confulatus. »«. c. d. 18. a. pagus. 16. c d. 140. «1. le Gâthtoit. Wathadi , 4/. Walchadi villa , v. in qua decimam babet Eccl* Tall. . jfj. d. n. Waverenfis pagus. 58*. C. Webra. pagus. 395. d. Weretha, villa fecus mare. 174. d. Wigornienfis ager in Anglia. tfn. n. Wilda , villa in Metelenlî pago. 630. d» Wiliacenfis pagus. 699. d. Wimnacenfes. 148. c Wûnnacenfis pagus. 147. Windigamus locus prope Audomaro- - polim. 119. d. Windinghacnium , locus prope Sith* X GÊOGRAPHICUS; • Mon. 71. d. Winidi. 191. a. S. Winoci Eccl. 134. b. Wifîgoti, qui Se Normanni. 7. a. Witmau Comit. 149. a. Vide Vimn» Vul caria , villa m Corn. Cerdan. îfi. b. Vulcaflinus pagus. 737. b. Vulfingifogus term. in p. Leodkenfi. J13. b. c Vulton , pradiohim in p. Bituric Î7î- a. Vultrarium caftrum in p. Roflîl. 64/6. d. Vulturiacum, villa Mon. S. Germani Autin*. 373. c 436. b. Vulverri villa , pert. ad Cuxan. Cœ- nob. 58S. e. Polvir. Vide Volvir» Wogaironum terra prope Uxellodu- num podium. j8o. d. Wolcmari C. Comitatus. )?f. d. Woldefinguefilla , prxdium Mon. Buxer. 388. c Wonefberth , mons. tf4.C Wormatia. 6z. b. c 71» b. ijo. b* 3 «7. e. jtf8, c. c* fVcrm, Wralfna , v. in qua nioleni haixt Mon. S. Amandi. 474. c. Vurgradus fifens in p. Antdiaa, ia vicaria Modiacenfî. 723. e, Vurmatia urbs , civ. 368. d. ^ Uxellodunum podium & caflnun in orbe Caturcino» 580. d. e. Uzannus, villaris Mon. Montii-ro tundi. 466. a. De Uzecio fedes. 717. a. Uzeticus Comit. 7x5. a. U«> feu Uflb caftrum in Com, Ar- vern. tfji. d. n. Y Yïïac Sera flumen. J41. d. Wfc Ife. ra. Yfiaca poteftas in Com. Parif.< 4 f. a , Yftro caftellum , ibi duas EccL iabet Mon. Montis-majoris. 700. d. 'Vtherdei-hki loosi IîîDEX Digitized by Google 23328 INDEX ONOMASTICUS. A Algudis, femina Mots S* VjL Manfueti. 389. c. Abba r homo quidam. 747. d» Abbo Abbas. 711. d. Abbo Epifcopus. 541. b. Abbo Epifc. Archicancellarius Ro- berti Régis. $6o. b. Abbo, EpiTc. Magalon. 117. c*3i8t a. Abo. 168. a. 169. e k Abbo, Epilc. Nivera. 181. d. 410. e* . 411. a. 418. e. Àbo. 168. a. 169. e» Àbbo, Epifc. Sueflion. 6f. a. 3 54. c. 536. b. 551. d. Archicancell. Ro- dulfi R. 562. c. 563. c. $64. Ck j<6. a. 567. d. 570. y*fî« Abbo , fidelis Richardi D. Burg. 717, c. Àbbo , Notarius Gerbaldi nobilis viri. ç6i. c. Abbo, valus» 586. d. Abiron. f 80. b. 59t. d. 668. c. 694; e. 70p. c. 711. b. 71*. c. 717. a. Abo, fidelis Bertha» Begin*. 668. e. Abo, fidelis Rodulfi Begis. 569. d. Abraham, Abbas Crudatenfis. 96. c. Abraham , mancipium. % 19. c. Acardus, Archicanc. Ludovici TfanA mar. 601. d. n. 602. d. 603. b. Acfredus , Abbas Balneol. 604. b. c* Acfredus Cornes. fo6. e. 603. b. c. d* Acfredus , Cornes Carcafl*. ac Red. 492. e. Acfredus, Dux Aquitain J6i.d. e. Acfredus Epifc. sgi. d. V. Aigofire» dus. Acfredus, illuftris vir. 711. d. Achardus , illuftris vir. ii^.à. Àchardus prxful. 697. e. Achedeus, fidelis Willelmi D. Aqui- tan. 71 1. d. Achideus Praeful. 597. e. Acte , illuftris vir. 7 1 j. e. Àctonius, illuftris vir. 715. d. Ada , fem. Mon. S. Manfueti. 389. d. Adacius , Abbas Figiac. 97. e. Adacius, Abbas Tutelenfis. 578. c. Î99- c « Adala, mater Balduini III Corn. Fl. 1^4. d. filia Heriberti C. Virom, n. c. Vide Adela. Adalaica, Adalaix, uxor Rodgarii Com. Carcan". 149. c 73 f. e. 7}6.b. Adalaldus, Arch. Turon. 167. d. 169. d. 351. a. Adalaudus. 46. e. 47. b. 84. c. Aurelianis nobiliter natus, frater Baimonis Epifc. Aurelian. 28. b. 19. a. 30. a. V. Adalardus. Adalardus , Abbas Corbeienfis , pro- pinquus Caroli M. 163. a. 164. b. Adalardus, Arch. Turon. 171. b. 174. a. 181. d. 313. e. 374. e. Ade- lardus. 1 63. c. V. Adalaldus & Ade- lardus. Adalardus Cornes. 314. a. 586. d. Adalardus, Epifc. Anicienfis. 718. b. V. Adelardus. Adalardus , Epilc Arvern. 86. d. 71 1. d. Adalardus, fidelis Hugonis M. 7x0. c. 7*3» a. Tome IX, Adalardus, fidelis ludovici Tranfmar. j?*..c. d. e. fs>8. e. Adalardus, nobilis vir. 106. d. Adalardus Prelbyter. 3 yj. a. 476. a» capeilae S. Marcellini. 19. d. Adalaudus , Arch. Turon. vide Ada- laldus. Adalaudus , pater Garnerii , pater ex Baptifmo Adalaudi Arch. Tur* 30. a» Adalbaldus, Epilc. Bellic. 19. d. 313. c. Adalbero, Archiep. Rem. 39. n. 96. e. 97. a. 139. d. 140. b. 171. b. 273. c. n. & feqq. 189. c. 290. 191. 328. a. 730. d. 732. c, filius Godefridi Arduenna; Com. 67. a. n. 173. n. & frater Godefridi C. Vird. & Henrici Arduenna: C. 1 19. b.c. n» lummus Cancellarius Lotharii R. 615. b. 634. d. & feqq. 64t. c. 546. b. 647. d. 649. c. 6ji. c. 651. d. n. c. 6J3. e. 654. e. 658. b. Ludovici Régis. 660. b. 662. b. Vide Albero. Adalbero , Epilc. Laudun. 178. e. 280. b. 288. c. d. 64t. a. Notarius Lo- tharii R. 615. b. 634* d. 636. e» & feqq. 641. a. 652. c. Adalbero I, Epifc. Mett. 38, c. d. 66. a. 89. d. 91. b. 379. e. 381. a. e. 383. a. 384. a. 385. e. 39t. c. Friderici Ducis frater, patruus Adal- berbnis II Mett. Epifc. 119. e. n. Adelbero. 95. a. 122. b. c. 118. c. V. Adelbertus. Adalbero* II . Epilc. Mett. 67. c. 98. d. 119. b. Adelbero. 130. filius Friderici Mofellanorum D. 1 19. e. n. Adalbero I , Epilc. Virdun. & pofteà Mett. filius Friderici Mofell. 67. a. c. V. Adalbero fuprà. Adalbero t II , Epifc. Virdun. filius .Godefridi Com. Virdun. nepos Adalberonis Arch. Rem. 67. c. 178. a. 282. & feqq. 190. d. 19t. a. Adalbert, mancipium. 714. a* Adalbertus. 477. b. Adalbertus , Àlbertus , Hilbertus , Hil- debertus, Cornes Bamberg. Otto* nis Saxonum Ducis ex filia nepos. 6%. a. occifor Conradi. 49. c. d. V. Adelbertus & Albertus. Adalbertus, Cornes Viromand. 234; d. 605. c. d. 623. a. 665. c. 735* a. d. Abbas S. Quintini. 649. n.b. 651. n. b. Adalbertus, Dux Itali* feu Tufcia: Cornes, mari tu s Bertha;. ioj. a. n. Adalbertus , Dux Spoletan. 70. a. Adalbertus , Epilc. Mauriennx. 3oy.c Adalbertus, Epifc. Tervan. 168. a. Adalbertus, Monachus Hirlâug. 103. Adalbertus , Frotopincerna Caroli CralC. 188. a. Adalbertus ScholalUcus. 103. d. Adalbertus , Sulfraganeus Teutranni Arch. Tarantaf. 164. a. Adalelmus. V. Adelelmus. Adalendis , Adaleydis , fbror Willel- mi Aquitan. Ducis. 71 2. b. Adalgagus, Arch. Hammaburg. 3 27. a. Àdalgardis , AbbatifTa Mon. S. Crucis Piâav. 433. e. 434. a. Adalgardis , mancipium. j 19. c Adalgarius, Abbas Auriliac. 478. c. Adalgarius, Epilc. Auguftod. 19. d* 85. a. 168. a. 177. e. 313. c. 316. d. 415. d. 418. c. 430. c. 454-b* 4f6. e. 487. n. 717. e. Archican- cell. Bofonis Régis. 669. b. 670. b. c. 671. a. n. Odonis R. 440» c. 462. c. Adelgarius.4f4. b. AdalgerOjNotarius Arnulfi R. 3 6 3 . a. b» Adalgus, mancipium. 714. a. Adalheida, uxor Othonis I Imper* 387. a. V. Adelais. Adalraundusi mancip. Mon. Corbin» 501. e. Adalolfus , Cornes Bolonienfis & Ter- ruan. filius Balduini Calvi C. Fl. Abbas Sith. 74. a. 75. d. 76. d. 77* d. e. 78. a. 79. n. frater Arnulfi M. Com. Fl. 133. n. Adalongus, Abbas S. VedalU. 453. b. Adalricus , Abbas Dervenfis. 202. d* & S. Theuderii Mon. 679. b. c. Adalricus puerulus, Monachus Befu. 20. b. Adalricus, fervus Eccl. S. Walbur* «s. 529. b. Adalfinda, filia Amalgarii Ducis. 19. Ci Adam, Abbas S. Manfueti. 389. a* Adaulfus , Epilc. Barcin. 410. c. Adbertus Judex. 166. a. 168. c Addila , uxor Adalardi. (92. d. Àdebergia, mancipium. 664. c Adebertus, Epifc. Silvaned. 181. i. a. V. Aldebertus. Adela. Vide Adalaica , Adalheida « Adeleis , Adalendis , Adelidis , A- leidis. Adela Comitiffa. joj. b. Adela , Comitiflk Andegav. - uzof Gaufredii 95. d. 97. d. Adela , Comitiua Gaftinenfîs , filia Gaufredi Confùlis caftri Landon» uxor Ingelgerii. 26. 27. 28. a. Adela , filia iEduardi Angl. R. uxor Ebli Pictav. 21. n. 24. b. mater VPillelmi C. 626. a. b. d. 652. a. b* Adela, filia Rollonis Normann. Di uxor VTillelmi Pict. C. 21. n. 24. b. 62f . c. d. e. Adela matrona , fundatrix Ccenobii S. Trinit. Piâav. mater Adela; uxoris Eblonis. 6j2. a. b. Adela , uxor Arnulfi Fl. Com. 729. e» Adelaidis , conjux Ludovici Balbi. 402. b. 416. c. Adelais , Àdalaidis , Adel- heidiSf mater Caroli Simpl. 4<8. à" feqq. 480. c.48 feqq. Jji.d» Adelaidis, Adelais, Àdeleys, Ad- heleidis, foror Rodulfi Burg. R. uxor Richardi Burg. D. mater Ro- dulfi Fr. R. 63. c 569. cd. 691. e. n. 693. c. d. e. n. Comitiffa, re*. gia mater & AbbatifTa. 69%. b. Adelais,uxor Bernardi. 725. e. 727. b.c. Adelais , uxor Lotharii R. lui. pofteà Othonis Imp. filia Rodulfi Burg. Régis , foror Conradi Burg. R. 24* a. b. 667. n. c. mater Emma Reg* Fr. 287. e. ». 288* b. 289, e* M m m mm Digitized by Google Adelhaida. 387. a. Adelheida. 6. a. n. Adelheis. 700. c. Adelhais , A- delheidis Augufta , avia Othonis III Iuip. 130. a. 2.76. n. Adhe- ïeida Reg. filia Berthae Reg. 667, d. ÔNOMÀSTICU& î N D E X rom. i<8. a. 170. a. V. Animants. Ademarus , fidelis Willelmi D. Aquit. 711. e. Ademarus Marchio* fidelis Odonis Régis. 4«f. b. Àdelania Reg. Guichenoni ;Adelais Ademarus , Senator illuftris in pagis I Conradi R. Burg. uxor, vidua Senonico & Turon. 63. c. Lotharii R. & foror Othonis Aie mann. R. 700. a. n. fiera. Adelardus , Arch. Turon. K5. c. 198. b. V. Adalardus. Adelardus , Cornes de Rupe in Ar- denna , in Mon. Stab. vices Abba- ris gerens. éj. b. Adelardus Epifc. Anicienlîs» 164. d, V. Adalardus. Adelardus , Epifc. Miflus Caroli Cr. Imp. 192. c. d. e. Adelardus, Epifc. Veron. 84. e. Ademarus, Vicecomes Tolofàn. 72*. e. 717» a. Adephonfus, RexLegionis. 32. n; Adheberrus, Epifc. Silvaneâ. 167. e. Aldebertus. 169. d. V. Adebertus. Adhelardus Sacerdos. ^69. A. Adjutor, Canonicus S. Martini Tu- ron. frater Haimonis. f7f. a. Ado, fidelis Rodulfi Régis. $69. b. Ado , homo Mon. Caunenlîs. 50J. e. Adradus Vicecomes; 545 • b. Adraldus, Abbas Auriliac. 97. c. Adelardus, fidelis Rodulfi R. mari- Adraldus, fidelis Lotharii R. a. tus Pleârudis. 579. a. b. Adreia, mancipium. $29. c. Adelardus, Monachus S. Remigii Adrevaldus Monachus , Hiftor. t$6. Rem. 39*. b. e. 137. Adelardus , unus è Proceribus. «4. a. Adrianus II Papa. 70. b. Adelardus , Scabinus pal. 541. b. Adrianus III Pâpa^ 200^ b. Adrianus , Serin. Eccl. Rom. 115, b. Adroarius, fidelis quidam. 554. c. Adroarius, Judex quondam. 647. a. Adrovarius. f 57. a. Adfb , Abbas Dervenfis. 1 ij.a. 147. c. Adfb, Abbas Luxovienfis. 124. c. Adfo, fidelis Rodulfi R. $63. a. 717. c. Adventius, Epifc. Mett. 57. b.113. a. Adulfus Epifc. Palliar. 312. c. Adwardus Prefbyter. 16 }. a. Adzo, Monachus Saviniac. 736. e* Adelbero. Vide Adalbero. Adelbertus. foi. c. Adelbertus Cornes, occifbr Conradi *7. c. 96. d. 87. a. V. Adalbertus. Adelbertus, Epifc. Mett. 38. c. V. Adalbero. Adelbertus Marchio. 158. c 160, c. e. 180» b. Adelbertus , Marchio Eporegia» , ma- ritus Ermengardar» 64. d. Adelbertus, Scabinus pal. 541. b. Adelboldus , mancipium. 664. c. Adeleis , filia Willelmi Piô. C. uxor Aïdgardus, Rex Anglix. 397. Hugonis Cap.' 173. n. ^dredus» Rex Angliac. 621. b. Adeleifîa, Adaleidis Reg. Mater Ca- S. jEgidius Confeflor. d. roli Simpl. 151. d. V. Adelaidis. Alfredus , Rex Angl. pater Eduardi* Adelelmus, Abbas S. Pétri Vienn, 46. n. 701. e. 701. a. Aïrbertus, nepos Hugonis M. 7x4. a* Adelelmus Cornes. 324. a. 664. a. jEtherius , Epifc. Vivar. $qj. c. Adelelmus, Epifc. Laudun. 324. c. ^Eva, mancipium. 529. c. Adalelmus. ?68.b. Adelmus.730. c. Agano Cornes. 538. d. 539*3. b. d. Adelelmus, Epifc. Silvaneâ. 324. c. 551. a. Vide Hagano. Adelelmus , fidelis Hugonis M. 724. Agano , fidelis Richardi I Norm. Du- a. cis. 732. b. Aganus. Vide Hagano. Agapitus II Papa. 226. & feqq. Agardus. 491. e. Agenbertus , Epifc. incertz fêdis. 3151. c Adelelmus, iHuftris vir. 715. d. Adelelmus Miles. £38. n. b. Addenda , neptis Adalaudi Arch. Turon. uxor Ingelgerii Confidis Andegav. 28. b. Adelerius , Monachus Floriac. 107* Agila, Abbas Craff. 477. c. jo£. c. b* 137. b. Adelgarius , Epifc. Auguftod, 454. b. Vide Adalgarius. Adelgeus , mancipium. 539. a. Adelgifus , mancipium. 664. c. Adelgohhus. 66S. e. Adelhelmus , Epifc. Sagieniîs. toé, c. Adelidis. 611. d. Adelmarus , unus è Proceribus. 664, a. Adelmus , Epifc. Laudun. 730. c. Vide Adelelmus. Adelricus , Arch. Rem. & Archican- cell. Lotharii R. tfif. b. 6x6. a. 6x7. a. «28. d. V. Odalricus vel Odelricus. Adelftamnus. 666. e. Agilbertus , Epifc. Biterr* ué< d. 117. c. 318. a. Agildruda, uxor Widonis Irai. Régis. 7f. c. Agilmarus , Epifc. Arvern, 175. c. 181. d. 388' a. V* Ademarus. Aginaldus, Abbas Gorz. 6if. e. Aginulfus, Epifc. .Gavaldan. 167. e. 170. a. Agius , Archiep. Narbon. 214. b. 322. e. 555. n. Vide Aigo. Agius , Epifc. Aurelian. 660. e. Sanâa Agnes. 33. a. Agnes, filia Herberti Trec. Com. uxor Caroli Lothar. Ducis. n. c. 18. c. 12. a. 24. c. Agnius , Monachus Arremar. 459. c. Adelftanus , Rex Angliar. 34. b. n. S. Agofredus , frater S. Leutfredi. J2. a. 90. d. Ademarus, Abbas Cluniac. 21. d. Vide Aimardus vel Aymardus. Ademarus, Abbas S. Maxentii. 8. b. Ademarus , Cornes in Cadurcorum partibus. 578. b. d. j8o. d. Ademarus, Cornes Divion. ifi.a. 536. b. Agruinus, Clericus S. Pétri SuefT, 580. b. Aideroldus, Rex Danix. Vide Hai- groldus. Aiglo, Abbas S. Pétri Senon. 33. d. ijy. n. Ademarus, Cornes Picrav. 8. c. 24. Aigo, Abbas Vabrenfîs, Archiep. b. filius Emenonis C. Engolifin. Narbon. yjf. b. n. V. Agius. 11. b. 89. e. Aigofredus, Epifc. Picrav. 167, e, Ademarus, Epifc Arvern, feu Cla- 170.3. Aikardus, Legatus Idakharii Epifc Aufon. 521. c. Ailbertus, Epifc. Biter. 440. b. Aillemundus , Epifc. quidam. 731. c. Aimardus , Abbas Cluniac. 8. d. 45. e. 92. d. 603. d. V. Ademarus. Aimardus , fidelis Willelmi Ducis Aquitan. 711. d. Aimaricus. 170. a. Aimericus. 724. d. Ayméricus. 728. e. Aimericus, Abbas Arul. 613. d. Aimericus , Archiep. Narbon. 217. d. 222. c. 583. b. 614. d. 423. n. b. 641. n. b. Aimo, Abbas Angeriac & S. Cj- priani. 8. e. Aimo, Abbas Tutel. 778. b. c Aimo , Advocatus S. Maria; Sueff» 66 f. d. n. Aimo Epifc. Valent. & Archicance.il, Conradi R. 69%. d. €97. c Aimo , fidelis Ludovici R. Prov. 68o< d. e. 688. a. Aimo, nobilis vir. 720. c. Aimoinus, Monachus Floriac 136. c* Ainardus , fidelis Willelmi D. Aqui- tan. 711. d. Airardus. 292. a. Airardus , Epifc. Noviom. J24. c Airardus, Monachus S. Remigii, Ab^ bas S. Theoderici. 12^. c. 273. d. 27 j. b. d. Alaidis. Vide Adelaidis. Alamonia. 343. a. 368. e. 5/3. ci Alanus, Britan. Dux 92. a, Veneu Cornes. 83. a. b. Alardus, Abbas Dervenfis. 7. d. Alaricus, Epifc. Agath. jof. b. Alaricus , Epifc. Biterr. 167. e. 169 i e. Albarus, Legatus Durandi Abbaùt Craff. fiS. a. Albegundis, uxor Echardi Burg. Com* 142. n. Alberada , mater JoViannis* 586. Ai Alberedus, fidelis Richardi 1 Nou mann. Ducis. 732. b. Albericus Burgundio, pater Bettonis Przpof. Mon. S. Columbz Senon* 96. n. Albericus, Cornes Marifcon. 614. eV Albericus Dux , pater Burchardi Mi- litis. <22. b. Albericus, Imper. Roman. 24. a. Albericus , Monachus Trium - Fon^ tium, Chronographus. $7. &feqq» Albero , Archiep. Rem. & Archican- cell. Lotharii R. 643. a. £44» b* Vide Adalbero. Albertus , Abbas Stradenfis. 121. n< Albertus , Cornes nobiliffimus Fr. Ottonis Sax. Ducis ex filia nepos» 63. Vide Adalbertus. Albertus, Cornes Viromand. 92. n. <3f. e. tff 3. n. 6f4« b. e. 6f?, c. Vide Adalbertus. Albertus , fervus /uns Odonis Ri 440» e. Albinus Cornes. 41* c. S. Albinus, Epifc. Andegav. 151, ii S. Albinus Martyr, jo. c. Albo , fervus. 334. a«; Alboinus, Epifc. Picrav. 8. d. 9. a. Albrada. 69$. b. Albrada , filia Ludovici Tranfinar. fbror Lotharii R. uxor Ragenoldi C Rociac. mater Brunonis Epilc. Lin- fon. 67. n. 104. e. rada, uxor Ragenerii, mater Gif- leberti Lothar. Ducis. 666* c. Albricus, homo Eccl. S. Manfueti. 381. c. Albricus , Notarius Ludovici Géra»» Régis. 370. b. 371, iu Digitized by Google INDEX ONOMASTICUS, Àlbuinus, pater Warini. 688. a. Alcherius, fidelts Lotharii R.6<;i.a, Aldaldus, Archiep. Senon. 54. b. Aldebertus, Epifc. Silvaneâ. 69. d. Vide Adebertus. Aldegarius, Canon. Compend. J34. b. Aldegarius, Levita Eccl. S. Martini Turon. j mancipium. 714. a. Arnaldus, pater Rogerii. 726. b* Arnaldus, patet Siguini. 7x6. b. Arnaudus. Vide Arnaldus; Arnebodus , Notarius Ildefridi Rèfe^ rendarii. 440. c. 4j6. c. Arnoldus, Abbas S. Quintini de In- liila. 640. d. 6 s 1. n. b. Arnoldus, Arnolfus, Dux Bajoarisef 38. a. 91. a. filius Leopoldi. 63. b» Arnoldus, Epifc. Arvern. 715, e. Arnoldus, Epifc. Tull. 314. e. 340* e. 365. d. Vide Arnaldus. S. Arnulfus. 97. a. 382. e. Arnulfus, Abbas Mon. S. Polycarpi ■ 44J. b. Arnulfus , Abbas Rivipull. 222. d; 223. a. 229. d. 231. d. 233. c Arnulfus Cornes, Advocatus Ger<à bergx Regirue. 666. b. e. Arnulfus I Cornes Fl. filius B-^lduini Calvi , Magnus , Vetulus five Se- nior, Cornet Bolon; Terruan; Digitized by Google INDEX ONÔMASTICUS. Abbas Sith. ïo. c. 12. a. 13. a. b. io. n. éi. e. 66. a. 74. a. 73. d. 7*. d. 78. 79. a. b. e. 80. a. 8f. c. 90. b. 91. A. 94. e. 133. 14*. b. 147. b. 131. d. 153. e. IJ4- «07. b. c. d. 6if. d. 6K. a. 621. ii. e. «17. d. 618. c. 640. b. 719. e. Arnulfus II , Arnolphus , Cornes Fl. filius Balduini II. 80. a. 93. 11. 9$. a. 146. b. c. n. 148. a. 62.9. e. 630. a. b. 63 1. a. Arnulfus Cornes , frater Odelrici Ar- chiep. Rem. 67. n. Arnulfus , Comes Mon tenfis. 8 1 . a* Arnulfus , Decanus. 715. e. Arnulfus , Epifc. Aurelian. 14t. a. «14. c. 660. c 66t. b. 73;. c. Arnulfus, Epifc. Gerund. 613. d. Arnulfus , Epilc. Taurin. i67»e. 170. a. Arnulfus, Epifc. Tull. fif.d. Arnulfus , filius Odonis Régis Fr. 11. d. >44> b. Arnulfus , filius fpurius Carlomanni Bajoariz R. 57. d Arnulfus , filius fpurius Lotharii R. Archiep. Rem. 271. c. Arnulfus , pater Erhufti Com. t6. b. Arnulfus, Monachus Saviniac. 736*. e» Arnulfus , nepos & Confîliarius Jo- hann» V; II Papa-. 188. c. Arnulfus , Notarius Caroli Cr. 3 3 1. c. Arnulfus, Notarius Lotharii R. 615. b. 641. c. 646. b. 647. d. 649. c. tffi. c. & feqq. éj8. b. Notarius Ludovici R. 660. a. 661. b. Arnulfus , Notarius Ludovici R. Pro- vincix. 674. a. 677. a. d. & feqq» •683. a. Arnulfus, Notarius Odonis R. 462. c. Vide Ernulfus. Arnulfus , Arnolphus , Rex Ger- manise. 10. a. 37. a. b, 60. d. e. 61. e. 61. 73. c. 7$. b. c. 84. c. d. 362. & feqq. 370. a. e. 383. a. 514. e. 116. b. 541. a. 146. b. Carlomanni filius. 37. b. 48. a. 71. e. 71. b. e. Imperator. 37. b. 43. a. 48. 49. 85. d. e. 101. c. d. 204. a. 105. b. 196. b. 315. e. Arnulfus , fervus. 601. b. Arnuftus , Archiep. Narbon. 104. b. 318. a. & feqq. 47 «t d. 479*b, 480. b. 481. d. Arnuftus Miles. 391. C. Aroldus , Rex Anglhe. 76. b. Artaldus. né. e. 577. a. Artaldus , Artoldus , Monachus S. Re- migii. 6 j. c. d. 90. a. b. Archiep. Rem. f 2. b. 53. b. c. 6$. c. 66. c. 67. a. 79. c. 94. d. 221. e. 22i. c. 316. 317. a. b. 384. c. Archicancell. regius. 583. d. 586. a. «7" /èflf. $13. e. 6x4. n. k. Dc- minicus & fpecialis Régi. 619. c. Afbertus , Notarius Arnulfi R. 3*3. b. Vide Anfbertus. Afcelinus, Epifc. Laudun. ti. c. 18. c. 14. d. qui & Adalbero. 180. n. Afchericus , Askericus , Epifc. Parif. & Archicancell. 440. e. 455. & feqq. V. Anfchericus. Afchiricus , Monachus Saviniac. 736. «. Afmundus, Epifc. Secufinae civ. vel Maurian. £72. b. Artaldus Comes. 184. e. Aftingus, Dux Norman. 71. b. 130. e. Dux Wifigotorum. 7. a. Vide Haftingus. Atenulphus , fidelis Hugonis Com. Provinciar. 690. b, Athala, filia Heriberti Com. Vire— mand. uxor Arnulfi Vetuli Com. Fl. 78. d. Atho , Archiep. Mogunt. 370. e. 371. e. 371. d. Vide Hatto. Atila ComitifTa, uxor Milonis Co- mitis. 467. b. 49%. n. Atfo, fidelis Willelmi Aquitart. Du- cis. 711. d. Attila, Abbas Mon. S. Polycarpi. 4«o. c. e. Attila, Rex Hunnorum. 75. a. 10;. e. Atto. 723. c. Atto Abbas. 711. d. Atto Epifcopus. 71 1. d. Atto, Epifc. Aufon. 171. b» Atto, Vicecomes Albienfis. $83.3. Ava ComitifTa, foror VCillelmi Com. Aquitan. 73. c. n. Ava, mater Seniofredi Com. Barci- non. 61 1. n. Avana. 710. b. Audacer , Notarius Ludovici Balbi. 398. d. 414. c. Audardus , Epifc. Narbon. 117. a. Vide Theodardus. S. Audebertus, Epifc. Camerac. 493. e. Audegarius , Abbas Juncellenfîs.4;;. e. 4%6. a. Audegarus Vicecomes. (33. b. Audefîndus, Epifc. Elenenfîs. 16%. a. Vide Aufîndus. Audefyndus Monachus. 2. i. Audgerius, Epifc. Lutor. 321. c. S. Audoénus , Archiep. Rotomag. 88. b. 131. d. 493. e. 536. b. S. Audomarus. 72. d. 75. a» Epif- cop. Tervan. 493. e. Augerius. 716. a. Aunarius , Epifc. Autiffiod. 46. A. n. Aurelianus, Archiep. Lugdun. 19. d. 57. c. 167. d. 169. d. 111. c. 30;. b. 313. c. 315. c. 317» a. 339. c. 412. c. 423. n. Archicancell. Bo- fbnis R. Provinci*. 669. b. 670. d. Didafcalus Ludovici R. Provinc. <74. e. Aurelius, Epifc. Ucetic. 318. a. Aurofalla , uxor Elis. 2. c Aufîndus , Epifc. Helen. 1 16. e. Vide Audefîndus. Aufterius , Archiep. Lugdun. 321. d. Auftorgtus, 716. d. Auftrimirus, Comes Carcaff. 420. c. Autbertus. 690. e. Autbertus, Comes Avallenfis. 43 6. c. n. Auterius, Monachus Saviniac. 73 6. e. Auterrannus, Archiep. Vienn. 164. a. 167. d. 169. d. Aymardus, Abbas Cluniac. 116. b. Vide Aimardus. Aymericus. Vide Aimericus. Aymericus , fidelis Raimundi I Com. Ruten. 716. a. c. 718. c. e. pater Geraldi. 727. c. Aymericus Thoarcenfîs. 634. a. Aymo. Vide Aimo. Aymo , Abbas Vizeb'ac. 218. c. Aymo, Epifc. Valentin. «07. a. n. 69%. a. b. Archicancell. Conradi Régis. 696. n. b. Aymo , fidelis quidam Ludovici R. Provincial. 680. d. e. Aymo, Levita Auguftod. ^69. d. Aynardus , Auâor Gloffarii latini. 96. a. n. Ayrmannus , Monachus Befu. 20. b. Azo, Abbas Dervenfîs. 274. c. Azzo. 668. e. Azzo , Serin. Roman* Eccl. 215. c. B Ty Adilo, Archidiac. Turon. ji j, Baklemarus, Abbas Caun. 554. n. Baldericus, Epifc. Leod. 38. e. Èàl* dricus. 94. a. b. Baldericus , Epifc* Spirenfis. toj. n* Baldewinus. Vide Balduinus. Baldricus Comes , nepos Caroli Du- cis Lothâr. ijo. a. Baldricus, Epifc. Trajeâ. 323. d. Baldricus , fidelis Carlomanni R. Balduinus. 33$. c. Balduinus Balzo , tutor Arnulfi pueri Com. Flandr. 630* b. Balduinus I, Ferreu» feu Brachium ferreum , Comes Flandr. 6t. e. 133. n. 153. e. Odoacri filius. 7.. d. 82. e. Balduinus II , Baldewinus, Calvus diâus, Flandrix Comes. 37. c. 39. c. 73. a. 84. e. 9f. d. 133. d. 134. a. c. jK. n. 318. d. 49*. e* 729. e. filius Balduini Ferrei. 70. d. 71. b. 73. d. 74. 73. a. filius Judith*. 61. e. maritus Elftrudis. 133. d. pater Arnulfi. 153. e. 154. d. Abbas Sith. 74. e. 73. a. c Balduinus III, Comes Flandr. filius Arnulfi Vetuli. 78. d. 79. d. 94. d, n. 61 f. d. 616. a. 630. b. Balduinus IV . Marchifus Flandr. Bar- batus diâus , filius Arnulfi II. 80. t» Baliardus major, fit* c Balthildis Reginâ. 494. b. Baltrannus, Abbas Analefberg. 383. a k Baltfb, Camerarius Arnulfi Com. 91. d. Bako-curtus , occifbr Wiiielmi Norm. Ducis. 51. d. Barda. 278. e. Bardo, Archicancell. Arnulfi Régis. 36J. a. b. Barnardus , Abbas S. Mauricii. )Zo. a. Barnarius, Epifc. GmdanopoJ. 170» a. Vide Bemarius. Barnerus , homo Monafterii S. Mart- fueti. 389. d. Bamoinus , Archiep. Vienn. 10t. hi A, Archicancell. Ludovici Prov. Régis. 674. a. 67s. c. 679. b. c. d. 680. b. Barnuinus. 677» a. d. «78. e. V. Bernoinus. Bafoinus. 489. c S. Bafolus Confeffor. 125. c. 619. ci- Bathet Normannus. 32. b. S. Baudelius, Martyr, m. d. 112. a» S. Bavo. 61 s- d. Bavo , fidelis Rie hardi Burg. Ducis* 69?. b. Beatrix , filia Heriberti I Viromand. C. 64. b. n. fbror Heriberti II , uxor Roberti R. 23. b. 43. e. 77» b. 495. n. mater Hugonis M. 16. e. 21. a. 64. b. 719. e. Beatrix, filia Hugonis M. uxor Fri- derici Ducis Mofellan. 67. a. 103. n. 281. a. 182. a. 1S6. a. 289- d. foror Hugonis Cap. 67. c. mater Adalberoms II Epifc. Metu tif.e. 1 3 o. a. b. Bego , proa vus genitricis Caroli Simpl. jji. e. Beleârudis, colona. 336. d. Belihildis. Vide Blichildis. Belpolenus Dux. 136. b. Benardia, mancipium. 664. c. Bencio, filius Suniarii Com. jir. ni Vide Bentio. S. Benediâus. 7. e. 107. c. ïo! a. 172. b. 631. b. 718. d. Monacho- rum pater & dux 560. a. Benediâus, Abbas S. Hilarii Carcaff. 96. d. 249. c. Benediâus , Abbas Junceli. 45 ï • e. Benediâus Epifc. Bibliothecarius fèdis Apoft, 22J. C. Benediâus 1 Digitized by Google Bénediéhis, Epifc. Forojul. 5x1. c. Jll. c. Bened ictus, Monachus Floriac. 141. a. b. Benedictùs , Mûnàchus Saviniac. 736. e. Benediftus III Papa. 3 y y. à. 494. a. Benediftus IV Papa. to. n. ijo. e. xit. b. 212. c. 673. d. Benediftus V. Papa. y 4. b. Benediftus VI Papa. 141. & frqq. Benediftùs VII Papa. 14? Ù [eqq. Benedjftûs , Prxpofitus Mon. S. Bene- difti in caftro Salenfi. i4i.a. Benevéntùs , Prefbyter Alb. yyo. n. Benjamin , Notarius Caroli Simpl. 467. A. S. Benighus Martyr. 61. d. 33 y. b. Benno, Ëpifc. Mett. 89. c. Bentio Cornes. yoé. c. V. Bencio. Benzo, Abbàs Dervenfîs. 7. d. Bera , Abbas Mon. S. Âniani. 481. d. Beraldus , Monachus Befù. xo. b. Berardus, nepos Robeni Militis. 114. c. Berardus , Notarius Leotaldi Coin. Matifcon. 613. c. 69t. n. S. Bercharius Martyr. 6. è. 7. a. b. 641. a. 679. n. Berengarius. 715. d. jt$. d. Berengarius Cornes. jU. e. Berih- garius C. y 16. c. Berengarius , Cornes Baiocenfîs. 1 1. d. Berengarius , Cornés Namucenfis. 123. b. Berengarius, Dux Britan. 91. à. à nobilioribus Brit. pàter Conani. 238. c. Berengarius, Epifc. Maflil. 117. c. 43 x. b. Berengarius , Epifc. Virdun. 67. a. • 9$. c. 94' b. 138. d. 383. c. 384. a. Berengarius, fidelis Ludovici R.Burg. 688. a. Berengarius , fidelis Rodulfi. R. ^64. b. Berengarius , Notarius Ludovici Burg. Duci$< 69 t. a. Berengarius I Rex Italix ex Duce Forojul. 48. a. b. d. 49. b. d. 50. b. 61. b. 63. b. d. 64. e. 7t. a» 75. c. 108. e. Imperator. 73. c. 11 y. A. 116. a. c. e. Berengarius II , Rex Italix feu Lon- gob. 80. c. 9i» b. Berengarius, Vicecomes. 17b. a. Berhardus , Primicerius Tull. 114. d. . 388. a> Berherus , Clericus S. Pétri Suefl. , y8o. b. Berich Normahnus. 3*. b. Berilindis , mancipium. yoi. e. Berlannus , fidelis Richardi Burg. Du- cis. 717. Ci Bermondus, fidelis Willelmi D.Aqui- tan. 711. d. Bernacrus, Scabinus palat. 541. b. Bernardus. $91. a. 714. d. 718. e. Bernardus Cornes. 197. a. 11$. ë, 606. c Bernardus , Cornes Àrverrienfîs. 176. b. xyj. e. Cornes & Marchio Go- thix. 164. c. 171. e. xyr. e. 410. c. n. 410. e. pater Willelmi Pii , Com. feu Ducis Aquitan. tu d» n, , g. 349. a. 709. n. b. 712. b. Bernardus , Cornes Belvac. 584. c. Bernardus , Cornes Bifulduh. filius Olibx Cabretx. 69. ,d. Bernardus, Cornes de Reteft. 66. c. Bernardus, Cornes Silvaneft. 13. b. 713. a. Bernardus , Cornes Tolofan. Marchio Gothix , Dux Aquitan, frater Eifc T$me lX t î N b ï: X O K O M A s ï I c u â. donis. né. n. Bernardus Danus. hi. d. 13. ce. 14. Prxfeftus Norraannije. ij. c. Bernardus , Dux Septimanhix ac Tb- iofx Cornes, 22'. n. g. Bernardus, Epifc. Albienfîs.7zy. d. Bernardus, Epifc. Tolof. ii6. c. 117. c. Bernardus , fidelis Hugonis M. 714. a. Bernardus, fidelis Ludovici Provin- cix R; 681. a. b. Bernardus , fidelis Ludovici Tranfmar. '58 y. mari tus Eftevenx. 719. b. c. Bernardus, illuftris vir. 71 f, e. anus & alter. 711. e. Bernardus Marchio. 339. c. Bernardus , Marchio Gothix , rria- ritus Blichildis , pater Bernardi Mar- chiortis Gothix. 303. d. Bernardus , Marchio Gothix , feu Princeps Gothorum. 8: n: m. c. hn. 11t. a. filius Bernardi & Bli- childis. 303. d. Dux Aquitan. & Cornés riftav. 303. n. Bernardus, mariais Adelaidis. 71; . e. 727. b. o. d. 71b. d. 718. d* 719. d. Abbas Dolenfis. 89.C 714. d. ex Comité Abbas Gigniac. 48. d. 50. a. 73. c. 203. b. 217. b; 66$. A. 691. c. d. Berno EpifcopuS. 117. b. Berno, Epifc. Catalaun. \6 Régis, 69U Ç, 7*r ■699. b. pofleà uxor Hugonis Italix R. 667. n, a. Berta, Beriha, filia Lotharli R; & Waldradx, primb uxor Theobaldi Com. Arelat. mater Hutfonis Ita- lix R. deinde uxor Adalberti Tuf- cix Com. 105. a. n. 690. a. Berta ,^ filià Werici Com. uxor Eb- roim. 9t. rt. Bena, Bertha, néptîs Hugonis Ital. R. uxor Raimundi I Com. Ruten. 724. n. Bertana. 7iy. a. b. 727. bi Berta , neptis Lotharii Régis , uxbr Odonis Com. Carnot. Cornes Bardnon. i. a. 1] c & Urgell. filius Suniarii Com; Urgell. 69. c Dux Citerions Hif- pan. 271. b. Dtti Gotbicx. 61 ji ej 6}4> a. b. Nnnnn fS6 INDEX ONOMÀST'ICUS. Borno , tcftis. 66t. e. Boflevus. 7 jç. d. Bofo. 6 f $. b. Bozo. 66f . a» Bofo, Cornes Arelat. 700. d. Cornes Prov. Ki. d. i7S« b. d. '7*. b» 180. a.~ 185. d. 186. d» 187. a. 191. b. zj$. e. 399. d. Dux. 41». e. 41 j. c. d. Dux Tirin. 669. Re- gulus» 46» b. c. 60. c. 70. Ci Rex Arelat. 304. 305. 306. Rex Prov. 194. c. & Burg. 57. c. 106. d. n. 109. c. 150. c 66}. c n. b. 669, & feqq. Tyrannus. 349. b. filius Arduennje Com. 1 50. c frater Ri- childis uxoris Caroli Calvi. 41. d» 669. mariais Ermengardis fiiiae Lu- dovici Imper. 60. c 161. d. 180» a. 66^. n. b. 669. pater Ingelber- gx uxoris WillelmiD. Aquit. 710. n. pater Ludovici. 60. 67$. d. & Bofo, Epifc. Agath. 117. c. 318. a. Bofô , filius Richardi Burg. Ducis. 61. a. m. c. 118. 694. b. frater Rodulfi R. Franc. 6$. b. fupe- rioris Bofonis nepos. 61. a. pro- pinquus LudoTici R. Prov, 686. e. Cornes. 314. a. Cornes Vitriaci feu Vidtoriaci caftri. 6%. b. Bofo, feu Bozo, filius TheobaldiC. Arelat. propinquus Ludovici R. Provinciae & Imper, frater Hugo* nis Ducis. 6g 1. e. n. <î). b. Bofo, Marchio Lemovic. 141. c Bofo, maritus ingeltrudis. 17$. b. d. Bofo Miles, jf. c. 6zi. n. d. raptor forriflîmus. 3;. c. d. Bofomeus. 716. b. Bofonus, illuftris vir. 711. d. Bovo , Àbbas S. Remigii apud Val- lilias. 33. C. Bovo, Epifc Catalaun. «j. a. 66. c. 313. d. J3f. b. Brantio , Prelbyter & Cancell. S. Mammetis. 513. c. S. Brigida Virgo. 30. C. Bruno, Dux oaxonum. lo. e. n. a* Bruno Dux, focius Helponis Ducis* 17. e. Bruno, Epifc. Lingon. ao. d. 98. d. Régis Lotbarii propinquus. 67. b. filius Ragenoldi Com. Rociac. & Albradae fororis Lotharii R. 67, n. e. Bruno , filius Henrici R. Germ. 8c Mathildis. 65. e. Bruno , frater Othoiùs I Germaniat R. Dux Lothar. & Archiep. Co- lon. 38. e. 67. n. f. 114. a. b* Cancellarius & Archicancell. 379» c. d. & feqq. 384. &feqq. Bruno Papa. 385. n. V. Léo IX. Burzwardus, teftis. 66%. e. Burchardus Cornes. 715. a. 733. d. Burchardus, Archiep. Lugdun. 67. c. 98. d. 697. n. c Vidt Borchar- dus. Burchardus Cornes , Abbas Foflac 49;. n. Burchardus Dux. 89. a. Burchardus , Dux Aleman. pater Ber- th* Reg. 667. n. Burchardus, Dux Thuring. 87. b.c. Burchardus , Epifc Laulànn. filius Ber- tha> Reg. 667. d. Burchardus Miles , Braiaci Dominus. jf. b. c. filius Alberici Ducis. 6iz. b. c. maritus Ildegardis. Burchardus Scriba. 753. d. Burgardus , Cornes Parif. 148. d. 1 Adabogius. 337. b» l Cadilo, fidelis Hugonis M. 714. Cxiarius, Abbas Montis-ferrati. 141. b. Caipha. 634. c. Calixtus Papa. 47. a» Calfto , Abbas Figiac 97. e. ■ Calvellus, mancipium. 713. e» Carlomannus , Carolomannus , Chaf- lomannus, Karlomannus , Rex Ba- ioar. & Jtal. filius Ludovici Germ. Régis. 36. d. 57. b. I14. b. 157. c. & feqq. 181. a. 183. b. 184. a. 189. b. 293. n. 194» b. c. 364. d. filius adopt. Caroli Ci. 35t. e. fra- ter Ludovici Balbi. 404. b. 416. d. Carlomannus , Carolomannus , Kar- lom. Rex, filius Ludovici Balbi. 36. d. e. 41. e. 41. a. b. 4*. b. d. 47. a. 3$. b. n. 36. b. 57. c. 3». c. 39. a. 70. c. 71. a. b. 83. a. 84. a. 99. e. 109. b. C. d. ii). d. 143. a. 194. a. 196. e. (97. a. 199. b. 163. a. 308. a. n. 309. a. 417. c. 418. & feqq. 480. b. $14. a. d. $47. b. c. $$1. c f f f. C J8tf. d* 661. a. 706. a. Carlomannus , filius Ludovici Tranl- mar. $3. a. 79* b. Carlomannus, filius Pippini R. 1*4» c. d. Carlutus quidam. 697. b» Carolus Martellus. 15$. b. Carolus Magnus, Karolus Imper. Pip-* pini Régis filius. 64. d. 199. a. i)i. b. 154. c. d. i6z. a. 264. d. 307. b. d. 3 $9- C )94« c. 400. b, 413. d. 303. c. d. Î44. d. 548. d. 3)3. b. .$71. d. 636. c. 661. a. Carolus Cal vus , Karolus Imper. 16. a. n. c. x$. a. 31. b. 36. d. 40. a. 41. e. 48. d. 56. a. 70. a. b. 81. c. d. 106. a. 111. c, 136. d. 137. a. 144. 137. c. i)9. a. 161. c. 199. b. 155. 161. a. 300. b. 301. c 30$. a. 339. e. 347. a. 350. a. 3)1. e. 354. -a. e. & feqq. 398. b. C. 3 99. a. & feqq. 417. e. & feqq. 474. su 475» «• 48). & feqq. $14. a. d. 531. c.d. & feqq. 34*. e. $44. d. 347. a. C. 551. d. 3)6. d. 338. d. 669. a. £71. c. 707. d. 716. c. 711. a. Carolus Craflus , Karolus Imper, f 0. a. 19. c. 36. -d. e. 37. a. 41, c. 46. b. c d. 47. a. e. 48. a. 57. b. 38. $9. b. c 60. 71. c. d. e. 84. b. c. d. 113. d, 114. b. d. 130. b. 160. d. 173. b. d. 179. c. 181. d. 187. d. tr feqq. 194. & feqq. 238. 193. e. 194. c. 313. b. e. 3jo. & feqq. 4)9. b. 44°. c. 661. c. 663. b. c 691. nn. frater Ludo- vici Balbi. 404. b. Rex Suavorum , filius Ludovici R. Noricorum. 70. a. Carolus Simplex > Karolus , filius Lu- dovici Balbi. 6. e. 10. b. c iz. b. c. 14. c. 16. 11. a. iz. d. 33. a. 34. a. 37. b. d. e. 40. c. d. 41. d. 43. 44. a. 47. a. c. 48. 49. a. d. 51. 36. b. c. 37.- c. 39. b. 61. 61. d. 63. a. c. e. 64. 73. 74. 73. c. 77. 8$. d. 87. d. e. 88. a. 89. 106. b. iaj. a. 116. a. n8< a. iji. c. d. & feqq. 157- b. 144. b. c. 143. a. 1-33. a. 133. c. 101. a. 21$. d. 116. a. b. 197. b. 313, 314. c. 466. d. & feqq. 361. a. d. S6z.j67.n0 b. 381. n. jSj.e. 386. a. 393. b. 616. d. e. 61$. a. £17. b. 643. b. 665. n. b. 711. e. a. 711. e. 713. e. 718. b. a. Folins. 8. c. $5. c. 83. a. 89. d. Simplex five Junior. 70. c Srolrus. 11. b. 43. a. b. 4$. c. 49. a. f t. a. 53. b. 8$. a. Stultus v«l Gapet. ff«c Carolus, filius Ludovici Tranfmari t). e« 18. c. 14. a. 44. c 33. c. 54. c. 140. c 141. c. 14$. a. 666. e. Dux Lothar. frater Lotir, rii Re- fis. 11. c. ii. e. 24- c. d. 38. d. o. d. 81. a. b. 81. b. 98. a. 114. n. 149. d. 178. e. 180. a. 184. e. juvems magna: indolis. 666. e. pa- truus Ludovici Régis. 9. d. 11. a* Carolus , filius Caroli D. Lothar. fra- tris Lotharii R. nepos Ludovici Tranfmar. 11. c. 18. d. 1». b. 24. d. 14$. a. Carolus , filius Ludovici OrSi R. Are» lat. confanguineus Conradi R. Bur- gund. Conftantinus diâus. 696. e« n. d. S. Caffianus Confeflôr* 109. b, d» ito. a. Caftellanus* Abbas Arul. 408. b. Caftellanus Prelbyter. 337. a. 424W c. 476. a. $j6. e. Celinia, uxor Edoini mancipii. $01. a* Chadoltus, Epifc. Novar. 114. d. Charlomannus. Vide Carlomann. Chebertus, illuftris vir. 712. e. Childebertus 1 Rex Franci*. 496. c» Childebrannus , filius Nibelungi Com* pater Echardi Com. Burg. 141. n. Childericus II Rex Fr. 381. a. 774. a* Chlodomirus, Rex Franc 384. d. Chonradus, Chunradrs, Chuonradus, Chunrans. Vide Conradus. Chriftianus. 693. b. Chritlianus Cornes, t^t. ht Chriûianus, Epifc. AutUTiod. 433. Chriftianus Loth ringus. 31. c. Chriftianus, mancipium KVon. S.Nlai^ tini Turon. 360. d. Chriftofora. 341. b. Chriftophonu 38t. a. 391. b. Chriâoforus , Primicerius fedis Apoft toi. 181. d. Chriftophorus, mancipium Mon* Cor- bin. $01. a. Chriftophorus Papa. 110. b. Chunradus , Chunrans. V. Conradusi Chuono, Churzibelt à brevitate die-' tus. 5. d. Clarius , Monachus S. Pétri Vivi à Chronographus. 32. d. Clodovasus Rex. 634. c. Hludow eus. 164. d. Clotharius, Rex Franc 394. c. filius Bathildis. 494. b. Cobbo Cornes. 314. a. S. Columba Vireo & Martyr. 637. bj Conanus , Dut Sritanniz min. 96. b* Curvus. 98. dé filius Berengarii Britonis nobih'oris. 238. c Conradus. 371. b. Chuonradus. 373. b* Conradus Cornes, Chonradus. 314. a. Cunradus Cornes. 3i<. d. Conradus Cornes, pater Conradi Rj Germ. 49. c £3. a. occifus ab> Adalberto. 37. d. Chuonradus. 86* d. Conradus , Rex Germaniar. 3. c. 49. c'. 30. b. c. j 6. b. 87. c. 88. éé filius Conradi. 10. b< qaondam Franc. Dux. 37. c Conradus Cornes, pater Conradi Cè & Hugonis Abbatis. 436". b* Conradus , Cornes Pari£ 41. d. e. filius Conradi Com. Aurifliod. frater Hugonis Abbatis. i$x. b. n. 399. d. Abbat S. Columbz Senon, 4». b t Digitized by Google î N D EX ÔNOMÀSTÎCU S. Conradus Cornes, fidelis Othonis Ré- gis. 38. b. . Conradus, Cornes Ludovic! Germ. Ré- gis. 370. e. nepos Arnolfi Régis. 3«y. a. Conradus Cornes , propinquus Carlo- uianni R. 43 y. a. Conradus, Dux Lothar. 38. d, 128-. d, n, 119. a. 384. a. Conradus , filius Rodulfi Cotn. 395. b. , Conradus, nobilis vir. 391. b. Conradus , pater Rodulfi R. Burg. 691. n,. b.. Dux Burgund. Conradus » Rex Burgund. Chunradusi Chunrans , Chuonradus , filius Ro- dulfi II Burg. Régis. 6. a. b. 67, d. 96. d. 736. c. filius Berthas Reg. 667. c. d. 66%. e. n. Rex Jurenus. ,697. n. c. Rex Burg; & Prov. 69$. & feqq, 70 y. a. frater Ade- laidjs. M- b. n. Rex Arelau 188. a. n, cognomento Pacificus. tonfpertus , Diaconus Verçell. 181. , b. 184. à. Epifc. Vercell. 189. b. e. Conftabolus , lerviens Monafterii Clu- niac. y77. e» Conftabulus, mancipium Ecclefias S. Valburgis. 519. b. Conftantia , filia Philippi I Régis > uxor Hugonis Campani? C. y 37. n. b. Conftantia., uxor Robert» Pii. $$9. n. a. Conftantinus > Àbba» Si Maxentii. 9. b. Conftantinus. Magnus , Imper, filius . 5. Hele.n». 37. e. $i\ c. 164. c. Conftantinus , fie dictas Carolus fi- , liqs Ludovic» Orbi; 696. n. d. Conftantius., Monachus Floriac. 1.79. d. Çonftantius , fervient Monafterii Clu- niac y 77» e. Continus, mancipium. «4. c; Crodegangus , Epifc. Mett. 1 13. C. n* Cufarus, tenens quartam partem man- fi. y 29. c. Çunebertus, illuftris vir. 712. e. Cunibertus Prafpofitus. 594k ç. ^PVÀcBkRTUS, Ab. Dol. 99. t>. 1/ Dacbertus, Ep. Agath. 316. b; JPachelmus , Ab. S. Petn Sen. 3 1* a. Padila Prefo. %o6. d. Dado, Ep; Vird. $9. a. 314; e. 513. b. yi«. c. 5.42. b. n. bagobectus. 466. a. Pagoberrus. I R. Fr. 394. c 442. c. Dagobertus R. 199* a. 367. d. 474* d. , \n- «L 7Î5* b« Dainacus, mancip; 441. e. Dalmacius Miles. 176. b. Daniel 1 Ab; Caun. J03. C* Daniel II Ab. Caun. 503. c Daniel, Ab. Soleniniàc. 198. e; Daniel , Arçh. Narbon. 204. e. Daniel, Mon. S. Cucuphatis. 6% 7. e. Daniel, yillaris pofleflbr. 6jo. e. Dathan. 580. bi 595. d. 66%. c. 694. . e. 709. ç; 7ii._b. 71Ï. c. 717* a» pavaiacus mancipium. 60 u c gavid. 301. a. R. Proph. ecHuus , Epi AureL 660. e. S. Deicoius, Ab. Lutr. 121. Delendjs, neptis Adalaudi Arch. Tti- ron. uxor Irigelgerii Confulis An- _ deg. 28. b. Eeodatus. 487. e* epdericus, Ep. Mett. 9%. bi 96. bi 130. a; 392. b. Deotericus. 395. c V. Theod. Çeotmarus, Diotmarus, Theodmarus, Archicap. Arnulfi R, Germ* }6i, e. 3<3. à. 3<4. d. V. Theotm. Deus-dedit, Ep, Ruten. 724. e. 718. d. Deus-dedit, Legatus Joh. VIII P. Magifter militum Se Dux* i nardi C. 304. ai Emenus Vicec. 170. a. Emma, Roberti R. filia, ùxor Ro- dulfi R. yi. b. 581. a. Emma, Hemmaj filia Lotharii Itali R. uxor Lotharii Fr. R. 24; b. iy2. di 129. c. (20. c. n. c. 630. bi tfjy. a. b. (41. b. c. «42. e. 6464 d. «48. a. Emma, filia Hugonis M. uxor Ri- chardi Normann, D« io, 409. d. Frôgèrius , Not. 467. d. 49 ». b. Froia, Ab. MomS. Aniani. 481.(1. Froia, Ab. Mon. S. Laurenth Ver- nôdupr. 318. a» Fromoldus, eteâus Ep. BeHov. fed rèjeâus. 2*9. b. 160. a. Fromoodus, Clericus S. Pétri SueflT. Ab. Coxan. i%9. b. V\ Warinns. Garna, uxor Rocconis 464. b. Garnegandus , mari tus Helenz. 48. c. Garnerius Comes. 89. c Senon. 50. . c. V. Warnerius. , Garnerius , filius Adalaudi , pater Rofcillas uxoris Fulconis Rufi C. Andeg. 19k e. 3b. a. Garnerus , Ep. Lingon. 64. a. Garfindis, uxor Raimundi C. Tolof. J91. m Garulfus , Ab. Bellil. V. Gair. Gaubertus, fidelis Hugonis Mi 714. a. Gaucelinus; 170. a.. Gaufredus. V. Gofridus. Gaufredus C. filius Sânlani. £57. e; Gaufredus , Conful Landonenfis caftri. %6. b. Gaufredus , filius Conani D. Brit. 96. bk Gaufredus, Vicec. Aurelian; 723. a. Gaufridus , Gaufredus ; Gauffredus i Grifagonella i feu Grifatunica, C. Andeg. filius Fulconis Boni 53; d. 54. c. n. jfi d. 94., b. 9%. c 97* d. 99' b. pater Fulconis. 73 3. d. Gaufridus , C. Andeg. Norman Dux; 43. d. Gaufridus , fidelis Hugonis M. 724. a. Gaufridus Prefb. 325. a. b. S. Gaugèricus. 150. a; Gaulfridus, fidelis Hugonis. M. 724; a. Gaulterius, filius Joannts. 586. d. Gaufbertus, Ab. Muffiac. 7x6. d. Gaufbertus ; fidelis Hugonis M. 724. al Gaufbertus, fil. Suniarii C. 311. n. Gauflenus. 668. e. Gauflinus Notarius. 149, b. $%i. b. d. Gauzelinus; 550. b. Gaûûnarus , Ab. Saviniac; 703. e* 736. c d. n. Gauterius, Arch. Senon, 132; b. V. Galterus. Gauterius , alumnus Ccenobii S: Mar- tini Tur. Ep. Aurelian. 313. d. ei V. Walterius , Galterius: Gautfridus. 108. n. Gaufbertus mirior, Scriba. 706. a. Gauzbertus , Vaffalus Monialium S. Mariât SuefT. 66%. d. Gauzelinus , Ep. Tull. 64. a. Gauz- linus. 224. b. Gauzfredus Comes. $79. b. 66 1. b. .Gauzfridus G. 661. a« Gauzfredus Vicecomes. 711. dk Gauzfridus, beneficus in Mon. RodV 600'. c. Gauzfridus, Viéecomes Carriot. 723*. a. Gauzlenus Ab. 300. c. 308. c. Gauz- linus , Ab. Pratenfis & Archican- cell. 417. e. V. Gozlinus. Gauztëlinus i Ep. Lingon. %6§. e, Î70.,a. Géboinus Ep. 634. b. V. Gîb. Geilinus Cornes. 697. e. 69S. a. b; Geilo, Ab. Trenorc. 181. a. b. 412; d. 413. c. 669. e. Geilo, Ep. Lirigorr. 19. d. 20. n. 2ti. c. 313. t. 33j. b. 336 1 . b. 344. b. 347. d. 346. d. 417. d. 423. c. Geîlo , nepos Adelardi. V79. b. GeiranJus , Ep. Agath. 321. c. 322. c. Gekyrelinus \ Vaflalus Caroli Cri Imp. 338. e. Gelo. 66%. a; Genelo <, prodhor Chriftianorum. 7 fi c. S. Gehefius, Ep. ArVern. 493. e. Genefius. 470. n. quidam homo. 70C b. c; d» 707. a. Genefius, frater Geraldi. 728. c e. Genefius 4 Mon. Befu. 20. b Genefius, nobilis vir. 7*9. d. Genolfas, Ab'. Elnon. 94. a. 96. aï S. Gentianus M. 110. b. Gentio, homo Mon. S. Manfiietî,' 389. d. S. Gehulfiis. 144. d. 14%. c. Geoffredus; 719. d. Georgius. 19J. a; Georgius, Epifc. %%9. i. t. 6$oï b. c. Georgius, Ep. Aufbn. 214. a. Georgius II, Epifc. Sedis Apofi» Georgius, Serin. 8c Not. 113. c. ni t7o. a. 173. a. 177. d. 178. c. 179. c. Legatus Johan. VIII P. 166. a. Gepa-, filia Conradi Burgt R. mater Gifila: Imp. 67. d; S. Geraldus. 21. b. P22. d. 29t. c. conditor Mon. Auriliac. 144. bi Comes. 478. b. c. Geraldus de S. Sereno , Ab. Auriliac: 97. c. 273. b. c. 279. a. 291. c. Geraldus, A b. Trenorc. 180. n. Geraldus, Arch; 92. c. d. %i6. e. Geraldus, Ep. Ambian; 168; a. Geraldus, Ep. Matifcon. i8ik d. 313: c; 322. d; %i%. d. V. Gerardus. Geraldus , fidelis Willelmi D; Aquit; ttnus & alter. 711. e. Geraldus , filius Aymerici. 727. c Geraldus, filius Ricaldi. 719. b. Geraldus , frater Genefii. 728. c. Geraldus, illuftris vir; 71$. d. Geraldus , invafor fedis Narbon. 214* b. Geraldus» pater Ugonis. 724. c; Gerannus, Ep. Auriff. 132. S. Gerardus. 78. e. 79. a. b; d. Ab; Bronienfis. 94. c. 123. b. 466.. e. 61%. e. Ab. S. Bavonis. t%.c. Ab. Blandin. 173: e. 154. 1%%. b. 608; a. 615. e. Gerardus , Ab: Vezel. 94. ai Gerardus Comes. 63. a. 185. e. 187. c. Gerardus, Epifc: 94. e: 718: b. Gerardus, Ep. Agath. 214. a. Gerardus, Ep. Auguftod: 242. b. Gerardus, Ep. Maufc. 317. a. d. 717* b. V. Geraldus. Gerardus , Ep. Tull; 94. e. 3 87. à. . 388. a. e; 390; 391. 666. c. Gerardus, fidelis Hugonis M. 7*J«! a; Ooooo Digitized by Google 7po ÏNDE Gerardus , fidelis Willelmi D. Aquit. 71 1. d. Gerardus, frater Stephani C. 3*7. d. Gerardus, manens yermeriï.4j8.b. Gerardus, nobilis vir. 236. b. béné- ficias in Mon. Dol. 596. e.Geral- dus. $97- a. Gerardus, nobiliflimus vir» conditor Mon. Virel. 17*. d. Gerardus, Not. Conradi R. Burg. 693. d. 701. c. Gerardus , Notarius Ludovici Tranfm. 58). d. 587. e. 591. c Geraldus* 387. a. Gerardus , teftis. 666. e. Gerbaldus. jjo. b. 511. c. Gerbaldus, nobilis vir. 361. b. Gerberdus C. 374- b. Gerberga, Henrici Aucupis Germ. R. rtlia , Othonis I foror, uxor priùs Gifleberti D. pofteà Ludovici Tranfmar. R. Fr. mater Lotharii R. 9. a. 10. b. 11. d. j8. e. 44. c. 52. d. 54. b. Gerboldus, illuftris vir. 712. e. Gerfredus, Mon. Flaviniac. jitf. d. î'7. Gerhelt , fem. mancip. Mon. Corbin» 302. a. Geribertus Vicecomes. 1. d. Gerildis, uxor Witgeri mancip. 5 19. c. Gerlaius , (èrvus. 519. b. Gerlamnus Diac. Scriba. 71 j. e. Gerlannus , Ab. Bobienfis & Archi- . cancelL 691. b. Gerlannus, Mon. S. Germani Au- tiff. Arch. Senon. 34. d. 35. a. 111. e. 121. c. Gerlentus qui & Gerbertus. 171. a. Gerlo , D. Norm. 76. a. b. Gerloc, filia Rollonis. 87. e. S. Germanus Parif. 536. c Germardus, Ep. Araufic. 305. c. Germundus. 331. c Gerontius, Arch. Bituric. 86. n. 713. e. Archicanccll. 583. d. V. Ge- runcus. Ger fendis Comit. uxor Regimundi C. 97. c. Gerfendis , foror Theotolonis Arch. Tur. $99. n. Gervara, mancip. Mon. Corbin. 501. a. Gervafius Tilleberienfîs , Marefcallus regni Arelat. 43. b. Gerulfus, mancip. 529. b. Geruncus, Arch. Bitur. 221. e. Ar- chicancell. Ludovici Tranfin. 399. d. 600. e. 60%. a. K. Gerontius* Gefilbenus C. 289. c. ÔNOMASTICUS. Gero Notarius. 61 3. b. 622. a. /*fî« Queftor. 633. e. Gibardus , Can. S. Martini , frater Rotberti. 723. a. Gibertus, Ep. Nemauf. 184. c. 706. b. 707. a. Gilbertus. 598. c. V. Girb. Gibewinus Cornes» 278» e» S. Gibrianus Scotus. 62. b. Gibuinus , Ep» Catalaun. 66. c. 60 f. i. n. b. (5*4. c. n. f. 641. a. 645- a. Gilbertus C 565». d. 606. a. «55. e. Gilbertus, D. Burg* 44. c. T. Gif- leb. Gilbertus, Ëp. Nemauf. 398. c. 4î°. n. Girbertus. Gilbertus , poffeflbr Abbatiolz Humo- . lar. 134. d. S. Gildas , Ab. Ruyenlîs. 136. a. S. Gildafius Ab. 23. e. fo. c. Gilduinus, fidelis Lotharii R. 6? 6. a. Gilia , filia Ludovici Imp. uxor Bo- fonis AreL R. mater Ludovici Imp* jo. b. aliis Hermengardis dicitur. Gillebertus Cornes. 606. a. Gillebertus, fil. Hermengardis Co- mitiffae. 718. b. Gilo , fidelis Lotharii R. 6%6. a* Gimara, Ep. Carcaff. 114. a. Gi- mera. tu. b. 31t. c. 567. n. b* Gimo, illuftris vir. 715. d. Ginfiabertus Cornes , Cancell. 583. d. $91. b. Giraldus , Advocatus Argentomag. terra;. 14t. a. Giraldus, Ep. Matifc. 19. d. Giraldus, fidelis Raymundi I C Ru- ten. 71». e. Giraldus , Vicec. Lemovic. 14t. c. Girardus , Abbas. 9%, a. Ab. Garn denfis. 3. c. d. Girardus, Ep. Auguftod. 155. b. Girardus , mancip. Mon. Corbin* 501. e. Girardus Vicec. 171. e. Girbaldus , Ep. Cabil. 305. c. Girbaldus , fidelis Willelmi D. Aquit* 711. d. Girberga Reg. 6 10. d. V. Gerberga. Girbertus, Ab. S. Maxentii. 9. c Girbertus , Ep. Nemauf. 1 1 1. a. 1 1 7. c. téf. e. & ftqq. ioo. b. d. 201. b. 450. n. V. Gibertus. Girbertus , fidelis Willelmi D. Aqui- tan. 711. d. Girbertus , mancipium. 664. c. Girboldus Cornes. 143. n. Girboldus, C. Autifllod. 107. e. Girboldus, Ep. Cabil. 333. b. Girfredus, Arch. Vefont. 697. n. b. Girofîna, uxor Zeutbaldi mancip. 664. c. Gifalbertus. V. Gillebertus. Gifàndus , Ep. Carcaff. 326. b. Gilcafredus , alod. quondam poffeflbr. 647. c. Gifela, filia Caroli S. uxor Rollonis. éj. d. V. Gifla. Gifeibertus. V. Giflebertus. Gifelfredus, Judex. 166. a. 168. c. Gifila, filia Lotharii R. & Waldrada:. 38. e. Gifîla Imperarrix , filia Gepae lb- roris Rodulfi III. 67. d. Gifîlberrus, D. Lothar. 5. d. e. filius Raginheri feu Ragneri C. 541. a* 346. b. Gifla, >bbatiffa. 505. b. an Calenfis ? Gifla, filia Lotharii Lotharing. R. 41. c. 46. d. Gifla, filia Caroli S. uxor Rollonis. Norm. D. 10. b. 12. c. 30. d. 32. b. 43. b. c. 49. a. 50. a. 31. a. 76. a. 87. d. 88, a. 1 ) t. c* Gifela. 63. d. Giflabertus, Ep. Carnot. 167. e. 16^. e. Gifleberga , mancip. Mon. S.DionyrlL 4» Godefridus , R. Norm. 42* c 46, c« d. 58. e. 150. c. Godelenus. 666. e. Godefcalcus , Ep. Arucienfis feu Val- lav. É18. c. Godinus, pifeator. 389. e. Godmarus Epifc. «50. b. Godmarus , Ep. Aulbn. 117. a. c. n 8. a. Godemarus , Ep. Aulon. & Man- relën/îs* 446. d. Godmarus , Ep. Gerund. xxu c Go* demarus. 424. d. Godmarus, Mon. S. Cucuph. 589. b* Godo , Filcalinus regius. 534. b. Godoara, uxor Fredani mancip. 3 i9.b« Godofredus Cornes. 441. e. Godoinus. 627. n. d. Godulfus, Judex. 166. a. rtf8. c Godus fubjeâus Oidiloni, Notarius; 389. a. Gorfredus feu Gaufredus C. «3 1. n. c Goffridus < ornes, tfoo. b. V. Goifre* dus Roffil. Goffridus, C Montenfis. 81. a. Gofredus, Gofridus, C. Andeg. 633. e. 634. a. filius Fulconis-boni. 31. c Grilà-tunica didus. 31. d. Gri- fa-gonella. 31. n. V. Gaufr. Gofridus de Caftro Landono, patef Fulconis C. Andeg. 16. n. Goifredus Dux Roflîl. 645. e. 646. c. 647. c. d. amicus Lotharii R« 646. a. Goiranus Cornes. 41. d. Goisfredus , C. Andeg. filiolus Hu- gonis Cap. 13. e. Gondefredus , Ab. Cuxan. 127. b. 609. b. 611. n. Gondema,uxor GerulE mancip. Ji^.b. Digitized by Google ÏNDEX ÔNÔMÀSTÎCÙ& Gondemarus, Ed. Gerund. 337. a. 476. a. V . Godmarus. Gondo, illuftris vir. 713. d. Gonduinns, mancip. Mon. Corbin. foi. e. Gonfredui. 69 3. b. Gontarius , Ep. Magalon. 321. ci Gorfredus, illuftris vir. 7tf.d. S. Gorgonius M. 122. 119. a. Gormarus , unus è Proceribus. 664. â. Gornarius, Prefb. 6%6. e. Golbertus, Notarius. 373.0. Gosfridus C. Andeg. pater Fulconis. 9. a; dt Gosfredus Griftgonella diâus. 9. n. V. Gofredus. Goflinus « Ep. TulL 606. c. Goflinus, Not. 330. 331. d" /effi Gofelinusi 318. e. Gozlinus. 467. e; Gofpertusj Vercell. Diac. 18 1. b» K. Confpertus. Goftzfredus, illuftris vir. 71 1. e. Gotbrannus, fidclis Willelmi D. Aquit; • 711. d. Gotefinannus j Mon.'Saviniac; 73 tf. e. Gotfredus C. 604. b; (rater Suniarii • Clerici. «$7. a. Gotfredus Sacerdos, Not. j8nà. Go- tefredus. 362. d. 778. e. Gothefcalchus , Ep. Anic. 594. d. Gothmarus , Gotmarus. 600. b. 603» n, 608. c. Gotmàrus * Ep; Aufbn. 589. d. Gotolindes t nobiliflîma matrona, 96, c. d. Gotramnus. 666i e; Gotfelinus, Ep. Lingon. {4. a; Gotfzfredus , illuftris vir, unus & al* ■ ter. 71». e; Gozenblitgildis , mancip. 664. a Gozfredus Cornes. 581. b* Gozila Gomes. 39;. d. Gozlinus , Gauzlenus , Gauzlinus , Ab. 41. c. e. 42. b. 233. e. 300. C. 308. b. c. filius Roriconis Com. Abb. Si Germani à Pratis. 132* b. n. 401. b. Epi fc. PariH 110. e. m. c. 303. n. Archicancell. 398. C. & ftqq. 401. & ftqq. 43 1. e. Dionyfianus Abb. 63 1. n. c. 73 1 «h. & Elnonenfis. 398. c. Vide Gaufl. Gozlinus, Gauzlinus, Ep. Tull. 380. c. 384. a. 389k a. 390. c Vide Gauzl, Gozlinus, Not. 46*7. e. 518. 319. & ftqq. 328; a. 340. & ftqq. Gauz- linus. 334. c. Gozelinus. 346. d. Gregorius, Ab. Mon, S. Martini Au- guftod. 483. c. S. Gregorius P. i ï6. a. 164. e. 170* c. Gregorius V, P. 34. n* Gregorius > Sacellarius fedis Apoft; 118. c; Gregorius t Serin. Rom. Ecelefî*. 206. e; Grifo, mancip; Mon; Corbin) 301. e; Grimaldus. 714. c. 713. a. Grimaldus, frater Jaldeberti; 718. b* GrimbaldUs, Mon. & Prepofitus Sith. 73» a. bi Grimbertus , fidelis Willelmi Aqui- tan. D. 711. d. Grimboldus. 339. ài Grimeldis ; uxor Eptini fidelis. 341; ai Grimoardus , Vicec. & fidelis Caroli Simp. 484. e. Grimoldus, Ab; Foflat. 337. e* Grimoldus, mancip; 315». c; Grobaldus Scabinus. 66$. a* Guadallus Vicecom. «31. b. Guadamirus, Ep. Aufon. 113. b. Gualo. V. Walo. Gualo, Ab. S. Germani à Pratis* *7j< b< n» Gualterius. V. VPalterius. Gualterius , Arch. Senon. 40; c. 133. e. V. Walt. Gualtelmus , Ep. Carnot. 10. a. Gualterus , nobilis vir. 710. c. Guanilo , fidelis Hugonis M. 713. a; Guarnegaudus Vicecom. 343. b; Guarnerius. 81. a. Guarnerius Abbas. 173. d. Gùarnerus, Ep. Lingon. 63; ci Guafcelinus , fidelis Lotharii R. 6 $6. tu S. Gudila Virgo. 149. b. Guelfo, Ab. Centul. 414. b. Guelpho, Conradi C. filius, Ab; S. Columbz Sen; 40. b. K.Welfo. Guerech, nobilis Brito, frater Hoë- lis. 138; c. S. Guibertus , Getnblac. Cœnobii (un- dator. 94. e. Guido. V. Wido. Guido feu Witoj Arch. Rotom. 301» c. n. b. Guido, Cantor Catalaun. Hift. 37. & ftqq. Guido, Ep, Suefl". 730. d. filius Ful- conis Rufi And. C. 30. a. c. Guido, filius Giraldi Vicec* Lemo- vic. 141. d. Guido, frater Heriberti C. Virom. & Lyudulfi Ep. Noviom. 634. b; e. Guido Not. 617. b. 6zo. c. 6zi. c; V. Wido. Guiffredus, Miles. <8. a. Cornes Barchinon. 69. c. Guiffredus , Pilolùs cognominatus , praccedentis filius. £8. 69. a. Gui- fredus C. Barcinon. 630. d. Guiffredus, filius Guiflredi Pilou* Com. Barcin. 69. a. Guiffredus , Cornes Cerritaniz , filius Olibx Cabretar. 69. d. Guifredus, frater & Legatus Senio- fredi C. Barcin. $88. b.. Guigo, Ep. Gerund. 334. b. f.Wi- Guilboldus , Ep. Autifl*. 84. b. Guilerannus , Ep. CarcafT. 117. C; V. Gifl. Guillelmus. V. Willelmus. Guifardus , Ep. Urgell. 603. n* Guifla femina. 537» a. Guiftrimirus Cornes. 443. d. Guitbertus , Ab. Burgul. 9. b. Guitecin, frater Theoderici Sax. D. 64. a. Guitichindus Saxo. 64. a* Guito Cornes. 197» a. Guifredus, mancipium. 339. à. Gumbaldus, Ep. Vafconiz, frater Wil- lelmi Saucii D. Vafc. 733. e. Dux . totius Proviricix. 734. d. e. Gumpertus quidam. 361. c; Gundacher , Vaflàllus Roberti Ab; S. Martini Tur. 708. c. d. Gundelbertus , Arch. Senon. 381. b. Gundimius, Archiclavus. 71 3. e. Guridrada* filia Hermei * mancip; 338. e. S. Gundulphus; 411. e; Gunhardus, Arch. Rotom; tu n; 88. d. 9t. d; Guntardus. 341. b; Guntardus 4 Ep. Matifc. 303. C; Guntboldus , Arch. vel Ep. 494. a. Guntramnus R. 357. b. Guntrannus, affinis Ingelgerii Corif. Landon; caftri. x6. e. 17. a. Guntrardus , Arch. Rotom. 11. c Guftrimirus, C. CarcafT. 4x0; ru Guttivus. 690. e. H T TÀbaldus, unus è Proceribus I I Odonis R. 430. c. Hadeboldus. 3x6. e. Hadegerus Sacerdos , Régis Minifte- rialis, diâus Juftitiarius. 33 s. n. c; Hadewiga , foror Othonis I Imp. uxor Hugonis M. 10. d. 11. a. Hadwigis. 17. d; Haduidis. 7*1; a. c. d. amita Lotharii R. 618. d. Hadulfus, Ep. Noviom. 730. e. Hagano , Agano Cornes. 314. a. 326. e. 34$. d. 331. a. c. d. 33t. b. 338. a. Hagano Confiliarius Ca- roli S. 30. d. e. 76. e. fidelis ejufd; Principis. 33t. d. e. unus è Pro- - ceribus ejufd. 316. e. Haganus , Miles Caroli S. 61. d. Hagano , Dux Auftrafiorum. 1x3. b. forte idem ac Hagano Confiliarius Caroli S. ix;, n. Hagano, Notarius. 467. e. 334. d. SSf.b. & ftqq. Hagenildis, mancip. Mon. S. Dio- nyfîi. 463. b. Haidericus. Cornes. 6%. c. Haigroldus , R. Danorum. 12. d. 132 c. 33. a. Haimericus , Ab. S. Carauni. to8. c. d. Haiminus, Ab. Trenorc. 393. b.c. Haimo , Canonicus S. Martini Tur» frater Adjutoris. 373; a. Haimo Cornes. 403. n. Haimo , Ep. Carnot. 108. c; Haimo , fidelis Lotharii R. 6^6. a.' Hainardus, mancip. Mon. S. Diony- fïi. 46). b. Haino , mancip. Mon. S; Dionyfii. 463. b. Hainricus. V. Henr. Halenardus , Ab. S. Benigni Divion. 403. n. Halfredus, Ab; Balneol. 327. c. d. Halmarus, Prefb. Tur. 323. b. Hamia , uxor Inge 'hardi mancipii; 339. a. Hamo , Roberti pater. 19. a. Hanonus. 66$. a; Hanfnericus. 333. C Hanricus Not; 697. a. V. Henr; Harbertus Cornes. 631. n. c Harboldus, pifeator. 389. e* Harduinus; 631. n. c. Harduinus , Arch. Tur. 97; d. 614. a; Hardoinus. 34. b. d. Harduinus , Cancellarius. 66ji a. Harec Normannus. 49. d. Haroldus, Rex Dan. 12. d. 13. c. Haften, Norman. Dux; 43. c; HafHngus, Norman. Dux 11; d. 12. a. 28. c 6x. a. £3; a. 71. b. Hathuis, foror Othonis, uxor Hu- gonis M. 124. a. Vi Hadewiga* Hato .Cornes. 314. a. Hatto , Ab. Augienfis; 37. a. Ar- chiep. Mogunt. 37. a. 84. é. 196. a. 370. e. 371. e. 372. d, 374. b. Hato. 49, e, Hatto II Arch. Mog. & Archican- cell. 379> c. 392. c; Hawidis , filia Henrici R. & Mathil- dis. 63. e. foror Othonis I, uxor Hugonis M. 34. a. 66. b; 82. b. 99. b. 38*. a. V. Hadevriga. Headtgiva , Àngl. Régis filia , uxof Caroli S. 140. b. V. Ogiva. Heberhardus. 383. b. V. Eberh. Hebernus, Ab. Majoris Mon. Arch; Tur. 47. b. 50. c. Heblus. Vi Ebl. Heccardus Cornes. 70 f . c Hecfredus Cornes. 226^ d; Digitized by Google 7pa Hecfridus, Ep. Piftav» 8. b. 170. c. Hecharius Corne», 488. c. Hecilo , nepos Adalberonis Arch. Rem. *ço. c. Hedemarus. 388. c. Hedolphus Not. 69 f. d. 701. d. Heidilo-, Ep. Noviom. 318. c. Ver* mand. atqire Tornac. 491. c. 491. c. Heinricus , Archicancell. Conradi R. 69%. ck 701. c. V. Henricus. Heinricus Not. 69 5. d. Einricus. 696. n. b. 697. c. Heiricus , Eyricus , Hericus -, Ep. y Lingon. Archicancell. Ludovici Tranfm. 583. d. $90. c. 392. e. & feqq. Helberius, Domînus Apocrifiarorum Lotharii R. 634. b. Heldebertus , Ab. Mon. Infulat-Barb. 701. d. Heldefridus , Przpof. Brivat. 708. e» S. Helena , mater Conftantini M. Helena, uxor Garnegaudi. 48. c Helias, Àbb. S. Bavonis. 85. b. Helias -, Diac. & Mût. «74. a. «87; d. 688. b. Helias, Ep. Va/ion. 303. c. Helias , filius Bofonis March. Lemo- vic. 141. c. Helias , Patr. Jerof. 194* e« Heliodorus. 668» d. 69%. a. 711. 0» 7M»«» Helifeus , nobilîs Laïcus. 706. a» Helpo, Dux Saxonum. 10. e. il. a* 17. e. Helvidis , Prxpofita Sanâimonialium B. Maria; Siteff. 66%. d. Hemico, Ep. Dierifîs. 303. c. Hemma , Abbatifla Mon. S. Job» in diœc. Aufon. 319. d. Hemma, filia Lotharii R. & Ade- laidis , uxor Lotharii R. 187. e. 288. a. 189. e. 631. a. n. 640. a. V. Emma. Henricus Cornes. 66%. e. 73}. d. Henricus., C. Arduennat , frater Adal- beronis Arch. Rem. 67. n. 173. n. Henricus, Ep. Baioc. 91 è a. Henricus , Ep. Lingon. V. Heiricus» Henricus, Ep. Trev. 67. a. Henricus, Dux Saxoniz. 47. d. $9» c. filius Othonis Sax. D. & Liut- gardz filiz Arnulfi Imp. 3. c. d* 37. d. e. 38. a. Germanise Rex. 10. b, 51. b. e. $6. b. 64. c. 88. d. 90. a. d. 113. c d. 1*7. e. 144. n. X97' c d. 315. 66$. n. pater Otho- nis I. 13. d. 77. a. Henricus, Dux Bajoari*. 82. a. b. 176. & feqq. 186. b. 28?. e. filius Henrici R. Germ. 6%. e. frater Othonis R. 38. b. c. 51. a. Henricus, Dux Burg. filius Hugonis M. 10. d. e. 11. a. 17. d. 18. a. b. 44. d. e. 45. a. 66. d. e. 80. a. \). n. 114. n. 637. b. Henricus, qui & Odo Clericus. 54. a. frater Hugonis Cap. $4. a. 81. d. e. Henricus I Rufus , fil. Willelmi II D. Norm. 4). d. Angliz R. Henricus II filius Gaufhidi Andeg. C. & Norm. D. 43. d. Henricus, filius Henrici II Norm. D. 43. d. Heradus, fidelis Willelmi D. Aquit. 711. d. Herbernus , Ab. Mon. S. Martini , Arch. Tur. 19, a. Herbertus. Vide Heribertus. Herbertus , C. Soliacenfis , filius Her- chenaldi , frater Archembaldi Tur. Arch. 140. c. d. Herchemboldus Clericus , Reâor Mon» INDEX ©NO. MASTIC XJ S; S. Walarici. 147. b. Herchenaldus , pater Herbert» Soliac» Com. 140. c. Heredo Prelbyter» 388. b. Herefindis, uxor Eilberti. 391. b. Heribaldus. 333. a « 43f« °« Heribertus, Archidiac. 730. e. Heribertus I , Cornes Viromand. 64-. n. 6y. n. Heribertus, Herbertus H.C.Virom. 10. b. 11. c. 16. e. 17. a. it. a. 23. b. 34. b. 37. d. 43. dv Ji. a. b. d. 32. b. d. 6\. e. 64. d. 63. a. d. e. 66* a. 73« d. 74« »• 7T. 78. a. jo. b. c. 1 j 3. c 1 34. c. 1 19. a-, b. 567. n. Cornes Camp, 63» d. Cornes Perronz. 10. b. 12. c. magnus Tyrannus. 126. a. Heribertus III, Cornes Virom. filius Heriberti II Trec. 63. b. e. né. a. 654. e. n. b. Abb. S. Medardi Sueff. 614. b. maritus Ogivz. 126. a. Heribertus, Herbertus, Cornes Trec 11. c. lit. c. **. a. *4« c » l 73» c. 178. e. 183. d* 183. & feqq. d. Heribertus Cornes. 336. b. Heribertus , Cornes Palatii & fidelis Lotharii R. 641» a. b. Heribertus , unus è Proceribus Odo- nis R. 450. c. Heribertus , Herbertus, Not. Rodulft R. 362. c. 571. b. 371. e. $73. c. 575- Heric Normanruis. 49. d. Herifridus, Ep. Autiff. 131. a. 487. b. 495. b. Herigenis, Arch. Mogunt. 314. a. b. Herilandus, Ep. Monn. 318. n. Herilandus , mancip. Mon. S. Dio- nyfit. 4<3> b. Herimannus , Archiclavus Mon. S. Dionyfii. 463. b. Herimannus, Arch. Colon. 113. c. 116. c. d. 197' e« 1^8. a. d. 313. d. 314. b. $16. c. Archicapell. feu Archicancell. 371. c. Herimannus Cornes. 324. a. Herimarus , yir nobilis. 333. b. 436. a. Herinandus , Ep. Morin. 3 18. c. He- rilandus. 3.18. n. Heriveus, Ab. Trenorc. 56 j. c. 610. b. Heriveus, Herveus , Eriveus, Er- veus , Arch. Rem. nepos ex 10- rore Hucbaldi C. 37. c. 30. d. e. 61. d. 63. d. e. (4. a. 74. d. 86. c. 109. d. 318. b. 311. d. 731. dé Archicancell. 467. d. e. 513. ©» feqq. 328. a. 340. d. 538. n. a. Heriveus, Herveus, Ep. Auguflod. 114. d. 373. b. filius Hermingardis Comitiflz , nepos Walonis Ep. 717. d. e. 718. b. n. Heriveus , Herveus , Not. 440. c. 463. d. 464. e. 463. c. 467. d. 469. & feqq. Herluinus, Ab. Gemblac. 94. a. Herluinus, Cancell. Hugonis M. 13. d. 1 3. a. Abb. S. Pétri de Punfto. 13. c Herluinus Cornes. 313. d. Herluinus, Cornes Monafterioli. 3. b. 11. d. 13. c. 63. b. Herluinus , Erluinus Not. 487. & Hermannus Archicapell. 3 79. a. V, Herim. Hermannus, D. Suevorum. 66. a. Hermannus, filius Godefridi C. Vird. frater Adalberonis Ep. Vird. 181. c Hermenfridus , invaior bonorumMon. Monzellenlis. 14^. d. Hermen garda, filia Ludovici II îinpv & Àngelbergz, uxor Bofonis C. & R. rrovineiz. 161. d. Hermen- gardis. 66y. b. 674. C 675. d. 683. e. Hermcngardis , uxor Manaffis D. Burg . 131. a. b. Hermentrudis , uxor Caroli Calvi , mater Ludovici B. 45. e. Hermeus-, mancipium. 538. e. Hermoinus Sacerdos, fidelis CarJo- manni R. 438. b. Hermoldus , Przpofîtus Cœnobii S» Symphoriani Auguftod^ 363. a. 369. d. Hermomirus, Ep. Gerund. 107. b* Hermuricus. 441. e. Herricus, Mon. Sith. 73. a» Herfendis , uxor Elberri C. 66. m uxor Eildeberti. 603. c. Her/îndis. 388. b. Herfindis ma trôna. 383* a* Herveus, Arch. Rem. V. Heriveus; Herveus , Ep. Andeg. 30. b. 89. ' 8. b. Herilo, Ep. Noviom. 318. n.c Hetmannus, Advocatus Ricbildis Reg* 663. a. Hiâarius, Ep. Vivar. 164. a. Kfi.a. 168. a. c. Hieronymus , avunculus Theotolonîs Arch. Tur. $99. n» a» Hieronymus , Ep, Laufàn. 190. b, 303. c Hiilrannus Scabinus. 66%. a. S. Hilarius , Ep. CarcafC 96. e. 1494 c. 73<. a. S. Hilarius, Ep. Piâav. 10. d. 17. c< 44. Cê 46 s . b. Hilda Comù. fecunàa uxor Hugorûa C. Viov. 690. a. b. Hildebettus , Ab. Inlulz-Barb. 7}6,e« n. b. Hildebertus Epifc. 711. d. 713. e. Hildebertus, mancip. 301. e. 519. c. Hildebodus , Ep. Cabilon. 606. bt Hildeboldus , Ep. Wormat. Se Can- cell. 393. b. Hildeboldus Grammaticus. 117. e. Hildebrandus , Ab. Sith. 10. n. 79. Ci Ab. S. Vedafti. 613. e. ri. Hildebrandus i Ep. Sagienfis. 106* d. 107. a. Hildebrandus , propînguus Theoderici & Urfonis. 703. d. Ildebrandus. 706. a. nobilis vir. Hildebrandus Scabinus. 66%. a. Hildebrannus iacerdos , ad vicem Can- cellarii. 695. b. Hildeburgis. 433. d. Hildeburgis , mancipium. 338. e» Hildegandus Sacerdos. 69%. b. Hildegardis, uxor Arberri Thoarcj Vicec 634. b. Hildegardis, uxor Buichardi Militis. 6xi. b. n. d. Hildegardis , uxor Ebbonis Dolenfis caftri Domini. 714. c. 713. d. Hildegarius , Ep. Bellov. 6%. c. 730; e. Hildegundis, mancip. Mon. Corbin. 302. a. Hildemannus. 373. b. Hildemannus, Mon. S. Dionyfii, Arch; Senon. 33. a. 621. c n. c. Hildemarus Epifc. 336. e. Gerund* Hildemarus, mancip. $19. c. Hildericus , Ab. Çaun. 503. c. Hildericus, Èp. Belvac. ix. d. Hilde£nda«4 Digitized by Google ï N D Ë X Hildefindifc. 648. e» Hucbertus , fidelis Hugonis M. 71?. a. Hildefindus, Ab. Rodenfîs. 242. d. Hucboldus, Ab. Mon. S. Germani £11. b. c. filius Taflli. 604. c> d. x Parifi 49 t. n. b, ONOMA STICU S. 7^ . Çpi/c. 246. a.Klldef. Hildibaldus, Ep» Suéff. 181. d» Hildiboldus , Ep. Apocrifîarius Caroli M. 164. e. Hildibolus , Cancell. & Epifc» Wor- mat. $94. e. 397. e. 396. d. Hildierius, colonus. 336. d. Hildinùs , Vicec. Lutevenlîs. «4p. n. . b» Hildricus , Vaffus Caroli Calvi. 4} 2. : d» 4}j. a, Hilduinus , Abbas faec. Mon. S. Ger- mani. Parif. 49%. n, Abb. S. Me-» dardi Suefl". 41 6. c. Hilduinus Cornes. 491. e» Hilduinus , Ep» Tungr. 115. d. zié. invafor Tungr. Ecclefiar. 197. c. d. 298. a, b. Hilduinus» Prelb. Apocrifîarius Ludo- vici Pii. 264. e. Hildulfus, homo Eccl. S, Manfueti. 381.. c. Himo, nepos Ingelranni Archidiac* . Tull. fi6. c. Himnechildis Regina. 474. a. Hincraarus» Hingmarus, Abb. S.Rc>- migii. 66. c. 584. c. 393. d. éoj. 5. Hugo , Abb.Clun. <8r. n. Hugo Abbas , filius Caroli M. 59. dv ex concubina. iji. b. h. a. Hugo Abbas , filiu» Conradi C. Au- tiff. îj. b. 57. d. 59. c. 84. b. 107. c 137. a. b. îjx. b. n. 176» b. n. i8j. d. 186» a. c 194. a. 197» a. i?8. b. 2ff. ë. 161. b. c. 333- «• c « 405. a». 4*1. d. 4«- c. Abb. S. Columbz Sen. 40k b. Ab. S. Germani Auriff. 46. b. if 9» 43 J* b » 4)7» a. S. Martini Tur. 46. a. b. 47. b. 351. a. j<6. d. 4otf. a. 4x7. e. 431. b. 574. d. Si- thienfîs. 46» b. Abbas multorum Mon. 19. n. Abbatum venerabi- liffimus. 419. c. Abbas infignis. 694. c. frater VPelfonis & Conradi. 40. b. 41. d. e. 41. d. pater Pe- tronillx. 26. a. 29. n. propinquus Caroli Cr. 352. a. propinquus Lu- dovici B. 46. a. tutor Carlomanni 4?P. b. C 58*. d. fàmofiffimu» J98. c Cornes Parif. 44. b. 66. 77» c. d. 79. 80. a. 82. b. 99. b. Çomes & Tramarcus. 713. a. Dux Àndegav. 80. Dux Aureliân, 10. d. 13.- c. e. 14. 15:. Dux Burg. ji. d. D'uxFrancor. 21. d. 22. a. 23. b. d. 14. a. 41» 53. e. 90. b. c» 220. d. J84. c. 601. b'. 6ox. b. e. Dux Fr. & Demarchus. 722. b* Dux, Marchio & Cornes. 725. a» b. 724. a. Abbas S. Martini Tur» S- a. yy. c. 219. c. J42. d. J73. "e. 574. b. d. j7|. b. 719. e. 720. d. 72 1. a. c. d. in.clytus Abba utriuf- que S. Martini Tur. regni Marchio» Î7'.è. J7». b. c. d. confànguineus Caroli Simpl. 489. b. c, propin- quus ejufd. j 4 2. d.j4j. d, Heri- berû* nepos. 77. c. d. pater Hugo- nis C. feu Capeti. 9. a. 720. b» fecundus à Rege. ç8j. d. Regni ihvàfbr. ji7. Pnnceps Fraricorurri, Burgundionum , Britonum atquè Nortmannor. 731. n. b. R. ac regni maximus defenfor. 431» Hugo Capetus,' 'filius Hugonis M. c. Dux Burgundi*. z6. a» 47» a. 10. d. ii. a. it. e. 17. d. 18. a. Dux Burgundia; ac Neuftrix. 19. b. c. Dux Fr. feu regni adminiftrator. 40. b. d. n. b. 606. c 610. b. «17. a. d. Hugo, Ab. Flaviniac. 711. n» Auâor Hincmarus , Hencmarus, Arch. Rem. Chronici Virdun. 271» a. . 41» b. 58. c 71. d. 83. e. 113. c. Hugo, Abbas defîgnatus S. Martini n. 16}. c. 167. d. 169. à. lit. £duenlîs. 564. b. d. 210. d. 1S4.-& ftqq. 300» b» Hugo, Abbas S. Remigii Rem. 6(6. J02. c. 493. 0. e» Hincmarus, Ep. Laudun. 70, b. 167. Hugo, Àb. Savihiac. juveriis. 736. d. -.«* e. 181. d. 2Î4. n. 302. c. Hugo, amicus Gerberti. 272. d. Hirmengardis Regina. 31J. d. uxor Hugo , Arch. Bitur. 9. c. filius Théo* Bofoms R. Prov. «71. c V. Hep- baldi C. Carnot. 9. n. mengL Hirmingardis Comît. mater Herivei Auguftod. Epiic 717. d. 718. b» V. Hermeng. Hirmendrudis , avia Carlomanni R. 430. a. Hirmintrudis uxor Caroli Hugo, Arch. Rem. filius Heriberti II Virm. C. 6$. 66. 79. c. b. 90. b. invafor fedis Rem. 38. d; 53. b. Pfeudoarch. Rem. 199. b. i%6. 327. b. Archicancell. 583. d. 199- b. b. 24. c. d. 44. d. è. s 4. a. 5ji d. 66. d. 80. a. b. 142. d. 145. a. b. 14(5. b, 147. c. 148. 27f. a. i82. b. è. 283. d. 284» e. 5f9. n. 7*4« a. Cornes. 124. n. 248. d. e* i644. n. c. 726. b. Cornes PariG 81. d. e. 82. b. Abbacomes. 273» c. Dux Fr. 22. a. 4j> a. 81. a. 9j» n. «38. a» b. ri. 644. c. 661. a. 73». b. Dux excellentilfimùs. 643. a« gloriofiflimus. 631. n. c. Dux in« clytus. 6 jj. b. Dux & Marchio Franc. 735. c. Magnus diftus. n» c. 13. a. Major domûs. 45. c Abbas, ut videtur , S. Richarii» 638. n. Princeps Franc. feniorRi- chardi I Norman. D. 731» c. n» pater Roberti. 753. d. Rex Fr. 2. b. 9. d. 13. a. Calvi. 671. c. 716. c. mater Lu» Hugo, Arch. Rotom. anteà Mona- Hugo', filius' Richardi Bursi Ducisw {dovici B» 41 i> V. Irmendr. chus. 91. d. 6t 9 .^b. 73*. b. filius j8u à. 694. b. Conies inclytus. "'" ' " L J9*. d. 680. d. Dux i urg. 601. b» 601. b. é. illuftriffimus vir & Mar- chio. «9o. d. 606. a. n. Niger dic- ius, Dux inférions Larg. 61. a. frater Rodulfi Régis. 582. d.é. 69 b. frater Bozonis. <8 j. b. Hifonardus , teftis. 66%. a. Hivo, teftis. 668. e. Hlotarius. V. Lotharius. Drogonis. 139. b. n. Hugo Clericus , eleâùs Epilc. Vird, . 6-j.c Hludovicus, Hiudowicus. V. Ludo- Hugo , Clericus S. Pétri Silefl*. j8o. b. , vicus. Hugo Cornes. 373. b. 521. b. 697. a. Hiudowicus feu Clodovxus. 264. d. Hugo, Cornes Campania». 537. ri. b. Hodo, Ep. Bellov. 2j>. b. V. Odo. Hugo Cornes, confànguineus Con- Hugo, filius Raymundi ï Comiris Hodo^ fidelis Lotharii R» 6j6. a. radi R. Burg. 696» c. Baugiaci & Ruten. 716, c. 727* a. b. Sebufianorum Regulus. 696. n. " " " Hugo Cornes, confànguineus Lotha- hi R. S24. a. b. c. filius Rotga- . rii C. Laudun. 614. a. d. Hugo Cornes, pater Odelrici Afch. Rem.- 67. n. Hugo, Epifc. Lingon. 403. n» V. Odo. •Hoél , riobilis Brito. 238. c» Hoico Cornes. 276. n» Holiba. 23 t. e. V. Oliba. S. Honorina V. & M. 153. b» Honoratus, Ep. Belvac» »6o» a. 318. c. 4f9. d. 469. d. o , e ^ Hoftaiefus, homo Mon. Caun. 503. e. Hugo, Epifc. Vapinc. 703. a. b Hubaldus. 124. C. Hubertus. 217. a. unus & alter fidè- les» 666. e. Hubertus, Ab. S. Martini Tur. 575. a« Hubertus , Auâor vitas S. Gudilar. 149. b. Hubertus , Ep. Nemauf. 214. a. Hubertus, illuftris vir. 491. d Hugo, frater Raimundi I Comiris Ruten. pater Hugonis. 726. n.e. Hugo, filius Hugonis praecedentis , ne- pos Raimundi I Comiris Ruten 7%6. b. n. e. 727. c. Hugo » filius Roberti Pii & Conltanti*. 1S9. n. Hugo , fidelis Hugonis M f 724. a. Hugo , filius Theobaldi C. Arelat. Hugo , fidelis Hugonis R. Arelat» Cornes, Dux & Marchio Provin- «90. b. ciae , propinquus Ludovici R. Prov. Hugo , fidelis Lotharii R. 6$6. a. 683. n. 684. c 68j. e. Çomes Are- Hugo, fidelis Rodulfi Burg. R. aviin-- lat. 64. e. 690. b. n» Rex Italiar. culus Warnerii. 69%. b. 23. d. 24. a. J2. c 93. n. J9i« Hugo, Ugo, filius Geràldi. 724. cv a. 667. n. 684. n. b. 689. c. e. n. Hugo , frater Ermengaudi. 727. d, e» <9o. c. 691. b. c. 714. n. frater Hugo, quidam Miles. 733. c. d. Bofonis C. 683. n. Hugo, Moriachus S. Apri. 391. b. Hubertus , mancip. Mon. Corbin. Hugo, filius Lotharii R. & Waldra- Hugo, nobilis vir. 729. d. - Joa. a. dae. 36. e. 46. c. 47. d» ijo. c. Hugo,Notar. Caroli S. 467. e. jr«{ Hubertus, pater Hubert! , fidelis Le- 304. a. ^ & Jeqq. tharii R. 6j6. a. Hugo Magnus, Roberti filius. 9. a. Hugo, Not. Rodulli R. 562. d. 581. d. r 10. c. 12. ç. d. 13. c. e. 14. ij. Hugo, pater Eberhurdi & Hugonis. 17. 30. a. d. 32. b. 34. b. d. 35. 38;. b. avus Conradi imp. a. 38. d. 43. e. 44. ji. b. $2. b. e. Hugo, filius prarcederitis j pater Leo^ 53. 64. b. 6$. d. 90. b. c 139. _ nis IX P. 385. b. Hubertus, filius Huberri , fidelis Lo- tharii R. 6%6. a. Hubo , fidelis Caroli Cr. 190. e. Hucbaldus C avunculus Hervei Arch. >- Rem. 62. d. Hucbaldus , Mon. S. Amandi , magif- • ter Rodulfi Abb. 474, c, 475, c» Terne IX, b. 140. b. d. 144. c 145. b. 217. Hugo, precarix auâor. 389. c b. 229. a. 327. fj9. n. 644. e. Hulricus. 69%. b.- 731, n. & Beatricis»7i9» e» Contes. Humbaldus, filius Blitharii, 474, bj P PPPP. Digitized by Google 7*4 S. Humbertus. yy.o. c. yyj. b. S. Hun- bertus. y 49- d. Humbertus. 388. c. Humbertus, Abb. S. Martini jïduen- fis Mon. 606. a. b. c. Humbertus > Abb. 8. Vitoni. 93. c. 15p. b. Humbertus , Vaflus Dominic. Conradi R. Burg. 697. a. Huncfridus, frater Mironis C. exDiac. a? Monacho apoflata. 164. d. Hunedeus, Rex Norm. 73. c. S. Hunegundis V. 91. c. 234. d. 6oy. c. Hungarius , filius Blitharii 474» a. Hungerus Cornes. J4». b. yyi. n. d. Humco, teftis. 666. e. Hunoldus, mancipium. 539. a. Hunuardus , Ep. Paderborn. 314.8. b. Huodo, teftis. 66 f. a Hyldçburgis. 3 y 3. a. Hyfmarus , Cornes Divion. 151. a. JAcob Patriarcha. 736. d. Jalbertus. 718. e. Jaldebertus, fra- ter Grimalrii. 7»*. e. Jaufiredus , Abb. Blfuld. a. c. Johannes IX P. 74. d. 108. 109, i'j6. a. Johannes X P. 6y. a. 214. & feqq. 198. d. Johannes XI P. Marofùc fil. 6j. c. 118. c. d. Johannes XII P. y 4. b. 234. c. 23 y. b. 379. c. tfoy. n. Johannes XIII P. 97. a. c 236. & Jfeqq. 173. a. 619. b. n. ohannes XV P. xyo. b. xyx. b. ohannes XXII P. 180. n. Johannes Papa. 533. b. y8tf. b. Johannes , Pratpof. EccL S. Pétri Sueff y79. e. y8o. a. Johannes Scabinus. «y. a* ordanes Sacerdos. 614. e. Jordanus Proconful. 8y. c. Jofeph, Arch. Turon. y 3. b. y 4. a. Jofeph Hifpanus. 273. d. Jovçnciacus Prefbyter. 410. a. Irmindrudis, mater Ludovici B. 403. a. Irmintrudis avia Caroli S. 404. a. $47. a. V. Hirmintr. Ifaac. 373. b. 666. e. Ifaac Cornes. 64. c. 324. a. d. y 18. c. yyi. a. c. Ifaac, Epifc. Gratianop. 664. a. 67^. d. e. 6 76 , a. Valentin* 1 9. d. 3 1 3 . c. 19» d. \(Si. d. au ac, fcp. Lingon. 19» a. 167. d. i<9. d. ii6. e. 347, y70. a. Ifaac , Ep. Valentin. 19. i. c. V. Ifaac Gratianop. Ifembardus. 489. C. Ifembardus Cornes. 542. b, Hemlardus , fidelis Hugonis. M. 714. a. Ifembardus, juvenis» y 8. a. nepos Lu- dovici Germ. R. Ifembardus , Miles , frater Sewini Arch. Senon. 36. a. Ilëngardis , mancip. Mon. Corbin. yoi. a. Ifengerius, fidelis Willelmi D. Aquit. 711. d. Ifgerius , nobilis vir. 706. a. Ifmido. fidelis Willelmi D. Aqoic, 711. d. e. Ifhardus. 71t. d. 7x7. a. Ifnarnus, pater Rïcarii. 726. d. Ifbanus Brito. 31.0. Ifùardus. 23 y. a. Ifwardus, Scabinus pal. y4i.K Iterius, Arch. Arelat. 96. c Iterius, fidelis Carlomanni R.4j(.cj iliufrrîs vir. 3 y 3. d. Iterius, Monachus Saviaiac 7^6. e. Itifpurga femina. 667. c. Judas proditor. 333. b. yjy. i. fioi b. y8tf. b. 59y. d. 619. a. 634. c 66t. c 694. e. 711. c 7iy. c« 717. a. S. Judichaël. 88. d. Judith, Abbatifta S. Riârudis Mar- chian. 64.0. b. Judith, filia Conani D. Brir. uxor Richardi II Norm. D. 96. b. Judith Regina. 721. a. uxor Ludovic! P. 416. d. mater Caroli Calri. 4o£ m d. 417. e. Juditha , filia Caroli C. uxor Bal- duini I feu Ferrei C F\. mater Balduitù Calvî. 61» e. 74. e. 133, n. 153. e. Tuditta, filia Rodulfi R. 695. b. Jugenius , Not. Caroli Cr. 3 32. ci S. Julianus Martyr. 70t. e* Julius Catfar 136. i. Julius P. 302. e. Ivo, Abb. Cormaric. 461. d. Ivo de Credolio , Ludovici Tran/m^ Baliftarius. 13. b. Ivo , Epifc. Carnot. J7. d. iy. d. Ivo , fidelis Richardi I Norm. D. 732. b. Ivo, teftis laudator aâionis Adal- berti C. Virm. 73 y. d. Jurannus. 370. c Juriaph, Not. Caroli Cr. 33». es urifdus. 408. d. Juftinianus Imper. 175. e* 17 AKioHâNNvs, KaroIomV JV 524. a. 706. a. Vide CarVoman. Karlus , Karolus. Vidt Carolus. Kifilbertus , D. Lomar. y.d. V» Gift lib. L LA 1 r 1 w c t , eonfobrinus Bcr» nonis Abb. conditor Mon. Gi'. gniac. 203. c. S. Lambertus M. 198. a. Lambertus, Abb. Floriac 138. U 139. d. Lambertus, Arch. Mediolan. 64. e. Lambertus Cornes. 704* d. Lambertus, Ep. Matifc. +11. cULanN bertus. 168. a. 169. e. Laxubcnus, filius Wi4oùs D. Spoitfi Digitized by Google INDEX Ô N Ô M A S T ï C U S. if S. b. 139. c. i£o. c. e. Lambertus , filius Widonis R. Ital. 49-. b. Lan&«rtus, frater Herluini C. il. i, Lambertus , Landebertw , Imp. Aug, »of. c *oj, a» tix. c, Lambertus, mancip. Mon. Corbîn. Lambertus, pater Widonîs C. 192. b. Lambertus, vir Neuftria: praseminen- tiffimus. i)6. e. Lampadia, uxor Ademari C* Divion, 151. a. Lampata. tfj. c. Lampagia v nobilis roatron*. 3 8t. d. Lampata, uxor Ademari Sénat. 6fi c. V. Lampagia. Landebertus Aug» 203, c* K. Lam- ■ bern». S. Landelinus. 34p. e. Lando, pater Landonis. 334. b. Lan do ,- pnecedentts filius. 554. b. Landricus » fidelis Hugonis M. 713. ' a. 7x4; a. Landricus, fidelis Ricbardî Burg. D« 717. c; 718. b. Langildis , Uxor Grifbnis mancip. 301. e. Lambertus, Ep. Madfè. V. Lambertus. Lantbertus , teftis Uudator aftionit Adalberti C. Vitm. 7} y. di Latnio, vir illuftris. 715* d. S. Lautenus Conf. 691. c Leboinjis,Chorep.Lugd. 19. d. xtX.c. Ledaldus, Abb. Mofom. 7jx.d. Ledricus, Abb. S. AmandJ. «ij. e. Léo Abbas. jtt. d. iétf. Abi Mon. S. JEgidiï. 100. b. Léo Epifé. Miffus & Âpocrifiarius Joh. VIII P. 16t. a. Léo, No t. & Serin. Rom. Eccl. 1*7. a. 118. c. i)i. b. 134. b. ±33. a, 137. e. tj>. c* Léo III Papa. 499. d. Léo VII P. tfji a. irj». C & feqqi 700. c, Léo IX P. filius Hugonis. )8j. n. Léo, Primkerius fedis Apoft. xtx. bi Leobaldus. xxtf. c. Leodebodus, Abb. Floriac. 171. b. S. Leodegarius, Ep. Auguftod. 177. e. 4*6- c 7i6. c. Leodfredus , teftis. 693. b. Leodoiniis, Ep. Maflîl. 363. é; Leodrannùs Levita * Provifbr & prî- mus fchol* S. Martini. 7x1. a. Leopaldus , D. Bajoarix , Arnoldi D. . pater. 6). b. Leotaldus, Contes Matifc. 692. n. Ci Leotaldus II, Cornes Matifc. 613. b. Leotàrdus Levita. 606. n. Leotgarius » Ep. CarcaC i£8. a; Leothaldus Cornes. 119. a. Leotmannus , Ep. Cremon. frater' Afmundi Ep. Maurlan. «71. b. Letaldus Cornes. 601. b. Létal dus j Mon. Miciac. 1x4. e. Letardus. 490. b. 334. b. Letardus , Abb. Mon. S* Remïgîi Reffl* 196. b. Letardus Cornes. 1 16. d Letardus, fer vus. 334. a. Letoldus , C. Burg. 1 x4. d. Letoldus, illuftris vir. 71t. a Leudégardis , filia Gifleberti D. Burg. uxor Ofhonis B. D. filii Hugonis M. 53. e. 66. e. V. Liudeg. Leudo Abbas. 320. d. Leudricus, Abb. Elnon. ix. a 94* a. Leudulphns, Ep. Virom. acNoviom. 7 5 1. d. V. Lyudulfus. Leutaldus Cornée, 60*. b. e« Leu tarins Rex. 736. b. Leutherius» V. Loth. Leutbàldus , vir bonus. 377. a. S. Leutfredus Conf. 336. b. Leutgardus, fidelis Hugonis C. Prov. 690. b. Leuthardus, fijmulus Cœnobii Si Mar- tini Tur. 3 feqq. Liu- dulfiis Not. 579. d. 39}> b. Liudolfus Cornes. 38. d. Liutbertus , Arch. Mogunfc 84. e.' Archicancell. feu Archicapell. 3 19. e. 331. t. m. a. 331. d.n. for- fan Liutwardus. 531. a. Liutboldus, D. Thuring. 87. b* Liutfredus Notar. $ti. c. Liutfredus , vir potens in AUàtiai b. à. Liutgarda , filia Arnulfi Imp. uxor Othonis D. Sax. mater Henrici Germ. Ri 37. d. Liutgarda, filia Othonis R. uxor Con« raidi Loth. D. 38. d. LÎuthardus Epitc. 188. a. Liutprandus , Diac. Ticin , Hiftori- cus. 48. a. 61. a. 113. n. Liutwardus, Ep. Vercell. 47. e. 193. b. d. Archicancell. 331. e. 33x4 a. b. Liutuardus. U3.&feqq.iî7' & feqq- i 61 ' Liuthwardus Ar- chicapell. frater Chadolti Ep. No- var. 114. d, 113. a. ' Lodoicus , Lodovicus , Lodwicus. Vi Ludovicus. Logia , Dei ancîlla. +6z, d. Longobardus. tfxi. a. Lora, nobilis femina. 434. b; Lotharius, Abb. S. Gennani Autifl*. filius Caroli Calvi. 436. b. frater Ludovici B. 404. c. Lotharius, Imper. 60, c. 334. c. 339. e. 299. Zi 400. C. 41t. c. 474* a « 313. C. 671. ë. Ludovici Pii fili xtj. a. b. Lotharius, frater Ludovic! Pii. 138. b. n. Lotharius Ri filius Lothârii Imper* 13 3. c. 399. a «7x. è. Lotharius , Hlotarius , Clotarius , Lo- terius, Leutarius, Leutherius Rex Fr. filius Ludovici Tranfmar. 1. a. x. b. 9. A. d. 10. d. 11. a. b. ix. e. 17. c. e. 18. xl. d. 14. a. 31. c. j6. Ci 38. e. 39. a. c. 41. a. 44. c. d. e, 43. a. c 33. c 34^ 33. c. f6. c. 6j. b. d. 79. a. Ci d. 80. 81. Sx. ai b. 93. d.e. 94.ei 93. Ci 97. e. 98. 99. a. b. 103. c. 1x4. d. n. 119. b. Ci 140; c d. 141. c. 141. a. 143. a. 147. c 151. d. X)4. c. 176. d. x8o. b. x8i. b. & feqq. 60$. n. 7« a. b. xo. d. xi. c. x). d. e. 32. b; 34. b. d. )j.a. )8. 40. e. 44. a. b. c. 43. c. 49. a. 30. e. 32. 33* 33. 36. C 6$. 66; 77. d. e. 78. 79. 89. d. 90. c. 9'. b. 9*. c. 99- b. 1x8. a. 140. b. 143. a. iff. b. 2201 b. 134. d. )xtf. c. e. 3x7. a. 382^ & feqq. 6ix. a. £14» e« 61$. ai 616. e. 617. a. d. éi8. d. 619. c. £14. c. 6t6. n. b. 6)1. d. 633. bi IL, «34. C, 6$6, Ci 660. ai Ci 661. Ci Digitized by Google 79* INDEX ONOMASTIGUS; 66 f. n. 71*. a. 723. a. Ludovicus, Francorum Rex , filius Lotharii Régis. 9. d. î8. c. ti. a. 14. c. 3t. c. 36. c 39. c. 4f. a. c. 74. e. f6. c d. 67. d. 80. d. 81. b. 97. e. 98. «. 99. a. b. c 14t. c. Hf. a. 480. b. & feqq. 6*0. c. n. 644. b. c. n. c. 647. a. 653. e. (19* & feqq. Rex Aquitanorum. ■67. b. Ludovicus, filius Caroli Lothar. D. fratris Lotharii R. nepos Ludovic? Tranfm. ti. ç. 18. d. 12. b. 14. d. Mf. a. Ludovicus, nepos Adelaidis Comic. fororis Rodulfi R. 69 A* b. Luitharius , Ep. Mindan. 314. b. Luo , fidelis Hugonis M. 7*4« a* S. Lupus Confeflor. 437. b. S, Lupus , Epifc. Andeg. 46. e. Lutfredus Cornes. 3 $4. d» Lutfridus quidam, in bénéficiant ha- bens Mon. Grandivall. 69%. d. Luthdmus, Ep.Tull. 370. d. V, Lu- delm. Lyudulfus, Ep. Noviom. filius Al- téra Virom. C. fit Gerberg*, ne- pos Lotharii R. 653. b. c. Odolricus , Cornes palat. Conradi R. Burg. 697. a. Odolricus , illuftris vir. 71 j. d. Odolricus Miles, «oo. n. b. Odorannus, Monachus S. Pétri Vivî, Hiftoricus. 134-d. Odulfus , fidelis Hugonis M. 7x3. a. Odulgerius , fidelis Hugonis M. 7x3. a. Ogjva , Ogiwa , filia Eduardi Angl. "* R. uxor Caroli S. 17, a. 13. d. Tome IX. 34. b. 43. b. 49. a ;o. e. 77. c d. 103. a. 140. b. mater Ludovici Tranfm. 44k b. 581. b. fbror Adell- tahi. j ». a. uxor Heriberti C. Virm. 103. n» 116. a. V. Odgiva. Ohelricus, Clericus S. Pétri Suefl". 580. b. Oidilo îlot, f 89. a. 60%. a. V. Odilo. Oilboldus, Abb» Flor. 14t. a. Oldericus, Arcn. Rem. 67, a. V. Odelricus. Oliba Cornes. 178. d. 179. a. 237» b. d. 250. b. 477* d. 506. c.735. e « Oliba Cabreta, Cornes Bifuldun. 8ç Cefritaniae, filius Mironis C. Bar- cin. 69. b. d» Oliba , filius Oliba; Cabreta: Comitis Bifuld. & Cerrir. 69. d. Oliba , Cornes Cerritan. frater Senîo- fredi <$u. n. Olibanus, Prefl). Gerund. t%i. b. Olunbellus. 176. a. Onulfus, teftis. 666. e. S. Opportuna, Abb. Monafterioli. 106. d. Ordéricus Vitalis ,' Mon. Utîc. Hif- toricus» 10. a. Ordilo , Capellanus regius. 611. a» b. ç. Orgarius, vir illuftris. 715. d. Orlandus, Vicec. Vimnacenfîs. 148. d. Ofberga, mancîp. Mon. S» Martini Tur. 360. d. Ofbernus , fidelis Richard! I Norm. D. 73 x. b. Ofinundus. 731. c. 732, b. pasdago- gus feu nutritor Richardi Norm* D. îx. d. 13. b. Oftefredus Abbas. 410. a. Otardus, illuftris vir. 715. d. Otardus, pater Geranni Ep. Autifl*. 13 x. a. Otbertus, Abb. S. Pétri Senon. 35. b. Otbertus, Diaconus five Ab. Tur. 3*5. b. Otbertus , Ep. Trec. 40. d. Otbertus Notarius. 379. d. 384. e. Otfridus, Ep. Silvaneâ. 318. c. V. Othfridus» Otgarius, Ep. Ambian. 318. c. Oth- garias. 61. d. V. Otgerus. Otgerius, Abb. Tomer. J91. n. b. Otgerius , avunculus Theotolonis Ar- ch. Tur. 599. n. Otgèrus, Canonicus Eccl. S. Quin- tmi, pofteà Epifc. Ambian. 1 10. b. V. Otgarius. Othfridus Epifc. Silvaneâ. 61, d. V. Otfridus. S. Othilia Virgo. £92. n. e. Otho C. Dux Lothar. 38. c. 66- a. b. Otho , Dux Bajoar. fratruelis Otho- nis II Imp. 395. c. Otho, Dux Burg. filius Hugonis M» 10. d. e. 17. c. d. 35. c. 44» d. 53. e. 54. a. 66. d. 1x4. n. Otho, Dux Saxoriix, pater Hénrlci Germ» R. j. ri» yj. a. Otho , Otto I , filius Henrici Aucu- pis , Germ. Rex , pofteà Imper. 6, n. 10. d. e. 17. d. 14. a. 38. 44. b. ft. e. & feqq. $6. d. 60. e. 66. b. 79. a. b. 90. d. 93. e. 96. a. 97. d. iix. d. n. 123. c. 124. a. 1x8. a. c. 240. bi 272. a. 3x6. c. e. 3x7. a. 379. & feqq. 666. b. d. 667. d. 698. d. 699. n. 700. c. n. filius Mathildis. « j. d. mari tus Ade- laidis. 667. n. Otho II Imper, filius Othonis I. s», c 11. a. b. i3. a. b. 39. a. 44. d. 4?. a. 54. c. d. 55. d. 67. b. 80. a» b, 8t. 97. d. 98, b. c* .103. e, 114, c. 130. a. 149. d. 389. b» 393. & feqq- Otho III Rex & Imper. 9. c» 54. d» 8x.' a. 130. a. h. X76. & feqq» 196. b. Otker'us, Scabinus pal» 54X. b. Otlardis, mancip. Mon. Corbin. joi, e. Otolgifusj Prefbyter. 410. b. Otranhus , Ottrannus , Arch. Vienn* 1^4. a. 167. d. 305. b. 671. c. Otto Cornes, x'78. e. X83. d. 285. a» & fiqq- J 4 4. a. jxtf. e. f4X. b. Otto» Cornes Arnulfi R. 364. b. Otto Cornes , filius Tedbaldi. 273. c Vide Odo. Otto , Ep. Frifing. Hiftoricus. 57. &. feqq- . Otto , filius Lotha'rii R. Fr. xSS. ri. Otto Imper. Vide Otho. Otulfus , Epifc. Trèc. 1(7. e. 169. e» iSt. d. Oufo, Advocatus. 705. d. Oydilo Nbt, 61 i. a. V. Odilo. T) Ardulfusï Not. Conradi R; lT Burg. 69^. d» 70J. a» Pardulus , Epifc. Laudun. X54. n. Pafchalis, Ep. Amerinus 166. a. 168. c. Pafchalis , Ép. Legatus Formofi P. 316. c. Pafchalis , Ep. Miffiis Johannis VIII P. 183. d. Pafquetus, C. Venet. frater Alani» 1 36. b. S. Paternus M. 3U c. d. 6xt. kl ru d. Paternus, quidam. 466. a. S. Pavacius Conf» 3;. c. d. 6ixi b. ri. d. S. Paulùs Apoft. 668. b. d. 694. d» 695. a. 711. a. c. 715. b.c. S. Paulus Conf. 104. b. 217. e. 4x1» d. 4j». e. 454» e. 472» a. 480. c* 5 5 ç. c. primus Narbon. Ep. 1 1 1 . e* Paulus, Epifc. Aptenfîi. 1 17. c. S. Perpetuus , Ep. Toron. 8. b. Perlendis , uxor Contini mancip. 664I c» Petronilla, filia Hugonis Abb. uxor Tertulli , mater Ingelgerii Conf. Andeg. %6. a. avia Fulconis An- deg. C. X9» n. S. Petrus Apoft. Archiclavus. 668, b. d» 694. d. 69%. a» 711. a. c* 715. b. c. Petrus , Diac. Ecel. Rom. & Cancel- larius Sacri Pal. 242. a. Petrus, Epifc. Fapienlîs. 273. n. Petrus , Ép. Pict. 9. c. Petrus, Ep. SenogallienGs , Miflus Jo- han. VIII P. 188. b. Petrus, Miffus Joh. VIII P. i^x. a. Superifta palatii , Legatus Joh* VIII P. I9S- d. Petrus , Not. Hugonis C. Prov. 691. b« Philbertus , teftis laudator actionis Adalberti C. Virm. 735. d. Philegrinus , ArchicapeU. Ludovici Germ. R. 370. b. S. Philibertus Conf. t x. a. 1 So. d. Phîlippus ï, Rex Pr. 533. h. b. 537» n. b. Piada , maricipium. 664. c. Pilatus. 6}4. c, Pippinus, C. Virom. pater Heriberti I. 64. d. n. Pippinus Rex 367. d. 4t$. d. 47H d. 535. d. 548. c d. Rex Fr. ii). n. b. XJ4.C 164. d. 394.C 400 b. 401. a. 548. b. Qqqq^ Digitized by Google 19* INDEX ONOMÀST Kppinus , Rex tta!. films Caroli M. , Bernardi pater. 64. d. Pleftrudis, fcm. Mon. S. Manfueti. d. Pleârudis, uxoï Adelardi. $7P»a. b. Pliârodis, mater S. Gerardi Abb* Bron. (ôror Stephani Tungr. Ep. il;, b» Ponchonns, Canceilarius. 66t. e. Poncio. 714. d. Abbas S. Amanm Ruten. 714. e. 715. a. Poncio , Ep. Magalon. 32*. b. Ponfio, Ep» Aranficanus. 88. b. Popa, filia Berengarii C. Baioc. ' nxor Rollonis Norm. Ducis. 11. d. 87» d. Poppo , Epifc» Trajeft. 176". n. S. Poffeffor, Ep. Virdun. 138. e. 38). ' c. S. Potentianus M. 34. c. 13'. a» S. Privatus. 377. d. S. Prudentius M. 10. a. 1 - j» e. ifrf. a* S. Pulchronius , Ep. Vird. 238. e. 383. c. Pufchardus Dux. 8?, a. V. Burch» QUarnegàudus Vicec. 4$?» a. Quinabertus , Abb. Gellon. <4j. n. b. S. Quiminus M. a* 109» b. d* - no. a. TJ A b 1 r g 1 a , nxor Ebbonls man- i\, cip. 664. c. Raculfus , filius Rocconis. 464. b. Radbertus , Ep. Vallenfis. 167» e* forte Valent. Radbertus , Ep. Valent. 305. c. Radbodus , E p. Trajeft. 86 . a. S. Radegundis. 404. e. 433. e. Radolfus Epifc. 650. c. Radulfus. 186. c. Radulfus, Abb. Cîfonienlîs. 47. b. Radulfus , Archicancell. Bofonis R* 669. b. ifo. a. Radulfus C Camerac. Ludovici ' Tranfrn. nepos ex forore. 66. a. c. Radulfus de Dragiaco. ij. d. civis Sueffion. prxcipuus Richardi D* Camerarius. it. a. c. Radulfus, Ep. Noviom. 633. b. Radulfus , fidelis Richardi I Norm. D. 75 1. c. Rodulfas. 73t. b. Radulfus, filius* Ebonis C. Bituric. 11. c. Radulfus , filius Guiffredi Pilofi C. Barcin. Monachus Rivipull. Epifc* Urgell. «9. a. Radolfus. «50. c. Radulfus, filius Wauterii C. 733. d. Radulfus Largus, Dominus Dolenfis. 91* b. Radulfus Rex. V. Rodulfus. Raganfredus. 2jf. b, Raganulfus Epifc. 181. d. Ragemundus , Aquitan. Princeps '54, c. Ragenaldus. 569. d. Ragenardus Cornes. 664. z. Ragenardus fèu Raynardus, Not. Ro» dulfi R. Fr. f6i. c. 364. c. jéé". a. 567. ii« Ragenardus , Vicec. Autiff. frater Ma- naffis. 131. b. c. Ragenbertus Cornes. 514. a. | Ragenelmus, Ep. Noviom. 181. d. Rat ;enerus » pater Giflebeni Lothar. Ducis. 666. c. Ragenerus, teftis. 666. e. Ragenerus Vicedominus. 63 f. e. Ragenfredus, Archicançel. Ludovici R. Prov. 674. a. 6"8o. e. «81. c. Ragenoldus Comes. 327. d. 605. d. 6to. b. Raginoldus C. 606. c. Ragenoldus , Ci Rociacenfis. 66. d. 104* d. marints Albradx ibroris • Lotharii R. pater Brunonis Ep. Lingon» 67. n. Raginaldus Tel Re- ginaldos , Ranciac. C. 624. c. n. ù Raginarius Longicollus. 81» a. Ragi- nerus. 94. b. Raginerus. 97. d. Raginerus Cornes. $46. b. Marchio. 5*?- Raginharius Comes. 377. c. 378. e* Raginherus C 342. al Raginoldus Comes. 606, c* Raignaudus , Ep. Andeg. 5 j. d. Raimbertus, fidelis Willelmi D. A- mrit. 711. d. vir illuftris. 712. e. Raimbertus, vir alter iUuftris , fide- lis Willelmi D. Aquit. 712. e. Raimo Aureliahenfis , Ep. Aurelian* frater Adalandi Tur. Arch. 284 b* jo* Zè 46» e. 440. e. Raimundus, Abb. Auriliac. 279. d. 2)i. d. Raimundus, Abb. Doverenfis» 8«. d. Raimundus. 714. c. 723.' c Raimundus , Raymundus Cornet. 170* a. 706. b. c. d. 729* b. c d. Raimundus C. fidelis Caroli S. 508, b. Raimundus , Comes Lemovic. 43$. c Raimundus, C. Ripacurfênfis. 312* n. Raimundus > Raymundus I , C. Ruten. Marchio Gothiz » filius Ermengardi C. Ruten. 7244 b. n. 7274 c. 728. a. e. Raimundus C. Tolof. Pondus diâus. 55>i» d. n. 592. a. 724. n. Primar- chio & Dux Aquitan. 582. c. (U Raimundus , filius Borelli C. Barcin. & UrgelL 69. e. filius Borelli Du- cis Gothicae. 6ij. e. £34. n. b. Raimundus, filius Raimundi I Corn. Ruten. & Berdur. 715. a. b. 727. a. b. 718. d. Raimundus , filius Umbcrti , frater Bernardi. 728. c Raimundus , frater Amalvini. 724. a. Raimundus, frater Hugonis nepotis Raimundi 1 Corn. Ruten. 726* d. 727. c Rainaldus, Raynaldus, 6\6 t a. 724. c. Raynaldus, Abb. Anian. 253. a. Rainaldus , Abb. Nobiliac 8. C. Rainaldus, C. Rem. 54. d. 33. a. Rainaldus , Corne- de Roceio. 66. d. V. Ragenoldus. Rainaldus , Com. Senon. Vendus dtc- tus. 35. a. d. 3É. a. Rainaldus , Confîliarius Lotharii R, diverfùs à Comité. 36. d. Rainaldus, Dux Aurelian. n.d. Rainaldus, Ep. Andeg. %%. d. 97. d. Rainaldus, mancipium. 171. a. Rainaldus, Mon. Angeriac. 8. e. Rainaldus, Prefbvter. 324. e. 315. c. Rainaldus, Rex Norm. 137. d. 138. Rainaldus, fervus Dol. Monafh 713. d. Rainardus, Abb. Dolenfis. 9^, e. Rainardus Comes. 6xx. n. d. Rainardus, C. Senon. 11. a. 17. e. Rainardus , Ep. Cavelic. 319. d. 3 20. a. Rainardus , fidelis Carlomanni R. 41 y. b. Biter. Rainardus , homo Eccl. S. Manfueti. 381. c. Rainardus Mon. MifTus Heliae Patr. JeroC 19;. e. Rainardus, Raynardus Not. J6t, c. ' jjo. V* Ragenardus. I C u S. Rainardus, Vicec. Biter. 43». e. 71 f\ a. Rainaudus Comes. 606. e. Rairibaldus , Numiculator. 664. tu Rainelmus , Ep* Meld. 1 67. e. X70. a. Rainelmus, Ep. Noviom. T67. e. i69. e. 491. e. Rainerius, Archidiac. Turon.325.b4 Rainerius Francigena , Comes Hai- noenfis. 171. b- Ramherins. 27 j. a* Raineras, C Hain. & Malbanii Dux. 61. b. Raineras , Abb. Trudon. 281. b. n, Raino, Ep. Andeg. 464 d. Raino , Ep. Aurelian. frater Adalai- di Tur. Arch. 3-2. a* V. Raimo. Raino, filius Rainaldi Prefbyteri. 314. e. 32-. c Rainoldus , Ep. Parif. 274* c tu i7f* b. Rainulfus , vit Neuâriz pneeminen- tiffimus. \%6. e. Rambertus Diaconus. 492. e. Ramboldus i avunculus Theotolonîs Arch. Tur. %99» n. Ramnulfus j Abb. Dolenfis. 236. a* Ranulphus. 96. b. Ramnulfus , Abb. S. Maxentii. 9. h. Ramnulfus , Comes Piâav. 8. a. 21. b» Rampo, vir potens. 61. b* Ranherus, rnancip. Mon* Corbin» fot. a» Rarrilo femina. jo6. b. Ranulfùsi 724. d. Ranulphus Abb. V. Ramnulfus. Rataidis , mancipium. 664. c. Rataldus , fidelis Willelmi D. Aqaiu fit. d. Ratbertus, Arch. Trer. & Archic* 38t. c fèu Rotbertus. 379. c Ratbertus , Ep. Valent. tf4. a. ts*4 a. 16%. a. c. 169. e. F. Rotb. Ratbodus, Abb. Mediolac Arch.Tre- vir. 39. a. 314. d. Arcmc. ^70. b* Rathbodus. 546. b.Rathpodus. 37 1« ' e. 372. d. Ratpotus. 375. b. c Ratbodus, Not. 467. e. 517. a.Ratb> bodus. 542. b. Ratfridus , Ep. Avenion. 305. c* Ratfridus , homo Balduini C. FL 318* d. Ratfridus , Vaflàlus Hugonis C 3 7 3 • b« Ratherius, Ep. Veron. poftei Leo*- dic 38. e. Epifc Leod. 93. i7*- e. Reginben , frater Tneoderici Sax. Di «4. à, Regino , Abb. Prum. Chronographus. 49« e- Regnardus, Scabinus pal. 541. b. Rerd*lfus > Archfcaincell. 693 i dt 703. a; Reineftas, C. Hain. 283. a» e. Rein* / hafrius. 178. e; Reinhardus Cornes. 395. d. Reinherius Cornes. 290. Ci Reinhe*- rus C. 11t. c; S. Remadus , Ep. Trajeô. 113. e, Remedîus , Arch» Rem. 8*. c V. Re* migius. Rettiegaffes » £p; Valent; «8;. c 696. a. Retniginis , Arèh. Lugdum 718. bi S. Remigius , Arch. Rem. 5 8. c. di ' *j. d. 644 d. 8*. C 14e. c; 6i6i c. £17. d. e. 63 fi a. Àpoft. Fr. 19 r. d. 536. ai <666. b. Régis pa»> trenus» 53 i* a. b. Remigius , Archilevit». 13 ». a» Remigius, Epi Aveniôn. «85» bi et e. 684. a. c. d. Remigius, Fifeàlimrs regiVB; y 34. h. Remigius i Magiften 127. e. Auti£ / fiodot. 48. e» Remigius » mancipium. 714; â. Renardus, Epi Càvelie* 349. di 310. Reoculfus j Ep. Legatus Arnulfi R. Gernw jiy* èi Réprobaddettw, teftii* «Sfiâ. Reftoldus , Mon. S. Luciahi i Abbi S. ' Wàlariéi. 148. e. 148. «1* Retgasi zji. e. S. ReTerehtius, 9. ai Reutbardusi 5771 d. Rhodo» 474. ». a. d. e; 3)5. Ep. Tungr. V* Richarius; Richeras. 5341 a. Richgéwn'o, Ep. Wormat. 314; a; b. Richildis, uxor Caroli Calvi. 41. bi 664. b. n. foror Bofbhis Prov. R. 669. a. Regina. 664. b; 66%. a. Richizo , vitricus Adalberonis Epi Mett. n8. Ci Richoldus. 438. b. Richuinus, Ricuinus Cornes, fitfi b. yi7» d. $%<;. e; fttf; c. Richulfus i Epi Suefli 61. di Riculfus. 3181 Ci 439* dt Richulfus Norman. 90» d* Richwinus, Ep. Strazburg» 324; a. RicHpvarus Pr*feôusi 110. b* S. Riârudis , Àbbatiffa 'Marchian* IJli Ci Riculfus, Archiprefb. Scribai 71t. e. RieUlfùs, Benefictariùs. 64%, a. Riculphus , Ep. Helen. vel Eln. 117; Ci 1034 âi b. izt. c. jtf. c. 315. b. 611. ni Ep. Rofiilion. vel He- len. 47* t 481. di 483. a. Rigibertus , fidelis Hugonis G. Prtfv. «901 b. . Rigmundus Sâcerdos , Pnepdfitasr «8oi b. Rigemundus Sâcerdos , fidelis Orator Ladovicl Ri Provi 681. di Riherusy horrio Mom S» Manfuetii . 389. d. Rithùlfos i Cornes Ebroici 10. c* Riulfus. 333. a. Rivolardus. 647. c. RobertUs. 388. b. 369. d< Robertus, Abb/ Si Arriandi Elhon» foi* c. jjî. c; Robertus, Abb. S. DîonyGù 174» di I94t c< Robertus j Abb< Vezel. 9f. bi Robertus, Arch; Aquerifis. 184. bi 303. c. Robertus 4 Arch. Trevir. 3 *tf. e. 384. a. filius Theoderïci Sax. D. 64» ài è. Robertus , Arch. Turon. 50. c. d. 3 1. b. 324. e. Robertus Cornes. 305. b. Robertus; Cornes & Dux Andegav, Fortis diftus , pater Odonis Se Ro k berti Fr. Regum. 7t. a. J46. n; 559. n. génère Saxonicus. n» c. 4z. ei 44. a. 13*. e. 137» b. Abbi S. Martini Turon. 339- d. 708: bi Robertus , Rodbertus , Rqtbertus , Co- rnes Parif. filius Roberti Fortis ; frater Odonis R. Dux, Marchio i Princeps Se Rex Fr. 8. c il. ci 16. c. d. 10. c xi. a. b. c. 34; a. 40. d. 41. e. 43. b. d. 30. ei 33. b. c. 56. c. 63. c. d. e. 64. a. b. 66. c. 74. a. 76. a. d. e. 77. ai 87. d. 88. a. 89; b. 113. b. 131. ei 137; b. c. 139. a. 144. c. 143; b. 314. c. 437. a. e. 461- d. 461. b. 4«3. b. 479. d. 34*. n. 559. ai b. n. 5(0. b. 571. d. 645. a. 716; c. pater Hugonis M» 10. c. 14. c. & rnaritus Beatricis. 71p. e. Pfeu- dorex. 9. a; Tyrannus. «i a. 13* a. b. Dux Burgi 30. a. d. Mar- chio, Cornes 8c Abbas Mon. Si Aniani Aurel. 461. d; 319. b. 310; bi S. Dionyfîi. 499. b. 500. b. S. Germani Parif. 493. n. 536. b. 3 37. b. S. Martini Turon. 31. a. 49' a. d; 495. n. 496. e. 309. e. 331. e. 332. a. 340. h. c. 542. d. 343. a. b. d; 344. a. d. 374. b. ci 707. c. 708; c. Maurinianae-vallis; 54*. ei Robertus, Cornés Tretenfis. 10. e. 17. d. Robertus , Ep. Mett. 58. d. 59. a. 83. e. 88. b. 122. m 314. d. 664, e; Gorzienfis Cœnobii Przfès. é«4* b. Robertus, fidelis Caroli S. 313. e. Robertus, fidelis Hugonis Com. Prov. 690. b. Robertus , fidelis Hugonis M. filius Erkembaldi. 722. bi c. d. 723. a. Robertus, fidelis Hugonis M. unus. 724. a. àlten 724. a. Robertus, fidelis Lotharii R. 6f6. ai Robertus , fidelis Willelmi D. Aquir. unus. 711. di alter. 711. d. Robertus, filius Hamonis. 29. a. Robertus, filius Hugonis Cap. Ré- gis. 9. d. 18. d; 142. d. 273. n« 733. di Pius diâus. 559. n. Robertus , filius Mangaudi C; £25. di Robertus , filius Richardi H Norm. Di 43* c. pater Willelmi Nothi. 76, b. Robertus Miles. 1x4. c. Robertus j pàter Archembaldi Senom Arch. 33J ei Robertus j pifeator. 489; e. Robertus, qui & Rollo; 50. a. 5t. ai 63. c. 76. b. 88< a. V. Rollo. Robertus Vicecorries. 606. h. 622; n* Rocco, fidelis Odonis Ri 464. a. Roculfus, Cornes Matifc. 322. ni Rodaldus, Ep. Bîterr; 583. bi Rodbertus; Vidt Robertus; Sodco i Mon. Befiienfîs. 20. b; oddrudai coruanguinea Arnulfi Ri )64.b. Rodgarius, Rodgerus. V: Rotg. Rodhardus, Ep; Strazburg. 38; b. RodhlldiS3 mater Hugonis C. 489; c; Rodoardus , Ep. Càtalaun. 6t. c. Rodulfiis, Abb. S; Amandi. 474. c Rodttlfos , Abb. Glorrnenfis. 422. di Rodulfiis, Abb; S. Michaelis in p. Vird. ji6. a. Rodulfiis, Abb; S. Vedafti. 85. ai 452. bi e. Rodulfiis, Arch. Bituric. 426; e. 441; d. Rodulfiis Cornes. 395. b. 522. c. 549; d; Rodolfus. 326. ci Rudolphûs* 66t. a Digitized by Google 8oo INDE Rodulfus , Cornes Camerac. filit" Bal- duini Ferrei C. Fl. 70. filius Berthx Reg. frater Conradi R. 66,7. c. d. «68. e. 699. b. c. d. Rodulfus, Ep. Bellov. eleâus^ fed reprobatus. 2.60. a. Rodulfus-, Ep. Biter. 316. b. Rodulfus, Ep. Cabilon. 614. b. Rodulfus I , Epifc. Laudun. 61. d. 318. c. 469. c 500. e. Rodulfus II , Ep. Laudun. 6 j. d. 317. b. 583. a, Rodulfus, Ep» Leod. 83. d. Rodulfus, Ep. Noviom. cognatusLo- tharii R. 6^4. c. Rodulfus, fidelis Hugonis M. 714. a. Rodulfus, filius Ardulfi C. Ghif- nenfîs. 80. d. Rodulfus , filius Ludovici Imper. 69$. b. Rodulfus Prjepofïtus. 730. e. Rodulfus, Radulfus , Rodolphus , Ru- dolphus , Ruodolphus I , Rex Burg. Transjur. filius Conradi D. 48. a. 60. e. n. 86. n. 314. n. 66t. d. n. c. 679. n. 691. c. d. & feqq. ger- manus Adelaidis. 694. b. Rodulfus II, Rex Burg. Transj. 13. . d. 37. e. 38. a. ji. c. 63. e. «4. e. 89. a. 113. c d. 144. c. n. d. maritus Berthz. 667. d. nn. a. c. nepos Adelaidis Comitiffx, lbroris Rodulfi R. 694. b. pater Conradi R. Burg. 695. c 696. a. b. d. Rodulfus III , Rex Burg. Conradi fi- lius. 67. d. Rodulfus, Radulfus, Rex Fr. filius Ricbardi D. Burg. 7. a. b. 12. c. 16. e. 17. a. to. c. zt. c. 12. b. 23. b. 24. a. 32. b. 34. a. 40. d. e. 44» a. î i,b. d.e. $2. a. 55. c. 56. c. 60. e. n. 64. b. d. 6%. b. c. 77. C. d. 89. b. 90. a. c. 139. 140. b. 144. n. 217. b. 325. e. j<»i. 562. t^" ./rçf. f 82. {84. d. 586. n. 599. 11. b. 618. c. 695. b. 719. d. 720. c. alienus. 24. a. filius Adelaidis -Comit. lbroris Rodulfi I. 694. b» Dux Burg. <4« b. d. 77. c. d. Rodulfus, teflis. 66 j. a. 695. b. Rogerius. 231. e. Rogerius Comes. 6%. b. Rogerius , Comes CarcafT. 96. d. Rogerius, filius Arnaldi. 7x6. b. Rogerius , vir nobilis. 720. c. Rogerius, Rogerus. V. Rotgarius. Rogerus Comes. 129. b. Rogerus, Comes Rociacenlîs. 6$%. e. Rogerus , Mon. auâor Vit* S. Bru- nonis Arch. Colon. 124. a. Roggerius Cornes. 712. e. Rouigus. 374. b. Rollandus, Gallorum Signifer. 11. d. Rollo, Dux Normannorum. 3. a. 10. a. b. 11. d. n. a. b. 22. d. 23. c 28. c. 30. d. 32. b. 46. a. d. 48. d. fo. a. %i. a. ?$• b. 61. d. 63. a. b. c. 76. a. d. 84. b. 87. c d. e. 88. a. c. n. a. 131. c 536. c. Noricorum profàpia editus. 62. a. qui & Robertus diâus. 43. c 6$. c 131. d. 731. b. c. S. Romanus. 33. b. c. 691, n. e. S. Romanus, Abb. Autiff. 13;. c. Romanus Papa. 206. a. 207. a. Romulus, Abb. Saxiac. 11 1. c. Rorico, Comes Cenoman. pater Bli— childis & Gozlini Abb. 503. n. Rorico , Epifc. Laudun. 614. c. nn. 639. b. 66% c. 730. b. d. filius na- turalis Caroli S. 66$. n. b, Can- cellarius, 61 f. b, t?if, c. X ONOMAST Rorico, Not. Ludovici Tranfm. 583. d. Î99. b. d. 600. e. & feqq. 60%. a> Rorigus. Roricus, Scabinus pal. 542. b. Rofcilla , filia Garnerii , uxor Ful- conis Rufi C. Andeg. 19. e. Rofella, filia Comitis S. Pauli, uxor Rodulfi C. Ghifnenfis. 80. d. Roltnundns, Not. Rodulfi R. 562, d. $76. d. Vide Readmundus. Roftagnus, Arch. Arelat. 117» b. i<2. a. & feqq. 184. b. 305. c. 315. c. 319. b. 464. a. 671. e. 673. a. 680. b. «81. d. 6*1. b. 6i6. b, Roftagnus , Epifcopus. 92. d. Roftindis, mancipium. $29. b. Rotbertus, Ep. Valentin. 164. a. n» V. Ratb. • Rotbertus, mancipium. $21. c. Rotbertus. V. Robertus. Rotboldus. 526. e. Rotfredus, Ep. Avenion. i«8. a. & Rotfn^us I , Abb. Arremar. 419. d. Rotfridus II , Abb. Arremar. 429. e. Rotfridus Miles. 391. b. Monachus S. Apri. Rotgarius, Arch. Trevir. & Archi- canc. 311. d. e. %x6. c. 549. b. Rodgerus. 313. d. Rogerius. 554. d. 5J7. e. tj8. n. Rogerus. 538. b. îfx. b. d. n. c. Rotgerus. «4» n. 467. e. 5Jo. b. 5$ j. b. 55*. b. 55S. c. Rothgerus. 553- e. Ruf- gerus. 517. a. 541» e » 54-*- b. c. d. Rotgarius Comes. (9f. b. j9<. b. Rotgarius , Rodgarius Comes. 149. c CarcafT. Rotgarius, Comes Laudun. $67. n. J87. n. b. «24. n. d. Rotgarius, C. Laudun. filius prarce-> demis. $67. n. Rogerius. 65. b. Rogerus, Abb. Elnon. '587. b. n. b. Rotgerus. $6-7. a. b. Rotgarius, Rodgarius Comes, mari- tus Adelaicis , pater Regimundi Se Bernardi. 73 j. e. 736. a. b. Car- cafT. Rotgarius , Judex. 734. d. Rotgerius Comes. $9}. b. 594. d. 720. b. Rotgerius, vir illuftris. 71 j. e. Rothadus, Ep. Sueff. 254. n. Rothaldus, Mon. Saviniac. 736. e. Rothardus, Ep. Meld. ex Pnepofito Compend. $8;. a. c Rothardus , Judex. 534. b. Rothartus , mancip. Mon. S. Die— nvfii. 463. b, Rothildis , Abbatifla Buxer. 224. a. c Rotilda, uxor Adalberti March. 180. b. Rotildis, ioror Laxnberti D. SpoL if S. c. Rotinldis, filia Teutberù C. 388. c. Rotlandus , teftis. 666. e. Rotlannus, Arch. Arelat. 67t. e. Rotmundus, Clericus S. Pétri Sueff. 580. a. Rotmundus,' Ep. ^duenfis. 584. c. Rotrocus. 631. n. c. Rotrudis , Abb. Pictav. Mon. S, Cru- cis, filia Caroli C. 404. n. Rottardus , Abbas Nobiliac 8. c. Ruadmirus , Notarius. 370. b. Ruanus, Not. Ludovici Tranfm. $92. b. Rubertus, Scabinus pal. 742. b. Rudolphus Comes. V. Rodulfus. Rudolphus Comes , filius Richardî Ducis. 717. b. Rudolphus , Ep. Orgelit. 214. b. Rumaldus vel Rainaldus , Abbas Foflat. confànguineus Régis. 551. d. 5 $2. a. I c u s; S. Rumoldus,Ep. Dublin. & Martyr» 150. b. Ruodolfus. V. Rodulfus, Rupertus, Arch. Trevir. 64. a. V» Rob. Rutgerus , Arch. Trevir. V. Rotgarius. SA BBORELLUS » Abb» Mon»' Fontis-clari. 444. C. Saborellus , Abb. Craff. joé. e. Sadrovertus , Abb. Arremar. 459, A. Sadrebenus» 429. c. Sairno, Domnus. 718. e» S. Salaberga. 614. n. d* Salomon. 301. a. Salomon , Comes Barchinon. natione Gallicus. 68. d. Salomon, Ep. Confiant, in Atem» 376. c. Salomon, Not. 332. c* 337. «1.538. c. 370. b. Salomon , Pnefedus Hugonis D. 124. e. Salomon, Rex Brit. 83.3. 136.3. Salvator , Ep. Aletenfîs. 644» tu c SalufHus, Hiftor. 29 t. c* Samfon, Abbas S. Pétri Senon. 33* e. 34. c. 135. a. Samfon Comes» 51» c. 113. c Samfon , Domnus. 718. e. S. Samfon , Ep. Dolenfis. 644. a. c. Samuel , Not. & Serin. EccL Ronu 205. c. 208. d. 209. c. Sancia , uxor Ademari C Piâav. 21. b. Sancius, Saiido. 716. d. e. Sanla , Sanknus , pater Gaufiedi Coin* Barcin. 6^7. e. Sarilo , fidelis Hugonis C. Pror, 690. b. Savaricus, Abb.. S. Pauli Narbon. 322. c. S. Savinianus M. 34. c 13,5. tu ScUVtna. 6x1. c. Seba, Epifc Ebroic. 85. b. S. Sebaftianus. 116. a. Sechardus Cornes. f49« «• Segarius, Abbas Lenenfîs. 233. d. Segebodus, Arch. Narbon. 11 1. J» V. Sigebodus. Segennus. 725. a. Segoinus, Not, 334. b. Sigowinus. 332. c. Seguinus, Arch. Senon. 41. a. Se- winus. 35. b. 36. Selva, Clericus Hifp. Ep. Urgell.' \i6. e. 117. d. 118. b. Seniofredus, Abb. Rivipui). 649. di Seniofredus, Comes Barcin, a. b. 61 1. n. filius Mironis C 69. b. c- frater Olibar C. 2fo. b. t» Seniofredus Marchio. 600. b. Sergius III P. fo. c. 213. b. Sergius Primicerius, deièniôr EccJ. Rom. 103. a.' \ Sergius , Scrinarius Rom. EccL 204. a. 207. d. 111. a. 212. b. 213. a, S. Serorinus. 34. c. Martyr. 135. a. S. Servatius Conf. 54*. b. Servus-Dei, Ep. Gerund. 117. a. Ci 319. c. d. 320. a. 440. b. 458. d. 47f. à. ■ Seulphus, Arch. Rem. 50. e. SetJ- fus. 64. c. 6y. a. 89. b. 324. c Sewinus, Arch. Senon. V. Seguinua- S. Siagrius. % 84. d. Sicherus, VafTallus Rodulfi Abb.Ve- daftini. 453. a. Sifardus , Mon. Befiien/îs. 20. b. Sifridus Dacus. 76. c. d. G'ruûienfil Comes. 80, c. Sifridus, Rex Nom. $8» cV.Sigcài Sigardus* Digitized by Google INDEX ONOMASTlCUà. Sigardus Gomes. Jl6. c. 5 18. c. 542. b. Sigaudus Abbas. 711. d. Sigebertus , avunculus Theotolonis Arch. Tur. «99. n. Sigebertus , Cornes Virdun. 67. c» Sigebertus, illuftris vir. 715. d. Sigebertus, Scabinus pal. ^42. b. Sigebodus , Arch. Narbon. 116. A. 164. o fill' I74> à. 184. b. zoo. b. 704. e. 411. c. 43 2. e. 480. b. 555. b. Epifc. 116. d. Segebodus. m. d. Sigefridus , R. Norm. 41. b. c» 4*. c. d» 58. e. 150. c. Rex Dan. 71. d. V. Sifridus. Sigideus, Abbas S. Apri. 526» n. ai Sigifridus Cornes 39$. d. Sigifridus Cornes , patruus Godefridi Virdun. C. 278. e. 183. e. n. xi%. a. Sigifridus , filius Sigifridi C. 283. c. n. Siginandus, Prefb. Prumienfis. jztf. b. c. S. Sigirannus. 145. b. Sigilbertus, Not. 363. b. 367. b. Sigowinus , Not. V. Segoinus. Sigrannus, mancip. Mon. S. Diony- . fii. 463. b. Siguinus Cornes. $40. e. Siguinus , filius Arnaldi. 726. b. Silvefter. 341. b. 381. a» 391. b. S. Silvefter Papa. 2(4. c. S. Silvinus , Ep. Tarwan. 20. a. Simon, vir n obi lis. 236. d. Simplicius , Archilevita. iji. e. Siricus. 388. c» Sifenanda, uxor Trafbarii. 49 $• n. Siwaldus Cornes, fidelis Bofonis R. «70. e. Sixtus. 277. c. Sobbo , Arch. Vienn. 697. a. n. frater Ingelberti. 696. n. e. Soniarius , Abbas CrafT. 601. n. b.V. Suniarius. Soniarius , Abbas S. Pauli Maritimat & S. Felicis Guixal. «32. c» d. Soniarius Cornes. 445. b. Soniarius , Mon. & Prefb. Cuxanenfis. 227. b. Sprota , uxor Willelmi Norm. D. Squitgarius , mancip. Mon. S. Amandi. 474. b. Stantius , pater S. Gerardi Abb. Bro- nicnfis. 113. b. Starfridus Sacerdos. 5 34» a* Stateus Epifcopus. 217. b. Stephanus. 226. d. 388. c 69$. b» 724. c. 728. b. Stephanus, Abb. S. Apri. 36$. a. 378. a. Stephanus , Abb. S. Michaelis ad Mofam. 314. e. 37^ a. Stephanus , CancelL fedis Apoft. 204. a. Stephanus, Capicerius Eccl. Bonon. 154. b. Stephanus Cornes. 63. 367. d. Stephanus, Diac Eccl. Rom. 287. c. 299. Stephanus, Ep. Anrern. 233. c f4*« b. 603. c. 626. n. b. Stephanus Ep. Biblioth. Eccl. Rom. 248. c. 249. b. Stephanus, Ep. Cabilon. 19. d» 313. c. Stephanus, Ep. Camerac. 64. c. 313. d. 324. c. d. 513. e. 528. c. d. Î49. d. e. Stephanus, Ep. Leod. 37. c. 8£. c. 88. e. 89. a. 16. c. Stephanus, Ep. Morin. 77. c. Stephanus, Ep. Nepefinus, Arcarius Tome IX, Ecd. Rom. 205. b. Stephanus , Ëp. Nolanus , Sciiniarius Rom. Eccl. 242. c. 244. d. 24$. d. 146. e. 249. e. 152. a. 253. b» Stephanus, Ep. Tungr. 371. b. 523. b. frater Pliârudis marris S. Ge- rardi. 123. b. Stephanus, fidelis Caroli S. 4Ô3. d. Stephanus , fidelis Willelmi D. Aquit. 711. d. Stephanus , filius Odonis II , Cornes Campanienfis. 76. c. Stephanus , illuftris vir. 239» e. Stephanus, Mon. Saviniac. 736. è. Stephanus , nobilis vir. 729. d. Stephanus , Nomenculator fedis Apoft. 2sé. e. Stephanus , Not. 669. b. fjo. a. 671. a. Stefanus. 671. e. Stephanus , Not. & Scriniarius Rom» Eccl. 230. b. 232. e. Stephanus I Papa. 72. a. Stephanus V P. 117. h. 200. d. 201. J'f. b. Stephanus VI P. 204. b. 205. c. 208. c. 209. b. 677. b. Stephanus VIII P. 5:2. b. 224. a. Stephanus , Serin. Rom. Eccl. 22$. a. 240. a. V, Steph. Not. Stephanus, fervus. 334. a. Stevena , Ëftevena , uxor Bernardi. 719. c. Stodilus, Ep. Lemovic. 441. e. Sua vus , Abb. S. Remigii apud Val- lilias. 13* b. Sua vus, Abb. S. Romani AutifT. 13*. d. Suentipulchus , R. Lothar. 37*4. b. V. Zuendebaldus. Suggerius , fidelis Hugonis M. 724. a. Sundarius , Cornes TJrgell. $62. b. Sunderoldus, Arch. Mogunt. 37. a. 48. c. Sunderolt. 84. e. Sunfhardus , Notarius. 668. et Suniarius, Abb. CrafT. 231. c. 623. n. b. V. Soniarius. Suniarius Clericus , frater Gotfredi C. 6j7. a. b. Suniarius Cornes. 604. b. 6xi. e. 6%6» c. V\ Soniarius. Suniarius , Cornes Rufcin. 321. c Suniarius, Cornes Urgell. 117. d. 118. a. b. filius Guiffredi Pilofi. 69. b. c. Suniarius , Mon. Cuxan. 609- C Suniefredus, Abb. Craff. 451. b. Suniefredus, Suniefridus Cornes. 621. a. b. Sunnus , Scabinus paL 342. b. Suntgarius, Notarius. 370. b. Suppo Cornes. 196. d. Sulànna, filia Berengarii II Régis Longob. 80. c. Sylvius. 697. e. Syrus, Mon. Cluniac 126. b. T A if c ma RU s. 38. a. Taflîus, Mon. Rodenfis. £04. b. c. ex prioribus. (00. b. Tedaldus, vir nobilis. 436. d. Tedalgrinus > Ep. Niverri. j8i. b* Tedbaldus. V. Theobaldus. Tedbaldus, nobilis vir. 720. c. Tedbaldus Vicecomes. 720. c. Tedricus , fidelis Caroli S. 490. e. Tendrada , filia Rocconis. 464. b. Tenericus , Abb. Mon. de Montë- rotundo. 4 a. Uxor Othonis II. 394. d. 395. c mater Othonis III Imp. 176. n. 183. 183. d. Theofania. 81. e. Theotarius, Ep. Gefund. Il 7. n. 336% c. 414. b. Theotbertus, Abb. Floriac 17». b. d. 703. c. K.Theodb. S. Theotfredus Martyr. 697. e. Theotmarus» Arch, Juvannenfis. 157. d. Theotmarus , Deotmarus , Archic. 364. d. 366. a. 367. b. Epifc .Sait- zburg. 370. b. Theotmarus , Notar. 3*3. b. Theotolo , Arch. Turon. 91. a. $83» a. 598. b. 599» n. Teotolo. 111. c. Teotolus. 71». c. Tetelo. 7x1. d. Tetolo. 90. e. Thetolo. 51. b* 3 3» b. Tutelo. m. e. Thetbaldus Cornes. 611. n. d. V, Theobaldus. Thetolo, Decanus Eccl. S. Martini * Mon. Cluniac yo. d. Theubaldus , Ep. Lingon. 39. c. 6t. b. V. Teutbaîdus. Theudericus, Ep. Barcin. 319. d. & feqj„ Theudericus, Ep. Lutov. 311. c. Theudo Epifcopus. 641. b. Theuphanu Imper. 183. V. Theopha- nia. Theutarius, Ep. Gerund» 47*» a. INDEX Ô N Ô M A S T ï C U $> Theutbertus , fidelis Ludovici Prov. Régis. £84. c. Thiedo, Epifc. Wirceburg. 314. h* Thierdildis , fem. Mon. S. Manluetù .389. e. Thietfridus, Abb. Trudon. 93. b. Throannus , Notar. 446. «. V. Troa. Tinedruda, filia Framberti, Monia- lis Buxer. 388. b. Togred, Pra-pofîtus domûs dEdgardi Angl. Régis. 397- Toraldus, fidelis Richardi I Norm» D. 7iu b. Torrulfiis. Vide Tenullus. Tranfmarus , Ep. Noviom. 85. c. ifj. a. b. 597. b. c. d. n. b. Trafbarius, marirus Sifenandx* 495. n. Trafulphus, Mon. Aral. 408. e. Troannus , Not. 441. & jeqq. Throan- nus. 440. c* S. Trophinus , primus Arelat. Pnrful. 675. a. Truannus , fidelis Willelmi D.Aqui- tan. 711» e. Trubertus. 697* e. Trudgardis , matrona. 381. e. S. Trudo. 83. c. d. Trutgaudus, Abbas Saxiac» m. c. Trudelinus quidam. 649» a. Turiftingus, fidelis Richardi I D. Norm. 7)1. b. Turpio, Epi(c. Lemovic. 91» b. Tur- pius. 715. e. Tutelo , Arch. Turon. V. Theotolo. Tuterdus. 657. a. Tuto, Ep. Ratifbon, 361. c. 468. e. VAdal»ra , uxor Conradi Com. 399. d. Valdo. 35*. c. Valdo Abbas. 310. d. Valenùnus , Epifc. Port. 199. d. S. Valeriahus Martyr. 180. d. $14; a. 565» d. 393. c. Valgerus , Valdgerus , Notarius. 377. 378. 379. Valperrus Ep. Miffus Joh. VIII P» 197. d. Varneius. 369» i. Uberrus Vicecomes. 711. e. V. Ugb. Ubogo, Epifc. Leod. 91. c 93. a. Uboldus, Notar. 674. a. «8«.d. Ubbol- dus. 887. b. Udalardus. 96. d. Udierus, homo Eccl.Tull. yttf. b. Udo Cornes » fidelis Othonis R. 38. b. Udo de Roix , filius Ebroini. 91. a. S. Vedaftus. 83. b. ni. e. Epifc. Atrebat. 431. b. Venerandus, homo EçcL S. Mànfûeti. 381. c S. Venerandus Martyr. 4. d. S. Veranus , frater S. Gibriani. 6u c* Ugbertus, Ep. Nemauf. 311. c Ugbertus , fidelis Willelmi D, Aquir. 7»». d. Ugo Cornes. 170. a. 664. ai Ugo , frater Rodulfi R. 377. d. V, Hugo. Ugoberrus , Abb. Mon. Montis-olivi. 44W c. Vicefredus, Ep. Uceu*. in. a. S. Victor Martyr. 61. d. «81. e. S. Victoricus Martyr. 71. d. no. a. c* 119. b. Vido , Arch. Lugdun. 697. a. n, V. Guido. Vido Cornes. 735*. d. V. Guido. Vigo, Epifc. Gerund* 307. n. F.GuigO» Vileovindus Dux* 367. e* Vincentius, Cancell. 693. d. 704. es S. Vincentius Conf. 411. 2. Vinfùbius , al. Ginfiabertus Cornes * Cancell. 391. b. Vinungus, illuftris vîr. 713. à. Vitalis, PrJcpofitus Mon. S. Diony- fïi. 397. b. S. Vitonus -, Ep» Virdun. 138. e. Vivanes, Ep. Bardn. 1. a. S. Viventius Prefb. 130. e. a. Vivianus, Abb. S» Martini Turoir. 74*. d. Vivianus, illuflris vif. 71 j. d. Ultanus quidam Scotus & Monachus , Abb. Montis S. Quintini. 735. bi Umbertus. 17 t. e. Umbertus Cornes. <98 - . b. Umbertus , pater Raimundi & Ber- nardi. 718. c. Unaldus. 306. c. Uhbertus. «93. b. 71t. d. Uncrinus » Uncrimnus, Monachus S. Michaelis ad Mofâm. 371. b. 317* d. 341. n. Uncuvanus , Ep. Paderborn. 314» a» b. Undo, nobilis Laïcus» 706. a. Uhizo , Vafiallus Rodulfi R. 5*9. c. Unoldus. 477. b. Vocifinus. 667. c. Votmarus, Scabinus pal. 341. b. Urbitius, Ep. Mett. ti 3. c. n. Urfîo Grarcus. 711. d. Urfo. 336. c 388. b. Urfb , filius Theoderici & gêner Theo^ derici C. Auguftod. 70$'. b. dé 706. a. Urfus , Epifc. Siflaric. 701. b. Urfiis, Vicecomes NemauC n s. a* Uthelricus. Vide Odeïiicus. Urzam, Amzneu. 734. d. VadaJdus, Ep. Helen. 561. a. Vadatniras , Ep. Aufon. xi.i. ci S. Walaricus. 45. c 147. 148. Walaus, Abb. Saxiac m. c. Walberrâs, Epifc. Noviom. 383. dj jr 97. n. b. Walbertus, Epifc. Portuenfis» 166. a» 167. b. K8. c 173. a. 177. à* Walpertus. 113. c. n. S. Walburgis Virgo. 319. b. 537.6» 331. n. c Walcaudus. 490. b. Walcelirius, teftis laudator aâioni» Adalberti C. Virm. 73J« d. VCalcherus Cornes. $i6t e. Walchifus , teftis laudator aâionis Adalberti C. Virm. 733. d. Wadalenus , fil. Amalgarii D. Abbas Befii. 19. b. S» Waldebertus , Abb» Luxov. it+* d. Waldericus, Epifc. Urgell. i*8. a. Waldo. n£. e. Waldo, Notarius. 331. c. Walefridus , Epifc. Ucetic 303; CV Walerannus , fidelis Richardi I Noinu Ducis. 73 a. b. Walgerus , Notarius. 373. c_ Walnerus , teftis laudator a&onis Adal- berti C. Virm. 733. d. Walo. 19t. b. 71 1. e. Walo , Epifc. Auguftodi }K. e. 317. 48^. 71$. a. 717. b. frater Ma- naffis D. Burg. 131. a. avunculu» Herivei Ep. Auguftod. 717. e. Walo , Epifc. Mett. 4<> c. 37- b. 58* d. 70. e. 113. a. b. c. n. Walo, filius Manaflis Com. Diviofl. 63. c. & Hirmingardis. 718. b. Walo, vir Arenuus, fidelis Ludovki Prov. R. 68 a. bi Walpertus. V. Walberrus. Digitized by Google ï N f> Ê X ÔNÔMÀSTÏCtrSv Waltelmus , Épïfc. Carnot. 63. b. 87. c. Wautelmus. 48. d. Walterius , Walterus , Waltherius,, Arch. Sènon. 11. c. j r. b. c. d. 40'* c. d. e. 4». e. 4;. d. yo. c $9% A. 61. b. 64. b~. 72. a» 717. a. d. ' 314. b. 439. C d. Archicancell. 440. c. 4î9. d. 463-. d. 4S4. d. 4 Wandalbertus , teftis. 719. d» Wandalfredus 4 ferviens. J77. e. Wandalricus, teftis» 669. e. Wandelerus , mancipium. y 39. a. S. Wandregifilus. 5. c. d. 4. b. 1J3. e; Abbas Fontan. 108. c Wanilo, Prsepofitus Compend. 533. e» Wannicus > vir illuftris. 71 5. e. Warimaldus , Notarius. «7+. a. «7 y. c. Warinus , Abbas Coxan. 250. b» 251. c. Warinus j Arch. Colon. 27L n» Warinus , beneficus in Trenorc Mon. 6^%. n. b. Warinus Clericùs. 160. e. Warinus, filius Albuini. £88. a. Warna> mater Helponis D. 17» e. Warnerius , Cornes Senon. 8p. c. Vi« cecomës Senon. 34. a. V. Gara. Warnerius, Epifc. Lingon. ty«. m y 70. a* b. F. Garn. Warnerius , fidelis Richardi D. 717. c Warnerius , nepos Hugonis & fidelis Rodulfi R. Burg. «93. b. Warnerius, Notarius. 674, a. 683. d. 684. d; 6S$. C WarnerUs, homo Mon. S. Manfueti» 38p. d. Warnulfus Epifcopus. 337. Wautelmus Ep. V* Waltelmus*' Wauterius C. pater Walterii 9c Ra- dulphi. 733. d. Welpho , Conradi G filius , Abbas S. Colomba» Senon. 40. b. Wenemarus , fatelles Balduini Fl. C* 49. b* V. Winemarus. Wérinus , fidelis Hugonis M. 724. a. Werocus Brito. ij<. b. Wia, uxor Otardi, mater Geranni Autiff. Epifc. 132. a. Wiart fera, mancip. Mon. Corbiri. yo2. a. Wibaldùs, Notarius. 398. d* Wibbodus, Epifc 191. e. 192. b. S» Wibertus, fundator Mon* Gem- blac 94. e. Wibertus, teftis. 666. e. Wioardw ieu Witaidus. 712» Ci n. e* Wicfredus, Arch. Colon. jx«. e. Wichbertus Corner. \ 6. e. Wicheramnus , Abb. Trenorc. 523. e. 524. c e. Wichingus, Cancell. 363.8. b. 3^8. b. Archicancell. 362. e. 363. a. I69. c. Epifc. 368. d. 3tfy. b. Pa- tavienfis Epifc. Wichingus, nobilis tir. 526. d. Wicmannus , Cornes nobihffimus. «28. c. Wido. foy. b. 711. d.PiGuido. Wido , Abbas xlefignatns Balmae , Gr- gniaci & iEthicenfis \ confàngtai- neus Bernonis Abb. Cluniac. 71 8. b. 71p. d. Wido , Abbas Cormaric. & S. Albini , frater Gaufredi Andegâv. C. 9$. rr. Epifcopus Podienfis. Wido , Abbas Gandâv. 275. c. Wido, Abbas Gigniac. 117. b. V, Wido Ab. Balnue* 8cc Wido, Abbas Sith. 79. b. Wido , Abb. Vezeliac. 91. c. 2iy. b. Wido, Arch. Lugdun. 217. b. 121. e. 222. e. Wido, Arch. Rotom. 318. b. 459. d. Wito. 501. n. Wido Cornes. 635. e. 664. a. Wido Cornes, filius Lamberti. 191. b. 193. â. 196. a. Wido> Epifc Podienfis, filius Ful- conis Boni C. Andeg. 31. c 53.dk V. Wido Ab. Cormar. Wido , Epifc. Sueflion. 12. d. 53. a. 289» c. 6oy. d. n. b. 635. e. filius Fulconis Rufi C. Andeg. 47. d. 665. c. al. Canonicus S. Martini Turon. 66f. n* b. Wido , frater Hermanni Suevorum Ducis. 66. a. Wido Marchio. 197» c* d. Wido , Notarius Lotharii R* 61 f, b» 616. b. Si8. b. 620. a. Wido , Rex Italia;. 48. a. 49. b. 61. b. 72. a. b. 75. b. c Wido Au- 203. a. Wido Imper. 211» Widradus Monachus. 403. a* Widricus, Cornes Palatii. y»£. a Widricus, Epifc. Lingon. 642. n. Widricus, nobilis vin y 28. d. Wifredus Cornes. 477. c. y o*. d. e* ;f 6. e. 604. b. *o8. c d. Wifredus, Princeps & Marchio. 319. d. 320. b. 321. b. Wifridus Epifcopus. 542. b. Wigbaldus, Notarius. 413. &feqf* Wigerius , Epifc. Mett. 88. c. 11». a. Wigfridus , Arch. Colon. 38. e* Wigfridus , Epifc Virdun, 67. a. Wigmarmus. 38. a. Wigmannut Cornes. 6t$. b» Wigo, fidelis Willelmi D. Aquit 711. d. Wigo vel Guigo, Epifc. Gerund. 214. a. 322. Ci y j6. d. e. y y 7. b. f. Guigo. Wilegifus , Archicuftos Mon. S. Dio- nyfii. 401. c Wilgfridus , Notarius. 379. d. 384. b» Willa Regina. 694. b. Willa, uxor Berengarii. 93* b. Willa, uxor Hugonis C. Provlncia»* £90. a. Willaranus , Epifc. Barchim 222. c* Willelmut feu Guillelmus. 6tf. a* 728. e. Willelmus , Abb. ii. Benigni Divion. 403. n. Willelmus, Arch. Mogunt. 387. b. Willelmus, Arch. Senon. 44. a. 52. a. b. 6y. d. 134. e. ex Monacho S. Pétri. J4« b. d» Willelmus Cornés. "71 y. e. WilleP- rhus C. 479". a. WîHelnras , Cornes & Marchio. yi»yv b. 6 jx. a. Dux & Marchio. 681. a. Willefahus -, Epifc. Lémovic 167. e. 169. e. Willelmus, filius Bernard» Septim. D. *2*. n. g. Willefamts feu GutUelmus , Wilhel'- mus Pius, Dux Aquir. Cornes & Marchio Arvern. filius Rernardi III Gothix March. & C. Arvern. 8i en. 2 t. b. 'c 2*» c. n. g. 45. rr. yo. a. 87. c. 8«. d. 349. a. y^4i e. 708. e. 7oy. d. e. n. b. 710; b. 711. d. 712. a. b; d. 714- c» 71J. d. e. conditor Mon. Cluniac. 8. c. 144. a-. z%6. b. J9°> di_ e. 591. b. 694. b. 719. b. conditor Celfùùarr. Mon. 71a. Cornes fi- delis Caroli S. 5oo.b.nragntts Mar- - chio. y 21. d. e. Willelmus II , Cornes & Dux Aquift nepos Willelmi Pin 5»' b « 545* n. 564. e. 711. d. Willelmus , WiUermus , Piûav. Co- rnes. 21. rr. 41. a. 141. c. 14* . d. Caput Stupa; dicras , filius £bli C. Pift. 21. c. 24. b. 6x5. c. d. 616. b. c. n. d. Dux Aquit. 9. h. pater Adeleidis uxoris Hugonis Cap. *7i- n. Willelmus Fera-brachia , filius Wil- lelmi Capitis Stupa;, Dux Aquit. & C. Pic*. 9. b. 633. e. Willelmus, filius Willelmi Fera- brachia, Dux Aquit. & C. Pift. 9. bi Willelmus, Seftor-ferri. 24- _c. Co- rnes Engolifm. filius Alduini. 2 1 . d; Willelmus , Rollonis filius , Dux Norman. Longa-fpata diâus. 3. b. 10. c. 11. d. 12. a. c. i). a. 17. a. 43. c yi. a. e. y2. a. d. «y. a 66. c. 76. b. d. 78. b. c 87. e» 88. a. c. 90. b. 91. d. e. 92. a. 731. b. c. Willelmus Nothus , Dux Normann* & Rex Angl. filius Roberti D. 43. WUÎelrnus'Rufùs , filius Willelmi II Norm. Ducis 4}. d. Rex Angl. Willelmus Seôor-ferri, filius Rai- mundi Poncii. 724. d. m Willelmus , Cornes Provincias. 127. n. Willelmus Garcianx, Cornes Fezen- facenfis. 7x6. b. n. d. Willelmus Sancii , Dux Vafcon. frater Gumbaldi Epifc. 733. e. 7J4- d. e. Willelmus, illuftris var. 712. d. Willelmus Malmefb. Hiftoricus. «o.a. Willelmus Nangius. 81. ai Willelmus , vir nobilis. 388. b. Willerius , vir illuftris. 71 y. d. Willigifus, Arch. Mogunt. 27y. d. 276. b. & Archic 393. b. (y feqq. Wimarâ , Gimera , Epifc CarcafT. 3x1. b. 322. c. Winemarus Cornes Balduini Calvi. 74. c. d. fatelles Balduini C. Fl. 39. c. $6. b. 5 18. d. Winimarus. 37. c- Wenemarus. 49. b. Winilo , Arch. Senon. 494. a. S» Winocu$4 Winnocus Conf. 75. aj Abbas Woromholtenfis. 134. a. b.c. Wiricus, Abb. Trudon. 83. d. Wifadus , Epifc. Urgell. 222; C 230. c Witardus , al. Wicardus , vir illuftris. 712. c n. e. Witbernusj pifeator. 389. e. Witdo, Cornes Silvaneâ. 88. a. Witerdus, Abb. Mon. S.Juliam Ucé4 tienfis. j 18, a« Digitized by Google 8o4 Witfredus, Ep. Bonon. feu Tervann. 114» b. Witfridus, Mon. & Prat- pof. Sithienfis, Epifc. Morin» 77. c. 78. d. j9. d. Witgerus, mancipium. î»j>. c. Witiza , Abb. Craff. 506. a. Wklegius, nobilis Tir. $16. d. Wito, Arch. Rotom. V. Wido. Witterus , Scabinus pal. $41. b» Wolcmarus Cornes, jpj. d. WoJferus , homô Mon. S. Manfued. 385». d. Womarus, Abbat S. Bavonis Gand. 175- b. n. <)0. b. Blandinii. éij, b. 61 j. e. . Vulmarus, Tir nobilis. jt.6. d. Vultfàrdus Prefbyter. 511» d. e. yn. a. Vutadus , Decanus S. Pétri Sueft 580, a. XMma. Vide Emma. Yngelwinus. V. Ingel. U V, Uaac. ZAch arias, Epifc. & Bïb\jd« tbecarius. Legatus Johan. VUt P. 195. d. Zacharias , Scriniarius Roman* EccU 199. d. Zendebaldus > Zendeboldus , Zenti- bolchus. Vide Zuendebaldus. Zeutbaldus , mancipium. 664. c. Zuendebaldus, filius Arnulfi Régis, Rex Lotharienfium. 10. a. n. c. 37. b. c. 48. d. 49. c. 61. c. 6j. a. 374. & feqq. Zuendebaudus. 8j. e. Zendeboldus. 37J. Zuendebol- dus. 85. c 86. c. 374. b. 546. b. Zuendipolchus. y 13. b. Zuemebol- chus , Zuentebulchus. jij. e. Zuen- ribolchus. 86. c Zuenoboidus. JÈ7. b. e. Zuentipoldus. 86. a. 526. b. Suentipulchus. 374. b. Zuendebaldus , Zendebaldus , Rex Moravia:, 10. a. n. c INDEX Digitized by Google 8of INDEX RERUM. Nomina mimer is dejlicuta quart in Indice Onomaflico* ABba , homo quidam donis be- nemeritus de Maurinianx-val- lis Cœnobio» y 47. d. Abbas datus à Rege & ab Archiepif- copo. 736. c. d. Abbas eleâus co- ram Epifcopo fiftatûr benedicendus. 703. c. 704. a» Abbate defunâo Rex adeundus pro alterius eleftione. 466. c Abbate in ordihando S. Be- nedifti conftitutio fervanda prxfcri- cribicur. 419» e. 6P4. a. Abbatis li- bère eligendi fada poteftas. 333. c. d. 40S. a. 4x6. c 44t. a. 481. b. 514. c. a. 548. c. 552. a. 5*4. b. yiy. e. 578. d. 6j8. b. 667. c. 679. d. 70t. a. 703. c. 704. a. 705. a. 710. d. 714. a. & alibi. Abbates, cum benedicebantur, Epif- copo fubjedionem promittebanu 14t. c. n. Abbates fidelitatem fa- cramento promittunt Ludovico B. 41. b. Abbatibus licitum , dura advivunt, fuccefTores fuos eligere. 718. d. Abbatum eleftiones pecu- nia a ut aliqua gratia comparât* profcribuntur. 494. c Abbates fxculares & uxorati quomodo Ce habebant erga MonaAeria : fub talibus Reâoribus pênes Decanum erat regimen Monachorum. 495, n. b. Abbates feculares in Monaf- terio fratrum te Sanâimonialium. 546. e. .n. Abbatia Laïcis jure hereditarfo poffi- denda conceditur. «8t. a. b. Ab- batia beneficiario ufu poffeffa. 549. e. etiam Monialium. jif. d. Ab- batix laïcis hominibus in beneficium peffimo exemplo data;. $05. b. J79. n. 73 j. c. Abbatia Monafte- ni regiamanu danda'Abbati. 606. c. Abbatiola , cul fie dida Ecclefia. 490. n. b. Abbo Epifc. lator judicii pro refU- tutione Abbarix S. Servatii Tra- jeâ. 54»- b. Abbo, Epifc Magalon. intereft Synodo Trecenfi. ié8. a. firmat fententiam latam in Girbertum Nemauf. Epifc. 169. e. intereft Concilio Portuenfi. 117. c. 318. a « eo * D * 5«erimo- nia Adalfredi Prefb. 517. e. Abbo , Epifc. Nivern. Privilegium Monafterii Trenorc. firmat. 181. d. rerum & mancipiorum confirmatio- «em obtinet à Ludovico B. 4io.e.vil- lx Curtis fuperLigerim reftitutionem obtinet à Carlomanno R. 418. e. Abbo, Epifc. Sueff. confentit eledio- ni Hugonis in Arch. Rem. 65. a. intereft Synodo Rem. }*4»c. apud Carolum Simpl. precibus favet Mo- nafterio Pratenfi. 536. b. &Foffa- tenfi. 551. d. Abbo Vaffus auâor manufirmarum. 58^ d. Abdiramz, villare in Com. Bifùld. Ecclefia; Gerund. conceditur à Ca. Loth. 282. b. ad comprovinciales fuos. i8<. d. ad Walonem. 291. b. epiAolas accipit à Gerberto. 274. b. 27 y. a. 290* c. d. ejus elogium. 129. b. Adalbero Laudun. Epifc. quando. 6$u n. c Dervenfi Mon, precibus fjtvet §ffff Digitized by Google ïo6 INDEX RERUM. apud Lotharium R. 64t. a. nefàn- diffimis criminibus accufatur : à fedc fua expellitur. x88. b. d. Adalbero I, Epifc. Mett. adhuc ju- venis venit ad Mon. Gorzientè : inveniens fimum animalium in cir- cuitu altarium, promittit fè hune locuffl reparaturum , fi Ponufex fieri mereretur. ixx. c poftmodùm Mett. Cathedram adipifcitur. 89 .d. i il. c. folus è Lotharienfîbus refiftit Othoni R. 38. c. ipfi fê fubdit. 38. e. efteit apud Lud.Tranf. ut Hugo Heriberti filius recipiatur in Arch. Rem. 66. a. mores & vitam Canonicorum S. Arnulfi emendare fruftra aggreflus : ipfis Monachos fubftitui curât. $79. n. 380. a. multa bona confert Mo- nafterio S. Arnulfi. 579. n. ab Othone I Germ. R. Praeceptum ob- tinet pro Mon. Senon. 38». a. Ar- chimandrita Eccl. Mett. 3 84. a. com- pater Othoni* R. apud ipfum pre- cibus favet Sanca'moniaUbus S. Pé- tri Mett. 385. e. in Ecdefiam fuam beneficus. 391. c. Monachorum pa- ter , Trudonenfis Mon. regimen Abbas fùfcipit. ?x. b. moritur: in hoc Mon. fepelitur. 9%. b. Adalbero II, Frederici Ducis & Bea- tricis filius , fit Epifc Mett. 67. c. 98. d. ijo. c. Adalbero I , Frederici D. filius , eli- g'tur Epifc. Virdun. paulo poft >ifc. Mett. 67. c Adalbero II, Godefridi C. Virdun. filius, ab Adalberone Arc h. Rem. patruo fuo Diaconus & Prefb. or- dinatur. x8x. n. Virdun. Epifc. eli- gitur. «7. c. x8x. n. epiftolas acci- pit à Gerberto. 182. d. i%6. e. fcri- bit ad Lotharium R. 187. b. Adalberti alodium in p. Senonico Mo- nachis S. Germant Autiff. confir- matur à Carlomanno R. 436. d. Adalberti ScholafUci Epitaph. ioj. d. Adalbertus , Adelbertus , Cornes Bam- berg. Conradum Comitem , patrem . Conradi R. Germ. interficit. 63. a. 86. d. in bello perimit. 49. c. de- collatur. 87. a. juflu Ludovici R.49. e. Adalbertus, Albertus, Com. Virom. & Ab. S. Quintini, Humolarienfi Mon. precibus favet apud Ludovi- cum Tranfmar. 613. a. ab ipfb ejufHem loci Abbatia reddita & tra- dita in manus pratdidi R. 4x3. a. eidem Mon. Charta favens. 649. n. b. apud Regem fatis agit ut Hu- molarias , pulfis Sanâimonialibus , Monachi introducantur. 60$. c. d. magnam partem aquas Somenar lar- gitus Arnoldo Abb. S. Quintini de fnfula. n. b. ejufd. Charta pro inftauratione Abbatix S. Quintini de Monte. 73 f. V. Albertus. Adalbertus, Dux Spol. Johannem VIII P. malè traâat, in carcerem con- iicit. 70. a. Adalbertus, Epifc. Mauriennar, fubfcri- bit Synodo Mantal. 30$. c. Adalbertus, Epifc. Tervan. intereft Synodo Trec 16%. a. Adalbertus. Vidt Adelbertus. Adaldus fuccedit Walterio II Arch. Senon. réparât Bafîl. S. Maris, • villam Ebrolam dat Canonicis , mo- ritur. 34. b. AdalfreHus Prefb. queritur de Abbone Magalon. Ep. in Conventu Por- tuenfi. 317. e. Adateagus , Hanunaburg. Arch. inte- reft Synodo Ingelh. 317. a. Adalgatdis, Abbatiflk S. Crucii Pift. confirmationem Prarceptorum & im- munitatem obtinet à Carlomanno R. 43). e. Adalgarius, Abb. Auriliac immunitate donatur à Carolo Simpl. 478. c. Adalgarius , Adelgarius , Epifc. Au- gultod. intereft Synodo Cabilon. 19. d. & Trec. 168. a. firmat fen- tentiam latam in Girbertum Ne- mauf. Ep. 170. a. Abbatiam Fia- viniac. obtinet à Carolo S. 85. b. confirmationem villa; Tilionaci ob- tinet à Joh. VIII P. 177* e« &b- feribit Privilegio Mon. Cariloc. 313. c. Belimaci villas reftitutio- nem obtinet â Ludovico B. 41 y. d. Taniaci villa; refthutionem cum immunitate obtinet à Carlomanno R. 418. c Abbatix Flaviniac. & quarumdam villarum confirmatio- nem obtinet à Carlomanno R. 430. C Odone R. praccipiente quafdam res refbtuit Lorar fem. 454. b. Ti- liniaci villas refthutionem obtinet ab Odone R. 45t. e. poffefilonum Eccl. fine confirmationem obtihet à Bofone R. Prov. 670. b. c. Be- liniacum villam largitus fua: Eccl. 717. e. Romani petens obit Tre- norchii. 8j. b. in ipfb iùnere dum Trenorchii, cuius Abbas fùerat, moraretur, morbo correptus inte- riit. 456. n. veneno extinftus dici- tur à Gerfredo Mon. Flaviniac xi 6. d. quando. 487. n. Adalolfus fuccedit patri fuo Balduino C. in Comitatibus Bolonienfi & Tervan. & in Abbatia Sith. 7^. d. e. moritur, & in EccL S. Berrini fepelitur. 78. a. Adab icus, Abb. Derv. Monafterium S. Theuderii fibi commiflum fùb ruitione fùfcipi obtinet à Ludovico R. Prov. 679. b. c. Adalricut puerulus , Monachus Bef. à Normannis jugulatur. xo. b. Adalfînda , filia Amalgarii D. fit Ab- batifla Mon. Domariaci. 19. c. Adam regularibus difciplinis eruditus Monafterio S. Manfueti Tull. prx- ficitur à Gerardo Tull. Epifc. 389. a. Adamberta. Vide Amberta. Adbertus Judex fèrt fèntentiam con- tra Girbertum Nemauf. Ep. inva- forem Monafierii S. iEgidii. 166. a. Addarii vel Alderii villam peru ad Mon. Monùs-olivi fub fua defen- ftone fufcipit Odo Rex. 443. c. Addila uxor Adelardi unà cum ma- rito duas Abbatias obtinet à Ludo- vico Tranfmar. d. Adebertus , Silvaneâ. Ep. PriviL Mo- nafterii Trenorc roborat. 181. d* V. Adhebertus. Adela Comitifla pro Ecclefia Parif. intervenu apud Carolum SùnpL joy. b. Adela , filia Gaufredi C. Waftin. nubit Ingelgerio Camberlano Ludovici B. adulterio impetita a Guntran- no, defènditur ac liberatur ab In- gelgerio C. Andeg. cui dat Co- mitatum WafUn. z6. 17, Adela, uxor Arnulfi C. Fl. intereft tranflationi SS. Wandregifili, AnA berti & Vulfranni. 154. d. Adela, filia Eduardi Angl. R. nubit Eblo Pi A. C. xi. n. e. conditrix Parthenii S. Trinitatis pro cuo Pra- cepta obtinet à Lothario R. 6x6. 6%x. mortuo marito ibi Monafticam vitam profefla. 6x6. b. c. Adela , filia Rollonis Norm. D. nubit Willelmo Piôav. C. xv. n. Adela ComirifTa, uxor Willebni C. FagK-curtis fibi à Rotberto filîo Mangaudi datas confirmationem. ob- tinet à Lothario R. 6*f> à, Adela ComirifTa, uxor Gauffredi Grifz- gonellz , quafdam villas dat Monaf- terio S. Albini. 97. d. Adelais Imper, filia Rodulfi Borg. R. nubit primo Lothario ItaL R. deinde Othoni I Imp. X4« a. epiftolas ac- cipit à filia fua Emma uxore Lo. tharii R. X87. e. x88. b. ipfius in- terventus pro Mon. S. Remigii. 387. a. pro Eccl. Mett. 39a. a. Adelais Regina apud maritum Ludo- vicum Balbum deprecatrix Ingel- wino Parif. Ep. 40a. b. Monafte- rio S. Medardi SueC 416. apod filium Carolum Simpl. Leodicenû Eccl. 46S. c. Monafterio S. Mi- chaelis Vird. 470. b. EccL Nar- bonenfî. 471. e. 480. c Ecclefia; Helenenfi. 471. e. Stephano cui- dam. 483. d. Monafterio S. Mar- tini iEdu. 48 f. c. Monafterio Uti- cenfi. 4I9. b. Tedrico cuidam. 490. e. Corbeienfî Mon. 494. d. con- fèntiens donationi Monafterio S. Dionyfii h&x ab eod. Carolo S. 469. c. Adelais , foror Rodulfi Burg. R. uxor vidua Richardi Burg. D. Abbatiam Romanenfem jure hereditario poffi- dendam obtinet à fratre. 691. e. hoc Monafterium reftauratioms er- go fùbjicit Odoni Cluniac Abb. 691» a. 69). d. Charta ipEus lac de caufâ. 69X. d. apud filium Ro- duhum R. precibus favet Alderico fidelL s 69. c ejufdem Diplomari pro Eccl. S. Sympboriani AuguC- tod. fubfmbit. ^69. d. Adelais , filia GuiUeVuù Pift. C. moibît Hueoni Caçeto. ^7^. n. Adelats,uxor Bemardi , quibufdam do- natur à Raimundo I Com. Ru- ten. 7x5. e. 7x7. b. c Adelais , uxor Rodgarii C confenôt donationi à marito fàâx Monafterio S. Hilarii Carcaff. 73 ç. e. Jt6. a. Adelardus , Arch. Turon. ad Synodum Trec. invitatur i Johanne VIII P. 16t. c. ab ejus confbrtio ut fe fe- paret idem Papa hortatur Hugonem Abb. 198. b. V. Adalaldus. Adelardus , Cornes de Rupe in Ar- denna, vices gerit Ab. Stabulenfis. <3. b. Adelardus Ep. in Italiam mitritur à Carolo Cr. Imp. 197. c Adelardus, Epifc. Anicien/is , îmmu- nitatem pro Eccl. fua obtinet à Ro- dulfo R. $64. d. fubfcribit Tefta- mento HeriveiiEd. Ep. 718. b. Adelardus fidelis caput Abbadobe jate beneficiario concefTum fibi confir- mari obtinet à Rodulfo R. 579. b. Adelardus fidelis Prseceptum obtinet â Ludovico Tranûn. 59 t. c. Adelardus, Monachus S. Remigii, Pri- vilegio donatur ab Othone III R. 39<. b. Adelardus Pladto apud Varennas in- tereft. 664. a. Adelardus. Vide Adalardus. Adelbardus Scabinus , judex |in caufâ Abbatia; S. Servatii TrajeÀ. ^4*- b* Adelbertus cum pâtre fuo Berengario Rex Italiae Papia: coronatur. 93. b. Adelbertus Marchio multa mala infert Romans EccL 158. 160. Adelbertus Marchio , maritus Roûl- Digitized by Google INDEX RERUM. 807 dx, Bofoni C. commendatur à Joh. VIII P. 180. b. Adelbertus Eporegix Marchio mori- tur. 64. e. Adelbertus Scabinus judex in caufâ Abbarix S. Servatii Trajeâ. 341. b. Adelbertus. Vide Adalbertus. Adelelmus, Abbas S. Pétri Vienn. poffeflionum Monafterii fui confir- mationem obtinet à Conrado R. Burg. Transjur. 701. e. Adelelmus Cornes fubfcribit Paâo Bonnenfi. 314. a. Adelelmus Cornes Placito apud Va- rennas intereft. 664. a. Adelelmus , Epifc Laudun. reftauran- dx S. Vincentii Ecd. allaborans clauftrum & immunitatem pro Ca- nonicis ejufd. loci obtinet à Ro- dulfo R. j68. b. c. V. Adelmus. Adelelmus, Epifc. Silvaneâ. intereft Synodo Remenfi. {14. c Adelelmus Miles beneficus Monafte- rio Floriac. 6*38. n. b. Adelildis dono benemerita de Mon* Cuxan. tu. d. Adelmarus Placito apud Varennas in- tereft. 664. a. Adelmus , Epifc. Laud. inftitutor duc- decim Canonicorum in Abbatia S. Vincentii Laud. 730. c V. Adelel- mus. Adelftanus Anglix R. Willelmum Norm. D. rogat ut Ludovicum Caroli S. filium in regnum patris revocet. jx. a. Britones in main patriam remittit. 90. d. Ademarus, Cornes Divion. S. Medardi corpus Divionem transfert, if 1. a. Ademarus , Epifc. Arvern. feu Claro- mont. intereft Synodo Trec. 168. a. Èrmat fëntenriam latam in Girber- tum Nemauf. Ep. 170. a.V. Agil- marus. Ademarus , filius Emenonîs C En- gol. fit Cornes Piftav. multa confert Ecclefîis. ai. b. moritur & Piâavis fepelitur juxta Ecclefiam S. Hilarii. 8. c. t4> b. 89. e. Ademarus Marchio Ecfredo Ep. Pic- tav. precibus favet apud Odonem R. 46%. b. Ademarus , Senator illuftris in pagis Senonico & Turon. multa confert Ecclefîis. 6\. d. Ademarus Tolofanus alod. donatus à Raimundo I Com. Ruten. 716. e. Ademarus Vicecomes favens inftau- rationi Tutelenfis Mon. cujus Ab- batix partem hereditario jure obti- nebat. 578. b. d. prolis expers, munificus in idem Cœnob. j8o. d. Adgentiolus villa Ecclefix Valentin. concedirur à Ludovico Imp. 685. e. Adhebertus, Epifc. Silraneâ. intereft Synodo Trec 167. e. firmat fèn- tenriam latam in Girbertum Ne- mauf. Ep. 169. d. V. Adebertus. Adjutor, Canonicus S. Martini Tur. frater Haimonis , beneficus Monaf- terio fiio. $7$. a. Ado , fidelis Rodulfi R. beneficii fùb titulo terrx S. Symphoriani ad vi- tam poflefibr. J69. b. Adradus Vicecomes dono beneme- ritus de fratribus S. Martini Tur» Ï43 . b. Adroarius fidelis quidam villare Mon- terafo in Com. Gerund. obtinet à Carolo Simpl. J54. c. Adroarius quondam Judex, terrx pof- feffor. «47. a. Adfo fidelis Rodulfi R. apud quem precibus favet Monafterio S. Sym- phoriani £i. fi$. a. Advenx conceduntur. 518. d. Adulfùs, primus Palliar. Epifc. inte- reft Synodo Fonds Coopéra : de eo queritur Nantigifus Urgell. Ep. 31t. c Adwardus Prefb. à Johanne VIII P. excommunicatur, nifi reddat feu- tellam argenteam. 16 j. a. Mdts à turbine dirutx. 97. b. ^Ldgardi Anglorum R. Prxceptum.397. £dredus Rex quofdam Monachos ex Monafterio Perfbrenfi largitus Bur- chardo nepoti fiio. 6n. b. £dua civitas : in ea Convenais Pro- cerum regni Burg. 606. a. «Eduenfê caftrum Ecclefix S. Nazarii reftituitur & confirmatur à Carolo Simpl. 486. a. iEduenfis Ecclefia Prxcepta obtinet à. Ludov. Balbo. 41 5. c. à Carlomanno R. 418. b. à Carolo Simpl. 486. a. à Ludovico Tranfm. 584. b. dona feu Chartas à Walone Epifc. 71 6. & ab Heriveo Ep. 717. d. Epif- copi , Adalgarius , Fulco , Heri- veus , S. Leodegarius , Rotmundus Walo : Prxpofîtus, Durannus. V. Auguftod. S. iEgidii Mon. in va di tur à Girberto Nem. Ep. zoo. 101. fie invafum datur Amelio Prefb. & Leoni Abb. à Johanne VIU P- 16%. & feqq. infeftatur à Girberto Epifc. Ne- mauf. 184. d. ci prxficitur Amelius Prefb. à Marino P. 198. d. dita- tum à Raimundo I Com. Ruten. 715. a. S. iEgidius in valle Flaviana Monaf- tenum xdificavit, quod dédit Ec- clefix Rom. iéj. d. Aèricus mons in filva Evelina : ibi Carlomannus R. ab apro percuffùs moritur. $9» a. JEStas pluviofa. 9%. c. ^therius , Vivar. Ep. fubfcribit Synodo Mantal. 305. c. «Ethicenfis Abbas Wido defignatur à Bernone Abb. Cluniac. 718. d. S. Aftra alod. datur à Raimundo I Com. Ruten. 718. b. S. Africani Eccl. Mimatenfi datur à Raimundo I Com. Ruten. 714. d* Agano Cornes apud Carolum Simpl. precibus favet Capellx S. Clemen- tis Compend. 338. d. $39. a. pro ipfb preces ftatuuntur. 53;. b. d* V. Hagano, Agapitus II P. confirmât Privilégia Mon. Cluniac. zi6. Monafterii Cuxan. x%7. b. Privilegium conce- dit Maimboldo Ep. Matifc. 118. d. confirmât Privilégia Mon. Rivipull. %%9. d. Ecclefix Urgell. 230. d. Monafterii Craff. 131. d. Andremarus Prxpofitus beneficus Mo* nafterio Mareol. 641, c. Androvarius donis benemeritus dé Eccl. S. Maria: * S. Vincentii Ge* rond. 557. a. Çonrado Cbm. data , Monafterio Àngaria militix. tempore . Epifcopo Gorzienlî confirmatur ab Othone II ïrripèr. 395. d. Ûe S. Amèrando alod. datur à Rai- mundô I Com. Ruten. 717. c. Amicus, Abbas Cradaucum Monafte- rio fUo fub tuitione ac poteftatê Archiep. Arélat. pohitur à Bofone R. Prov. 67 J* â. Amiton , villare in Com. Bifûld. Ec- clëfix Gerund. conceditur à Carolo gimpl. 476» c. B. Ammonis Ep. Tull. Corpus in Mon. S. Manfùèti. 389. a. Amfîacus villa Ecclëfix Nivern. con- firmatur à Carolo Cr. 358.6. grino Epifc. Nivern. confirmatur à Ahalefberg. Mon. prima ièdes Bal- Rodulfo R. f8i. • f. .-■•».. • Tull. à Monachis S. Apri prxftan- da. 341. d. Angelberga Augufta Utteras accipit à Johanne VIII P. 161. ab eod* Papa commendatur Ludovico Se Carlomanno R. atque Hugoni Abb» 194. b. Angeliacenfis Eccl. à Gerardo Epi Tull. concerta , Sanftimonialibus Buxer. confirmatur ab Othone I Imp k 38t. a. Angelircurtis , villa in p. Belvac» Monachis VedalUnis confirmatur ab bdone R. 4J t. d. Angelrannus , Epifc. Meld. intereft Sy-> nodo Rem* 318. Ci S. Amantii Abbatia datur à Beren- Tjario Ep. Virdun. Monafterio S. Vitoni. 54. b. S. Amantii Ruten. Mort, ditatuf à Haimuhdo I Com. Ruten. "7 14. d. e. 7if. a. 718. a. c. Abbas, Poncio. Amaroannus donis collatis beneme- ritus de Monaft. S. Martini de Monte-rotundo in Septimania. 466. a. S. Amaterii Eccl. i« Com. Biluld. Stepbano cttidam fideli datur à Ca- rolo Simpl. 484. b. S. Amati Senon. Archiep. corpus Suefliones afportatur. 83. b. Amaufènfe Mon. ab Agilmaro Ar- ' vern. Ep. conditum , à Norhi. cre- rnatur. 130. e. n. Ambariacus vicus Ecclëfix Lugdtin. confirmatur, à Carolo Cr. 33p. e. à Ludovico R. Prov. 674. e. Ambaziacum oppidum à Normannis capitur & fuccenditùf. tj. c. Am- bazium villa datuf Ingelgerio. »8. b. Ambafium à Carolo C. Ada- laudo datum, ab Adalaudo reddi- tur Adalaudo Tur. Ardu 30. a. Amberta Aobatia jure hereditario fi- delibus Bernardo & Teutberto con- teditur à. Ludovico R. Prov. 681. b. curtis in p. Lugdun. à Bernardo acquitta , Cluniacenfi Mon. cum immunitate confirmatur à Ludovico Tranfmar. 391. a. hujus Abbatia: varia conditio. 68 1. n. Ambianenfes Epifc. Bertefridus , Theo- baldus. Ambiamim urbs à Normannis diripi- tur & vaftatur. 41. b. a6. c. 70. e. ibi Ludovicus 8c Carlomahnus Reg- num interfc dividunt. 109. C 308. n. 309. n. AmblardusjAfchiep. Lugd. immunita-^ tem pro Mon. Savimac obtinet à Conrado R. 703. e. Ambrofius , C. Bergam. lâqueo fuf- penditur. 48. d. 75. b. Amelius , Ep. Uzetic. intereft Concilio Portenli n^. c. epift. accipit à Ste- phano V P. 10t. a. àSergio III P. de Formofo P. 113. b. intereft Sy- nodo Juncar. 311. b. reftitutionem variorum bonorum obtinet à Ludo- vico R. Prov. cum laude eximia fidelitatis fus. 67S. b. & Fretum curtem jure hereditario pofliden- dam. 68 1. a. Amelius Presb. Monafterium S. ^E- Tome IX, tranni Abb. 385. a. hujus Monachi Angeriacenfe Mon. Prxceptum obti- Lutram transferuntur ab Othone I net à Ludovico Tranimar. 596. a. Germ. R. 385. b. c. S. Ananix Eccl. in p. Carcan*. Mo- nafterio CraiT. confirmatur à Ca- rolo Simpl. 477. c. Anaftafiùs Confccratur Archiep. Sènon., 3j. e. moritur. 36. a. 41. a. Anathema feu excommunkationis pa- na contra ihvatbres bonorum Eccl. 4j3- b. 690. b. 701. c. 717. a. 73t. e. 733. d. Lege Boiùfacii P. 6jt. C. Andegavenfès pugnant contra Brito- nes. j8. d. Andegavénfis Comitatus datur Ingel- Anglares , villare in p. Ruflîl. Ste- geno. 18. c. pnano cuidam fideli datur à Ca- Andegavenfis Eccl. S. Mauricii , pro- rolo Simpl. 484. b. curante Odohe C. Prxcepto dona- Angledura villa Monafterio S. Re- ta à Carolo Cr. 3 j S. n. Epifc. rbigii confertur à Gerberga Reg $96. Abbas , Martinus. Angilfrid , Abbas Mon. S. ôregorii in Alfatia, pofleflîonum confirmar tionem obtinet à Zuendeboldo Lo- 1 thar. R. J76. c. Àngilrannus , Archidiac. Tull. dona- tionem precariam Ecclëfix Tull. à Ce faftam confirmai! obtinet à Ca-! rolo Simpl. fié. b. Angiltrudis, uxorVTidonis tmp. obfi- detur ab Arnulfo. 49. b. cui pocu- lum lethale feu venenum dari cu- rât. 49. b. 75. c. Reîno. S. Andochii Mon. Ataguftod. Prxcepto donatum à Carolo Simpl. 487. n. Prxcèpturn obtinet à Rodulfo R. i7l> a. S. Andfex Abbatia iiiferior in civ. Vienn. à fidèle quodam data, Ec- clëfix Vienn. reftituitur à Bofone R. Prov. 67t. c. S. AndreX Câpella Odremari in p. Lugdun. Clericis Eccl. Matifcon. CoAfertur à Ludovico B. 411. d. S. Andrex Cella in Catàfabrica loco , Monafterio S. Genefîi de Fontanis confirmatur à Lothario R. 647. c. S. Andrex Cella in (ubjectione S. Martini Turon. confirmatur à Carolo Simpl. 545. a. S. Andrex Eccl. ift Baltarga Cuxa- nenfi Mon. confirmatur à Lothario R. *rt. c. S. Andrex Eccl. in Bigaranas Mo- nafterio Rod. confirmatur à Lotha- rio R. 64>. b. S. Andrex Eccl. in Cimaloco Mo- nafterio Infulx-Barb. conceditur à Confado R. Burg. 703. a. S. Andrex Eccl. in Fenol. Monafte- rio Rod. confirmatur à Lothario R. 649. b. S. Andrex Eccl. in Limignana civ. 666. b. Anglia vaftatur à Gnormundo Nonni R. 58. b. S. Ahglix corpus donatur Befuenfi Mon. io. à. Aniana Abbatia Ecclëfix Arelat. con- firmatur à Ludovico Jmp. 686. c. Anianehlê Mdn. Privilegium obtinet à Johanne XV P. iyi. à.Godoino ditatum. 617. n. d. & à Raimundo I Com. Ruten. 717. c. S. Aniani Eccl. Aurelian. ibi fepe- litur Ebbo Bituric. Cornes 13. e. S. Aniani Mon. Aurelian. ibi colle»* catur corpus S. Benedicti. 143. d* hujus Abbati feu Canonicis quxdam precaria traditione conceduntur ab Adalaldo Archiep. & Rainone Epifc. 3ji. a. b. ejufiem Mon. Fratres oppreflïone Paganorum crebriùs inedix detrimentum paflî. 519. c. 310. b. Prxcepta obtinet, ab Odona R. 461. d. à Carolo Simpl. 519. a. 310. a. Abbates , Hugo , Rober- tus Dux Fr. 8t Marchio. S. Aniani Mon. in diœcefi Narbon." Prxceptum obtinet à Carolo SimpU 481. c. Abbates, rera , Froia. S. Aniànus Conf. in Monafterio fui nominis Aurel. huinatus. 519. b* 510. b. Monafterio Rod. confirmatur à Lo- Anicienfîs burgus , Ecclëfix adjacensj "'■ * " ' ' ' Epifcopis ejufd. ioci conceditur à Rodulfo R. 564. e. confirmatur à Lothario R. éi8. d. Anicienfîs feu Vallavenfis Eccl. Prx-> cépta obtinet, à Rodùlpho R. 564. i. à Lothario R. 618. c. ditatur à Raimundo I Com. Rutén. 715. a* Ëpifcopi, Adelardus, Godefcaicusd Ttttt thafio R. £49. b. S. Andrex Eccl. de Occiaco Monaf- terio Infulx-Barb. conceditur à Con- rado R. 703. a. S. Andrex Eccl. cum ipfa parrochia , Monafterio Rivipul. conceditur à Ludovico Tranfin. 590. a. S. Andrex Eccl. Srivagienû Mon. Digitiz©d by Google Animant»» vflla Monafterio Rivipul. confirmatur à Lothario R. 6 jo. b. Anna ferai na r ab ea acquifivit pro-" prietatem quttmdam Hugo R. Ital. <9o» e. Ajhws Airuï & fterilis. 94. c. Anricus , filius Ludovici , imereft judi» cio à Conrado R. Burg. lato jrr gnrtiam CInntacenfiam. 697, a. Anfa villa EccléfTx Lugduti. confir- matur , à Carolo Cr. 319. e. à Lu- dovico B. 4n. c. à Ludovico R. Prov. «74. e. AnfbaMos, Abbas Prum. immunrtate'm. obtinet à Ludovico B. 400. b. S. An/berti , Mon. Utic. corpus Car- notum defertur. 108. c. inde Bo- nomaro. 108. à. Bonorria Ganda- vum. 108. n. 1^4. ejufd. ofla ReC- - bacun defenmtur. m. d. Anfchericus , Archiep. Lugd. imereft Synodo Cariloc. 31 y. a. Amcherkus , Êpifc. Parif. apud Odo- nem R. precibus favet Monachis S. Ger marri AurHT. 447» e« Abba- *iam Refbacenfem obtinet à Carolo Simpl. 505. b. & pontem urbis Parif. J09. b. utque ad mortem Archicancell. fii. n» qnando mor- tsus. 511. n. V. Askericus. Anscherus ab Hugone Ab. mittirur ad Ludovicum Germ. R. 41. d. Anfegifus feu Anfigifus , Archiep. Se- " non. ad Synodum Trec. invhatur à Joh. VIII P. 163. c. ipfi inte- reft. 167. d. Armât Sententiam la- tam contra Girbertom Nemauf. Ep. 169. d. Prmlegium Monafterii Tre- norc. roborat. 181. d. exemplar Chartx fundationis Monafterii Pul- tar. accipit à Joh. VIII P. i8f. e. coronat Ludovicum & Carloman- nura. 308. n. raoritur. 33. a. 135. d. & in Eccl. S. Pétri fepelitur. 55. a. Anfegifus , Epifc. Trec. à Roberto C. de civitate ejectus , proficilcitur ad Othonem Imp. in Saxoniam, ad- ductis Saxonibus Trecas obfidet. 10. e. 17. d. vnlneratus in confliâu contra Noïmannos. 563. n. apud Rodulfum R. precibus favet, Cee- nobio S. Symphoriani JEd. j6$» a. Se Adelardo. 579. b. Anfelmus Cornes intereft judicio à Conrado R. Burg. lato in gratiam Clurriacenfïum. 697. a. Anfelmus , Epifc. Lemovic. quxdam concedens Garulfo Abb. Belliloc. 4<4» n. Ansfridus Cornes favens donation! à Gerberga Reg. fa&e Monafterio S. Remigh. 666. c. Anfigis Placito apud Varennas inte- reft. 6<4. a. Anfigifus fuccedit Otberto Carn. Ep. 40» d. Anfigifus. Vide Anfegifus. Anskerius Prefb. intereft judicio ignis. 31t. b. Anfpertus, Mediolan. Arch. in Synodo Romana excommunicatus , Jofè- phum ordinal Vercell. Epifc. 189. a. Anfteus , Abbas S. Arnulfi Mett. bo- norum confirmationem obtinet ab Othone I Germ. R. j8i. e. Anfuinus , Prefb. Mon. Bef. à Nor- mannis jugulatur. 10. b. Anfulfus alod. largitus Monaflerio S. Cucuphatis. 6^7. e. Anfufus. Vide Anfegifus. De Antiago alod. legatur à Raimundo * 1 Com. Ruten. 717, b. INDEX R E R U M. Antoniacus , villa immunitate dona- ta , ftatribus S. Martini Turon con- firmatur à Carolo Simpl. 497* a « 511. b. 543. a. fub defenfîone fuf- ciphur à Kodulfo R. j7f- a. S. Antonii corpus in Mon. S. Juliani Turon. collocatum. î?8. c. S. Antoninus de Fredelefio ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. b. S. Antoninus in Rutenis ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. d. e. 7x7, e. Anulvilla , villa Monafterii Montis- olivi in p. Redenfî vel CarcafT. fûb defenfione fufeipitur ab Odone R. 443. d. confirpiatur à Rodulfo R. Monachis ejufd. loci. ^76. c. S. Aper quotus Tulli Epifc. s>«. a. Apiliares , villa Ecclelix Gerund. fbb tuitione fufeipitur à Carlomanno R. 414. c. confirmatur à Carolo Simpl. Apocrifiarius fèu Refponfatis negotio- rum Ecclefîafticorum. 164. d. vo- cabatur Capellanus vel Palatii euf- tos. 164. e. ejus officium. a«f. a. e. Apoftolica auftoritas forfàn pro Epiï- copali. j8o. a. b. n. Appellationis ad Metrapolitanum vel ad Principem jus afleritur. 34t. a. 55 j. e. . . Appiarias villa ab Hugone S. Aniam Abb. data Adalaldo Archiep. & Rai- noni Epifc. fratri ejus. 3 $2. a. Appula villa Monafterio S. Maximini Trevir. confirmatur à Carolo S. S. Apri Abbatia Ecclefi* Tull. refti- tuitur ab Arnulfo R. Germ. 367. fubjicuur a Ludovico Germ. R. 370. d. e. Arnaldo Epifc. Tull. confir- matur à Ludovico Balbo. 3-99. a. b. S. Apri corpus tumulatum in fubur- bio Leuchorum. 340. d. in Monaft. ejufd. nominis. 380. c. 390. c. transfert nr. 9%. b. S. Apri Monachi quot debent effe. 341. c. ipfis oneri non fît Tul- lenfîs Epifc. 341. e. vifïtantur à Zuendeboldo Lothar. R. 378. e. S. Apri -Monafterium ab antique (un- datum. 390. c. injuftè occupatum. 307. d. à Gauzlino Epifc Tull. reftauratum ac Privilegio & bonis adauctum. 380. d. 390. c. obtinet Prxcepta, à Carolo Cr. 340. c. ab Arnulfo Germ. R. 3* t. a. i Ludovico Germ. R. 371.C a Zuen- deboldo Lothar. R. 378. d. ab O- thone I Germ. R. 380. c. 390. b. fubjicitur Epifc. Tull. 34*. a. b» iHi. d. ipfi aliquid à Drogone Ëpifc. Tull. reftituitur. f 16. n. ipfi Gloffarium latinum dijudicatum ab Aynardo. 96. a. ibi Abbas quis & unde prxficiendus. 341. d. Abba- tes , Fulbertus , Odalricus , Sige- deus , Stephanus. S. Apri vicus Monafterio ejufd. Sarufti reftituitur à Carolo Simpl. 341. su a. confirmatur à Ludovico Germ. R. 371. a. 390. e. reftiturus à Gauf- )ino Ep. Tull. confirmatur ab O- thone I Germ. R. 380. d. Aptenfîs Eccl. cafus adverfos à Pa- ganis Se Chriftianis pafla , Pra>cep- tum obtinet à Ludovico R. Prov. 676. d. Apuniacum villa : ibi Anaftafîus con- fecratur Arch. Senon. 35. e. Aquae-curtenfis Abbatia: Canonici Reg. permutatores cum Remigianis Mon. 666, n. Aquilini-curtis , vflla ïn p. Belvae. Cœnobio compend. conceditur- à Carolo Simpl. yj8. e. eidemreûi"- tuitur juflu Ludovici Tranfmar, Aquinus , Epifc. incertx Cèdis , intereft Synodo Narbon» 31c». a. Aquinus quidam Preceptum obtinet à Ludovico Tranfmar. 606. d. Aquis villa, donum Gunrramni R, Canonicis S. Marcelli CabtL con» ' firmatur à Carolo Cr. 337. c. Aquifgranum à Normannis vaftatar. 58. c. 71. a. comburitur ab iifl. 150. c. invaditur à Lothario R. 11. a. 18. a. 44. d. 67. b. 80. b. 81. b. 98. b. & diripitur. 1 8. a. Aqukania cedit Carlomanno filio Lu- dovici B. 41. a. 70. c. 309. n. Odoni R. conceditur à Carolo Simpl. 61. d. à Normannis vafta- tur. if. b. 144. c. ab Hungaris in- vaditur & vaftatar» 17. b. zo. d» 13. e. 34. c 44. b. $1. b. 90. c. 9t. c. Araionedo, villa in Com» Cerdan. Monafterio Rivipull. confirmatur à Lothario R. 6;o. e. Araufîcanz Eccl. populus Se Clerus Ponfionem fibi eligunt Epifcopum, 88. b. Arbertus , Thoarcenfîs Vicecomes , Prafcepmm obtinet à Lothario R. 633. d. Arbores à turbine dirutx. 97. b. Arcadus villa Ecclefiat Nivern. con- firmatur à Carolo Cr. 358. e. Arceias, fifeus in P. Portunenfî, Ec-> défia: Leod. reftituitur i Carolo Simpl. 468. C. Archas, vil. in Com. Biiuld. Eccle- ûx Gerund. conceditur i Carolo Simpl. 476. b. confirmatur. y $7. a» Archembaldus > Abb. T\onac. fuccedit Odoni. 1J9. e. morttur. 140. a. Archembaldus Arch. Senon. fit. }$. c. Saxones cxdit. 11. a. 17. e. S. Pétri Abbatiam dirait : multa mala perpétrât: moritur. 35. c. d. Archembaudus fuccedit Hardoino Ar- chiep. Turon. 54. d. Archembertus Monafterio S. Apri TulL beneficus. 341. a. Archengerius fuccedit Dachelmo Abb. S. Pétri Senon. 3*. a.' Archicancellarius , olim à fecreàs ap- pellatus , in regendo Clero Pala- tii fociabatur Apocrifîario. i*5. a. Archiepifcopus divina propidante cle» mentia. 731. c. Archiepilcopi pars in electione Abbatis. 73 6. c. d. Archimandrita pro Epiicopo. 384. a. Arciacus villa, donum Emmena: ma- trone, Monafterio Saviniac. con- firmatur à Lothario R. 6if. b. Arcus villa , donum Guntramni R. Ecclefia; S. Marcelli Cabilon. con- firmatur à Carolo Cr* 337. c Ardenna à Normannis vaftatur. 48* d. 7t. e. Vide Arduenna. Ardradas, Ep. Cabilon. intereft Sv- nodo Cabilon. 317. b. Se Placito apud Varennas. 664. a. fubfcribit Teftamento Walonis Ep. JEd. 717. b. & Teftamento Herivei Ep. JEd, 718. b. Ârduenna fîlva à Normannis vafta- tur. 113. d. V. Ardenna. Arduinus, Arcli. Turon. Romam pe- tit & apud Joh. XIII quetitur de Epifcopis Britannix. 138. a. De Arduino alod* à Raimundo ' Digitized by Google tisrbËX rerùM. Bit *Conl. Rutèl». legarur. 727. b: Ardulfus, filius fpurius Sifridi Dacï & Elftradn Arnulfi I Fl. C. filial ab Arnulfo II Ghifnarum Cornes ordinatur , uxorcm dtrcit Mathildem filiam Ernicli Boloniz C. 80. c. Ardus Judex fèntenttam fert contra Girbertum Nemauf. Ep. invaforem Monaftern S. Mgiâ'ti. 166. a. Arembertus à Bofone Com. Vendoa- ram villatn m bénéficiant accipit ; îpfî ob hoc excommunicatio inten- tatur à Joh. VÎH. 186. e. 187. b. Arelatenfis Ecclefia Pratceptum ob- tinet â Ludovico Imper. 696. b» Archiepifcopi , Mahaffes, Roftagnms , Rotfannus. Arelatenfis portas Ecclefia; Arelat. confirmatur à Ludovico Imper. 6861, c. Arelatenfis regnt ampKtudo. 30*. n. Argelagarios , alod. in Com. Bifuld. Monafterio Rivïpnl. confirmatur à Lothario R. 651. a. Argenterias, villa in Com. Calmont. SancHmonialibus S. Pétri Mets, con- firmatur ab Othone I. J85. c. Argentoilus in p. Tornod. feu Ar- fentolium : ibi Normanni caeduntur Richardo D. 10. c. 85. e. ijo» n. Argentomagenfes> fiimpto vexillo S. Benedica è Monafterio Salenfi , ac acceptis eulogiis paras & vins à M onachis , hoftes fea przdones cz- dont St fugant. 141. b. c. d. Argefii villa , fifcus juxta Baiïianum villam , Ecclefia: Narbon. concedi- tur, à CarlomannoR. 411. e. ab Odone R. 45 «. a. à Carolo S. 480. c. J5f. d. Argilinga, villa in Com. Arden. Sanéhmonialibus S. Pétri Mett. confirmatur ab Othone U 386. c. Argrinus fit Epifc. Lingon. 6t. b. Ëcclefiz fuz reftituitur à Summis Pontificibus. 108. 109. in. 112. poffeffionum confirmationem & im- munnatem obtinet ab Odone R. 449. b. doms benemerims de Mo- nafterio S. Benigni Divion. 108. n. b. $70. a» fit Monachus. 6.3. c. 208. n. b. Ariacus ? villa in Com. Genev. Mo- nafteno Trenorc. conceditnr , à Lu- dovico Tranfmar. f ?4- a. à Bofone R. Prov. 669. e. confirmatur, à Car- lomanno R. 435. d. a Carolo S. 514. b. Ariberras, Abbas Romanenfis , alterca- tionem habet cum Bernardo Ab. S. Mauricii : litem obtinet in Sy- nodo Vienn. »to. e. n. Aribertus , Ebredun. Archiep. fert fen- tentiam contra Girbertum Nemauf. Ep. invaforem Mon. S» £gidii. 166. a. Arifonfus Abb. Montis - olivi : inter ipfiim 0c Gimeram Carcaff. Ep. commntatio. f6j. n. b. Arigaudus,Mon. Floriac. fuccedit Sam- foiti Abb. S. Pétri Vivi. 34. d. à S. Odone przficitur. j». b. mori- tur. 3}. a. Arlebadus , Brivat. Ecclefia; Przpofi- tus , Charta donatus à Guillelmo II Aquit. D. J4f. n. Arlebaldus donis benemeritus de Clu- niac. Mon. 577. d. Arlucum Mon. datur Cluniac. à Be- nediôo VII P. 14*. c. Arma traâare Monachis illicitum vel inhabile, no. d. Armannus , Tolof. Arch, epiftolam ac- cipit à Joh. X P. de Agio Ar- chiep. Narbon. 114. a. intereft Sy- nodo Fontis-cooperti. 322. c. Armariolum caftrum Maurianenfî Ep. à Bofone R. Prov. conceditur , ubi fit Prarfulis revoies , ubi fecunda Cèdes, ubi tempore belli tnta de- tenfio, ubi librorum thefattrorum- que munimen inexpugnabile. 67U b. c. Armohfus feu Ermoldits , Ep. Arvern. fnbfcribit Teftemeato Ebbonis. 71;. e. Armorica à Norman nis invadirur» 118. d. Arnaldus, Arch. Ebrodun. intereft Con- ventui Valentino» 31t. c» Arnaldus, Ep. Tull. reftitutionem vil- lac Vifqueriaci petit & obtinet à Carolo Cr. 338. d. e. ab eodem Pratceptum obtinet in gratiam Ca- nonicorum S. Stephani Tull. 341. d. adverlâ» Arnulfo Germ. Régi partes fecutus , ad obedientiam fùp- plex redit & Abbatiarum S. Aprî & S. Germant reftitutionem obti- net. 367. a. b. eidem R. apudConf- tantiam occurrens , querefes habet de invafbribus , qui commoniti, juxta Wormatiam ei faciunt fàtis. 3 67. d. e. ipfi praedi&z Abbatiat, à Lothario Imp. fubtractae St paulo poftdata venia refthuta;, confirman- tur à Ludovico B» 199- a. b. V. Arnoldus. Arnaldus feudum obtinet à Raimundo I Com. Ruten. 717. a. Arnaldus, pater Siguint, aliquo do- narur à Raimundo I Com. Ruten. 716. b. Arnoldus , Abbas S. Quintini de In- fula,immunitatem villas Synghin ob- tinet à Lothario R. 640. d. magna parte aqua? Somenae donatus ab Adalberto C St Abb. S. Quintini. éfi. n. b. Arnoldus , Epifc. Tull. intereft Sy no* do Mett. 314. e. S. Apri Mon. bona reftitui St confirmari à Ca- rolo Cr. curât. 340. e. Pratceptum obtinet ab Arnulfo Germ. R. 365. d. V. Arnaldus. Arnolfùs Cancell. pro Rigemnndo Sa- cerdoce Pratceptum obtinet à Lu- dovico R. Prov. *8i. d. Arnolfus , Dux Bajoariar , moritur. 38* a. 91, a. S. Arnulfi Ecclefia Mettis : ibi Syno- dus habetur. 314. d. ad eam res quzdam poft obitum Amandi Prefo. rêver fù rat ex praecepto Arnulfi Germ. R. 364. i, S. Arnulfi Mon. in iùburbio Mett. civ. Pratcepta obtinet , ab Arnulfo Germ. R. 366. b. ab Othone I. 379. e. 38». d. ab Othone II. 38». n. b. ibi S. Arnulfus rèquiefeit 382. e. inde Canonici laïco more viven- tes expclluntur. 380. a. Monacho- rum nue introduâio confirmatur. $79, e. perpétua régulât S. Bene- dica obfervatio ibidem prxforibitur. 383. a. Abbates, Anfteus, Johan- nes. S, Arnulfi M. offa in Mofom. Eccl. transferuntur. 97. a. Arnulfus , Abbas S. Polycarpi in dicte. Narbon. immunitatem obtinet ab Odone R. 44;. b. Arnulfus , Abbas Rivipul. Privilegium obtinet à Leone VII P. 11». c. Privilegiorum lui Mon. confirma- tionem obtinet ab Agapito II P. 11?. d. ad Agapitum P« mittitur à Suniario Ab. Crafl". 23 1. d. Arnulfus I , Com. Fl. Magnus , Ve- ndus five Senex diâus, fuccedit patri fuo Balduino in Com. Fl. 7<. d. lùcceflît fratri fuo Adalolfo in Com. Bolon. & in Abbada Sith. 78. b. uxorem ducit filiam Heri- berd C. Vir. 66. a. Atrebatum in- vadit. 90. b, colioquium habet cum Willeimo Norm. D. apud Piki- niacum. 78. c. eum occidit. 10. c. feu perimi curât. 11. a. 13. a. Ab- badam Sith. concedit S. Gerardot 78. e. Gerardum Bron. Abb» prae- ficit Monafterio S. Bavonis. 85. c. corpus S. Silvini ex Mon. Alcia- cenfi transfert in Sith. to. n. cor- pora SS. VTandregifili , Anlberd & Vnlfranni Bononia Gandavum trans- fert 108. n. corpus S. Richard è Mon. Centul. transfert in Sith. Mon. 146. b. Monafteriolum caftrum in- vadit, corpus S. Walarici deferri curât in Sith. Mon. 147. c. opd- mè meritus de Blandin. Mon. 607» c. d. S. Bavonis Mon. Gand. inf- taurator. 61$. d. 6}o. a. apud Lo- tharium R. precibus favet eidem loco. 615. d. 616. a. 61.9. e. dona- rionem à <è fkâam Humolarienlî Mon. confirmari obtinet à Lotha- rio R. 627. d. filia ejus, uxor ■Wicmanni C. 61S. c. Comitatum Flandriae abdicat, illum refumit. 146. n. moritur. 80. a. 146. n. 630. b. & in Blandin. Monafterio fepe- litur. 80. a. ejus Charta pro Ec- clefia S. Donadani Brugenfi. 719» d. e. Arnulfus II, Com. Fl. Junior diftus , Balduini filius , fuccedit Arnulfo I Com. Fl. avo fiio. 86. a. 146. b. uxorem ducit SuLannam filiam Be- rengarii II Long. R. 80. c invitus reddit Hugoni Duci corpus S. Ri- chard. 146. b. c corpora SS. Wa- larici & Richard reddit Hugoni Cap. 147. b. Ardulfum , fororis fùz Elnrudis fidum (purium, Ghifna- rura Comitem fàcit. 80. c Arnulfus , Cornes Montenfîs, de expul- fione fita à Comitatu querimr apud Othonem Imp. qui ejus querimo- niam parvi pendit. 81. a. b. Arnulfus, Epifc. Aurelian. Monachît Floriacenfibus adverlàtur. 141. b. res Ecclefia: fuae confirmari obti- net à Ludovico R. 660. c. Abba- dam S. Johannis Ecclefix fùz ref- titui obtinet ab Hugone D. Franc. 73 5» c. d. Arnulfus , Epifc. Taurin, intereft Sy- nodo Trec 167. e. firmat fenten- tiam latam in Girbertum Nemauf* Ep. 170. a. Arnulfus , Epifc. Tull. propter infù- perabilem reétitudinis normam ergâ Lotharium R. Lotharii Imper, n- lium , variis ab eodem Rege fpo- liants injuftè. 515. c. d. Arnulfus , filius OdonisRàFr. fucce- dit patri. 144. b. Arnulfus , fidus fpurius Carlomanni Baj. régis, Carinthiam cum caftro Mofeburg obtinet à Ludovico Germ. R. «7. e* Arnulfus , nepos Johannis VIII P. ad Carolum Cr. ndtdtur àpatruo. i88< c Arnulfus, Rex Germ. fidus Carlo-' manni , R- denfi , immunitatem obtinet a Car- lomanno R. 4x0. c Attilianus, villa in tenir. Nzrboa, ibi habetnr S/ooJus. 319. c Atdniaeum pzlitium : hue débitant ex reliquiis S. Walburgis V. cura CaroliSimol.fubinvoca.none e'^ufi. Vitg. Capella ibidem conftr\ic\a. Artitui, villat in p. Bolon. donatio Compendienfi Cœnobio à Carolo Calvo fàâa renovatur à Carolo SimpL Ï33. d. . Atto à quo acquifivit Kaimundus 1 Com. Ruten. alod. de Perpiniano. 7XJ - . C. _ n Atto Epifc. fubfcribit Teftamento Willelmi D. Aquit. 7". d. Ava, AbbariffaS.Crucis Piftav. im- munitatem & villas à Ludovico B. obtinet pro Monafterio fuo. 404. d. cui fucceflerat. 404. n. b. Ava Comitifla fratri fuo Willelmo Aquit. Com. Cluniacum vilJam concedit. 73. «• b. eamdem largita Bernoni Gigniac. Abb. 48. e. V» Avana. . Ava, mater Semofredi Barcin. tettts dedicationis ' novaf BaSHcx Cuxan. 611. n. . Avalenfis pagus : in eo conftruitur Monafterium Vireliac. 176. i. A vallis villa ad Axonam : ibi caedun- tur Normanni. 39. b. Avana teftamentario jure res largita Willelmo D. Aquit. & Com. Ar- vern. 710. b. V. Ava. Aubertus, C. Avallenfïum , dono bene- meritus de Mon. S. Germam Au- riff. 43*. c. m b. S. Audardi Mon. ditatum à Raimundo I Com. Ruten. 7x7. e. 726. d. 727. a.' b. S. Audebertus Epifc. Privilegio be- nemeritus de Corbeienfi. Mon. 493* e. Audegariiu Digitized by Google INDEX RERUM. Audegarius, Abbas Juncell. Prarcepto- rum Monafterio fuo conceflbrum confirmationem obtinet ab Odone R. 4jy. e. Audegarius Vicec. beneficus Monafte- - rio JecfàJ. feu Guixal. 633- b. Audefindus , Epifc. Helen. intereft Sy- nodo Trec. 168. a. Audgerius , Epifc. Lutov. intereft Sy- nodo Juncar. jn. c. S. Audoéni corpus è Prancia in Nor- manniam transfertur. 88. b. è Con- datenfî oppido Rotomagum repor- tatur. 131. d. ejufd. Sanâi Reli- quix ex Abbaria Crucis S. Audoéni Parifios tranflatx & juxta artus S. Germani honorificè collocatx. %%6. b. S. Audoéni Mon. Rot. à Richardo D. Norm. inftauratur. n. b. S. Audoenus Privilegiô benemeritut de Corbeienfî Mon. 453. e. S. Audomari caftrum igne confumi- tur. 73. b. S. Audomarus Epifc. Privilegiô bene- meritus de Corbeienfi Mon. 493. e. Avenes villa Monafterio S. Cucuph. confirmatur à Lothario R. 657. e. Avenionenfîs Eccl. Prxcepta obtinet à Ludovico Imper. «83. b. e. 684. b. 685. a. 686. e. Epifcopi , Ful- cherius, Remigius. Avernesheim vula Monafterio S. Maximini Trev. confîrmatur à Ca- rolo Simpl. 514. e. Augerius à quo alodem acquifivit Rai- mundus I Com. Ruten. 72$. a. Augienfe Mon. Erichingam curtem obtinet à Carolo Cr. cujus annuam commémora tionem inftituit. 114* d. e. Auguftodun.. Ecclefia Prxcepta obti- net, à Bofone R. Prov. «70. b. à Car- lomanno R. 430. b. ab Odone R. 456. d. ipfius pofleffiones confir- mantur à Joh. X P. 214. A. Epif- copi , Adalgarius , Heriveus, S. Leodegarius , Walo. V. ^Eduenfis. Eccl. Auguftus : hoc titulo ufiis Lothariui poft filii coronationem. 6tf. e. n. S. Aviti Mon. Ecclefia: Àurelian. confîrmatur à Ludovico R. 660. d. De Aulafio alod. a Raimundo I Com. Ruten. legatur. 727. c. De Avocio alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 72$. e. Aureliacus villa fratribus Ecclefia; Pa- rif. confîrmatur à Lothario R. 643. d- Aurelianenfès Ecclefîam in honore S. Ebrulfi conftruunt : S. Ebre- mundi Ab. Utic. ofla obtinenu 1 y. c. d. Aurelianenfis Comitatus datur Ingel- gerio. 28. b. Aurelianenfis Eccl. Prxcepta obtinet , à Carlomanno R. 419. c. 431. a. à Ludovico K.660. b. 661 . c. Chartam ab Hugone D. Franc. 733. refti- tutionem fcilicet Abbatix S. Jo- hannis. 273. n. 733. ipfius Prxcepta feu Privilégia circa eligendos fibi Pontifices , utraque authoritate fir- mata , cum multis libris ac tefta- mentis incendio Normannor. exufta. 431. b. c Bafilica ipfius à Nor- mannis concremata. c. locus fpeciali ac divina benedictione , per manûs fcilicet Domini apparitio- nem, confecratus. 431. e. Epifco- pi, Agius, Arnulfus, De&mus, Raino, Walterius. Aurelianenfis pagus à Norm. vaôa- Tome IX. tur. iy. b. c. Aurelianenfis urbs : ibi induditur Ca- rolus frater Lotharii R. y 6. d. Àureliani : eô defertur corpus S. Be- nedicti, 143. d. eo in carcerem relegatur Carolus ab Hugone Cap. 18. c. cum Agnete uxore fua. 12. a. Aurelianus, Archiep. Lugd. intereft Synodis, Trec i6y. d.MantaL cui fubfcribit. 3oy. b. Cabilon. 19. d. 313. calteri Cabilon. 317. b. Con- ventui Valentino. 315. c firmat (èntentiam lataxn in Girbertum Ne- mauf. Ep. 169. d. fubjeftionis Mo- nafterioram Nantoad. & Saviniac. confirmationem obtinet à Ludovico B. 412. c. ob inconfùltam Geilo- nis ordinationem culpatus apud Steph. P. 423. n. b. fubfcribit Pri- vilegiô Monafterii Trenorc. 313. c. varia obtinet pro Ecclefia fua à Ludovico R. Prov. 674. c 813 Aymo Ab. Vizeliac. V. Aimo. Aynardus GlofTarium Latinum offert Monafterio S. Apri. 96. a. Aytiacus villa Alonachis S. Ger- mani AutifT. confîrmatur à Carolo Cr. 3 13. a. Aziacus , villa in p. Piâav. Monaf- terio Trenorc. conceditur , à Carolo Simpl. $24. e. à Ludovico Tranf- mar. 594. a. B Ty Ab a ni- vi 11 a permutatur à Jj Mon. S. Apri. 141. b. varia ibi Mon. S. Manfueti confirmantur ab Othone I Imper. 38^. c. Babianus villa. V. Baianus. Babodium villa Monafterio S. Eligii Noviom. confirma tur à Lothario R. 6n. c. Barceroth villa Monafterio Elnon. confirmatur à Carolo Simpl. 474. h. Aurelius, Epifc. Ucetienfis, intereft Baculo utebantur Antiqui pro tradi- "ynodo Portuenfî. 318. a. _ tionum inftrumento^ 123. a. iliacenfè Mon. à S. Gerar ' Auriliacenfè Mon. à S. Gerardo conf- truitur. 144. b. 478. c Prxceptum ere&onis obtinet à Carolo Simpl. 478. b. reformatur ab Aimardo Cluniac. 21. d. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 724. c. 728. b. Abbas , Adalgarius. Aurilocum villa re cum immuni tate Monafterio Caunenfi confirmatur à Carolo Simpl. J03. e. Aurofalla, uxorElix, in captivita- tem ducitur : reverfâ bona viri fui récupérât. 2. c d. Auronis al. Auroris manfiis Monaf- terio S. Apri refUtuitur à Carolo Cr. 341. a. à Gauzlino Epifc. Tull. reftitutus confirmatur eid. Mon. ab Othone I. 380. d. 3^0. e. Aufindus , Epifc. Helen. Theodardum confècrat Archiep. Narbon. n(. e. Aufonenfîs Eccl. Prxceptum obtinet ab Odone R. 446. d. Epifc. Gau- demarus. Auftorgius aliqua tenens à Raimundo I Com. Ruten. 7x6. d. Auftrafia vaftatur à Normannis. 143; a. ab Hungaris. $2. b. Auterannus , Arch. Vienn. intereft Sy- nodo Trec. 167. d. firmat (ènten- tiam latam in Girbertum Nemauf. Ep. 169. d. Autbertus: ab eo quamdam proprie- tatem acquifivit Hugo R. Ital. 690. e. Auriffiodorenfîs Eccl. Prxcepta obti- net à Carolo Simpl. 487. a. 495. a. Epifc. Chriftianus, Herifridus. Autiffiodorenfis pagus à Norm. vaf- tatur. 132. d. Autiffiodori fuburbia à Norm. incen- duntur. 84. d. Autiffiodorum : ibi fèpelitur Hugo Abbas. 1 37. n. inde Turonos reve- hitur corpus S. Martini. 28. d. ibi moritur Rodulfus Fr. R. 34. b. 44. a. j2. a. Autunnava Cella Monafterio Montis- maj. confirmatur à Conrado R. Burg. Transi. 700. d. Axona fl. ibi Dani vincuntur ab O- done R. 48. b. 72. b. ibi pereunt plurimi Germani. 11. b. 44. e. ibi czditur & périt exercitus Othonis II Imper. i3. a. 39. a. 81. d. ibi deletur Otho II Imper. $4. c Aymericus aliquo donatur à Raimundo I Com. Ruten. 726, c 728. c* V. Aimericus. Badilo , Archid. & £dituus Turon; intereft judicto ignis. 325. b. Badincurt villa Monafterio S. Eligii Noviom. confirmatur à Loth. tfj4. c. Bagniles , villa in p. Carcaff. Abba- tiae Craff. confirmatur à Carolo Simpl. 477. c. jo6. b. Baianus vel Babianus villa, immu- nitate donata , Monafterio Caunenfi confirmatur à Carolo Simpl. $03* e. Baillivo Cellula Ecclefia: Paterniac. confirmatur à Conrado R. Burg. Transi. 699. c Bain-villae Cella ab Àrnufto quo- dam Milite tradita ea iege , ut quidam Fratres ibi Domino defervi- rent, Monafterio S. Apri Tull. confirmatur ab Othone I. 391. C Bajoarix Nobilitas unde defcendit. Baioarii fè fùbdunt Ludovico Germi R. $<. d. cxduntur ab Hungaris. 63. b. Baiocx : ibicapitur Ludo viens Tranfm. à Normannis. 17. b. 24. a. 35. a. Baiocenfis urbs à Rollone capitur» 11. d. à Normannis vaftatur & evertitur. 46. a. 15;. c. datur Hu- goni M. à Ludovico Tranfm. 13.C. Baionis-villa , v. in Com. Scarpon. Sanâimonialibus S. Pétri Mett. confirmatur ab Othone I. 386. c. Bais villa Monachis Vedaft. confir- matur ab Odone R. 452. c. Balagaria vallis Monafterio Cuxan. conceditur & confirmatur à Ludo- vico Tranfm. y 88. d. Bakantia, villa in Com. Oxim. Mo- nafterio Utic. confirmatur à Ca- rolo Simpl. 489. c. Baldemarus, Abb. Caun.campi cujuf- dam in p. Filinenfi compara tor. Baldericus fubltituitur Ratherio Epifc. Leod. 38. e. 94. a. moritur. 94» b. Baldricus, Epifc. Trajeâ. fubfcribit Pafto Bonnenfi. 323. d. Baldricus fidelis Prxceptum , feu con- firmationem cuiufdam permutatio- nis inter fë & Geilonem Ep. Lin- gon. faftx, obtinet à Carlomanno R. 423. b. c. Balduinus I , Odoacri filius , Ferreus diâus , Flandrix Cornes , fundatot Capellx S. Donatiani Brug. 729. e. moritur. 70. d. 82. e. ejus corpuj Vuuuu Digitized by Google Si4 in Mon. Sith. fepelitur; ejus cor & inteftina in Blandin. Mon. 70» d, Balduinus II , Balduini I filius , Cal- vus didus , Flandrix Cornes , uxo- rem duch Ethelwindam filiam fi- lix Elfredi Angl. R. nafterio Elnon. confirmatur à Ca- rolo Simpl. 474. a. in beneficium Roberto Abb. datur à Fratribus S. Amandi. joi. c. n. b. Barnardus , Abb. S.Mauricii , alterca- tionem habet cum Ariberto Ab. Romanenfi , lite cadit in Synodo Vienn. 310. e. n. Barnarius , Epifc. Gradation, intereft Synodo Trec. 167. e. tannât fen- tentiam latam in Girbertum Ne- mauf. Ep. 170. a. V. Bern. Barnoinus , Arch. Vienn. Monafterio S. Theuderii Privilegium obtinet à Formofo P. 101. b. & Prxceptum à Ludovico R. Prov. 679. b. d. V. Bernoinus. Barnwilla, villa Abbatiolx Salonx , Monachis Dionyfianis redditur i Zuendeboldo Loth. R. 377» c « Barrum, caft. in confinio Lothar. & Campanix , à Frederico conftruitur. 67. n. Lingonenfi Eccl. confirma- tur ab Odone R. 449. c. S. Bartholomxi Eccl. in Narbonenfi p. Stephano cuidam fideli datur à Carolo Simpl. 48). e. S. Bartholomxi Eccl. Parif. ipfîus finis : hic depofitx Reliquix S. Ma- glorii : ibi Monachi loco Canoni- corum pofiti ab Hugone Cap. 644. - n. c. V. S. Maglurii Mon. S. Bartholomxi Mon. prope Remos à B. Remigio conftïtutum : ibi ve- nerabilis Confeffor Theodoricus re- quieicit : Alberonis Rem. Arch. cura in priftini ordinis dignitatem reportarum. 635. a. b. Abbas pri- mus S. Theodoricus. V. Mon. S. Theoderici. Bafchara, villa in Com. Bifuld. Ec- clefix Gerund. conceditur à Carolo Cr. 357. b. fub tuitione fufeipitur à Carlomanno R. 414. d. eidem Eccl. conceditur à Carolo Simpl. 476. b. & confirmatur. 5; 7. a. Bafilica-curtis , villa Monafterii S. Re- migii Rem. in immunitate confir- matur à Ludovico Tranfm. 610. d. immunitate donatur à Lothario R. 618. a. Bafilica villa Ecclefix Aurelian. con- firmatur, à Carlomanno R. 431. c. à Ludovico R. 660. e. Bafiu filva : ibi Carlomannus inter venandum vulneratur. 71. c. ubi verè fita. 438. n. b. Bafbinus dono benemerirus de Mon. Utic. 489. c. S. Bafoli corpus requiefeit in Mon. lui nominis in vico Virziaco. 619. c. metu Hungarorum Remos de- ferrur. nji d. S. Bafoli Mon, ab Hungaris diripitur. itf. A. e. opéra & ftudîo Artaldî Arch. R. reftauratum : eô Monachi expulfis Clericis revocari. 619. c. Prseceptum confirmationis obtinet à Lothario R. 61 9- b. Abbas , Odeleus. Bafonis-curtîs villa Sanâimonialibus S. Pétri Mett. confirma mr ab O- thone I. 386. d. Baterius Cornes Placito apud Varen- nas intereft. 664. a. Bathet Norm. Turonos & Ëccleficm S. Martini comburit. 3 1. b. S. Eathildis Reg. Privilegio beneme- rita de Mon. Corbeienfi. 494, b. Barua invaditur à Norm. 109. d. Se incenditur 41. b. 70. e. tota. i^o. c. S. Baudelii corporis pars przeipua datur Monachis Saxiacenfibus. ni. a. S. Bauderii Eccl. in Com. Petralar, pertinens ad Mon. Rod. immuni- tate' donatur à Ludovico Tranfm. 604. e. S. Baudilii Eccl. Mon. Rod. confir- matur à Lothario R. 648. e. S. Baudilii Eccl. prope Uceriatn, à S. Firmino ejufd. civ. Paftore conA truâa , ubi & ejufl. Sanâi corpus humamr , Ecclefix Ucetienfi refti- tuitur à Ludovico R. Prov. 678. c* S. Baudilii Mon. NemauC diratur à Raimundo I Com. Ruten. ?tf. a» S. Bavonis Mon. fuper fl. ScaWim, antiquitus Ganda vocatum, à Lo- thario R. obtinet Prxcepta , con- firmationis. 615. d. regix tutelx. «19. d. Abbas , Womarus. V. S. Pétri Gand. Beatrix, filia Hugonis M. mibit Fre- derico Mofellanorum D. 67. a. n» de filio (ho Adalberone ehgendo in Epifc. Mett. hborat. 130. a* procurât pacem inter Primates Germ. 150. b. eçiftoVas acciçît, ab AdaVberone Arch. Rem. rîi. b. c. à Gerberto. 186. b. Beericurtis villa Monafterio S. Eli- gii Noviom. confirmatur à Lotha- rio R. 654. c. Bego, Adeleidis genitricis Caroli S. proavus , reftaurator Foflatenfis Mon. jji. e. Beguzano , v. in Com. Bifiild. Mo- nafterio Rivipul. confirmatur i Lo- thario R. 650. a. Beliacus villa Ecclefix Lugd. confir- matur à Ludovico R. Prov. 674. e. V. Belliniacus. Beliniacus, villa lublata & Comita- tui adjunâa, Ecclefix Auguftod. à Ludovico B. reftituitur ea lege» ut Canonicorum numéros augeatur. 41;. c. d. eidem confirmatur à Bofbne R. Prov. 670. c. data ab Adalgario Epilc. 7x7. e. Bellanavis villa, donum GuntramtA R. Canonicis S. Marcelli Cabil. confirmatur à Carolo Cr. ^7. c. Bella-Sylva villa Floriacenfi Mon. confirmatur à Carolo Simpl. 488a c. Bellilocenfe Mon. à Rodulpho Arch. Bitur. conftruâum. 416. e. Pne- cepta obtinet , à Carlomanno R. 416. d. ab Odone R. 441. h. di- tatur à Raimundo I Com. Ruren. 714. c. d. ipfi attribuenda Ecclefia S. Medardi, duello prxmiifb, de- cernitur. 729. b. c. Abbas, Ga- rulfus. Belliniacus villa Ecclefix Lugd. con- firmatur à Carolo Cr, 3 jy. e. V» Beliacus. Digitized by Google INDEX REKUM Bellonis-villa Floriac. Monafterio con- firmatur à Carolo Simpl. 488. c. De Bello pogio alod. legatur à Rai* mundo I Corn. Ruten. 726. c. Belloria alod. Canonicis S. Hilarii Piâ. confirmatur , ab Odone R. 4fo. e. à Ludovico Tranfm. 593. c. Bellovacum : eb afpôrtatur corpus S. Vedafti. 8). b. ut. d. à Norman- nis deftruitur. 153. d. Bellov. Epif» copi , Hildegarius , Honorât!». Bellum Campum Cella Ecclefîz Au* relian. confirmatur à Ludovico R» 660. d, Belmont Capella Stivagienfi Mon. conceditur à Ricarde Augufta. 661. d. Belvacus , villa immunitate donata , Mon. S. Martini Turon. confir- matur à Carolo S. 497. b. 545. c. per feduâionem Marciaco mutata a Canonicis S. Martini. 511. c. fub defenfione fufcipitur à Rodulfo R. Ç7j. a. fienaciacus villa Fratribus S. Hilarii Piâ. confirmatur à Ludovico Tranf. Benediâio offerenda more fblito eî qui prxfit Monafterio. 51 j. a. bene* diâio Archiepifcopi ab Abbate eleâo requirenda. 703. c. 704. a. S. Benediâi Abbatiola infra caftrum Tur. immunitate donata, Canoni- cis S. Martini Tur. confirmatur à Rodulfo R. 374. d. modo ignota. n. S. Benediâi Ecclefia conftruitur in villa Patriciaco. 141. d. S. Benediâi Caftrenfe Mon. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 726. a. S. Benediâi Floriacenfe Mon. V» Flo- riac. S. Benediâi Régula viget in Monaf-- teriis induftria Rodulfi R. Fr. 7. e. ejufd. conftitutio in ordinando Abb. fervanda prxfcribitur. 694. a. S. Benediâi vexillum fumptum ex Monafterio Salenfi przdones fugat. 141. b. S. Benediâus, Pater & Dux Mofta- chorum , corpore requiefcit in Mon. Floriac. 14». n. 143. b. 220» c. 212. b. 631. b. c. <6o. a. ipfius corpus in Mon. Floriac. humatum effe manifeftiflima confiât veritate. 17». b. S. Benediâi corpus è Flo- riaco Aurelianos devehitur & in Ecclefia S. Aniani collocatur. 1434 c. S. Benediâus Rainaldum Norm. R. qui Monafterium Floriac. in va* ferat , baculo percutit , mortemque ei minatur. tj8. c. Giflolfùm ftc net in fomnis ut Normannos per- fequatur. 143. e. pugnans cernitur contra Normannos. 108. a. ejus re- liquiae deferuntur in villam Patri- ciacum. 14t. d. Benediâus , - Abbas S. Hilarii in p. Carcaff. villam obtinet à Rodgario Com. 73 6. a. bonorum fui Mon. confirmationem obtinet à Benediâo VII P. 249. c. Benediâus , Epifc. Forojul. intereft Synodo Juncar. 311. c. & Synodo Fontis -coopéra. 311. c. Benediâus , Monachus Salenfis , prx- ficstur prxdio , quod vocabaturCa- put Cervium. 141. a. Benediâus IV Papa fit. 10. n. ad plures fcribit de reftituendo Ar- grino Lingon. Ep. 211. xiz. mo- ritur. 20. n. Benediâus VI P. Monafterii S. Cx* ciliar Montis-ferrati Privilégia con- firmât. 141. b. Monafterii Vizeliac. 142. b. Monafterii Rodenfis. 24t. d. Benediâus VII P. Monafterio Vizr- liac. Privilegium concedit 245. a. Maiolo Cluniac. donat infùlam Le- rin. cum Monafterio Arluco. 245. c. confirmât poffefliones & Privi- légia Monafterii Rod. 246. Parifîen- fis Ecclefix Privilégia confirmât. 247. Monafterii S» Walarici pof- feffiones & immunitatem confirmât. 248. d* in Italiam evocat Othonem II Imper. 81. e. Monafterii S. Hi- larii in p. Carcaff. bona confirmât» *49. c Bénéficia quomodo more precario conferenda. 720. d. Beneficiorutn poffeflores nonarum & decimarum folutioni adftringuntur. 48 y. e. Beneficiario jure & ufu fruâuario res tenendx reftimuntur. 454. b. Be- neficii reftitutio. 66 1. a. Beneficii poft mortem reverfio. 503. a. Beneficium collatum. «33. e. 634. a. Beneficium ufu fruâuario & bene- ficiario jure tenendum datur ab Odone R. 446. a. in Beneficium data Abbatia. 503. b. Militi 735. c. in Beneficium Abbatia: laïcis ho- minibus peffimo exemplo conceflae. 579. n. in Beneficium Ducatus datur à Rege. 8 r. e. in Beneficium Laïco datum Monafterium. 698. d. in Beneficium ne dentur res Mo- nafterii vetatur. 699. a. in Benefi- cium res datas. 338. e. 446. a. 502. c. n. b. 316. b. c. 53$. b. 549* e. f5 1. b. 564.0» {81. c. 66$. c. 722. b. e. Beneventus Prefbyterde Albienfi Eccl. dono benemeretur. 550. n. Benevivere , alod. in p. Bergit. Mo- nafterio Rivipul. confirmatur à Lo- thario R. 651. b. S. Benigni Divion. Monafterium Prz- cepta obtinet, à Carolo Cr. 335. à Rodulfo R. 169. t. Ecclefia: Lin* gon. confirmatur ab Odone R. 449. b. rébus auâum ab Atila Co- mitifla. 495. n. Abbates, Haie* nardus, Willelmus. S. Benignus egregius Martyr in caftfo Divione quiefcit. 335. b. ipfius corpus Lingonas defertur timoré Norman. 61. d. Benno fit Epifcopus Mett. 89. c Benfentianus, villa in Com. Vafio- nenfi, Monafterio S. Martini Au- guftod. confirmatur à Rodulfo R. 364. a. Bentio Cornes dono benemeritus de Cran". Mon. 506. c. Benzo, Dervenlïs nequiflimus Abbas , deturbatur. 7. d. Bera , Abbas S. Aniani in dicec. Narb. immunitatem Monafterii fui obti- net à Carolo S. 481. d. Beraldus , Monachus Befu. à Nor- mannis jugulatur. 20. b. S. Bercharius M. in Dervenfi S. Pé- tri Mon. corpore requiefcit. 642. a. ipfius offa à Monachis Derv. deferuntur ad ripas Araris. 7. a. b. 679. n. ad locum fuum refe- runtur. 7. c. Befeius villa Monachis S. Medardi Suefl*. confertur à Ludovico B. 416. c. Berengarius Brito à Normannis ex-: ditur. 92. a. jubetur à Joh. XIII P. fûb pœna excommunicaâonis parère Archiepilcopo Tur. 238. c» 8if Berengarius Cornes apud Carolum S» precibus favet Fulrado Cccnobitx» 5 16. e. Hariftallienfi Placito inte- reft. 526. c. Berengarius * Cornes Baioc. à Rol- lone interimitur. 11. d. Berengarius, Epifc. Maffil. apud Ca » lomannum R. precibus favet Mo» - nafterio S. Viâoris. 432. b. inter- eft Concilio Portenfi. 117. c. Berengarius, Epifc. Virdun. Monachct introducit in Mon. S. Vitoni , puU fis Clericis. 67. a. 93. c. pofTef- fionum ejufd. Mon. confirmatio- nem obtinet ab Othone I. 383. c. eidem à Joh. XIII P. Privilegium obtinet. 238. d. moritur. 94. b. Berengarius fidelis , filius Aimonis , Bonetro deprecator apud Ludovi* cum Imp. 688. a. Berengarius fidelis Rodulfi R. à quo res in beneficium habebat, apud ipfùm precibus favet S. Martino AduenS. 564. b. Berengarius I, Rex Italix fit ex Duce Forojul. 61. b. de regno Italix contendit cum Widone. 48. a. b. ■ 72. a. fôlus regno Italix potitur t quafdam res reddit Ecclefix S. Mar* tini Turon. 49. b. ab Hungaris vincitur. 49» d. ex Italia pellitur a Ludovico. 63. b. Ludovicum ca- pit Veronx. 63. d. Imperator favet Richario à Clero eleâo Tungr. Ep» 215. d. 216. c. occiditur. 64. d. Berengarius II , Rex Italix coronatur Papix. 9). b. Berengarius Vicecomes firmat fënten- tiam latam in Girbertum NemauC Èp. 170. a. Bergx, locus in Flandria: ibi à Bal* duino C. Ecclefia conftruitur, Ca- honici inftituuntur , 8c collocatur corpus S. Winnoci. 74. e. eo tranA fertur corpus S. Winnoci. 134. c. Bergamum capitur ab Arnulfo R. 48, d. 75. a. 362. c. Berhardus Primicerius donis beneme- ritus de Mon. Buxer. 388. a. Berich Norm. Turonos & Ecclefiam S. Martini fuccendit. 32. b. Bernacrus Scabinus , judex in caufà Abbatix S. ServatiiTraieâ. 342. b. Bernacus villa Monachis S. Germani AutifT. à Carolo Calvo profepultura Lotharii filii fiii Abb. concelTa. 436. b. confirmatur , à Carolo Cr. • 333. ç. à Carlomanno R. 436. b. Bernardus, Abbas Pfalmod. Prxceptum Caroli S» confirmari obtinet à Narbon. Com. 508. n. b. Bernardus, Archiep. Tolof. intereft Concilio Portenfi. 117. c. Bernardus Cornes ad Synodum Trec» venire jubetur à Joh. VIII P. 171» e. Bernardus.C. Belvac. apud Ludovicum tranfmar. Ecclefix Auguftod. de» Srecator. 384. c. apud ÎEduam civ. iegi adftans votis favet Humberto Abb. S. Martini Auguftod. 606. c. Bernardus , C. Bifuld. patri fuo Olibx Cabretz fuccedit. 69. d. Bernardus , C. de Reteft , Remos ob- fidet cum Ludovico Tranfm. 66. c. Bernardus , C. Silvaneâ. Richardum puerum fub fua tutela fufcipit. 13. Bernardus Danus Haigrodum evocat in Normanhiam. 12. d. 13» c. qua arte utitur ad decipiendum Ludo- vicum Tranfm. 14. Bernardus , Epifc. Alb. variis donarur à Raimundo I Com. Ruten. 723. d. Digitized by Google INDEX RERUM. Bernardus fidelis , Ambertx curtîs in p. Lugd. acquifîtor. J91. a. Am- bertam Abbatiam jure hscreditario poflîdendam obtinet à Ludovico R. Prov. 6Bi. a. b. Bernardus , filius Humberti , alod. do- natur à Raimundo I Com, Ruten. 718. «. Bernardus, filius Rodgarii C non- dum latice Baptifinatis confècratus , confentit donationi à pâtre hâx Mon, S. Hilarii Carcaff. 73 j. e. 7J6. a. Bernardus, filius Rotgerii aliquo do- natur à Raimundo I Com. Ruten, 7*î. c. Bernardus Marchio benemeritus de Ecclelîa Barcinon. 410. c. Bernardus , Marchio Gothix & Co- rnes Arvern. de Regno benemeri- tus : gefta ipfîus & mors iaudan» tur à Carolo Cr. 349. b. Bernardus ^ Marchio Gothiz fêu Go- thorum Princeps , Monachorum Saxiacenfîum partem corporis S. Baudelii petentium poftulationi an- nuit m. d. à Joh. VUI P. mo- «etur ut Frotario Arch. Bituric adirum permittat ad fiiam fedem, «64, e. in Synodo Trecenfi excom- municatur. joj. d. Bernardus , mantus Adelaidis , Tariii donatur â Raimundo I Com. Ruten. 7zf. e, 71,7. b. c. Bernardus , maritus Stevena*, caufa ca- dit in duello peraâo occalîone Ec- clefia; S. Martini. 719. b. c. Bernardus , Monachus Auriliac. Epif- tolam accipit à Gerberto. 179» c. Bernardus , Vaflalus Ermengardis Reg. invafbr Cellat Balmar guerpitionem facit in Placito apud Varennas. «3. d. 664. a. Bernardus, Vaflalus Hugonis C. qua> dam in Domni Apn villa obtinet â Ludovico Germ. R. 373. b. c. Bernardus, Vicecomes Cernt. przfens dedicaàoni Bafilicar novas Cuxan. 611. n. Bernardus, vir pmdentiflïmus , confilio fàvet Fratribus Compend. Cœnobii apud Ludovicum Tranlin. 587. d. Bernarius, Epifc. Gratianop. ftbfcribit ■Synodo Marnai. 305. c V. Barn. _ Berneia villa Monachis VedafUnis confirmatur ab Odone R. 4f*. e. Bernella villa Monachis Vedaftinis confirmatur ab Odone R. 4fi. d. Bernerius , Levita & Decanus Mon. S. Martini Turon. nomine congre- gationis lux precariam donationem facit Hugoni M. Abbati & Ha- duidi coniugi ejus. 711. a. Bernenis,Abbas Humolar. Privilegium obtinet à Joh. XII P. 134. c. con- firmationem obtinet à Lothario R. 611. d. terram à Gerberga Reg. 4il n. f. ééf. b. fierno , Abbas Gigniac. & fundator. 7). c. n. Privilegium obtinet à Formofo P. 7J» n. 103. b. Balmam Cellam & quafd. villas obtinet à Rodulfo R. Burg. 691. c. Balmar reltitutionem obtinet ab Ermen- garde Reg. 66). d. à Willelmo rr. accipit Cluniacum. 43. e. ex dono Avse Comit. 73. c. per ma- nus ipfius Cluniac. Mon. conftruc- tum. 73. c. 190. d, fit Abbas Clu- niac. zi. b. fepuhuram fibi elegit in Cluniac. Mon. 719. b. ipfius Teftamentum. 718. c. moritur. 21. c. 50. a. n. primus Abbas Do- lenûs obit, 89, c. Berno Epifc. epiftolam accipit à Joh. X 1'. de Monafterio Cluniac. 117. b. de Cluniacenfibus fcriptura faâa benemeritus. 577. b. Berno , Epifc. Catalaun. intereft Sy- nodo Trec. 467. e. firmat fenten- tiam latam in Girbertum Nemauf. Ep. 169. d. Privilegium Monaf- terii Trenorc. roborat. 181. Bernoilus villa Monachis S. Medardi Sueff. confertur i Ludovico B. 41 6. d. Bernoinus , Bernuinus, Archiep, Vien. intereft Synodo Cabilon. 10. d. fubfcribit Privilegio Monafterii Ca- riloc. 313. c. intereft Conventui Valenuno. 31*. c. V. Barnoinus. Bernuinus fit Epifc. Virdun, 64. a* moritur. 64. n. Bero Epifc. prarfens judicio à Con- rado R. Burg. lato m gratiam Clu- niacenfium. 697. a. Berfiacus vel Berziacus Mon. S. Me- dardi Sueff. confertur à Ludovico Balbo. 416. c. confirmatur ab O- done R, 461. a. Berta, Abbatifla Humolar. rogatDeum, ut fibi revelare dignerur corpus S. Hunegundis. $1. e. Berta, Abb. S. Mari* Sueff. dono benemerita de Clericis S. Pétri Eccl. J79. e. iifdem deprecatrix apud Rodulfum R. 580. a. ejus anniverfaria dies à prardicbs cele- branda. ?8o. a. Berta , filia Burchardi D. nubit Ro- dulfo Burgundiz R. 8p. a. Pater» niacenfe Mon. condit , dotât & Maiolo Abb. Committit. 667. de Paterniac. Ecclefia benemerita. 699- b. Berta , filia Lotharii R. Loth. & Bertradz , uxor primo Theobaldi C Arelat. deinde Adalberti Tuf- , ci* C moritur. 105. c ejus Epi- taphium. 105. a. ejus memoriale in Mon* S, Pétri 'tenu. 690. a. Berta , uxor Gerardi , Monafterium Vizeliac. conftruxit cum marito. 176. d. Berta , uxor Odonis C apud Lotha- rium R. avunculum fuum depre- catrix Monafterio S. Pétri Carnou 61$. b. Berta, uxor Sirici, donis benemerita de Mon. Buxer. 388. c Bertana five Berta , uxor Raimundi I Com. Ruten. variis donatur à ma- rito. 7if. a. 7x7. b. Bertefridus, Epifc. Ambian. Privile- gio benemeritus de Corbeienfi Mon. 4>3.. e *. S. Bertini Ecclefia: ibi fepeliuntur, Adalolius Cornes & Abbas. 78. a. Balduinus C. Fl. 79. d. Bertrada Regina cum Pippino marito fundatrix rrumienfis Mon. 400. b. Î48. b. Bertron villa Fratribus S. Radegun- dis Piâ. 8c S. Crucis ancillis con- ceditur à Ludovico B. 405. b. S. Bertulfi Ab. Rentic. corpus Bo- noniam transfertur. 133. d. Bertulfus , Archiep. Trevir. fe viriliter opponit conceflioni Pallii faâx Wa- loni Mett, Ep. 57. c Walonem monet ut PaUium deponat. 113. n. contra Normannos dimicans fàu- ciatus fugit, moritur. 58. d. Befiia: ejus loci defcriptio. 19. a, finis. 1$$. d. ibi à Duce Amalga- rio conditur Monafterium fiib Ré- gula S. Columbani. 19% b. Lingo- nenfi Eccl. confirmatur ab Odone R. 449. c. à Normannis deftrutnu; ijj. e. Befuenfes Mon. à Norm. occiàontur. to. b. Betto Monachus & PraepoC S. Co- lumbat murorum Monafterii funda- menta jacit. 40. c 86. b. fit Epifc. Autiff. moritur. 40. d« o BlaadinieflQ i Digitized by Google INDEX Blandinienfe Mon. à B. Amando conf- trudum. 607. c. ibi cor & inteftina Balduini Ferrei fèpeliuntur. 70. d. ibi fepelitur Balduinus Cal vus. 7Î* d. ejedis Clericis reformatur. 154. a. eo transferuntuf corpora SS. Wandregrfîli , Anlberà & Vulfranni. if 4. 108. n. Prxcepta obtinet, à Ludovico Tranfimr. 607. b. à Lo- thario R. 61$. b. ibi uxor Wïc- manni, filia fcilicet Arnulfi Mar- chifi, fepulta. 6*8. c. ibi fepelitur Arnulfus I Fl. -Cornes. 79. e. Ab- bates, Gerardus, Womarus. Blandinienfes Monachi epiftolam ac- cipiunt à Gerberto. 175. b. Blandonis curtis, Monafterio S. Apri reftituta , confirmatur ab Othone I. 38t. a. 391* a. Blandulfi curtis , villz in p. Ambian. donatio Compendienfî Cœnobio pro anniverfario fuo à Ludovico B. fada, renovatur à Carolo S. $33. d. Blanedas villa: ibi conftruitur Ec- clefia in honore S. Juliani. 87. a. Blangiacas fîlva Fratribus Elnon. aflignatur & confirmatur à Ludo- vico Tranfm. y 87. b. Blanziacenfis Capella , donum Ge- rardi Ep. Tull. Sjndimonialibus Buxer. confirmatur ab Othone I. 3B8. a. Blanziacus , villa in p. Stampenfî , Ecclefix S. Mauricii Tur. confir- matur à Carolo Cr. 35$. b. Blafo Curtus Camerarius. V. Balzo. Blenofcus villa , donum Leutbaldi , ' Cluniacenfibus Mon. confirmatur à Rodulfo R. Î77. a. Blefenfis fifcus: ibi à Theobaldo C fundatur Ccenob. S. Launomari. *4. RfRU M. Blefenfis mons datur Gerloni à Ca- rolo S. 76. a. Blefenfis pons à Normannis deftruitur. * ij. d. Blefenfium Corn, genealogia. 76. c. Blididradà nobilis fem. ab ipfa pre- caria fada in Bladenaco de rébus S. Stephani. 389. c. Blidulphus Scabinus , judex in caufa S. Servatii Trajed. 541. b* Bligardis fem. munifica in Ecclefiam Nemauf. 706. b. d. 707. a. Blitgarius, Àbb. Trenorc. pofieffio- num confirmationem obtinet ab Odone R. 448. c. Doferam Ab- batiam Monafterio fuo confirmari obtinet à Ludovico R. Prov. 677* Blitheri - villa Monachîs S. Dionyfîi cohceditur à RobertoR. a. Boalfa , villa in p. Pinciacenfî , Mo- nafterio S. Germani à pratis con- ' cedifur à Carolo S. if 37- b. Boaria , locus in fuburbio Aurel. ubi vinex Monafterii Floriac. perva- ditur à làtellitibus Arnulfi Ep. Au- " rel. 14t. b. Bobienfes Monachi famé attenuantur. 27 t. b. Bobleni, vel Bodléni curtis Mona- - chis S. Michaelis in p. Vird. con- ceditur à Carolo S. jif . e. Boceti villa Monafterio Dol. apud Bi- turiges confertur ab Ebbone. 713» c. Bocorïis villa, v. in p. Scarm. Mo- nachis S. Michaelis in p. Vird. con- ceditur à Carolo S. f xj. d. Bodonis-Monafterium à Bodone Ep. ' ' Tull. fundarum & Ecclefix fux tra- ditum , deinde Araulfo Ep. à Lo- 1 Tome IX* 817 nafterii S. Pétri» U a. moritur. 65». e. S. Borthiani Ecclelîx res cum eiufd. Sandi corpore > Laudun. S. Vin- centio traditx à Didone Epifèopo Laud. 348. n. c. Bofo : inter ipfum & Othonem I prx- dii commutatio fada. 38;. c. Bofo Cornes fubfcribit Pado Bonnenfi. 314- a. Bofo Dux , frater Richildis uxoris Caroli Calvi , Cornes & Princeps Prov. Monafterio Trenorc. depre- cator apud Carolum Calvum 8t apud Ludovicum B. 4! 3. c. d. villa donatus à Carolo Imp. eam S. Ger- mant Autiffi, Fratribus concedit. 399. d. e. apud Ludovicum Bal- bum precibus fàvet Ecclefix Lugd. 41 i. c. à Joh. VlII P. filius adop- tivuscommendatur Carolo R. 173. e* Johannem VIII P. deducit Romani : ab eo commendatur Ludovico B. 17$. b. ipfius filiabus bona reftitui poftulat idem Papa. 176. a. à Joh. VIII P. invitatur ad auxilium im- . pendendum Monafterio Pultarienfî. 18}. d. 186. 187. poftmortem Lu- . dovici B. partem regni Lotharii offert Ludovico Germ. R. 41. d. Provincix jam Regulus à quibufd. . Francis defignatur fucceffor Ludo- ' vici B. 46. b. 70. c. Dux Tiri- . nenfis jam conftitutus , in Conventu Mantalçnfi Rex renunçiatur. 304. joj. 306. 669. b. ad ipfum Synodi legatio. joj. d. in Begem Bur- gundix ungitur ab Aureliano Arch. Lugd. 57. c. tyrannifat in Bur- . gundia. 46. c iyo. c. Rex Are- îat. à Ludovico & Carlomanno Regibus, filiis Ludovici B. infef- tatur. 46. b. 57. c. à prxdidis à regia dignitate deprimitur. 109. c. huic Tyranno obftitit Bernardus Co- . nies & Marchio. 349. b. Hincma- run Laudun. Ep. oculis privave- . rat. 70. b. Bofonis R. Prov. regni Epocha, ab ipfo Invocatio u(ur- pata , ipfius Cancellarii & Notarii. 669. a. b. Bofonis Diplomata. 669. & feqy. Çofo , Epilc. Agath. intereft Concilio Portuenfi. 117. c 318. a. De Bonotollo alod. cum EccLlegatur Bofo, filius Richardi D. Burg. frater thario R. injuftè ablatum , Eccle- fix Tull. reftituitur à Carolo S. jiî. b. Bodonis-villx Capella S. Defiderii , donum Gerardi Tull. Ep. Sancli- monialibus Buxer. confirmatur ab Othone I. 388. a. Boëmix Nobilitas unde descendit. 64. a. Bolienacus , villa in p. CarcafT. cum Ecclefîa S. Pauli & S. Anianx, Monafterio CrafT. confirmatur à Carolo S. fo6. b. Boliniacus , vtlla in p. Lugd. Clunia- cenfi Mon. conceditur à Conrado R. Burg. 696. c. Bolonia maritima : ibi recipitur Lu- dovicus Tranfm. à Principibus Fr. 6$* b. eo obviam proceditur Ludo- . vico ex Anglia redeunù. 78. d. V. Bononia. Bolonienfis pagus vel Com. in p. Lingon. unde fie diâus. 614. n. g. Bonxvallis prope Thoartium Abba- tifla : iplî reverfurum beneficium à Lothino R. conceffum Arberro Thoarcenfi Vicecom. (34. b. c. Bonx-vallis Monafterium iub protec- rione recipitur à Lothario R. 631. n. c. Bonafilia â pâtre fuo Borello inftitui- tur Abbatillk Monafterii S. Pétri. 1. De Bonaldo manfus legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 714. d. Bonart villa Monafterio Elnon. con- firmatur à Carolo S. 474. c. Bonettus fidelis Curtilum villam ob- tinet à Ludovico Imp. 688. b. Bonifàcii P. Lex anathematis contra invafores bonorum Eccl. 67 t. c. Bonifàcii P. Statutum pro Mauria- nenfi Eccl. 671. d. Bonifàcii villare in p. Alfac. Monaf- terio S. Gregorii in AKatia confir- /natur à Zuendcboldo Lotharingix R. 37<. d. Bonna à Normannis vaftatur. 58. c comburitur. 1 50. c. ibi Reges Hen- ricus & Carolus S. fœdus ineunt. 37. d. 64. c. 313. b. K.Bunna. S. Bonniti Ecclefia in Claipiaco , Mon. Infulx-Barb. conceditur à Conrado R. Burg. 703 à Raimundo I Cora. Ruten. 716. a. Bonolium Monafterio Refbac. donatur à Radulfo de Dragiaco. 15. e. Bononia : eo deferuntur corpora SS. Wandregifili & Anfberti. 108. d. n. eo transfertur .corpus S. Ber- tulfi. 133. d. inde corpora SS. Wan- dregifili , Anfberti & Vulfrannr Gandavum transferuntur. 108. n. c. if 4. V. Bolonia. Bonum omne à Chriftp., procedit. 109. d. Bar, alod. in Cerrit. Monafterio Ri- vipull. confirmatur à Lothario R. <5$o. e. De Bordas alod. cum Eccl. legatur; à Raimundo I Com. Ruten. 7x6. a. Borellus confilio favet immunitati- Rodenfis Monafterii. 604. b. Borellus Cornes dono benemeritus de Monafterio S. Cucuph. 6% 7, a. Borrellus, filius Sunîaxii C. Urgell. fuccedit Seniofredo in Comitatu Barcin. 69. c. ab ipfo Duce Go- thicx, venditio fada Ecclefix de Granoleriis. 634. n. b. Sarracenos Barcinone expellit. 69. e. filiam fuam Bonafiliam inftjtuit Abb, Mo-, Rodulfi R. villam Wafnau Gor- zienfibus reddere renuit : morbo , correptus eam reftituit. ixx. d. e» Vidoriacum Campanix caftrum ob-' , tinet. , 1 x8. a. Vidpriacum amittiti . illud recipit. 6f. b. Bofo , filius TheobaldiC. Cornes ipfé, frater Hugonh , apud Ludovicum? Imper, propinqumn deprecator , vet, Remigio, Avehion. "Ep. 685. e. Fulcherio ejufd. fedis Epifc. 685. - b. & Ecclefix Ayenion. 686. e. Bofb Miles Braiacenfem munitiuncu- laminvadit: çapirur à Rainaldo Ç, Sehon. 35. c d. 6m. n. d. Bofonis villa Monafterio. Floriac^ . confirmatur à Carolo S. 488. c. Botritius, villa in pVTervan. %x . portione Abbatix ab Huaçne Fr^ D. in ufus Monachorum 5. Richa- ; rii addita, iifdera confirmatur à Lo-r . thario R. 638. b. Boviniacum, villa Mon. Stabul. e6 defertur corpus S. Remacli. 114. a. Boum peftihîntia & .mbrtàlitas. S. d»y . ,fj. c pi. c : . . Bovo Abbas , S. -Remigii Monafte- rium condit in fùburbio Senon.illuQ . transfert corpus. S. Romanj, j j , X X X X $ Digitized by Google 8t8 INDEX RE RU M. Bovo , Epifc. Catalaun. Pontigone villa à forore Frederuna Reg. do- tiatus beneficiario jure poflîdenda. 555. b. fubfcribit rado Honnenfi. 313. d» confentit eleftioni Hugonis in Archiep. Rem, 6f. a. Boxa, villa in p. Redenfi, donum Acfredi C. Monafterio Craff. con- ' firmatur à Carolo S» $06. e. De Bracaco alod. à Raimundo I Com. Ruten. legatur. 7*7. a» Bracbantenlîum fines à Norm. vat tantur. 41. b. 46. c' 1 50. c. Braiacenfe Mon. in p. Senon. conf- truitur à Burchardo & Ildegarde ejus uxore Jf. c. én. b. hic col- locata corpora SS. Paterni & Pa- vacii. 6iz. b. Przceptum confirma- • donis pro Braiaco villa , dono Bur- chardi Militis, obtinet à Lothario R. 61t. b. ipfius Bafîlica incendirur à Rainardo C. «1*. n. d. reliquiz • SS. Paterni & Pavacii fenonas inde delatx, pofteà proprio loco refti- - tuuntur. 611. n. d. Braiacenlîs munitiuncula â Bofone Mi- lite invaditur, incendirur à Rai- naldo C. jf. C. d. 611. n. d. B raina caftrum ab Hugone M. au- • fertur Archiep. Rotom. • _ , . %t Caciacus \ villa in p. Belcirt» Mo« nafterio Trenorc. conceditur à Lu- dovico Tranfmar» 594. a. Caciacus, villa in p. Divion. ad primé vinifera » à Roberto Milite inva- ditur. 114* c « Cachiliacus villa Ecclelîz Ltigdun. confirmatur à Carolo Cr. 340. a. Cadabogius villaris olim poffeflbr in Corn. Gerund. j 57* b> Caderila villa , donum Bligardis fem. - Ecclefiz Nemaufenfi reftituitur. 706. e» Cadefniacus In p. Andeg. villa S. Martini Turon. fub defeniione fuf- cipirur à Rodulfo R. f7j. a. Cadmus feu Cabannas , villare in p. - Empurit. Stephano cuidam fideli datur à Carolo S> 484. b» Cadoltus, ex Mon. Augienfi Epifto- fut Novarienfis , frater Litttuardi p. Vercell. Erichingam curtem obtinet à Carolo Cr. ejus annuam commémora tionem inftituit apud Augienfes. 114. d. e. fimilem com- memorationem de fe ip(b fieri poû obitum prarcipit. *i y . b. Cadonnus villa Ecclefîe Aureliarl. confirmatur à Carlomanno R. do- natore. 431* & â Ludovico R. Fr. • 660. e. Caduliacus villa Ëcclefiz Lugd. con- firmatur à Ludovico R. Prov. 6js* a. CadurCenfis S. Sfephanl Ecclefia di- tatur à Raimundo I Corn. Ruten. 716. c. 7*7. b. c. d. e. 7*8. c« • Epifcopus, Frotérius. S. Cxciha Albienfis ditaruf à Rai» mundo I Com. Ruten. 7-.f. è. S» Cxcilix Cellula fuper fl. Duran» num , fubjeâa Monafterio Montis- olivi , fub defenfione fufcipirur ab Odone R. 44? • &* S. Cxcilix Ecclefia irt Rerga villa» Monafterio Rod. confirmatur à Lo- thario R* <45>- a. 5. Cxcilix Eccl. in Volvrr. Monaf- terio Cuxan. confirmatur i Lotha'- rio R. 6zi. Ct S. Cxcilix Mon. in dio»c. Urgel. Prxceptum obtinet à Carlomanno R. 41 j. e. Abbas, Edifredus. Cxfarius , Abbas Montis - ferrati , Pri- vilegiorum Monaflerii fin confir- ' mattonem obtinet à Benediâo VI P. 141. b. De Caganione caftellum legafur à Raimundo I Com. Ruten. 727. d. Cainontus, villa in p. Tolof. Mon. S. Hilarii Piâ. confirmatur à Lu- dovico Tranfiru 505* c. V* Cay» nandus. _ De Cairago S. Pétri & S. Gérard* Ecclefia ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. e. 717. a. Calcum , prxdiolum Monafteril Sta- bul. lue affligitur: eo defertur cor- pus S. Remacli. 114. a. Caldatis curtis , villa in Com. Geflev. Trenorcienfi Mon. conceditur a Ko- ■ fone R. Prov. 669. Califcus villa Ecclefiz Lugd confir- ' matur a Carolo Gr. 3 3^4 c. & à Ludovico R. Prov» £74. e» Califta villa cum immunitate Fratri- bus S. Martini Tur. confirmatur à Carolo S. jio. b. Callau mons : ibi fit bellum» 89. c. S» Callifti corpus à Rodulfo Ab. Ci- fon. conceditur Ecclefiz Rem. 47. b. n. Calmeliacenfe Mon. ditatum à nobili'- bus vins, Odilone C. Achideo Przfiile, Sylvio atque Truberto & Geilino C. Prxceptum confirmatio- • nis obtinet à Conrado R. Burg. 697. d. e. Abbas, Vulfaldus. Calneius villa Monafterio S. Eligii Noviom. confirmatur à Lothano R. «jj. c. 654. b. Calniacus villa Monachis S. Germani Autifl. confirmatur à Carolo Cr. 3 53. b. & à Carlomanno R. 436. a. Calny villa juflu Ludovici Tranfm. Fratribus Compend. Ccenobii refti- tuitur» j8f. c Calfto , Abbas Figiac. obit» 97» e. •Caltefia , villa in p. Bitunc. Ecclefiz Aurelian. reftituitur à Carlomanno R. 419. c. confirmatur à Ludo- vico R. Fr. 661. a. Calviniacus villa Monafterio Elnon. confirmatur à Carolo S. 474* b. Calvonis - curtis villa Monachis S. 8ij> Campanix villa Mohàchts Vedaftinit confirmatur ab Odone R. 451. d* Campanienfes Comités per matrimo* nium adipifcuntur Carnott urbem» «3. b. Campeniacus , villa in p. Aurel* Ecclefiz Carnot. conceditur ab Hu* gone M. 7*3. c. Campini villa Ecclefiz Barcin. con- ceditur à Ludovico Balbo. 410. b» De Campo Livado alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 728. a. De Campo Guidano alod. legatur à Raimundo 1 Com. Ruten. 7164 e. 7*7. a. Campus-longus , villa ih Com. Nar* bon. Monafterio Lrrbiom data à Trafoario quodam & Sifenandafo* ■ rore ejus» 495. h. Campus Oliveti in p. Carcaff. Mo* nafterio S. Hilarii Piâ. confirma-' tur ab Odone R. 450. d. Canabas> villa in p. < abilott. Mo- nafterio S. Martini JEA. confirma-» tur à Rodulfo R. .$64» a. Canalefes in valle Afoer. vallis Aruh Mon. in tuitione (ufcipitur à Lu- dovico B« 408. d. De Canaucellas alod. cum Eccl. le* gatur à Raimundo I Com. Ruten» 716. a. Michaelis in p. Vird» conceditur à Canavellz villa Monafterio CuxarU confirmatur à Lothario R. tzi. a De Canavolas alod. legatur à Rai» - mundo I Com. Ruten. 714. d. Cancellarix folitus ftylus non fem- per fervatus in anms Regni com» putandis. 711. n. Cancellis villa , Theotolonis Archiep* donum pro remedio anima; fiiz & parentum > Monafterio S< Juliani Tur. confirmatur à Ludovico Tranf- mar. f;8. d. Canchacus villa Ecclefiz Lugd. con- firmatur à Carolo Cr. 340. a. .Candiacus * villa in p. Auguftod. Ec- clefiz Lugd. confirmatur â Ludo- vico R. Prov. 67 f. a. Canimacus villa Monafterio S. Me» ■ dardi Suefl. conceditur ab Odone R. 4*0. d. Carolo S. fi;, e. Combencius villa Monafterio S. Hi- larii Piâ. confirmatur ab Odone R. 4f o. d. Camberiacus , curtis in p. Lugd* Monafterio Clun. cum immunitate • confirmatut à Ludovico Tranim. ■ 19U a. Camboitus, villa in p. Nivern. Mo- nafterio S. Martini ^Ed. confitma- - tur i Rodulfo R. 564* a. Cambonus villa Ecclefiz Aurelian. - confirmatur à Ludovico R. Fr» 6éo» e. Caméra regia > ipfiu» jus. 691. b t Cameraca civitas flagrata. 513. e. Cameracenfis Eccl. Prxceptum ob- tinet ab Arnulfo Germ. R. 368. b. & à Carolo S. rénovante Pra> r ceptum Zuendeboldt R. flammis Canones ignorare non licet Sacer combuftum. jij. d. ab eod. Ca- * * - rolo aliud. 549. c. Epitcopi* D<^ • dilo, Fulbertus, Stephanus. Cameracum à Norm. vaftatur & in- cenditur. 4*. b. 4<« c» 7°> *• - Cameraca civ. Camerarius, minifter Pajatii ; ejus • officium. »66. b. Cameron villa Monafterio . Floriac confirmatur i Carolo S.. 488. c* Cameyracus « villa in p. Lemov. Mo- • nafterio Belliloc. à Carolo Caivo - collata. fub tuitione fufcipitujr à - Carlomanno R. 4*7.' a* donum Ro- - dulfi Archiepifc» tadem Mon. con- • firmatur ab Odone. R.. 441. d. Camiacus, «/. Cariacus, villa Mo- doti. e. Canonici rratres vocabantur. 120. n. . .543* n. b. 8c vocati Coenobitz. 533. d. Ï34. n. Canonici Ord* . prava ac difioluta converfatio» 6%9* c. Canoniciï viâus & alimonia ex- hi. enda à Redore* 671. d» Cano- : nicornm erant Monafteria. iao. n* èorum clauftra & zdificia Ediâo . Ludovici Imp. & Przcepto filiî - ejus Caroli R. confirmantis , donata - immunitate. { 1 5 . b. Cantogilenfe Mon. Prxceptum obtinet . à Ludovico Tranfin. 594. c. Capiftinianum territ. Ecclefiz Ave» «ion. reftituitur. i Ludovico Imp* 68<..e. nafterio S. Apri reftituta , coofir- Capitalis lententia invaloribus bonor* ma tur ab Othone I. 380* d.. > Eccl. interminatur. .348. d. 307. c* Caminetus villa Monachis S. Arnulfi •/ fingularis pana. 34t. ru confirmatur ab Othone 1. 383. a, Campania à Nortnannis. vaftatur. - firmatur à Lothario R. 61). b.. Campaniacus villa Frambus S. Hilarii • Piâ. confirmatur -ab. Odone R* 1 450. d. & à Ludovico Tranlinar. JjJ. c. Campaniacus villa Ucetienfi 1 fedi teC- • auuitux » Ludovic* R* Pior* 6j&k d* -Capiunarius leu Irapas y villa in Com. Redi Ecclefiz Narbon. eon- - ceditur ab Odone R. 45f- a. Capleia, villa in p. Tornotr. Fra- ■ ■ tribus S. Martini Turon. confirma- tur, à Carolo 1. r. 350. b. i Ludo» • vice B. 406. d. à Carlomanno R» . 427. e. à Carodo S. 510. a* iùb - tuitione fufcipirur .à .Rodulfo R* Î74» e. f'.Cai.leia. . Capta, vel Caprea villa» Monafterio : S*. Medardi SueH* coaiertur i JUh Digitized by Google INDEX RERUM. dovico B. 41*. c. ■confirmatur ab Odone R. 46 1. a. •CapriKinons : co defertur corpus S. % Gudilx. 149. Caprimons obfidetur ab Othone R. 38. b. obfidetur. 1 1.90. -d. -S. Caprafii Ecclefia, quondam Or- garii beneficium , fedi Ucettenfi ■ reflituitur à Ludovico R. Prov. 67*. d. ~S. Caprafii Eccl. in Valle-Aquhanica Monafterio Craflenfi confîrmatur à Carolo S. 477- c S. Caprafius Agenn. ditatur à Rai- mundo C. 716. d. -Caprimontenfes Canonici Prsceptum obtinentà Ludovico Germ R. 374. a. -Capriniactts, villa in p. Lauduru Mo- nafterio S. Medardi Suet£ conce- • ditur ab Odone R. 460. d. -Caprinuj in Hainoè'nfi p. villa Ec- clefia* Noviom. ex dono Ramberti Diac. fub tuitione fufcipitur à Ca- • toIo S. 491. e. Caput-cervinum villa Monafterio Flo- -riac. confirmatur à Carolo S. 488. •c. Caput-cervium , pofleflîo S. Be- nedifti gubernanda committitur Be- • nediôo Praepofito Monafterii S. . Benediâi in caftro Salenfi. 140. e. 141. a. ejus finis. 140. n. C -Caput-Spina , villa in p. Narbon. Monafterio Cra£ confirmatur à Ca- • Tolo S. 477. C. f06, C. De Carantvalle alod. legatar à Rai- - mundo I Com. Ruten, 716. b. -Caravianus in p. Empnrit. villa Ec- clefia: Gerund. fub tuitione fufci- - pitur à Carlomanno R. 414. b. S. Carauni Ecclefia : ibi collocantur corpora SS. Wandregifili & Anf- berti. 10S. c. S. Caraunus M. requiefcit in Ecclefia • fui nominis apud Carnot. urbem. 108. c -Carbonaria Silva: ibi quinque millia • Norm. à Francis ccduntur. 46. b. ibi delentur Notmanni. 70. d. -Carcaflbn. S. Nazarii Eccl. ditatur ; à Raimundo I Com. Ruten. 725. c. Epifcopus, Gimera. •Carcianus villa Ecclefia; Gerund. coo- firmarur a Carolo Cr. 557. a. jCarentani Ducatus à Ludovico Germ. R. tradkur Arnulfo Cari. filio. 57. e. •Cariacus villa. Vide Camiacus. Carilephi Ecclefia Blefenfis : ibi S. Launomari Monachi indecenter mo- - rantur. %66. c. Carilocenfe Mon. Praeceptum obtinet - à Bofone R, Prov. 670. e. Privi- legium à Concilio Cabilon. 313. > a. ibi Synodus habetur. 3 2 j. d. Clu- niaco conceditur à Ludovico TranC- . «nar. 6oz. b. • Carifiacum : ibi habetur Conventus in - 7. b. Carneres , villa in p. Camerac. Cle— - ricis Ecclefia; Camerac conceditur à Carolo S. 514. a. Carnotenfis Ecclefia Charta donatur ab Hugone M. 713. b. Epifcopus, Odo. -Carnotenfis pagus : ibi Normanni cac- duntur. 76. a. à Richardo D. ' a. 132. e. •Carnotum urbs à Normannis dirui- tur. ifj. d. eo deferuntur cor- - pora SS. Wandregifîli & Anfoerti 108. c. obfidetur à Rollone. 10. a» ix. b. <3. b. fruftrà. 87. c. d. ob- fidetur à Norm. 13. a. 40. c 55. - b. fruftra. 10. c. per intercefllonem S. Marias liberatur. 16. c. 40. c. per camifiam feu tunicam B. Ma- ria; liberatur. 19. a. 48. d. ibi Ri- - chardus D. Burg. & Robertus Nor- mannos fugant & perimunt. 8. c. - 16. c. iq. c. t). a. 40. d. 5j. b» va (hoir à Richardo Norm. Duce. 53. d. ab.Haftingo Normanpiae ' Duce vendita Theobaldo C. Tur. • -à Turonenfibus Com. pervenit per • ' matrimonium ad Comités Campar nienlès. 63. a. Carolus Magnus Confîliariis utebatur^ - ad capitium leâi fui tabulas cum graphio habebat. 307. c. ipfiuspro- •' génies- déficit.. 18. d. 11. b. 14» d» 3t. c. 4j. b. c 56. d. 99. a. b. . 14^. b, Carolus Calvus conftruâor Cccnobii Compend. 5}o. c. 538. a. moritur» . 16, a, 3<. d, 40.. a» 41. b. fis a* 8t. d. 398. b. Vercellïs iêpefinr. 41. b. Carolus Crafius , Ludovici Germ. Régis filius , Alemanniam & quaf- dam civitates , pâtre mortuo , ob- tinet. 331. a. litteras accipit à Jch. VIII P. 160. e. 173. 179. 181. e. 187. e. o fcqq* 194' J 19 ^' &f e 91' Imperator coronatur à Joh. P. j6. d. 46. b. $7. b. n. 58. a. ijo. b. . epiftolam accipit ab Hincmaro de educatione Ludovici 8c Carlomanni filiorum Ludovici B. z*S. epifto- lam accipit ab Helia Patr. Jerotci. %94. d. reliâa Italia in Germamam venit, contra Normannos copias , movet ; Godefridum Norm. Re- gem de Sacro fonte fûteipit : daia ei Frifîa & Gifila Lotharii fih'a ht uxorem , ei (ûadet ut è ûnibus regni abfcedat : Sigefridum alterunt . Regem Norm. muneribus donac. 4t. c. 58. e. à Galiis & Ger- mants evocatus , Normannos obfi- . det, cum eis fœdus icit. 4t. c cum. Godefrido Norm. R. fixdus icit» eum de Sacro fonte mfeipit , Sige- fridum Regem muneribus cumulau 46. d. à Francis evocatur & Rex agnofeitur. 59. b. 71. d. poft mor- tem Carlomanni regnum Fr. ob- • tinet. 36. e. à Francis Rex renan- tiatur. 144. n. exercitum mitât contra Normannos , Sueffionem pe- tit, in S. Medardi Mon. fe reci- pit, adveniente Sigefrido Norm. Rege recedit. 71. d. Leuchonim . civitafem devenir cum collegio Epi& coporum. 34t. e. Godefridum . Norm. Regem occidi , & Hugonem Lotharii R. filium exexcari juber» 47. d. Parifios venit contra Norv , mannos. 84. b. cum Gennanicis & Francis ad obfidionem Paganorum. . exiftens Patifus. 35*. b. uxoreno} fuam ftupri fufpeââm habet. 47. e. , Triburiis Pkcitum habet , deferitur à Francis Orientalibus. 37. a. 59. . n. à Francis ejicitur. 7t. a. de regno ejicitur. 84. c. Caroli Cr. . vifio. 60. a. b. c ad vitam quof- . dam fifeos in Alemannia obtinet , ab Arnulfo Rege. 60. d. 71. a. ab Optimatibus regni rejeâus mori- tur. 48. a* moritur. 10. a. 7t. a» 84. d. à quibufdam dicitur ftran- gulatus à fuis. 7t. a. non tutelam ' Caroli S. commifit Odoni filio Ro- . berti ;. nec potuit confirmare uno tionem Odonis in Regem. jp. n. Erichingam curtem dederat Cadolto Novar. £p. & poft ejus obitum Monachis Augienfibus , apud quos annua Caroli commemoratio inftt- . tu ta. 114. d. e. Citera ejus fa£la vide in Indice Chrouologico âb an. 876. ad an. 8SS. Caroli Cr. Di- plomata. 333. feaq. varias ipfius . Epochas. 3 30. 33 1 . Formula initia- lis. 3 34. c. Archicancellaru. 331. &• . 33t. a. b. c Notarii. 33t. c. Carolus Simplex , filius Ludovici Balbi , non erat in cunis cum mor- tuus eft pater ejus, fed nondura . natus erat. 137. n. nafeitur. 70. c. ipfius nativitatis dies. 531. e. fidei . 6t inftttutioni Hugonis Abb. com- . mittitur. 47. a. fit Rex Fr. ff. b. «1. d. 73. e. 144. n. 4i6. d. irt Regem confecratur à Fuicone Archy . Rem. 43. a. 7t. e. Rex ungitur. 48. b. 8$. a. ipfius unâionts dies. 531, a. e. yjé. d. $38. a. Î4S'A - J î auxtiium p eutab Arnulfo R. Digitized by Google I ij. 9. 48. c. St. e. Odonî concedit quitaniam. 6Ï. d. mortuo Odone, totum regnum recipit. 43. b. Ogi- vara filiam Eduardi Angl. R> uxo- tem ducit. 43. b. 45. a. 74. a» epiftolam accipît à Joli. IX P. de Argrino Lingon. Ep. 108. a. Fre- derunam fibi matrimonio junftatn regio more dotât. 504. a. pacem facit Cum Rollone. 10. b. fœdùs înit" cum Rollone D. Norm. 4). c- 64. a. Mi. c. ei filiam fuan» Giflam dat in uxorem» & partent Francise. 4). c. ei filiam fuam dat in matrimonium Cum terra rnari- tima ab Epta fi. ufque ad limites Britannicos. 63. d. Rollonem de SaCro fonte fufcipit. 43. c. corpus S. Audoëni reddi jubet Rolloni. i)i. d. favet Richario à Clefo elefto Tungr. Ep. zij. d. né. c epiftolam hac de re accipit à Joh. X P. xi 6. b. cum Hennco Germ. R. apud Bonnam foedus init, & reddit Henrico regnum Lotharin- gie. 37. d. è folio deturbatur. 64. a. à fuis relinquitur. 8. c. Jf. c. à Primoribus Fr. relinquitur , fu- git trans Molâm. fo. d. e. 64. b. auxilio Lotharienfîum regnum ré- cupérât, pugnat contra Kobertum in planifie Sueflîonica. 64. b. evo- catis Lotharienfîbus pugnat contra Robertum. ji. a. quem vincit. 13. b. quem oCcidit. 11. c. 51. a. è przlio revertens dolo capitur ab Heriberto C Viromand. & Pero- nam mittitur in carcerem. 11. c. 16. e. 13. b. 43. d. fi, a. 64» d. vinâut mittitur Peronam. 1)9. a. ab Heriberto incarceratur primo apud S. Quintinum , deinde apud Caftrum Theodorici , ubi pofteà exul & martyr occubuit. 1 1 . a. le- gatum mittit ad Henricum R. 37. e. moritur. 13. b. ïï.c 64. d. 89. d. m carcere moritur. 10. b. 37. e. 44. a. in Ecclefia S. Furfei fe- pelitur. 44. a. Vide estera ejut gefla in Indice Chronol. ab an. 893. ad an. 929. mores referebat patris Ludovici Balbi qui ob ignaviam vocitatus eft nihit fecit. f. e. Stul- tus vocatus eft, quia Regnum non lapienter gubernavit. 49. a. Caroli S. Diplomata. 4«8. &feq$. iplîus Epoch*. 466. d. Cancellarii & No- tarii. 4*7. c. d. e. Formula ini- tialis. 467. C. Carolus , filins Ludovic! Tranfm. pri- vatis in asdibus vivit. 140. c. pu- gnat contra Lotharienlës. 98. a. Goffridum & Arnulfum Comités de Comitatu Montenfi expellit. 81. a. Ducatum Lotharingie accipit ab Othone Imp. 54. C. 81. b. res ablatis Monafterio Mortzellenfi ref- ri tu ère nititur ; corpus S. Gudila» ab Hermenfrido recipit , illudque Bruxellam in Ecclefîam S. Gau- gerici defert. 14?» e. thecam S. Gudilae aperit, Mortzellenfi Mon. tradit partem villae Molenbeccae. 150. a. epiftolam injuriis plenam accipit à Theoderico Ep. Metu cui refpondet fimilem in modum. 280. tardât accipere Fr. regnum. ti. b. poft mortem Ludovici Régis conatur fibi Regnum vindicare , led à Francis neghgitur. 142. c. fuc- cedit Ludovico R. fuo nepoti, filio Lotharii. iS. c. iz. b. 14. c 80. d. régnât fex menfibus. 99. b. ? Francis abjicitur. 9, d. 14J. a. Tome IX, f0£X RERUA in urbe Laudun» obfidetur ab Hu- gone Cap. quem fugat egreflus. 11. t. 18. c. 14. d. dolo captus duci- tur Aurelianos 8c in carcerem con- {"icitur. zz. b. 145. a. ab Afcelino ïp.Laud. traditus, Aurelianos vinc- tus mittitur in carcerem. it. c. 18. "c. 24. d. Aurelianis includitur. $6. d. ubi moritur. 18. c. 14. d. Carolus fratri fuo Balduinb C. Fl. filio Odoacri, fuccedit. 81. é. Carolus cognomento Conftanrinus > Ludovici Orbi fîlius , res injuftè ablatas reftituit Mon. Cluniac.696. e. Carrof. Mon. reliquias , quas metu Norm.tranftulerat, récupérât, si. d. Carus fi. juxta eum Hugo M. padum init cum Othone Germ. K» J3. b.' ibi foedus init Otho II Imp. Cum Lothario R. 54. d.KCharus. Caflania villa Ecclefia; Gerund. con- firmatur à Carolo S. jyf. e» CalTaniolar, villare in Com. Bifùld. Ecclefia: Gerund. conceditut à Ca- rolo S. 47s. c. S. Caffiani corpus Normannorum metu Laudunum defertur. 109. b. e. in Ecclefîam S. Quintini revehitur. " 1 10. a. Caflignôl pal. ibi natus eft Ludovl- cus Pius. 138. a. Caflb caftellum à Raimundo I Com. Ruten. poft difeeflum heredum cort- ceditttr S. Stephano Caturc. 717. b. Caftanedus villa Fratribus Eccl. Pa- rif. Confirmatur à Lothario R. 645. d. Caftanetus, villa îmmunitate donata, Fratribus S. Martini Tur. confir- matur â Cafolo S. 497. b. 51t. b. „ J43« b. y 7 4. e. Caftellam alod. Cuxanenfi Mon. con- ceditur & confirmatur à Ludovico Tranfin. f88. d. villa confirmatur eidem Mon. à Loth. R. 6zt. a. Caftellani villa in Com. Carcaff. Mo- nachis Montis-olivi confirmatur à Rodulfo R. $76. c. Caftellanus, Abbas Arul. immunitatem obtinet à Ludovico B. 408. b. Caftellanus, Sacerdos Gerund. agri antè inculti cultor. 414. c. 476. a. vineae quondam poflcflbr. %%6. e. Caftellanus villa Écclefi* Aurelian» confirmatur à Ludovico R. Fr» £60. e. Caftelleto alod. Mon. S. Cucuph. confirmatur à Loth. R. 657. b. Caftellio datur Ingelgerio. 18. b. Caftellio villa Monafterio Floriac. confirmatur à Carolo S. 488. c. Caftellionum , alod. in p. Bitur. Mo- nafterio S. Martini Tur. datur ab Hugone M. 51. d. 719. e. Caftelïum-fraâum , villa in p. Ge- rund. Ecclefia; Gerund. confirma- tur, à Carolo Cr. 3^7. a. à Carolo S. 47 5- a. ïj7. a. fub tuitione fuf- cipitur à Carlomanno R. 4x4. b. Caftenedus villa , dorrum Guntramni R. Canonicis S. Marcelli Cabil. confirmatur à Carolo Cr. 337. c. Caftilionis ftagnum in Com. Petra- lat. Monafterio Rod. confirmatur à Lothario R. 648. e. Caftrenle S. Benediâi Mon. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 7x5. d. Caftrum Radulfi asdificatur à Radulfo Largo, Domino Dolenfi. 93. b. Caftrum Theoderici : ibi includitur & moritur Carolus S. ji. a. oblî- detur à Rodulfo Fr. R. 65. c. ibi per obûdionem habetut Synodi». 3*j. e. Catalaunenlês Epifc. Bovo, Gibuu nus. Catalonia parebat Francis, i. n. Catiacus, villa in p. Bolzin. Mo- ' haftèrio Trenorc. confirmatur à Ca* rolo S. y 14. b. CatofofCô villa Monafterio Mohtis- majoris confirmatur à.Conrado R» Burg. 700. d. Catunetus feu Catuntius > villa ira* munitate donata , Fratribus S. Mar- tini Tur. confirmatur a Carolo $. 497. b. 511. c. 543. b.' Catnutium fub fuà tuitione fufcipit Rodulfu* R' J74' c. Câturcenfis Eccl. Vide Cadurcenfis. Ia Cavalio alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 71 %. d. Cavaniatus, villa in Com. Scutind. Gigniacenû Mon. confertur i Ro- . dufib R. Burg. 691. c. Cavaroca , Ecclefia in p. Nivérn. Te- dalgrino Ep. confirmatur à Ro- dulfo R. Fr. j8i. c. Cauciacus villa Monachis $. Medardi Sueff. confertur à Ludovico B. 416. d. De Caucio alod. legatur à Raimun- do I Com. Ruten. 71 J. c. De Cauco, al. de Canto alod. lfr» gatur à Raiiriundo I Com. Ru» ten. 716. d. de Caucôs alod. par riter. 7 15. b. Caucus , villa in Com. CàrcafT. Mo^ nafterio Montis-olivi confirmatur à Rodulfo R. Fr. tf6. b. Cavenas villa Canonicis Eccl S.Mar- telli Cabil. confirmatur à Carolo Cr. 337. c. , . Cavia filva Monachis Dionyfianis conceditur à Carolo S. 469. d. CâunehfeMon. in p. Narbon. Aniano Abb. eleemofynie caufa Conceflum à Carolo M. $03. c. Prseceptum obtinet à Carolo 6'. 503. b. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 715» c. d. Abbates, Anianus , Baide^ marus , Daniel , Hildericus. Caurem villa Monafterio S. Eligii Noviom. confirmatur à Lothario R. -6f4. b. Cautionus villa Ecclefi» Aurelian. confirmatur â Ludovico R. F. 6£o. e. Cautum fupfer fl. Carum , przdium S» Martini Tur. fub tuitione fufeipi- tur à Rodulfo R. Fr. 575. a. Caynandus, villa in p. ToloH Mo- nafterio S. Hilarii Piâ. Confirma* tur ab Odonc R. 4J6. d. V. Cai- nontus. Caziacus , villa in p. Virom. Ar- nulfi C. donum, Monafterio Hu- molar. confirmatur à Lothario R» 617. d. Cellz villa Ecclefia: Parif. confirma- tur à Lothario R. 643. d. Cellse , villa in p. Auguftod. Monaf- terio S. Martini £d. confirmatur à Rodulfo R. Fr. y 63. e. Cëlfînianenfe Mon. cbnditur à Wil- lelmo D. Aquit. 711. à prjcdo- nibus direptum Arvernia; incolti commendatur ab Agapito II P. e. Cenomannica urbs datur Hugoni M* à Rodulfo Fr. R. 51. b. Cenfus annuus conditio precariar tra- ditionis. yitf. c. iï6. e. «17. a. 664» e. 665. c 693. b. 709. b. 721. c. 711. e. Centula vicus à Guormundo Norm* R. crematur. 58. b. Centulenfe Mon. Przcepta obtinet} 1 yyyyx *zz I Ludovico B. 4T4. b. à Lothario R. «38. a. eo refertur corpus S. Ri- charii. 146. d. Abbatcs , ut vide- tur, Guelfo feu V/elfo, Hugo Dux 5 , villaricellus in monte Si- i , F.cdeRx Barcin. conceditur à Ludovico B. 410. b. Cerniacus-vadus villa Monachis S. Medardi Sueff. confertur à Ludo- vico B. 41 c. confirmatur ab Odone R. 461. a. De Cerveria caftellum legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 718. c. Cefaranus fifeus iuxta Baflîanum vil- lam, Ecclefîa: Narbon. conceditur, à Carlomanno R. 421. e. ab Odone R. 4;f. a. à Carolo S. 48c. c sss* d. Chalus mons : ibi crduntur Nor- manni. 17. a. V. Mons-chalus. Charta donationis à terra Levata. 66y. a. Charta manu tafta obfirmatio- nem. 690. b. Çharus fl. ibi Conventus Regum Lu- dovic! Tranfm. & Othonis. 326. c. V. Carus. Chavtnias curtis, Chevineas vel ad Chivineas , villa in Com. Matifc. Monafterio Cluniac. confertur à Rodulfo R. Fr. 577. a. cum im- munitate confirmatur à Ludovico Tranfin. 591. a. jure hereditario Aimoni fideli poflidenda conceditur à Ludovico R. Prov. 680. d. Chiemenfîs Abbatia: fubjectio Ecclefîa: Saltzburgenfî confirmatur ab Otho- ne I. 392. n. a. Childericus R. munificus în Elnon. Mon. 474. a. Chimnechildis Regina munifica in Elnon. Mon. 474. a. Chiriaci curtis à Fulcone Rufo da- tur Mon. S. Albini Andeg. 30. c 89. d. jChlodomirus R. fîlius Ludovici Fr. Régis primi , de S. Remigio donis benemeritus. 384. d. Chonradus C. fubfcribit Pafto Bon- nenfî. 314. a. Chrifmatis benediéh'o in Cœna Do- mini de jure matris Ecclefîa:. 67$, e. Chriftiana? converfationis religio bi- pertito videtur regimine fubfïftere, Regali utique & Sacerdotali. 549. d. Chriltianus judex in caula Abbatia: S. Servatii Trajecr. $42. b. Chriftianus Ep. inter ipfum & Mo- nachos S. Germani Autiffiod. per- mutatio. 435. d. Chriftianus Lotharingus Gifleberrum Loth. R. dolo capit & ad Henri- cum Germ. R. mittit. ji.té. Chriftoilus villa Fratribus Eccl. Pa- rif. confirmatur à Lothario R. Fr. «41. d. Çhriftophora benefica Monafterio S. Apri. 341. b. 381. a. 391. b. S. Chriftophori Eccl. M. in qua fî- milium ofla requiefeunt , Prxcep- tum obtinet à Carolo S. 4S4. d. !S. Chriftophori Eccl. in p. Rufli- lion. Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. a. 5. Chriftophori Eccl. in villa Cref- çenturi , pert. ad Bifuldunenfe Mon. immunitate donatur à Ludovico Tranfm. 608. d. Cliriftophorus invadit fumnium Pon- tificatum , Privilégia Corbeienfîs Mon. confirmât, à Sergio cxpcl- litur. 210. c. n. Lhuono , Churzibolt diftus , Gifle- NDEX RERUM. bertum fubmergit , Eberhardum Clunîacenfis Ecclefîa occidit : leoncm in fe infilientem perimit. 5. e. Ciconiacus, villa în p. Turon. Cel- luls S. Juliani Tur. confirmatur à Ludovico Tranfm. J98. d. Cilianus , villa in Com. Forojul. Monafterio S. Viftoris Maifil. rei- tituitur à Carlomanno R. 431. a. Cilicia Epifcopo Tull. à Monachis S. Apri danda. 341. d. Cilliacus villa Monachis Vedaftinis confirmatur a!) Odone R. 45 >••S'iÙelnio Pio conceditur Ab. Bernoni. 43. e. Cluniac. Mon. confiruirur à Wil- lelmo D. 8. c. 11. b. 7;. n. {(7. c. 144. b. 710. c. d. per manus Bernonis Abb. 590. d. quando. 71 r. n. Cluniacum, villa in Com. Ma- tifc. Monafterio Cluniac. confertur à Willelmo. 710. Monaftenï Qu- niac. fundationis Charta. 709. & feqq- Abbas ipfîus defîgnatur Odo à Bernone. 718. e. jrnperfecïum relicttim morte Willelmi D. & Ber- nonis Abb. 719. b. RoduJfo R. Fr. commendatur à Joh. P. X. 217. c. ipfî Romanenfe fubjicitur ab Ade- layde Com. 695. e. Prxcepta ob- tinet, à Rodulfo R. Fr. 57*. d. 577. c. à Ludovico Tranfm. jjo.c. 601. a. 602. a. d. 603. c. à Lo- thario R. 623. c. à Conrado R. Purg. é9f. e. 696. b. d. 700. a. ditatum, à Leotaldo C. 691. n. c. ab Ingelberto & à Leotardo Levita. 606. n. Privilegii fui confirmario- nem obtinet ab Agapito II P. i2É. b. ibi obit Girardus Abbas. a. à Benedicto VII P. obtinet in/û- lam Lerinenfem cum Monafterio Arluco. 145. c. Abbates, Aimar— dus , Berno , Mayolus , Odo. Clypeus cum lancea exhibendus Epif- copo Tull. à Monachis S. Apri. 341. d. Cobbo C. fubfcribit pacto Bonnen/î. 324.3. Cochelin^ar villa Monachis Dionyïîa- nis conceditur, à Roberto R. 560. a. Cocciacus villa Ecclefiae Lugd. corv— fitmatut à LuàoVico 'R.. Ptov. 674. Cociacus villa Mon. S. Germanî Au- rifT. confirmatur à Carolo Cr. jçj. b. & à Carlomanno R. 435. e. Codes villa Ecclefîa: Barcin. conce- ditur & confirmatur à Ludovico B. 410. a. Codiciacum : eb deducirur Richardus puer ab Ofmundo 13. b. Codincus, villa in p. Rufïil. cum Ec- clefîa Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. a. Codrot torrens in Garumnam influens ; prope quem eft Ecclefîa , ubi fe- pultus eft Lotharius frater gemi- nus Ludovici Pii. 138. b. Cœnobita: fie diefri Canonici. 533. d. 534. n. Colonia à Norm. vaftatur & com- buritur. 46. c j8. c. 71. a. ifo. c. Colonies: , fifeui in Com. Narbon. Ecclefîx Narbon. conceditur à Ca- rolo S. 472. a. 480. e. Ç55- in p. Barr. Monachis S. Micnaèlis in p. Virdun. conce- ditur 1 Carolo S. jtj. e. Condeda curris, donum Hugonis C. 5. Remigio confirmatur à Loiha-io R. 614» a. c. ipfius finis, conditio & fiatus. n. g. Confeflîo conlcientiâî (ëcretorum à Frederuna Reg. faâa Capellano.- 538. d. Confluentes Mofellx & Rhenî : ibi congregatur Synodus, 3*4. b. Confluentia : ibi coadunatur Norm. exercitus. 118. e. Confluentinum caftrum in p. Parif. eo ex Gerardi- villa transfertur corpus S. Hono- rine. 1J3. c. Confugium faciens intra immunita- tem S. Marcelli Cabil. non poteft inde abftrahi fine licentia Abbatis vel Senioris. 337. d. Coniacus , villa in Com. Nivern. cum Capella S. Auguftini Ep- tino fideli & conjugi ejus Gn- meldi conceditur â Carolo S. J41. a. Conradus , Abbas S. Columbx , mo- ritur. 40. b. frater Welfonis ex profàpia regali , Chriftianiflîmus Cornes. Conradus C. exemplar Chartx fun- dationis Monaflerii Pultar. accipit à Joh. VIII P. 18J. d. Conradus C. Hariftal. Placito inte- reft. ji6. d. Conradus Cornes , pater Conrad! Germ. R. ab Adalberto Bamberg. C. occiditur. 49. c. 63. a. 86. d. Conradus , filius Conradi ab Adelber- to occifi , fuccedit Ludovico Germ. R. 37. d. Confiantia , Philippi I R. filia , uxor Hugonis C. Campanix , S. Wal- burgis Capellam in dotem afle- cuta. 1 37. n. b. Conftantienfes Epilcopi , Erleboldus * Salomon. Confiantienfis pagus datur Hugoni M. à Ludovico Tranfm. 13. d. Conftantini Haroldum Danorum R» (ufcipiunt. 13. c. Çorbeia à Normannis vaftatur & in* cenditur. 41. b. 46. c. 70. e. Cor- beienfis caftelli infra ipfa Monade- rii mec nia immunitas confirmatur à Carolo S. 494. e. Corbeienfe Mon. Prxceprum obtinet; à Carolo S. omnia prxdecefforum & Pontificum approbante & réno- vante Privilégia. 493. c. Privilegio- rum confirmationem obtinet à Chrifc tophoro P. no* c. Abbates , Franr> co, Maingaudus , Ratoldus. Corbianus villa Monafterio S. Pétri Vienn. confirmatur à Conrado R» Burg. Transi. 701. a. Corbiniacus fifeus in Com. Laudufl* ibi , Prxcepto dato , Mon. conf- truitur à Carolo S. yoi. b. eo S. Marculphi corpus advehitur ibidem retinendum. 501. c. dotis nomine à Carolo S. datur Frederunx. 504* c. villa 1 Frederuna Regina , ex- , cepta Cellula S. Pétri , data , Re- migianis Monachis confertur à Ca- rolo S. $ 30. b. ex Frederunx do- ; talitio ab eadem Reg. & à Carolo S. pari voluntate collata iifdem y Mon. 618. a. à Frederuna ex jure dotalitii fui data. 616. e. à Ludo* . vico Tranfm. fub annuo cenfu pe- cita & obtenta. 616, e. 617. a. ab eodem, imminente morte, Mona- chis reddita. 61-7, a. Remigiano Ccenobio confirmatur à Lothario R. 616. c. ab eodem immunitate do- natur. 618. a. Corbonificurtis villa Monafterio S» Medardi conceditur ab Odone R* 460. d. Cormaricenfê Mon. Prxceptum ob- tinet ab Odone R. 46 t. d. Abbas ? . Ivo. S. Cornelii Bafilica compend. ibi fè- pelitur Ludovicus B. 41. c. 70. c. ibi >' fepelitur Ludovicus, filius Lothariiv R. ultimus R. fecundx ftirpis. 11. b. 18. c. 14. c. 45. b. 67. d. 8p. d. 81. b. Przpofitus , Rothar- dus. V. Compendium. Cornicianus , Cella in p. CarcafT. ab Auftnmiro C. Monafterio S. Po- lycarpi concefla, lub tuitione fûfc cipirur à Carlomanno R. 410. c* d. & ab Odone R. 445. c. Cornilianicus locus : hue tranflatum Pfalmodienfe Mon. J07. d. . Corporellx v. Monafterio S. Me- dardi Sueff. conceditur & confir- matur ab Odone R. 460. d. 461 a* Corron alod. donum Àudegarii Vi-» cecom. S. Pauli de Maritima Mo- nafterio confirmatur à Lothario R. 633. b. Cortennacus villa Ecclefix Lugdun. confirmatur à Carolo Cr. 339. e» . & à Ludovico R. Prov. 674* c. Cofla Abbatia ab Artabdo Arcb, Rem, Digitized by Google 824 INDEX reddita Mon. S. Remigii , confir- tnâtUr , ab Othone I. 384. c. $87. b. ab Othone II. 393. d. fubjec- ta S. Remigii Monafterio in im- rminitate confirmatur à Ludovico Tranfm. «10. tL fi tus ipfius St fta- tus. 587. n. Cofla , villa in p. Catalaun. inde 'Corpus S. Gibriani defertur Remos in Êcclefiam S. Remigii. 6ï, c. SS. Cofm* & Damiani Eccl. fuper Rhodani ripam , Fulcherio Avenion. conceditur à Ludovico Imp. «8f.b. S. Cofinetis Abbatia in alod. habita, '& permutata. $70. c. Cotalet, villare in valle Afper. Mo- nachorum Ami. fub tuitione fufci- pitur à Ludovico B. 408. c. Cotiacus villa Ecclefias Lugdun. con- firmatur à Carolo Cr.jj?. e. Cotfo in Com. Roflil. Cella Mona- chorum Arulenfîum , fub tuitione fùfcipitur à Ludovico B. 408. b. Coyfia filva: ibi Odo R. ad exer- cendam venationem conlîftens , pro- clamationem à Grberto Epifc. Ne- tnauf. audit adverfus Genefium in- vaforem. 706. i>. Craona in p. Laudun. ibi Ecclefia una dotis nomine à Carolo S. con- ceditur Frederunx. 504. c. Craflenfe Mon. Prascepta obtinet, ab Odone R. 451. b. à Carolo S. 477. a. f of. e. Privilegiorum fuo- rum confirmationem obtinet ab Agapito II P. 131. c. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 715. c. Monachis liber* fiimt Abbatum eleétiones. 451. c. 478. a. J07. b. Abbates, Agila , Durandus, Sa- borellus , Soniarius , Suniefredus , Witiza. Cremonenfîs Epifcopus , Leotman- nus. Crefpianum , villa in Com. Bifuld. Ecclefia: Gerund. conceditur i Ca- rolo Cr. 3 f7. b. fub tuitione fûf- cipitur à Carlomanno R. 414. d. Crevennum , villa fuper fl. Icaunam, Aurifl". Ecclefiae reftituitur à Ca- rolo S. 487. a. Criciacum in p. Piftav. Monafterio Trenorc. conceditur à Carolo S. J14. e. Cripiacus villa Monafterio S. Aprî Tull. confirmatur, à Ludovico Germ. R. 37 t. b. ab Othone I. 381. a. 591. a. Cnfpiacus alod. Canonicis S. Hilarii Piftav. confirmatur ab Odone R. 4fo. d. & à Ludovico Tranfm. ïs>y- c .. Crifpin , Abbatiuncula in p. Hainoen- fî , beneficiario jure poffeffa à Se- chardo C. Cameracenfi Eccl. con- ceditur à Carolo S. ibi S, Lande- linus jacet. $49. e. S. Crifpini Mon. Sueflion. Praecep- rum obtinet à Carlomanno R. 438. a. Çrifprrrianus , villa in Com. Bifuld. Ecclefia; Gerund. conceditur à Ca- rolo S. 476. b. confirmatur. jj 7. a. Croviacus villa Monachis S. Medardi Sueff. conceditur à Ludovico B. 416. c. confirmatur ab Odone R. 4*i. a. Croatus , locus in p. Morienfî , Mo- nafterio Cluniac. confertur à Con- Tado R. Burg. 700. b. De Crucio alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 714. d. S. Crucis Eccl. Aurelian. immunita- às confirmationem obtinet à Lu-. dovico R. Fr. €61. c. V. Aurelian. S. Crucis Eccl. Monafterio S. Cu- cuphatis confirmatur à Lothario R. ,<57. a. S. Crucis Eccl. Monafterio Rod. confirmatur â Lothario R. 648. e. RERUM; Cuniberrus,PrepofitasS. Julîani, don» benemeritus de Cantogilenfi Mon. 594. c. Curcellis , villa S. Martini Tut. ht tuitione fufcipirur à Rodulfo R. • Fr. 574» e. S. Crucis Gangogif. Mon. Ecclefia» Curcincus , villa in p. Piâav. Mo- A l • - £ .i m km - & il — _ï — " I Va A a — ^ M r— A *J « «-« « •— I *fl _ Aurelian. confirmatur à Ludovico R. Fr. 660. d. S. Crucis Piftav. Mon. à S. Rade- gunde conflruftum & regulari nor- ma inftruftum. 433. e. Prarcepta obtinet, à Ludovico B. 404. d. à Carlomanno R. 433. d. Abbatiffà- rum libéra fit eleftio. 40** b. 434 nafterio Trenorc conceditur à Lu- dovico Tranfm. 594. a - Curciacus, villa in p. Turon. cum immunitate Fratribns S. Marani Turen. confirmatur à Carolo S. 497. b. 51t. b. f 43. b. fub tuitio- tie fufcipirur à Rodulfo R. Fr. Î74- e. e. nec Reginas nec cuilibet bene- Curciacus , altéra villa Monafterii S. ficii inftar committendum. 434. b. hujus perfonac beneficiaria: , quae domi remanere , quat hinera hofti- lia feu exercitalia exercere debent. 4)4. c Abbatiale, Adalgardis , Ava, Rotrudis. Crucis S. Audoèni Abbatia, S. Ger- mani Monafterio Pratenli donatur & fubjicitur à Carolo S. excepta Martini Tur. in immunitate confir- matur à Carolo S. 497. a. pi. b. 543. a. in defenfîone fû.cipitur à Rodulfo R. Fr. 17$. a. Curteius villa Monafterio S. Me- dardi Sueff. conceditur ab Odone R. 460. d. Curtilus villa Bonetto fideli conférât à Ludovico Imp. 688. parte Sequanenfibus Norm. con- Curtiniacus villa Csnobio Auriliac ceffa. 53t. c, Crucis S. Audoëni Abbatia Monaf- terio S. Medardi SuefT. confirmatur ab Odone R. 461. a. Crudatenfe Mon. Przceptum obtinet à Bofone R. Prov. 671. d. in eo Ecclefia S. Michaelis dedicatur & & dotatur. 96 c. d. Cri dat. Ab- batia Ecclefias Arelat confirmatur , à Boione R. 671. d. à Ludovico Imp. 686. c. Abbas , Amicus. Crufniacus, villa S. Remigii Rem. conceditur à Carolo S. 478. c Omis, villa fuper Ligerim , Niver- nenfi Eccl. confirmatur à Carolo Cr. 359. a. beneficii inftar din ab externis poffefTa , eidem Eccl. red- ditur à Carlomanno R. 418. d. e. 419. a. Curtis, villa in p. Blefîaco, Ecclefùe Aurelian. confirmatur à Ludovico R. Fr. 661. a. Curtis-fûperior : ibi aliquandiu fubt- titit corpus S. Dionyfii. 39. n. Mon. in immunitate confirmatur â Curtracum à Norm. occuparur. 8/.' Ludovico Tranfm. 610. d. fub re- gia tutela fumitur à Lothario R. 618. a. Cubariar, Abbatia in Com. Red. Et- clefia; Narbon. conceditur à Carolo S. 47». a. 480. d. 5odo Arch. Trev. confê- cratur Epifcopus Virdun. 19. a. in- tereft Sy nodo Mett. 5 14. e. Ecdefix Leod. precibus favet apud Caro- lum S. 5-13. b. Hariftall. Placito intereft. J26. c judex in caufa Ab- batix S. Servatii Trajecr. 542. b. Dxmones apparent. $f. d. in forma luporum more caprearum balantes. 9. Ç. Dagniaçus villa Ecclefi* Lugd. red- ditur à Carolo Cr. 3 39. d. conceditur à Ludovico R. Prov. £74. d. Dagoberti R. Statutum pro libertate Tulli civ. renovatur ab Arnulfo R. Germ. j<7. d. e. Dagobertus donis benemerirus de Mon. S. Martini de Monte-rotundo in Sep- timan. 466. a. Dagobertus R. exftruâor Monaflerii S. Dionyfii. 394. c. immunitatem largitus Elnon. Mon. ad fuggeftio- nem S. Amandi. 474. d. Latiniacum villam largitus Diony (îano Cnenobio. 53 t. d. in Ecclefia S. Dionyfii fepultus. 397. b. Dagoniacus villa Ecclefîse Nivern. confirmatur à Carolo Cr. 3(8. e. Dahervillenfe prxdium , donum Wil- lelrri nobilis viri, Monialibus Buxer. confirmatur ab Othone 1. 388. b. Dalmacius, fideliffimUs Miles, Mo- nafterio Montis - olivi deprecator apud Rodulfum R. Fr. ^76. b. Dani in auxilium vocantur à Richardo D. Norm. (3. e. Danorum Rex ab Henrico Germ. R. Chriftianus effi- citur. 38. a. Daniel , Abbas Caunenfis , à Carolo M. 8c Carolo S. Prxceptis donatus. 50;. c. d. hujus primum faltem an- num attigit. n. d. comburi.' non poteft , nec ejus ora- torium. ix 1. d. Détendis, neptis Adalaudi & Raimo- nis, nubit Ingelgerio Corn. Andeg. 18. b. Delphinatus erat regni Arelat. 30 j. n. DenarialePrxceptum: quareficdiâum. 340. n. Denarii excuifio in manumiffione. 44i» a. Denzacus villa Fratribus S.Radegundis Pi d. 8c S. Crucis ancillis conceditur à Ludovico B. 405. b. Deodericus , Epifc. Mett. fobrinui Imperatoris, Monafterium Walcio- 469. b. e.* S. Dionyfii Ecclefîa : ibi fepeliunrur, Dagobertus Rex. 397. b.Eroientrudis uxor Caroli C. 57. d. Ludovicus R. Ludovici B. rllius. 42 . b. 5 8. a. 7 1 . b. Carlomannus ejus frater. 3*. e. 71* c Odo R. 61. d. 73. e. Hugo M. it. a. 44. d. $4. a. Dagoberti R» Ecclefia dicitur. 397. b. S. Dionyfii Ecclefia iuper Andram fl. prope villam Dolis, Monafterio Dol. confertur ab Ebbone. 713 . c. S. Dionyfii Eccl. in Aquilini-curte, Cœnobio Compend. reftituitur juffu Ludovici Tranlin. j8f . c dor. fux fubjici Ecclefia: obrinet ab S. Dionyfii Eccl. apud Gonfinîacat Othone I. 391. b. Deos, Miniftros nempe Ecclefiarum, ab hominibus judicari haud decet juxta legum fanâiones. 479. d. Dervenfe Mon. ibi S. Bercharius Mar- tyr corpore requiefcit. «4t. a. ab Heriberto Corn, obtinet Ecclefiam S. Defiderii. 65. a. ab eodem Corn, ditatum. «4 ? . a. b. Prxceptum obti- net à Lothario R. 641. d. Abbates, Adalricus, Benzo. Dervemès Monachi Hungarorum & Norman, metu, cum corpore S. Ber- carii aufugiunt, Se circa Araris ripas Cellam , Fratribus Êlnon. Mon. afli- fnatur & confirmatur à Ludovico ranfin. 587. b. S. Dionyfii Eccl. in Medriaca potef- rate, Monafterio S. Maglorii confira matur à Lothario & Ludovico Ré- git u*. 64t. a. S. Dionyfii Ecclefia in Noginanto, datur a Garnegaudo Vicec. Ecdefix S. Martini Tur. 48. c. confirmatur à Carolo S. 497» b. S. Dionyfii Eccl. Remis : ibi depomtur corpus S. Dionyfii. 39. b. n. confe- cratur ab Heriveo Ârch. 3$. n. confidunt. 7. a. à Barnoino Arch. S. Dionyfii Mon. à Ûagoberto R. evocantur , & collocantur in Mo- nafterio S. Theuderii. 101. b. per- humanè accepti à Rodolpho Prin- cipe ; collocati in S. Theuderii Mo» nafterio ab Hermengarde R. 679. n. ad propria redeunt. 7. b. c. in tantam lafciviam deveniunt ut publicè uxo- res ducant , generis & lôceris prxdia & ornamenta diftribuant. 7. d. refor- mantur. 7. e. S. Defiderii Cellula Ecclefia: Nivern. confirmatur à Carolo Cr. 358. d. S. Defiderii Eccl. redditur Monafterio Dervenfi ab Heriberto C. 6 t. a. Definiacus villa Monafterio S. Ger- mani Autiff. confirmatur à Carlo- manno R. 43 f . d. V. Difinniacus. Defleldonck , villa immunitate donata, Monafterio S. Bavonis Gand. confir- matur à Lothario R. 630. c Ad Deftricios , locus in Aquit. ibi Normanni cxduntur. 13. c. 144- c. Devefa , alod. in Com. Aufon. Mo- nafterio Rivipull. confirmatur à Lo- thario R. 6(0. e. In Deum palata alod. legatur à Rai- mundo Com. Ruten. 7i<. d. Daniel , Abbas Solemniac. Privilegium Deus-dedit, Epifc. Ruten. variis do» obtinet à Marino P. 198. e. Daniel Monachus in Monafterium S. Cucuph. beneficus. 657. e. Danielis villare in Com. Aufon. Mo- nafterio Rivipul. confirmatur à Lo- thario R. 650. e. De Dargon caftellum legatur à Rai- mundol Com. Ruten. 718. d. Decanus regiminis Monachorum admi- niftrator fub Abbatibus fxeularibus. 40 j. n. b. Decanus S. Martini Tur. à Carolo Cr. în rerum fibi datarum adminiftratione & poffeflîone confir- matur. 3 50. a. Decanus & Prarpofitus provilbres & adminiftratoresFratrum Ecclefix Parif. 643. c. Décimas dare Sacerdotes ne cogantur leriptum eft. 10 3 . e. Decla villa Monafterio Elnon. confir- matur à Carolo S. 474* b. Décréta fua ab Imperatoribus , ubi expediebat, mutata. 578. c. DecHmus , Epifc. Aurelian. donis bene- merirus de Ecclefia fua. 660. e. S. Deicoli fepulchrum à Normanni» Tome IX. natur à Raimundo Com. Ruten. 714. e. 718. d. Dexter , donis collatis , benemerirus de Mon. S. Martini de Monte-rotundo in Septiman. 466. a. Diacum przdium Monafterio Fioriac. confirmatur à Carolo S. 488. c. datum olim ab Hugone , invaditur exllruâum, à variis Régi . us ditatum. 394. c. à Normannis damna paflum. 500. b. bonis auâum à Rollone D« Norm. & à Willelmo ejus filio. 731. b. Praîcepta obtinet, i Zuen- deb jldo Lothar. R. 377» b* ^* Othone 1!. 394. a. ab jEdgardo Angl. R. 397. a. à Ludovico B. 401. b. ab Odone. R. 463. a. i Carolo S. 469. b. 499. b. foo. jji. c. k Roberto Fr. R. 559. b. à Richardo Norm. D. 73 1. ibi Ludovicus Ludo- vici B. filius moritur. 4*. b. mon* tur & (èpelitur. 109. d. Abbates» Fulradus, Gozlinut, Robertus Co- rnes : Archiclavus , Herimannus : Archicuftos, Wilegifiis: Pracpofitus» Vitalis. S. Dionyfii villare Sandionyfianis Mon; confirmatur ab Othone IL 394. d. S. Dionyfius M. cum fociis corpore requiefcit in Eccl. Dagoberti R. prope Parifios. 394. c. 397. b. 4(3. c* peculiaris Regum Fr. patronus St proteâor. 463. b. 469. b. 559. i» ejus corpus Remos transfertur. 39. b* metu Normannorum. 6\. c. eius manus auro inclula datur Henrico Germ. R. à Carolo S. 77. a. fabula de ejus corpore furtim fublato, Se Ratifponam tn Ecclefiam S. Emme- ranni tranfportato, refellitur. 6x. a. n. iot. n. 394. n. Diplomata, ea tantum referuntur qux ad przfentem Gallix ftatum perti- nent. 319. b. à quodam Milite, qui à Rodulfo R. Diptiacus villa Fratribus S. Amandi • * r • - j ? r. 1 r» interficitur. 139. c. d. Dido , Epifc. Laudun. contra Agniura Monachum lator fententix in Placito Vermerix habito ab Odone R. 4JP. d. Dienfè S. Marcelli Mon. immunitatis Prxceptum obtinet à Conrado R. Burg. 704. d. Diguntium villa Ni vernenfi Eccl. con- firmatur à Carolo Cr. 358. e. $. Dionyfii Abbatia ab Odone R. ad m (ûpplementum Barifiaci Cellx conceditur à Carolo S. jot. Diris devoventur invafores bonor. Eccl. 694. e. 709. b. c. 71t. b.c. 71t. c d. 715. b. c 717* a. 732. a. violatores conventionis. 711. e. Difborch locus: hue pro diverfis Regni negotiis devenit Carolus S. 3 . d.^ Difinniacus villa Mon S. Germant Autiff. confirmatur à Carolo Cr. 3f 3. a F. Definiacus. obitum ufque retenta Se paulo poft Diva fl. ibi Haigrodus Dan. pugnat Roberto C. fratri ejus à Carolo S; cum Ludovico Tranfm. n. d. conceffa. 4*9. n. S. Dionyfii cafte Ui à novo conftruâi immunitas nrmatur à Carolo S, Diviacus villa , cum Eccl. S. Martini , Canonicis S. Vincenrii Matifc. ref- tituitur à Carolo Cr. 34;. b t Zzzzz Digitized by Google 226 I Divio caftrum Ecclefia? Lingon. con- firmatur ab Odone R. 44S>« b eo invehuntur multa Sanctarum cor- pora metu Norm. io. a. S. Medardi. 151. a. S. Prudentii Se aliorum. tff. e. 156. a. Divinae viri redemptio animas ejus. 667. b. 709. e. 71 3. b. Dociacus , villa in p. Piftav. à Roberto C. Abb. Fratribus S. Martini Tur. reftituitur. 707. d. cum immunitate confirmatur à Carolo S. 497. a. f 1 1. b. 743. a. fub defenfîone fufeipitur à Rodulfo R. 574* e. Dodilo, Epift. Camerac. immunitatem Eccl. (ux obtinet ab Arnulfo R. Germ. 3*8. b, intereftSynodo Rem. 318. c Dodo , Epift. Ofnabrug. fiibfcribit Pafto Bonn. 314. a. K. Doto. Dolenfe caftrum datur Monafterio DoL ■ à Rodulfo Largo. 93. b. Dolenfe Monaftenum ab Ebbone Bitu- ric. Conf. fundatur. 50. 88. c. 144. b. f9<< d. e. n. b. 713. c. ipfîus fun- dationis Charta. 713. independenria ipfîus afferta. 714. e. 71 y .a. ibi quo- rumd. Sanâorum corpora collocan- tur. f o. c. xdificari cosptum ab Ebbo- ne C. abfblvitur à filio Radulfo. 21. c. ibi mifëricordix opéra exercenda. 7 14. e. Prarcepta obtinet , à Rodulfo R. Fr. 170. a. à Ludovico Tranfm. 196. d. ab Aimardo Abb. Cluniac. reformatur. 21. d. Privileghim obti- net à Joh. XIII P. 13 6. Abbates, Aimardus , Berno , Franbertus, Odo. Domerii villa Ecclefia: S. Mauricii Turon. confirmatur à Carolo Cr. 3TJ- C - Dominica-curtis viHa Monachis Vedaft. confirmatur ab Odone R. 4/*. d. Dominicus , villaris m Com. Gerund. Ecclefia: Gerund. confertur à Carolo S. jî7. b. Domni-Apri villa, vicutîn p. 4c Com. Alb. unde diftus & à quibus poffeffus. j7j. c. n. b, Domni-Martini Ecclefia cum villa & fylva, Ecclefia: Tull. concedirar à Carolo Cr. 543. a. b. confirmatur, ab Arnulfo Germ. R. 3*9. a. à Ca- rolo S. c. Domni-Medardi villa Elnonenfî Mon. confirmatur à Carolo S. 474. b. Domni- Pétri -curtis Monialibus S. Pétri Mett. confirmatur abOthone I. 386. d. Domno-regium villa Monafterio S. Medardi Sueff. confirmatur, à Ludo- vico B. 41 6. c. ab Odone R. 461. a. De Donad francio alod. legatur à Raimundo I. Com. Ruten. 716. b. Donamarienfis Eccl. donum Gerardi Ep. Tull. Monialibus Buxer. confir- matur ab Otfaone I. 388. a* Donas, villare in p. Narbon. Ste- phano cuidam fideli datur à Carolo S. 483. e. S. Donati Eccl. in Com. Vienn. in vico Joviniiaco , Ifaaco Gratiano- pol. Ep. confirmatur à Ludovico R. rrov. 67 f . d. e. S. Donatiani Ecclefia feu Capella Bru- genfîs , à Balduino fundata , dotatur ab Arnulfo C. Fl. pro duodecim Canonicis, feu Ckartam obtinet. 7*9« SS. Donatiani & Rogatiani Abbatia in p. Nannetenfi, Monafterio S. Me- dardi Sueff. confirmatur ab Odone R. 461. a. Donatio duobus foccefltvè per tefta- mentum fafta: de ea quid ftatuat NDEX KERU] lex Roman a. ^96. e. Donatio modis omnibus. 676. a. Donationes Mo- nafterio faciendz à quibuflibet, etiam ab his qui voluerint Monafticam vitam amplecb, approbatz. 714. b. De Donceres alod. & Eccl. cum Capella de Safleviller, Monafterio Stivagienfi traditur à Ricarde Aug. 66%. d. Doncherium, villa ad Moûtn, Mo- nachis S. Medardi Sueff. conceditur à Carolo Cr. 361. b. Dontiacus , Dorciacus , villa Canonicis S. Marcelli Cabil. confirmatur i Carolo Cr. 337. c. Dordinga villa : ibi moritur Hugo M. 41. a. 44. d. Dornatiacus, locus prope Vefontio- nem , quem Amalgarius D. dat Adalfindae filiac fiiat, & ubt condit Mon. Puellarum. 19. c. Do fera Abbatia, Monafterio Trenorc. ad vi tan dam rabiem Norman, data , eidem confirmatur à Ludovico R. Prov. 677. b. Doto , Epifc. Onalbrug. fubfcribit Paâo Bonnenfi. 314. a. intereftSy- nodo Confluenrinx. 324. b. Dovercnfis Abbatia Virfionem tranf- fertur. t6, d. Drappas feu Capitanarias , locum infra Septimaniam à Carolo Calvo cui- dam Hildrico datum , & pofteà hujus culpa exigente in bannum miffum , & ad regise poteftatis fifeum redac- tum , Carlomannus R. concedit Ecclefia: Narbon. 431. d. Drido fiJelif pro Mon. MareoL inter- venu apud Lotharium R. 641. c. Drociaca , villa in vicaria Brivenfî , Monafterio Dol. confertur ab Eb- bone. 713. e. Drogo , Epifc. Tull. Régis coiuangui- neus. 51 r. d. fuccedit LudelmoEp. Tull. 63. b. Bodonis-Monafterium Ecclefia; fur reftitui obtinet à Ca- rolo S. 515. c. apud eumd. R. de- Erecator Angilranno Arcfaidiac. j 16. . in plenaSynodo decimam reftituit Monafterio S. Apri. fié. n. bene- ficus in Ecclefîam fiiam. tf3. cf. Drogo ad converfionem veniens, ab Abbate. Floriac. Archembaldo durit probatur experimentis ; petit ut fibi iiceat Balmam (ècedere. 140. a. Drogo , filius Fulconis P. fuccedit fratri fuo VPidoni Ep. Pod. 31. c «. d. Drofleius , (euTrofleius vicus , quotu- plex & ubi finis. 376. n. b. Dructeling. alod. in Com. Salnenfi, donum Conradi cujufd. nobilis, Mo- nafterio S. Apri. Tull. confirmatur ab Othone I. 391. b. Duacum invaditur à Lothario R. 9f. c. Ducentis villa in p. Atrebat. Mauri- nianat-vallis Coenobio confirmatur à Carolo S. 747. b. Ducum legali judicîo res reddita. f 63. a. Dudittz, uxoris C. Teutbera, fèpul- tura in Mon. Buxer. donis compa- rata. 388. c. Duello probatur Ecclefiam S. Medardi Monafterio Belliloc attribuendam. 719. b. c. Dulcis, villa in p. Hainau fuperLa- num Fl. Blandinienfi Mon. confir- matur à Ludovico Tranfm. 607. e. Dunenfis pagus vaftatur à Richardo Norm. D. 53. d. Duniana infula, pertinens ad Mon. S. Aniani , fub tuitionc fufeipitur à Carolo S. 481. e. Durandus, Abbas Urbion. feu Craff. confirmarionem rerum Mosafterii fui obtinet à Carolo S. 477- a. Dufiacus, villa in p. Alfënti , Monaf- terio S. Martini JEd. confirmatur à Rodulfo R. 5^4. a. E EBalus, Piâar. C. Normannos fugat. 10. b. Ro lion cm Carno- tum obfidentem fugat. 87. c V, Eblus. Ebbo, Cornes Bituric. & Dominns Caftri Radulphi, Monaftenum Do- lenfe fondât, xi. c 50. c 88. c. 144. b. i}<. b. %9% . d. e. n. b. ibi Monachos è Britannia fagieates ihf- cipit, & quorumdam SS. corpora collocat. fo. c. eidem Mon. depre- cator apud Roduifom R. Fr. 570. d. ab Hungaris occiditur. $0. c 9c. c. moritur, & Aurelianis in Eccl. S. Aniani fepelitur. 13. e. ejus Charta pro conditions Mon. Dol* 7tJ. Eberhardus, filius Hugonis, i quo Otho I. Luthram locum accepit. 385. b. pater Conradi Imp. cog&o- mento Salici. n. Eberhardus juffu fratris foi Conradi Germ. R. coronam Se ferptrum defert Henrico Sax. D. 5. d. rebel- lât contra Henricum Germ. R. oc- ciditur. t . d. e. Eberhardus , Dux Fr. rebellât contra Otbonem R. 38. a, occidirar. 38, a. 91. b. Eblo Angeriacenff Mon. deprecator apud Ludov. Tranfm. ffié. b. Eblus, Ramnulff Blius r. P/d. i patm fuo moriente commitdrur S. Ge— nldo. st. d. à S. GeraVào ttaiitm nutriendus WilleYmo Pio. it. b. uxorem ducit Adelam filiam Eduardi Angl. R. xt. n. conftruit Mon. & Trinit. Pid. 24. c. V. Ebalus. Ebolus , Ab. S. Hilarii Piâ. Przceptnm obtinet ab Odone R. 450. c. Ebolus fidelis quafdam res in Com. Turon. fi tas obtinet ab Odone R. 4 h. quandam villam reftitui curât Monafterio Mar- chian. ifx. d. apud maritum fuum deprecatrix, Monafterio S. Bavonis Gand. 630. b. Theodorico Com. <3». a. Monafterio S. Theoderici. 635. a. Marchianenfi Mon. £40. a. Mareolenfî Mon. 64' • b. c. Der- venû Mon. 641, a Ecclefix Parif. 64t. e. Monafterio S. Genefii de Fontanis. 646. A. Rodeiifî Mon. <48. a. adeft elevationi corporis S. Theoderici. 1x9. c. fcribit ad ma- trem fuam Adalaidem Imp. 187. e. 288. b. à fuis deleritur, filium fuum adverfarium patitur. z88. b. Emma, filia Hugonis M. nupta Ri- chardo Norm. D. obit fine liberis. 10. d. Emma, filia Richardi Norm. D. nubit Ethelredo Angl. R. 53. e. Emma, filia Theobaldi Camp. Com. uxor VTillelmi didi Ferabrachia, Monafterium BurguL conftruit. 9. b. Emmena matrona , munifica in Savi- niac. Mon. 6if. a. Emmenus , Epifc. Nivern. Cuctacenfè Mon. conftruit. 347. e. 348. a. Pa- rilîis in militia pernodans confir- raationem rerum Ecclefiae fux ob- tinet à Carolo Cr. 358. b. S. Emmeranni Mon. Ratifp. an eà tranflatum corpus S. Dionyfii. 6a. a. n. 10t. n. ibi aflervatus pretiofus Codex Evangeliorum. lot. n. an ibi fepultus Arnulfùs Imp. 61. e. Emmo Cornes favens donationi à Ger- berga Reg. fadae Monafterio S. Re- migti. 666. c, Emmonis precaria Monachis Vedaft. confirmatur ab Odone R. 4{*> d. Enermirus Epifc. Monafterio S. Po-< lycarpi deprecator apud Odonem R, 44Î- b. Engelboldus dono benemeritus de Bel- ciaco Mon. 4S9. d. Engramnus Prarful Monafterio Mareol. beneficus. 641. c. Enigrinus , liber homo, à quo varias res acquifivit Hugo R. Ital. 690. d. Enziacus Cellula Humberto S. Mar- tini MA. Abbati conceditur à Ludo- vico Tranfmar. 606. c. S. Eodaldi corpus Senonas transfertur. IIS» ?• . Eptfcopi diebus Dominicis confecra- bantur. 130. c. cum omni pietatis officio Regali dignitati fe fubdere debent. 311. e. Epifcoporum eledio ad quem pertineat. 159. d. eos de fradu dejiciendi modus. 118. b. !pifcoporum canonica eledio con- ceditur. 3 3 8.a.b. Epifcopi fidelitatem Sacramento promittunt Ludovico B. 41. b. Epifcoporum Collegium in comitatu, Caroli Cr. 342. e. Ar- nulfi Germ. R. 368. d. Epifcopi Britanniae jubentur à Joh. XIII P. fub pœna excommunica- tionis obedire Archiep. Tur. 138. a. Epifcopus audore Deo. f 68. b.Epif- copus eledus à Clero & populo , à Metropolitano & provinoac Epifco- pis débet ordinari. 1 19. c. ordinari non poteft ablque Régis juffione. xi 6. a. d. Epifcopi in libéra elec- tione panes regiae audoritatis pracf- cribuntur. fit. c. d. Epifcopi cau- fàrum evocatio ad Regem. 676. b. Epifcopo proprio honor fervandus, & fervitium exhibendum à Ccenobio. 703. b. c. 704. a. hujus Queftoribus una libra argenti perfolvenda fingu- lis annis. 703. b. Epta fl. ab eo ulque ad Oceanum tota terra Rolloni datur â Carolo S. 11. e. ab eo ufque ad Britannicos limites terra maritima Rolloni da- tur à Carolo S. 63 . d. S. Eptadi Eccl. in Monte-tolono villa in Com. Auguftod. Ecclefiae Md. reftituitur ab Heriveo Ep. 718. a. «2* Eptinus fideHs villam Coniacum obti- net à Carolo S. f4'« a. Equinus Hariftall. Placito intereft. jt6. d. Erchambertus de Monafterio S. Apri donis benemeritus. 37*. a. Erchamboldus, Abbas Floriac. regu- lam S. Benediâi reftituit in Mon» S. Reraigii Rem. 66. c. n. "Erchenaldus permutator cum Fratribus Compend. -734. a. Erchenaldus Pratfeâus Ecclefiam S. Qirintini de Monte largitus Ultano cuidam Scoto , Mon. & Abbati. 71 ï. b. Ercn engarius Cornes pro Eccle(îa Pa- rif. intervenit apud Carolum Simpl. for. b. Erchengerius, Abbas Arremar. Alfx Cellx confirmationem obtinet ab Odone R. 4j$>. 6. e. Faldoa villa S. Martino Turon. con- firmatur à Carolo Cr. 350. b. Faletrudis, uxor Lamberti C. Dienfi Mon. precibus favet apud Conradum R. Burg. 704. d. De Falgairolas alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 7x7. d. e. Falgaroles , villa Ecclefix Gerund. iub tuitione fufcipirur à Carlomanno R. 414. c. Famés. 91. c. maxima. 79. a. valida. ?4. c. per Franciam. 17. b. 34. d. famés per totam Galliam. 16. d. adeo valida , ut homines fefe invi- cem comedant. 37. b. S. Farz Mon. ibi reponitur caput B. Agnetis. 33. a. Farbertus Hariftall. Placito intereft. %i6. d. Faris, villa in Com. Red. Monachis Montis-olivi confirmatur à Rodulfo R. Fr. $ 76. c. S. Faro Ep. Privilegio benemeritus de Corbeienfî Mon. 493. e. Farum, vil. in p. Petralat. pert. ad Ecd. Gerund. fub tuitione fufci- pitur à Carlomanno R. 414. c. d. eidem Eccl. conceditur à Carolo S. 476. c. & confirmatur. 557. b. Favarios, villare in p. Carcaff. Mo- nafterio Craff. confirmatur à Carolo S. 477» c. %o6. c. Faverniaci Mon. Abbatia Adelardo fideli & Addilx uxori ejus conce- ditur à Ludovico Tranfm. 59t. c. d. Faya , curtis in p. Pifrav. Arberto Thoarc. Vicec. confertur à Lotha- rio R. 634. a. Felecan, Dux Norm. à Britonibus occiditur. 90. Felcarias villa Gerundenfi Eccl. con- firmatur à Carolo S. f j<. e. Felgarolas, alod. in Com. Aufbn. Monafterio Rivipul. confirmatur à Lothario R. tffo. d. S. Felicis Cella in Com. Ruflll. Eccl. Helen. conceditur à Carolo S. 471. d. 48t. e. S. Felicis Eccl. in Calobrice villa, Rainardo fideli confertur à Carlo- manno R. 4if. c. S. Felicis Eccl. ad Fallium, Monafterio S. Cucuph. confirmatur à Lothario R. 6%7. b. S. Felicis M. Ecclefia Gerund. ibi Sy- nodus habetur 3x1. a. Tome IX. S. Felicis Eccl. in Impurin. Com. dependens à Monafterio S. Pory- carpi, in defenfîone fufcipitur ab Odone R. 447. c. S. Felicis Eccl. ad Millars villam , Mo- nafterio S. Cucuph.- confirmatur à Lothario R. 6f6. d. S. Felicis Eccl. in Narbon. pago , Ste- phano cuidam fideli datur a Carolo S. 483. e. S. Felicis Eccl. in Com. Red. Ecclefia: Narbon. conceditur à Carolo S. 480. d. SS. Felicis & Satumini Eccl. in p. Ruflll. Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. a. S. Felicis Eccl. in Valrano , Monafte- rio S. Cucuph. confirmatur à Lotha- rio R. 6 s 7. b. De jr elinas alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 7x7. d. Félix caftrum Monafterio S. Cucuph. confirmatur à Lothario R. 6fj. a. S. Félix M. corpore requiefcit in Eccl. Gerund. S. Maria;. 10;. b. Fellinas, villa in p. Narb. in fuburb. Minerb. Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. a. Femineus grex , divino cultui manci- patus , femper eget Sacerdotum folatio. b. Franci Normannos cxdunt in Carbo- naria filva. 46. b. Carolum Cr. evocant. 71. c. poft mortem Carlo- manni R. 59. b. Franci Orientales Carolum Cr. déférant, Arnulfum Regem eligunt. 37. a. Franci à Norm. vincuntur circa Leodium. 48. c. à Normannis cxduntur in monte Chalo. 34. a. $0. c. Catera Francor. gefta vide in Indice Ckrono- Itg. Francorum Reges femper ex uno génère procedunt. 196. c. ip- forum coronatio de jure competit Archiepifcopo Rem. 71. a. e. Fran- corum regnum poft mortem Caroli Cr. mifere difcerpitur. 71. a. Francia cedit Ludovico filio Ludovici B. 41. a. top. n. Francis pars ma- jor cedit huic. 70. c vaftatur, ab Haftingo & Rollone. 43. c à Nor- mannis. 42. a. b. 46. c. 70. e. 1 fo. c ijf. c ab eifdem opprimitur. 118. d. Ce fubdit Carolo Cr. 59. b. ab Hungaris vaftatur. 17. b. 20. d. 23. e. 34. c 44. b. $2. b. $6. c. i Saxonibus. j6. d. famé affligitur. 17. b. 34. d. pefte affligitur. 8. d. de vaftatur ab Othone II Imp. 6j. b. 98. c. Orientais Francia Bajoa- riam , Sueviam , Saxoniam, Turin- giam , Frefiam & Lotharingiam compleâebatur. 61. b. ab Hungaris vaftatur. 6%. b. 121. n. De Francitia alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 725. d. Franco, Abbas Corbeienlîs, Privile- giorum Monafterii fui confirmatio- nem obtinet, à Carolo S. 493. d. à Chriftophoro P. 210. c. Franco, Ab. S. Pétri Sen. moritur. 33. d. Franco , Archiep. Rotom. baptizat Rollonem. 12. a. f j. b. 76. a. 87. e. 88. a. 131. d. & Gerlonem. 76. a. moritur. 88. d. Franco , Epifc. Leod. corpcra SS. Trudonis & Eucherii è terra levât. 83. c. acquirit Abbatiam Lobienfem & Praepofituram FoiTenfèm» 6\. a. quoramdam reftitutionem obtinet à Carolo S. 468. b. moritur. 37. c. 96. c. Franco, Epifc. Nivern. precariz cuiufd. confirmationem obtinet ab Odone R. 463. e. Franconofurt: ibi obit LudovicusGerm. R. f 8. c. De Francor alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. c. S. Francovei vel Francoëni Abbaba Ecclefîar Nivern. confirmât» à Ca- rolo Cr. 358. d. Franculfi-vîlla Eccleftz TulL reftoi- tur à Carolo Cr. 3 39. a. Frafnedus fifcus in p. Silvaneâ. con- ceffus à Carlomanno R. Manrinij- nac-vallis Cœnobio confinnaar i Carolo S. 547. c. Fraxinerum caftrum à Sarracenit oc- cupa tur. 48. a. expugnatur ab Hu- gone Irai. R. 5 1. c. Fraxinium , villa in p. Sue£ Monaf- terio S. Medardi concediiur ab Odone R. 460. d. Fraxinus. villa in p. Sovit. Uncrino Mon. S. Michaelis ad Mofàm coo- ceditur , à Ludovico Genn. R. 571. b. à Carolo S. ad reuaurarioncm Veteris - Monafterii Cellz. yr?. c ab eod. Carolo concedinir Mona- chis S. Michaelis in p. Virdun. e. Fraxnith vallis à Sarracenis occnpanr. 6. a. Fredaldus Epifc. cum Wifredo Cptt- mutator in territ. Narb. 477. c 1o6. d. De Fredbos alod. legatur i Raimundo I Com. Ruten. 7x6. a. Fredericus, Abbas Morbac Privilégia pro Monafterio fito obtinet, à Lu- dovic) Genn. R. 3 if. c à Carolo Cr. 333. c. Fredericus , Archiep. Mogunt reliâu copiis, aufugit ad Everhardnm & Giflebertum. 38. b. intereft SynUo Ingelh. 316. e. Fredericus C. fubfcribh Paâo Bstm. 324. a. Fredericus , Dnx Mofellanor. Leéa- lienfibos p'xèdtur à Biunone D. S. Michaelis Abbatiam Bbi fubjidt, Banum conâ mu 67. n. uxorem du- rit Beatticem finam rl«gonw M, 67. a. n. iov à. cum pitre Gode- iÀio C. Vitdun. in cuftodia deri- netur. 282. d. 283. c. moritur. 67. n. ejus Epitaphium. 103. d. Frederuna Reg. nobili profapia puella or ta, in uxorem duâa regio more dota tur à Carolo S. 504. b. apud S. Remigium in Reginam unâa. 530. a. apud Carolum S. intmenit, ' pro Ecclefia Parif. jof. b. pro Ca- pella 5. Clementis Compeud.t»ï. c. Corbiniacum villam & Eccl. in Craonna ex jure dotalirii fui btgita Cœnobio Remig. 530. b. éré.d. e. animi fui confaentiam Madelgeta Capellano fùo confeflà. 538. A- oblitûs ejus dies. à. jyi. a. pro ipfà preces ftatuunmr. w- l>. c. anniverfaria ejus dies celebran- da. 536. c y 52. a. ubi, quando & quomodo. jje". c. 137. c. in Mo- nafterio S. Remigii fepvla. sio. n. Frenzeiz , villa in p. Waver. Moma- libus S. Pétri Mett. confirmatur ab Othone I. 386. c Fretus curtis, cum Eccl. S.Remign, jure hereditario poffidenda conce- dinir Amelio Ep. Ucet. à Ludowo Imp. 682. b. c Frevaus villa Canonicis S. Marcelli Cabilon confirmatur â CaroJo Cr. 337. c. Friderada, uxor Wichberti C nowt Hugoni Lotharii R. filio. }<• Frifchinga: ab ipfius obbtione immu- nitas. 70 t. b. _ Frifia provincia Gcdefrido Norm. R. datur à Carolo Cr. 46. d. f8. e « De Frodino alod. cum Eccl. legatur» Raimundo I Com. Ruten. 726. *> Digitized by Google I Frodoinus, Epifc. Barcin. întereft Sy- nodo Trec. 167. e. firmat fenten- riam latam in Girbertum Nemauf. Ep. 169. e. immuni tatem & varia obtinet à Ludovico B. 409. c. e. 410. a. qui Ermenmirum ordina- verat,in Concilio Portenfi excom- municatur. 117. e. nudus ac difcal- ceatus veniam poftulat, ac ideo non deponitur. 118. c. Froia, Abbas Vernodupr. intereftSy- nodo Portuenfi. 318. a. 481. n. b. Fromoldus , eleâus Epifc. Bellov. rejeftus eft propter infipientiam & improbitatem. 259. b. Frontelii-curtis villa Monachis Vedaft. confirmatur ab Odone K. 451. e. Fronteniacus villa fratribus S. Hilarii Pict. confirmatur , ab Odone K. 450. d, à Ludovico Tranûnar. j9f. c Frontotedefo feu Centernaco, villare in p. Ruffit. Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. b. Frotarius, Archiep. Bituric. ad Syno- dum Trec. invitatur à Joh. VIII P. itfj. c. fuam fedem adiré prohi- betur ab hominibus Bernardi Marc h. itff. a. iplî fua civitas & omnia fublata à Bernardo C* 303. d. intereft Synodo Trec. 1*7. d. firmat fèn- tentiam latam in Girbertum Ne- mauf. Ep. 169. d. de infidelitatis crimine le purgare vult in Synodo TricafT. 171. e. ab ejus confortio Hugonem Abbatem ut lè lèparet hortatur Joh. VIII P. 198. b. Fro- iarius Bellilocenlî Mon. deprecator apud Carlomannum R. 416. e. eumd. Regem rogat ut Cilianum villam reddat Maflilienfi S. Viâoris Mon. 431. a. Frotarius , Archiep. Burdegal. ad Sy- nodum Trecenfem venire jubetur à Joh. VIII P. 170. e. pofteà Bituric. Arch. 303. n. 43t. 11. Frotarius Ep. dono benemerîtus de Mon. Belliloc. 441* d. Frotarius, Epifc. Tull. Monafterium S. Apri reflituit & ditat , Ludovico Imper, confirmante. 340. d. bene- ficus in fuam Eccl. $69. a. 55 3. d. Froterius, Archiep. Turon. (uccedit Jofepho. 54. a. moritur. $4. b. Froterius Epifc. alode donatur à Rai' mundo 1 Com. Ruten. 725. d. Froterius , Epifc Albienfis , donat Monafterio Galliac. Vallem Cani- nam. 97. c. Froterius, Epifc. Piftav. fuccedit Hec- frido. 8. b. Privilegii Monafterii S. Cypriani confirmationem obtinet à Joh. XI P. 118. d. Frotmundus , Vicecomes Senon. Se- nonas capit, plurimos jugulât, Rai- naldum fiigat , partem murorum caflelli S. Golumbx dirait , moritur. 3f. a. Frucbiarius , Ep. Biterr. fubfcribit Sy- nodo Portuenfi. 318. n. Fniâuarius ufùs rerum Eccl. datarum refcrvatus fùb annuo cenfîi. 709. b. firucruario ufii polfidendx res dantur. 721. a. b. c. S. Fructuofi Cella in Com. Petralat. dependens à Mon. Balneol. immu- nitate donatur à Carolo S. 527. d. S. Fructuofi Cellula in p. Carcan". cum immunitate Monafterio Caun. confirmatur à Carolo S. 70 ). d. S. Fructuofi Eccl. Cuxanenfi Mon, confirmatur à Lothario R. 620. e. S. Fructuofi Eccl. in Com. Petralat. Ecclefix Gerund. conceditur à Ca- N D E X R E R U j rolo Simpl. 476. c. S. Fructuofi Eccl. in Com. Petralat. dependens à Mon. S. Polycarpi , fub tuitione fufcipitur ab Odone R. 44Î- c. S. Fructuofi Eccl. pett. adRod. Mon. immunitate donatur à Ludovico Tranfin. 604. e. eidem Mon. con- firmatur à Lothario R. 648. e. S. Fructuofi villa in Com. Narbon. Monachis Montis-olivi confirmatur à Rodulfo R. Fr. tf6. c. Fugiens quilibet, fûper terram Mo- naftérii tutus ad nutum Abbatis. 691. b. Fulbertus Hariftall. Placito intereft. 1*6. d. Fulbertus, Abbas S. Apri, très manfbs obtinet à Carolo Cr. 333. e. 334. a. Fulbertus C. judex in caufà Abbatia: S. Servatii Traject. 541. b. Fulbertus, Epifc. Camerac. ordînatur. n. filiam fuam Ermengardem nuptui dat Conano D. Brit. 96. b. Fulradus, Abb. S. Dionyfii , Lebraham Abb. largitus fuo Monafterio. 394* d. 49*. c. Fulradus , Sacerdos ac Cœnobita , qux- dam obtinet à Carolo S. poft mor- tem fuam reverfùra ad Mon. Stabul. %\f. a. Furonis: ibi fit Conventio inter I udo- vicum B. 8c Ludovicum Germ. R. 304. b. S. Furfei Bafîlica Perronat : ibi fepe- litur Carolus S. 16. e. 23. c. 44. a. S. Furfeus Perron» fèpultus eft. 109. n. S. Fufcianus M. fidem Chrifti prxdi- cavit Tarvanenfi populo. 110. a. G Abianum five Gabianellum, \T villare Monafterii S. Aniani in j. e. Genefius, (rater Geraldi, alod. do- natur à Raimundj I Com. Ruten. 718. c. Genefius invafor apud Odonem R. expoftulatur à Giberto Nemauf. Ep. 450. n. adverfus ipfum juflu ejufl. Régis à Raimundo C. Placitum habetur in gratiam Giberti Epifc 706. b. Genefiis, Mon. Bef. à Normannis ju- gulatur. io. b. Geneftolius , feu Geneftogalns, villa Fratribus S. Martini Tur. com im- munirate confirmatur i Carolo S. 497. b. y 1 1. c. î4i- b- u,b N"* 0 " 6 fufeipitur à Rodulfo R. Fr. 574» e. Genolhts, Abbas binon, fubtogatnr Leudrico. 94. a. moritur. $i. a. Genoliacus villa cum p rru & merca- to , Luedunenfi Eccl. redditur à Carolo Cr. 359. d. conceditur à Ludovico R. Prov. «74- <*• S. GenoveÊe Eccl. in p. Nivetn. Te- dalgrino Ep. confirmatur à Rodulfo R. Fr. 581. c. Gentiliacus , villula dependens ab Abbatia S. Eligii, ParifîeofibM Et. conceditur à Ludovico B. 401. b. c.d. S. Genulfi corpus Hungarorum mm aUo defemir, poftei ad Smdenle Mon. refertur. 144. d. ni- '< S. Georgii Digitized by Google- INDEX RERUM. S* Georgïï EccL in p. Belvac. pre- cario more Hugoni M. & Haduidi conjugi ejus conceditur à Fratribus Mon. S. Martini Tur. 711. b. Georgius, Epifc Auion. Epiftolam ac- cipit à Joli. X P. de Agio Arch. Narbon. 114, a. Georgius Epifc. fucceflbr Godmari, be- nemeritus de Mon. Rivipul. j 89. d. «jo. b. c. Georgius excommunicatus , homines Ecclefîx Rom. affligit. 195. a. Georgius , Scriniarius Rom. Eccl. fub- fcnbit judicio lato ,in Girbertum Nemauf. Ep. 170. a. S. Geraldus Eblum puerum, filium Ramnulfi, tutandum fufcipit. 11. d. Eblum Willelmo Pio tradit nu- triendum. xi. b. Auriliacenfe Mon. conftruit. 144. b. in eu jus gradam Cornes Przceptum obtinet à Carolo S. 478. b. Geraldus , Abbas Auriliac xdificium Bafilicx perficit , & dedicari curât. 97. c. Epiftolas accipit à Gerberto. 273. b. c. 179. a. 191. c. moritur. 193. n. b. Geraldus de S. Sereno. Geraldus , Archiep. incertar fèdis, le ipfum & res omnes fuas, in p. Uzetico fitas, offert Monafterio Clu- niac. 92. d. Geraldus, Epifc. Ambian. intereft Sy- nodo Trec 168. a. Geraldus , Epifc. Matifcon. Privil. Trenorc. Monafterii firmat. 181. d. fubfcribit Privilegio Mon. Cariloc. " 5 1). c. intereft Synodo Cabilon. «17. b. fubfcribit Teftamenris, Wa- lonis Ep. JEd. 717. b. Herivei Ep. /Ed. 718. b. intereft Synodo Cariloc. jxf. d. V. Giraldus. Geraldus , filius Aimerici , aliquo do- natur à Raimundo I Com. Ruten. 7x7. c. Geraldus , frater Genefii , alod. dona- tur à Raimundo I Com. Ruten. 718. c Geraldus , invafor Epifcopatûs Narbon. damnatur à Joh. X P. 114. c. Geraldus fubfcribit Teftamento Wil- lelmi D. Aquitan. 711. e. unus 8c alter. Gerannus ordinatur Epifc. Autiffiod. Normannos cœdit. ifx. 133. a. S. Gerardi de Cairago Eccl. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. e. 7x7. a. Gerardi-villa, vicus mari proximus : înde transfertur corpus S. Honori- nar in caftrum Confluentinum. 153. c 5. Gerardus , Abbas Bronienfîs , à Berengario C. Namucenfi mittitur ad Robertum Principen», fratrem Odonis R. iij. b. c Monafterio S. Bavonis Abbas prxficitur. 85. c cujus reftaurator exftitit. 61 f. e. evocatur ab Arnulfo Fl. C. à quo Abbatiam Sith. accipit. 78. e. cor- pora SS. Wandregifili, Anfberri & Vulfranni Bononia Gandavum tranf- fert. 1J4. Abbas Blandin. confir- mationem rerum Mon. lùi obtinet à Ludovico Tranf. «08. a. obiu 54. c. 1*3. d. ejus patria & paren- tes. 123. b. V. Girardus. Gerardus Abbas Vizeliac. fit. 94* a * Gerardus Cornes cum Berta conjuge Monafterium Vizeliac. conftruwt. 176. d. ipfîus Charta fundationis Monafterii Pultarienfis à Joh. VIII P. mittitur Anfègifb Arch. Senon. & Conrado C. .i8j. e. Gerardus C. Zuendebaldum Lothar. Tome IX. 833 R. occidit. £3. a. Gerardus, Epifc Agath. Epiftolam accipit à Joh. X P. de Agio Arch. Narbon. 114. a. V. Geirardus. Gerardus, Epifc. Tull. ordinatur. 94. e. beneficus in Mon. Buxer. ejufd. bonorum confinnationem obtinet ab Othone I. 387. d. e. Monafterii S. ManfùetJ reparator, de eod. donis collatis benemeritus. 389. a. poffef- lîonum ejufH. Mon. c jnfirmationem obtinet ab Othone I. 388. e. de Monafterio S. Apri pariter beneme- ritus, ejufd. bonorum confinnatio- nem obtinet ab Othone I. 390. c. huic Mon. Capellam in Ho r radis villa reddidit pro anniverfàrii fui commemoratione. 3 9 1 . a. donationi à Gerberga Reg. faftx Monafterio S. Remigii Rem. favens. 666. c. Gerardus , frater Stephani C. in Eccl. Tull. injurius, fatisfacit juxta Wor- matiam. 367. d. e. Gerardus , feu Geraldus , de Mon. Dol. villx donatione benemeritus. $96. e. J97. a. Gerardus fubfcribit Teftamento Wil- leltni D. Aquitan. 711. d. Gerbaldus precario more Montis-villx poflefTor. jn. c Gerberga, filia Framberti, bene&ca in Mon. Buxer. 388. b. Gerberga, filia Henrici Germ. R. nup- tui datur Gifleberto. 5t. c. mortuo Gifleberto, nubit Ludovico Tranûn. 10. b. yx. d. 66. b. 91. b. 104. n. munifica in S. Remigii Mon. 66. c. 396. c. pacem fâcit cum Norra. obfides dat pro liberatione Ludovici R. ix. d. interfuit redditioni villx Corbiniaci à Ludovico Trardm. faétx Remigianis Monachis. 617. a. Re- xnigianum Templum pn exteris lo- cis veneratur & diligit. 617. d. Mo- nachorum reftitutioni in Mon. S. Bafoli favens 8c annuens. 619. c. Cuxanenfe Mon. refque ad illud pertinentes Pontio Abb. curât con- firmari à Lothario R. filio fuo. 610. d. terram apud Ruminiacum concedit Humolarienfi Mon. 611. n. f. 66j. b. apud Lotharium R. filium depre- catrix, Cluniaco. 6x3. c. Monafterio S. Remigii , Ecclefiarum curatrix. £14. c. Monafterio S. Theoderici. 6ij. b. S. Bavonis Monafterio. 630. b. fratrem fuum Othonem Imp. adit Aquisgranum. $4. a. uni cum filio apud S. Theodericum prope Remos orationes habitura ipectales. 6x7. b. Marfnam prxdium confert Monafte- rio S. Remigii. 666. a. confîlio favet Soniario Abbati. fîx. d. ejus Epita- phia duo. 104. a. b. Gerberga, filia Gerberga;, bonis do- nata a Lothario R. fratre fuo. 654. c. Gerbernus intereft Placito Hariftall. %z6. d. Gerbertus , Monachus Auriliac. pofteà Bobienfîs Abbas : ipfîus varia fortu- na. X71. ejus Epiftolx ad diverfos. X7X. &fiqq. equus emiffarius voca- tur ab inimicis. 171. c. Gerbertus lue cadit in duello perafto occafione Ecclefîx S. Medardi. 7x9. b. c. Gerboldus Cornes : de ipfb Odonis cor- tis in p. Belvac. evindicata ac con- quifîta 7x1. b. Gerellx , villa in p. Aval. Monafterio S. Martini iEd. confirmatur à Ro- dulfo R. Fr. $64. a. Gerfiedus, Mon. FlaviniacAdalgarium Ep. Auguftod. veneno necaffe accu- fatur : ejus caufâ agitatur in Synodo Cabil. 3K. d. 317. Gcrlannus, Gerlaunus, Monachus S. Germani AutifT. lûccedit Willelrao Arch. Senon. 34. d. Epift. accipit à Leone VII P. de Monafterio Flo- riac. xxi. e. de Monafterio Rivipul. xxx. c moritur & in Eccl. S. Ger- mani AutifT. fepelitur. 35. a. Gerlo à Carolo S. accipit montent Ble- fenfëm, baptizatur. 76. a. S. Germani Abbatia Ecclefîx Tull. reftituitur ab Arnulfo Germ. R. t6y. b. fubjicitur à Ludovico Germ. R. 370. d. e. à Lothario Imp. fub- trafta & paulà poft , data vema, ret tituta, Arnaldo Ep. Tull. confirmatur à Ludovico B. 399. a. b. S. Germani Bafîlica AutifT. ibi fepeli- tur Gerlannus Senon. Arch. 3$. a. S. Germani Ecclefia in fifeo compend. Monafterio S. Cornelii conceditur â Carolo S. J31. a. S. Germani Autilf. Mon. à Norm. in- cenditur. 84. b. Prxcepta obtinet, à Carolo Cr. jfx. d. à Ludovico B. 399. c. à Carlomanno R. 435. a. ab Odone R. 447. c à Carolo S. 490. a. ipfîus Monachi ob religionem fiiam valde accepti , Carolo Cr. 3fx. e. Odoni R. 447. c. pofTeffio- nes ibi data; vel dandae à venien- tibus de facculo ad regularem con- verfàtionem confirmantur, à Carolo Cr. 354. c. à Carlomanno R. 4)7» d. Abbates , Hugo , Lotharius filius Caroli Calvi , Richard us Cornes. S. Germani Pratenfè Mon. Prxcepta obtinet à Carolo S. 49;. d. a. Î37. a. Abbates, Hilduinus, Hucbol- dus, Rotbertus Marchio : qui fuerint. 49?. n. b. S. Germani villa fuper fl. Atax , Monafterio Crafl*. confirmatur à Ca- rolo S. jo6. b. Germani à Normannis oppreffi Caro- lum Cr. evocant. 42. c Carolo Cr. affidentes in obfidione Parifiorum. 358. b. Germania à Normannis devaftatur. 46. c. j 8. c. ab Hungaris vaftatur. 49, c. d. m. d. n. pefte affligitur. 8. d. Germanix nobilitas unde dépen- dit. 64. a. Germardus , Epifc. Araufic. fùbfcribit Synodo Mantal. 305. c. Germiniacus, villa in p. Bituric. Eccle- fîx Aurel. reftituitur à Carlomanno R. 419. d. Germiniacus villa Ecclefîx Nivern, confirmatur à Carolo Cr. 359. a. Germiniacus villa Dolenfi Mon. con- fertur ab Ebbone. 714. a. Germiniacus villa Floriacenfi Mon. confirmatur à Carolo S. 488. c Germundus quidam Prxceptum obtinet à Carolo Cr. jyi. c Gernufta villa Monafterio S. Dionyfu conceditur à Roberto R. %6o. a. Gerontius , Archiep, Bituric. fùbfcribit Teftamento Ebbonis. 715. e. Vidé Geruncus. Gerfendis, foror Theotolonis Arch. Tur. munifica in Mon* S. Juliani Tur. J99. n. S. Gervafîi Cella Ecclefîx Aurelian. confirmatur à Ludovico R . Fr. < 6 o. d. Geruncus , Archiep. Bituric. Epiftolas accipit à Leone VII P. de Monafte- rio Floriac. xxi. e. de Monaft. Ri- vipull. xxx. c. V' Gerontius. Gerunda civ, ibi Synodus haberur. 3x1, a. Ï07. n. b. tharii R. pr0M0n.B0na--Tallis.651. n. c. Hardoia villa Monafterio Elnon. aa- firmatur à Carolo S. 474. c Hardoirrus luccedit Froterio Ardriep, Turon. 54. b. moritur. 54. i. Hardolit vel Hartlolit, villa in Com. Oxim. Monafterio Utic confirmatur à Carolo S. 48?. c Hariftallium : ibi Placiram feu todoi Regni Conventus in quo SueAwû Abt tatia Pmmienfi Mon, adj ndb at. 1z6. c. Haroldus. V. Haigroldus. Haften lèu Haftuigus , Norm. Pt Franciam vaftat. 43. c Monafhs rium Gemeric deftnuit it. a. ta amicitia recipitur à Ludovico R. filio Ludovici B. 7t. b. Camotum vendit Theobaldo C. Tur. «3. a. Hafteria , locus ab Adalberone En. Ecclefix Mett. legatus, Monafteno Walciodor. juffii Othonis à Deode- rico Ep. Mett uniendus fub uno eodemque Ab. 3^2. c Hato C. lubfcribit Paâo Bonn. 314. a. Hatonis-curtis villa Monachis S. Me- dardi Sueff. confertur à Ludovico B. 416. d. Hatto , Abbas Aug. fit Archiep. Mo- gunt. 37. a. luccedit Sunderolto. 84. e. feribit ad Joh. IX P. 196. a. Haveringi- villa, przdium in Com. Horn. à Teutberto C. pro lêpuJrara uxoris fuac Dudit» & oWanone filix fux Rotinldis concefum , Moniali- bus Buxer. confirmatur ab Othone L 388. c Hawidis, Abbattfa S. Pétri Mett. pot fe&onom Mon. lui confirmadonera obtinet ab Otbone \. a. zonïs Ca,p. Sratrein fuum Othonem Imp. adit Aquif- granum. 54. a. V. Haduis. Heoernus , Archiep. Turon. moritur. jo. c. V. Herbernus. Heccardus C beneficus in Mon. Qu- niac. 70$. c Hecfridus , Ep. Piâav. moritur. 8. b. Hecharius C. beneficus in Mon. Flo- riac. 488. c Hecmunde Ecdefia Theoderico fideli concedicur i Carolo S. $j8. b. Hecna- curtis villa Monachis Vedaft. confirmatur ab Odone R. 4f *• d. Hedemarus beneficus in Mon. Buxer. 388. c. Heidilo , Epifc. Vermand. Noviom; atque Tornacenfts, confirmarionem quorumdam pro Ecdefia Noviom. obtinet cum immunitate à Carolo S. 491. c. V. Herilo. Heiricus , Epi/c. Lingon. apud Ludo- vicum Tranûnar. deprecator, Mo- nafterio Trenorc. 59). b, Cantogi- lenfi Mon. $94. d. Heirogolilà alod. Cuxanenfi Mon; confirmatur à Lothario R. d. Helberius , regius Apocrifiariorum Dominus, Arberto Thoarc Vicec. fàvet apud Lotharium R. <34> b. Heldebertus. V. Hildeberros. Helemna villa Elnonenfi Mon. confiM matur à Carolo S. 474- °> Helena , uxor Garnegaudi , dat Ecde- fîas Sanfto Martino Tur. 4** c- HelenenfisEcd. bonorumfuotumcofl- finnationem obtinet à Romano P. %o6. Prxcep ta obtinet i Carolo S^7>> d. 48 2. d. dttatur à Raimundo I Com. Ruten. Digitized by Google INDEX RERUM. 837 Ruten. 715. e. Epifcopi , Ildelîndus , Riculfus. Helias , Abbas , S. Bavonis Gand. moritur Lauduni in Mon. S. Vin- centii , ubi fepelitur. 8y. b. Helias, Epifc. Vallon, fubfcribit Synodo Mantal. 505. c. Helias,. filius Bofbnis Marchionis, Bruciam Caftrum Giraldi obfidet, pofTeffiones Monafterii Salenfis vaf- tat , czditur. 141. c. d. Helias , Patriarcha Jerofol. à Carolo Cr. Imp. fubfidium pofcit ad repa- randas Ecclefias. 194. d. Helifeus, nobilis vir, intereft reilitu- tioni Monafterio Floriac. fàâz à Theoderico & Urfone. 706. a. Helpo , Dux Saxonum , à Senonen- fibus occiditur. 11. a. interfeftus, in patriam Ardennam reportatur. 17* e. Hemico, Epifc. Dienfis, fubfcribit Sy- nodo Mantal. 305. c Hemimberticurris villa Mon. S. Eligii Noviom. confirmatur à Lothario R. Hemma , Abbatiffa Monafterii S. Joh. Bapt. mittit per Legatos ad Syno- dum Barcinon. Chartas rerum Mon. fui. 319. d. Hemma. V. Emma. De Hennas alod. Stivagienfî Mon. traditur à Ricarde Aug. 66t. d. Henricus Archiep. Trev. fit. 67. a. Henricus Dux à Carolo Cr. minus contra Normannos Parifios obfiden- xes , in foveam lapfas tmcidatur. 59. c. incautè equitans in foveam, quam Normanni quifquiliis operue- rant, lapfus tmcidatur. 47. e. Henricus, Epifc. Baioc. Richardum filium Willelmi Norm. D. baptizab 91. a. Henricus, filius Othonis Sax. Ducis, Auceps didus, Rex Germaniz de- ligna tur â Conrado moriente. 57. d. Sax. D. Rex Germaniz eligitur. 5. d. if 7. n. (Uceedit Conrado Germ. R. $6. b. 8t. d. pater Othonis M. régnât. 13. d. Herimannum Colon. Archiep. compellit ad ordinandum Hilduînum Tungr. Epifc. 297. e. fctdus icit cum Carolo S. apud lion- natn. 37. d. 313. cum Carolo. S. râum icit , ab eo accipit manuna Dionyfii & Lotharingiam. 77. a. Legatum à Carolo miflum fufcipit dum , fùperato Rheno , ad Lotharin- giam imperio fuo fubigendam pro- peraret. 37. d. lanceam Domini ac- cipit à Rodulfo Burg. R. 37. e. yi. c. lanceam Domini poftulat à Ro- dulfo Burg. R. & tandem impetrat, eum muneribus honorât , eique do- uât non minimam Sueviz partem. 113. c. d. Gerbergam filiam fuam in uxorem dat Gifleberto, quem Lotharingiz przficit. yi. c. Abotri- tos fubigit. 90. a. Reges Abodrito- rum & Danorum Chnftianos efficiu ai. a. moritur. 90. d. 379. b. para- lyfi percuffus moritur. 38. a. Henricus , filius Henrici Aucupis , rebellât contra fratrem fuum Otho- nem Germ. R. j r. a. projeâis armis ad fratrem Othonem R. venit , ab coque bénigne fufcipitur. 38. c. Lotharienfem Ducatum obtinet: à Lotharienfibus expellitur. 38. c. Henricus, Dux Bajoariz, Othonem III puerum in fuam poteftatem ac- cipit, fe Regem Quindelinburgi ap- pellari juffit , Othonem in libertatem reltituere cogirur. 176. n. Tome ÎX, Henricus , filius Hugonis M. fuccedit fratri fuo Othoni in Ducatu Burg. 17. d. 44. d. 66. d. 80. n. fit Dux Burg. ii. a. Monachis S. Columbae Senon. deprecator apud Lotharium R. <37. b. ab eodem Rege accitus Othonem II Imp. perfequitur. 44. e. 81. d. Othonem czdit & fugat. if. a. 18. a. Herbernus , Abbas Majoris Mon. fit Archiep. Tur. 19. a. V. Hebernus. Herbertus , Soliacenfîs caftri pofleflor, frater Archembaldi Tur. Arch. res monafterii Floriac. invadit, miferè périt. 140. c. Herbertus C. V. Heribertus. Herbod-cifterna villa Monachis Vedaft. confirmatur ab Odone R. 4ji. c. Herchemboldus Ab. tradit Arnulfo C. Fl. corpus S. Walarici. 147. b. c Heredo Prefb. variorum pofleflor in villa Buxer. 388. b. Herenfîs infula : hinc profugi Mona- chi ob Norm. Izvitiam. 565. c. Herefindis. V. Herfindis. Heribaldus beneficus in Mon. S. Ger- mant AutitT. 353. a. 43 y. d. Heribertus, Cornes Viromand. réparât «y^ Ecclefiam S. Quintini. 110. a. Ro- / dulfum Camerac. C. in bello occidit. 73* «. Heribertus II, Cornes Virom. & Trec. Carolum S. invitât ad coUoquium. 64. d. eum dolo capit. 16. e. 23. b. 37. d. 43. e. f 1. a. 64. d. 77. b. X33. c 134. d. 139. a. &Pero- nam miflum trudit in carcerem. 16. e. 37. d. 64. d. 77. b. 133. c 134. c Carolum hofpitem fuum apud Peronam capit & incarcérât, primo apud S. Quintinum, poft apud Caf- trum Theodorici. y t. a. Carolum retinet in cuftodia. 13. b. 43. e. Rodulfum Regem ftatuit. 77. c. Perronam obtinet à Rodulfo R. Fr. y 1. b. S. Defiderii Ecclefiam reddit Monafterio Dervenfi. 6y. a. Viâo- - riacum caftrum Bofbnis capit, Mo- nafteriolum obfidet , Viâoriacura reddit Bofoni. 6$. b. Carolum R. è carcere educit, viâus precibus Ro- dulfi R. eum iterum in carcerem conjicit & débilitât. y 1. d. ejus terra vaftatur & munitiones capiuntur à Rodulfo R. f 1. e. Artaldum Arch. Rem. expellit, Hugonem filium fuum ejus loco ordinari curât. 90. b. Ludovicum ex Anglia revocat. 90. c. obviam pergit Ludovico ex Anglia redeunti. y», b. ipfi obviam procedit Boloniam. 77. e. eum in folio collocat. 51. b. 77. e. 90. c. Laudunenfem Comitatum à Ludo- vico Tranfin. dari petit Odoni filio fiio, repulfàm pat t tur. 65. b. excom- munier tur ab Artaldo Arch. Rem. d. virorum nequifllmus , Caroli R. proditor ac tortor , juftas (celerum pcenas lolvit Ludovico Tranfin. 77. e. 78. a. in arbore fufpenfus , crê- pât médius. 78. a. moritur. y 1. d. 6%. e. humatus eft in AbbatJa Wal- ciodor. quam fundaverat. 66. a. in Ecclefia S. Quintini iepelitur. 51. d. 66. n. Vide Indictm Chrono- logicum ab an. 9*3 »/?• ad an. 943, quo defunShu eft Heribertus. Heriberti C. filii recipiuntur à Ludo- vico Tranfinar. 66. a. Radulfum Camerac. occidunt in praelio. 66. a. Heribertus, Cornes Viromand. filius Heriberti Tyranni, uxorem ducit Otgivam, eamque dotât de bonis S. Medardi. xx6. a. Heribertus , Cornes Trec. Ecclefiam Remenfem vexât. 17;. c. Heribertus , Cornes Palatii , beneficus in Mon. Derv. 641. a. b. Heribertus, Cornes Viromand. fàvens donationibus à Lyudulfo Ep. No- viom. fratre fuo faâis Mon. S. Eligii. 6j4. b. Herifridus, Epifc. Aurifllod. i Ca- rolo S. reftitutionem obtinet, Cre- venni villa». 487. b. Malliaci. 49j. b. Herigerus, Archiep. Mog. (ubfcribic Paâo Bonn. 3 14. a. intereft Synodo Confluentinz. 314. b. Herilandus, Herinandus, Epifc. Mo- rin. intereft Synodo Rem. 318. c. Herimannus, Archiclavus Monafterii S. Dionvfii , quzdam obtinet ab Odone R. 465. b. Herimannus, Archiep Colon, intereft Conventui Hariftall. ^16. c. Hil- duinum confecrat Epifc. Tungr. 197* e. Romam venire îubetur a Joh X P. ny. c. ii<. c 198. d. Richario Prum. Abb. mittit litteras Johannis, quibus Romam uni venire jubeban- tur. 198. d. valetudine detentus Ro- mam ire non potuit. 198. n. fub- fcribit Paâo Bonn. 313. d. intereft Synodo Confluentinz. 314. b. Herimannus C. fubfcribit Paâo Bonn. 3*4. a. Herimarus, vir nobilis, beneficus tn Mon. S. Germani AutifT. 353. b. 43^. a. Heringa , villa in Flandris in p. Morla , Elnonenfi Mon. confirmatur à Carolo S. 474. d. Heriveus, Abbas Trenorc. poffelfio- num Monafterii mi conrirmationem obtinet, à Rodulfo R. 565. c. à Lothario R. 610. b. Heriveus , Archiep. Rem. fuccedit Fulconi. 6t. d. przfidet Synodo Rem. 318. b. Winemarum excom- mun ica t. 37. c. 74. d. Fulconis in- terfeâores excommunicat. 74. d. Epiftolam accipit à Joh. IX P. de Norm. ad fidem converfis. 109. d. corpus S. Remigii reducit ad ejus AbbatJam. «3. d. excommunicat Er- lebaldum C. Caftricenfem. 63. e. confecrat Ecclefiam S. Dionyfii Rem. 39. n. Mofomum reparaviu 6i. d. 732. d. & ibi ofla B. Viâoris repofuit. 6t. d. quofdam Proceres revocat ad gratiam Caroli R. 50. d. Robertum ungit in Regem. 34. n* yo. e. & tertia poft die moritur. yo. e. quando Archicancellarius. yi*. n. Heriveus , Epifc. Auguftod. ejus Teft ■ tamentum. 717. d. aliud. 718. n. S. Andochii Monialibus deprecator apud Rodulfum R. y 7 3. b. Herlinghen villa Monafterio S. Ba- • vonis Gand. cum immunitate con- firmatur â Lothario R. 630. c Herluinus , Abbas Gembl. abutens Abbatia Lobienfi exezeatur. 94. a. Herluinus, Abbas S. Pétri de Punâo, Cancellarius Hugonis M. Uticum divertit : in Cœnobio S. Ebrulfi hofpitatur : à Monachis honorificè excipitur. 13. d. revertus Monaûe- riurn diripit. 13. e. Ij. b. Reliquiaa aufert. iy. b. Aureliams aliquas in Ecclefia collocat. ly. c caput Se majorem partem offium S. Ebrulfi fibi retinet. iy. d. Herluinus, Cornes Monafterioli, potni»! Cccccc 8j8 INDEX RERUM. tentîam fiibit in Synodo Trofleiana. 3aç d. VPillelmum Norm. D. oc- cidi carat, j. b. occiditur in pnelio. 12. d. Hermannus , filius Godefridi C. Vird» Epifiolam accipit à Gerbeno. 181. d» Hermenfridus res Monafterii Mortzell. invadit, corpus S. Gudilx dat Ca- rolo D. 149. d. e. Hermengardis Résina apud Ludovi- cum R. Prov. filium favet, Ecclefiae Lugdun. (74. c. Ifaaco Gratianopol. Ep. éyr. d. de Dervénfîbus Mon. benemerita. «79. V. Ermengardis. Hermengardis, uxor Manaffit, Mo- naflenum Vergiac multis poflef- fionibus donat. iji. b. V. Hirmin- gardis. Hermentrudis villa: juxta eam vin- citur Theobaldus C. à Richardo D. Norm. jj. d. Hermoini Sacerdotis fub poteflate, munitione, ditione & tuiuone quae- dam Monafterio S. Crifpini SuefT. conceduntur à Carlomanno R. 4)8. b. Hermoldus, Pnepofîrus Coenobii S. Symphoriani JÈâ, Ecclefi* cujufd. reftitutionem obtinet à Rodulfo R. Fr. î4)<. d. Hildegardis, uxor Arberti Vicec. Tho- arc. uni cum marito benefickim obtinet à Lotbario R. 634. b. Hildegardis , uxor Burchardi Militât , conditrix cum marito Braiacea&s Monafterii. jj. c. 611. b. Hildegardis, uxor Ebbonis , fàvet con- ditioni Monafterii Dolenfij à marito fada?. 714. c. 71 r. d. Hildegarius ordinatur Epifc. Belvac 65. c intereft Synodo apud Mon- tera S. Maria: in p. Tardan. 730. e. Hildemantius , Archiep. Senon. ex Mon. S. Dionyfîi, fuccedit Gerlanno Arch. 35. a. Monaflerio Braiacenft deprecator apud Lotharium R. 611. c. moritur. 37. c. quando. n. c. Hildemannus quidam fraude ufus in donatione fibi fada ab Arnulfo . Germ. R. 373. c. Hildemarus Epifc. donis benemeritus de Ecclefia Gerand. 556. e. Hildericus, Abbas Caun. immunitates Mon. fui confirmai obtinet à Ca- rolo S. 5*3. c. hujus fpaùum regi- . minis. fO). n n. Hilderius, Ep. Bellov. obfès daturNor- mannis ^>ro liberatione Ludovic! . Tranfm. ta. d. Hildefindus, Abbas Rod. filius TafTd ejufd. loci pofteà Monacbi , â Lu- dovico Tranfm. obtinet , immuni- . tatém. 604. b. C. d. pifeationem quatndam cum tribus infùlis. 611. b. c. poffeUîonum ac Privilegiorum Mon. fui confirmationem obtinet, à Benedido VI P. *4*. d. à Bene- dido VII P. t 4 «. Hildiricus Rex Privilegium largitus Monafterio Senonienfi. L f, f Hildricus loco Drappas à CarobCalro donatus, ftpoftea, exigeait csIm, fpoliatus. 431. d. e. 1 ' Hilduinus Cornes dono benemeons de Eccl. Noviom. 491. e. Hilduinus Epifc. Tungr. ordinatur ab Herimanno Colon. Arch. 115. b. VIII P. r«j. c. intereft Synodo Trec 1^7. d. firmat fen- tentiam latam contra GirLerrom NemauH Ep. 169. d. Privilegium Monafterii Trenorc. firmat. ili.d. feribit, ad Carolum Cr. Imp. 158. ad Regem Ludovicum filium Ludo- vici BT pro libéra Epifcopi Beh. eledione. if 9. ad eumdem de Oda» cro invafbre Ecclefîa- Belvac. xéo. e. ad Proceres Regni Franc pro inftitutione Carloraanni R. 1^3. obi t. 71, d. 8 ;. e. moriror apud Sparnacum. j8. c. eius corpus Re- mos refertur in Eccl. i, Remigii. »«. à. Hincmarus, Epifc. Landau, intereu SynoJo Trec 167. e. imat featen- tùm latam in Girbertum Nemaut 169. e. reclamaùoTiem îidt inSy- noio Trec. ^01. c. excicatus àBo- fone C Prov. in urbe Trec coram Papa Joh. VIII fe purgat & jubente Papa MifTas célébrât. 70. b. Privi- legium monafterii Trenorc. firmat. 181. d. Hincmarus fit Abbas Monafterii S. Remigii Rem. 66. c fàvet Mona- chorum introduâioni Humolarias. 60c d. Régi adftans apud £duam civit. votis fàvet Humberto Abb. S. Martini £d. 6oi. c. Coflz Ab- batix reftiruut confirmationem ob- tinet ab Othone I. 584. c imrmmi- tatum Monafterii fui confirmationem obtinet , à Ludovico Tranfm. tfto. b. à Lothario R. 611. c. d. huic Corbiniacus villa reddita i Ludovico Tranfm. 6 1 7. a. Privilegiorum & Colle curtis confirmationem obtinet ab Othone If. m- d. . . HirmingardisComi'tiiTa, mater Henvei Epifc. favet Ecclefi* iEd. 7»7- V. Hermingardis. Hodo, Epifc. Belvac F. Odo. Hoël Brito jubetur à Joh. XHl P. fub poena excommunicationis obeiire Archiep. Turon. 138. c _ Hoico Cornes tutelam Otboms m fufeipic 176. n. Homines prx fàme fèfeinvicem come- dunt. 37. b. Homo ut homini przeffet poft <*mu- vium przeepit difpenlatio dirma. 7t8. c. T Hononheim, locus in p. Alfacenli, Monafterio S. Gregorù in Allana confirmatur à Zuendeboldo Lotbar. R. 37^. d. Honoratus , Epifc. Bellov. conoa Di'gitized by Google I Agnium Monachum (entendant tulit inPIacito Vermerix habico ab Odo- ne R. 459. d. reddit S. Vedafti corpus, m. e. confeng't donationi Monafterio 3. Dionyfii fodx à Ca- rolo S. 469. c. ad Synodum Ravenn. vocatus fuerat à Stephano P. 4*9. n. intereft Synodo Remenfï. 318* c. S. Honorinx corpus à Gerardi-villa in caftrum Confluentinum transfer- tur. 15;. c. Horradis- villa: ibi Capella Monafterio S. Apri confirmatur ab Othone I. 391. a. Hofà villa Monafterio Cluniac. con- ceditur à Ludovico Tranfm. 601. b. Hofbitalia nobilium & pauperum in Mon. 3J0. e. 469. c. 488. d. 498. e. &c. Hoftolenfes juri fifci obnoxii. 471. b* 480. e. 483. a. &c. Hubertus Ab. beneficus in Mon. S. Martini Turon. 575. a. Hubertus, Epifc. Nemauf. Epiftolam accipit à Joh. X P. de Agio Arch. Narb. 114. a. Hubertus, illuftris vir, benefictis in Eccl. Noviom. 491. d. Hubo res Ecclefîx Vefontion. invadit. 190. e. Huetlingebem , fifcus in p. Fland. huius medietas poft difceffum Ar- nuifi C. Monafterio Blandin. con- firmatur à Ludovico Tranfm. 607. e. Hugo, Archiep. Bituric obit. p. c. Hugo, Archiep. Rem. filius Heriberti C. Virom. quinquennis eligitur in Arch. Rem. tf t. a. 8p. c. ex urbe Rem. pellitur à Rodulfo R. 6%. c. decreto Synodi Sueffion. confecratur Archiep. Rem. 316. a. à Rege Lu- dovico Tranfm. recipitur in Arch. Rem. 66. a. Regulam S. Benedifti reftituit in Monafterio S. Remigii. \ 66. en. ab Othone Germ. R. eji- citur è fede Rem. quam ufurpaverau f 3. a. 79. c. à conrmunione remo- vetur in Synodo Vird. excommuni- catur in Ingelheim. i%6. c. d. expulfb Artaldo , invafor fedis Rem. damnatur in Syn. Ingelh. j8. d. Hugo, Archiep. Rotomag. filius Dro- fonis, Diacum prxdium contulerat loriac Monafterio. 13p. b. n. Hugo Archiep. Rotom. ex Monacho > fuccedit Gunhardo. 91.. d. favet Monachorum introduâioni in Mon. S. Michaelis in periculo maris. 6x9. b. Hugo, Epifc. Lingon. Ecclefîam S. Pétri in villa Mora, reddit Monafte- rio Pulchradx. 40;. n. b. Hugo, Epifc. Vapinc. rebut collaris benemeritus de Mon. Infùlx-bar- barx. 70). a. b. Hugo, Epifc. Virdun. ex Clerico eledus, videns Epifcopatûs rediras parvos & fibi non fufhcientes , re- cedit. 67. c. Hugo, filius Conradi C. Auâfl*. Ab- bas S. Germani AutiC 6c aliorum Monaft. pluribus obtenus à Carolo C benemeritus de Monafterio S. Martini Turon. cujus & defenfor videbatur. 510. a. Abbas S. Aniani villam Appiarias precario more de- dit AdaMdo Archiep. & Rainoni Ep. fratri ejus. 3ft. a. quxdam ob- rinet à Ludovico B. %99~ c. pro condenda S. Flaviani Cella inter- Tenit apud Ludovicum B. 405. a. a. Abbas S. Martini Tur. vùlarum NDEX RERU1 & immunitatum confîrmationem ob- tinet ab eodem R. 406. c poft mortem Ludovici B. partent regni Lotharii offert Ludovico Germ. R. 41. d. filios Ludovici R. in regno collocare nititur. 151. b. quofdam Epifcopos mittit ad Ferrar. Mon. ut Reges coronent Ludovicum & Carlomannum Ludovici B. filios. 41. e. invitatur à Joh. VIII P. ad auxi- lium impendendum Monafterio Pul- tarienfi. 185. 186.187. ab eod. Papa litteras accipit. 194. a. 197. a. 198. b. fuccedit fratri fiio Conrado Abb. S.) Columbx. 40. b. monarchiam Clericatûs in Palatio obtinens , Du- catum eriam regni poft Regem ad- miniftrabat. 40. b. Carolum S. pue- rum inftituendum fûfcipit. 46. b. 47. a. Régis & regni maximus defenfor. 431. c. apud Carlomannum depre- cator, Ecclefîx Narbon. 411. d. Arremarenfi Mon. 4x9. c. Ecclefîx Aurelian. 43 1. c. Monafterio S. Vic- toris Maflîl. 431. a. ab eod. R. immunitatem & villarum confîrma- tionem obtinet pro Monafterio S. Martini Tur. 417. e. à Carlomanno R. pro fidelitate fèmper confervata loco patris habitut, obtinet ab eo- dem K. Confîrmationem bonorum & Privilegiorum Monafterii S. Ger- mani AutiC 4)5. b. de quo Mon. rébus collatis, benemeritus. 353. c. 43 6. c. Normannorum aufus cotn- pefcit. 4». d. i)7. a. cxdit Norman- nos. 10S. a. moritur. 47. b. 55. b. S 9- c. 84. b. 1)7. b. quando. 35). n. conditus requiefeit in Mon. S. Germani Autiff. %%x. d. Hugo , Cornes Arelat. 8c Rex Provin- cix , filius Theobaldi , Remigio Avenion. favet precibus apud Lu- dovicum R. Prov. & Imp. 684. c. gratuita Dei mifèricordia ad honoris culmen eveâus & innumeris peri- culiî ereptus , memor beneficiorum huju(modi,reâaurat MonafteriumS. Pétri Vienn. 689. à Lamberto Ar- chiep. Mediolan. invitatur ad obti- nendum Italix regnum. 64. e. in Italiam venit, apud Papiam Rex efficitur. 6$. a. Fraxinetum caftrum expuenat , Sarracenofque ragat. 5». c* Italiam deferere cogitur , mori- tur. 689. n. ejus Diplomata. 6%9> Hugo, ^âius Lotharii R. Lothar. & Waldradx, in Lotharingia régnât, ifo. c. in Lotharingia tyrannidem exercet. 46. c. fâcramentum Ludo- vico R. pnefUtum menti tus excom- municatur in Synodo Trec 304. a. Wichbertum C. occidi curât , ejus uxorem Frideradam matrimonio fibi copulat. %6. e. Lotharingiam inva- dit : exexcatur & in Monafterio Prum. attondetur. 47. d. Hugo, filius Robefti R. Fr. didus Magnus , Abbas, Cornes, Dux, Princeps , Albus , Haduidem fore— rem Othorris R. Germ. uxorem ducit. 10. d. 66. b. occifo pâtre Ro- herto, vidoriam obtinet. 11. b. Rodulfum Regem ftatuit. 78. c. oblatum fibi Fr. regnum reculât, quare. % 1. b. Cenomannicam urbem obtinet à Rodulfo R. 51. b. Abb. utriufq. Mon. S. Martini Tur, ab eod. R. immunitates obtinet. 571. c. «73. e. quafdam villas confert Ecclefiae S. Martini Turon. 51. d. Epiftolam accipit à Joh. X P. de Mon, Cluniac, 117. b. Brainam L S39 caftrum aufert Arch'epifcopo Ro- tom. erato, Gallias aggrediuntur, Fran- ciam, Burgundiam & Aquitaniam depopulantur: S. Peut Vivi Mon. comburant. 44. b. c. Franciam, Burg. & Aquiu depopulantur , Eb- bonem, à quo Ligenm tranfmeare coaâi, vulnerant. 23. e. Senonas obfîdent , Ecclefias diripiunt , S. Pétri Bafilicam incendunt. 136. a. b. Auftrafiam, Alem. Burg. Fr. & Aquit. vaftant, S. Pétri Vivi Mon. comburant. 34. c 52. b. vaftant Europam. 36. c. Franciam & Burg. 17. b. xo. d. 36. c. & Aquitaniam. 17. b. 10. d. tertio Lotharingiam depopulantur. 90. e. Monafterium S. Galli concremant. 9 1. a. fecundo irruunt in Aquitaniam. 91 . c. fecundo Alfatiam deprxdantur, cruentam vic- toriam obonem, Conradi Bmj. R, confîlio contra Sarracenos diai. cantes, ab ipfo Conrado tzèmmr. 6. a. b. ç. ab Othone I yiocamat, 93. e. Hungariae Nobilitas unde defcendit, <4. a. Hungerus C judex in caulâ Abbatà; S. Servatii Trajeâ. 34t. b. fub cujus manu congregatio S. Valarici , fevet precarix tradirioni hôz Vnl- berto fideli ex rébus S. Walarici. 352. n. d. Huni Majus Monaft. evertemu. 43; e. Hunuardos , Epifc. Paderboro, (ubfcri- bit Paâo Bonn. 324. a. Hurd , locus in p. Alfâc Monafterio S. Gregorii in Alfaria coo&mantc à Zuendeboldo Lothar. R. i Hurum villa Monafterio S. Germani Autiff. confirmatur à Carloaunaa R. 43 6. b. Hydricus villa Monafterio S. Pétri Vienn. confirmatur à Conrado R, Burg. 70t. a. S.TAcobi Apoft. fratris Domini j _ brachium in Ecclefia S. Manv métis Lingon. condinim. 344. c 343. e. Jaldebertus al ode donatur à Raimundo I. Com. Ruten. 718. b. Jaufredus, Abbas Bifuld. cum Mo- nachis regix tuitionis pnrfîdio dona- tur à Ludovico Tranfm. 60t. c* beneficus in Mon. Uttun. 608. i. Iâarius, Epifc. Vivar. ad Synodum Trec. in vitatnr i Joh. VJU P. H4. a. ïmerefl Synodo Trec. U8. a. Armât fememam latam in Girbet- tum Nemauf. 169. c V. Hiôanus; Idakhanus , 'Eçifc Aufon. inteteft Synodo Baranon. 319. d. 310. u ibi queritur Ecdefii fuz tribumm injufte fuiffe ùnpofimm ab Archiep. Narbon. 320. b. caufam obtinet in Synodo habita in Monafterio S. Ti- berii. 320. d. benemeritus de Mon, RivipuL 389. d. £50. b. Jebànesheim, locus in p. AUàc. Mo- nafterio S. Gregorii in Alfaria con- firmatur à Zuendeboldo Lothar. R. 37*. d. Jecfalenfè S. Felicis Mon. Ptitepmm obtinet à Lothario R. «33. b. Vide Guixal. Jeremias Prelb. Ecclefia ad vitam donatur à Raimundo I Com. Ruten, 716. b. Jerra al. Tenero, cums in Com. terr. Monafterio Tomerienficonfer- tur à Ludovico Tran/in. 391. e. Igeracus , villa in p. Cadurc. donom Godefridi C. Monafterio Belliloc confirmatur ab Odone R. 44<< Igneae acies vifz in Cœlo. i(. d. Ignis judicium. 515. b. Ignis cœleftis fine, tonitruo ac turbine, 9. c. is Gra?cus mittitur Hugoni ItaL ab Imperatore Grzcorum. fu c Ildegardis cum viro fuo Borckrdo confirait Mon. Bniacenfê. )f> c 612. b. Ildefindus, Epifc Helen. Monafterio Rod. deprecator apudLotbatiumR, £48. a. S.;imerii Cella cum adjacent», Mo- nafterio Grandival. confertut à Ca- rolo Cr* 334. e* S, Imitent Jgnis Digitized by Google INDEX RERUM S. Imiterii Cellula in p. Lugdun. Clericis Matifcon. confirmatur a Lu- dovico 8. 411. e. Imiza, nobilis fem. Epiftolam accipit i Gerberto. 279. e. Immunitates. 337. d. 35*. c. 317. e. 368. b. 400. a» 405. a. d. 407. d. 408. 414. b. 414. d. e. 416. b. c. 417. b. c 418. c. d. 419. c. 430. d. 433. d. 437. b. C 441. & feqq. 4j 3. c. 4f 8. d. e. 475. e. 47*. 48*. b. 4??. 496. d. {03. b. 507. a. 508. c 510. b. 511. 524. d. 527. b. 548. d. J51. e. jjé. a. yj7. d. 564. d. 5 Julianus M. in vico Brivate requief- cit. 708. e. Juncellenfe Mon. in pago Biterr. Prx- cepta obtinet, ab Odone R. 455. d. à Carolo S. 507. c. Abbatum libère eleâiones fecundum Regulam S. Benediâi ipfi confirmantur ab Odone R. 4$<. c. ditatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 715. b. Ab- bates , Audegarius , Benediâus , Fru&uofus, Regembaldus. Juncherise, filcus in p. Radenfi, Mo- nafterio S. Martini de Monte-ro- tundo confirmatur ab Odone R. Juniacus fi feus. V. Juviniacus. Ito, Abbas Cormaric. quardam obti- net ab Odone R. 461. d. Jurannus, commutatorcum Amadeo C. beneficus in Mon. S. Benigni Di- vion. J70. c |S. Juftz Eccl. in Gerund. Com. Mo- nafterio Rod. confirmatur à Lothario R. 649. a. Juftitia: legalis difciplina in quodam loco , excepto duntaxat ftipite , conceditur a Carolo S. Stephano Camerac. Es. ji8. c. juftitia! con- cerfio. Odone R. 449* a. Epiftolas acdpit, â Joh. IX P. zo8. a. à Beneàiôo IV P. m. d. Epifcopi, Argrinu», Gauzfelinus, Geilo, Heirieus, Hu- go, lûac, Warnerius, Widricus. Liniacus villa Monachis Vedoft. con- firmatur ab Odone R. 4ji. d. Liradus villa Ecclefix S. Martini Tur. confirmatur, à Carolo Cr. 3yo. b, à Ludovico B. 407. a. à Carlomanno R. 418, c à Carolo S. 4^7. b. y 11. c. 543. b. c. à Rodulfo R. /7+. e. Lirinis , Monafterium in Infula maris. Monafterio Montis-maj. confirmatur à Conrado R. Burg. 700. d. Lis, villa in p. Camerac. CJericis Eccl. Camerac datur à Carolo S» yi4. a. Lita villa Monafterio S. Remigii con- fertur i Gerberga Reg. 666. b. Leutoldus Cornes intereft judicio à Litiduntis, Epifc MsûîJ. Conrado R. Burg. lato in gratiam dam contra Girbertum xVemauf. Ep. Cluniacenfîum. 697. a. in valorem Monafterti S. £.ndii. Lex Prifcorum contra invafcres rerum 166. a. Eccl. 644. b. Lex Romana circa Litrantm», Abbas S. Eltgii Noviorn; donationem duobus fucceflivè per res Monafterio fuo conceflas con> teftamentum faâam. y?6. e. Lex firmari obtinet à Lothario R. 654. Theodofii contra infraâores Privi- b. legiorum. 676. c. Lex Salica dena- Liudulfus , Fpifc. Noviom. nepos Lo- rii excufltonem in manumiflîone tharii R. Prxceptum in gratiam Mo- prxfcribens. 441. a. Liana, villa in Italia, Ecclefix S. Martini Tur. confirmatur à Carolo Cr. 3yj. e. Liberdunum prope Tullum, locus im- munitatis & pacis , proprium tutamen civitatis, ibi S. Eucharius M. coli- tur , obfeffus locus à Vandalis re- manfit indeftrudus. 367. e. ibi Vândali magnam paffi ruinam perie- runt. 368. a. Liciniani, villx in p. Narbon. quarta pars Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 483. e. Lidiacus villa Ecclefix Aurelian. con- firmatur à Ludovico R. Fr. 660. e. S. Lifardi Ecclefia Magduni : ibi Sy- nodus habetur. 3K. b. S. Lifardi Mon. Ecclefix Aurelian. confirmatur à Ludovico R. Fr. 660. d. Ligeris curfum per fuam terram de- ducerefruftra tentât Salomon. 114. e. Liledo,alod. in Com. Cerdan. Mo- nafterio Rivipul. confirmatur à Lo- thario R. «yo. e. Liliacus villa, donum Guntramni R. Ecclefix S. Marcelli Cabil. confir- matur à Carolo Cr. 3 37. e. De Limanico alod. feu feudum , Bel- lilocenfi Mon. datur â Raimundo I Com. Ruten. 714, c. nafterii S. Eligii à fe denuo reftaurari, obtinet à Lothario R. «53. b. i. munificus in idem Mon. £y4. b. quando creatus Epifc. Se quot an- nos iedic 654. n. ejus parentes* 6y y. n. Livia, villa in pago Vienn. Ecclefia; Lugdun. confirmatur, à Carolo Cr* 359. e. à Ludovico R. Prov. 674. e. De Livrone alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 718. c. Liutbertus, Arch. Mog. obit. 84. e. Liutboldus, Dux Thur. occiditur ab Hungaris. 87. b. Liutgarda, filia Othonis R. nubit Con- rado D. Lotharingix. 38. d. Liutprandus , Diac. Ticin. fuam Hif- toriam infcribit Regemundo Epifc, Liberit. 6 1 . a. Liutwardus, Epifc. Vercell. apudCâ- rolum Cr. deprecator Ecclefix Tull. 338. d. e. ftupri crimine accula tur. 47* e. Lizinianenfis Eccl. pro duodecim Ca- nonicis à Stephano Ep. Arvern. fundata. 618. n. b. De Lobegiaco alod. & EccL legasrsx à Raimundo I Com. Ruten. 718* b. c. Lobienfîs Abbatia acquirimr à l?ran- coneLeod. Ep. 61. a. Liminiacus villa Ecclefix Aurelian. Lochx, caftellum in pago Turon. datar confirmatur i Ludovico R. Fr. 660. e. Adalando Cal vo. 3 o. a. Lochraensdi Digitized by Google INDEX RERUM Lochmeitech Mon. deftruirur. itf. b. Locus-Ecclefoe, villa prope Sitnienfe Mon. ubi SS. Fufcianus & Viâoricus primariam conftruxerunt Ecclefiam. 119. b. Lodevenfis Cèdes ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 72$. a. Logia, quzdam Dei ancilla, benefica in Mon. S. Aniani Aurel. 4*2. d. De Logio alod. legatur i Raimundo I Com. Ruten. 726. c. Longa-aqua Monachis S. Michaelis in p. Virdun. conceditur à Carolo S. **** e * n • Longalaffa alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 714. d. Longlar, curtis in pago Ofhing, do- num Conradi C. Monafterio Gor- zienfi confirmatur ab Othone II. 39f. d. Longobardi Ludovicum Bolbnis filium evocant. 6%, e. Longobardia (iibditur Carolo Cr. f 8. a. ab Hungaris vaftatur. 63. b. Longomons Monachis S. Michaelis in p. Vird. conceditur à Carolo S. 515. e. Longum - braium villa Monachis Ve- daft. confirmatur ab Odone R. 452. d. Longum-rete, villa in Burg. Fratribus . S. Hilarii Piâav. confirmatur, ab Odone R. 450. e. à Ludovico. Tranfm. fpj. c. Lonvingus villa. V. Lovincus. Lora fem. quarumdam rerum beneficia- rio jure & fruâuario ufu tenendarum, refhtwionem obtinet ab Odone R. De Lofôlario alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. c. Lot* villa Theodofio fideli conceditur à Carolo S. 470. e. Lota: villare in pago Ruffil. Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. b. Lotharienfes infenfi Zuendebaldo Régi , Ludovicum Arnulfi filium evocant. 6 2. e. Regem fuum Zuendebaldum periraunt. 37. c. 4S« c. in auxilium cvocantur à Carolo S. ji. a. auxi- lium feront Carolo S. «4. b. Otho- nis R. Imperio fubduntur, Henri- cum D. expellunt. 38. c. Ce fub- dunt Othoni R. 38. e. pugnant contra Carolum fratrem Lotharii R. 98. a. Lotharienfîs Ducatus datur Henrico firatri Othonis R. pofteà Othoni Comiti. 38. c. 940. Lotharii regnum feu Lotharingia ab oftiis Rheni ufque ad Alpes Graias & Penninas pertinebat. ifo. n. à Normannis vaftatur. 42. b. 46. c. 70. e. 71. e. 118. e. ifo. c. datur Zuendebaldo à pâtre Arnulfo. 61. C. à Carolo S. recuperatur. 75. c. ab Hungaris vaftatur. 6. n. jo. c 88. c. 90. e. m. n. redditur Hen- rico Germ. R. à Carolo S. 37. d. 77. a. datur Gifleberto ab Henrico Germ. R. 51. c. invaditur à Ludo- vico Tranfm. ji. d. datur Henrico fratri Othonis R.. poftel Othoni Comiti. 58. c. ab Othone R. Germ. datur Othoni cuidam. 66. b. à Lothario R. infeftatur. 9. a. occu- patur. 8t. a. recuperatur. 11. a. a Lothario invaditur. 17. e. 44. d. 67. b. 81. b. Othoni II Imper, da- tur in beneficium à Lothario R. ti.b. i8.b. 4$. a. 14* d. 8o.b.8i.e. datur Carolo fratri Lotharii ab Otho- ne II Imper. 54. c. 81. b. rurfus Tome IX. invaditur à Lothario R. 54* d. Lotharius, frater geminus Ludovici Pii , fepultus eft in Ecclefia prope torrentem Codirot. 138. b. Lotharius , filius Caroli Calvi , Abbas S. Germani Autiffiod. fêpultura ejus ac memoria a-terna in eodem loco donis compara». 4j6. b. Lotharius Rex, filius Lotharii Imp. Arnulfi TulL Ep. injuftus Ipoliator, propter videlicet Waldradar adul- te rinam copulam. r if. c. d. n. c. Lotharius, Hugonis filius, régnât in Italia. tj. d. Rex Italiac moritur, fêpelitur Mediolani. 93. a. Lotharius , Rex Fr. filius Ludovici Tranfmar. in Templo Remigiano ab exortu nativitatis fus ipn B. Remigio fpecialitei oblatus. 6 17. d. fuccedit patri Ludovico Tranfm. 9. a. 38. e. 41. a. $6. c. 79. d. 140. c. fit Rex Francorum. jj. c. 93. e. Remis ungitur Rex. 10. d. Re- mis in Regem confècratur ab Ar- taldo Arcn. jj. c. in Templo Remigiano ab omnibus Francorum Proceribus ele&us , id eft agnitus, ac regali diademate coronatus. 6 17. d. Emmara uxorem fortitus pru- dentem & religiofam, villam Haines ejus confîlio reltituit Monafterio Marchian. 1 J2. d. Piâavos obfidet. 9. a. à Johanne XII P. Privilegium obtinet Monafterio Humolarienfi. 234. c. Remos venit, intereft élé- vation! corporis S. Theoderici. 39. n. 1 29. c. Lotharingiam infeftat. 9. a. Lotharii regnum invadit. 17. e. Lotharii regnum récupérât. 44. d. Lotharingiam recuperare volens Aquifgranum yenit. 39. a. Aquif- franum venit , palatium diripit, )thonem Imper, fugat. 18. a. 44. d. in Franciam revertitur. 44. d. Othonem perfequitur ufque fueffio- nes. 44. e. ejus copias delet. 4j. a. Lotharium infècutus Otho ufque Parifios. 39. a. Lotharius Ce fubjicit voluntati Othonis Imp. 59. a. cum Othone II pacem init Remis: ei dat in beneficium Lotharingiam. 4;. a. favet Othoni III. 179 e. lblo nomine Rex Francise erat, Hugone gubernante. 282. e. Epiftolam acci- pit ab Adalberone Ep. Vird. 287. b. Lemovicas adit, aliquantulùm in Aquitania moratur: inde revertens ab uxore fua adultéra veneno ne- catur. 9. d. ab uxore fua veneno exftjnguittir. 145. a. veneno necatus ab uxore dicitur. 98. e. moritur. $6. c. 39. c. (4. e. 142. c. 287. a. moritur & Remis in Ecclefia S. Remigii fêpelitur. 11. b. 18. c. 45. a. 67. d. 80. b. 82. b. Lotharii gejla vide in Indice Chronolog. ab an. 9$4 ad ann. 986. ejus Diplo- mata. 61 j. d. & f'IQ' e ) us re Ç n * Epochz. £13. 614. Formula iniua- lis, Cancellarii & Notarii. 61$. a. b. ejus Epitaphium. 103. c. ejus in regio Sigillo eifigiei defcriptio. 613. • n. b. Loudunum de manu Piâav. Com. excuti tur à Gofrido Grilâ-tunica. 31. n. De Loveziaco alod. legatur i Raimun- do I Com. Ruten. 72*. d. Lovincus, villa in p. Lugdun. Mo- nafterio Trenorc. conceditur à Lu- dovico B. 412. e. confirmatur, à Carolo S. $14. b. i Rodulfo R. j6f. d. à Ludovico Tranfm. {95. 84 î Luat, lotus prope Ambaziacum, * Normannis diripitur. 25. c. Lubertus Placito Hariftall. intereft. $16. d. Lubrica vallis de Romaniano in valle Araze , Guixalenfi Mon. confirmatur à Lothario R. 6$ j. b. Luc, alod. in Cerritania, Monafterio . Rivipul. confirmatur à Lothario R. 6jo. e. Lucz, caftrum : eo defèrtur corpus S. Genulfi. 144. d. Lucennacus villa Ecclefia? Auguftod. confirmatur , à Bofone R. Prov. 670. c. à Carlomanno R. 4jo. c. Lucennacus villa. V. Luconnacus. Luchiacum villa datur Ecclefia: S. Mar- tini Tur. ab Hugone M. ji. d.. Luciacus villa Monachis S. Germani AutifT. confirmatur, à Carolo Cr. . jf 3. c à Carlomanno R. 436. b. S. Lucix corpus transfertur in Eccle- fiam S. Vincentii Mett. 96. b. Luciliburgum caftrum pervaditur. 290* d. Luconnacus feu Lucennacus , villa in p. Vienn. Ecclefia: Lugdun. confir- matur, à Carolo Cr. 339. e. à Lu- dovico R. Prov. 674. e. Ludelmus, Epifc. Tull. fuccedit Ar- naldo. f9. c. poûeflionum Ecclefia; Cux confirmationem obtinet à Lu- dovico Germ. R. 370. d. beneficus in Eccl. Tull. 553. d. moritur. 63. b. Ludovicus Pius natus eft in palatio Cafltgnol. 138. a. Ludovicus , Ludovici Germ. Régis fi- lius, Rex Germanix feu Francise Orientalis, litteras accipit à Joh. VIII P. i< 9 . b. i7j. d. fcribit Lu- dovico Balbo. 29). b. Furonis Con- venaoncm facit cum Ludovico B. 304. b. ad fuccurrendum 1 cclefiat Rom. invitatur à Joh. VIII P. ci Imperium tacitè promittente. 184. e. poft mortem Ludovici B. à Goz- lino & Conrado in Franciam evo- catus, eos fpernit: partent regni Lotharii fibi ab Hugone Abb. Se à Bofone oblatam accipit» 41. d. e. partem regni Lotham extorquet. 109. c invadit injuftè portionena regni Franc. 14p. c invadit regnum confobrini fui Ludovici Fr. R. }9. b. Normannos caedit. 109. c* in loco diéto Timnim. 149. c. com- perta morte fratris Carlomanni, Ra- tifbonam venit , ei fe fiibdunt omnes Optimates. 3 6. d. poft mortem fratris Carlomanni Baioarix Optimates fibi fubjicit ; Arnulfo Carlomanni filio tradit Carinthiam. 57. d. e. moritur. 3 6. d. moritur apud Franconofutt , Se fêpelitur in Mon. Lauresh. 58. c. ejus Diploma pro Mon. Morbacenfi refertur. 3 29. p. Epocha regni ejus & annus mords. 329» n. Ludovicus Balbus, Caroli Calvi filius, fuccedit patri fuo. i(. b. 45. e. 16. a. 57. a* 70. a. 82. d. 112. c* ftatimpoft mortem patris Epiftolam accipit ab Hincmaro Arch. Rem. de regni adminiftratione. 254. au- dira patris morte Vernum venit, Compendium revertitur: Rexcoro- natur ab Hincmaro. 41. b. corona- tur. 300. 301. ad obtinendum Im- perium prolixioribus utitur confiliis. 57. b. litteras accipit à Job. VIII P. 157. e. 17*. a. Epiftolam accipit à Ludovico Germ. R. 293. b. Fu- ronis Convennonem fàcit cum Lu- dovico Germ. R. 304. b. Johannem Eeeeee 84* I P. bonoriftce fufcipit. 41; C cum Joh. VIII P. colloquium habet. 4$. e. Johannem P. in urbe Trecenfi fufcipit , ab eo coronatur ; eum muneribus cumulât & Romam re- mktit. 70. b. quaûam villas dat Ecclefia: S. Martini Tur. 46. a. Monciacutn p radium dat Monafte- riolo prope Sagienfèm urbem. 106. d. Ecclefia: Parif. S. Opportunas quzdam confort. 1 07. a. dicitur ve— neno irrfectus: filio <ûo Ludovico , corooam & fceptrum mittit. 41. c . moritur Compendit St in Ecclefia S. Maria: fepelitur. 41. c f7« c. 70. c. moritur. ii. b. 3«. d. 40. a. yj. a. 8t. e. 83. a. 109. b. nihil ftrenuè geffit ob brevitatem vit*, nifi quod Monachara Calenfëm ra- puit & in uxorem duxit. ti. a. cur dictais Nihil fecit. 7. a. 42. b. d. 46. a. 137. a. Vide Indicem Chrono- log. Ludovici 8. Diplomata. 398. e. & feqq. Epocaa regni ejus, For- mula initiabs , Cancellarius & No- ta rii. «98. b. c. d. LuJovicus, filiui Ludovici Balbi, patri fùo fuccedic $6. a. 8t. e. 109. b. in Regem ungitur in Ferrarieofî Mon. 41. e. coronatur ab Anfegifo Archiep. Senon. 308. n. Bofonem. Burg. R. odiit tt armis pcrfequitur. 57. c. ungitur in Regem cum uxore in Monatterio Ferra». 57. d. de ejus educatione fcribit Hincmarus Arch* Rem. ad Carolum Cr. Imp. tfï. multam difcordiam habet cum Hinc- maro ob Odacrum Ep. Bellovac. eledum. ty 9.' & feqq. Burgundiam petit contra Bofonem R. Arelat. quem à regia dignitate deprefferat. 109. b. c. Normannos in Ligeri refidentes catdit. 4t. a. Hueras ac- cipit à Johanne VIII P. 194. b. t$6. e. regnum dividit cum fratre Carlo- manno. 41. a. 46. b. 70. c. 308. n. 309. n. Ambianis. 109. c. Norman- nos regnum fuum dévaluantes delet, pofteà fugam arripit nemine perfè- quente. 4t. a. Normannos vincit & delet. 109. d. Normannos ca?dit in pago Vimniaco. 58. a. 70. à. . de bac Victoria interprétants eft Rhytmus Teutonicut. 99. 100. ror. contra Normannos pergit Turonos ufque. 41. a. Haftingum D. Norm. in amicitia recipit, se dum puellam infequitur fugientem , vulneratur. 71. b. dimicando contra Normannos frachis labore in langorem incidit ft moritur. 58. c vulneratus depor- tatur ad Mon. S. Dionyfii & ibi moritur ac fepelitur. 71. b. in Mon. S. Dionyfii moritur & fepelitur. 4t. a. 109. d. moritur. 3*. d. 47. a. 5f. b. 16. b. 8). d. 144. n. jo8. n. )«9« n. & in Ecclefia S. Dion/fii fepelitur. 4t. b. 78. a. Vide Indicem Chrontlog. Ludovicus , filiu» Arnulfi Imp. fucee- dit patri in regn© Oerm. 37. c. 49» c 7?. c. Rex Germanise creaturin loco diâo Forckeim : i Lotharien- fibus evocatur in Lotharingiam. tft. e. Adalbertum decollari jubet. 87. a. ab Hungaris vincirar. 49. c. 87. c. moritur. 10. b. 37. c. jo. b. 75. c. 87. c ejus Diplomata. 370. & feqq. Epocha regni , Invocatio , Cancellarii, Notarii. 370. b. ejus Epitaphium, in quo dicitur à Ro- manis Rex conftiturus. 10t. d. Ludovicus, filius Bofonis R. Arelat. Rex Prov» & Imper, in Convemu NDEX RERUM. m . Valenrino Rex renunciatur. jij. à Carolo Cr. 139. c. a LudowcoB. <7j. c civitates ac pagos obtinet ab Arnulfo R. 6x. b. a Longobardis invitatur ad Imperium. 6x. e. ab Italis evocatur. fo. b. Berengarium «p, viiuiv j i/» — - — 41t. b. à Ludovico R. Prov. 67 '4. c. Archiepifcopi * Amblardw, Au- relianus , Burchardi» * Remipns , Wido. Italis evocatur. 50. d. Dciciigawinu " ; — . . . v expellit ex Italia : Veronam îe con- De Lugi. */. Vigs alod legamr à fort ubi â Berengario capitur. 63- . Raimundo I Corn. Koten. 7*f. fc b. d. jurât fe non rediturum in Ita- Lugogalus villa Fra tribus S. Mzram ' •• /-.j «r Tuf mm immunitate confirma fur» Tur. cum immunitate confinnatnr, à Carolo S. 497- a. y n. b. j 43. a- à Rodulfo R. Fr. J74- e. Luitharius, Epifc. Windan. intere* Synodo Confluentinar. 5*4. b. S. Lupantji Eccl. datur Monafrena Salmur. S. Florenrii. f j. d. Luperciacus villa Ecclefia? Lugd. con» hrmatur, â Carolo Cr. 339. e. i Ludovico R. Prov. «74» c. S. Lupi Confeff. corpus humatur in ciia reaucuur m rnuiu.™. », _ Mon. S. Columba: Senon. 6p. b. 44. b. à Willelmo Arch. Senon. S. Lupi EccL m fifeo yumado , Car- reducitur. 6j. d. ex Anglia redit, notenfi fedi conceditur ab Hugone Lauduni ungitur in Regem. 17. b. c. M. 7*3*. «L t3. d. 44. b. «5. d. ab Artaldo Luporum m Forma Datmones apparent Arch. Rem. f t. b. ex Anglia revo- more caprearum balantes. 9. c. -• • De Lars caftrum Siflancenh EccL. confirmatur à Conrado R. Burg. 701. c. Lufiacus villa Monafterio S. ffilarii Pift. confirmatur , ab Odone R* 450. d. à Ludovico Tranftn. 595. c Lutanges Monialibus S. Pétri Mctt» confirmatur ab Othone I. 3 W. d- utur. j». p. a nus oa F ui.u S Lutevenfis Eccl. dedicatur. 98. a. obtinet ab Othone R. omnibus regni Lutfridus Cornes potitus Grandivallw Primatibus fubadis, excepto Hugo- Monaflerio in beneficium accepto. ■• • '- — -° - 699. d. eidem Mon. deprecator apud Carolum Cr. 334. d. Luthelmus Epifc. TulL V. Ludelmas. Luthra, locui ab Hugonis filiis ac— ceptus, Monachis Analeiberg. habi* tandus tradirur ab Othone h j8fm b. V. Lutr. Mon. Lutofus-mons villa Monachis Vedaft. confirmatur ab Oàone K. 45 t. e. liam : redit tamen , fed capitur & excatcatur. jo. b. ejus Diplomata. 674. & feqq. Epoch* regni , Invo- catio. 67 j. c. e. Archecancell. & Notarii. 674. a. Ludovicus Tranfmarinus, filius Caroli S. cum marre fua Ogiva rugit in Angliam. tj. d. jo. e. Rodulfo Fr. R. fiiccedit. jy. c. j<. c. ab Anglia revocatur & Bononiz recipi- turl Principibus Fr. 6f . a. ex An- glia reducitur in Franciam. 17. a. ™ "vu» j ». -"^ o - catur , & regno reftituitur. 90. c. ex Anglia revocatur ab Hugone M. fpecie tenus reddirar folio paterno. 140. b. uxorem ducit Garbergam. 10. b. ft. d. 66. b. Lotharingiam invadit & ufque Alfatiam venit. j t. d. Alfatiam ingreditur. 6$. e. Alfa- tiam invadit, ab Othone R. expel- litur. 38. b. à fuis expulfus auxihum ne M. in patriam regreditur. 58. c. d. à Ducibus fuis capitur & Lauduni recluditur; ab Othone adjuvatur & liberatur. 44. b. Colloquium habet cum Othone Germ. R. ad Charum fi. j%6. c. intereft Synodo Ingelh. j8. d. 31*. e. lupum perlèquens , equo lapfùs , graviter atteritur 8c moritur. 53. c. 66. d. elephantiaca pefteperfafus moritur. J3.C moritur. Luticutc Won. mvamtur ab Hungaris. 9. a. 10. d. 58. e. 44. b. y 6. c 79. c. 140. c. Remis in Ecclefia S. Remigii fepelitur. 10. d. 44. b. 66. d. 79. c. 617. d. ejus Geft*vide in Indice Chronoltg. ab an. 9)6 ad an. 9 S 4. ejus Diplomata. J84. & feqq. Epo- cha regni. j 8t. Invocano feu For- mula initialis , Cancellarii & Notarii. 583. c. d. Ludovicus , filius Lotharii R. Fr. Blanchiam uxorem ducit. 9. d. 97. e. 99. b. fit Rex Aquitanorum. 67. b. fit Rex vivente pâtre. j6. c. fàvet Othoni III. 179. e. à pâtre moriente commendatur Hugoni Cap. 82. b. patri Cuo fuccedit. 9. }<• c. $4> e. 67. d. 98» e. moriens Hugonem Cap. obtefiarar ut Blanchiam ipfius uxorem matrimonio fibi copulet. falfum. 4%. d. patri uno tantum anno fiipervivens malefico potu ne- catur. 9. d. potu malefico périt. 145. a. moritur. 11. b. 18. c. tt. a. 14. c. 39. c. 4f. b. f j. a. %6. d. 67. d. 80. d. 8t. b. 99. b. fine he- rede proprio moritur. 141. c. Com- Èendii in Bafilica S. Cornelii fepe- tur. it. b. 18. c. 24. c. 45. b. 67. d. 80. d. 82. b. Diplomata ejus. 6%9. & feqq. Épocha regni. 6$9» b. c Vide Indicem Ckronolog. Ludovicus , filius Caroli Lothar. D. fra tris Lotharii R. Aurelianis naf- citur. 11. c. 18. d. tt. b. 24. d. I4f. a. Lugdunenfe territ. erat regni Arelat. jot. n. Lugdunenfis Eccl. Pratceptt obtinet, m. c. Baltranno Àb. Analefberg.' conceditur ab Othone I. 38 t. a. b. Luxovienfe Mon. hujus nominis con- fuetudine fefe tue bannir , qui q^iale- cumque prxferebant Monafficura fchema. 7. e. _ < Luxovienfes Monachi villas fibi ak la- tas repetunt. 124. d. Lyudulfus Epifc. Noviom. V. Liudul- fus. M : MAcarius Ep. Lutov. V. Ma» charius. ' icanofô pogio Ecclefia , Monaf- terio Rivipul. confirmatur à Lothario R. ..... B . Maceriacum, euros indominicata , on- vatenfi S. Juliani EccL confermr â Willelmo D. Aquit. 70p. a. Maceriat, caftrum finnatur ab Erte- baldo Com. Caftric. 63. e. Maceria:, vUla five cafteUum in p. Laudun. ibi S. Humbertus ConfcC ortus. yjo. c Maceriae, villa Fratnbus Ecclerûe Parif. confirmatur à Lothano R. *43« a. Maceriae, villa in pago Ni venu Mo- nachis S. Germani AutuT. conftr- matur, à Carolo Cr. 3(3. d. à Carlomanno R. 43** ^* „ . _ Maceriol*, villa Monachis S. Arrralfe Mett. confirmatur ab Othone I. 383.3. Macharius , Epifc. Lutov. intereft Coft- cilio Portenfi.1 1 7. c. intereft Synodo Digitized by Google INDEX RE RU M. 84? Troc K7. e. firmat fententiam latam in Gibertum Nemauf. Epifc. 169. e. Machelus villa Fratribus Eccl. Parif. confirmatur à Lothario R. 64). d. Machiifridus C. Zuendebaldum Loth. R. occidit. 63. a. Maciacus, villa in Com. Oxim. Mo- nafterio Utic. confirmatur à Carolo S. 489. c. S. Macra, S. Macrae Martyrium: ibi • fit Synodus. 307. V. Fines. Macrobius Praetor Laudunura, quod . priùs Bibrax dicebatur, condidit. 10 j. d. Madalbertus, Archiep. Bituric. fùb- fcrîbit Teftamento Willelmi D. Aquit. 711. d. S. Madalvei Confeff. atque Ed. Vir- dun. corpus requiefcit in Mon. S. Vitoni. 383. c. Madaftat villa Monialibus S. Pétri Mett. confirmatur ab Othone I. • 38$. d. Madelgerus , Capellanus Frederunae Reg. & ipfi à Confeffionibus, bene- ficiario jure tenendis rébus donatur a Carolo S. 538. d. 939. b. MadernjE , villa in p. Piâav. MonaÊ- terioTrenorcconceditur, à Carolo S. 514. e. à Ludovico Tranfmar. Madernum, villare Monafterii S. Ania- ni, fub regia tuitione fufcipitur à Carolo S. 48t. e. Madriniacus , villa fuper Mas fl. Coe- nobio Compend. reftituitur juffu Lu- dovici Tranfm. ç8 Ç. c. De Magalona S. Petrus ditatur à Rai- > mundo I Com. Ruten. 71 j. b. Magdunum fuper Ligerim : ibi Synodus habetur. 31 S. b. Magenhardus C. fubfcribit Paâo Bonn. 314. a. Magiltus feu Magittus villa Fratribus S. Martini Turon. cum immunitate confirmatur, à Carolo S. 497* b. 511. c. J43. b. à Rodulfo R. Fr. J74. e. S* Maglorii Capella in fuburbio Parifl Monafterio S. Maglorii confirmatur à Lothario & Ludovico Regibus: in terra adjacente fepultura Mona- < chorum. $44. d. S. Maglorii Mon. Parifl Praeceptum confirmationis obtinet à Lothario & Ludovico Regibus. «44. c. ditatum ab Hugone C. £44. n. c. ibi Abbas ex propria congregatione femper • «ligendus. 64*. c. S. Maglorius , Epifc. Dol. in Sar- gienfi Mon. fato fondus : ipfius reliquiarum varia; tranflationes. 644. n. c. Magnariaftus , villa in p. Turon. Ec- clefiar S. Mauricii Tur. confirmatur à Carolo Cr. jff'p* Magnerius Cornes : inter ipfum & Canonicos Tull. Comcabium Eccle- fix renovatur à Ludovico Germ. R. • '371. e. JJagniacus vicus , Ecclefïar Nivern. confirmatur à Ludovico B. 411. a. .' ibi corpore requiefcit B. Vincentius. 411. a. Magniacus villa Monachis S. Ger- • mani AutifT. confirmatur, à Carolo ■ Cr. 353. c. à Carlomanno R. 434. b. Magnianacum villare. V. Egmena- lum. Magnus , Abbas S. Vidoris Maffil. Pinum fifcum obtinet à Ludovico Imper. <8i. e. Magnus-mons Lingonenfi Eccl. con- firmatur ab Odone R. 449. c. Magrinum , villa in Condacenfî , Cce- nobio Auriliac. conceditur à Carolo S. 478. c. Mahen, Epifc. Dol. jubetur fe fub- mittere jurifdicrioni Arch. Tur. fub excommunicationis pœna. 174. a. Mahericurtis villa Monafterio S. Eligii Noviom. confirmatur à Lothario R. «Î4. c. De Maimanicas alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 7x6. c. S. Maimboldi Eccl. Andeg. ibi repo- nitur pars reliquiarum S. Ebnîlfi. 16. a. Maimboldus, Epifc. Matifc. Privile- gium obtinet ab Agapito II P. «8. c Mainardus,Mon. Gandav. Monafterium Fontanel. réparât. 4. b. c. Monachos înducit in Montem S. Michaelis, éjectes Canonicis. j. a. Abbas Fon- tauell. prxficitur Abbas S. Mich. in periculo maris. 9%. d. Mainimus villa Monachis Vedaft. confirmatur ab Odone R. 451. d. Mainnulfi curtis villa Monafterio S. EligiitNoviom. confirmatur à Lo- thario R. 6 y 3 . c. Maiolus, Abbas Cluniac. praficitur Monafterio Paterniac. 667. e. quae- dam obtinet à Conrado R. Burg. 699. d. à Sarracenis captus redinu- tur. \i6. c. d. e. à Benediâo VII P. obtinet infùlam Lerinenfém & Monafterium Arlucum. 14 j. c. Ma- jus-Monafterium ab Hunis everfùm repara vit. 43. e. Maiolus, Vicecomes Urgell. benefi- cus in Soniarium Abb. Craff. 601. n. b. Maifbod villa Monachis Vedaft. con- firmatur ab Odone R. 451. c Majus-Monafterium immunitatis Prse- ceptum obtinet à Rodulfo R. 571. c. ab Hunis everfùm reparatur i Maiolo Abb. Cluniac. 43. e. Ab- bâtes , Hebernus, Hugo Marchio. De Mala-morte caftellum legatur à Raimundo I Com. Ruten. 718. d. De Mala-valle alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 714. c. Malbertus feudo donatur à Raimundo I Com. Ruten. 727. e. Mallafti caftrum fuper fl. Durannam , in Com. Carcaff. Monachis Montis- olivi confirmatur a Rodulfo R. Fr. f 7«. b. Mallafti Mon. V. Montis-olivi Mon. Malliacus fuper fl. lcaunam, lEcclefiae AutifT. confirmatur à Carolo S. 49J. a. Malmund Mon. à Norm. Comburitur. 71. a. De Malo pertufo alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 7x6. d. Maloris villa Monafterio Cluniac con» ceditur à Ludovico Tranfm. 601. b. Malvetum villa Ecclelîae Gerund. con- firmatur à Carolo S. %%6. e. Mammaca», villa in p. Noviom. Coe- nobio Compend. confirmatur à Ca- rolo S. 533. e. S. Mammetis locus in p. Carcaff. Fra- tribus S. Hilarii Pict. confirmatur, ab Odone R. 4fo. d. i Ludovico Tranfm. f 95. c Manaffes , Arch. Arelat. ob fidelitatem obtinet à Ludovico Imp. poffeffio- num Ecdefiz fuse confirma tionem. 6%6. b. Manaffes , pater Gifleberri D. Burg. Vergiacum Mon. cônftruit. 131. a» Manaffes C Monafterio S. Benign' Divion. deprecator apud Rodulram R. Fr. $69. e. 570. b. Manaffes, Cornes Divion. Theubaldo Ep. Lingon. oculos eruit, Walte- rium Arch. Senon. captivum ab- ducit, excommntricatur à|Fulcone Arch. Rem. 61. b. Manaffes, Corne* Regiteft. Lotharii Praeceptum pro Mon. S. Theoderici firmat. 6tf. e. Manazeto feu Caput-monte , villa in p. Narbon. Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 483. e. Mancio, Epifc Catal. intereft Synodo Rem. 318. c Mancipia quomodo repetenda. 661, a. Mancncurtis villa Monafterio S. Eligii < Noviom. confirmatur à Lothario K. £54. c. Manheim , villa in p. Belvac. Mona- chis Vedaft. confirmatur ab Odone R. 4ft. d. Mannonis-curtis Monafterio S. Apri Tull. confirmatur , à Ludovico Germ. R. 37t. b. ab Othone I. 381. a. 391. a. Manrefàe civ. in p. Aufbn. omnes regia» dignitates , Comité confèn- tiente , Ecclefiat Aufbn. çonceduntur ab Odone R. 446. e. Manrefenfis Epifc. V. Aufbn. Ep. Manfi-corbonis Monaft. F. Arremar. Manfîoniarius, minifter Palatiij ejus officium. 166. d. S. Manfiieà Conf. primi Leuchorum Epifc. corpus ia Monafterio ejufd. nominis requiefcit. 389. a. - S. Manfueti Eccl. in fuburbio civi- tatis Leuchorum , Monafterio S. Apri Tull. confirmatur ab Othone I. 381. b. S. Manfueti Mon. Tull. Prarceptum obtinet ab Othone I. 388. e. ejuA demlocifitus&ftatus. 3 8p. a. Abbas, Adam. Mantalenfis Conventus, in quo Bofàr Rex Burg. & Prov. renunciatur. 150. n. 304. 30*. 306. 6<9* b* Mananiacum , alod. in p. Turon. Mo- nafterio S. Martini Tur. confertur ab Hugone M. 719. a. ManufirnuE facbt confirmantur. j8^# d. Manumiffionis modus. 3(0. e. hfké fecundum legem Salicam denarii excuffione. 441. a. Manu taeta Charta firmationis ergb/ 690. b. Maravenfes populi , Francoram pote£ tari rebelles, gloriantur fe fufcepiff» Metropolitanum i Joh IX P. 196. d. e. Marbacus villa fedi Ucetienfi reftitui- tur i Ludovico R. Prov. 67%, d. • De Marca alod. legatur à Raimundo . I Com. Ruten. 7x6, e. S. Marcelli Cella Ecdefia; Aurelian. confirmatur à Ludovico R. Fr. 660. d. S. Marcelli Eccl. feu Mon. Cabilon» Praeceptum obtinet à Carolo Cr.' 337. ibi habetur Synodus. 19. d. 313. a. jxz. d. 337. n. S. Marcelli Eccl. Deus-intus dictai fedi Ucetienfi reftituitur à Ludovico R. Prov. 678. d. SS. Marcellini & Pétri Eccl. in Bref' fola, Monafterio Infulas-barb. con- ceditur à Conrado R. Bure; 70t. c, De S. Marcello alod. * Eccl. leganttnc a Raimundo I Com. Ruten. 71 r.-d. Digitized by Google 843 I Marcliianenfe Mon. S. Riarudis, à Normannis deletur. 13*. c. villam ■quamdam fibi ab Arnulfo C. abla- tam obtinet à Lothario R. 13*» d. hac de re Pra»ceptum obtinet ab eod. Rege. 640. a. b. Abbaàfia, Judith. Marciacus, villa in p. Arvern. Monaf- terio S. Martini Tur. confirmatur, à Carolo Cr. 350. b. à Ludovico B. 407. b. à Carlomanno R. 418. c. à Carolo S. 51t. c. per feducoonem Belvaco ville permutata. 4?7» b. 511. c. ni* c» S. Marctana «Albienfis ditatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 71$. e. Marcigniacut , villa luper Ligerim , Monafterio S. Martini Tur. confir- matur à Carolo S. 543. d. Marciliac. Mon. ditatur à Raimundo . I Com. Ruten. 7x4. c. 7x7. c. e. 718. b. De Marcilio alod. legatur à Raimun- do I Com. Ruten. 7x7. d. de Marcilio nova Eccl. ditatur ab eod. 7x8. c. S. Marculfi corpus in Nantenfi Mon. fepultum , ob Norman, infeftinatio- nem Corbiniacum defertur, ibique «tinetw. 501. c. d. in Corbinia- cenfi S. Pétri Cella quiefcit. 304* c» 3 30. b. ponelfio pênes noftros Cor- biniacenfès aflerta contra Medun- teiues oppidanos. 501. n. h. Marellie, AbbatJuncula in p. Hai- noenfi, Ecclefie Camerac conce- ditur à Carolo S. 549. d. ibi S. Jiumbertus jacet corpore. 349» d. . V. Maricol. Mon. Mareolenfe Mon. fub regulari Cano- nicorum norma à Fulbeno Ep. Ca- merac conflruôum , Pratceptum obtinet à Lothario R. 641. a. ipfius finis. 641. b. Praepofitus, Andre- marus. S. Margaritz Eccl. Cœnobio Compend. reftituitur juflu Ludovici Tranfm. 383. c. S. Maria : ejus auxilio liberatur Car- notum. 40. c. ejus Camifia Nor- mannos Camotum obfidentes fugere •cogit. 3 x. b. 48' d. ejus tunica Rol- lonem Carnorum obfidentem fugat. 87. d. De S. Maria alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 717. b. S. Marie de Gordanicis Abbatia fedi Arelat. confirmatur à Ludovico Imp. t%6. c. S. Mariae & S. Joannis Cont Abbatia V. Reom. S. Mariae Abbatia. V. S. Sequani Abb. S. Mariae Abbatiola in caftro Milidun. cuidam Tedrico conceditur à Carolo S. 490. d. i quibus poflefla, & cur Abbatiola diââ. 490. n. b. S. Maria: Bafilica Senon. reparatur , ab Adaldo Arch. 34. b. incenditur. 33. d. S. Marie Capella in Meerem villa . BlandinienS Mon. confirmatur à Ludovico Tranfm. £07. d. S. Mariae Capella in Monafterio Pe- laei loco, Clericis Ecclefia: Ma- ritéon. confertur à Ludovico B. 41 1. e. S. Mariae Draviacenfîs Cella, Ecclefia: Aurelian. confirmatur à Ludovico R. Fr. 660. d. 5. Mariae Fabricatae Cella, Ecclefiae Aurelian. confirmatur à Ludovico R. Fr. «o. d. Maria: Meleredenfis Cella Mona- chis S, Germani AutifT. confirmatur , N D E X à Carolo Cr. jjj^c à Carlomanno R. 456. b. S. Marie Cella in Riudafcr, à Balneol. Mon. dependens , immunitate dona- tur à Carolo S. 317. d» S. Maris ad Scriniolum Cella, in fub- jedior.e S. Martini Tur. confirmatur à Carolo S. 543. a. S. Maria; Cella juxta Subirats caftrurn, Monafterio S. Cucuph. confirmatur à Lothario R. 637. b. S. Mariae Domus in Siftoriano loco, à Balneol. Mon. dependens, im- munitate donatur à Carolo S. 317. d. S. Marie Ecclefia, à S. Aniani Mo- nafterio dependens, fub tuitione fùf- cipitur à Carolo S. 48 x. a. S. Marie Eccl. in Aquilini-curte , Cœnobio Compend. reftituitur juflu Ludovici Tranfm. f 85. c. S. Marie de Biertho Eccl. Monafterio Guixal. confirmatur à Lothario R. «33. b. S. Marie Eccl. Lizag. donum Bligardis fem. reftituitur Ecclefie Nemauf. 606. e. S. Marie EccL Brandoned. legatur a Raimundo I Com. Ruten* 7x8. a. S. Marie Eccl. juxta Claramont. c»C- trum , Monafterio , S. Cucuph. con- firmatur a Lothario R. 637. c. S. Marie de Conftantia Eccl. Monaf- terio Infuie- barbare conceditur à Conrado R. Burg. 703. a. S. Marie Eccl. .S. Cucuphatis Mo- nafterio confirmatur à Lothario R. $57. a. S. Marie Eccl. in Cuirrhano , Rodenfï Mon. confirmatur à Lothario R. 6*49. b. S. Mari* Fabricate Eccl. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. a. S. Marie EccL in Felice caftro, Mo- nafterio S. Cucuph. confirmatur à Lothario R. 657. a. S. Marie Eccl. Fulcherio Avenion. conceditur à Ludovico Imper. 683. b. S. Marie Eccl. in Gerund. Com. Mo- nafterio Rod. confirmatur à Lothario R. 649. a. S. Marie feu S. Donati Eccl. in vico Jovinziaco , in Com. Vienn. Ifaaco Ep. Gratianopol. confirmatur à Lu- dovico R. Prov. €7 j. d. e. S. Marie Eccl. in Marainala, Monaf- terio Rivipul. confirmatur à Lotha- rio R. 6$o. b. S. Marie Eccl. in Minerb. Libras diâa, Caunenfi Mon. cum immu- nitate confirmatur à Carolo S. 303. e. S. Marie Eccl. in Montis-ferrati ca- cumine, Monafterio Rivipul. confir-- matur a Lothario R. 630. d. S. Marie Eccl. juxta Odanam caftrurn , Monafterio S. Cucuph. confirmatur à Lothario R. 657. c. S. Marie Eccl. in Openaco, Monaf- terio Infuie- barbare conceditur à Conrado R. Burg. 703. a. S. Marie Eccl. in Pariù Com. Mo- nafterio S. Maglorii confirmatur à Lothario & Ludovico Regibus. «43* RERUM. S. Marie Ecd. Ruten. ditatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 7*4. d. e. S. Marie EccL Stivagienfi Mon. ! ditur 1 Ricarde Aug. 66x. d. S. Marie EccL Valentinenfi fedi ceditur à Ludovico Imp. *8<. e. S. Marie locus dedicatus in hexemo, Viennenfi S. Pétri Mon. confirmatur à Conrado R. Burg. 702.. au S. Marie Mon. Auguftod. V. S. Au- dochii. S. Marie Mon. Her. V. S. Pbili- berti. S. Marie Mon. Sueffion. Abbatifla, S. Marie Eccl. in Patriciaco villa conftruitur. 14X. d. S. Marie EccL Rem. ibi Odo coro- nam fuo capiti imponit. 7X. b. V, Rem. S. Marie Eccl. in Rotas , pert. ad Rod. Mon. immunitate donatur à Ludo- vico Tranfm. éoo. c. Berta. S. Marie parochia in Bergit. Com. Monafterio Rivipul. conceditur à Ludovico Tranfm. 589. e. confir- matur à Lothario R. éyo. c S. Marie Andbol. terre, Momûerio Montis-maj. confirmantur à Conrado R. Eurg. 700. d. S. Marie villa Fontaneri, Ecclefie Gerund. confirmatur à Carolo Cr. 337. a. Maricol. Mon. Precepta obtinet à Carolo S. 330. c. 351. a. ibi S. Humbertus corpore quielcit. 530. c 351. b. V. Marellie. Marindi curtis Floriacenfi Mon. con- firmatur à Carolo S. 48t. c. Mariniacus villa Ecclefia: Auguftod. reftituitur à Carlomanno R. 430. c. Marinus, Epifè. & Arcarius Sedis Rom. à Joh. VIII P. mitritur ad Caroluta Cr. 188. b. Marinus , Epifè. Polvmarrienfis , Apo- crifiarius Agapiti P. L égaras Apoiî.' prefidet Synodo Ingelb. 93. a. jxtf* e. Marinus P. ordinarur. 198. n. Mong- ckis S. JEgidii przfidt Ameliuùt Prelb. 19H. d. Danieli Abb. Solem- niac. PrivilegLum conce&u 199. a* montur. 19%. n. Marinus II fuccedit Stephano VIII P- 3 x. b. Privilegium Monafterii Vize- liac confirmât. xx3. b. Mari (eus villa Monachis CompencL: reftituitur à Ludovico Tranfin. y8f • c. . Marifcus villa Monachis S. Germant AutifT. confirmatur à Carolo Cr» 333. c. V. Matrifcus. Marifîacus villa Monafterio S. Me- dardi Suefl". confirmatur ab Odone R. 4(1. a. Maritim. S. Pauli Mon. Praeceptura obtinet à Lothario R. «3 3 . b. Abbas, Soniarius. Marivilla Floriacenfi Mon. confirma- tur à Carolo S. 488. c. Markedunum , villa in p. Tornac pert. ad EccL Noviom. fub tuitione fùf- cipitur à Carolo S. 491. e. Marlandis curtis in Com. Genev. Mo- nafterio Trenorc conceditur à Bo- fone R. 669- _ , _ Marogilum, Cella & villa, Ecaefie Aurelian. confirmatur à Ludovico R. Fr. 660. d. e. Marfella villa Fratribus S. Theodonci prope Remos confirmatur â Loth. R. 6x6% a. b. Marfiacus, villa in p. Nivero. Eccle- fie Aurel. reftituitur à Carlom. R. 41 9. d. confirmatur à Ludovico RU Fr. 661. a. Marfiacus villa Ecclefia: Nivern. con- firmatur à Carolo Cr. 358. e. Marficiacus villa Ecclefie Nivern. confirmatur d Carolo Cr. 35. 8. e. Marfna, predium in Com. Maiâugo, Monaflerio Digitized by Google > INDEX RERUM. Monafterio S. Remigii confertur à Gerberga Reg. 666. b. Abbatia eid. confirmatur ab Othone III. 39$. c. hujus prxdii forcuna. 666. n. Mario , caftrum in p. Andeg. obfîdetur. p. d. in cjus obudione moritur Gof- fridus C. Andeg. 51. n. Marfupia villa Mon. S. Michaelis in p. Vird. conceditui à Carolo S. yxy. d. Marthunheim , locus in p. Allàc. Mo- nafterio S. Gregorii in Alfatia con- firmatur à Zuendeboldo Loth. R. 37«. d. S. Martialis Lemovic. Mon. crematur. 9h c S. Martialis Sichrinaci Ceîla in fub- iedione S. Martini Tur. confirmatur a Carolo S. 543. b. Martigniacum in p. Turon. datur* Eecl. S. Martini Tur. ab Hugone M. ji.d.y. Marcign. S. Martini Abbatia, Athenacus difta, Ecclefix Lugd. conceditur à Ludor. R. Prov. 674. d. S. Martini Abbatia in Com. Bifuld. Ecclefix Gerund. confirmatur à Ca- rolo S. JJ7. b. S. Martini Abbatia Nivemenfî Eccl. confirmatur à Carolo Cr. 358. c. S. Martini Abbatia, à Lothario Imp. fubtraâa & panlo poft, data venia, reftiruta, Arnaldo Tull. Ep. con- firmatur à Ludoyico B. 399. a. b. «S. Martini Abbatiola Monafterio Ca- riloc conceditur à Bofone R. 670. e. S. Martini de Bellocaffo alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. j%6, b. S. Martini caftrum Tur. ob infefta- rionem Norm. in circuitu ejufd. Sanfti Balîlicx cura Roberti nuper zdificatum. 574. b. Monafterio con- firmatur à Carolo S. 540. b. c. immunitate donatur à Rodulfo R. J74. b. S. Martini Cella prope murum cmr. Ecclefix Aurelian. confirmatur à Ludov. R. Fr. 660. d. S. Martini Cella in Com. Bifuld. Ec- clefix Gerund. conceditur à Carolo S. 476. b. S. Martini Cella in Catafabrica loco, Monafterio S. Genefii de Fontanis confirmatur à Loth. R. <47- c. S. Martini Cella in Com. Confl. Mo- . nafterio S. Genefii de Fontanis con- firmatur à Loth. R. <47< c. S. Martini Cella Crev. Ecclefix Au- relian. confirmatur à Ludoyico R. Fr. 660. d. S. Martini Cella de Finniniaco, Mo- nafterio Infulx-barb. conceditur à Conrado R. Burg. 703. a. S. Martini Cella in Forenfi , Monafterio Infulx-barb. conceditur à Conrado R. Burg. 703. a. S. Martini Cella fuper Fullonicas fl. pen. ad Mon. Arul. in tuitione fuf- cipitur à Ludovico B. 408. c S. Martini Cella in p. Gerund. Eccle- fix Barcinon. conceditur & confir- matur à Ludovico B. 410. a. S. Martini Cellula fuper Lampium ri- vulum , Monafterio Montis-olivi fubjeda, fub defenfione fufcipitur ab Odone R. 443. d. S. Martini Cellula, Noviomenfi EccL fubjecta, fub tuitione fufcipitur à Carolo S. 49t. d. S. Martini Domus ad locum maritim. i'uxta rivum Argentonam, Ecclefix Jarcinon. conceditur & confirmatur Tome IX, à Ludovico B. 410. a. b. S. Martini Ecclelîa de Argentona, Monafterio S. Cucuph. confirmatur à Loth. R. 637. b. S. Martini Eccl. in p. Aufbn. Monaf- terio Craff. confirmatur à Carolo S. 506. e. S. Martini Eccl. in Clairano villa, Monafterio Cuxan. confirmatur , à Ludovico Tranfm. 609. c. à Lotha- rio R. 610. e. S. Martini Eccl. ad Fallium , Monaf- terio S. Cucuph. confirmatur à Loth. R. 617. b. S. Martini Eccl. Floriacenfi Mon. conceditur à Gumbaldo Ep. Vafco- nix & à Willelmo Sancii fratre ejus. 734- e. S. Martini Eccl. Guixalenfi Mon. con- firmatur à Loth. R. 633. b. S. Martini ' Eccl. fuper Lampant fl. Monachis Montis-olivi confirmatur à Rodulpho R. Fr. j7é. c. S. Martini Eccl. ad Marianum vet. fedi Ucetienfi reftituitur à Ludovico R. Prov. «78. d. S. ALrtini Eccl. in Matifcon. p. Cle- ricis Matifcon. confertur à Ludov. B. 411, d. S. Martini Eccl. in Matifcon. fuburb. Cluniaco conceditur à Ludovico Tranlm. 601. b. S. Martini Eccl. in Merbechia villa , Everhelemo Cler. conceditur à Zuendeboldo Loth. R. 37g. b.' S. Martini Eccl. fuper Mofam, Ca- nonicis Tull. confirmatur à Carolo S. Martini Eccl. in Namarra loco, Mon. Montis-olivi confirmatur à Conrado R. Burg. 7-0. e. S. Martini Eccl. in Pontiliano, Mo- nafterio Rod. confirmatur à Loth. R. *4S>. b. S. Martini Eccl. Relbac. in p. Lau- dun. Aletramno C conceditur à Ludov. B. 41 j. a. S. Martini Eccl. in p. Ruflïl. Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. a. S. Martini Eccl. Trap. in Com. Red. Ecclefix Narbon. conceditur ab Odone R. 455. a. S. Martini Eccl. Turon. quafdam villas obtinet à Ludovico B. 46. a. à Roberto recipit teelefiam S. dé- mentis. 4?. a. quafdam res accipit à Berengario R. Ital. 4?. b. combu- ritur. 8. b. y 5. b. à Norm. incen- ditur. 3». b. 49. d. quafdam villas accipit ab Hugone M. yi. d. inf- tauratur ab Herveo Thef. 8. b. ibi fépeliuntur , Ingelgerius C. Andeg. 19. a. Fulco Kufus. 30. c. yx. c. Fulco Bonus C. Andeg. 31. c. 53. d. S. Martini Eccl. in Valle-vetere , Mo- nafterio Rivipul. confirmatur à Loth. R. 6yi. b. S. Martini Eccl. Vefëronc. Monafterio S. Teuderii confirmatur ab Hugone R. Ital. 690. e. 691. a. S. Martini Eccl. ad Yftro caft. Mo- nafterio Montis-maj. confirmatur à Conrado R. Burg. 700. d. S. Martini Mon. Md. Prxcepta ob- tinet, à Carolo S 485. c. à Rodulfo . R. Fr. 563. d. à Ludovico Tranfm. 606. a. Abbates, Eimo, Gregorius, Humbertus. S. Martini de Monte-rotundo Mon. in Septim. Prxceptum obtinet âb Odo- ne R. 4 cum peregrino grege exul à Turonica fede & ad illam redux. y 10. e. pe- cnliaris patronus Rodulfi R. Fr. y7f. b. ejus corpus Autiffiodoro Turonos revehitur ab ' ngelgerio C Andeg. x8. d. 47. a. 84. c. in loco ubi nunc colitur, à Roberto Arch. Tur. reponitur. yo. d. fuper ejus fepulchrum Prxceptum manu pro- pria Ludovici B. pofitum. 404* a« S. Martinus requiefeit in urbe Turon. 708. a. Martinus, fervus Dei, Abbatiam S. Joru B. Angeriac. reformandam obtinet à Ludovico Tranfm. %96. a.' b. Mafciacenfe Mon. ab Aimardo Clu- niac. Ab. reformatur. xi. d, Abba- tes, Berno, Odo. Mafciacus villa Ecclefix Aurelian. confirmatur à Ludovico R. Fr. 6to» e. Mafelli, villa Monafterio S. Apri Tull. confirmatur ab Othone I Germ. R. 38t. a. Mafogilus villa Monafterio S. Hilariî Pich confirmatur, ab Odone R. 430. d. à Ludov. Tranfm. yjy. c. M affilia urbs : ibi corpus S. Vicions 1 M. requiefeit. 68». e. Epifc. Beren- garius. Mail, villa in p. Belvac. Monachis Vedaft. confirmatur ab Odone R. 45 1. d. Matamala, alod. & parochia, Mo- nafterio Rivipul. confirmatur, à Lu- dovico Tranlm. 389* d. à Lothario R. 650. b. Matfredus, Arch. Aquenfis, intereft Concilio Portenfi. 117. b. Matfredus C. fubfcribit Pacto Bonn. î*3« <*• Matfridus C. judex in caufa Abbatia: S. Servatii Traject. 54 t. b. Matfridus HariftallienfiPlacito intereft. y 16. c. Matfridus, injurius in Eccl. TulL fatisfacit juxta Wormatiam. 367. d. e. Mathildis , filia Ernicli Bolon. C. nubit Ardulfo Ghifnarum C. 80. d. Mathildis, foror Lotharii R. nubit Conrado R, Burgund. 67. d. Mathildis , uxor Godefridi C. Virdi Epiftolam accipit à Gerberto. »8 3 , b. Ffffff Digitized by Google 8fO I Matifcon. Eccl. Prxcepta obtinet, à Ludovic» B. 411. c. à Carolo Cr. 345. a. Privilegium obtinet ab Aga- pito II P. «8. d. Epifcopi, Gerax- dus, Lambertus, Maimbodus. Matriniacenfe prxdium: eo déférant Monachi Floriac. ea qux habebant pretiofîora. 107. e. ipfis confirmatur à Carolo S. 488. c. Matrifcus villa Monafterio S. Germain Autiff. confirmatur à Carlom. R. 436. b. V. Marifcus. Matrona Cella in Valle-Aquiniana , in p. Carcaff. Monafterio S. Martini de Monte -rotundo confirmatur ab Odone R. 466. a. Matrona fl. ibi habetur Synodus. 317, d. S. Matthxi corpus transfertur. 9. a. S. Matthxi Domus, Monafterio de Fonte-daro conceffa, fub tuitione fufcipitur ab Odone R. 444- d. Matuga, villa in p. Catal. ibi requiefcjt corpus S. Verani fratris S. Gibriani. €z. c. Mauri S. Romani Cafa, Cella Aral. Mon. fub tuitione fufcipitur à Ludov. B. 408. e. S. Mauri Monafterium fuper Ligerim in p. Andeg. Monafterio Foffat. con- firmatur» a Carolo Cr. jjs. a. à Carolo S. jji. e. Mauriacus villa Ecclefix Parif. confir- matur à Lothario R. 643- . d. S. Medardi Eccl. Compendienfi Coe- nobio reftituitur à Ludov. Tranfin. j8f. c. S. Medardi Eccl. in Emma villa » Monafterio S. Theoderici prope Re- mos confirmatur à Lothario R. 637. b. S. Medardi Eccl. Sueff. nuper quafi combufta à Marcomannis. 461. e. ab Odone R. in fidem fufcipitur. S 6. b. S. Medardi Mon. Sueff. Prxcepta ob- tinet» à Ludovico B. 416. a. à Carolo Cr. de Doncherio villa. 361. b. ab Odone R. 460. b. à Carolo tione firmatum & muro cinâum ab Odone R. propter infurgentium Da- norum infolentiam. 460. e. ejus bona in dotem dantur ab Heriberto C. uxori fux Otgivx. 1 2.6. a. Abba , Hilduinus. S. Mederici corpus in decentiorem locum transfertur. 1 1 1. a. requiefcit in Eccl. S. Pétri Parif. j8£. d. S. Mederici Eccl. Parif. olim S. Pétri , Prxceptum obtinet à Ludovico Metfiacus, villa in p. Pidav^ Momf- Tranfm. ; 86. c. olim erat Cellula terio Trenorc concedirur, à Caroia Monachoram, in qua obiit S. Me- S. 114. e. à Rodulfo R. Fr. $6$. à. dericus. 110. n. "à Ludovico Tranfm. ^4. a. Media-villa Mon. S. Germani Autifl*. Mettx : ibi habetur Synodus. 514. ert. ad Mon. And. fub defenfione iifcipitur à Ludovico B. 408. d. S. Michaelis Ecdefia juxta Berrini caftram , pert. ad Mon. Rod. im- munitate donatur à Ludov. Tranlm. 604. e. S. Michaelis Eccl. in Crud. Mon. de- dicatur ab Jrerio Arch. Arelat. 8c à Gotolinde dotatur. 96. c S. Michaelis Eccl. in Forças villa» Monafterio Rod. confirmatur à Loth. R. 649. b. S. Michaelis Eccl. in valle A/per. Monafterio Rod. confirmatur à Loth. R. 649. b. S. Michaelis Monafterium in Monte: eo inducuntur Monachi, eliminatis Clericis. 5. a. 619. a. b. à Richarde Norm. D. 11. b. 9 s» à. Regulam S. Benediâi fufeipit. 5. a. Prxcep- tum obtinet à Loth. R. 619. a. clefixl.ingon. confirmatur ab Odone S. Michaelis Mon. in p. Virdun. pe- R. 449. b. Memorix pix titulus viventibus datus. 6f4. n. Menapiorum fines à Norm. vaftantur. 41. b. 46. c. 70. e 150. c. Meranegas, pogius in Corn. Cerdan. Monafterio Rivipul. confirmatur à Lothario R. 6?o. e. Mercrinia villa Mon. S. Michaelis in p. Vird. conceditur à Carolo S. jij.e. Mercuriacus villa Ecclefix S. Marcelli Cabil. confirmatur à Carolo Cr* 337. b. nuria laborans ob oppreflîonem Gentilium. 376. a. Prxcepta obtinet » à Zuendeboldo Loth. R. 37 f. e. à Carolo S. 470. a. y iy. b. Abbates, Rodulius , Stephanus. Miciac Cotnobium odio habetur à Salomone. 114. e. Micizani al. Wirizani villa , pert. ad Mon. Montis-olivi , fiib defenfione) (ûfeipitur ab Odone R. 44 )• d. Milianum villa Monafterio Craff. con- firmatur à Carolo S. 506. b. Milianx, villa in Com. Bifuld. Ec- clefix Gerund. confirmatur, à Carolo Digitized by Google INDEX RERUM. Cr. 337. b. à Carlom. R. 414. d. à Carolo S. 476. b. 557. a. Mi lia fa villa Ecclefia: Gerund. confir- matur à Carolo S. 336. e. Miliciacus villa Fratribus S. Martini Tur. confirmatur, à Ludovico B. 406. d. à Carolo Cr. 3 30. b. à Carlom. R. 427. e. à Carolo S. 497. c. 3 10. a. 543. c. à Rodulfo R. Fr. (74. e. Milidunum à Norm. diruitur. ijf. d. Milliaria , villa in p. Gerund. pert. ad Eccl. Gerund. fub defenfïone fufci- pitur à Carlom. R. 424. b. Militis nomen pro Nobili. 35. c. d. j6. a. 61. d. 68. a. 80. c. 114. c. 391. b. 576. b. 600. n. b. 6xi. b. n. d. 733. c. d. Milo Aquino cuidam deprecator apud Ludov. Tranfm. 606. e. Milo C. pro hujus requie uxor Atila Corn, aliquid largita S. Benigno. 49$' Milfiricus , locus pert. ad Mon S. Po- lycarpi , fub defenfione fùfcipitur à Carlom. R. 4:0. d. Miniftri Ecclefiarum à mis Epifc. ju- dicandi , quia juxta legum Sanftiones Deos ab hominibus judicari indi- gnum. 479. d. Mintriacus villa Ecclefiae Parif. con- firmatur à Loth. R. 645. d. Miralias caftrum Monafterio Rod. con- firmatur à Loth. R. 648. e. Miro C. alode ufque ad obitum po- titus. 589. e. beneficus, in Eccl. Helen. 483. a. in Eccl. Gerund. n. c. Miro, Cornes Rufcin. à Joh. VIII P. jubeturLugdunum venire. 164. c. Miro fuccedit patri (uo Guiffredo Pi- lofo C. Barcinon. moritur, & in Mon. Rivipul. ftpelitur. 69. b. Miro, filius Mironis C. Barcin. Epif- copus Gerund. moritur, & in Mon. Rivipul. (êpelitur. 69. c. beneficus in Balneol. Mon. «41. n. b. Mifciacus aiod. donum Rotfridi Mili- tis, Monafterio S. Apri confirmatur ab Othone I. 391. b. Modolaius feu Modolagus villa, Monaf- terio S. Germani Autiff. conceditur à Ludov. B. 399. d. confirmatur", à Carolo Cr. 353. c. à Carlom. R. 436. b. Moguntia obfidetur. 93. d. Archiepîf- copi , Adalbertus, Fredericus, Liut- bertus, VPilligifas. Molenbecca villa à Carolo D. dona- tur Monafterio Mortzell. 130. a. De Moleol alod. in Cerrit. Monafte- rio Rivipul. confirmatur à Loth. R. tfjo. e. MoUum, villa in Com. Piét. Monaf- terio Cormaric conceditur ab Odone R. 461. d. e. Molifiacum , villa in p. Beln. ab Hu- baldo invaditur. 1 24. d. Monachi. agri antè inculti cultores. 416. a. b. $17. e. Monachis arma tractare illicitum. 110. d. Monafteria erant Monachorum & Ca- nonicorum. rte a. n. $1$. n. e. à Norm. fuccenduntur vel deftnrun- tur. 135. d. 136. b. 137. a. 311. a. mari viciniora à Norm. diripiuntur. in. d. fupra Scaldim & Scarpum vaftantur à Norm. 83. b. 83. e. ab Hungaris deftruuntur. m. d. ditata ab his qui Monafticam vitam am- pleâebantur. 437. d. 714. b. Monaf- teriorum aditus mulieribus probibi- ! tas. 11;. d. Monafteriorum Eccl. aditus mulieribus interdiâus. 7$. d, 78. d. 119. d. Monafteriolum , caftrum Herluini , obfidetur ab Heriberto C. 63. b. ab Arnulfo Seniore invaditur. 147. b. capitur ab Hugone Cap. 148. a. Monafteriolum, Ecclefia in d. JEd. Tedalgrino Ep. Nivern. conhrmatur à Rodulfo R. Fr. 381. c. Monafteriolum , Mon. Floriacenfi con- firmatur à Carolo S. 488. c. Monafteriolum villa Mon. S. Ger- mani Autiff. confirmatur, à Carolo Cr. 353, a. à Carlomanno R. 435. d. Monafteriolus locus cum Ecclelîis, Aptenfi Eccl. confertur à Ludov. R. Prov. 676. e. Monafterium in beneficium laïco da- tum & pofteà jure proprietatis pof- feffùm. 69t. d. Monafterii fubjeâio religioni obftans. 578. c. ipfi inde- pendentia aflerta , ea lege ut quinque folidos in quinto anno perfolvat Romx ad altare S. Pétri. 704. e. Monaftici ordinis prava ac diflbluta converfatio. 689. c. Monciacum przdium in dioec. Parif. à Ludovico B. datur Monafteriolo prope Sagienfèm urbem. 106. d. ibi aflervatur caput S. Opportun*. io«. n. De Monefterio caftellum legatur à Raimundo I Com. Ruten. 728. d. Monetae conceflio. 6$. d. 347. a. b. 448. d. 449. c. d. 486. d. 491. e. 53 (. a. 34t. d. $(4. e. 618. d. 6S6. c. 699. d. yii. a. Moneta propria feu percuflura proprii nu- mifmatis conceditur. $ 44. b. c. H9. a. 574. c. Mon eue officina conce- ditur. 318. d. De Mongio alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 7x6. d. Monialium Abbatia beneficiario ufu pofleffa. $1$. A. Mononis-villa Monachis S. Mtchaelis in p. Virdun. conceditur à Carolo S. 313. e. Mons Caftri locus : ibi fit przlium inter Carolum Lotharii R. fratrem & Lotharienfes. 98. a. Mons-Chalus : ibi fit przlium Francos inter & Norm. 50. c. ibi carduntur Franci â Normannis. 34. a. V. Cha- lus Mons. Mons Falconis: ibi Odo R. inîigni de Norm. potitus Victoria. 447. n. Mons S. Maria: in p. Tardan. ibi Concilium habetur ab Adalberpne Arch. Rem. 97. a. i%6. d. n. 317. e. 703. d. n. Mons-Martyrum prope Parifios fie vc- cabatur ueculo nono. 107. a. ibi Otho II Imp. decantari jubet. Alléluia & Te Martyrum. 80. b. Mons-Niovinus, villa in Com. Oxim. Monafterio Uticenfi confirmatur à Carolo S. 489. c Mons Or. V. S. Theoderici Mon. Mons, villa in p. Miledun. Monaf- terio S. Martini Tur. confirmatur, à Carolo Cr. 330. b. à Carolo S. 497. c. 511. c. 343. c fub defen- fione fùfcipitur à Rodulfo R. Fr. 574. e. Hugoni M. & Haduidi ejus Stephano cuidam fideli datur à Ca- rolo S. 483. e. Monte - Comlio Ecclefia Monachis Montis-olivi confirmatur à Rodulfo R. Fr. 176. c. Monte- majore infula vulgo vocata, à Teucinda nobili matrona Monaf- terio Montis-maj. data. 704. n. Monteraalum villa Monachis S. Ger- mani Autiff*. confirmatur, â Carolo Cr. 3^3. c. à Carlom. R. 436. b. Montenfis Comitatus : de eo expel- luntur Goftridus & Arnulfus Comi- tés. 81. a. Monterafo, vill. in p. Gerund. Adroa- rio conceditur à Carolo S. % 54. c. Montilius fifeus in Com. Narbon. Ec- clefia' Narb. conceditur à Carolo S. 480. e. 333. d. Montiniacus villa Monafterio S. Juliani Tur. confirmatur à Ludov. Tranlm. 398. d. Montis-majoris Mon. Pra?ceptum ob- tinet à Conrado R. Burg. 700. c. ditatum à Teucinda nobili matrona. 704. n. Montis-olivi Mon. in dioec. Carcaff. Przcepta obtinet, ab Odone R. 443. b. à Rodulfo R. Fr. $76. a. novo opère conftructum, & à quo. 443. c. ditatum. 307. n. b. Abbates, Arifonfus , Ugobertus. Montis-ferrati Mon. à Benediâo VI P. Privilegiorum confirmationem ob- tinet. 141. b. De Moranorivo alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 716: a. . Morariusfeu Renaco, villa in p. Narb. Stephano cuidam fideli datur à Ca- rolo S. 483. e. Morbacenfe Mon. Prxcepta obtinet, £ Carolo Cr. 535. b. i Ludovico Germ. R. 329. c. Abbas, Fride- ricus. Morgje, villa in Com. Scutiac. Ec- clefia! Lugd. confirmatur, à Carolo Cr. 340. a. à Ludovico R. Prov. 67$. a. Morigildis villa in p*Belvac. Ccenobio Compend. conceditur à Carolo S. - 5$}> d« Morinorum fines à Norm. vaftantur. 4t. b. 46. c. 130. c. Morifellus villa Ccenobio Compend. reftituitur à Ludov. Tranfm. 585. c« Morlinga curtk in p. Mofalgowe, donum Conradi C. Gorzienfi Mon. confirmatur ab Othone I. 307. d. Morolium villa Ccenobio Compend. reftituitur à Ludov. Tranfm. 583. c. Morfèle villa Monachis. Vedaft con- firmatur ab Odone R. 432. d. Mortarius locus in Com. Tull. Cano- nicis Caprimont. confirmatur à Lu- dov. Germ. R. 374. b. Mortarius villa. V. Ciricus. Mortalitas hominum. 3 6. a. Mortzell. Mon. à Norm. diripitur St crematur. 149. b. c. ipfîus bona irrvaduntur ab Htrmenfrido. 143». d. ei dat Carolus D. Molenbeccam viilam. 130. a. conjugi precario more datur àFra- Morucocurtis yilla. Monachis S. Mi- tribus. 721. a. Mons-Urfarius , villa in p. Auguftod. Monafterio S. Martini Md. confir- matur à Rodulfo R. Fr. $64. a. Montanum feu Montaurus, villa in p. Cabil. Ecclefia: Lugd. confir- matur, à Carolo Cr. 340. a. à Ludov. R. Prov. 67$. a. chSelis in p. V?rd,' conceditur a • Carolo S. $x$. t. 1 1 Molàt vicina loca à, Norm. vaftantur. 109. d. ibi czdittrr èxercitus Otho- nis II Imper. 18. b. 45. a. 8 t . d. Mofebnrg caftrurn traditUr Arnulfo Carlom. filiô. à Ludov. Germ. R. 17. e. Monte- Auriolo , villare in p, Narb, Mofomenfe Mon, reparatur ab Herveo Digitized by Google *;a I Arch. Rem. <*. i. reformarur ab Adalberone Arch. Rem. 3x7. e. 7iu c. Privilegium obtinet à Joh. XlII P. 97. ijj. d. Abbas , Ledaldus. Mofomenfis Eccl. ibi ofla B. Viûoris reponuntur. 6u d. eo transferuntur ofla S. Arnulfi M. 57. a. ibi collo- cantur Monâchi. 97, a, 73 »• c. De Mofleriolo Eccl. Monafterio Sti- vag. conceditur â Ricarde Aug. 6"£x. d. De Mota fuperiore villa cum portu , Monafterio Caimeliac. confirmatur à Conrado R. Burg. 69%. b. Mourcurtis villula Monachis Vedaft. confirmatur ab Odone R. 453. a. Muleriacus, villa in Com. Vafion. Monafterio S. Martini JEi. confir- matur 1 Rodulfo R. Fr. ; 64. a. Mulieribus aditus in Monafteria inter- dicitur. 119. d. etiam in Ecclefias Monachorum. 7%. d. n. 119. n. Mundus regitur duobus, auâoritate Pontificali & Regali poteftate. x«t. d. Muntiniacus, villa in p. Caméra c. Ec- clefix Camerac. datur à Carolo S. 5 M. a. In Murci-curte prxdium Monialibus Buxer. confirmatur ab Othone I. 388. b. De'Murello alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. b. Murellum, villare Ecclefîx Gerund. in fua tuitione fufcipit Carlom. R. iHurocinâus villa Monachis S. Me- dardi SueC confertur 1 Ludov. B. 4K. C. confirmatur ab Odone R. 4 c. Mufciacenfe Mon. ditatur a Raimundo I Com. Ruten. 7x6. b. c. d. 717. b. 718. b. Abbas, Gauibenus. N NAbakes, alod. in Com. Bergit. Monafterio Rivipul. confirma- tur a Loth. R. 6yi. b. Tïantenfe Mon. ditatur i Raimundo I Com. Ruten. 717. c. "Nantenfe Mon. in diœc. Conftantienfi : ibi S. Marculfi corpus fepultum , & inde ob infeftationem Norm. tranf- latum Corbiniacum. yoi. c. n. b. Nanrianis-curtis alod. Monafterio S. Apri Tull. confirmatur ab Othone I. 38t. b. Nantigifus, Epifc. Urgell. fubfcribit Synodo Attilian. xi 9 . c . intereft Svnodis, Barcin. 319. d. 3x0. a. Gerund. jxi. a. Juncar. 3x1. b. in Synodo Fonds -coopéra querimo- niam proponit contra Adulfum Ep. ralliar. 3x2.0. De Nantoinis alod. legatur a Rai- mundo I Com. Ruten. 717. d. Nantolius locus S. Briccio Turon. datus à pâtre Hugonit M. 710. b. Nantuacenfe Mon. Ecclefîx Lugdun. confirmatur, à Ludov. B. 411. c. i Carolo Cr. i e. à Ludov. R. Prov. £74. e. Clumaco fubjicitur à Loth. . R. 6tj. c. d. jNarbona civ. ibi habetur Synodus. jx«. b. ibi Pljcitùm habetur. $17. n. b. ttarbonenfis Eccl. Prxcepta obtinet, i Ludovico B. 4x1. c. à Carlo- manno R. 4 n. b. c. 431. d. ab . Odone R. 4^4. d. à Carolo S. 47*. *• 480. a. y y y. a. bonorum fuoeum confinnationeai obtinet, à Stepbaoç NDEX RERUM. VI P. xo4. b. à Joh. X P. 217. d. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 71;. b. c. ibi S. Paulus Confeflbr corpore requiefeit. 421. d. 471. a. 480. c. y y y. c. Archiepifcopi , Aigo feu Agius , Aimericus , Arnuftus , Sigebodus, Theodardus. Narbonenfis provincial Ecclefîx im- munitate donantur à Carolo S. 479. a. Narciacum villa Ecclefîx AutilEod. aufertur à Manafle C. 131. c. De Narveis «/. Cortenicis alod. lega- tur à Raimundo I Com. Ruten. 716. a. Naufragiorum clafles Narbonenfi Eccl. conceduntur ab Odone R. 4 y y. a. Nauriacus villa Monachis S. Germani AutiC confirmatur, â Carolo Cr. jyj. a. à Carlomanno R. 435 . d. Nauta , villula in p. Belvac Coeno- bio Compend. confirmatur à Carolo S. y 34. a. S. Nazarii Ecclefia ,dependens à Mon. S. Aniani , fub defenfione fuldpitur à Carolo S. 481. e. S. Nazarii Eccl. in p. Narbon. Sté- phane cuidam fideli datur à Carolo S. 48). e. S. Nazarii Eccl. in ter falinas & ftagnum, Ecclefîx Helen. conceditur à Carolo S. 48). a. Neftardus, Decanus Ecclefîx S. Ju- liani Brivat. ab Adalardo Ep. Ar- vern. poftulat licentiam conftruendi Ecdefîam S. Juliani in villa Bla- nedas. 87. a. Nefingus , Epifc. Andeg. mon tur. y y. d. 97. d. Nemaus villa Ecclefîx Aurelian. con- firmatur à Ludovico R. Fr. 660. e. Nemaufènfîs Ecclefia ditata, à Bli- garde foem. 706. b. 707. a. à Rai- mundo I Com. Ruten. 7xy. a. Epif- copus, Gibertus. Nemaufcnfis terra abHungaris vaftatur. 89. b. Nemaulùm : ibi Placitum habetur â Raimundo C. juflu Odonis R. in grati am Gibem Ep. Nemauf. ad- verfiis Genefium in valorem. 445. n. 706. S. Neofarius ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 7x7. a. Nebmagi palatium à Normannis in- cenditur. 42. b. 70. e. ijo. c Neonilïus villa Monafterio Elnon. confirmatur à Carolo S. 474. a. b. De Neviayilla Eccl. Monafterio S. Manfueti Tull. confirmatur ab Otho- ne I. 389.. d. Neuûriacedit Ludovico filio Ludovici B. 4x. a. 70. c. tyy. 308. n. 30?. n. vaftatur , à Normannis. 2 y. b. 144. c à Rollone. n. d. ix. b. ab Hungaris. 6. e. datur Rolloni i Carolo S. 1 x. b. 76. a. à Norman- nis Normannia vocatur. X3. c. 76, a. ioé. b. iyj. b. Nideis villa: proprietas Germundo cuidam confirmatur à Carolo Cr. 3yi. c. d. .Nigra villa Monachis Dionyfianis con- ceditur à Roberto R. 5^9. e. Nigroam locus prope Ambaziacum a Norm. languine fœdatur. xj. c. .Nihil fecit t prjenomen Ludovico B. curdatum. 7. a. 4». d. 46. a. 137. a. Ninriancus villa Fratribus S. Martini Tur. confirmatur à Carolo S. 543. . c. Niolus Eccl. Monafterio Cormaric. -; conceditur ab Odone R. 461. e. ' Nithardui , Ep. Mimmogernefinfa;* fubfcribit Pado Bonn. 3x4. a. Nivernenfis Eecl. Prarcepta obuner, à Ludovico B. 410. d. à CaioU> Cr. 3y8. b. à Carlomanno R. 4t*. d. ab Odone R. 46 j. d. ipfi à Ca- rolo Cr. fubjiciunrur , Cuciacenfë Mon. 348. b. Ifodrenfîs Abbaria Se S. Reveriani Cella. 340- c. Epi£ copi , Abbo, Emmenas , Franco * Tedalgrinus. Nivernenfis pagus à Norm. dinpttur. e. Nivielle villa Monafterio Elnon. con- firmatur à Carolo S. 474. a. Nix magna. 91. c. Nobiliacus Cella in p. Bituric. prope Ligerim , Glonnenti S. Florentîî Mon. refugium conceditur à Carlo- manno R. 411. e. ibi S. Gundulfos coiitur bumarus. 4rx. e. Nobilitas vel ingenuitas liberis homî- nibus infra terminos Monafterii S. Polycarpi commanentibus îêrvarur à Carlom. R. 410. e. Nocherus , Ep. Leod. V . Notkerus. Nodbertus Ecclefia donatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 72?. d. Nogaredus , villa in Com. Scarp. Mo- nialibus S. Pétri Mett. conceditur à Carolo S. 482. e. Nogarentum , villa in p. Turon. Ec- cleflx Tur. confirmatur i Carolo Cr. jyy. c. Nogaretum, villare in Tom. Ruflîl. EcclefijE Helen. conceditur à Carolo S. 481. e. Nogaftrum caftrum in p. Turon. ibi fit judicium Dei per ignem. 32 y. b. Nogerolis villa Monafterio Grsuidi- vail. conûrmatur à Carolo Cr. Jj-f~ i. F. Nugerolis. De Nohennes CaçeUa TAonaftcrio StWag. cotvceàitut à Picarde Aug. 66t. d. Noiaftrum caftrum: inde corpus S. Reverentii transferturin Mon. S. Ra- degundis. 9. a. Noientum villa. V. Novientum. Noiofcus villa Monafterio Infube-barb. conceditur à Conrado R. Burg. 703. a. Noma, uxor Ingelberti, quaOam res obtinet â Ludovico Imp. £87. c Nommacus villa ad Vidum rivulum, Ecdefix Tull. confirmatur à Carolo Cr. 342. e. Normanni 'ab occiduis partibus erum- punt. 7. a. Neuftriam & Aquitaniam depopulantur. xy. b. Parifîos ufijue & Aurelianos perveniunt, Amba- fium capiunt & lûccendunt, Turo- nos obfident, cxdunrar & fugantur. xy. b. c. d. Monafterii Floriac bona diripiunt, Ecciefiam incen- dunt, caeduntur. 14 y. c. d. perfè- quentes Monachos Floriac ab Hugone Abb. cxduntur. 108. a. Germaniam vaftant. y 8. c. ca?duntur à Ludovico Germ. R. 109. c 145. C à Frands catduatur. 46. b. Fran- ciam , Lotnaringiam & Germaniam vaftant. 46. b. c. cxduntur à Lu- dovico Ludovici B. filio. y8. a. io?« d. cxduntur in Vimiaco pago. 70. d. in Carbonaria filva. 70. e. Fran- ciam & Lotharingiam depopulantur. 41. b. cum Carolo Cr. fièdus ineunt. 41. c. 46. d. duodedm millia ax- genti talentaà Carlomanno exigunt. 41. c. 46. d. mortuo Carlom. in Frandam redeunt , eorum aufiis compefdt Hugo Abb. 41. d. Roro- magum Digitized by Google INDEX RERUM. magum invadunt, Parifîos obfîdent , Baiocas evertunt , Meldas expu- fnant. 46. a. Parifîos obfîdent. 47. . recedere coguntur. 41. b. Hen- ricum Sax. D. occidunt. 47. e. Parifîos obfîdent & Senonas , incen- dunt Trecas. 43. a. 48. a. cunâa depopulantur. 48. a. ulque Virdu- num & Tullum omnia depopulantur. 4). a. Senonas oppugnant. fy. b. Senonas veniunt, caftra, Ecclefias, Monafteria fubvertunt & incendunt. 33. b. à Richardo C. Burg. czdun- tur. 61. c. ab OJone R. ad Axo- nam vincuntur. 72. b. ab Arnulfo R. delentur. 37. a. ad Thiliam fl. 72. e. Sunderoldum Arch. Mogunt. occidunt. 37. a. Monachos Befiienfës jugulant, 20. b. S. Florentinj op- pidum obfîdent. 6z. d. quidam poft Baptifmum gentiliter vivunt , Chrif- tianos internciunt , Sacerdotes truci- dant, fîmulacris immolant, idolo- thyta comedunt. xoj. e. Normanni in Angliam tranfeunt , fœdus ineunt cum Eduardo R. 46. a. in Burgun- diam veniunt ad S. Florentin um : czduntur à" Richardo D. in territo- rio Tornodor. 43. b. obfîdent Car- Jiotum. 10. c. }i. b. 43. b. jj. b. delentur à Richardo & Roberto. 8. c. 16. c. 10. c. 23. a. 40. c. d. 55. b. 6\. d. 76. a. à Richardo Se Êbalo fugantur. 10. b. vifa 6. Maria; camifîa. 31, b. fœdus ineunt cum Carolo S. fiunt Chriftiani. 43. c. baprifantur cum Rollone. 65. d. ad Deftricios ad internecionem delen- tur. 144. d. Burgundiam vaftant, in monce Chalo czdunt Francos. 17. a. }4> a. czduntur à Rodulfo R. Fr. *3- c. Ludovicum Tranfin. capiunt " Baiocis. 17. b. 37. a. perperam vo- cantur Wifigothi & corrupte Bigothi. a4. c. eorum ferocitas. ifi. c. ijt. C. I y 5 . b. Vide Indicem Çhronolog. 8c Pagani. Normannia, pars Francis, datur Rol- loni à Carolo S. 45. c. 50. a. 87. d. lotf . b. 1 ) i . c. fie dicta â Normannis. iïo«. b. 144. d. priùs Neuftria vo- cabatur. 106. b. ab Hugone M. Se Ludovico Tranfin. devaftatur. 13. d. e. Normanniz Ducum Genealogia. 76. b. Normanniz Nobilitas unde defeendit. (4. a. Northgaudus, vir nobilis, fepulturz caulà beneficus in Mon. S. Germani Autifl". 436. e. Notebaldus Mon. (ùbfcribit donationi raâz à Gotolinde. 96. d. Notingus , Ep. Conftantiz Alcman. fubfcribit Paâo Bonn. 314. a. Notkerus feu Notegarius, Epifc. Leod. fit. 97. c Epiftolas accipit, à Ger- berto. 176. d. 28}. a. ab Adalberone Arch. Rem. 277. a. 18 6. c. à Go- defrido C. Virdun. 186. c. favet Othoni III. 276. n. apud quem ïmervenit pro Monafterio S. Remi- gii. 3 96. b. moritur. 276. n. c. Notrannus, Abbas S. Pétri Senon. lùccedit Otberto; Coenobii bona dif- fipat; Epifcopatum Nivern. obtinet. 35. b. Nova Cella. V. Arremarenlê Mon. Nova villa Ecd. Monafterio S. Eligii Noviom. confirmatur à Loth. R. 6. n. & Turonis fepelitur in Mon. S. Juliani. >. d. 89. d. Odo, Abbas S. Cucupharis, res Mo- nafterio fuo conceflas confirmari obtinet à Loth. R. 6%6. b. 6 j8. a. Odo , Abbas Dol. confirmationem re- ruai Monafterii lui obtinet à Ludov. Tranfin. 196. d. an Odo Cluniac 1?6. n. b. Odo C. Abba Monafterii S. Martini Tur. beneficus in ipfiim. 350. b. 426. d. 427. e. Przcepta obtinet à Carolo Cr. 352. a. 360. d. Odo C. apud Lothar. R. deprecator Monafteriis, Bonz-vallis. 631. n. c S. Pétri Carnot. in quod beneficus. 6% j. b. c. d. Odo C. przfens judicio à Conrado R. Burg. lato in gratiam Cluniacen- fîum. 697. a. Odo C. lubfcribit Teftamento Willel- mi Aquit. D. 711. d. Odo, Epifc. Beivac. ex Mon. & Abb. Corbeienfi canonicè electus eft. 1^9. b. intereft Synodo Trec 167. e. firmat fentenaam latam in Girber- tum Nemauf. Ep. 169. e. coronam Se feeptrum defert Ludovico Ludo- vici B. filio. 41. c fulcipit corpus S. Vedafti. 112. d. Odo, Epilc. Carnot. Monafterio S. Pétri Carnot. deprecator apud Lo- tharium R. 55^. b. Odo, Roberti Fortis filius, eligitur & fit Rex Fr. 16. b. 22. c 3t. a. 34. c 42. n. 47. c s 6 - l>. 60. e, 72. a. 144. n. non reluâans. 137. n. an tutor Caroli Simpl. 22. n. non fuit tutor Caroli S. nec regni tantùm gubernator ; fed Rex electus. 42, n, Gggggg INDEX RERUM. j9. n. i)7. n. in Regem ungitur à Walterio Arch. Senon. 11. c j4» c. 40. c. 41. e. %9. d. 43 9- c « Odonis R. promiûîo quando Rex undus eft. J14. b. Normannos ad Axonam vincic & ad internecionem delet. 48. b. 71. b. 447. n. coro- nam accipit ab Arnulfo R. quam capiti fuo imponit Remis in Ec- clefîa S. Maria;. 71. b. Arnulfum R.apud Worroatiamadit, àquoho- norificè fufcipitur. 61. d. bona & pof- feffiones Ecclefix S. Medardi con- firmât. $6. b. Odonis. R. venario in filva Coyfa. 450. n. 706. b. ab eod. R. Placitum Vermerix habitum. 4,f 9. d. Piftavos venit. 8. b. Fran- ciam concedit Carolo S. 61. d. Carolo regnum fùum repetenti fpontè reddidit. 137. e.falfum. mo- riens Francorum Primates obteftatur ut Carolum S. in rcgno fufcipiant. 43. b. 4?. a. «i. d. Ducatum Bur- gundix relinquit fratri fuo Roberto. 49. a. Cattra tjut g* fi* vide in Indice Chrontlog. ab an. 888 ad an. 898. non fuit (rater ex matre Hu- gonis Abb. filii Caroli M. 59. n. veneno necatur: moritur apud caf- trum Ferarru 73. d. moritur. 16. b. xx. d. 39. c 40. c ff . b. f£. b. 85. d. humatnr in Ecclefîa S. Dio- nyfii. 61. d. 73. e. Odonis R. Di- plomata.440. & /*ff.Epocharegni. 4)9. a. ipfîus Formula initial» , Can- cellarii & Notarii. 440. c. Odo, filius Theobaldi C. Blefenfis, Ecclefîam Rem. vexât. X7J- c. Odo Rufinus obfidetur in caftro Mar- fone. 9. d. Odoacrus Monachis Diouyfîaois de- precator apud Zuendebolaum Loth. R. 377. c. Odolricus Cornes Palat. intereft ju- dicio à Conrado R. Burg. lato in gratiam Ckwiacenfium. 697. a. Odolricus C. alter , f rater Anfitlmi , eidem judkio intereft cum prxce- dente. *97« a. Odonis cortis in p. Bclrac. de Ger- boldo C. evindicata & conquifira, precario more Hugoni M. & Ha- duidi conjugi ejus conceditur à Fratribus 5. Martini Tur. 711. b. Odremarum, villa in p. Lugdun. Cle- ricis Eccl. Matifcon, confertnr à Ludovico B. 41 1. d. Oificium geminatum die noâuque ce- lebrandum, Caaonici fcilket Or- dinis & Monaftici. {17. e. Offonis-villx Monaâerii Abtatia Ade- lardo fideli & Addilx uxori ejus conceditur i Ludovico Tranfinar. %9 *. c d. Ogiva , filia Edqardi Angl. R. nubit Carolo S. 43. b. 49. a. 74. a. fugit in Angliam cum Ludovico fil», x). d. fo. e. 77. c vidua fecundo nubit Heribcrto C. Virom. 103. n. ïif. a. in dotem accipit bona Mo- nafterii S. Medardi. izf. a. ejus Epitaphium. 103. a* Oilboldus fuccedit Amalberto Abb. Floriac. 141. a. Olcafiacus, villa in p. Matifcon. Mo- nafterio Trenorc, confirmatur , à Carolo S. $14. b. à Rodulfo R. Fr. %6%. d. à Ludovico Tramai. Ï5>J. c. Olems villa Monafterio S. Medardi Sueff. conceditur ab Odone R. 460. d. Olianus , villa in p. Emporit. Eccle- fix Gerund. confirmatur, à Carolo Cr. 3 «6. e. à Carolo S. 476- a. îj 7. b. fiib tuitione fufcipitur à Carlomanno R. 414. b. Oliba C. à Joh. VIII P. Monafterio Arul. immuiutatem obtinet. 178. d. beneficus in Craff. Mon. 477. d. j 06. d. Ecclefîam S. Stephani tenuit. fotf. c Oliba C. à Johan. XIII P. liberta- tem obtinet Monafterio Arul. 237* b. Monafterii Cuxan. bonorum confirmationem obtinet à Joh. XV P. 150. b. bello fuperarus à Rod- gario C. Carcaff. 73 t. e. 7}6. a. Oliba Cabreta fuccedit patri fuo Mironi in Comitaubus Biluldun. & Cerritan. 69. b. quare Cabreta co- gnominatus. 69. d. interfuit dedi- cationi Bafilicx novae Cuxan. 6\i. n. moritur. 69. d. Olibanus Prefb. cujus fuît alod. 6y 1. b. Oligo , alod. in Com. Aufon. Monaf- terio RivipuL confirmatur à Lotha- rio R. 6fo. e. S. Olivz Eccl. Monafterio S. Cucuph. confirmatur à Loth. R. 657. e. Oliveti campus in p. Carcaff. Fratri- bus S. Hilarii Piâ. confirmatur à Ludovico Tranfm. 595. c. Olocianus locus in territ. Narbon. ibi lîtum Monafterium S. Aniani. 481. d. Oloniacus villa permuta» à Fratri- bus S. Germant Autiff. )j 3. c. 4}<- c. Olunbellus firmat fêntentiam latam in Girbertum Nemauf. Ep. 170. a. Omnium , villa in Com. Hainoènfi , Clericis Camerac. confertur à Ca- rolo S. 514. a. Ondrelîacus villa Fratribus Ecclefîat PariG confirmatur à Lotbario R. 645. c. Oniacus villa Ecclefix Cabil. confir- matur à Carolo Cr. 337. c Openacus villa Monafterio Infulx- barb. conceditur à Conrado R. Burg. 70). a. S. Opportun* reliquix ex Monafte- riolo Monciacum transferuntur , deinde Lutetiam , excepto capite. 106. n. S. Opportuna: Ecclefîa Parif. dona quxdam accipit à Ludovico V. ibi jam erant Canonici Geculo IX. 107. a. Oratorium locum in p. Carcaff. fub- jedum Monafterio Montis - olivi , fub fua defenfione fufcipit Odo Rex. 44}- d. Oratorium, villula caufît orationum fie dicb , & ab Hnberto illuftri vko conceffa, Canonicis Noviom. con- firmatur à Carolo S. )£i.d. Orbac Mon. eo transfertur corpus S. Remigii. 58. c inde refertur Remos. j8. d. Orbanx(èuUrbanxvillx juxta Lugdu- num immunitas, Ecclefix Lugdun. confirmatur, à Ludovico B. 412» c. à Ludov. R. Prov. 674. e. Orbatiacus , villa in p. Lemovic. Mo- nafterio Belliloc. confirmatur , à Carlom. R. 417. a. ab Odone R. 441. d. Orchadx villa Ecclefix Tull. conce- ditur à Carolo Cr. 34). a. confir- matur, ab Arnulfo R. j68. e. à Carolo S. jf ). c. Ordilo, Capellanus regius, terramin Com. Rem. à le coTlatam, Monaf- terio Remigiano confirmari obtinet à Ludov. Tranfm. 611. a. b. c. Orgïacus villa Monachis S. Germani Autiff. confirmatur , à Carolo Cr. 3(3. a. à Carlom. R. 43 y. d. Orientalis Francia Baioariam , Sue- viam, Saxoniam, Turingiam, Fre- fiam & Lotharingiam compleâeba- tur. 61. b. Orilucum Mon. Monafterio Montis— maj. confirmatur à Conrado R. Burg. 700. d. O ru cil villa cum Ecclefîa S. Cxcilix, Cuxan. Mon. conceditur & confir- matur à Ludovico TranGn. 588. e. Ofmundus, nutritor Richardi, eum educit Lauduno. 12. Lau^unum & alia cafteUa ei reftirui curât. 38. c BurgundUm fini fubjicit. 79. a. in Franciam venit ad liberandum Ludovicum Tranûn. î). a. 79. c. Laudunum capit. 5 3. a. Hugonem M. intra Parifîos concln- dit, Remos capit, ejeâo Hugone qui invaferat Archiepilcopamm Rem. Artaldum reftituit: urbibus quas ce- perat Ludovico reftùuûs,in Saxoniam redit. 53. a. b. 70. c. Paâum toit cum Hugone M. à quo duos leo» nés accipit. 53. b. CoÛoquium habet cum Ludov. Tranfm. ad Chanun fi. 3 1 6. c. intereft Synodo Ingelheinu 38. d. 31É. e. Hungaros devincit. 93. e. Brun on em fratrem fuum Ardu Colon, in Galliam mitât. 114. a. co- ronatur Imp. 14. a. 17 t. n. 379. c Epiftolas accipit à Gerb. 17 x. b. c afino coxquatur à fuis inimicis. 17a. c. convenir cum filio fuo R. Con- rado R. Burg. Ducibus, Epifcopis & Comitibus. d. dum A e. & Jcçq- Ep ejus, Formula inirialis, C Notarii. 379. c. d. Otho II Imp. uxorem ducit Tbeo- phaniam. X73. n. fuccedit patri mo Othoni Imp. 54. d. 97. d. Carolo fratri Lotharii R. dat Ducatum Lo- tharingix: fugatur à Lotbario H* Franciam devaftat , in redim deletnr. $4. c. Lotbario Aquifgranum inva- dente,fugere cogitur. n. a. 18.au Digitized by Google INDEX. R E R U M. 44. d. 67. b. to. b. 8 1. c. in Fran- ciam intrat , omnia vaftando Parilîos ufque venit, ubi nepotem amittit: in reditu ejus copias czduntur. 81. c. congregato exercitu Parifios ve- nit. 9. c. 11. a. 44. d. 33. d. ejus fùburbium incendit. 11. b. ejus ne- pos ad urbis portant occiditur. 18. a. 44. d. Lotharium infèquitur ufque Parifios : ad Axonam fl. partem im- fedimentorum amittit. a. in ranciam venit cum exercitu magno, eamque devaftat. j>8. c. in Franciam irruit, quant depopulatur & incen- dit; in patriam revertkur. 67. b. Franciam devaftat, ufque Parifios venit : in Montent Martyrum atten- dit. 80. b. à Francis cxditur & fu- gatur. 9> c. 11. b. 18. b. 36. d. ejus milites in fagam aguntur : plurimi in fl. Axona pereunt. 44. e. eorum infinita multitudo ad Mo- ûm interficitur. 43. a. Colloquium habet cum Lothario R. 39. a. pacem facit cum Loth. R. 11. b. 18. b. 9%. c. foedus icit cum Loth. R. 54. d. 80. b. â quo Lotharingiam acci- pit in beneficium. 18. b. 4*. a> 54» d. 80. b. 81. e. à Papa Benediâo VII cvocatus, Apuliam & Cala- briam ad Imperium Rom. transferre conatur. 81. e. à Grzcis auxilio Sarracenorum vincitur. 82. a. bel- lum cum Sarracenis commifit. 395. b. Cotera ejus gefta vide in Indice Chronolog. ab an. 961 ad an. 98). moritur. 9. c. 130. a. moritur Ro- mz & in Bafîlica S. Pétri tumulatur. 34. d. Romz moritur, & ante S. Pétri Ecdefiam fepelitur. 81. a. oritur diflentio inter Primates de Rege fiibftkuendo : fit pax. 1 30. a. b. ejus Diplomata. Z9î>& fiqq. ejus Epochx , Formula initiaiis , Can- cellarii & Notarii. 39). b. Othonis Imp. Epitaphium. 103. e. Otho III patn Othoni fuccedit. 9> c» I96. n. b. quando & ubi coronarus. 196. n. b. venit in poteftatem Hen- rici Baj. D. in libertatem reftitui- tur, tutelx Hoiconis C. commit- titur. 276. n. Virdunum recipit à i Lothario R. cum eo foedus rénovât* 81. b. ejus Diploma. 306. Otho , pofteà Dux Loth. efficit apud Ludovicum Tranfro. ut Hugo neri- berti filius recipiatur in Arch. Rem. 66. a. Otho C. Lotharingiam ob- tinet. 38. c ab Othone R. 66. b. Otho, Dux Aleman. & Bajoar. fra- truelis Othonis II Imp. confilio benemeritus de Monafterio Gorz. 393. c. Otho, filius Hugonis M. Burgundix Ducatum adipiicitur. 10. «. 22. a. 44. c. 66. d. 80. n. fuccedit Gif- leberto D. Burg. cujus filiam Liu- degardem uxorem duxerat. 10. n. 17. c. 53. e. moritur. 10. n. 17. d. 22. a* 66. d. Otkerus Scabinus , judex in caufà Abbatix S. Servatii Trajeâ. 542. b. Otolgifus Prefb. domûs xdificator in Campinis. 410. b. Ottramnus , Archiep. Vienn. fubfcri- bit Synodo Mantal. 305. b. refti- lutionem Abbatia? S. Andréa; infé- rions obtinet à Bofone R. Prov. 671. c. Otulfus, Epifc.Trec. intereft Synodo Trec 167. e. firmat fententiam latam in Girbertum NemauC Ep. 1(9. e. Privilegium Monafterii Tre-; norc. firmat. 181. d. Oulliacus villa cum Eccl. Monafterio S. Eligii Nov. confirmatur à Lotha- rio R. 634. c. Oximenfê caftrum datur Hugoni M. à Ludovico Tranfm. 1 3. c. ab Hu- gone fruftrà obJîdetur. 13. e. PAcianum villa Ecclefiz Gerund. confirmatur à Carolo S. 557. a. Paganorutn feu Normannorura infef- tationis veftigia. 7. b. 20. b. 61. d. 84. d. 132. d. 133. e. 405. e. 406. d. n. b. 422. d. 431. b. c. 432. e. 453. b. 303. b. 319. c. 320. b. 343. d. 363. c. J74. b. 380. d. 669. e. 676. d. e. 677. b. 679. n. 639. c. 707. e. 734. a. 733. b. & alibi. V. Normanni. Paginacius feu Pagniacus villula, Fra« tribui S. Martini Tur. cum immu- nitate confirmatur à Carolo S. 497. a. 311. e. 543. a. De Palagio alod. legatur à Raimundo 1 Corn. Ruten. 72;. b. Palatii orJo defcribitur ab Adalardo Caroli M. propinquo & Corbeienfi Ab. 264. & feqq. Palatiolum , alod. Rodenfis Mon. re- giz tuitionis przfidio donatur à Lu- dov. Tranfm. 604. e. Palatiolum, vil. in Com. Helen. ab Auftrirhiro feu Guiftrimiro C. Mo- nafterio S. Polycarpi concefla, fub defenfione fufcipitur, à Carlom. R. 420. c. ab Odone R. 445. d. Palatiolum , villare in p. Ruflîl. Ste- phano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. a. Palatis-Mororum feu Palatium Muro- ns, Ecclefiz Gerund. confirmatur à Carolo Cr. 357. a. fub tuitione fufcipitur à Carlom. R. 414. c. Palatium, alod. in Com. Aufon. Mo- nafterio Rivipul. confirmatur à Lo- thario R. 6fo d. Palatium Accuzit, alod. Monafterio S. Cucuph. confirmatur à Lothario R. 6%6. e. Palatium Rodgarium, Eccl. in p. Bergit. Monafterio Rivipul. confir- matur à Lothario R. éjo. d. Palgowa, locus in p. Alfac Monaf- terio S. Gregorii in Alfàtia confir- matur à Zuendeboldo Loth. R. 376. d. Palliarenfis Epifcopatus exftinâus ref- tituitur in civ. Rotenfi à Raimundo C. Ripacurcenfî. 322. n. Epifc. OdifTendus. Palma , villa ftiper littus maris in p. Narbon. cum Eccl. S. Johannis, Monafterio Craff. confirmatur £ Ca- rolo S. 477. c. 3 06. c. Paludis alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 726. c. S. Pancratii Abbatia yEduenfi Eccl. cum immunttate confirmatur à Lu- dovico Tranfm. 384. e. Papia : ibi Hugo Arelat. C. Rex Ita- lie efficirur. 65. a. ibi Berengarius x Ital. coronatur cum filio luo Adelberto. 93. b. A Parafredi oblatione immunitas. 702. b. Parietes-Ruffini , villa in p. Gerund, Ecclefiz Gerund. confirmatur, à Carolo Cr. 3 57. a. à Carlomanno R. 424. b. à Carolo S. 476. a. $$6. d. Parifienfe fùburbium ab Othone II Imp. incenditur. 81. c. 8jf Parifienfis Eccl. Przcepta obtinet, à Lu- dovico B. 402. a. à Carolo S. 505. a. 50p. a. 312. d. à Lothario R. (42. d. fiiorum Privilegiorum con- firmationcm obtinet a Bénédicte VII P. 247. Normannica infef- tatione atque fâtvitia propè ad nihilum redaâa. 505. b, Epifcopi, Anfchericus, tlyfiardus , Galterius , Theodulfus. Parifîenfis pagus vaftatur, à Norm* »j. b. ab Othone II Imp. 54. c. 80. b. Parifienfis pons Ecclefiz Parif. confir- matur à Carolo S. 3 09. b. Parifienfis urbs à Rollone obfidetur. 11. d. à Norm. obfidetur. 43. a. 47. d. 48. a. nec capi poteft. 59. c. d. per annum. 46. a. fed fruftrà. 42. b. à Normannis vaftatur. 133. c eo venit Otho II Imp. 9. c. De Parifio caftellum legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 727. d. e. Parriniacus villa permutata , Monachis S. Germani AutifT. confirmatur, à Carolo Cr. 333. a. à Carlom. R. 435- c. Parvovillaris, villa in p. Ambian. Mau- rinianae-vallis Ccenobio confirmatur à Carolo S. 347. b. Pafchalis , Epifc. Amerinus , fert fen- tentiam contra Girbertum Nemauf. Ep. invafôrem Monafterii S. jEgidii. 166. a. Pafchalis, Legatus Formofi P. intereft Synodo Vienn. j 1 6. c. Pafquitanus Salomonem R. Britonum interficit. 13*. n. occiditur. 136. b. S. Paterni M. corpus defertur in Braiacenfe Mon. 33. c. 622. b. transfertur in turrim Senon. urbis, proprio loco reftituitur. 33. d. 6it. n. d. Paterni villa Ecclefiz Tur. conceditur à Carolo Cr. 333. c. Paterniacenfè Mon. conditur à Bertha Reg. dotatur & Mayolo Abb. com- mittitur. 667. ibi mifericordiz opéra exercenda. 668. a. Paterniacenfîs Eccl. Przceptum obti- net à Conrado R. Burg. 699. b. Paterniacum oppidum à Benha Reg. traditum Monafterio ejufd. nominis. 667. c. Patèrnum , Cella feu Eccl. in p. Re- denfi, Monafterio Craff. confirma- tur à Carolo S. 477. d. 306. d. Paternus donis collatis benemeritus de Mon. S. Martini de Monte-rotundo. 466. a. Patriacus fifcus in p. Limofino, Mo- nachis S. Dionyfii reftituitur à Ca- rolo S. 300. a. Patriacus villa Canonicis S. Marcelli Cabil. confirmatur à Carolo Cr. 337. c. Patriciacus, villa in Auguftod. terri- torio, ab Echardo C Burg. datur Monafterio Floriac. ibi conftruitur Eccl. in honorent S. Mariz & S, Benediâi. 142. d. eidem Mon. reC- tituitur à Theoderico & Urfone filio ejus. 703. b. & confirmatur à Ca- rolo S. 488. c. Patriciacus villa Fratribus S. Martini Tur. cum immuni tate confirmatur, à Carolo S. 497> h. 31 1. c. 343* b. à Rodulfo R. 374. e. S. Patricii Abbatia Nivernenfî Eccl. confirmatur â Carolo Cr. 338. d. S. Pavacii Conf, corpus defertur in Braiac. Mon. 33. c. 6tt. b. tranf- fertur in turrim Senon. urbis, red- ditur proprio loco. 33. d. 62*. n. d. Digitized by Google I Paudaliacus -villa Monafterio Floriac. confirmatur à Carolo S. 488. c. S. Pauli Conf. corpus requiefcit in Narbon. Eccl. SS. Jufti 8c Partons. 104. c. *i7». C 411» d. 43t. «. 454. e. 47*« a. 480. c. 555. c. ejufiL Epifc. Narbon. reliquix dantur Mo- nachis Saxiac. à Sigebodo Arch. Narbon. m., e. S. Pauli Abbatiolz caput, jure béné- ficiait conceffum , Adelardo fideli, uxori ejus Pleârudi & Geiloni ne- poti confirmatur à Rodulfo R. Fr. 579. b. S. Pauli Cormeriacenfîs Cella in fub- jecu'one S. Martini Tur. confirmatur à Carolo S. 54$. b. S. Pauli Cella , Vertuna dicta, Gran- divallenlî Mon. confirmatur à Ca- rolo Cr. 3)4. d. S. Pauli Cellula in p. Narbon. Mo- nafterio Caun. cum immunitate con- firmatur à Carolo S. 503. d. S. Pauli Ecclefia in p. Carcaff. Mo- nafterio Craff. confirmatur à Carolo S- 477. c. S. Pauli Eccl. de Corniciano in Coin. Carcan", dependens â Mon. S. Po- lycarpi, fub defenfione fufcipitur ab Odone R. 445. c. S. Pauli Eccl. in p. Narbon. Ste— pbano cuidam fideli datur a Carolo S. 483. e. S. Pauli Epifc. Eccl. Virdun. à Mo- nachis adminiftratur. 67. a. S. Pauli Maritimenfe Mon. in Coin. Gerund. Soniario Abbati à Lothario R. regendum traditur regaliter. 63 1. c. d. - Pauliacus, villa in p. Bituric. Ecclefiz Aurelian. reftituitur à Carlom. R. 41 9« c. confirmatur à Ludovico R. Fr. 661. a. Pauliacus villa Monafterio Floriac* confirmatur à Carolo S. 488. c. Pauliniacus villa Monachis S. Ger- mani Auriff. confirmatur, à Carolo Cr. 35). a. à Carlom. R. 435. d. Pauliniacus , villaris juxta Calobric*» , Rainardo fideli confertur à Carlom. R. 415. c Paulus, Epifc Aptenfis, intereftCon- cilio Portenfi. 117. c. Peccatoris titulus ab Epifcopis ufiirpa- tus. 711. d. 718. b. Pecilianum, villa in p. RuflîL Ste- phano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. a. Pedeverius villa Ecclefiz Aurelian. confirmatur à Ludovico R. Fr. 660. e. De Pedreglago alod. Mimatenfi Eccl. datur à Raimundo I Corn. Ruten. 7*4. d. Pera, alod. in Com. Gerund. & Ec- clefia in p. Bergit. Monafterio Ri- vipuL confirmatur à Lothario R. 650. d. 6fi. a. Perditus villaris Ecclefiz Gerund. •con- firmatur à Carolo S. 556. e. Perella villare Monafterio Craff. con- fiimatur à Carolo S. 506. d. Pererotum villare Monafterio S. Mar- tini de Monte-rotundo confirmatur ab Odone R. 466. a. Pergamenfis Epifc. Garibalduj. De Perizedo alod. legatur à Raimun- do I Com. Ruten. 718. a. Perpetiacus villa Ecclefiz Aurelian. confirmatur à Ludovico R. Fr. 660. e. De Perpiniano alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 715. c. Perron» caftrum : ibi fepultus eft S. NDEX RERUM. Furfeus. 109.' n. à Norm. fuccen- ditur. 10p. c Rodulfo Camerac. C. aufertur ab Odone R. 7). d. invaditur à Balduino C. Fl. 74. a. 85. d. Heriberto C. datur à Rodulfo Fr. R. 51. b. ibi recluditur Caro- lus S. 43. d. 77. b. i)3. c. 139. a. ab Heriberto. 1 6. e. ibi Carolus S. tenetur in cuftodia. 13. b. ibi moritur Carolus S. 44. a. 64. d. 77. d. 69. d. ibi fepelitur Carolus S. 16. e. 51. d. 77. d. ibi pugnat Raginerus. 97. d. Perforenfe Cœnobium : hinc Mona- chi addufti in Braiacenfe Mon. 6n. b. Peftilentia boum. 55. c. Perianum in Petrapurtulènfi , S. Poly- carpi Monafterio conceflum à Guif- trimiro, in fua defenfione fufcipit Odo R. 445. d. Petra-alta , villa in p. Gerund. Eccle- fia: Gerund. confirmatur d Carolo S. 47*. a. Petrz-villare in Com. Judicii, Mo- nialibus S. Pétri Mett. confirmatur ab Otbone I. 386. c Petra-Jovis villa Canonicis S. Mar- celli Cabil. confirmatur à Carolo Cr. 337. c. Petra-lata villa Gerundenfi Eccl. con- firmatur, à Carolo Cr. 356. e. à Carlom. R. 414. b. Petra villa : ibi pifcatoria Epifcoporum Tull. 191. c. Petredum villare Gerundenfi Eccl. confirmatur à Carolo S. 556. e. S. Pétri Abbatia intra muros Lingo- niez civit. Ecclefix Lingon. confir- matur ab Odone R. 449. c. S. Pétri de Rothondis Abbatia , Mo- nafterio S. Medardi SuefT. confirmatur ab Odone R. 461. a. S. Pétri Abbatia in prxftariam accepta ab Hugone C. Prov. reftituitur ejufd. nominis Monafterio Vienn. 6*9. e. S. Pétri ad Ccemeterium Abbatiola, Fratribus S. Martini Tur. cum im- . munitate confirmatur à Rodulfo R. Fr. 574. d. hactenus fupereft. n. S. Pétri Capella in villa Mifferia, Arberto Thoarc. Vicecom. confir- matur à Lothario R. 634. a. S. Pétri Capella feu Ecclefia in villa Mora, Cella: S. Flaviani attribui- tur à VPidrado Monacho. 403. a. b. S. Pétri Cella in p. Bifuld. fuper fi. Sambucam , pert. ad Mon. Arul. in tuitione uifcipitur à Ludovico B. 408. d. S. Pétri Cella Corbiniac. ibi corpus . S. Marculfi quiefeit. 530. b. Fre- derunz Reg. dotis nomine conce- ditur à Carolo S. 504. c. excepta in donatione Corbiniaci , & Régi ad tempus conceffa. 530. b. S. Pétri Cella Miliarienfis, pert. ad Balneol. Mon. immunitate donatur à Carolo S. 517. d. SS. Pétri & Pauli Cella in Narbon. pago, in infiila Lici, Monafterio Craff. confirmatur à Carolo S. 477. c. 506. d. S. Pétri Cella in Com. Petralat. pert. ad Mon. Balneol. immunitate do- natur à Carolo S. J»7. d. S. Pétri Tauriac. Cella , Ecclefia: Au- relian. confirmatur à Ludovico R. Fr. 660. d. S. Pétri Cella, quam Vim dicunt , Monafterio S. Cucuph, confirmatur à Lothario R. 657. e. S. Pétri Ecclefia in Amodo , Monaf- terio Infulz-barb. conceditur à Con- rado R. Burg. 703. a. S. Pétri Eccl. ad Aquam vivant, Mo- nafterio S. Cucuph. confirmatur i Lothario R. 657. c. S. Pétri Eccl. prope Carcafl*. civitatem, Abbatiz Craff. confirmatur à Carolo S. 477> c S. Pétri Eccl. fuper Clamofam fl. Abbatiz Craff. confirmatur à Carolo S. 477. c. S. Pétri Comdom. Eccl. ditatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 726. b. S. Pétri Eccl. in Cuirrhano, Monaf- terio Rod. confirmatur à Lothario R. 649. b. S. Pétri EccL in p. Empurit. Ste- phano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. b. S. Pétri EccL in Exitenfi , Cœnobio Auriliac. conceditur à Carolo S. 478. c. S. Pétri Eccl. in Felice caftro, Mo- nafterio S. Cucuph. confirmatur à Lothario R. 657. a. S. Pétri Eccl. In forçat. Monafterio Cuxan. conceditur & confirmatur à Ludovico Tranfmar. 588. d. ab eod. regix tuitioms prxfidio donatur. 609. c S. Pétri Eccl. ad Kamam in Com. Barcin. Monafterio Rivipul. confir- matur à Lothario R. 651. b. S. Pétri de Lezado Eccl. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 726. b. S. Pétri EccL in Mardeponte , Monaf- terio Rod. confirmatur à Lothario R. 649. a. S. Pétri EccL in Montaneifô, Monaf- terio InlùLr-barb. conceditur à Con- rado R. Burg. 701. e. S. Pctri Ecd. 10 Monte-femto, Mo- aaûerio Rivipul. cooârmatur i Lo- thario R. tfp. d. S. Pétri Ecc\. \n Mora villa , Monaf- terio Pulchrad. redditur ab Hugone Lingon. Ep. 403. n. b. S. Pétri EccL in Namarra leco, Mo—' nafterio Montis-maj. confirmatur à Conrado R. Burg 700. e. S. Pétri Eccl. de Noaliaco , donura Emmenz ma trôna;, Monafterio Sa- viniac. confirmatur à Lothario R. a. b. S. Pétri PariG nunc S. Mederici Eccl. Przceptum obtinet à Ludov. Tranf- mar. 586. c. S. Pétri Eccl. in Com. Petralat. Ec- clefia: Gerund. conceditur à Carolo S. 47<« c. S. Pétri Eccl. in Com. Petralat. perti ad Mon. S. Polycarpi, fiib defen- fione fufcipitur ab Odone R. 445. . c. S. Pétri Eccl Petrapertul". donum Oli- bz C Monafterio Craff. confirmatur à Carolo S. $06. d. S. Pétri EccL in p. Redenfî, donum Olibz C. Monafterio Craff. confir- matur à Carolo S. 477. d. S. Pétri Eccl. in iplâ valle, Rivfpul- lenfi Mon. confirmatur à Lothario R. <5o. b. S. Pétri Eccl. Rodenfî Mon. confir- matur à Lothario R. 64%. e. S. Pétri EccL Romz: ibi fèpelimr Otho II Imper. 54. d. 81. a. S. Pétri EccL Rotom. eo reportante corpus S. Audoëni. 131. d. S. Pétri Eccl. ad Salfellas , Monafterio , Rivipul. confirmatur à Lothario R. 650. c. S. Pétri Eccl. Senon. ibi fepeliuctur, Anfegifus Arch. 33. a, Walterius Arch. Digitized by Google Arch. j4. t. Samfon Abb, .34. d.* Arigaudus Ab. 5 5. a. HBdemannus Arch. 35. c. Anaftafius Arch. 36. a. ab Hungaris crematur. rjf. b. S. Pétri Eccl. infra Senon: u.rbis muros : eo deferuntur corpora SS. Saviniani & Potentiani. 34. c'. •' S. Pétri Eccl. Suefl*. Prxceptum Obti- netà RodulfoR. Fr. ^79. d. Clauf- - tram ejus incendào concrematura. 575». d. - S. Pétri. Eccl. Tezan. in p. Ruffih Ste- phano cuidam fideli datur à Gàrolp S. 484. b. S. Pétri Ecc!. ad Turilias ; Mpnafte- rio Rod. confirmant à Lôthario ' R. 649. b. SS. Pétri & Pauli Eccl. propë Uce- riam , à S. Ferreolo conftruâa , in qua idem patronus corpore requief- cit, (èdi Ucet. reftituuur à Ludo- vico R. Prov. 678. c. S. Pétri Eccl. extra Viennx- civ. mn- ' ros, locus contra Paganorumlxvitîami tutus, Monafticx habitationi & côn- verià tioni aptus: ibi inftauraru rMonaf. • ab Hugone C. Prov. 68?. d. e. S. Pétri Eccl. ad Yftro caftellum, Monafterio Montis-maj. confirmatur à Conrado R. Burg. 700. d. S. Pétri Monafteria virorum & puellar. Ecclefîx Aurelian. • corifirmanmr à Ludovico R. Fr. 660. d. S» Pétri Mon. puellarum prope Barcin. à Sarracenii diripitur. 1. a. Charfa.- - nun à Sarracenis direptarum reno- • vationem obtinet. 1.0. S. Pétri Mon. Cabilon. fulmine per- cuthur. 91' c. S. Pétri Mon. Carnot. ditàtùm à Wal- tero Dorcaflîno C. 618. n. c. Prx- ■ ceptum immunitatis obtinet à Lô- thario. R. 6% f. S. Pétri Gàndenfe Mon., ibi S. Bavd corpore requiefcit. d. ab Ar- nulfo G. & Balduino ejus filio , opéra & ftudio S. Gerardi Bron. inftau- • ratura. 61 j, d. e. V. S. Bavonii Mon. S. Pétri Mon. Mett. Pratcepta obtinet, ab Othone I. 385. e. ab Othone II. 38*. n. ab Antiquis Majoris- Monafterii nomine nuncupatum.3 8«. • a. Moniales fub Régula S. Benedicti in ordine Monacharum lemper reti- nendx. 386. a. b. Abbatifla , Ha- widis. S. Pétri Mon. Picr. olim puellare, Sro tredecim Canonicisinftauratum, lonafterio S. Trinitatis -attribuitur à Lothario R. 6fx. b. S. Pétri Vivi Mon. Senon. eligendi Abbaris obtinet licentiam. 316. b. - ab Hungaris incenditur. 34. c. 44» c. ji.b. quxdam obtinet, à Sewino Arch. Senon. 36. b. à Synodo Se- non. 328. b. S. Pétri Mon. Vienn. reftauratur ab Hugone C. Prov. «8y. aliud Prx- ceptum obtinet à Conrado R. Burg. 70 t. e. Abbas, Adelelmus. S. Pétri Mons Monialibus S. Pétri Mett. confirmatur ab Othone I. 38*. d. S» Pétri Spata: per eam Ludovicus B. & ejus filius Ludov. in poflef- iîonem regni mittuntur. 41. b. c. S. Pétri vallis Monafterio Montis-maj. confirmatur à Conrado R. Burg. 700. d. Petrilenfe caftellum novum legatur à Raimundo I Com. Ruten. 728. c. Petrus, Epifc. Piô. moritur. 9. c. Petrus , Epifc. Senogallienfis , à Joh. Tome IX. N P E X . R E R U M VHI P. mittitur ad Carolum Cr. 188. b. Petrus, Superifta palarii, à Joh. VIII ■ P. mittitur à Carolum Cr. Imp. i?j. d. S. Peirufii in Morvanno Abbaria, Ni- vernenfî Eccl. confirmatur à Carolo Cr; 358. d. PharusV villa in Com. Petralat. Ec- --ckfix Gerund. conceditur à Carolo Cr. ^t fi bV 1 S: Phifib erri Cœnobium ex Hero in- •fula ob {Norman. feyitiam Trenor- • chiure, tranflatum. 565* c. ' S. Philibertus Gemeticenfe Mon. conf- • truxit. 1 1. a. V. S. Filib. Pi* merhori* titulus vivemibus datus. 654. n. ... Pkae ftfper fl. Carim , prxdhim S. • Martini Tnr. fub defenfione fufci- pitur à Rodulfo R. Fr. 575. a. Piclavenfis Eccl. immunitatem obtinet à Joh. VIII P. 170. b. Epifc Ec- fredus, Petrus. Piâavenfis urbs : eo venit Odo R. Fr. 8. b. eo noâe ingreditur Eblus. • 8. b. ibi fepelitur Ademarus C. Sp. ■ e, obfidetur, à Lothario R. 9. a. ab Hugone M. 10. d. 41. a. 44. c. -f j. e. fruftrà obfidetur ab Hugone ■ M. 17. e. iz. a. ' , • Pict.ivjrum Comités fuere A. b. Plomberiz villa: ibi duodecîm mania ad luminaria S. Benigni Divion. De Plumberias alod. tegàtur à' Rki- . mundo.I Com.. Ruten. 715.-8. ' Pocetus-, villa in p. Portuenfi ,• Ec- " clefix Lugdun. confirmatur, à Ça- - rolo Cr. 340. a. a Ludovico 'R* Prov. 675. a. „ DePociolos alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 714. d. De Podio-mejano alod. -îegatur à Rai» ■ mundo I Com. Ruten. 716. c. * Pcena invafbribus rerum Eccl. & vio- htoribus Pratceptorum tnterminata , ■ anathematis. j;o. c. J35. b. y'jfi d. capitalis. 348.' d. ni pecuniaria. • 407. d. yti. b. î4îi c. 644. b. 676. c, 684. a. 6911 b.yo9. c. 711. ■ c. 7%j. d. 71». b. 7x1. e. rei Ma^ ieftatis. 494. c. 6.66. d. & Reipu- - blica» inimici. 494.-CVK. Invaforesi Pœnitenàz impofitio & relaxatio-do jure marris Eccl. .67 J» e.- ■ Pogium-malum , atod. in Çom. Bifuldi Monafterio Rivipul. confirmatur à Loth. R. terio à Radulfo de Dragiaco. ij. *• Portut villa Fratribus S. Martini . Tur. cum immunkate confirmatur, â Carolo S. 497. a. 511. b. 543. a. à Rodulfo R. Fr. {74. e. Portus, villa inter Magalonsnfiom & Nemaufenfium fines t ibi habentur . Synodi.117.cd.51j. 8.317. e.481. n. b. 5. Poflèlbr, Epift. Virdun. corport requiefcit , m S. Maria? Ecclefia . Virdun. 138. e. in Monafterio S. Vitoni. 383. c. S. Potendani corpus Senona* tranA fertur. 135. a. in Eccl. S. Pétri. . }4.e. Potentum villa Fratribus S. Hilarii . Piâ. confirmatur, ab Odone R. 450. d. à Ludov. Tranfin, fyf, c. Poteftas regix Majeft. excepte ftipite, Stephaoo Camerac. Ep. in quodam loco conceditur à Carolo S. ïz8. C Przceptum aliud obrinendum quia res auftât. 477. b. jo6. a. S. Prxjeâi Monafterium ad murot olim Auguftx Viromand. aliquo do- natum ab Alberto C Virom. c Prarfides poft diruvhrm inter homines de jure divino. 71 & c Prxftarix concernants. 464. b. 6S9. e. & alibi. De PrandicHe al. Ftmdiale alod. cum Eccl. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 7ztf. c ■Prata Cella in p. Confk Monafterio Craff. confirmatur à Carolo S. 477. d. toti. d. Pratum-belli , locas in quo fit bellum inter Willelmum Norm. D. &Ri- chulfum. 90. d. in quo Willelmus Longafpata vincit Rithulfum C. Ebroic. ro. c. Precaria, villa in p. Aurelian. Eccle- £x Tur. coauumatur à Carolo Cr. jjj. b. INDEX R E R U M. Precarix traditiones. 31. b. j;t. a. b. 38p. c. 45 u d. 463. d. 468. %i6. a. b. 564. b. 169. c 720. d. & alibi, harum conditio cenfus an- ■uus. 66a. e. é6j. c. ##3. b. 710. e. 711. a. b. c Prihoia , villa Monafterii Agaun. hnjut recaria pofleffie fiibconffituto cenfu Rodulfo R. Burg.confirmatur Hu- goni & Warnerio. (93> b. Pnmeriaçus villa Ecdefix Nivern. confirmatur à Carolo Cr. 358. e. Prinello villa Monafterio S. Cucuph. confirmatur â Loth. R. 6tf. a. Principes Eccîefiarum commodis inlèr- vietues, benemerenturde Republica* 4jt. a. b. Prifca curtis duello probatur attri- buenda Monafterio Belliloc. 719. b. Prifciniacum Cella à Ludovico R. Fr* confirmatur Ecdefix Aurelian. 660, d. Prifciniacus villa à Carolo S. cum immunitate confirmatur Fratribus S. Martini Tur. 497. b. fil. c. 54; • b. fub defenfione fufcipiiur à Ro- dulfo R. Fr. 574. e. Prifgney Capella Monialibus S. Pétri Mett. confirmatur ab Otbone I. 38*. d. S. Privati Cella à Ludov. R. Fr. confirmatur Ecdefix Aurelian. 660, d. S. Privati Mimât. Ecclefia ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 714. d. De Probilanicas alod.. cum Eccl. le- gatur à Raimundo 1 Com. Ruten, 716. d. Proclamationes feu reclamationes. Prudentii Cella in p. Piâ. Mona£ . terio Trenorc. confirmatur , à Ca- rolo S. 5 24, b. à Ludovico Tranfin. î>4. a. .. S. Prudentii M. corpus in Monafterio Bef. collocatur à Geilone Ling. Ep. *o. n. Divionem defertur. ao. a. metu Normannorum. 156. a. in Ecclefia S. Stephani collocatur. ao. a. Befuam reporutur. 10. a. à War*- nerio Lineon. Ep. ij*. n. Prumia à Norman, comburitur. 71. a. Prumienfe Mon. à Pippino R. & Ber- trada ejus conjuge conftruâum. 400. b. f 48. b. Pnreepta obtinet , à Lu- dovico B. 400. a. à Carolo S. y ttf. a. 548. a. eô relegatur Hugo Lo- tharii R. filins. 47, d. Abbates, Aaf- baldus, Rkharius. Pruniarix vilïula fratribus S. Martini Tur. cum immunitate confirmât» à Carolo S. 497. a. y 11. b. 543. a. Plalmodienfe Mon. in p. Nemaufi ptop- ter Sarracenorum oppreflionem in locunt CornilianicUm tranflaram. 507. d. Prxceptum obtinet à Carolo S. 507. c. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 71$. b. Abbates, Ber- nardns, Regembaldus. Plëudoforus vel Pfeudofocus villa, qux & Sodobria, Fratribus S. Mar- tini Tur. confirmatur à Carolo S. A9J. a. 511. b. 543. a. V, Sodo- bria. Pugna Francorum, villa Bifuldunen/î» Cœnobii , immunitate Hfamr À Ludov. Tranfin. 608. d* Pulchradx vel Saxonis-FonranxMoo« idem cum S. Flaviani Cella» Di- vionenfi S. Benigni Cornobio tradi- . tum , reformandum ab Halcnardq Abb. 403. n. b. S. Pulchronius , Epifir. Virdun. cor- pore requiefeit, in Eccl. S. Maria: Vird. 238. e. in Mon. S. VUotii, Pulleftrii villa cum fifeo in p. Heirru â Carolo & conceditur Theododo fideli. 470. e. Pultarienfe Mon. à Joh. Vttl P. del- eatur. 8a. e. ab eod. P. Bofbni , Hugoni & Radulfo commendanir. 1(5. d. 186. 187. Pufcionum villare Monachis S. Ger- mant Autiff. confirmatur, à Carolo Cr. 3 j|. c. à Carlom. R. 436. bv Puicx-aqux , villa in p. Belvac. Mo- nachis Vedaft. confirmatur ab Odo- ne R. 451. d. Puteum S. Sigifinundî, Cella à Ludov. R. Fr. confirmatur Ecclefia: Aure- lian. i6o. d. Pyfiacus villa Monafterio S. Pem Vienn. confirmatur à Conrad o R4 Burg. 70a. a* Ai AUa»ahti >r£ ditatur à ï S. Marix ÈccL . Raimundo I Com. Ruten. 7»j. b. Quarcianum vel Quertianum , villa Ecclefix Gcrund. fub tuitione cipitur à Carlom. R. 4*4. c eidem l Eccl. confirmatur à Cuolo S, a. fff. e. Quarnegwdus VTcecome* bexveficus In Mon. S. Maràtù Tui. 497. a» Que&otes T£p\fcopi. 701. b. Quinabertus, Abbas Gellon. permeta- tor cum Hilduino Vkecom. Lutev. 6*9. n. b, Quinciacus villa permuta ta , MonacbJs S. Germaai Aurifl*. confirmatur, a Carolo Cr. 3*3. b. à Carlomaano R. 4JJ. c . Quineua curas Monafterio Grandi- vall, confirmatur à Carolo Cr. 334. d. S. Quintini caftellum Rodulfo Ca- merac C. aufertar ab Odone II, 73. d. inhocoppido induditur Ca- rolus S* 51. a. S. Quintini M. Cella m Com. RoffiL pert. ad Mon. Aral, in tuitione lu£> cipitur à Ludov. B. 408. c S. Quinùni corpus repertum. 56. n. Normannorum metu Laudunum de- fertur. 109. b. e. in fiiam Eccl. re> vehitur 110. a. S. Quintini EccL â Norm. cremator. 109. e. repara tur. 110. a. eo deve- bitur corpus Viâorici. 1 10. c ibi fepelitur Heribertus C. ja, d. 66. a. n. S. Quintini Eccl. Narbon. Prxceptnm obtinet à Carolo S. yxi. d. S. Qainani in Infitla Mo*, ibi po*- auntur Monachi. 56. c Prxcep- tum obtinet à Lothario R. «40. d. Abbates, Adaibertus C Amot^ dus. S. Quintini de Monte Abbaria juxta Peronam, inftauratnr & dotatur ab Adalberto C. Virom* 735* b. c Abbas, Ultaau*. Digitized by Google INDEX RERUM. *S9 Raginerus pugnat apud Perronam. 97. I"% Adbirtus, Epifc. Valant, ad V Synodum Trec. invitatur à Joh. VIII P. 164. a. fubfcribit Synodo Mantal. 301. c V. Ratbertus. Radbertus , Epifc. Vallenfis, intereft àynodo Trec. 167» e. S. Radegundis* fundatrix Monafterli S. Crue» Piâav. 433. e. corpore requiefeit in eod. Mon. 404. d. S. Radegundis Mon. Piâav. Przcep- rum obtinet à Ludovico B. 404. d. eb transfertur corpus S. Reverentii. 9. a. "Radulfus, Abbas Cifonienfis, corpus S. CallifHP. concedit Ecclefiz Rem. 47. b. n. Radulfus, Cornes Camer. nepos Lu- do vki Tranfm. ex forore, dimicans contra filios Heriberri occiditur. 66. . a. Radulfus de Dragiaco Uncum diver- tit, in Cctnobio S. Ebrulfi hofpi- tatur, i Monachis honorificè exci- pitur. 1 3. d. przdiccum Mon. diripit, SanccoTum reliqirias aufert. ly. b. partem ofTium Sé Ebrulfi fibi reti- net i offa S. Anfberti Monachi Re£ bacnm defert. t y. d. Refbaci fepelitur. iy. é. Radulfus, Epifc. Noviom. inftaurator Monafterii S. Eligii. i Lotharius R. pacem facit cura Othone II. 11. b. 18. b. 4;. a. 80. b. 81. e. ibi fepelitur Lotharius R. 4f. a. 80. b. 8t. b. ibi in Regem coronatur Hugo Cap. 18. . b. 61. c. ibi coro- natur Carolus S. 71. e. iterùm. 73. e. ibi Synodi habentur. 3 16. n. 318. b. 314. c. eo defertur corpus S. Bafoli. iif. a. ibi Robertus R. ungitur. 34. a. n. à Rodulfo Fr. R. expugnatur. 90. b. capitur. 6 1. c. eius moneta conceditur Artaldo Arch. à Ludov. R. 6%. d. obfidetur à Ludov. Tranfm. 66. c. capitur ab Othone I Germ. R. 79. c reddituc donum Gerbergx ûîiz Framberti , Monialibus Buxer. confirmatur ab Othone I. 388. b. S. Remigii EccL Rem. eo refertur corpus Hincmari Arch. 58. c. eo reducitur corpus S. Remigii. <8. - tinet, i CaxoVo S. 5}o. a. e. à Lu- - dovico Tranfm. 610. a. 611. a. à. Lothario R. 616. c. 617. c. «14. a. ab Othone I. 384. c. 387. a. ab Othone II. 393. c. ab Othone III. 396. a. multa obtinet à Ger- berga Reg. inftaurata régula S. Be- nediâi, reformatur per Hugonem Arch. 66. c. Marfnam prxdium obtinet à Gerberga Reg. 666. a. Archimonafterium fûarum pofTeflîo- num confirmationem obtinet à Joh* XIII P. 140. b. locus femper ab antiquo regiis donationibus, ut potè caput Franciae, honora tus. 666. c ditatus, à Regibus Fr. 384. d. ab Ordilone regio Capellano. 61». b* ab Hugone C. 614. b. ibi Frede— runa in Reginam unâa & fêpulta. 530. a. n. ibi memoria Gerbergae & Gifleberti recolenda. 666. c Ab- bates , Hincmarus , Letardus. S. Remigii Mon. confiruitur in fîibur- bio urbis Senon. ubi prifeo tempote fuerat conditum : corpus S. Romani & Reliquix eà transfêruntur. 33. C S. Remigii apud Vallilias Mon. à Norm. fuccenditur. 33. b. Abbares, Bovus, Sua vus. S. Remigii villa cum turribus SE Eo clefiis & cum S. Remigii de Francia terra, Monafterio Monas-maj. confir- matur à Conrado R. Burg. 700. d. e. S. Remigius, eximius Francorum doc- tor. 387. b. Regali profapiz, quart» ad fidem Cathol. perduxit, fpecia- liter à Deo collatus Paftor & Pa- tronus. 610. b. c corpore requiefeit in caftro Monafterii fui nominis. 2.40. c* 610. c 617. e. ejus corpus meta Digitized by Google INDEX R E R U M. S61 meta Norm. transfertur Sparnacutn & inde Orbacuro. c . R em os refertur in Eccl. f Uam . j8 . d. 86. c. ab Herveo Arch. < } . d. Remigius, Archiep. Lugd. fubfcribit Tettamento Hcrivci Ep. SA. 718. b. Remigius AutiflT. Od onem docet Dia- lechcam & Muficam. 48. e. Remigius , Epifc. Avenion. à Ludo- vico Imp. obtinet, infulam fubtu» Avenion. «83. b. c. reftitutionem Abbatia: S. Ruffi. 683. e. Bitorritam villam. 684. c . Remigius, Fifcalinus reghis, benefi- eus in Mon. Compend. 534. b. Renaciacus villa Monafterio S. Hilarii Piâ. confirmatur ab Odone R. 4Jo. d. Renardus , Epifc. Cavellic V. Rai- nardus. Renàca: inde S. Bertulfi corpus Bo- nonia m transfertur. 153. d. Reomenfîs Abbatia S. Mariât & S. Job. Conf. Eccl. Lingon. reftitui- tur à Carolo Cr. 344. c. jS. Reparatx Domus, Monafterio de Fonte -daro concefla , fùb defen- fione fufeipitur ab Odone R. 444. c. Refbacenfe Mon. ofla S. Anfberti Mon. Utic. poffidet. ly. d. haec Abbatia , cognominata quondam Hierufalem , jam antè in benefi- cium Anfcherico Ep. tradita , con- ceditur Eccleûx Parif. à Carolo S. J05. a. Refbacis , villa in p. Laudun. fuper fl. Relbacem, Aletramno C. pro- pinquo conceditur à Ludov. B. 415. a. data poft à Comité Monaf- terio S. Dionyfii. 414. n. d. locus duplex fimul & amnis. 415. n. Reftiniacus villa Fratribus S. Martini Tur. eu m îmmunitate confirmatur* à Carolo S. 497* b. 511. c. 543. b. à Rodulfo R. Fr. 574. c. Reftitutio per gantum fada. 707- e* hujus faéte Monafterio ritus. 705» Reftoldus, Monachus S. Luciani Bel- lov. praficitur Abbas Monafterio S. Walarici. 148. e. poffeflionum & iaununitatis Mon. lui confirmatio- nem obtinet à Benedifto VU P. 248. d. g. Reverentii corpus è Noiaftro caftro Piâavos transfertur in Mon. S. Ra- degundis. 9. a. S. Reveriani Cella, Ecclefix Nivern. fubjicitur à Carolo Cr. 34p. b. c. Reverifcors, villa in p. Belvac. ibi corpus S. Wandregilili diverûtur. 3. c Rex illiteratus eft afînus coronatus. 31. b. jx. e, Régis officium. 2*7. & feqq. ejus pars in eleftione Ab- . bâtis. 736. c. d. Rhodones, pater & filius, benefici in Mon. Elnon. 474. c. Ribuaria feu Ripuaria, à Norm. vaf- tatur. 48. d. 71. e. Ricawdo (eu Richgowno , Epifc. Wor- mat. fubfcribit Pacte Bonn. 314. a. intereft Synodo Confluentin*. 314. Rîcbodo obtinet beneficium ab Odone R. 446. a. Richardis , uxor Caroli Cr. Imp. ac- cepte repudio, fit Monialis. 47. e. ejus Charta pro Stivagienfi Mon. quod à marito obtinuerat, refertur. I62. C. Richardus Abba Cornes fàvet concef- fioni faâz Monachis S. Columbx Tome IX. Senon. ab Odone R. 457. e. quae- dam à Carolo S. obtinet in gratiam Monafterii fui S. Germani AutifT. 490. b. Richardus , Abb. Floriac. lîiccedit Vulfaldo, Herbertum Soliac. Com. fruftrà rogat ut ab invafïone rerum fui Mon. defîftat. 140. cfùumMon. incenfum intra trium annorum fpa- tium réparât. 140. e. à Lothario R. obtinet, regiumprefîdium pro fuo Mon. «j 1. b. confirmationem rerum à Ludovico ejufd. pâtre conceffarum iuo Mon. 6)i. d. immuni tatem pro fuo Mon. 636. b. iplï inftauratum fubditur Monafterium Régula? ad Garumnam. 734. b. c. e. obit. 142. a. Richardus, £dituus S. Pétri Piâav. beneficus in Mon. Nobiliacum. 567. n. b. Richardus C. beneficium appofuit Ab- batiz in Infula-Galli. 358. d. apud Carolum S. deprecator, Monafterio S. Martini £d. 4*f.d. Ecclefise^Ed. 486. b. Ecciefias Autifi*. 487. b. Monafterio Trenorc. 523. e. intereft Placito apud Varennas. 664. a. Co- rnes Auguftod. Eccleiïz JEd. depre- cator apud Carlom. R. 418. b. Richardus, Oux Burg. Senonas reci- pit. 40. c. Walterium Senon. Arch. capit & in euftodia ponit. 33. d. TheubaldoLingon v Ep. oculos eruit, Walterium Senon. Arch. capàvum abducit, excommunicatur à Fulcone Rem. Arch. 61. c. Normannos cae- dit & vincit. 8. c. 10. b. 16. c. 20. c. 23. a. 40. d. 43. b. 5f. b. 61. c. 76. a. 85. e. 130. n. 131. a. 132. e. Carnotùm obfîdentes. 63. c. fugat Rollonem Carnotum ob- fidentem. 87. d. favet donationi faâae jEduenfi Eccl. à Walone Ep. 716. b. moritur. 8. c. 23. a. 43. b. c. 89. a. & in Bafilica S. Columbz fepelitur. 16. d. 33. e. Richardus, Epifc. Aptenfis, fubfcribit Synodo Mantal. 30 y. c. Richardus , filius Wilielmi D. Norm. ab Henrico Baioc Ep. baptizatur. ji. a. patri fuo fuccedit. 3. b. 10. c. 12. a. 13. a. 78. d. 9t. d. e. in poffeffionem terre Cux mittitur à Ludov. Tranfm. y 2. d. ab eo malè habitus, furto fubripitur & parenti- bus redditur. 72. e. Laudunum ad- ducitur à Ludov. Tranfm. & in carcerem mittitur; fed evadit ope Ofmundi nutritoris lui. 12. d. 13. a. in fafciculo herbarum involutus. 13. b. Carnotum & pagum Dunen- fem yaftat : Theobaldum C. vincit, Ebroicenfem urbem quam Theobal- dus ceperat , récupérât : Emmam filiam fuam nuptui dat Ethelredo Angl. R. Fifcannum Cœn. condit. 53. d. e. Monafteria Fifcan. &Ro- tomag. inftaurat. 12. b. Monachos înducit in Mon. S. Michaelis in pe- riculo maris, ejeâis Clericis. 5. n. 12. b. pj. d. 629. b. n. Hugonem Cap. Seniorem fuum appellat. 731. b. n. dat operam ut Hugo coronetur Rex. 82. c ejus Charta pro Mon. S. Dionyfîi. 632. n. c 73 t. Richardus II patri Richardo Norm. D. fuccedit. y. n. S. Richarii corpus in Mon. Sith. defertur. 93. d. 146. b. refertur in C.entulenfe. 146. d. S. Richarii Mon. crematur i Guor- mundo Norm. R. 58. b. vaftatur à Norm, 4». b. 70. e. V. CentuL S. Richarius noâu apparet Hugoni Cap. monens ut corpus in loco honeftiori reponat. 45. c. Richarius, Abbas Prum. à Carolo S. obtinet, Sueftrenfem Abbatiam fuo Mon. confirmari. 526. b. Privilegio- rum fin Mon. confirmationem. 548. b. à Clero eiigitur Epifc. Tungr. 2if. d. 298. d. Romam ire jubetur à Joh. X P. 2if. d. 216. c. 298. d. à Joh. P. ordinatur. 298. n. Richarius, Epifc. Leod. fuccedit Ste- phano. 37. d. 88. e. obit. 92. c. Richarius , filius Ifnarni , alod. do- natur à Raimundo I Com. Ruten. 726. d. Richerus beneficus in Mon. Compend. m. »• Richgowno, Ep. Worm. V. Ricawdo. Richildis poft mortem viri fui Caroli Calvi Compendium venit , coronam & fceptrum afFert Ludovico B. 41. b. ejus Charta pro Mon. Gorz. ' 664. b. Richuinus C. apud Carolum S. der precator, Angilranno Archidiac. jt6. b. UncrinoMon. J17. d. Monachis S. Michaelis in p. Vird. J2j. e. intereft Placito Hariftall. 526. c. Richulfus pugnat contra Willelmum Norm. D. 90. d. V. Rithulfus. Richwinus, Ep. Strazburg. intereft Syn. Confluentinz. 324. b. Ricolwingahehun villa Elnonenfi Mon. confirmatur à Carolo S. 474» c. S. Riârudis corpore quiefeit in Mon* Marchian. iyt. c Riculfus, Epifc. Helen. intereft Con- cilio Portenfi. 117. c. fua: Eccl. poffeffionum confirmationem obti- net à Romano P. 206. à Carolo S. obtinet , Cellam S. Felicis & terras. 47*. e. Ecclefîas & alia. 482. d. fubfcribit Synodo Attilian. 319. c. Epiftolas accipit , à Joh. X P. de Agio Metrop. Narbon. 214. a. à Leone VU P. de Monafterio Rivipul. 222. c. Riculfus alter, Epifc. Helen. eiigitur in Synodo Narbon. 326. b. dedi- cator nova; Bafilica; Cuxan. 611. n. Riculfus , Epifc. Sueff. contra Agnium Mon. fert fententiam in Placito Ver- meriz habito. 459. d. intereft Synodo Rem. 318. c. Riellos, locus in latere montis Signi, Ecclefiz Barcinon. conceditur à Ludovico B. 410. b. Rigaldus beneficus in Mon. Belliloc, 72^. b. c Rigmundus Sacerdos prascepta obtinet a Ludovico R. Prov. 680. b. 681, d. Ripuaria. V. Ribuaria. Rithulfus , Cornes Ebroic vincitur à Willelmo Longa-fpata. \o.c.V. Rich. Rivipullenfè Mon. conftruitur ac do- tatur à Guiffredo Pilofo C Barcin. 69. a. ter dedicatur. 69. a. c e. obtinet, à Leone VII P. Frivile- gium. 222. c. à Ludov. Tranfm. Przceptum. 589. b. ab Agapito II P. Privilegiorum fuorum confirma- tionem. 229. i. à Lothario R. Prat- ceptum. 649. d. in eo fèpeliuntur , Guinredus Pilofus , ejus filius Guif- . fredus , Miro C. Barcin. ejus filius Miro Ep. Gerund. Suniarius C. Ur- gell. Seniofredus- C. Barcin. 69» Abbas, Seniofredus. Riulfus beneficus in Mon. Compend, Illlll Digitized by Google \ 852 INDEX RERUM. Ri volardus alodi olim poflcnor in Com. Bifuld. «47. c. Robertus, Abbas S. Dionyfii, Prat- ceptorum confirmationem obtinet ab Othone II. 394. c. Cameracen- fem Eccl. occupare tentât: cum de magiftratu vult exturbare Rainoldus Ep. Parifl 174. d, n. Robertus , Abbas Elnon. Bariûaci Cellam ad tempus poftulat & ob- tinet à Fratribus S. AmandL 501. c Scalpontis villam fuper fl. Scald. obtinet à Carolo S. pro iifd. Mon. f j x. c. fortè Robertus Abba Cornes. Robertus Abbas Vezeliac. fit. 9j. b. Robertus, Arch. Aquenfis, jubetur d Joli. VlII P. excommunkare Gir- bertum Nem. Ep. fi non abftineret ab invafîone Monafterii S. jEgidii. 184. c. fubfcribit Synodo ManuU ÎOf. c. Robertus Arch. Mog. moritur. 17*. n. Robertus, filius Theodorici Sax. D. fit Arch. Trev. 64. a. intereft Synodo Ingelheim. $z6. e. Robertus , Arch. Turon. fiiccedit He- berno. fo. c S. Martini corpus reponit in loco ubi nunc colitur. ;o.d. Convenons Synod. congregau 3x4. e. Robertus C. deprecator , apud Odo- nem R. Monafterio S. Columbz Senon. 4î7. e. Ecfredo Ep. Pidav. 4tff. b. apud Carolum «S. Monat- terio S. Germa ni Prat. 496. Mona- chis S. Dionyfii. 500. b. Ecclefîz Parif. for. b. Capellat S. Clementis Compend. jn. c. Robertus, Cornes Trec. Anlègifum Ep. Trec ex urbe cjicit. 10. e. 17. J. Robertus Epifc. Mett. fit. 83. e. fiic- cedit Waloni. {8. a. conlècratur d Ratbodo Arch. Trevir. $ 9. a. in- tereft Synodo Mett. 314. d. Arch. Mett. & Prçfes Gonienfis Mon. 664. b. moritur. 88. b. txx. n. Robertus fideiis apud Carolum S. deprecator , Theodofio. 470. dL Ec- defiar PariG fot. b. Ecclefiae Leod. . b. Monafterib Trenorc. 5*3, e. Robertus, fideiis Hugonis M. filius Erkembaldi Monachi, res quas in beneficium acceperat , ab eod. Hu- fone M. conféra obtinet Monaûerio . Juliani Turon. 7 st. b. Robertus, fih'us Mangaudi C. Fagam curtem largitus Adel* Com. uxori Willelmi C. rutn , uxorem ducit Rofêllam fUiam Comiris S. Pauli : ipfe in tornea- mento Parifiis equo dejecttis , à canibus lacera tur : ejus corpus in Sequanam projeâum nunquam inve- niri potuit. 80. d. Rodulfus I, filius Cooradi D. Burg. Regem fe facit Burg. TranC c. & cum Britannia, de qui- bus Carolo homagium facit. 50. a. non vult pedem Caroli deofculari , tiifi eum ad os fuum levet. 3 t. b. ipfi pars Abbatix Crucis S. Audoëni pro regni tutela à Carolo S. con- certa. yj6. c. à Carolo S. corpus S. Audoëni fibi reddi poftulat & obtinet. 131. d. moritur. 3. b. 51. a. 6y. c. 88. c. ejus pofteritas. 43. d. Roma obfidetur & capitur ab Arnulfo R. 48. b. 7%. b. ibi moritur Otho II Imp. 54. d. 81. a. Romx fblidi perfblvendi tuitionis fèu indepen- dentiz caufa. 668. a. 704. e. 710. d. 714- e. Romagnano , villa in Corn. Bîfùld. Stephano cuidam fideli datur à Ca- rolo S. 484. b. Romana Eccl. à Lamberto & Adal- berto defolatur. 158. 1^9. 160. à Pagnis infeftatur. 185. a. 187. e. 188. c. 191. & feqq. Romanenfe Mon. in p. Wald. Adelaîdi forori jure hereditario conceditur â Rodulfo R. Burg. 691. e. ab Adé- laïde fubjicitur Odoni Cluniac re- formationis ergo. 69$. d. S. Romani Cella in p. Matifc. Mo- nafterio Trenorc. confirmatur, à Ludov. B. 413. c i Carolo S. 514. b. à Rodulfo R. Fr. çtfy. d. à Ludov. Tranfin. 593. c. S. Romani corpus , incenfo Mon. Val- lilienfi , Senonas defertur in novum Mon. conditum in fûburbio. 33. c S. Romani Senonenfe Mon. incenditur à Norm. 135. d. Romani Joh. VIII P. in carcerem conjiciunt. 4f. e. qui Formofum P. amixerant, juflu Arnulfi Imp. tru- cidantur. 37. b. Romanos, villa juxta Domum S. Ste- phani, Ecclefix Barcin. conceditur a Ludovico B. 410. c Romanus P. bona Ecclefîarum Helen. & Gerund. confirmât. 106. 107. Romulus, Abbas S. Baudelii NemauC Barbarorum metu Saxiacom confu- git,ibique Monafterium conftruxiu m. c. n. Rondelena-curris cum Capella, Mo- nafterio Grandivall. confirmatur à Carolo Cr. 334. d. Rorico, Epifc. Laudun. Monafterio S. Remigii deprecator apud Loth. R. 614. c in Abbaria S. Vincentii ref- tituit Monachos. 730. in fiiam fuo- rumque & urbis tutelam. 639. c eidem Mon. confirmationefti & im- munitatem obtinet à Loth. R. 6)9, b. c Roriconis Charta hac de re refertur. 730. Roricus Scabinus, judex in caufa Ab- batix S. Servatii Trajeft. 542. b. Rolârienfis Eccl. Monialibus Buxer. confirmatur ab Othone I. 188. a. Rofcilla, filia Garnerii, nubit Fulconi Rufo Andeg. C. 19. e. Rofella , filia Comitis S. Pauli, nubit Rodulfo C. Ghifn. 80. c. Rofetus villa Fratribus Eccl. PariC confirmatur à Loth. R. «45. d. Rofiacus villa Canonicis Ecclelîx S. Marcelli Cabil. confirmatur à Carolo Cr. 337. c Roflare villa Monafterio Elnon. con- firmatur à Carolo S. 474. c. Rofladal caftellum obfidetur : ibi fit prxlium. 93. d. Roftagnus, Arch. Arelat. à Joh. P. Vicarius per Galliam conftituitur, & Palliuui accipit. i6x. b. fert fen- tentiam in Girbertum NemauC Ep. 166. a. intereft Synodo Trec. 167. d. firmat fententiam latam in Gir- bertum. 169. d. jubetur â Joh. VIII P. excommunicare Girbertum, nifi abftineat ab invafîone Monaf- terii S. vEgidii. 184. c. fiibfcribit Synodo Mantal. joy. c. fiibjectionis Monafterii Crudàt. Ecclefix fus confirmationem obtinet à Bofone R. 671. e. 673. a. intereft, Conci- lioPortenfi. 117. b. Conventui Va- lent, jij. c. Synodo Attilian. 319* b. Placito apud Varennas. 664. a. apud Ludov. R. Prov. favet, Rig- mundo Sacerd. 680. b. Magno Ab- bati. 68 t. d. Fulcherio Avenion. Ep. «85. b. Roftagnus Epifc. fubfcribit Chartx qua Geraldus Arch. le ipfum & omnes res fuas offert Monafterio Cluniac. 9i. d. Rotbertus Ep. Val. V. Ratbertus Rotboldus intereft Placito Hariftall. J16. d. Rotenfis civitas : ibi reftituitur Epifco- patus Palliarenfis. 321. n. Rotfredus , Epifc. Avenion. intereft Synodo Trec. 168. a. firmat fen- tentiam latam in Girbertum Ep. NemauC 169. e. Rotfridus Abbas, Monafterio Arre- mar. prxfeâus à Carolo C. & Lu- dovico B. confirmatur i Carlom. R. 429. c. Rotfridus Miles, in Monaft. S. Apri Converfus, de eodem benemeritus. 391. b. Rotgarius, Arch. Trevir. apud Ca- rolum S. intervenu, pro Eccl. S. ?uintini Narbon. 521. d. pro Eccl. ull. îî3. b. intereft Placito Ha- riftall. f x6. c fubfcribit Pad. Bonn. 323. d. moritur. 64. a. V. Rutge- rus. Rotgarius C. apud Ludov. Tranfin. deprecator,Monafteriis Trenorc. {93. b. Cantogil. f 94. d. S. Hilarii Piâ. 595. b. Angeriac. J96. b. ^ Rotgarius , Cornes Carcaff. triumpha- vit de Oliba C. 73 «• *• huius Charta in gratiam Monafterii S. Hilarii CarcafT. 73 y. e. à Benedifto- Vil P. obtinet confirmationem bonorum ejufH. Mon. 249. c. Rotgarius, Rotgerius. V. Rogerius. Rotgerius, Abba Cornes Elnon. pro Monafterio fùo varia obtinet , à Rodulfo R. Fr. 567. a. b. à Ludov. Tranfin. 587. b. idem cum Rotgario C. Laudun. j 67. n. Rothardus, Epifc Meld. exPrxpoiîto Compend. de invafîone expoftula- tur à Fratribus S. Cornelii apud Lu- dov. Tranfin. 585. c d. Rothardus Judex, permutator cum Mo- nachis Compend. 534. b. Rothildis, AbbatifTa Buxer. rerum fui Mon. confirmationem obtinet à Stephano VIII P. 224. a. Rotinldis filix Teutberà C. oblatio ibidem donis adornata. 388. c. Rotildis, uxor Adelberti March. com- mendatur Bofoni C. à Joh. VIII P. 180. b. Rotlannus, Arch. Arelat. Monafterium Crudat. obtinuit â Regibus. 671. e. Rotmundus, Epifc JEd. poffeffionum Ecclefix fux confirmationem obti- net à Ludov. Tranfin. 584. c. Rotomagum à Normannis, invaditur. 46. a. vaftatur. t jy. c. eb reporta- tur corpus S. Audoëni. 131. d. à Ludovico Tranfin. invaditur. 12. d. ibi Ludovicus Tranfin. à Norman- nis, capitur 92. c. fùfcipitur. 53. a. ibi ejus filius Carlomannus obfes datus , moritur. 53. a. 79. b. Archie- pifcopi , Franco , Guntr ardus, Hugo, Wido. Rotrocus fubfcribit Diplomati Lo- tharii R. pro Mon. Bonas - vallis. 631. n, c. Digitized by Google 264 I Rottardus Abbas Nobiliac. ordinatur. 8. c. Rubertus Scabinus, judex in caufa Abbariz S. Semai Trajeft. 542. b. De Rubiaco Abadia legatur à Rai- mundo 1 Corn. Rut en. 715. a. "Rubridus, villa cum Eccl. in Belfa, Monachh S. Dionyfîi conceditur à Roberto R. Fr. jjp. d. Ad Rucariam villam villa, pert. ad Mon. S. Martini Tur. ftb defen- fione fufcipirur à Rodulfo R. Fr. 171. a. Rudolfus, Fpifc. Laudun. de fede fûa pellirur ab Hugone M. 327. b. V. Rodulfus. Rudolphus , Ep. Urgell. Epiftolam accroît à Joh. X P. de Agio Arch. Narbon. 214. b. S. Rufi Abbatia , Ecclefîz Avenion. reftituirur à Ludov. Imp. 683. e. 6%6. e. #. Rufina ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 726. e. Ruilliacus, villa ab Hermingarde per commutarionem poffeffa, Ecclefiz JEd. confertur ab Heriveo Epifc. filio ejufd. ComiriflW. 717. e. Rumaldus, Abbas Foflat. confangui- neus Régis, confirmationem poflef- fionum Monafterii fui obtinet à Carolo S. jji. d. c. S. Rumoldi Ecclefîa Trudon. à Norm. non comburitur. 1 30. d. Rumta-veila, Cella pert. ad Mon. Balneol. immunitatem obtinet à Ca- rolo S. 517. d. Rupertus. V. Robertus. Rupes, locus in p. Piâav. ibi Go- fridus fuperat Comitem Piâav. 31. n. S. Rupoldis villare Monafterio S. Gre- forii in Alfatia confirmatur à Zuen- eboldo R. Lot h. 376. d. Ruftu villa Monafterio Craff. confir- matur à Carolo S. ?o£. b. Rutenenfis Eccl. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 728. a. d. Epifc. Deus-dedit. Rutgerus, Arch.Trevir. relHrutionem Abbatia: S. Serra tii obtinet à Ca- rolo S. 541. e. 546. b. V. Rotga- xius. DeÇAsADUie alod. legatur à ^ Raimundo I Com. Ruten. 71Ï. c Sabaudia erat regni Arelat. 305. n. Sabborellus , Abb. Monafterii de Fonte- claro , immunitatem obtinet ab Odo- ne R. 444. c. 306. e. Sacerdotalis auâoritas fe Regali digni- tati fubdere débet. 321. e. à Regia poteftate augmentanda honoribus ac fublimanda; quare. 549. d. Sacerdotes décimas dare ne cogantur. 20). horum folatio femper indiget femineus grex divino cultui manci- patus. 652. b. Sacerdoti non licet Canones ignorare. 263. e. Saciacus, villa ab Epifcopis Lingon. reddita , Monafterio S. Benigni Di- vion. confirmatur à Rodulfo R. Fr. 570. a. Saciacus villa in p. Valent. Eccle- £2 Lugd. confirmatur à Ludovico R. Prov. 674. e. De Sadebrane alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 716. b. Sadobria villa. V. Pfeudoforus. , Sadrebertus vei Sadro'vertus , Abbas NDEX RERUM. Arremar. Cella: Alfx flagitator apud Carolum Imp. 45?. d. mortuus. 419. c. d. Sagienfîs plebs a Norm. affligitur. io*. c. Sala Malediâa apud Turones, nunc Domus-Dei difta propter receptio- nem S. Martini , Fratribus S. Mar- tini Tur. cum immunitate confir- matur à Carolo S. 497. c. 543. d. De Salas alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. b. Saldoa villa Fratribus S. Martini Tur. cum immunitate confirmatur , à Carolo S. 497. c. 510. b. 543. c. à Rodulfo R. 574. e. Saleem villa Monafterio Elnon. con- firmatur à Carolo S. 474* b. Salellz, villa in Com. Helen. Mo- nafterio S. Polycarpi à Guiftrimiro C. concerta, in tuitione fufcipitur, à Carlomanno R. 410. c. ab Odone R. 445. d. Salellz , villare in p. Ruffil. Stepha- no cuidam fideli datur à Carolo S. 484. b. Salenfis Mon. poflefliones vaftantur ab Helia Bofonis March. filio. 141. c. Saleundis villa Grandivallen/î Mon. confirmatur à Carolo Cr. 334. d. Salin* villa Monafterio S. Eligii Noviom. confirmatur à Loth. R. 654. b. Salmurienfe Mon. Ecclefîam S. Lupan- tit obtinet. 55. d. Salomon, Przfeâus Hugonîs D. Mi- ciacenfe Mon. odio infèclatur, Ligeris curfûm per terram fui juris deducere tentât. 124. e. Salomon, Rex Brit. occiditur. 136. a. Salona , Abbatiola in p. Salienfî , Monacbis S. Dionyfîi redditur à Zuendeboldo Lothar. R. 377. b.c. Salfellz alod. Monafterio Rivipul. confirmatur à Loth. R. «50. c. Salfûriz villa Monafterio S. Apri re£ tituitur à Carolo Cr. 341. b. con- firmatur à Ludovico Germ. R. 372. ab Othone I. 581. a. 391. a. Saltiacus filcus Canonicis S. Marcelli Cabil. confirmatur à Carolo Cr. 337. c. Saltiacus villa Monachis Vedaft. con- firmatur ab Odone R. 451. d. Saltzburgenfis Eccl. fùbjeclionis Ab- batia: Chiemenfîs confirmationem obtinet ab Othone* 1. 392. n. Epifc. Theotmarus. Salvator , Epifc. Alet. Reliquiarum parochiz iùz tranflator Parifîos. 644. n. c. S. Salvatoris Abbatia Nivernenfi Eccl. confirmatur à Carolo Cr. 358. d. S. Salvatoris alod. cum Eccl. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. b. S. Salvatoris Eccl. Abolen. Monafterio Infulz - barb. conceditur à Conrado R. Burg. 70;. a. S. Salvatoris Eccl. ad Comberas al. ad Conketas, ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 727. e. S. Salvatoris Eccl. Mettis : ibi collo- catur corpus S. Gorgonii. 112. a. S. Salvatoris EccL in Roffil. Com., Monafterio Rod. confirmatur à Lo- thario R. 649. b. S. Salvatoris Eccl. Vienn. ibi habetur Synodus. 3 1 6. c. S. Salvatoris Mon. Anian. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 725. a. V. Anian. Mon. S. Salvii Alb, Eccl. ditatur à Rai- mundo I Com. Ruten. m.i, S. Salvius, villa in p. Nivern. Mo- nafterio S. Martini vEd. confinumr à Rodulfo R. Fr. 544. a. Saluftriacus, curtis in p. Matifc. Mo- nafterio Clun. cum immunitate confirmatur à Ludov. Tran&t. jji. a. Samefius villa Fratribus Eccl. PariC confirmatur à Loth. R. 643. i, Samion, villa in Blillione , Monafte- rio Elnon. confirmatur à Carolo S. 474. b. Samfon , Abbas S. Pétri Senon. fa. • cedit Aigloni. 33. e. 34. d. ijj. n . corpora SS. Saviniani 4 Potemiani defert in EccL S. Pétri intra urbem Senon. 34. c. Samfon C. Ianceam D. donavenr Rodulfo R. Burg. 31. c S. Samfon , Epifc. Dol. ejus Reliquiz tranflatz Parifîos. £44. n. c Sancia, uxor Ademari C. Piô. multa confert Ecclefîis. 21. b. Sancius , feudutn tenens , donarar alod. à Raimundo I Com. Ruten. 726. d. Sanâa-Crux , pert. ad Mon. S. Po- lycarpi, in tuitione fufcipitur, i Carlom. R. 420. d. ab Odone R. 44f- C. Sanâorum corpora metu Norm. alio transferuntur. 13 y. b. multa in Bur^ gundiam deferuntur. îfo. e. Sanguinarium fiagnum in valle Rod. Monafterio Rod. confirmatur à Lo- thario R. 6^48. e. Sanguinez acies in Cœlo apparent. 17. b. 32. b. fànguis è Cœlo cadiu 10. d. pluit ftiper operarios. 17. b. De Sanis alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 728. d. SanJa dono vodvo benemerims de Mon. S. Cucuph. & çto SaïAaiii anima idem Mon. ouatum à Gau- îieào ejus 6\io. ($7. e. Saon villa à Ludov. Imp. conceditut Ecclefiz Valent. é8j. e. Sargienfe Mon. ibi fato funâus & Maglorius Ep. Dol. «44» »• c. Sarmatiolz villa à Carolo S. confir- matur Monafterio Floriac 4S8. C Sarraceni tccleGam Romanam infec- tant. 183. a. 187. e. f> fiqq. à Grzcis vincunrur. 19 )• e. Comita- tum Barcinon. invadunt. 6t. e. â Guiffredo Pilofo C. Barcin. expel- luntur. 69. a. navibus in Burgun- diam venîunt, omnia difhirbant, viâi in valle Fraxnith conlidunt. 6. a. Fraxinerum caftrum occupant, Italiam vaftant. 48. a. Prorinciim in folitudinem redigum> 3 1 5. b. ab Hugone Ital. R. à Fraxineto fugan- tur. 52. c. Conradi Burg. R. con- fîlio contra Hungaros dimicantei ab ipfo Conrado czduntur. 6. b. S. Maiolum Abb. Quniac. capium. I2 Safiriacenfis Eccl. in Com. Scarp. Monialibus Buxer. confirmanir ab Othone I Imp. 388. a. Satliacus , villa in p. Belvac Mona- chis Vedaft. confirmatur ab Odone R. 452. d. S. Saturnin» Capella Caven. in P- • Niort, Digitized by Google INDEX RERUM. Niort, confertur Arberto Vicec. Thoarc. à Lothario R. 634. a. S. Satumini Cella à Ludovico R. Fr. confirmatur Ecclefîx Aurelian. 660. d. S» Satumini Eccl. Juncher. in p. Rod. Monafterio S. Martini de Monte- rotundo confirmatur ab Odone R. 465. e. S» Satumini Eccl. in Com. Nemauf. conceditur Ecclefîx Narbon. àCa- rolo S. 471. a. S» Satumini Eccl. ibi duello probatur Eccl. S. Martini attribuendam Mo- nafterio Belliloc. 72p. b. S. Satumini Eccl. Tolof. ditatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 72*. a. S. Satumini Eccl. in valle Ocilinn. conceditur Ecclefia: Narbon, à Ca- rolo S. 480. e. 5 5 ç. e. S. Satumini Eccl. in Valle- vetere loco, Monafterio Rivipul. confirmatur à Lothario R. 6f I. b. S. Satumini Mon. in Ruten. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 714. d. 728. a. S. Satumini oppidum : ibi data eft Charta qua Geraldus Arch. fè ipfum & omnes res fuas offert Monafterio Clunsac. 92. d. Saturno, villare in p. Carcan*, confir- matur à Carolo S. Monafterio Craff. 5Q(. b. Savarius , Ab. S. Pauli Narbon. intereft Synodo Fonds cooperti. 322. c. fiavarto , infula in Com. Petralat. Mo- nafterio R ,d. confertur à Ludovico Tranfmar. nulfi I filiam Elftrudem gravidat, laqueo fe fufpendit. 80. c. Sigardus C. intereft Placito Hariftall. jx6. d. Stephano Camerac. Ep. de* precator apud Carolum S. 518. c. judex in caufa Abbariz S. Servatii Trajeâ. J41. b. Sigebertus Scabinus, judex in caufa Abbariz S. Servatii Trajeâ. $4». b» Sigebodus , Archiep. Narbon. fert fententiam contra Girbertum Ne- mauf. Ep. invaforem Monafterii S. /Egidii. 166. a. intereft Synodo Trec 167. d. firmat fententiam latam in Girbertum. 169. d. librum Gothicae legis defert Synodo Trec. 174. d. à Johanne VIII P. jubetur excommunicare Girbertum, û non abftineat ab invafione Mon. S /Egi- dii. 184. c. Abbatiam S. Laurentii, villas, fifcos & immunitatem obtinet à Carlomanno R. 4x1. c. &locum Drappas. 43». e. beneficiolis à Re- gibus donatus. 480. b. jjy. b. Mo- nachis SaxiacenfîbUs dat Reliquias S. Pauli Ep. Narbon. m. e. ab Adriano III P. Epiftolam accipit de Girberto Ep. Nem. 100. b. mo- ritur. 11$. d. Sigedeus, Abb. S. Apri Tull. refti- turionem Senonico, Mo- nachis S. Germani Aud£ confir- matur , à Carolo Cr. 333. d. i Carlomanno R. 43*. d. Slola villa Monafterio S. Bavons Gand. à Lothario R. £30. c Jlooderega villa Monafterio S.Bavona Gani. cum immunitate confirmatut â Lothario R. (30. c Sobbo, Arch. Vienn. intereft judicio à Conrado R. Burg. Transj. lato in gradam Cluniacenfium. (fj. a. Sodobria villa Fratribus S. Martini Tur. confirmatur i Carolo S. (43; a. fub defenfione fufeipitur à Ro- duUb R. Fr. 574. e. V. Pfeudsfora« Sodolegus , lêu Sodoleius villa, Mo- nachis S, Medardi Sueff. conferrar à Ludovico B. 416. c. confirmatoc ab Odone R. 40*1. a. De Sodrunni villa alod. Monafterio Stivagienfi traditar à Ricarde Au- gufta. 6éx. d. Soi eclipfes patitur, 39. b. 46. 2. Su e. 91. b. 96. c Solanes, alod. pert. ad Mon. Roi immunitate donatur â Ludovic» Tranfm. «04. e. Solarium , villa in Italia, Monafterio S. Martini Tur. confirmatur , à Concilio incero loci. 314. a. a Ca* rolo Cr. 3j9. e. Solemniacenfe Mon. â S. ELjioNo* viom. tempore Dagoberri K. conA truâum. 198. e. 44s. c obtinet, Privilegium [à Marino P. i?8. Przceptum ab Odone R. 4f*> Abbates, Daniel, Theodericus. Soleregius villa Monafterio S. Me- dardi Sueff. conceditur ab Odons R. 4 c »*\. Solma villa Monachis S. Medardi Sueff. conferrar à Ludov.B.4'*- ft Somena fi. in ejus medio truddatut Willelmtu Norm. D. ta, d, Digitized by Google INDEX RERUM. Z6j Sonîarius. V. Sumarius. Sonîarius Abbas à Lothario R. fàcul- tatem obrinet regendi duo Monafte- ria. 6}t. c. d. Sonîarius , Abb. Crafl*. iplî donario fàâa à Maiolo Vicec. Urgel. 601. n. b. Sonîarius C. Monafterio S. Polycarpi deprecator apud Odonem R. 44 3. b. Sonîarius, Prefbiter & Mon. Cuxan. ab Abbate fuo Gondefrido mittitur ad Agapitum II P. 217. c Sorberiacus villa Tullenfi Eccl. con- ceditur à Carolo Cr. 545.3. con- firmatur, ab Arnulfo Genn. R. 368. à Carolo S. ?n» c - Soricinenfe S. Marias Mon. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 725. c. Sorrilianum villarc , pert. ad Mon. S. Aniani, fub tuitione fufeipitur à Carolo S. 481. d. Sofetus villa confirmatur Ecclefiat Tu- ron. à Carolo Cr. 353. b. Spantiac. Eccl. in p. Bituric. Monaf- terio S. Martini Tur. confertur ab Hugone M. 719. e. Sparnacum: eo transfertur corpus S. Remigii : ibi moritur Hincmarus Rem. Archiep. 38. c. Spedona poteftas cum Ecclelîa S. Beati , Fratribus Ecclefiat PariC confirmatur à Lothario R. 64). a. e. Spedulia, villa in Com. Ruffil. con- cediruf Ecclefiaê Helenenfi à Carolo S. 473. a. 481. e. Spedulise, villare in Com. Bifuld. pert. ad Eccl. Gerund. fub tuitione fufcipilur à Carlomanno R. 4x4. d. eid. Eccl. concedhur & confirmatur à Carolo S. 47 tf. b. 537. a. Spenghedonck villa Monafterio S. Ba- vonis Gand. cum immunitate con- firmatur à Lothario R. «30. c. Spicaria villa in p. Turonr. confirma- tur Ecclefiat Toron, à Carolo Cr. 3 f f • h. Spicarium villa Monafterio S. Medardî Sueff. confirmatur , à Ludovico B. 416. c ab Odone R. 461. a. Spicilli alod. Monafterio S. Cucuph. confirmatur à Loth. R. 7. b. Spidinienlîs Eccl. Monafterio Elnon. confirmatur à Carolo S. 474. b. Squindreft villa Monafterio Elnon. confirmatur à Carolo S. 474. h. Stabulenfe Mon. à Norm. fùccendi- tur. 71. a. 1 14. a. régi tur ab Ade- lardp C. de Rupe in Ardenna. 63. b. Prëceptum obtinet à Carolo S. y 17. a. b. Stadonis-curtis Monafterio S. Aprt Tull. confirmatur, à Ludovico Germ. R. 371. b. ab Othone I. 381. a. 391. a. Stagnum de Caftilione, pifcatio in Com. Petralat. Monafterio Rod. confertur à Ludov. Tranfrn. tfn.c V. Caftai. Staniciacus villa Fra tribus S. Aniani - Aurelian. confirmatur à Carolo S. jio. b. Starfridus Sacerdos, beneficus in Mon. Compend. 334. a. Stateus Ep. accipit Epiftolam à Joh. X P. de Mon. Cluniac. 117. b. Steovilla villa Fratribus Eccl. PariC confirmatur à Loth. R. 643. d. S. Stephani Abbatia in Com. Bifuld. Balniolas diâa, Narbonenfi Eccl. conceditur à Carolo S. 480. e. 333. d. V. Balneolenfe Mon. S. Stephani de Cauciaco Abbatia, Mo- nafterio S. Medardi Sueff. confir- matur ab Odone R. 461. a. S. Stephani Abbatia; juxta Cœnobium S. Eligii Noviom. confirmantur ei- dem. Mon. à Lothario R. 653. d. S. Stephani Abbatiola in fiiburbio No- viom. à Tranfinaro Epifc. collata, Canonicis S. Eligii Noviom. con- firmatur à Ludovico Tranfrn. 597. c. d. S. Stephani Cella in Com. Bifuld. Monafterio S. Genefii de Fontanis . confirmatur à Lothario R. «47. c. S. Stephani Eccl. Balneol. à Mirone C. & Epifc. Gerund. ditata 641. n. b. S. Stephani Eccl. in Bifuld. pago, fuper Fluvianum fl. confirmatur Crafferifi Mon. à Carolo S. 306. e. S. Stephani Eccl. confirmatur Mo- nafterio S. Cucuph. à Loth. R. 6% 7. a. S. Stephani Eccl. Divion. Pnecepta obtinet à Carolo Cr. 336. 346. d. Lingonenfi Epifcopo confirmatur ab Odone R. 449. b. ditatur à Geilone Ep. Lingon. 336. c. eo defertur corpus 5. Prudent». 10. a. S. Stephani Eccl. in Equitania valle, donum Bentionis C. confirmatur Craffenfi Mon. à Carolo S. 506. c. S. Stephani Eccl. in latere montis S. Laurentii , Monafterio S. Cucuph. confirmatur à Loth. R. 636. a. S. Stephani Eccl. juxta Olerdulam caftrum, confirmatur Monafterio S. Cucuph. à Lothario R. 657. c. S. Stephani Eccl. confirmatur Rodenfi Mon. à Loth. R. 648. e. S. Stephani Eccl. inSavenna, confir- matur Calmeliacenfi Mon. à Con- rado R. Hurg. Transj. 69S. a. S. Stephani Eccl* Senon. crematur. 3f. d. S. Stephani Eccl.- Tolof. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 71t. a. S. Stephani Eccl. in Vernolio , con- firmatur Monafterio S. Maglorii à Loth. & Ludov. Regibus. 645, a. Stephani manfus in Siuni-curte , con- firmatur Monafterio S. Apri ab Othone I. 391. b. Stephani villa Monafterio S. Apri confirmatur, à Carolo Cr. 34t. b. à Ludovico Germ. R. 37». b. ab Othone I. 381. a. 391. a. S. Stephani villa in Baffe valle, Theo- dofio fideli conceditur à Carolo S. 470. e. Stephani villare, pert. ad Mon. Mon- m-majoris, fub defenfîone fufeipitur ab Odone R. 443. d. Stephanus Abbas Everhelemo Clerico deprecator apud Zuendeboldum Lo- tharingiz R. 378. a. Stephanus, Abbas S. Apri, Prxceptum obtinet ab Arnulfo Germ. R. 363. b. Stephanus, Abbas S. Michaelis ad Mo- fam, intereft Synodo Mett. 314. e. Stephanus, Capicerius Bonon. refiftit tranflationi corporum SS. Wandre- gifîli , Anfberti & Vulfranni. 1 ; 4.' Stephanus C. Zuendebaldum Lotharin- gie R. occidit. «3. a. Stephanus , Cornes in Ecclefiam Tull. in jurius, juxta Wormatiam fatfofàcit. 367. d. e. Stephanus, Diac Ecclefîz Rom. Epif- tolam accipit à Gerberto. 287. c Theobaldum Ep. Ambian. excom- municat. 199. b. Stephanus Epifc. judex in caufa Ab- batia; S. Servatii Traject. 542. b. Stephanus , Epifc. Arvern. Monafterio Cluniac deprecator apud Ludov. Tranfrn. I03. c. Lizînianenfis Ec- clefia» fundator. 6x6. n. b. Stephanus Epifc Cabil. intereft Synodo Cabil. 19. d. fubfcribit Privilegio Monafterii Carilocenfis. 313. c Stephanus, Epifc. Camerac. Praecepta obtinet à Carolo S. 513. e. jz8. $49. d. fubfcribit Pafto Bonn. 3*3. d. intereft Synodo Rem. 3x4, c « Ifâacum C. ingratiam recipit. 3 14. d. in Synodo Trofleienfi faosfaftio- nem accipit ab Ifaaco C. 64. c. Stephanus , Epifc. Leod. fuccedit Franconi. 37. c. intereft Conventui Hariftall. 316. c moritur. 37. d. 88. e. Stephanus, Epifc. Mor. obit. 77. c. Stephanus , Epifc. Tungr. Abba S. Michaelis ad Mofam, villamFraxi- num pro diôo Monafterio obtinet à Ludovico Germ. R. 37'» h. c régi* confanguinitati affinis interve- nit pro EccL Leod. apud Carolum S. 323. b. Stephanus fidelis quafdam res in p. Narbon. obtinet à Carolo S. 483. d. cum Anna uxore emptor. 384. c. Stephanus V fit Papa. 200. n. Girber- tum Nemauf. Ep. monet ut nullaro vim inférât Monafterio S. JEgiàii. 200. d. Amelio Ep. Uzet. déclarât Girbertum excommunicatum iri , nifi refipifcat. 201. a. Fulconi Arch. Rem. przeipit ut Teutboldum in fède Lingon. collocet. 201. c. mo- ritur. 200. n. Stephanus VI P. bona Ecdefia Nar- bon. confirmât. 204. b. confirmât Privil. Monafterii Vizeliac. 203. c ftrangulatur in carcere. 204. n. Stephanus VIII P. fundattonem Mo- nafterii Buxer. confirmât. 204. a. moritur.' 114. n. Stephanus quidam, beneficus in mo- nafterinm Buxer. 388. c. Stephanus quidam variis donatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 724. c 727* d. 728. b. Stipes excipitur in conceffione Regiae jpoteftatis. 328. c Savagienfë Mon. Chartam obtinet à Richarde Augufta , quae illud à Ca- rolo Imp. conjuge acceperat. 66i, c. Stolidus Epifc. permutator. 441. e. Stradenfës Monachi Hungarorum metu corpus S. Genulfi transférant. 144. d. 143. tu Stragar, villa in p. Belvac. confirma- tur Monachis Vedaft. ab Odone R. 4J2. d. De Stricto - fonte alod. cum Eccl. legatur à Raimundo I Com. Ru- ten. 7x6. a. Struola major villa Monafterio Rivi- puL confirmatur à Lothario R. £30. Suavus, Abbas S. Romani, incenfô Monafterio, Senonas conrugit cum Monachis. 13 3. d. Abbas S. Remigii Vallil. corpus S. Romani defert Senonas. 33. b. Submiago feu Mairaco , villa in p. Car- caff. confirmatur Monafterio Craff. à Carolo S. 306. b Succefforum fùorutn eleâio ab Abba- tibus, dum adviverent, licita. 718. d. Sueffionica planifies : ibi Carolus S. pugnat contra Roberrum. 64. b. Sueffionica urbs : eà afportatur corpus S. Amati. 83. b. eo fè confert Ca- rolus Cr. Imp» 71. d. ibiRobertu» Digitized by Google %6% INDEX RERUM. ungitur in Regem. jo. e. ibi prx- lium committitur. 13. b. ibi pugnat Carolus S. contra Robertum. p. a. ibi Robertus pugnans occiditur. 23. b. 43. d. ibi Robertus R. Fr. peri- tnitur. 40. d. 137. n. à Carolo S. ■10. c. ibi Rodulfus ungitur in Re- gem. 17. a. 23., c. 40. e. 44- a. ibi habetur Synodus. 3*4. a. Epif- copi, Abbo, Riculfus, VPido. Suefuonici corpus S. Medardi Divio- nem déférant. 10. a. •Sueflionici campi : ibi Robertus Rex occiditur. 13?. a. Sueflïonicus pagus à Sigefrido Norm. R. de vaftatur. 71. a. vaftatur ab Othone II Imp. $4. c. 80. b. 81, c Sueftrenfîs Abbatia , varias fortes pana, Prumienfi Mon. confirmatur à Ca- rolo S. jxé. b. Suevix pars non minima datur Ro- dulfo Burg. R. ab Henrico Germ. R. 123. «T. Suevix Nobilitas unde descendit. 64. a. Suiniacus villa conceditur Monafterio Belliloc. ab Odone R. 441. e. Sulcia, villa Abbatiolx Salonar, Mo- nachis S. Dionyfii redditur à Zuen- deboldo Lotharingia» R. 377. c. De Sulciaco alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 714. e. Sulciacus villa confirmatur Ecclefix Parif. à Loth. R. 64;. d. Sultriacus, villa in Gencvifo, confir- matur Monafterio Trenorcienfi à Carolo S. 524. b. Summa- vallis , villa in Com. Burgenfi , Monafterio Grandi vall. confirmatur, a Carolo Cr. 354. d. à Conrado R. Burg. Transj. 69$. e. Suncantus villa confirmatur Monafterio Floriac. à Carolo S. 488. c. Sunderoldus fuccedit Liutberto Arch. Mog. occiditur. 84. e. trucidarur à à Normannis. 37. a. 48. c. Sundhona, locus in p. Alfacenfi, con- firmatur Monafterio S. Gregorii in Alfatia à Zuendeboldo Loth. R, }76. d. Suniarius. V. Soniarius. Suniarius, Abbas Craff. Privilegiorum Monafterii fui confirmationem ob- ; tinet ab Agapito II P. iji. c. per- / mutator cum Aimerico Arch. Nar- bon. 613. n. b. Suniarius Clericus pro cujus anima Mon. S. Cucuph, ditatum à Got- r fredo C ejus fratre. «f7. a. Suniarius C fàvet Monafterio Rod. £04. b. Ecclefîam detinebat ante \ diem obitûs fui. «ti. e. beneficus 1 in Mon. S. Cucuph. 6$6, c. Suniarius, Cornes Rufcin. cum filiis abfolvitur in Synodo Juncarienfi. 31t. c. Suniarius , Cornes Urgell. qui Godo- fjmarum Aufon. Ep. & Frodoinum Barcin. coegerat ad ordinandum Er- menmirum, in Concilio Portenfî non excommunicatur , fed ad eum legatio mittitur. 118. a. Suniarius fuccedit patri fuo Guifftedo Barcin. C. in Com. Barcin. & Ur- fell. 69. b. moritur & fepeliturin lonafterio Rivipu. 69. c. Suniarius, Monachus Cuxan. ab Ab- bate miflus , defenfionis regix mu- nimen pro Monafterio fuo reportât à Ludov. Tranûn. 609. c. Suniefredus, abbas Craff". poffeflionum Monafterii fui confirmationem obti- net ab Odone R. 451. b. c. Suniefredus C. ab ipfo Scriptura fafta Monafterio Cuxan. 6it. a. b. Suniefredus. V. Seniofredus. Sunnus Scabinus , judex in caufa Ab- batix S. Servatii Trajecc. 542. b. Super-roca filva «ribuitur Gerundenfi Eccl. à Carolo S. jj7» c. Sureonas Cella confirmatur Ecclefix Aurelian. à Ludovico R. Fr. 660, d. SuriGix, villa in p. Parif. Monachic S. Gcrmani Prat, conceditur à Ca- rolo S. f 37. b. Sufanna, filia Berengarii II Ital. R. nubit Arnulfo II Fl. C 80. c. Sufîacus villa à Ludovico Tranfm. cum immunitate confirmatur Eccl. jEduenlî. 584. d. Sylvius beneficus in Mon. Calmelia- cenfe. 697. e. S. Symphoriani Abbariola in Ladiniaco, confirmatur Ecclefix Lingon. ab Odone R, 44p. c. S. Symphoriani Eccl. in villa Alciaco, reftituitur Ccenobio S. Symphoriani JEA. à Rodulfo R. Fr. 563. a. S. Symphoriani Mon. jEduenle Prx- cepta obtinet à Rodulfo R. Fr. f 6 i . e. 5 «p. b. Prxpolirus, Hermoldus. S. Symphoriani oratorium in Eccl. S. Columbx Senon. ibi fepelitur Ri- chardus Burg. D. 43. c. S. Symphoriani terra , ab Adone fideli beneficiario more poflcfla , redditur Fratribus S. Symphoriani Auguftod. à Rodulfo Rege : eiufl. terrx precaria traditio fit Adelrico fideli. jé?. b. c Syngin , villa in p. Medenentenlî , pert. ad Mon. S. Quintini in In- fula , immunitate donatur à Loth. R. 640. d. TAgencarii precaria Monachis Vedaft. confirmatur ab Odone K. 4f 1. d. Taian, villare ubi Adalardus Prelb. manet , . Gerundenfi Eccl. confir- matur à Carolo S. 476. a. Talazo villa Monafterio Cuxan. con- firmatur à Loth. R. 6 ii. c. Talgaria villa Monafterio Trenorc confirmatur, à Carolo S. 524. b. à Ludovico Tranfm. 194. a. Talgeria, Cella in Com. Genev. conceditur Monafterio Trenorc. à Bofbne R. Prov. 669. e. Tancmarus conlpirat contra Othonem Regetn. 38. a. S. Tangulfi Eccl. Fratribus S. Vin- centii Matilcon. reftituitur à Carolo Cr. 34}. b. Taniacus, villa in Com. Aval. Mo- nafterio S. Martini JEd. cum im- munitate reftituitur à Carlom. R. 418. Tanidus, villa in p. Aval. Monafte- rio S. Martini y£d. confirmatur à Rodulfo R. Fr. 564. a. Tapiolx, vill. in Com. Bifuld. con- ceditur Theodofio fideli à Carolo S. Tapioles alod. confirmatur Monafterio S. Cucuph. à Loth. R. 657. b. Taralago villa confirmatur Monafterio Cuxan. à Loth. R. 611. b. Tardonenfis Mons S. M irix : ibi Sy- nodi habeotur ab Adalberonc Ar- chiep. Rem. x%6. d. n. 730. d. In Tartaria Eccl. confirmatur Monaf- terio Cuxan. à Loth. R. tfn. c. Tartigerius villa Monafterio S. Me- dardi SueiT. confirmatur ab Odone R. 460. i. Tarvenna à Normannis vaftamr. 41; b. 70. e. crematur. 46. c. Tarwanenfes fidem Chrifti accepwuit à B. Viâorico. 1 10. a. S. Silni corpus Divionem deferunt. to. a. Taflius , Monachus Rod. pater HiU delîndi ejufd. loci Abb. Prsccpta immunitatis pro Mon. fuo obtinet à Ludovico Tranûnar. «00. b. £04, b. c. Tauriacus villa Fratribus S. Martini Tur. cum immunitate confirmatur, à Carolo S. 497. b. jit. b. 543. b. à Rodulfo R. 574. e. Tauriacus, villa in Belfa, Monadus S. Dionyfii conceditur à Robert» R. fj?. «L Tauriacus villa Floriacenfi Mon. con- firmatur à Carolo S. 488. c. Taurinianus, villa pert. ad Mon. Cuxan. regix tuitionis prifidio donatur à Ludov. Tranfm. 605. c, Tautiranum villare cum Eccl. Mo- nafterio CrafT. confirmatur à Caiolo S. 506. c. De Taxairolas alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 727. d. e. Tecanello , villa in Com. Narbon. da- tur Stephano cuidam fideli à Carolo S. 4S4. b. Tedaldus , vir nobilis , uni cum filia beneficus in Mon. S. Germani Au- tifl*. fepultura; caulâ. 43 t. d. e. Tedalgrinus, Epilc. Nivem. Przcepi tum obtinet à Rodulfo R. Fr. fit. b. Tedricus quidam Abbanolam S. Ma- - rix in Milidun. caliro obtinet à Carolo S. 490. d. Tempfcca, villa in p. Vafienfi.foper fl. Scaidim, Momfierio BhnSa. coaSmacur i Ludovico 7ranùnar, 607. e. Tenencxi* , Afctoas , S. Maroni de Monte-Rotundo, poffeflîonum Mo- nafterii fui confirmationem obtinet ab Odone R. 4*5- d. alicujus rai emptor in p. Carcaff. 466. a. Terrx motus, i*. c. ji. c Terruana à Norm. vaftatur. io,t,Vi Tarvenna. Terrutellx, villare in Com. Bifnld. conceditur Ecdefi* Gernnd. à Ca- rolo S. 47<. c. Tertium, vil. in p. Helen. conceditot Theodofio fideli à Carolo S. 470, e. Tetbaldus Preft». queritur de Theo- drico in Synodo Atrilian. 319. c Teucinda, nobilis matrona, benda in Mon. Montis-maj. 704. n. Teudericus. V. Theod. Teudo Vicecomes apud Ludovicum Tranfm. deprecator Ecclefi/ SS. Pétri & Mederici Parif. 58'' De Teurarios vallis confirai itur Mo- nafterio Kivipul. à Lotbario R. 6%o. t. Teutarius , Epifc. Gerund. inttreft Synodo Trec. 1*7. e. firmatfen- tentiam latam in Girbertum Ne- mauf. Ep. 169. e. Teutbaldi , partis Hugonis C Prov; memoriale peragendum in Mon. S t Pétri Vienn. 690. a. Teutbaldus à Stephano V P. confe- cratur Lingon. Epilc. toi. c pet fuos legatos intereft Synodo Cabi- lon. 317. b. V. Theubaldus. Teutbertus C. beneficus in Mon. Bu» rienfe. 388. c Teutbertus C. intereft Placito «pM Varennas. 664. a. apud LudoTicmn R. Pror. Digitized by Google INDEX RERUM R. Prov. & Imp. precibus favet, Aroelio Epifc. L'cetienfî. 6$i. b. Magno Abb. S. Vidons MatTtl. 682. 4. Remigio Ep. Avenion. «83. b. Teutbertus fidelis Amberram Abba- tiam jure hereditario po.lidendain obtinet à Ludov. R. Prov. 6S1. a. b. Teutrannus , Archiep. Tarantaf. à Joh. VIII P. invitatur cum fuis Suffra- ganeis ad Synodum Trec. 163. c. fubfcribit Synodo Mantal. 305. b. Teutrannus fumât fententiain latam in Gir. ertum Nemauf. Ep. 170. a. Teutricus Abbas réparât Lcclefiam S. Quintini. 1 10. a. Tezano , vlila in p. Ruiïil. datur Ste- phano cuidam fidcli à Carolo Simpl. 484. b. Theobaldus, Cornes Blefenfîs, Car- not. Si Turon. émit ab Haftingo INorm. D. Carnotum. 6>. a. fiindat Monaiicrium S. Launomari. z\. a. " cui Cornes Palatii apud Rodulphum R. amicum precibus favet. %66. c. rebellât contra Ludovicum Tran:in. 44. b. Ludovicum Tranfm. capit. 14. a. Ebroicas capit, vincitur à Richardo D. Norman. 53. d. moritur. 14. n. Theobaldus , Dominus de Ccntu nliis, frater Hurchardi Militis : ejus con- filio condttum Braiacenfe Mon. 6zi. t. Theobaldus, Fpifc- Ambian. intcreft Synodo apud Montem S. Ma.ixin p. Tard an. 730. e. Prarceptum Lo- tharii R. pro Monafterio S Theo- derici firmit. 635. e. Ambianenfis Ecclefi* u(urpator excommunicatur in Synodo Rem 318. a. excom- municatur ab Adalberone Arch. Rem. 199 > c. Theodardus, Archidiac.Narbon.Mo- nachos Saxinc. ducit Nema'.ifum , mifius à Sigebodo cui fucceffit. m. C. in Concilio ToloC difputat cum Îudaeis. n«. C eligitur Archiep. îarbon. 116. d. Servum-Dei con- fecrat Epifc. Gerundenfem : in villa Portu Concilium congregatadverfus Selvam. 117. 118. apud Odonem R. deprecator Aufonenfi Eccl. 446. d. Abbatiam S. Laurentii ab eodem R. obtinet pro Ecclefia fua. 454. d. Theodebertus, Sacerdos Ecclefix Parif. 5. Mederici , obtinet à Gozlino Epilc. tranflationem ejufd. Sancti in decentiorem locum. 110. e. m. a. Theoderada Reg. Monafterio Vedaft. deprecatrix apud Odonem R. ma- ritum fuum. 451. b. 8, Theoderici Monafterium prope Re- mos in monte Or: ibi Synodus habetur. 327. d. ibi oratura uni cum filio Lothario Gerberga Reg. 617. b. de manu Rogeri C. extor- î. c. Theotarius , Epifc. Gerund. in gra- tiam Eccl. fua; Pratceptum obnnet à Carolo Cr. i%6. c. immuni tatem obtinet i Carlomanno R. 414. b. vallisAraca» compara tor. 476. a. Theotbertus , Abbas Floriac. Privile- gium obtinet â Joh. VIII P. 17*. b. reftitutione patriciaci villx fo- lemni ritu obtenta à Theoderico & Urfone filio ejus, eos ablôlvit. 7©J. c. d. e. Tbeotmarus , Archiep. Saltzburg. Pal- lium accipit à Joh. VIII. P. 157. d. Theotolo (eu Thetolo , Decanus Ec- clefix S. Martini Tur. fit Monachus Cluniac $0. d. y*, c. (ûccedit Ro- berto Archiep. Tur* f». c* dicat %69 Ecclefîam S. Cypriani. 90. e. affen- tit prarcaria? dorationj faâx intet Hugonem M. & Fratres S. Martini Tur. 711. d. S. Juliani Monafterium rexdificat. 91. a. 558. b. 59?. n* 71*. b. à Leone VII P. accipit Epiftolam, de Monafterio Floriac» *xi. e. de Monafterio Rivipul. 111. c. res Monafterii S. Juliani Tur. confirmari obtinet à Ludov. Tranfin. 598. c. munificus in idem Mon* cujus B.filicam dedicavit. 599* n* moritur, & in Lcclefia S. Juliani fepelitcr. 53. b. Thella, villa Monafterio Blandin» à Wicmanno C. data , immunitate donacur à Lothario R* tf*8. c. The r venna villa Monafterio Grandi- vall. tradimr à Conrado R. Burg. Transj. 69$, e. Theifvena CapelTa eidem Mon. confirmatur à Carolo Cr. 334. d. Theubaldus fit Epifcopus Lingon. 19» c. oculis privatur. 6t. b. K.Theuc* baldus. Theudericus, Epifc. Barcin. intereft Synodis , Barcinonenfi. 3 19. d. 3 10. a. Gerundenfi. 311. a. Fonris-coc- Serti. 311. c. Epiftolam accipit à oh. X P. de Agio Arch. Narbon* 114. a. Theudericus , Epifc. Lutov. intereft Synodo Fontis - coopéra. 3x1. c. Ep.ftolam accipit à Joh. X P. de Agio Arch. Narbon. 114. a. S. Theuderii Monafterium in ditione Ecclefix Vienn. à Monachis Der- venfibus înftauratur. zox. 679. Pri- vilegium obtinet à For^ofb P. xox* Prxcepta obtinet, à Ludovico R. Prov. 679. ab Hugone R. ItaL 693. c. Abbas, Adalricus. Theudo , Epi'c. b^norum MareoL' Ccenobii invafor te deftruâor. 641, b. Theuludus villa Monachis Vedaft. cott» firmatur ab Odone R. 451. d. Theutonicum regnum Bajoariam, Sue' viam, Saxomam, Turingiam, Fre- fiam & Lotharingiam compleâeba-. tur. 61. b. Thiedo, Epifc. Wirceburg. intereft. Synodo Confluentinx. 3x4. b. Thietfridus fucceffit Adalberoni ta Abbatia Tradon. 9%. d. Thilia fl. iLi cxduntur Normanm ab Arnulfo R. 71. e. S. Thomx Cella, dépendent à Cuxan. Mon. regix tuitionis prxfidio donatut à Ludov. Tranfin. 60p. c. S. Thomx Ecclefia Monafterio Cuxan.' confirmatur à Lothario Rege. 611. b. S. Thomx Eccl. in Pinno monte i pert. ad Mon. Rod. immunitate donatur à Ludovico Tranfin. tfoo, C Thorniacus, villa cum Eccl. confir- matur Monafterio S. pétri Vienn. à Conrado R. Burg. 70 x. a. Thofiacus, villa in p. Lugdun. ab Hugone C. reddita , Monafterio. Cluniac. conceditur i Conrado R* Burg. 696. a. S. Throëfii Abbatia confirmatur Ec- clefix Nivern. i Carolo Cr. 358. d. Thurincheim, locus in p. AUàc. con- firmatur Monafterio S. Gregorii in Aliatia à Zuendeboldo Lothar. R. 37«. d. Thuringia ab Hungarii vaftatur. 6fi b. S. Tiberii Monafterium : in eo habe* tur Synodus. 3x0. c* ditatur 4 Digitized by Google 87» I Raimundo I Corn. Ruten. 72c. b. Tibernium, villa in Bel(â, Monachis S. Dionyfii conceditur â Roberto Fr. R. d. S. Tierài M. Ecclefia conceditur Valentin. lêdi à Ludovico R. Prov. & Imper. 6i j. e. Tihiercurtis villa Canonicis Eccl. Noviora. confirmatur à Carolû S. 4J»ï. d. Tiliniacus feu Tilionacus , villa in p. Ofcar. Adalgario Eu. Auguftod. confirmatur a Joh. VlII P. 177. e. Ecclefiz Auguftod. confirmatur, à Bofone R. Prov. 670. c. à Joh. X P. 114. e. à Ludovico Tranfm. 584. e. i S. Leodegario data. 4j 6. d. 716". b. Ecclefiz AuguAod. re£ tituitur ab Odone R. 45 6. d. eidem Ecclefiz confertur, à Walone Ep. 71 6. b. 717. e. ab Heriveo Ep. 717. e. Tiligidus villa Monachis Vedaft. con- . firmatur ab Odone R. 451. e. Tilius villa Monachis S. Germani Autiff. confirmatur, à Carolo Cr. d. à Carlomanno R. 4)6. c. Tilius, villa in p. Auguftod. confir- matur Monafterio S. Martini ^Ed. à Rodulfo R. Fr. J63. c. Timnim , locus prope fil vam Carbon, ibi czduntur Normanni. 149. c. Tinnon : ibi Normanni czduntur à Ludovico Germ. R. 109. c. Tiverniacus, villa in p. Belvac. con- firmatur Monafterio S. Germani Prat. à Carolo S. 3-37. c. Tober villa confirmatur Monafterio S. Cucuph. â Loth. R. 6%7. a. Togred, Przpofitus domûs jEdgardi R. Angl. de damnis ab eo iilatis Monacni Sandionyfiani queriirionias habent apud iÉdgàrdum ; ablata ref- tituere cogitur, çr^wu^M exaiasdi érgô Prarceptum in gratîam Mona- chorum Si Dionyfii defert ad fepul- dira SS. Martyrum. 397. b. c d. De Toldello alod. confirmatur Mo- nafterio S. Cucuphaàs à Lothario R, 6$7. a. De Tolmone caftellum legatur à Rai- mundo I Corn. Ruten. 727. a. Toloûe habetur Concilium. utf. c. Temerienfe S. Pontii Mon. fundatum à Raimundo C, Tolof. & à Garfinde uxore ejus. y?i, c. d. n t Przceptum obtinet à Ludov. Tranfm. «j>i. c. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 7x5. c Abbates, Odo, Otgerius, Tonenfela villa Monafterio S. Bavouis Gand. cum immuni tate confirmatur à Lothario R. tfjo* c. Tonitru fine vento & turbine, t f, d. Torcorium villa â Ludov. Tranfmar. cum immunitate confirmatur Eccle- fiz ^duenfi. 584. d. Tordariz , villa in p. Ruflîl. darur à . Carolo Simpl. Siephano cuidara fideli. 484. a. Toriadis villa, donum Bligardis fem. reftituitur Ecclefiz Nemaufenfi. 706, , e» Toriniacus, villa in Com. Virmand. confertur Clericis Ecclefiz Came- tac, à Carolo Simpl. f 14. a. Tornacenfis firmitas : hanc rezdificari ab Epifc. Noviom. perraittit Carolus . Simpl. 491, e. Tornacum à Normannis vaftatur. 70. e. 8}. b. De Tornago «/. Odnago alod. Mo- nafterio Auriliac. legatur à Raimun- • do I Com. Ruten. 7*4. c. Tornodorenfij tarritorium: ibi Nor- NDEX RERUM. manni, delentur. 43. b. czduntur à Richardo D. Burg. 16. c. De Tornolis alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. a. Tornotrenfe caftrum , caput Comita- tûs, confirmatur Ecclefiz Lingon. ab Odone R. 449. b. Tornutium Mon. V. Trenorcienfe. Torrentis feu Alamannis villa in Com. Ruflil. Helenenfi Eccl. conceditur à Carolo S. 473. a. 482. e. Torrentis villa confirmatur Monafterio Cuxan à Loth. R. «xi. b. Torrei-villz Ecclefia, donum Gerardi Ep. Tull. confirmatur Monialibus Buxer. ab Othone I Imper. 388. a. De Torrerio al. Hortorio alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 727. d. Torta, villa in Com. Nemauf. in valle Ocilian. conceditur Ecclefiz Narbon. à Carolo Simpl. 472. b. Tortilianus , villa in p. Vienn. Mo- nafterio S. Martini ÈA. confirmatur à Rodulfo R. Fr. f 64. a. Totalinga villa Monialibus S. Pétri Mett. confirmatur ab Othone I Germ. R. 386. d. Trajeâum à Normannis comburitur. 4«. c. 71. a. 250. c Tranhnarus , Epifc. Noviom. Walberto fuccedit. 597. n. b. Gerardum Abb. Bron. przficit Monafterio S. Bavo- nis. 8j. c. Abbatiolas , Fratribus S. Eligii & Canonicis S. Medardi Noviomenfibus à le collatas, con- firmari obtinet a Ludov. Tranfm. 597. c. intereft tranflationi corpo- rum SS. Wandregifili, Anlberti Se Vulfranni. 1 j f . b. beneficus in Mo- niales S. Godebertz. 5 9 7. d. moritur. S 97. n. b. Tnâfvolox, alod. in Com. Bifuld. confirmatur Monafterio Rivipul. à à Lothario R. tff 1. a. Trapas villa. V. Capitinarius. Trapezetz Trenorcienfi Mon. conce- duntur, à Carolo S. 524. c. à Ro- dulfo R. Fr. j6j. e. mixturz metallorum impediendz cau(a. Trafoarius quidam beneficus in Mon. Urbionenfe. 4>j. n. Trafulphus, Monachus Arul. loci antè incuiti cultor. 408. e. Trecenfis urbs : ibi habetur Synodus. I6i. & fcq q . eo venit Johannes VIII. P. 41. b. 70. b. ibi Conci- lium habetur à Joh. VIII P. 82. e. ibi inauguratur Ludovicus B. à Joh. VIII P. 300. n. Trecenfis Sy- nodi Ada. 302. 303. Trecenfis urbs à Norm. incenditur. 43. a. 48. a. obfidetur ab Anfegifo Epifc. & Saxonibus. 10. e. 17. d. folvitur ob- fidio. 11. a. Trenorcienfe Mon. Privilegium obti- net à Joh. VIII P. 180. d. Prz- cepta obtinet, à Ludovico B. 412, d. 4tj. b. à Bofone R. Prov. 669. d. ab Odone R. 448. c. à Ludovico R. Prov. 677. b. à Carolo S. 523. e. à Rodulfo R. Fr. j6j. b. à Lu- dovico Tranfmar. 593. a. à Loth. R. 610. b. ditatum, à Warino. 653, n. b. à Girfredo Archiep. Vefon- tion. 697. n. b. à Burchardo Archiep. Lugdun. 69J. n. c. ibi S. Valerianus . M. corporequie(cit.4i3.c. Abbates, Adalgarius, Blitgarius, Geilo, Hai- minus, Heriveus, Wicheramnus. Trenorchium caftrum perfecutionis Norm. caulâ firmatum. 448. d. quo ex Hero infula ob Norm. fzvitiam confugerant Monachi. t ( , Abbatia S. Valeriani. 595. t Mo- nafterio Trenorc. confirmatur, ai Odone R. 448. d. à Carolo S. j X+ . a. à Rodulfo R. Fr. d. à Ludovico Tranfin. ^3. r, ibi mo- ritur Adalgarius Epifc. Aogiéod, 85. b. De Trefia curtis in Com. Aquenfi, conceditur Carlutto à Conrado R. Burg. Transj. 697. b. Trevaus villa. V. Frevans. Trevireniîs Ecclefia Prxcepta obtinet â Carolo Simpl. 518. a. 541. & 54«. a. priùs fubdita Regibiâ Fran- ciz, redditur Regibus Âlemaimtt. 64. c. Archiepilcopi , Ratbodus, Robertus, Rutgerus. Trevirenfis urbs à Normannis incm- ditur. 46. c fS. d. 70. t. ibi habetur Synodus. } 17. c. ibi con- fecratur Adaibero Mett. Epifc ijo. c. Triburienlîs Conventus : in eo Carolm Cr. à Germanis deferitnr, «ijue fufiieitur Arnulrus. yj. n. éo. d. in eo Carolus è regno ejidtur.Arnul- ras eligitur. 84. c. Trigletus villa Fratribus S. Am'am Au-' relian. conceditur â Carolo Simpl. 1i9. a. S. Trinitan's Moaafterium Piâav, conftruitur ab Eblo Piâ. C 24. ai ab Adela Comitift conflniâum, Przcepta obtinet à Lothario R. 6t6. c. 652. Troceiacus feu Trociacus villa, Tnl- lenfi Ecclefia; , conceditur à Carolo Cr. 343. a. confirmatur, ab Âi- nulfo Germ. R. 368. e. à Carolo S. jj3« c. Tronium beneficium à ZaeaieboMm Loth. R. conceditur Motuâerio S, Michaelis in p. Vird. 515. e. Trofieium : ibi ha\>ennu Svnodi. <4i c. jn. à. 323. a. 324. d. 325. d. Trofliacus , Palatium reg. ibi Placitum; 620. c. Truannus fubfcribit Teftamemo Wû* lelmi D. Aquiu 711. e. Trubertus beneficui in Mon. Calme- liac. 697. e. Trudgaudus , Abbas Saxiacenfis, fia» filicam S. Baudeui rénovât, un c. à Bernardo Gothorum Pr. pot tulat partem corporis S. Baudciiï : duos Monachos mitut in Gothiam. III. d. Trudonenfë Mon. à Norm. comburi- tur. 150. c regendum fufdpitur ab Adalberone Ep. Mett. 91. b. ibi moritur & lèpelitur idem Adalbera M* b - . , S. Trudonis corpus è terra levatm a Francone Leod. Ep. 83. c. N»f mannorum metu in crypta fubtem- nea occulcatur. 83. d. Truliacus, villa in Com. Narben. confirmatur Monachis Montis-oKri à Rodulfo R. Fr. 57*. c- u Tudefio , curtis in Com. Gentv. Mo- nafterio Trenorc. conceditur à B»* fone R. Prov. 6(9. e. Tuilliacus villa confirmatur Monafterio S. Manfueri Tull. ab Othone I Imper. 389. d. Tullaus villa Monialibus S. Petn Mett. confirmatur ab Othone I Germ. R. 386. d. Tullenfis Ecclefia Przcepta obooet» à Carolo Cr. 338. c. 34»- e - ak Arnulfo Germ. R. 3 confirmatur Monafterio S. Julianî Tur. à Ludovico Tranfm. 598. d. S. Valeriani Abbatia in p. Cabilon. Monafterio Trenorc. confirmatur, à Carolo S 514. a. à Rodulfo R. Fr. 5 «5. c. d. à Ludovico Tranfm. 593. a. c. ibi S. Valerianus M. corpore requiefcit. 514. a. 565. d. 593. c. Valerianum, villa in Com. Carcan". Monachis Montis-olivi confirmatur à Rodulfo R. Fr. 576. b. S. Valerianus M. corpore requiefcit in Trenorcienfi Mon. 180. d. 413» c. Valerifiacus villa Monafterio S. Me- dardi Suefl*. conceditur ab Odone R. 4^0. d* De Valle-Ardrico alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 716. c. De Vallc- magna alod. confirmatur Monafterio Cuxan. à Lothario R. 611. c. Vallès , villa in p. Belvac Monachis Vedaft. confirmatur ab Odone R, 451. d. Vallilienfe S. Remigii feu S. Romani Monafterium à Normannis incendi- tur. 33. b. 135. d. Vallis -Aurea poteftas à Carolo Cr. confirmatur Canonicis S. Marcelli Cabilon. 337. c. Vallis Cammonia, villa in Italia, confirmatur Ecclefix S. Martini Tur. à Carolo Cr. Imper. 359. e. Vallis Csnina h Froterio Ep. Albienfi datur Monafterio Galliac. 97. c. Vallis Flaviana in p. Nemauf. ibi xdificatum eft Monafterium à S. jEgidio. 16 j. d. Vallis manfionile Aquino cuidam con- firmatur à Ludov. Tranfin. 607. a. Vallis-Monachorum , locus in. diœc. Trevir. inde corpus S. Audoé'ni in Normanniam transfertur. 88. b. n. Vandali irrito conatu moliti deftruc- tionem Liberduni, & ibi magnam paflt ruinant, perierunt. 367. e. 368. a. Vania villa Fratribus S. Martini Tu- ron. confirmatur à Carolo Simpl. Varennx , perperàm Ravennx : ibi habetur Placitum feu Conventus Principum Ludovici filai Bofonis. 66%. d. Varennx villa confirmatur Monafterio Floriac. à Carolo S. 488. c. De Varliago alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 7x7, a. 871 Varfniacus villa confirmatur Ecclefix Nivern. à Carolo Cr. 358. e. Vafconia cedit Carlomanno Ludovici B. filio. 70. c. Vafconix Epifcopus? Gumbaldus. Vafconia, villa in p. Aurelian. do- num Adradi Vicec. confirmatur Fra- tribus S. Martini Tur. à Carolo S. 54}. b. Vaflallorum annua dona. 488. d. Vatiacus, Ecclefia fcilicet in monte Lafchone , confirmatur à Carolo Cr. Canonicis S. Marcelli Cabilon* 337. c. Vaubridius villa Fratribus S. Martini Tur. cum immunitate confirmatur à Carolo Simpl. 497. b. 511. b» V. Vobridius. Ubaldus , unus è Proceribus , Mona£ terio S. Hilarii Piâ. deprecator spud Odonem R. 450. c. Ubogo fuccedit Richerio Leod. Ep. 91. c. moritur. 93. a. Ucetia, ibi natus Bernardus Marchio Gothix & Cornes Arvernix. 349. n. a. Ucetienfis Eccl. Przcepta obtinet à Ludovico R. Prov! & Imper. 678. 6lx. b. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 715. a. Epifcopi , Amelius, S. Firminus. Udo C. copias Everhardi & Gifleberti fundit. 36. b. Uduagro, infula in Com. Petralar. confertur Monafterio Rod. à Ludov. Tranfin. 611. c. S. Vedafti Abbatia datur Fulconi Arch. Rem. à Carolo S. 4J>« ». à Fulcone commutatur pro Abbatia S. Me- dardi cum Altmaro C. 61. d. S. Vedafti caftrum ob nimiam Paga- norum infeftationem ac deprsedatio- ncm, Imperatore permittente , à Mo- nachis tutamînis ergà conftrufhim. 453. b. à Carolo Simpl. obfidetur: ei redditur à Balduino Calvo. 74, b. S. Vedafti corpus Bellovacum alpor- tatur. 8). b. metu Norman, 112. i. Atrebatem reportatur. m. e* S. Vedafti Monafterium, quod voca- tur Nobiliacus , à Norm. damna ■ paflum. 45 t. e. ipfius res à fede Romana & Gallicanis Epifcopis fir- matx Caroli Imper, opéra 45}. a* c Prxceptum obtinet ab Odone R. 451. ibi S. Vedaftus corpore quief- cit. 452. b. Abbates, Adalongus, Hildebrandus , Rodulfus. Veiracus, terra in p. Cadurc. ab Ademaro C. collata Cccnobio Tu- tel. 580. d. Vellofum caftell. & villa in p. Em- purit. Ecclefix Gerundenfi confir- mantur, à Carolo Cr. 356. e. à ■ Carolo S. 476. a. Vellofum caftel- lare Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. b. Velme, curris in p. Hafpungowe, donum Conradi C. confirmatur Mo- nafterio Gorz. ab Othone II. 395. d. Venanciacus villa cum Eccl. S. Ma- ria» , datur Monafterio S. Hilarii in p. Carcaff. à Rodgario C. 736. a. S. Venanrii Abbatiola ante portafn caftelli, Fratribus S. Martini Tur. cum immunitate confirmatur à Ré- duira R. Fr. 574. d. Venator, minifter Palatii; ejus offi— cium. 266. e. Venciacum villa redditur Ecclefix S. Martini Tur ab Hugone M. 51. d. Vendilus villa Monachis S. Germant Digitized by Google %"J2 I Autifl". confirmatur, â Carolo Cr. Imp. jîj. a. à Carlomanno R. d. Vendoara, villa à Bofone invafa , ab eo datur Aremberto Vaflallo fiio. 186. d. -e. 187- b. Vendofa villa Monachis S. Germani Autifl". confirmatur, à Carolo Cr. 353. b. à Carlomanno R. 436. a. S. Venerandi corpus quo pado repo- fitum eft in Mon. Fontanell. 4. d. In Venitta Ecclefia Fratribus Monaf- terii Compend. conceditur à Carolo Simpl. 533. a. De Ventagione caftellum legatur à Raimundo 1 Com. Ruten. 728. d. De Ventenago alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. yi6. a. Venteniacus, villa in Com. Carcafl". confirmatur Monafterio Montis-olivi à Rodulfo R. Fr. $76. b. Ventinacus villa confirmatur Ecclefia: Gerund. à Carolo S. ff6\ e. In Ventojola Eccleiîa confirmatur Mo- nafterio Cuxanenfi à Lothario R. «ii. d. Venzenziar, villa in p. Camerac. datur Clericis Ecclefia: Camerac. à Carolo Simpl. J14. a. S. Verani, fratris 3. Gibriani> corpus in villa Matuga requiefcit. 62. c. Vercellsr : ibi Fepelitur Carolus C* 41. b. Epifcopus, Liutwardus. Vergiacenie Mon. in territorio Au- guftod. conftruitur à Manafle. iji. a. Verilico, curtis in Com. Genev. con- ceditur Monafterio Trenorc. à Bo- fone R. Prov. 669. e. Yerleius villa confirmatur Monafterio S. Eligii Noviom. à Lothario R. 6%l. C. <Î4» C. Vermeria : ibi Placitum ab Odone R. habirum. 4s 9- d. Vernenfis Conventus. 30$. 310.311. 31a. Vernetum, villa in p. Ruflîl. datur Stephano cuidam fideli â Carolo S* 484. a. Vernou villa Fratribus Eccl. Parif. confirmatur à Lothario R. ^43. d. kVeronenfès argento corrupti, Beren- garium in urbem introducunt. 63. yerruca , villa in p. Piâav. pert. ad Mon. S. Martini Tur. fub defen- fione fiifcipitur à Rodulfo R. Fr. J7f . a. De Vertucio alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 71}. e. iVertuna, Cella S. Pauli, Monafterio Grandivall. confirmatur à Carolo Cr. Imper. 3 34. d. Verzemonus, villa Comitatûs Forojul. in Provincia , confirmatur à Rodulfo R. Fr. Monafterio S. Martini JE» ï<4. a. Velbntion. Ecclefia: res ab Hugone invaduntur. 190. e. Archiep. Gir- fredus. iVeftitura lêcundum legalem morem. 641. a. Veteres-manfîones villa confirmatur Ecclefiae Turon. à Carolo Cr. ?jî« b. Veruerus alod. datur à Lothario R. Monafterio S. Trinitatis Pict. 616. d. Vetus-manfiones villa, Ecclefia: Au- relian. confirmatur a Ludovico R. Fr. 660. e. Vetus-molinum Canonicis S. Marcelli Cabilon. confirmatur à Carolo Cr. Î37« c yetus-Monafterium, Cella olim fuc- NDEX RERUM. cenfa & penitus déferra, y 17* d. reftaurata ab Uncrino Mon. S. Mi- chaëlis ad Molam. 371. b. fi7-d. ibi geminatum die noâuque offi- cium celebrandum , Canonici fcilicet ordinis & Monaftici. $17. e. Ugbertus, Epifc. Nemauf. intereft Synodo Juncar. 311. c. Ugo Cornes firmat fententiam latam in Girbertum Nemauf. Ep. 170- a. V. Hugo. Ugobertus , Abbas Montis-olivi, im- luunitatem obtinet ab Odone R. 44J. c. Vicefredus, Epifc. Ucetienfis, occur- rit Monachis Saxiac. 112. a. Vicherius villa Canonicis Tull. con- firmatur à Ludovico Germ. R. 372. e. Vicus ad Axonam , mumtio contra Danorum infolentiam à Carolo Im- per, (àfta, & ab Odone R. reparata. 460. e. caftrum S. Medardi muni- tur juflu Odonis R. Fr. %6. b. Vicus in Com. Pippin. cum Capella , confirmatur Monafterio Grandivall. à Carolo Cr. 334. d. De S. Vidore alod. cum Eccl. lega- tur à Raimundo I Com. Ruten. 7i*. e. Viâoriacum , caftrum Bofonis, capitur ab Heriberto Comité : redditur Bo- foni. 65. b. S. Viâoricus M. Tarvanenfi populo Evangelium pracdicavit. 110. a. ejus corpus in Ecclefia S. Quinrini col- locatur. 110. c. S. Victoris Capella in Ablgogia, Mo- nachis Cluniac. confirmatur à Ro- dulfo R. Fr. $77. a. S. Victoris M. corpus in urbe Maflîlia requiefcit. 68t. e. S. Victori» Monaflerium Maflil. Prae- cepta obtinet, à Carlomanno R. 431. a. à Ludovico R. Prov. & Imper. 682. d. Abbas, Magnus. S. Vidons offa reponuntur in Eccleiîa Moforaenfi ab Herivco Archiep. Rem. 62. d. De Vidaliaco alod. legatur à Raimun- do I Com. Ruten. 724. c. Vidiliaca villa Canonicis Eccl. Tull. confirmatur à Carolo S. 553. d. Vidiliacus al. Vitiliagus , villula Mo- nafterio S. Apri reltituitur à Carolo Cr. Imp. 341. a. confirmatur ab Othone I. 380. e. 391. a. De Vidnago alod. legatur à Raimundo I Com. Ruten. 724. d. Vienna: ibi habentur Synodi. 316. c. 310. d. Vienna redditur Rodulfo R. ji. e. Vienna villa confirmatur Ecclefia: Aurelian. à Ludovico R. Fr. 661. a. Vienna , villa in p. Vermand. ab Al- quero collata Ecclefia: Noviom. fub tuitione fiifcipitur à Carolo S. 402. e. Viennenfis Ecclefia Praeceprum obti- net à Bofone R. Prov. 671. b. iplî lubjiciturMonafterium S. Pétri extra muros. 690. a. Archiep. Alexander, Barnoinus, Ottrannus, Sobbo. Vieracus villa Fratribus S. Hilarii Pict. confirmatur à Ludov. Tranlm. 19V- c. Vilcovindi Ducis interventus pro li- bertate TuLli civ. 3*7. e. Vilio, villare Ecclefia; Gerund. fùb tuitione fulcipitur à Carlomanno R. 424. c. Villa- longa, villa in Com. Red. cum tcd. S. Felicis , conceditur Eccle- fia: Narbon. à Carlomanno R. 421. e. à Carolo Simpl. 480. d. De Villa - magna Eccl. Grunenfi Mon. fubjecta, régis; tuitionis pr*. fidio donatur à Ludov. Tranûnt, 609. c. De Villa - nova alod. legatur à Rai- mundo I Com. Ruten. 715. c Vill a-nova villa CrafTenfi Mon. con» firmatur à Carolo S. 506. d. Villa-nova , villa in Com. Carca£ Monachis Montis-olivi confirmât à Rodulfo R. Fr. $76. c. Villa -rabiefca feu Villa-rabiot, vil. in Com. Gerund. Ecclefia: Gtnmd. conceditur, à Carolo Cr. 3/7. b,à Carolo S. 47*. b. Villa- ficca, villa in Com. Carca£ Monafterio Montis-olivi confinnatut à Rodulfo R. Fr. 576. b. Villa-torta , villa in Com. iïemauC conceditur Ecclefia: Narbon. à Ca- rolo S. 480. e. Villare : ibi Saxones cxduntur à Se- nonenfibus. 17. e. Villare villa confirmatur Monafterio Floriac. à Carolo S. 488. c Villare, villa in Com. Judicii, Mo- nialibus S. Pétri Mett. confmnarar ab Othone I Germ. R. j86. c Villare villa confirmatur Ecdefi* Lugdun. à Carolo Cr. J40. a. Villare, villa in p. Waverenfi, Mo- nialibus S. Pétri Mett. confirmamr ab Othone I. }S6. c. Villareridus , villa in Com. Oxim. confirmatur Monafterio Une à Ca- rolo Simpl. 489. c. Villaris antiquus, villa in p. Empn- rit. pert ad Eccl. Gerund. fub tui- tione fiifcipitur à Carlomanno Ri 4M. b. Villaris villa Monachis S. Gemini Auàff. conErmatur, i Carolo Cr» 3fj. c à Carlomanno \L ■u yiUarium , \n p. Tuton. con- firmatur Ecclefiz Turon, à Carolo Cr. 355. c Villa rum homines fervitio vel obfe- quio adftriâi erga dominos. 471. a. 476. c Villenar al. Villeriz vilL Monafterio S. Apri , reltituitur à Carolo Cr. 341. a. confirmatur, à Ludovico Germ. R. 372. a. ab Othone I. 380. e. Villentrz , villa datur Fulcorà Mo ab uxore. 47. d. Villiriacus , curtis in p. Sagint. refti- turtur Ecclefia; Tull. ab AmuUo Germ. R. 36J. d. Villofi, villa nova in p. Empurit. pert. ad Eccl. Gerund. fub tuitione fiifcipitur à Carlomanno R. 4 1 4« d. Vimiacus feu Vimniacus pagus: fti ca>duntur Normanni à Ludovico Fr. R. f8. a. 70. c S. Vincentii Abbada Laudun. C6»- tam obtinet à Roricone Ep.p«> reftitutione Monachorum. 7J«- injràt S. Vincentii Abbatia in Magniaco,coB- •firmatur I cclefi* Nivern. à Carolo Cr. 358. d. , S. Vincentii Cella Aurelianenfi Eccl. confirmatur à Ludovico R- Fr.Mfc S. Vincentii Cella, dependensaCnnn. Mon. regiae tuitionis prarlîdio dona- tur à Ludovico Tranlm. 609 c S. Vincentii CeUa in Sanfla : pace, dependens à Balneol. Mon. irnmu- nitate donatur à Carolo S. 517- «; S. Vincentii Ecclefia in Albiok.lu- yipullenli Mon. conceditur à Lmov. Tnnûtt Digitized by Google INDEX RERUM. Tranfm. 589. e. eid. confirmatur à Lothario R. 650. d S. Vincentii Eccl. dépendons à Mon. S. Aniani , fub tuitione fufcipitur à Carolo Simpl. 482. a. S. Vincentii Fabricati Eccl. ditatur à Raimundo I Com. Ruten. jz6. d. S. Vincentii Ecclefia Laudun. fécunda fedes, fèpultura Epifcoporum , Ca- nonicorum ac nobilium virorum to- tiusurbis. j68. b. 6 j?. b. 730. c. ibi duodecitnCanonici delegatt. 568. c in priftinum ftatum reftituenda Prav- ceptum obtinet à Rodulfo R. Fr. 5<8. a. c. ibi Synodus habetur. 327. c. in immunitate confirmatur à Lo- thario R. 6}j. d. Prefbyter adtitula- tus , Ermenoldns. S. Vincentii Eccl. Mett. conftruitur ab Epifc. Theoderico. f4« b. ipfiuj fundamenta jaciuntur. 96. a. eo transfertur corpus S. Luciz. 96. b. S. Vincentii Eccl. confirmatur Mo- nafterio Rod. à Lothario R. 648. e. S> Vincentii locus in Ceria villa in p. Red. pert. ad Mon. Montis-olivi , fub defenfïonc fufcipitur ab Odone R. 443 • d. S. Vincentii Monafterium Caftric. di- tatur à Raimundo I Com. Ruten. 71 f. e. Abbas, Ermengaudus. Melcalanus. V. fuprà. S. VincenrJus corpore requiefeit in Magniaco vico. 411. a. Vindamenia villa , Palatium diâa , in Talle Dordaria, confirmatur Mo- nafterio S. Cucuph. à Lothario R. <Î7. a. Vmdera villa Monialibut S. Pétri Mett. confirmatur ab Othone I Germ. R. 386. d. Vinez gelu decoquuntur. 3. b. e. De Vineolis parrochia, donum Geor- gii Ep. conceditur Monafterio Ri- vipul. à Ludov. Tranfm. f 8j. d. e. Vinoilenfis Eccl. confirmatur Monaf- terio Floriac. à Carolo S. 488. c Virdunenfis Ecclefiz Fratres vitam Monaûicam amplexi, Deo militant inCœnobioS. Vitoni. 383. d. Epif- copi , Berengarus , Dado , Firminus , Madalveus, Poffeffor, Pulchronius, Vitonus. Virdunenfis pagus à Normannis vafta- tur. 43. a. 48. a. yirdunum: ibi Synodus habetur. 31*. C à Lothario R. capitur. {4. d. 82. a. redditur Othom III Imp. 54. d. 82. b. à Gerberto conviciis prof- cihditur. 283. b. Viriacus villa Fratribus Eccl. PariC confirmatur â Loth. R. 643. d. Viridaria caftrum Monafterio Rod. confirmatur à Loth. R. 648. e. yiriniacus villa Canonicis S. Marcelli Cabil. confirmatur a Carolo Cr. 337. c. yiriniacus villa confirmatur Ecclefia: Nivern. à Carolo Cr. 3 çs>- a. Virlîo : eo transfertur Abbatia Dove- renlîs. 86. d. Vîrziacus : ibi S. Bazolus corpore requiefeit in Monafterio fui nominis. €19. c. Vïskeriacus villa Tullenfi Eccl. refti- tuitur à Carolo Cr. Imp. 338. d. 343. b. confirmatur, ab Arnulfo x Germ. R. 169. a. à Carolo S. 553. C d. yiiùriacus , villa cum portu, Monaf- Tome IX, terio Infùlz-barbarz conceditur à Conrado R. Burg. 702. e. Vitalis, Prarpofitus Monafterii S. Dio- nyfii , reftitutionem quorurad. obti- net ab iEdgardo R. Angl. 397. b. Vitiliagus vil. V. Vidiliacus. Vitio villa confirmatur Ecclefia Tu- ron. a Carolo Cr. 355. b. S. Vitoni Virdun. Ecclefia à Mona- cbis adminiftratur loco Clericorum. 67. a. S. Vitoni Virdun. Monafterium à Be- rengaro Ep. Virdun. dit tum. 383. c. ibi plurima Sanâorum corpora requiefcunt : ibi Fr très Eccl. Vird. Regulam S. Benedidi amplexi , Deo militant. 383. d. ibi, pullu Clericis, collocantur Monachi. 93. c. fubji- citur Epifcopo Virdun. 384. b. ob- tinet , Prxceptum ab Othone I Germ. R. 383. c. Privilegium à Johanne XJI P. 238. d. Abbas, Humbertus. S. Vitonus , Epin Virdun. corpore re- quiefeit, in Ecclefia Vird. S. Mari*. 238. e. in Monafterio fui nominis. " 383. c. Vitrariz, villa in p. Auguftod. con- firmatur Monaftr rio . Martini JEd. à Rodulfo R. Fr. 564. a. S. Viventii offa in Verg acenfê Mon. deportantur. 131. b. S. Vivendi re- liquiat in Amaufenfi Mon. collo- cantur. 130. n. De Viverio fedes ditata à Raimundo I Com. Ruten. 72J. a. Viviacus , villa fuper Axonam fl. con- ceditur Monafterio S. Medardi Suefl". 460. d. Vivianus , Abbas S. Martini Tur. Prz- ceptis donatus. 542. d. Vivarium Peregrinorum. V. Morba- cenfê Mon. Vivianum villa Monafterio S. Hilarii Pift. confirmatur ab Odone R. 4jo. d. Vizeliacenfe Mon. à Joh. V II P. dedicatur. 82. e. Privilegium feu Privilegii corfirmationem obtinet, à Joh. Vlll P. 176. d. à Stephano VI P. io%. c. à Joh. XI P. 218. c à Marino II P. 225. b. à Bene- dido VI P. 241. b. 4 BenediÛo VII P. 245. a. Vizzliftat, villa in Brifîg. Monafterio S. Gregorii in Alfatia confirmatur à Zuendebaldo Lothar. R. 376. d. Ulcafiacus, villa in p. Matifcon. cum Eccl. S. Pétri confertur Monafterio Trenorc. à Ludovico B. 412. d. ab eod. immunitate donatur. 413. d. Ulciacus villa Fratribus S. Martini Turon. confirmatur à Carolo S. 54?. c. Uliaftretum, villa cum villaritus in Com. Empi.rit. Stephano cuidam fideli datur à Carolo S. 484. b. Ulliwinc Capella Monafterio Grandi- vall. confirmatur â Carolo Cr. Imper. 334* d. Ulmetus villa Aurelianenfi Eccl. con- firmatur, a Carlomanno K. 431. c à Ludov xo R. Fr. 660. e. Ulmis , villa in Com. Carcaff. Mona- chis Montis-olivi cum Eccl. S. Cxcilix confirmatur à Rodulfo R. Fr. j7<:. c. Ulmis villa confirmatur à Ludovico Tranfm. Monafterio S. Juliani Tu- ron. jj>8. d. Ultanus Scotus, Monachus & Abbas, inftitutor Monafterii in EccL S. Quimini de Monte. 7) ?• h. * 7 * Uluigen , villa in Com. Burgenfi , Monafterio Grandivall. confertur à Conrado R. Burg. 698. e. Uncrinus, Monachus S. Michaelis ad Molâm, Veteris - Monafter.i Cellx reftaurator manu jm operatione , Fraxinum villam obtinet, à Ludovico Germ. R. 371. b. c. à Carolo S. J17. d. permutator cum Dadone Ep. Vird. J42. n. Uncuvanuf , Epifc. Paderborn. intereft Synodo Confluentinat. 324. b. Undanis villa datur Monafterio S. AI- bini ab Adela Con itiff.i. 97 d. Undo , noLilis vir , intereft reftitutioni Monafterio Floriac. faftx à Theo- derico & Urfone. 7 6. a. Unizo , Vaffallus Régis Rodulfi, apud iptùm deprecator Alderico fideli. j6j. c. Unionis villa, pert. ad Mon. Montis- olivi , fub defenfione fufcipitur ab Odone R. 443. c. Vobridius , villa in p. Cenomannico, Fratribus S. Martini Tur. cum im- munitate confirmatur, à Carolo S. 497' b. yu c. J43. b. à Rodulfo R Fr. 574. e. Vobridius , villa in p. Turon. Fratri- bui S. Martini Ti r. cum immuni- tate confirmatur à Carolo S. 511. C. Î4). b. Vobridius, villa altéra in p. Turon. Fratricus S. Martini Tur. confir- matur à Carolo S. 543» h. villa eorurnd. fuper Ligerim, fufcipitur in tuitione à Rodulfo R. $74* e« V. Vaubridius. Vodanus ,' villa in p. Turon, confir- matur Ecclefia? Turon. à Carolo Cr. Imper. 355. c. Vodillo villa juxta legem Romanam Dolenfi Mon. confirmatur à Ludov. Tranfm. $96. e. Volmarus Scabinus, iudex in Cauiâ Abbatia: S. Servatii Trajeâ. 54*. b. S. Volufiani EccL ditata à Raimundo I Com. Ruten. 726. b. Vomarus, Abbas Gandav. moritur* *7J. «. .... Volalia villa FraHbus S. Hilarii Pift. confirmatur, ab Odone R. 4(0. d. à Ludovico Trjnfin. %9%. c. Votinus feu Votnus, villa in Com; Turon. per negligentiam poftidentis in fifeum verfà , Ebolo fideli & infantibus ejus conceditur ab Odone R. 462. b. Urbanz villz juxta civitatem Lugdun. immuni tas confirmatur Ecclefi* Lugd. à Carolo Cr. 339. e. à Lu- dovico R. Prov. 674. e. V, Or- bana v. Urbionenfe Mon. rébus aufhim à Trafoario quodam & forore ejus Sifenanda. 495. n. ^.Craffenfê Mon. S. Urentii Aufc. Ecclefia ditatur à Raimundo I Com. Ruten. 7x6. b. Urgellenfis EccL fuoram Priyilegio- rum confirmationem obtinet ab Agapito II P. ijo. d. Epilc. Gui- fardus. Urfîacus villa confirmatur Ecclefi* Nivern. à Carolo Cr. 358. e. Urfio Grzcus fub.cribit Teftamento VTillelmi D. Aquit. 711. d. Urfb filius Theoderici & gêner Theo- derici C. refUtuit folemni ritu villam Floriacenfi Mon. 705. b. Urfo quidam beneficus in Mon. Buxer. 388. b. Urfus , Epifc. Siftaricenfîs , confirma- tionem poffeffionum Ecclefiz fuz Mm mm m m Digitized by Google 874 1 obdnet à ConradoR. Burg. 701. b. Urfus, Vicecomes Nemauf. Monachos Saxiac. Nemaufum ducit. 1 1 1. a. Urum villa Monachis S. Germani AutifT. confirmatur à Carolo Cr. jïj. c. V. Hurum. Ufennarus villa Monafterio Floriac. confirmatur à Carolo S. 488. c. Ufmidus villa Monafterio Floriac. con- firmatur à Carolo S. 488. c. Ufus. 123. a. 31*. b. 360. e. 404.3. 441. a. $69» b. 66$. a. 690. b. 7of. d. 707. a. e. 719- b. c 7)6. c. d. Uticenfe Mon. in Com. Oxim. P«- ceptum obtinet à Carolo S. 489» diripitur. if. a. b. ibi S. Ebrulfus corpore requiefcit. 4851. b. Abbas , Rodbertus. Uticenfes Monachi Herluinum & Ra- dulfum honorificè fufcipiunt. 13. d. cum reliquiis patroni fui Ebrulfi peregrinantur. if. c. 16. a. Wadamirus , Epifc. Aufon. accipit Epiftolam i Leone VII P. de Mo- nafterio Rivipul. 222. c. Wafout filva Canonicis Eccl. Noviom. confirmatur à Carolo S. 49!. d. Walafredus, Epifc. Ucctic. intereft Synodo Trec. 168. a. firmat fenten- tiam latam in Girbertum Nemauf. Ep. 169, e. fubfcribit Synodo Man- tal. aoj. c. Walanbranga , villa in p. Moflic. con- firmatur Monafterio S. Dionyfiii ab Othone II Imp. 594. d. S. Walarici Monafteriumà Norman- nis vaftatur. 42. b. 70. e. lub manu Hungeri Comitis : ex rébus S. Wa- larici facta quzdam precaria confir- matur à Carolo S. tji. n. d. eo tefertur corpus S. Walarici. i47« 148. ibi collocantur Monachi ab Hugone Cap. 148. e. ei poffciïio- num & immunitatfc confirmanonetn concedit Benediâus VII P. 14*» n « 148. d. Abbas, Reftoldus. S. Walaricus noae apparet Hugoni Capeto , eumque monet ut ipfius corpus in loco honeftiori reponat. 4j. c. Hugonem Cap. monet ut ipfius corpus & corpusS. Richarii reducat ad proprias fedes ; ei promittit regnum Franc. & foboli ejus. 147. d. e. Walbertus, Epifc. Noviom. contra Rothardum invaforem fàvet apud Ludovicum Tranfin. Fratribus Cœ- nobii Compend. 585. d. quando mortuus. 597- n « b. Walbertus, tpifc. Portuenfis, fert fententiam contra Girbertum Ne- mauf. Ep. invaforem Monafterii S. £gidii. 166. a. S. Walburgis ex partibus Germani* Attiniacum allata à Carolo S. pro regni tutamento. $29. b. S. Wal- burgis reliqniarum non nihil 1 Atti- niacum cura Caroli S. delatum. 537. e. S. Walburgis Capella (êu Ecclefia apud Attiniacum palatium , Prxceptis da- ns , erigitur & dotatur à Carolo S. 519. a. n. c. 5)7. e. ab eodem lubjicitur Compendienfi Cœnobio. 538. a. Conftantix in dotem data: Moliûnenfi Cœnobio Cella fubjecta. 537. n. b. S. Walburgis Capella in Templo Compend. ab Hadegero Sacerd. permiffu Caroli S. fundata , quô re- liquias S. Virginis ibi conderet Rex, & dotata. f f 2. n. c Walcaudus beneficio Abbatia; S. Ger- mant Autiff. txuitus. 490. b. NDEX rerum. Walcherus Cornes intereft Placito Hariftall. 516. d. Walciodorenfis Abbatia non ab Heri- berto, fed ab Eilberto C. fundata. 66. a. n. 392. b.Walciodor. Ecclefia; fundamenta jaciuntur ab Eilberto C. 92. b. Walciodor. Mon. ab Othone I Imper fubjicitur Ecclefia: Mett. 391, b. cum Hafteria conjunftum & ab uno eodemque Abbate regen- dum. 39»* c. Waldalenus , Amalgarii D. filius, fit Abbas Befuenfis. 19. b. Waldericus, Epifc. Urgell. intereft Synodo Trec. 168. a. Walo, Epifc. ^duenfis, intereft Sy- nodo Cabilon. 317. b. caftri cujuf- dam reftitutionem & confirma tionem obtinet à Carolo S. 486. a. ejus Tef- tamentum. 716. Walo, Epifc. Mett. fiiccedit Adven- tio. 113. a. à Joh. VIII P. accipit Paliium. 57. b. 1 1 3. a. b. ob Paliium. difl'entio inter Walonem & Bertul- fum Archiep. Trevir. 1 13. n. Walo à Nonnannis occiditur. 46. c. 70. e. M), b. in prxlio. j8. d. Walo ab Adalberone Arch, Rem. ju- betur venire ad Conventum haben- dum apud Gualdonis curtem fub pœna excommunicationis. 291» b. Walo fubfcribit Teftamento Willelmi D. Aquit. 711. e. Walo, ftrenuus vir, Amelio Uce- tieniî Ep. deprecator apud Ludovi- cum R. Prov. & Imp. 6*2. b. Waltelmus, Epifc. Carnot. tunicam B. Maria: ferens fugat Rollonem Carnotum cblîbentem. 87. d. V. Gualtelmus & Wantelmus. Walterius, Archiep. Senon. fuccedit Evrardo. 33. b. ijf. e. ordinatur Arch. Senon. 40. c. Odonem un- git in Regem Fr. ^^. c 33. c. 40. c. 41. e. %9. d. 314. b. fert fen- tentiam contra Agnium Monachum in Placito Vermeriz habito ab Odo- ne R. 459. d. capitur i Richardo D. Burg. & in cuftodia ponitur. 3 5 . d. captivus abducitur à Richar- do, Manafle & Rampone. 61. b. Robertum in Regem Fr. çon(ècrat. 34. a. 40. d. 43. d. 77. a. Rodul- ium ungit in Regem Fr. 54. a. 40. e. 64. b. 135. n. moritur. 34. a. 40 e. jo. c. 64. b. & in Ecclefia S. Pétri f pelitur. 54. a. Walterius II fit Archiep. Senon. yo. c. fuccedit patruo fuo Walterio Arch. Senon. 34. a. moritur. 34. b. Walterius, Epifc. Aurelian. intereft Synodo Trec. 167. e. firmat len- tentiam latam in Girbertum Nemauf. Ep. 169. e. ab Hugone Abb. mit- titur ad Ludovicum Germ. Regem. 41. d. à Carlomanno R. obtinet, villarum reftitutionem. 419. c. damnorum à Norm. illatorum Ec- clefia fuz reparationem & alia. 431. b. Monafterio S. Martini Tur. dua- rum villarum confirmationem obti- net. 313. e. Walterus beneficus in Monafterium Buxcr. 588. c. Walterus C. judex in caulà Abbatia S. Servatii Traject. f 41. b. Walterus C. alter, judex in caufà Abbatia; S. Servatii Trajeâ. 542. b. Walterus , Cornes Dorcaff. beneficus in Mon. S. Pétri Carnot. 628. n. c. Walterus, Vaflallus Rodulfi Abb. Vc- daftini, permutator. 453. a Waltherius întereû Placito HariM- lienfi. 526. d. Waltkerus C. fubfcribit Paâo Bon- nenfi. 324. a. Wandalors caftellum à Raimundo I Com. Ruten. conceditur S. P«ro Mufliacen. poft diTcefium filionun. 727. b. Wandele- villa in Com. Scarpon.Mo- nialibus S. Pétri Mett. confirmatut ab Othone I. 386. c S. Wandregifili corpus Carnotum de- fertur. 108. c inde Bononiam & Bononia Gandavum. 108. d. n, 174, illud Girardus Abb. Bland. Fonta- nellenfi Mon. vult reftituere. 4. a, Wanilo Prxpofirus , beneficus in Mon. Compend. 553. e. Wantelmus , Epi'.c. Carnot. camifiam B. Maria» prx manibus tentas, Normannos fugat. 48. d. V. Wal- telmus. Warheri curris villa Monachis S. Mi- chaelis in p. Virdun. conceditur à Carolo S. 525. e. Wariniacus villa confirmatur Ecclefia: Nivem. à Carolo Cr. 3/9. a. Warinus. V. Garinus. Warinus , Archiep. Colon. Otho- nem III tradit Henrico D. Baj. 276. n. Warinus Clericus Epiftolam Ludovici R. defert ad Hincmarum Archiep. Rem. 2éo. e. Warinus beneficus in Monafterium Trenorc. n. b. Warinus fidelis, filius Albuini, fio-r netto deprecator apud Ludovicum R. Prov. & Imperat. 688. a. Warnerius, Epifc Lingon. corpus S. Prudentii fiefuam referri curât. if6. n. beneficus in Mon. S. Benigni Divion. 570. ». b. V. Guameniz Warnerius, nepos hugows, confix- madonem precari* ^oSettioms oV titiw. i^oiwîAo R. Burg. é93> b. Warnerius , Vicecomes Senon. itfter- ficitur à Normannis. 34. a. V. Gar- nerius. Warniacus villa confirmamr Monaf- terio Elnon. à Carolo S. 474* b. Warnulfus Praeful à Carolo Cr. Imp; Prarceptum obtinet in grauam Ca- nonicorum S. MarceUi Cabilon, 337. b. Walcones villa confirmatur (jerun- denfi Eccl. à Carolo S. 55*. e. Wafconis vallis , villa in Belfa, Mo- nachis S. Dionyfii confirmatur à Roberto R. Fr. 559. d. Wafla foreftumTheodericoCdonatar à Lothario R. éji. a. Wafemi* villa confirmatur Monafleri» S. Eligii Noviom. à Lothario R. «Î4. b. Wafnau villam repérant Gornenles à B./bne qui illam in?afera^ nu d. Waftinenfis Comitatus datur Ingelge- rio ab Adela Com. 18. a. Welfo, filius Conradi C. frater Hu- gonis Abb. ipfe Abbas Centul. Civini curds villa; Fratrum S. Ri- charii immunitatem obtinet à con- fanguineo Ludovico B. 4'4- * b. Abbas S. Columbas montor. 40. b. Werpitura. V. Guerpitio. . S. Wibertus, fundator Monifcm Gemblac. moritur apud Goraam- ejus corpus Gemblacum refenur. wfcfredus^ Arch. Colon. intereftSyno- Ingelh. 3»«. e. moritur. 38. e. Digitized by INDEX RERUM. Wichbertus C. juffu Lotbarii R. Lo- tharing. trucidatur. 56. e. Wicheramnus , Abbas Trcnorc. poP- lêffionum & Privilegiorum Monaf- terii fui confirmationem obdnet à Carolo S. 523. e. Wichingus intereft Placito Hariftal- lieniî. ji6. d. Wicmannqs C. munificus in Rlandin. Mon. ubi uxor ejus, filia fcilicet Arnulfi March. fepulta. 618. c. Wido Abbas, fucceflbr delîgnatur à fiernone confànguineo Abb. in Gigniacenfi , Balmenfi & iEthicenfî Monafteriis. 718. d. quafdam res aufert à Cluniaco. 217. b. Wido , Abbas Gandav. fuccedit Vo- maro. 275. n. Epiftolam accipit ab Adaiberone Arch. 275. c. Wido, Abbas Sith. inftituitur à B. Gerardo. 7$. b. Abbatia privatur. 79- «. Wido fît Abbas Vizeliac. 91. c. fui Mon. Privilegii confirmationem ob- tinet à Marino II P. 225. b. Wido , Archiep. Lugdun. Epiftolas accipit , à Joh. X P. de Monafterio Cluniac. 117. b. à Leone VII P. de Mon. Floriac. tu. e. ab eodem de Mon. Rivipul. 222. c. intereft judicio à Conrado R. Burg. lato in gratiam Cluniacenlîum. (97. a. Wido feu Wito, Archiep. Rotomag. contra Agnium Monachum fert fen- lentiam in Placito Vermerir habito ab Odone R. 4*9. d. intereft Sy- node» Rem. fubfcripfît Epiftolz Er- leboldi Confiant, ad Carolum S. 501. n. b. Wido C. intereft Placito apud Varen- nas. 664. a. Wido C. firmat Przceptum Lotharii R. pro Monafterio S. Theoderici. i. a. eidem Mo- nafterio deprecator apud Lotharium R. 616. b. c. 87 * nyfïi. 100. b. Cluniacenfe Mon. confirait. 8. c. 21. b. 87. c. 144. b. 590. d. in fundo proprio. 8. c. hac de re Charta feu Teftamentum. ejus refertur. 709. e. Cluniacum concedit Hernoni Abb. 4). e. Clu- niaco prarficit Bernonem Abb. xi. b. apud Carolum S. deprecator Ec- clefîa; S. Quintini Narbon. 521. d. ejufd. Charta pro conditione Cel- fînianenfis Mon. 712. moritur. 8. c. 88. d. cur Pius dictas. 12. d. hujut cognominis. falfà caufa. 22. n. Willelmus , Aquitan. Dux , nepos Wil- lelmi Pii, fubfcribit hujus Tefta- mento. 711. d. apud Celfinianigas degens & venatoriz arti infiflens, Cnartam concedit Brivatenfi Ecd. J4f« n. Bituricenfes urbem & pa- gum accipit à Rodurfo Fr. R. jr.b. Willelmus, Caput ftupa? dictas, uxo- rem ducit Adelam filiam Rollonic Norm. D. 21. n. obfidetur in urbe Pictav. ab Hugotie M. 41. a. fit Monachus S. Cypriani, moritur in Monafterio S. Maxenrii. 9. b. Willelmus, Fera Brachia dictas, fuc- cedit p-> tri fuo Willelmo : Emmam filiam Theobaldi C. Campan. acci- pit in uxorem. 9. b. Willelmus, Cornes Pidav. Bradant caftrum obfidet, pofTeffiones Mo- nafterii Salenfis vaftat, fugatur. 14I. c. d. Hugoni Régi fe fubdere renuit. i4J. e. Willelmus, Seâor ferri diûus, Cornes Engol. Reliquias reftituit CarrofT Monafterio. 21. d. Willelmus, Longa fpata didus, fuc- cedit patri Rolloni Norm. D. 36". 51. a. 6j. c cum Heriberto C. Artaldum expellit à fede Remenfi , & Hugonem Heriberti filium ordinari curât. 90. b. Ce lubdit Rodulto Fr. R. jim e. pug-nat contra Richulfum rebellem. 90. d. Rithulfum Ebroic. C. vincit. 10 c. ab Adelftano Angl. R. rogatur ut Ludovicum Tranfm. in regnum patris revocet. 52. a. ab Hu gone M. miffut in Angliam reducit Ludovicum Caroli S. filium. 17» a. obviam pergit Ludovico re- deunrJ, eique fe fubdit. j2. b. Lu- dovicum ex Anglia reducit, & folio reftituit. it. c. Monafterium Ge- metic. réparât. 12. a. Ecclefîas ac Monafteria réparât, fraude Herluini C. interfidtur. 3. b. occiditur. 12. a. ij. a. ab Arnulfo Fland. Com. 10. c. & à Balzone Arnulfi C. Ca- merario. J2. d. 78. c 91. d. Willelmus Garcianz, Cornes Fezefa- cenfis, alode donatur à Raimundo I Com. Ruten. 716. b. Willelmus, Dux Aquitan. confen tiens Willelmi-Sancii D. Vafconum Charta tradition! beneficii faâz Arberto pro reftauratione Monafterii Regulz Vicecom. Thoarcenfî. e. ad Garumnam. 73;. e. Willelmus , Epifc Lemovic. intereft Willelmus , Seôor ferri , filius Rai- Synodo Trec. 167. e. firmat fen- mundi Poncii, â quo alode! acqui- tentiam latam in Girbertum Ne- mauf. Ep. 169. e. Willelmus Pius , Aquitanix Dux , Cornes Arvern. & Marchio, filius fivit Raimundus I Com. Ruten. confànguineus. 724. d. Willelmus, nobilis vir, beneficus in Mon. Buxer 388. b. Bernardi Arvern, inviolatam patris Willelmus beneficus in Monafterium fui fidelitatem revocat in mémo- S. Maglorii. 645. a. riam ( aroli Cr. Imp. à quo Prz- Willigilus fuccedit Roberto Archiep. ceptum obtinet in gratiam _Ecdefiz Mogunt. 27 j. n. Epiftolas accipit, Nivern. 349. b. c. Ëblum Ramnulfi filium fufeipit nutriendum. 21. b. Chartam dat Ecclefiz Briv.it. 708. e. à Ludovico R. Prov. Ambertam à Gerberto. 275. d. ab Adaiberone Arch. Rem. 276. b. favet Othoni III. 276. n. apud quem intervenit pro Monafterio S. Remigii. ?sé. b. Abbatiam obtinet pro Bernardo & Wimara, Epifc. CarcafT. V, Gimera. Teutberto fidelibus. 68 1. a. fifeum Wimnacenfes lzri redpiunt corpus S. - Patriacum reftituit Monachis S. Dio- Walarid. 148. c* Digitized by Google *7<* Windigamus, locus in p. Tervan. ibi Normanni cardùhtur. 1 19- à. Windinghaènium : ibi Normanni à Si- thienlibus czduntur. 71. d. Winemarus , Satelles Balduini C. Ful- conem Arch. Rem. occitlit. 57. c. 39. c 45». b. 74. c. 86. b. excom- inunicatur. 74. c 318. d. ab Heri- veo. 57. c S. VTinnocî corpus è Sithienfi Mon. Bergas transfertur. 7%. a. Wifadus, Epifc. Urgell. Epiftolam ac- cipit à Leone VII P. de Mon. Ri- vipul. nx. c. Privilegiorum Eccle- fiae fua: confirmarionem obtinet ab Agapito II P. 130. c Witardus, Abbas Monafterii S. Juliani Ucetic. intereft Synodo Portuenfi. 318. a. Witardus à quo quardam acquifivit Willelmus D. Aquiu 71*. c. Witfridus, Monachus & Pracpof. Sith. fuccedit Stephano Marin. Ep. 77. c Athalam uxorem Arnulfi C. Fl. introducit in EccL S. Bcrtini. 78. d. conférait licet in virus ablationi corporum SS. Wandregifili, Anf- berti & Vulfranni. 154. b. Witizani villa. V. Micizani v. Witka , Abbas Craff. Ce lias & alias res datas Monafterio (ùo confirmari obtinet à Carolo S. jotf. a. Witlegjus intereft Placito Hariftal- liemi. 516. d. Witterui Scabinus , judex in cauft Abbaàae S. Servatii Trajed. 541. b. Wixilienfis Ecd. in Com. Sanâenfi, donum Odelrici Abb. Monialibus Boxer, confirma tur ab Othone I Imper. 388. b. Vulbertus fidelis : ipfi , uxori , filio vel hgeredi precaria quaedam ex ré- bus S. Walarici confirmatur à Ca- rolo Simpl. ji*. n. d. Vulfaldus, Abbas Calmeiiae. poffef- INDEX RERUM. ncm obtinet à Conrado R. Burg. 697' e. Vulfaldus fuccedit Archenbaldo Abb. Floriacenfi; fit Epifcopus Carnot. 140. a. Vulfardus , Abbas Flaviniac. fiiae Eccl. confecrationem fieri obtinet à Joh. VIII P. 163. n. Rainardo fideli deprecator apud Cariom. R. 41 f. b. Vulfradus , frater Sirici , medietatis alodii poffeflbr in Canaveriis. 388. c. S. Vulfranni corpus Bononia Ganda- vum transfertur. 108. n. 154. Vuigrinus, Cornes Petragor. obit. 84. b. Vulmarus intereft Placito Hariftal- lienfi. fié. d. Vultfardus Prefl>. nutritus Epifc. cujufd. Erifonfi , & ferviens Lcclelîat S. Quintini Narbon. quxdam obtinet à Carolo S. 5x1. e. Vulton in p. Bituric. prxdiolum S. Martini Tur. fub defenfîone fufci- pitur à Rodulfo R. Fr. f 77. a. Vulturiacus villa Monachis S. Ger- mani AuafT. confirmatur, à Carolo Cr. tf 3. c. à Carbm. R. 4)*. b. Vulverri villa Coenobio Cuxan. con- ceditur & confirmatur à Ludovico Tranfm. cS8. e. Wogaironum terra in p. Caturc ab Ademaro C. collata Tutelenfi Mo- nafterio. ;8o. d. WoldeJinguefilla przdium , VPalteri donum, Monialibus Buxer. confir- matur ab Othone I. 388. c. Womarus, alumnus S. Gerardi Bron. Abbai S. Bavonis Mon. conftitutus, iplîus loci inftaurationi fèdulo alla- borat. 61 $ . e. confirmatur à Loth. R. 616, b. immunitates pro Mon. fuo obtinet à Loth. R. 618. b. 650. b. Wœuaa-, ibi Convenais babemar ab Arnulfo R. 6%. b. c. ibi fit pat inter Principes Germam*. ijo. i>, Epifc. Hildeboldus. Vurfardus Salomonem Britao. R. oc. cidit. 1)6. n. Vurgradus fifcus in p. Aurelian. con- cedirur Ecclefiz Carnot. ab Hugont M. 713. c. * Uxellodunum podium & caflmm ia p. Caturc. adverfus Normannorum incurfiones olim conftruâum, tn- ditur Monafterio Tutel. à Rodulfo R. Fr. deftruendum. 580. c. e. ibi olim civitas Romanorum obfidioae nota. 580. d. Uzanno villare Monafterio S. Maniai de Monte - rotundo confirmatur ab Odone R. 466. a. De Uzecio fedes. V. Ucet. Eccl. ZAch arias, Epifc. & Bi'blioth. 1 Joh. \ III P. mittitur ad Ca- rolum Cr. Imp. ipj. d. Zuendebaldus , filius fpurius Anralfi Genn. R. à Zuendebaldo R. Mo- ravia; è facro fonte levaiur. 10. n. apud patrem intervenir pro Tnllen- fïs urbis libertate. 3*7. e. à pâtre Arnulfo in Italiam mitritur. 48. A, à pâtre prarficitur Lotharingi*. ft, c. a pâtre fit Rex Lotharingia;. 37. b. 48. d. à regni Loth. guberoa- tione depulfus à Proceribus. 574. b. occiditur. 10. a. 6\. a. 14*. b. i à Lotharienûbus perimirnr. 49. c. in belle 37. c. moritur. 8f. c e. 86. a. c. ejus Diplomata. n\.& feqq. Epocha regni , invocao'o feu Formula inirialis, Archicancel. & Notarii. «7f. b. c. Zuendebaldus. Rex Monrhr, Zvf/r- àebaldum ArnuM tiûum è (acro fonte lent. 10. n. K-nwMi îùium, Cfidiix. \o, a. montai, 10. n. Digitized by Google INDEX VOCUM BARBARARUM: ET EXO TIC ARUM. ' Plerœque voces in variis paginis reperiuntur ; fed unam tantùm vel altérant paginant annotare Jujfkiet. . âB JE. 66t. i. pojfejjionet ruflica. lunciare. 385. b. derelinquere. Abrenunciatio. 91. d. derelittto. Ablî. 339. c. 674. d. inculti, Abfx. Si 6. c. inculta. Abfida. 93. b. part «dit facra in qua ait are. Abundantia. 353. a. pojjèjjio quadam. Acceflibilis. 134. b. 305. e. ad qutm patet aditus. Acla. 501. e. n. modut agrL Aâionarii. 636. b. c. AÙoret qui- . but attio feu provincia demandata. Adfrontationes Sve fines. 150. e. Adjacenti*. 357, a. «x giur adjacent, . appendices. Adnihilata. 676. e. «f nihilum redaCla. Adnullare. if j. a. fpernere , pro ni- hile habere. Adquifîtum habet. 5^4. c. compara- vit, pojpdet. Adfignan. 3^9. a.fubfcrièi. Adftinens eft. 685. c. vicinum, con- tiguum, attenant. Adtradus. fp8. e. puod ut labortt lu- crum aut induftrta tnercet evenit. Advocatia. 367. d. tutela, protetlio , avouërie. Râitmxi feu Thefàurarius. 18. d. sEquivocus. 389. b. ejufdem nominis. /Eternaliter. 347. C. Jij. c. aternè. Affrontare. 6j6 d. Afrontare. 1x7. d. terminari , aboutir. Affrontationes. 588. b. 6j6. d. Aftontitise.178. e. 137. c. termmi, limites. Aforis. 136. a. de dehors. Agalma. 567. ç. imago figilli, Agonifta. xj. b. pugtl. Albani homines. 148. b. 644. a. in- cola qui rujlicè albani appellantur. Alodes, Alodium, Alodus. 354. d. 391. b. 410. a. f radium , Aleu. Ambafciare. 161. b. referre. ArnbaC- ci are. ^e.i.fuo intervenue obtine- re, impetrare. Àmbafciatum. 161. b. Amodo. 131. a. dehteept, Anchorata navis. 323. c. cujut an- chora fixa , ancrée. Andalancum. 581. c. donatio , tra- denda rei modut. Angaria. 115». a. 341. d. vexatio , anus. Angaria:. 367. e. impedimen- ta, farcma. Anguftiantes. 41. e. dolore affèlîi. Ammofitas. 108. a. fortitudo, gene- rofum animi propofitum. Annalia mercata. 347. b. qua habentur fingulit omit* Annihilare. \xi. c. facere. Anriualiter. 160. b. unoquoque atmo. Antifcopus 117. c. pfeudoeptjcopus, . Anxiari. 107. e. angi , anxiut ejfe. Anïuiga. 458. a. menfura, modut agrig Tome IX. evertere, trrttum Apocrifiarius > id eft Refponfalis Ec- cle/îafticorum negotiorum. 16 4. c . Appendari*. 71t. c. adificia ruflica. Appendiciar. 339. a. e. 700. b. ap- pendices , dépendances. \ Apprehenfîo. 409. a. modut habendi. Aprifio. 408. b. 517. e. fj4. c. ager in fortem datut , vel matât injedto. Apfe terra. 464. a. inculta. Apfî manfi. 464. a. inculti. Aquimolz. 178. e. 133. e. molendina aquatica , aquaria mola , moulins à eau. Aratoriae terra;. 631.8. arabilet. Arcarius. 188. b. Apofiolic* fedit mi- nifier. Archa. 611. b. Arcac, Archae. 3*7. a. b. fines , limitée , figna finalia. Archiantiftes. 118. c. Archiepifc. Archiclavus. 69%. a. S. Petrus. Archimandrita. 384. a. Epifcoput , Pratatut. Archiopilio. 3 16. b. Archiepifc. Arçhifterîus. t. a. Mmafiertum. Argument! machinatio. 410. a./raw, Mut. Argumentofus. 1 *o. d. inge- . niofus , f3lax , «Jlutut, Arpenta. 334. d. fi4«a. modi terra, arpens. Arula. 1 j. d. parva ara. Alpicere. 346. a. $9%. c fpe&are , per- . tinere. Aïïecurare. 78. c. fecurum facere. AC~ . fecuratio. 7j. a. fureté. Attinere. %vj. d. proxhnum ejfe, at- tenir. Attraâa. 510. a. Attraâum vel ao .' quifitum. 40p. a. Auftorifabilis. 3Ç6. b. authenticut. Audçritativè. 496. a. Audorizabi- liter. 70. d. cum autloritate. Audientia feu placitum. 548. d. Augmentare. 6t. c. 188. Calumniac fxculi. 707. adverfitates } itifortunia. Calumniam pati. J7p.a, Calumniari. 9. a. aCtitncm inten- dere. Calumniari vel caufàri. 734s C. affligere, htfefiart. Calumniato- . ris inquiétude 36$. b. Camba. y 14. a. $19. b. c. d. locut tn q~uo cervifia conficitur. ) Camberlanus feu paranymphus. x6. b, • prapofitut facri cubicuti. i Cambuta. 17. d. baculut incurvants , - virga pafloralit. Camina. 590. a. fortè camba vel cal- mina. ) Camifia. 48. d. veflitus lineus , htdu- fium, chemifè. . 1 Campaniae. 353. a. campefiret loci pla- . m*, campagnes. > Canda. 539. a. fpeciet telonei. Capdaqua:. 178. e. Capicerius. 154. b. dirait at & offi- cium in Ecclefiit *7 Monafieritt, Chevecier, cui capicii Eccleux cura incumbit. Capitale debitum. J17. a. Capitalia abiata. 367, e. > Capitaneus. 78. a. pracipuut. Capirium. $07. c. cervical, 1 Captivare. 61. b, captivum facere. CaptJvatus. 77» c. inclufut , cap tus, Capudmolz. 481. d» Caput aquar. 129. d. . Cardinahs Miffa. 11p. a. pracipua , principalit. Caritatiyus. 116., d, amicut , beueva- lut. Çarpentum. xio. d. theca x capfa. .) Carra. 319. d. 3^4. e. plauflrum ,dcar. Carrare. 664. c. carro . imponere » charger. Carricaturse. 453. c. car- rorum opéra. Çarrigium. 400, c> plaufirum. N n n n n n Digitized by Google $7f INDEX ceUartus. Çafate. 179. 0. #f. c tttgnrium > "Cafâlicia. ^o$» b. pradiola ruflica. ■Çaf^mentum. b. x8. b. fe*du* quoi à tafa dominica dépendes* "CafTari. 671. h. averti. Cafticia. 41e. b. Caftitia. 373. b. Am xdificia. Caufari vel calumniark 754. c. Cau*- fâtio. 164. b. calumnia. Cenfuales res. y 19. e. ctnfui obnoxia. Çenfualiter. j8y , «. ni cttffùm. Centena. 384. a. f 4gM/ , territoriunu Çentenarii. 4oy. e. 6 jé. b. c. indices • minores qui fer centenas jus dice- bant fub Comité. Certificare. 74. a. etrttm face*** Celpitaticum. 414. a» $07. su 514. e» &c. tributs genus. Charnu. 610. e. Gieru* fi*e rupe*. tyo. d. Chenu, f 88. c. d» Sec. Chriftianitas. 1*. a. Chrififona religh. Chriftianitas. 119, b. Chriftianifme. Chrifticola. 117. c. cuhot Ckrifii , Chrijlïanus, Churzibolt. y. d. brtviu Cinâorium. iy. d.cingulum. Cinôus. 437. a. 6yo. c. ambitnt, Circada*. ty 6. b. 307. ^S# OfP»- «icrV in \tinere txfolvebatur, Conlaboratus. y $8. e. fj?. a. acquifi- tUy 1*fféjfio , jus. Conlimitaneus. 16). a.vicinus. Cynfcntaneuf. ré 3. a. ffrtitepa , com- plice, €on(èrttitftl. 446. é. confenjth Conflierudinariz exaâiones. 1^6. b. 3*7. i. à lem munlcipaii jnjnjttUi Contention, fi. b. littgjmio. Conte nai ni um feu conjunAum. 641. h» Gentradiftor, «4T* b. 7*1» c 715. d. obfiitor. Geatrarietn. 17*. a» effofitio. Convenientïa. 580. e. Conventiarta. I61. faClio, convention. Cooperari. 6%. a. fimul agere. Copia. ^37. ». txemjium firipti. Cordivobntia. * Vide curtis. Cofiotir , «I. Cotant vel adjacentut. 481» e. Cofta. éff. iê tUvut , lasue tnontit -, cofte. Çredulitat. 35^, d. n. Difparata. 63 y. a. iijlans, dhjmâe. . Difpeafetor. »«y. a. eteommu , aa- jordome. ad Difpofitionem. 41$» d. i la ditpo- fition. DiftricHo. 78. e. iifcsplina. Difb'âio. nés. 644. a. injufta exaftlmt. Diftrictum. 497. c. Çn. a. im» riam, diftrïd. Divalia décréta. d. bnperûU, Diveftire. 454. b. fpoliare \ rt fôftfi exuere. ' 41 Dominicatura. i>9* e» dêwnntwB . te* tefias , domaine. Domuucanu. 50:* d. Donjo. 80. c. arx , fropugm donjon, Dotalitkun. 6ii. e. 6%r. a. 4>s. Driâum. 718. e. jus, drojb TpBooVàDttW. 347. qtmferheh r a démodant fions. BmunAorix res. 676. b. abhtx , fin\ reptec. Bmunilas. 6%î, c 644. b. rf^. b. Epifçopium, 344. d. Epjfttpattit t Evè', ché. Eremat terre, itf. e. (48. e. btadtai Emue. 6$ t. b. c. dtftrt*. RfcaBibnim. 718. a. perptatatto 9 0^ change. Evacuare. 73. a. everttrt, vammrrf- arfr. Brindiçaa. sa. d. jtfcî afererc , obù- wre. tn'wiSicatkO. »o. d. Euiogi*. 413. e. y 14. d. yft.a. w»- nera. Euiogia; panis 8c vini. 141. i, pastis & vinurn btntitiHete cenft~ crata. Exaâare. 417. a. exigtet. Exaftioiia- rius. 137. etcaûor. Exanhelare. iji.a* tmltbnftnfttrr, afpirer. Exauditio. «14- «• ienevtlemu. Exclufaticum. 571. s. trUmum pti ad exflufas penfitatm. Excondicere» 3 1 1 . a* exeuferejtfsr*. gare , facr ornent» afBrmart. Executus. x 64. d. e. fignif. paff. exé- cuté. Exercitale iter feoere. 4M* C * Exhortaïus. 43 1 .t. 504. b. fignif. paff. Ex,ia & regreffia, j 90. »• 3J4- »• Exocuiarus. 75. ç. exeetcam, Exorbitare à ÂdeMtate. t97> c Exordinare ordinata. 341. e. tvbetti extra orihxem ptnere. Expultrix. i8y. c. quo exfellit. in Exquifitum ufque. «83. c.abfdvr, omnimodè. Exterminatio. 334. a, 403. 6(6. «* terminus, limes , finis. EAïda. 311. a. tnkûeitU, narium. 34». a. 136. c mtm»: num feu moletrino. à Feo habere. 714* c. Feodare focietatem. 19. a. i*>rt,jrf mittere. Feodum. yo. a. bénéficiant , fief- Fiâorium. «48. b.e. limes «ptffh • sus & hfi*us* Digitized by Google m^mwtxtHttt. 34*^ •» jMaawr » fMM jî- dWa. Filiatn. »o8. b. qmalitee JHU* Filiolufc if. e. * yîw» /»** ra/, filleul. Filions». 6. b» fîloux. Finaliter. 71. a. demùm , tandem* Firmitas. 3*3. c. 347. y7*>. e. **- £fom , fi$ént fbrterefle. Foroficatua. 120. e. ttcnmut , for- tifié. Foflâturo. f j». e. mallum , _/h#j , foffeV Franchi fia, 698. a./** , libertés ,pi~. yileghtm , frjuichife. Francf hoaiine*. 35*. d. libtri. Freda feu tributa. 140. b. 49». a. e» Frifcùiga putdna. 341. * Frlfchinga. - 701. perçus forctllo peuli major. Frowkipium. 11*. b. tnitium. Fniâiactiu. 78. d. ir*&tfftu* Fundibili*. 110. b. fitfiiu fvom. y*, e, fitrto oblotut. pèr An tu m «d glebam reddc- VT 7<>y. e. • GMnittU. 3*5. b. iuJtruOt^r , garni. Garricx. 1x9. d. 445. c. 588. d. e. ttrr* tnotdt* , garages. Garricr atque filvx. éyo. d. Geld*. 3 x x. e. Fïd< Colleâa. Genealogia. 671. b. fomilia, gtnt , gtnut. Oeneralita*. 530. e. communauté. Çleba. 115. d. $10. e. 514. d. 70»* a. corpus- feu tumulut. Gradua. #11. c. najeâut maritirms , portut, Graphium. 307. c. fyltu *d fctiben- ■ dum. Gratiare. m. a. grattât Gromnat. 110. b. Içca paluftria. Guadii. 705. d. vadtt , fidejuforet. Guardia. 6^7. e. cuftodia. Vidi Warda. Guerplre per feftucam. 3*y. b. fejfef- fionem alknjtv dimiittre. Guerra. ir. b. btllum. Guerriare. 73. d. boilum imftrre , fa- cere. Gurpitio Tel çonfignatio. 719. b. C H HAbçbatur deliberatum. «04. c. ad4iabendnm concedere. $41. a. Habet adquifitum. 574. c. Habitants. 181. b. habendtu. Harmi&ara. 309. b. gravior mul&a. Herbaticum. 571. a. tributum ex her- bu. Heribannus. 548. d. fubmonith adexer- - citum. Hobar. |6y , b. modi agru Homagtura & ligiatio. »8. a. % o. a. Hominium. 13. a. ftrvititmfeu obft~_ quiwn» T EXÔÎICAKUM, HomoUgius. x9% a. Hoftile lter facerc. 434^ c* Hoftibtas. 134. e. btllum. Hoftilitium. 538. e. 638. c.fraflatto ad btllorum exftnfat , vel frtt'ttan pro bubut Irrecuperabiliter. 7. d. modo hrepara- bilt. Irréfragable. yo8. a. frmut». Irrefra- gabiliter. 350. b. fjj. e. IrreprehenfibUiter. 190. a. mtde ht* culfando. Hoftolenfês. 480. e. Htffani in Stfti- Irrumpere. 351. c. infrfngert » en* r»«*M commantnteu freindre. Jurati teftificantes. 707» a. faaramtnt* I adjbrifti domino* TMhviiituia inftttutionet» I 7di» d. Immudlatus. 190. a. 103. c. inttgtr. bnpntgnare. 80. ç, gravidart. Imprsevaricabile. 506. a. inviclabile, Iaacceflàbilù. iff, a, «d ^«*n» nom fattt aditut, Inaâus. 7*. d» f m; W'*, Inalienare. 141. d. fub mer tus pote- Jlattm mittere. Inanteà. «31. a. inpojierum, de-ci-en- avant. Incarcerare. ïi. a. m carctrem ctnji-, être. Incarcéra tio. yi. b. Inceflabilis. 13 t. c. çontinuut. Incinerari. ty d. fepeliri. Incommutabilis. 306. a. tanti prttU ut commutari non pojjit. Inconvulfe. 33^. d. tmmmabïltt ,qu* . eonvelli nequeant. Incorrigibilis. 380. a. intmendabilU > «M* corrigi non poteft. Indebitu». 307. d. injuftut. Indimiriuou. 178. e. 191. d. «i/j«e mimttiant , integer , inta&ut. Indifpofita. 33e». b. en mauvais état. Indominicata res. 343. b, 709.8.710. b. 713. e. propria t non inftudum. data. Ineffrznatus. a't« c. qui fatiari non poteft ■> frwruun non fstient. Inextinguibilis ignis. z8o. à. atcrntu, Infàmare. 1*9. e. probro affietre. Inferendae. 571. a. tributa qu* fifco htfiruntw* Ingenium. $40. b. arx , dolus , moyen; Ingenuiles mamfi. 538. c. 53;. a. j»* ai ingenuit coltbantur. Inhoneftare. y 61 . e. jroiro affictre. In- honeftavit. 380. a. • Iahonoratto. 314* c, probrum t dede- cus. Injuriare. 7f. b. convitiari, injuriant inferre. Innodatus. 141. a. vintlui, vinculo ir- retitut. Innotuit. 33*. b. 34*. d. $09. b. «ce notificavit, indieavit ». declaravit. Inquietare. 141. d. 508. b. tnoleftiam offerte. Inquiiïta: res. 54 t. a. acquifit*. Inrumpens. 49). c. infringtnt % en- freignant. Infentati. ni. d. infant. Inlînuare. 3J1. fuggerere > infinuer. Infolubilis. 175. b. indijfolubilit. Infiibfiftibilis. 119. a. qui non poteft ftfti vel fuftineri. Integriter. 16%. d. omnirto , prortut. Interprifum eft. 161. b. interception Inthronizare. 19. a. ï,of > a. b. in thro- no feu folio eoUoeare. Inthronizatus. Intimare. 161. a. X96. d. denunciare » «o««j» facere. fcitoxicare. 75. c. toxieum feu vent-, num exhibere. Invalâtus. 143. c. inclufut, infertut. Inveftire. 706. c. in pojejponem mit- tere. ■ Jornale. quantum une die par . boum arare poteft , joucnel. T Abarum. 13a» 4> vtxiUmni 9 i fignum. Largituc. 170. b. Lrgitio* Largitiif* 148. d. àatus. Lavatorium. ji». *,lociu lavationi dé- putants. («galiter. 340. b. 350. d. légitimé » fecundum leget. Legatarius. 588, b, Ugatut. Leuga. 549. e. menjura itinerit GaU lica. Lidimonium aut parafa. 638. c.fervi- tium eut lidut obnoxiut. Ligiatio & homagiuro. x6. d. 18. a* Lifda & curvara. 691. a. Loçhmenecb , id eft locus Monacho^ rum. 136. b. Lubricare. if7. b, vaciller e» m TI/TAgnatim. yoo. fummoperi » JVa\ diligenter. Jîï agru tas. y 00. c. majeftet. Makarius. $59. i.beatus, voxGrecai Mallum (eu judicium. 706. b. conven- tut publient. Mallum. y 1 8. c. y 48. d. Mamburgium. 306. c. rwt/a» de? fenjio. Mancipia. 50a. a. fervai Mancufi. itfo. b. motte ttt Jpecieti Manicanter. 1 19. e. n»4»è. Manû & matin*. 333. e. 334. a. &cj «gr» mod* «un Jtruclura ad mon- Jtonem. Manfella. 3yi. e. Manfelli* 498. d. minaret manji. Manfiola. 66*. d. Manfîonare. 3 y 8. e.manjionaticumexi- gere. Manfionarius. 607. e. Alan- fionadeat. i6x. d. Manfîonaticum. 337. c yo7. a. yz4. d. 714. a. &c. jut hofpitii. Manfiones aut paratat. 340. b. 493. a. e, Manfuilium. 13 6. c. adicula. Mappatici. yoi. e. modiagri. Maranatha anathema. yjo. c. y 3 3. b. 619. a. excommunie Ationi: fpc- ciet. Marcha. 3. b.limet, provincia. Martvrium. 259. a, ctits facra t De» fubMartyrum brvocatione dicata. Martyrizare. 48. c trucidare. Matella. 243. a. ^48. b. Matricularti feu Nonnonçs. 3 y 3. b;. 436. a. Matrimonialiter. 63, c. per matrimo- niujtt. Matroces. 481. e. lacut , ftagna ubi aqua pro cenficiendo joie referva- tur. Meda. 143. a. 64,9. b. d.limet, ter*, minus. Médians. 66. a. conciliator, fequefler* Meliorare. m?, d. y7i. b. meliui reddere. Melioratio. (09, e. melior flatut. Melodiam pfalmorumcantare. y 3 1. a. Memoriale. 690. a. Memorofus, no. d. n* memor. Mentales oculi, axa. a. mentit oe%lu Digitized by Google «8b INDEX •Mcrcoiis dies 71»; e. diit Mtrcurii. JWeflîones. 709. b. meffet. ftctatio. 138. c hefpttium. Winare. hj. c ducere. JMinarium. 647- b. /ednw » minière. JMinifterialis. 4x9. e. 58$. d. mmi- ' fer. Minorari. ixy. b. minorfieri. Winorario. 193.x. $43. c. yio. b. mi- nutie. Minorants. 540. e. Minuitas. 188. d. tmmtnutto y dattutum. Minuta lîlva. y 47. 1. filva cadua, bois taillis. Miffaticum. 1*3. c. mandata data Mi f- fit. Mobilia fit immobih'a. 361.x. bien» meubles & immeubles. Mcdemus. ijt. 4^3. a. 544. e. no- vuty kodiernut. Woleftare. 630. d. molefiiam inferre* Molienda quxque fignif. paff. 493. a. MonaçhiHs, 663. d. Monafiicut. Monazontes. i^y. b. Monachi. Monogramma. 687. d. 688. b. nomen vompendio defcriptum. Vox Grxca. Monomachum reramen. 16. b. 27. a. duellum, Jmgularc xertamcn. Vox Grxca. Mertrficare. 118. e. morti trader e. JMonibula. 699. c. Multurx. 647. c. molendlna. Munburdus & cau&dicus. < 78. d. Mun- deburdum tuitionis. 506. a. < 07. a. Mundeburgum. 417. a. Mundibur- ' dum ac tuitio. 357. e. Wundialis lex. 668. d. Mundiburdium. 548. i.defenfio,tutela. N Ava t 1 c v m. 414. a. 514. e. JL^I tributum ex navibut. Nauffagium. 104. c. jut quod domina comfttit in naufragiit. Nautaticum. y 7 2. a. tributum à nantit perfolvendum. Nocivus. 208. e. noxiut. Nominative. 690. e. nommathn. Nonnoncs feu Matricularii. 353. b. 436. a. fenet, pauperes. Normalis honor. 645. c. dtbitut y con- " gruau. Novitas. 58. c. juvtntut. Noviter. 584. d. récent y nouvelle- ment. Numerofitas. 108. a. multitude. Numiculator. 664. a. eujut officium erat convivat ad convivia vocart. Nuncupans. tfoo. b. 621. b.diCiut. Nu tri tus alicujus. yxi. e. famUiarit , qui indomo alitur. rationes VO CUM BARBA R A R U M Oftiarius. x6y. a. prrmut inttrMini- Jhrialet talatinut. Ob- /ABiicarï caufàs & rati< Y^/ exercere. 6y8. b. fliD Obtentu occafîonis. 4x0. a. < tennis. 34^. e. interceffio. Occafionabilis. a.y6. b. 307. d. Occafionales exaâiones. 548. e. tri- buta. Occalîones illicite. 319. d. 340. b. 49 3. b. e. tri buta aut praftationet. Occurfus. 319. d. exattio. Opertura. y?, c. foffa , ouverture. Opinabiliter. ^55. b. celebriter & eum • fatna. Opponentes tè. 6x6. b. les oppofàns. Oratores. 34t. d. yyj. a. $66. e. qui orant. Originalis littera. 698. e. original. Orthodoxi principes. 3 yo. c. fanafi- dti. " PAcni deprato. 714. z.modaty jT menfura frâti. Palumbarix. 557. a. /oca ubi palumbet nidifie ont. Paluftricum. y 07. e. jut fro paludi- but. Pancarta. 3T1. a. 3 y 2. e. 498. b. 499. a. 544. d. Pantocarta. ^ia,A.pr*- ctptum, dipléma. Parada. 648. d. exftnfa ad kofpitum fufeeptionet. Paradoxa virgo. jj. b. prodigiofay ad* mirabilis. Parafredus. 413. e. 524» d. 701. b. equorum prttbitio. Paranymphus feu Camberlanus. 18. b. Paratx. 3 3 7. c. 707. a. txpenf* ad kof- pitum fufeeptionet. Paraticx. 167. a. Paraveredi. 400. c. 453. c. 517. e» equorum prtebitiones . Pafcuarium. 405. b. y 5 y. c. Pafcuati- cum. 507» a. 518. a. Paftionati- cum. yyo. d. jut pro pajht , m'^M- tum pro pafeuit. Paftoralia. «07. e. pafeua. Paftoralitas. z^i.e. pajiorit dignitat , prmfi£htra. Palluarium. 608. e. 609. d. jut pro paftu. Paftus. 437. c. refitlio, convivhtm. Patella. $76. d. 499. c. locut in quo fol eonficitur y (àline. Patria. 70. e. regio, pays. Patrienfès. 99. n. indigente y ceux du pays. Paufatorhim. m» d. fepulcrum. Percamen. 347. a. fcccatttm. F«âura. 383. d. modus vint*. Peculiare Fratrum. jyo. b. ptculium, proprhtm. Peculiaritat fiia. 514. e. Pentarcontarrochium. 87. a. Dec ont munut. VoxGneca. PerctnTura numifmatis. 544. b. 549. a. percujjto. Perpetualiteft 37a. b. 496. e. perpé- tué. Periêverabills. 30t. a. confiant, perie- vérant. Peribnaliter. 81. b. in propria perfona, en perfonne. Pertica». 543. à.modiagri. Pertinentiz. 340. a. 68i. b. qu* per- tinent y les appartenances. Pervalîo. 389. c. occupatio. Philaâerix. 1 j. d. thecte. Pinus. 143. e. pojfefiio qutdam. Pirau'cum feu viaucum. 1 86. d. Pifcatio. 343. b. 68t. e. jut pifeandi, vel ipfe ptfcatut. Pifcationes. 365. b. Pifcatoria. 341, c. 384. a. 409. a. 696. a. 731. e. locut in quo pifeet capiuntur. Placabilis. 40p. d. facilit y gratut , benignut. Placiditas. 260. d. manfuetudo > huma- nt tas. Plagia maris. 507. d. Plagiants^ ixo. c. vuUteratuti Planitiolz. 6 tu *._Parvx planiciet. Plantaria. 372. a. Plantatiuum. 357, a. locut arboribut confitut. . Pleniter. 311. c. 40;. a. fient. Plenitus. 689. e. prortut , intégré y omnino. Plurima. 119. b. turma. Pocca» (êu variolx. -79. dj poques. Pogius. 646. a. Poium. 251. b. 6a 1. C. collit, mont. Pontaticum. 414. a. j66.A,tributtmJt navibut qu» tranfeùnt fub fmSmf Populolà. 648. e. terrte cuit*. * Portaticum. 410. c. 507. a. fj*. ^ - 572. a. «08. e. 609. d. 644,3.0^ butum quod ad portant exiptur, Poiïe. 280. c 7 m. d.potefiu, pou, voir. ' Poflîbilitas. 261, i. 608. a. fottfiu, Poffidendus. 247. c pojjèjfurui, Pofteruta. y 43. à. pofierior fort* vel portula. Poftulatus. 19 y. d. ht à quoiliqmd poflulatur. Poteftas. 247. c dominium , fagota. rie. Poteftativè. 310. e. 413. d. 494, J, cum potefiate. Poteftativus. 366. i. domhmt , ftu- fiate & authoritate praditiu. Przbenda. 375. e. 497. d. cibitefoi tût portio diurna. Prxcambire. 668. b. permuare. ' Prxceptaks ordo. 467. c.praceftkati Przcluis. 3 16. b. nobilii , Ul»jtrity elarut. Prxdabile. 81. c. quod rapi putfi, Prxeminentia. 129. t. prajiauk , <* cellentia. Pntjudicium & calumnia. i}6.d.denh num y préjudice. Prscrogativus. jio. e. provint. Praefèntaliter. 30?. c 504. c. nmc,i» prtefenty extemplo. Prxfentare. Z96. i. in prtfemmti- àucercy offerte. Prxfentare Ce. if. d. fe fifiere. Prxfentatus fuero. 712, a. Prxtentialiter. 375. c. 390.3. yx,. Ci nunc , eoram, in confpeSu. Prxftaria.^41. b. 4. d. rerum £c-. défit concejjio fub antm cenu. Prxfumptivè. 548. d. Prziûmptiviis. i}6. d. VtxCumptori ■ y ti. st. auaUr, urtvgjrf, •• t Prziûmpatotè. 2} y. b. ouiafto. Pn£xcKcoicfia&. V19. a. arrogant , /». fer bus. Prxtaxare. 348. i. «44. c. fupràUu- dare y nominare. Prxtaximus. 386.W Prxtitulatx res.497. e. prxmijfa, frikr, expofita-, Prztoria uni palatia. 264. e. Pragmatica. 5x2. a. cmftitutio , pra- ceptum , diploma. Precaria. 341. b. y4y. b. &c cencef- fia prgdii Ecclejùe ad vitmfub «h nuo cenfu. Prega. 448. d. quafla feu regtytni* tum quod exigitur quafi itprtcmàt. Procambiatio. y6x. a. commmuio.YïO- camire. 694. d. pernmttrt. Proclamare Ce. 696. e. ProdamaTÎt." 706. b. Prodamatio. 380. a. j8ç. a. jiy. butum ex foie. Saletr*. 130. d. falitta , (àuflaies. Salinaticutm 232. b. tributum ex fale. Salvamentum. 256. b. patrocinium, fi* curitat, Salvatio. 139. c. i5<5. e. falut, 346* e. refugium. Salutaticum. 414. a. 524. e. /«/ gendi falutet. Sancitus. 171. e. fanftio , décrétant, Sanftientes. 518. c. Satrapa. 10. c. Cornet. Scamma. ito. c. confiitluti Scandalum» $19. c. 510. c. rixa,jur- gtum. Scapoardus. a. nomen dlgnhattt feu çfficiipalatini in Franch 1, /brrf »/ cuîvafirum euflodia crédita état* Scarz. 400. c. queedam fervitia. Scire. 710» '* jçavoir. Secretarium Balîlicx. 705. c. Securiter. 677. d. fecurè. Segalia. 538. e. 539. a. frumenti fpe- titt , ftgles. Seminaria caufà, 73. b. princeps , pri- mitia. Semitarium. 6+6, à, 647. a. femita , •feotier. • Senefcallus. 16. d. eflicialit palatii eut domût cura incumbebat , Senef- chal. Senior, 74. c. 731» b. n. dominut , fèigneuf. Senioratus^ 381. d. 679» c. fumma poteflat , dominium > fei- gneurie. Sequeftrare. 7 17. a. Jjeparare, amovere. Sequeftratio. 208. b. Serra. 243. a. 2f o. d. 588. c. callit. Servâturus. 300. b. feroondut. ' Serviens. 334. a. 54J. n. fervut ■> fa- mulut. Sonoritas. 310. b. fonor canorut. Sortes. 664. c. à. Sortes cum (ëdtli* bus. 384. a. moduli agri cum locii ad conflruenda tedificùu Spani homines. 410. b.HiJpant, Sperareper cafamDei. 354. b. 437* ai Stadivum. 499* c. fedes falinaria. Staphium vel. (uppedaneum. 27. d« fiapet , fiapha y fcala % Stationes. 199. c. convtviâ t paJhu, Strata publica. $88. c. via , chemin.' Sublimatio. j8j. b. 618. c. Sublinu-t tus. î4. a. Subprimates. 306. d. Jecundi pofifrii mates , mferioret Epifcopi. Subfèqui in fignif. pafl". 107. e* Subftenutio.viâûs. 387. e. Suburbium. 477. d. territorhm, Succeflivè. 53. d. fucceflivement, Succidium. 510. é. dejtrutlio, Succurfus. 27. e.auxilium,fubfidiumi fecours, Suffiragia anima;. 338. e. auxilia , or** tionet. Suggeftio. 2j8. b. conjilium , follici- tatio. Superifta. 19?» d. JEdituut. Silperpofitus omnis. $03. d. Juperfi) ciet quidquid in agro pofitum, SuTpicabilis. 1 45 . c. jufpettut, Syngraphus, 634. c. diploma. TAc 1 aut redhibitîones. yi8. z\ impojitiones , taxes. Taqua. 621. b. Taxatx conditiones. 342. b, lAudats^ nominal*, expojita, Telonèariiv «30. b. c. Teloneumj 493. a. 644. a. Tepiditas. j. Ullar. i 7 5>. a. Ullt. Volta feu crypta. 83. d. _ Wadifcapuno . 4° « - d - "quagium , «ja*. dut lui. Werpire. 663. d. dimtttere , dr/cro?, Werpitura. 694. a. Vulcaticum. ç86. d. 73.»* e - forttidm quoi volutaticum tributum. CORRIGENDA. Agi HA M fa margine, Anno 911, corrige Anno 917. ip(ê vero , lfgf ipfo vero. rag. }6. A. /lift M. « Pag. 37. in margine, Anno 890, corrige Anno 891. Pag. 38. C. Su, j. Adelbertus : ita in Chronico ; Uge Adalbero. Pag. 4< in Nota 1. 876 , cornVf 87?. Pag. 48. B. Mm. 1. cundas, lege cunfta. Pag. 49. in margine , 896 corrige 894. Pag. ji. A. /in. 1. regni, /egf regno. Pag. 54. in 3. 8Éf , corrige jiéf. Pag. 6i. C. /i».9.Fomofi P. /ege Formofi. Pag. <Î3. A. lin. z. regum , /fgf regnum. Pag. 64 in No/a 1. deerat, /ege dederat. Pag. 69 in Nota, 686, corrige 986. Pag. 71. D. /in. y. de Lovanio,/* fdidii Afariwwx corrigendum ad Lovanium. _ Pag. 7). C. lin. 7. Hugelinum, _/»c legit Martentut ; fed corrigendum Willelmum. Pag. 78. E. lin. 8. deftru&ionem , lege diftriftionem. Pag. 88. in Nota 1. Carolus, lege Rollo. Pag. 106. in Nota 1. Tom. vi , lege Tom. vu» Pag. 1 3 ç. in Nota, au no, lege anno. Pag. 1 6. in Nota i. Batavoru m . Ug e Bavarorum; Pae- t'A- E. /««.i. Durr, /r^p